Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1183/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 647
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 28, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 22
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy; oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. D. i R. D. od decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] 2013 r. znak: [...] o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Wójta Gminy K. z dnia [...] 2012 r. znak: [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji obejmującej zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego w części na pomieszczenia usługowe (stolarnia) i w części na pomieszczenia mieszkalne na działce nr [...] położonej w m. G., gm. K., uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzję tę Kolegium wydało w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wójt Gminy K. wspomnianą decyzją z [...] 2012 r. ustalił na rzecz D. K. warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego w części na pomieszczenia usługowe (stolarnia) i w części na pomieszczenia mieszkalne na działce nr [...] położonej w m. G., gm. K.

A. D. i R. D. w dniu 25 lutego 2013 r. zwrócili się do Wójta na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. o wznowienie postępowania zakończonego tę decyzją, podnosząc, że jako właściciele działki nr [...], bezpośrednio sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji nie brali udziału bez swojej winy w zakończonym postępowaniu.

Wójt K. postanowieniem z dnia [...] 2013 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej jego decyzją z dnia [...] 2012 r. W następstwie tego inwestor – D. K. w piśmie z dnia 22 marca 2013 r. podniósł, iż dla planowanej inwestycji posiada wymagane dokumenty i nie zgadza się z zarzutami jakoby inwestycja powodowała nadmierny i ciągły hałas, zanieczyszczała powietrze, z uwagi na prowadzone prace stolarskiej i lakiernicze wewnątrz i na zewnątrz posesji.

Decyzją z dnia [...] 2013 r. Wójt Gminy K. odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] 2012 r. uznając, że A. D. i R. D. nie są stronami postępowania zakończonego tą decyzją, bowiem nie wskazali naruszeń ich interesu prawnego. Wójt zaznaczył, ze nie wystarczy przekonanie właścicieli nieruchomości położonej w pobliżu nieruchomości, na której planowane jest zamierzenie budowlane, że mają oni interes prawny uzasadniający ich udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Organ uznał, że wnioskodawcy nie sprecyzowali w jaki sposób sporna inwestycja narusza ich prawo własności, czyli ogranicza możliwość korzystania z nieruchomości w sposób zgodny z jej przeznaczeniem i wolą właściciela.

W wyniku odwołania A. D. i R. D. SKO w K. decyzją z dnia [...] 2013 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazało, że Wójt gminy K. nie przeprowadził postępowania, mimo że stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. zobowiązany był w pierwszej kolejności do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia, a następnie do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W szczególności zobowiązany był do ustalenia, czy wnioskodawców bez ich winy pozbawiono prawa do udziału w charakterze stron w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] 2012 r. Kolegium podniosło, że z jego ustaleń poczynionych na podstawie wypisu z rejestru gruntów wynika, że wyłącznym właścicielem działki nr [...] jest A. D., a zatem działka ta nie stanowi przedmiotu współwłasności A. D. i R. D. Kolegium podało też, że organ I instancji nie wyjaśnił, czy trafne są argumenty podnoszone przez wnioskodawców, że powodem wniosku jest uciążliwość spowodowana nadmiernym i permanentnym hałasem oraz zanieczyszczeniami powietrza, wynikającymi z prowadzonych prac stolarskich i lakierniczych wewnątrz i na zewnątrz posesji. Zdaniem Organu II instancji Wójt nie skonfrontował ich z wyjaśnieniami inwestora, który wskazał, iż nieprawdą jest by prowadzona była impregnacja i lakierowanie wyprodukowanych elementów, by posiadał linię do impregnacji drewna. Tym samym zdaniem Kolegium Wójt dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Wójt Gminy K. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] 2012 r. Wskazał, że teren inwestycji to działka prostokątna granicząca od strony północnej z drogą gminną nr [...], od strony zachodniej z działką nr [...], od strony wschodniej z działką nr [...] będącą własnością A. D., zaś od strony południowej z drogą krajową. Zważywszy na rodzaj i usytuowanie budynku na działce nr [...] podlegającemu zmianie co do sposobu użytkowania z gospodarczego w części na usługowy (stolarnia) i w części na mieszkalny, organ I instancji uznał, że brak jest podstaw prawnych do przyznania wnioskodawcy statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Wyjaśniono, że w świetle informacji zawartych we wniosku D. K. (przerób drewna do 180 m3/rok) inwestycja ta na podstawie § 3 ust. 1 pkt 48 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), nie została zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco bądź potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymagała przeprowadzenia postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Powołując się na przepis art. 28 k.p.a., definiujący pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym Wójt K. wskazał, że interes prawny ma tylko ten podmiot, którego sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, co oznacza, że interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Wójt wskazał, że stosownie do art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm., dalej: u.p.z.p.), każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Wobec tego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. przysługuje przede wszystkim inwestorowi. O przymiocie innych podmiotów decydują zaś okoliczności konkretnej sprawy związane z rodzajem, rozmiarem oraz stopniem i zakresem uciążliwego oddziaływania zamierzonej inwestycji na otoczenie. Wójt zaznaczył, że przedmiotowa inwestycja, jak wynika z analizy urbanistycznej, nie zalicza się do mogących znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zdaniem Wójta, skoro oddziaływanie inwestycji zamyka się w granicach nieruchomości, na której inwestycja miałaby zostać zrealizowana to nie można mówić o jej ujemnym oddziaływaniu na nieruchomości sąsiednie. Organ I instancji stwierdził, że wnioskodawcy nie wskazali żadnej normy prawa materialnego, która mogłaby dowodzić istnienia ich interesu prawnego. Obawy zaś co do charakteru i zakresu ewentualnej spornej inwestycji mogą świadczyć jedynie o istnieniu po stronie skarżącej interesu faktycznego, którego nie można utożsamiać z interesem prawnym, który musi mieć realny charakter. Pomimo przedstawienia przez wnioskodawców zdjęć obrazujących prowadzenie działalności przez D. K. na spornej działce skarżący nie wskazali interesu prawnego, podnosząc jedynie argumenty natury faktycznej. W szczególności nie sprecyzowali w jaki sposób ich zdaniem sporna inwestycja narusza ich prawo własności, czyli ogranicza możliwość korzystania z nieruchomości w sposób zgodny z jej przeznaczeniem i wolą właścicieli.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli A. D. i R. D., zarzucając organowi I instancji niewyjaśnienie stanu prawnego i faktycznego odwołujących się oraz naruszenie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podnieśli, że rozstrzygnięcie sprawy miało wpływ na ochronę przed wystąpieniem immisji bezpośrednich i pośrednich (w postaci pyłów, odoru lakieru i farb oraz hałasu wydobywających się ze stolarni umiejscowionej na działce sąsiadującej). Wskazali, że stolarnia znajduje się ok. 10 m od granicy ich posesji. Od strony sąsiada działka nr [...] odgrodzona jest betonowym płotem, który powoduje rezonans, a tym samym wzmaga natężenie hałasu (akustykę miejsca). Ich zdaniem takie położenie ich domu względem stolarni znacząco oddziałuje na zakres uciążliwości, jakimi są pył, odór lakieru i farb oraz permanentny hałas. Dodali, że prace stolarskie są prowadzone nie tylko wewnątrz budynku, lecz również na zewnątrz, co powoduje, że przy zamkniętych oknach słychać hałas dobiegający ze stolarni. Przebywając zaś na powietrzu czuć odór lakieru. Odwołujący wskazali, że z opinii Centralnego Instytutu Medycyny Pracy wynika, że taki hałas może być przyczyną pojawiania się objawów nerwicy. Z koeli pyły drewna twardego (dębu, buku) mają działanie rakotwórcze, zaś innych gatunków drewna mogą być przyczyną różnych dolegliwości zdrowotnych.

Uchylając zaskarżoną decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy stwierdził, że sporną kwestię w niniejszej sprawie stanowi okoliczność, czy A. D. i R. D. przysługuje przymiot strony w zakończonym postępowaniu decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] 2012 r. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji przewidzianej na działce nr [...] w m. G., gm. K., a tym samym, czy ich pominięcie w tym postępowaniu stanowi przyczynę uzasadniającą wznowienie postępowania, uchylenie wspomnianej decyzji i rozstrzygnięcie zakończonej sprawy na nowo. W ocenie Kolegium A. D. wykazała w sposób dostateczny swój interes prawny w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że stroną o ustalenie warunków zabudowy może być nie tylko właściciel nieruchomości, której dotyczy decyzja o warunkach zabudowy, ale także właściciel i użytkownik wieczysty sąsiedniej nieruchomości, o ile wykażą interes prawny. Pojęcie interesu prawnego należy rozumieć zaś jako istnienie określonej więzi o charakterze materialnoprawnej pomiędzy obowiązującym przepisem a konkretną sytuacją skarżących. Wpływ planowanego przedsięwzięcia na inną nieruchomość polegać może m.in. na ograniczeniu możliwości jej zabudowy, czy też na obciążeniu akustycznym. Kolegium zaznaczyło, że pojęcie "oddziaływania" w judykaturze rozumie się szeroko, jako oddziaływanie także faktyczne, polegające w szczególności na emisji zanieczyszczeń, powodowanie nadmiernego hałasu, a nawet utrudnianie nasłonecznienia. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów znajdującym się w aktach sprawy właścicielem działki nr [...] jest A. D.. Przedmiotowe zamierzenie jest jego zdaniem zamierzeniem o znaczącej uciążliwości, bowiem dotyczy działalności gospodarczej, polegającej na obróbce drewna i z całą pewnością wpływa na komfort życia właścicielki nieruchomości nr [...] właśnie z uwagi na skalę przedsięwzięcia: pogorszeniu uległa jakość powietrza (znacząco wzrosła emisja pyłów, zwiększył się odór lakieru i farb) oraz zwiększył się poziom hałasu związany z funkcjonowaniem stolarni. Prace stolarskie, zgodnie ze zdjęciami załączonymi do akt sprawy odbywają się nie tylko wewnątrz – jak twierdzi inwestor, ale również na zewnątrz budynku. Stolarnia znajduje się około 10 m od granicy posesji odwołujących, a działka nr [...], na której zlokalizowana jest inwestycja ogrodzona jest betonowym płotem, co może powodować rezonans i wzmagać hałas. Odwołujący wskazali też, że prace prowadzone są od rana do późnych godzin wieczornych. W związku z tym Kolegium uznało, że trafne są zarzuty wnioskodawców, iż przedmiotowe zamierzenie przyczyniło się do pogorszenia jakości powietrza oraz zwiększyło poziom hałasu, co mieści się w pojęciu oddziaływania zamierzenia na nieruchomość sąsiednią, w szczególności na sposób korzystania z niej. Kolegium, powołując się orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdziło, że właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny wynikający z art. 140 Kodeksu cywilnego do uczestniczenia jako strona (art. 28 k.p.a.) w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości (sposób korzystania z niej), że będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela nieruchomości sąsiedniej. W związku z powyższym w ocenie SKO Wójt Gminy K. pozbawił A. D. udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] 2012 r. w charakterze strony. Dlatego Wójt, po wydaniu postanowieniu o wznowieniu postępowania, powinien ponowić czynności dowodowe z udziałem pominiętej strony, a następnie, po rozpoznaniu podnoszonych przez stronę zarzutów i wniosków, dokonać oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy i wydać stosowne rozstrzygnięcie merytoryczne.

Odnosząc się zaś do odwołania R. D. organ II instancji wskazał, że z wypisu z rejestru gruntów wynika, że nie legitymuje się on tytułem prawnym do nieruchomości nr [...], bowiem działka ta stanowi wyłączną własność jego żony A. D. Wynika to również z pisma z dnia 30 sierpnia 2013 r., w którym R. D. wyjaśnił, że według aktu notarialnego Rep. [...] Nr [...] został współwłaścicielem nieruchomości objętej księgą wieczystą KW nr [...] o nr geod. [...], po czym w 2009 r. według aktu notarialnego Rep. [...] Nr [...] podpisał z żoną umowę majątkową małżeńską, gdzie A. D. nabyła wyłączną własność przedmiotowej nieruchomości. W związku z tym R. D. swój interes prawny wywodzi jedynie z faktu, że jest mężem właścicielki powyższej nieruchomości i zamieszkuje na niej wraz z żoną i dziećmi. Kolegium nakazało organowi I instancji, by przy ponownym rozpoznawaniu sprawy oceniło, czy w świetle powyższego R. D. przysługiwał przymiot strony w zakończonym decyzją z dnia [...] 2012 r. postępowaniu. W przypadku zaś uznania, że nie przysługuje mu przymiot strony, wójt winien z uwagi na wydane postanowienie o wznowieniu postępowania zakończyć postępowanie umorzeniem w trybie art. 105 § 1 k.p.a.

D. K. wniósł skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stron postępowania, naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego polegające na ograniczeniu ustaleń do okoliczności podniesionych przez A. D. Ponadto skarżący zarzucił Kolegium błędne niezastosowanie art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez nieustalenie obszaru oddziaływania obiektu, co pozwoliłoby na zgodne z prawem ustalenie kręgu osób, którym przysługuje przymiot strony. Popierając stanowisko organu I instancji skarżący wskazał, że aby uznać podmiot za stronę postępowania administracyjnego winno się wykazać istnienie interesu prawnego, który ma charakter indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Skarżący podważył ustalenia organu odwoławczego, wskazując, że postępowanie prowadzone przez ten organ nie potwierdziło, by przedmiotowe zamierzenie nosiło cechę znacznej uciążliwości i aby wpływało na komfort życia właścicielki nieruchomości nr [...]. Załączone do akt sprawy zdjęcia nie pozwalają na poczynienie ustaleń w zakresie obciążeń akustycznych, istnienia emisji zanieczyszczeń, ilości godzin pracy. Tym samym, zdaniem skarżącego, decyzja organu II instancji, została wydana w oparciu o subiektywną ocenę dokonaną przez wnioskodawców. Ocena ta nie może zaś stanowić podstawy uznania przez organ administracji publicznej, że zamierzenie inwestycyjne oddziałuje na nieruchomość sąsiednią, w szczególności na sposób korzystania z niej. Uzasadniony jest więc, zdaniem skarżącego, zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. Organ nie oparł się bowiem na całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego. Organ II instancji przeprowadzając postępowanie dowodowe poddał ocenie jedynie zdjęcia przedłożone przez A. D. oraz jej pisma zawierające subiektywną ocenę stanu faktycznego, niepopartą żadnym innym dowodem w sprawie. Zdaniem skarżącego Kolegium nie dokonało żadnej weryfikacji twierdzeń A. D. i wydało decyzję pomimo istnienia licznych rozbieżności w materiale dowodowym.

Ponadto, zdaniem skarżącego, poza zainteresowaniem organu odwoławczego pozostało pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zdefiniowane w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Ustalenie obszaru oddziaływania konkretnego obiektu ma zaś decydujące znaczenie dla ustalenia stron postępowania administracyjnego. Obszar ten określa się na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, a zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości. Kolegium nie dokonało ustalenia obszaru oddziaływania obiektu, nie mogło więc dokonać prawidłowej oceny kręgu osób, którym przysługuje status strony postępowania.

W odpowiedzi SKO w K. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez D. K. jest decyzja SKO w K. z dnia [...] 2013 r. uchylająca decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] 2013 r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Wójta Gminy K. z dnia [...] 2012 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji obejmującej zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego w części na pomieszczenia usługowe (stolarnia) i w części na pomieszczenia mieszkalne na działce nr [...] położonej w m. G., gm. K., i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Osią sporu w niniejszej sprawie jest kwestia, czy A. D. i jej mężowi R. D. przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., w zakończonym decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] 2012 r. postępowaniu i w związku z tym, w przypadku pozytywnej odpowiedzi, czy nie wzięli oni udziału bez własnej winy w tymże zakończonym postępowaniu.

Należy przypomnieć, że pismem z dnia 22 lutego 2013 r., które wpłynęło do organu (Wójta gminy K.) w dniu [...] 2013 r. A. D. i R. D. zażądali wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] 2012 r. Wskazali, że w dniu sporządzenia pisma, a więc 22 lutego 2013 r., uzyskali w Starostwie Powiatowym w K.) informację o fakcie wydania tejże decyzji. Podnieśli, iż jako właściciele działki sąsiedniej o nr [...] domagają się uznania ich za strony w tym postępowaniu. Tym samym jako przyczynę żądania wznowienia postępowania podnieśli oni okoliczność określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., iż jako strony bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu.

W pierwszej kolejności Sąd pragnie wyjaśnić, że organ I instancji, a w rezultacie również organ odwoławczy, trafnie uznał, że A. D. i R. D. zgodnie z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. złożyli podanie o wznowienie postępowania w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedzieli się o decyzji. Nie widząc konieczności szerszych wyjaśnień w tym zakresie, wystarczy wskazać, że złożyli oni podanie o wznowienie w dniu, w którym dowiedzieli się o decyzji (22 lutego 2013 r.).

Sąd podziela również stanowisko organów orzekających, zgodnie z którym ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, gdyż ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. Innymi słowy jeśli istnieją wątpliwości, co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania, gdy zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to wydanie decyzji winno być poprzedzone postanowieniem, o jakim mowa w art. 149 § 1 k.p.a., a to z uwagi na konieczność przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia, a więc realizacji dyspozycji art. 149 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., II OSK 821/11, Lex nr 1219264). Trafnie zatem Wójt Gminy K. wydał na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. postanowienie z dnia [...] 2013 r. o wznowieniu postępowania zakończonego jego decyzją z dnia [...] 2012 r. i dopiero następnie przeszedł do oceny przyczyn wznowienia.

Niemniej jednak Sąd rozpoznający sprawę w niniejszym składzie nie podziela stanowiska organu I instancji oraz stanowiska skarżącego D. K. co do uznania, że A. D. jako właścicielce działki nr [...] nie przysługiwał przymiot strony w zakończonym decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] 2012 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji obejmującej zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego w części na pomieszczenia usługowe (stolarnia) i w części na pomieszczenia mieszkalne na działce nr [...] położonej w m. G., gm. K.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego co do sposobu określenia przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w oparciu o przepis art. 28 k.p.a., w tym w szczególności w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że obiektywną legitymację strony, bowiem interes prawny określonego podmiotu, wynikający z prawa materialnego, jest konstytutywnym elementem, sprawy administracyjnej (T. Kiełkowski, sprawa administracyjna, Kraków 2004, s. 51-52). Innymi słowy stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2013 r., I OSK 1957/11, Lex nr 1336345). Przy czym, co istotne interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego (por. wyrok NSA z dnia 12 września 2013 r., II OSK 889/12, Lex nr 1375645).

Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela pogląd, iż w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy krąg stron powinien być określany możliwie szeroko, z uwzględnieniem zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, a stroną w tym postępowaniu będą również, w zależności od okoliczności, właściciele lub użytkownicy wieczyści działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 27 lutego 2013 r., II SA/Ke 51/13, Lex nr 1312220). Zatem uczestnikami postępowania w sprawach o ustalenie warunków zabudowy w trybie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym mogą być właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości przeznaczonych pod inwestycje oraz właściciele i użytkownicy wieczyści terenów bezpośrednio sąsiadujących z terenami, na których będzie realizowana inwestycja oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na które oddziałuje zamierzenie (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., II OSK 1697/12, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsagov.pl).

Przechodząc do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż poza sporem jest, że A. D., jedna z osób wnioskujących o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] 2012 r., jest właścicielką działki nr [...], bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji (działka nr [...]) polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego w części na ulgowy (stolarnia) i w części na mieszkalny. Wynika to z wypisu z rejestru gruntów (k. 47 akt adm.) aktualnego na dzień 22 maja 2013 r. W związku z tym należało ustalić, czy należało uznać ją za stronę w postępowaniu zakończonym wspomnianą decyzją z [...] 2012 r. Tym samym należało stwierdzić, czy posiadała ona interes prawny uprawniający ją do udziału w tym postępowaniu.

Szczególnie istotną okolicznością, na którą zwrócił uwagę organ odwoławczy jest fakt, że na działce nr [...] należącej do A. D. istnieje budynek mieszkalny dwukondygnacyjny jednorodzinny, gdy tymczasem postępowanie o ustalenie warunków zabudowy dla zaplanowanej inwestycji na sąsiedniej o nr geod. [...] dotyczyła zmiany sposobu użytkowania z budynku gospodarczego na usługowy (w części) polegający na utworzeniu stolarni, w pozostałej części zaś na mieszkalny. Faktem jest, że rozmiary określonej przez inwestora stolarni nie kwalifikowały do uznania jej za przedsięwzięcie mogące choćby potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (dz. Nr 213, poz. 1397 ze zm.). Przepis § 3 ust. 1 pkt 48 rozporządzenia określa bowiem, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m.in. tartaki i stolarnie posiadające instalacje do impregnacji drewna lub o zdolności produkcyjnej nie mniejszej niż 10 000 m3 drewna na rok. Tymczasem inwestor – D. K. charakteryzując inwestycje na etapie składania wniosku o ustalenie warunków zabudowy oświadczył, że nie będzie posiadał instalacji do impregnacji drewna, a przerób drewna w nowopowstałej stolarni nie będzie przekraczał 180 m3/rok. Niemniej jednak trafnie zwrócił uwagę organ II instancji, iż w zamiarze inwestora przedsięwzięcie to ma powstać w bliskim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej na działce nr 216 należącej do A. D. A. D. wskazała, że stolarnia znajduje się ok. 10 m od granicy należącej do niej nieruchomości. Działki rozgradza betonowe ogrodzenie, co przy pracy związanej ze stolarnią na zewnątrz budynku generuje znaczny hałas, który rezonuje o ten właśnie płot. A. D. udokumentowała zdjęciami okoliczność, iż prace stolarskiej i lakiernicze prowadzone są nie tylko wewnątrz budynku, ale i na zewnątrz, co powoduje nie tylko znacznym rozmiarów hałas, ale i odór z używanych farb i lakierów. Skarżący podniósł zaś, że budynek Państwa D. oddalony jest o ok. 40 m od stolarni, zaś od stolarni do granicy działek [...] i [...] jest ok. 12 m. Zaznaczył, że nie prowadzi działalności stolarskiej na zewnątrz budynku (na terenie posesji), bowiem nie jest to możliwe ze względów technologicznych.

Mając powyższe dowody w ocenie Sądu organ odwoławczy trafnie uznał, że ze względu na ochronę interesu prawnego wynikającego z art. 140 Kodeksu cywilnego właścicielka nieruchomości nr [...] posiada przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] 2012 r. Na sposób wykonywania oraz korzystania z prawa własności jako najszerszego spośród praw rzeczowych niewątpliwie wpływa prowadzona, a wedle decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] 2012 r. zamierzona, działalność gospodarcza polegająca prowadzeniu stolarni. Lokalizacja tego rodzaju działalności na działce o nr [...], położonej w bezpośrednim sąsiedztwie w stosunku do nieruchomości nr [...] należącej do A. D., wpływa na zagospodarowanie i korzystanie z przysługującego jej prawa własności. Zauważyć należy, że zgoda na zmianę sposobu użytkowania budynku na sąsiedniej nieruchomości zmienia funkcję tegoż terenu i pośrednio wpływa na możliwości ustalenia funkcji dla terenów znajdujących się w najbliższym otoczeniu. Przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu terenu określa, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji m.in. funkcji zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Tym samym zgoda na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na działce sąsiedniej względem działki należącej do A. D. wpływa na sposób zagospodarowania tej ostatnio wymienionej. Innymi słowy rzutuje na możliwości zagospodarowania tej nieruchomości. Ponadto potwierdzona przez A. D. w toku postępowania odwoławczego okoliczność wykonywaniu licznych prac związanych z prowadzeniem stolarni nie tylko wewnątrz budynku, ale i na zewnątrz jego, wprowadzać może uciążliwości na działce sąsiedniej nr [...] w postaci nadmiernego hałasu, odorów powstałych na skutek stosowania w stolarni farb i lakierów. Zważyć przy tym należy, iż tak rolą Sądu, jak i organów orzekających nie było ustalenie, czy doszło do naruszenia interesu prawnego A. D., a więc czy rzeczywiście w sposób niezgodny z prawem dochodzi do naruszenia jej uprawnień właścicielskich na skutek wydania decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] 2012 r. Niezbędnym było jedynie ustalenie, czy istnieje norma prawa materialnego, która pozwala uznać, A. D. powinna posiadać przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] 2012 r. interes taki trafnie Kolegium dostrzegło w przepisie art. 140 k.c.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego jakoby organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny jedynie dowodów przedłożonych przez stronę przeciwną – A. D. oraz niedokonanie weryfikacji tychże dowodów, Sąd uznał, że nie jest on zasadny. Przepis art. 80 k.p.a. stanowi, iż organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ odwoławczy po przedstawieniu w sposób wyczerpujący przebiegu postępowania, wyjaśnił, iż w przeciwieństwie do twierdzeń skarżącego należało dać wiarę stanowisku A. i R. D., którzy podważając twierdzenia skarżącego przedłożyli zdjęcia obrazujące faktyczne działania związane z dokonaną zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na stolarski (w części). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne jest znacznie uciążliwe, bowiem obejmuje działalność gospodarczą polegającą na obróbce drewna i w związku z tym wpływa na komfort życia właścicielki nieruchomości nr [...]. Organ II instancji wyjaśnił, że z uwagi na skalę przedsięwzięcia pogorszeniu uległa jakość powietrza (znacząco wzrosła emisja pyłów, zwiększył się odór lakieru i farb) oraz zwiększył się poziom hałasu związany z funkcjonowanie stolarni. W ocenie Sądu nie sposób podważyć twierdzeń organu odwoławczego, wziąwszy pod uwagę, iż uprzednio obiekt ten miał charakter gospodarczy, w którym nie prowadzono żadnej działalności usługowej, która mogłaby generować wspomniane uciążliwości. W związku z tym, samo to wyjaśnienie Kolegium pozwala uznać, że organ ustosunkował się w zgodzie z art. 80 k.p.a. do stanowiska skarżącego, który podważał argumentację strony przeciwnej dotyczącą uciążliwości prowadzonego przez niego zakładu stolarskiego.

Sąd nie podziela też stanowiska skarżącego, jakoby w niniejszej sprawie organy orzekające powinny były zastosować przepisy Prawa budowlanego (w szczególności art. 3 pkt 22) celem ustalenia obszaru oddziaływana obiektu objętego postępowanie o ustalenie warunków zabudowy zakończone decyzją z dnia [...] 2012 r. Zważyć należy, iż podstawą do sprawdzania przez organ posiadania przez stronę interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie może być treść przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który stanowi, iż stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten stanowi lex specialis do art. 28 k.p.a. i może mieć zastosowanie, zgodnie z jego brzmieniem, wyłącznie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2007 r., II OSK 462/06, Lex nr 362459). W rezultacie nie można również uznać, by przy ustalaniu na podstawie art. 28 k.p.a., komu przysługuje w sprawie interes prawny, należało posługiwać się zdefiniowanym w art. 3 pkt 22 Prawa budowlanego pojęciem "obszaru oddziaływania obiektu". Pojęcie to jest bowiem immanentnie związane (stanowi element) z określeniem zakresu stron w postępowaniu o pozwoleniu na budowę, nie zaś w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy.

Sąd podzielił również argumentację Kolegium w zakresie konieczności wyjaśnienia przez organ Instancji, jak wygląda sytuacja prawna R. D., w szczególności zaś, czy posiada on jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości nr [...]. Trafnie organ II instancji dostrzegł, że z wypisu z rejestru gruntów wynika, iż jedyną właścicielką tej nieruchomości jest A. D., jednakże wymienione przez R. D. akty notarialne z 2006 i 2009 r. rodzą pewne wątpliwości co do przedmiotu własności działki nr [...]. Jednocześnie Kolegium, powołując się na twierdzenia R. D. wskazało, że gdyby wywodził on interes prawny jedynie z faktu bycia mężem wyłącznej właścicielki nieruchomości nr [...], zamieszkiwania z nią i z dziećmi, organ I instancji zobowiązany byłby zakończyć postępowanie z jego wniosku jako bezprzedmiotowe umorzeniem (art. 105 k.p.a.).

W związku z powyższym, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.