Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 810/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 169 poz 1387
law: Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
article: art. 249 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), Protokolant Kamilla Gos-Górska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 listopada 2007 r. przy udziale --- sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 1998r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] Nr [...], które po rozpoznaniu odwołania z dnia 12.12.2006 r. wniesionego przez K. J. reprezentowanego przez doradcę podatkowego J. U. utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 1998 r.

K. J. wystąpił z wnioskiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (pismo z dnia 6.10.2006 r.) o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] Nr [...] ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 1998 r. W uzasadnieniu strona podała, że nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości w rozumieniu art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jej stanowisko potwierdza uchwała NSA z dnia 25 czerwca 2001 r. Sygn. akt FPK 4/2000. Zatem nie istniał żaden przepis prawny nakładający na stronę obowiązek do zapłaty podatku. Tym samym spełnione zostały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej. Ponadto strona podniosła, że od 2001 r. domaga się zwrotu nadpłaconego podatku, ale z uwagi na istnienie w obrocie prawnym decyzji wymiarowej nie można stwierdzić istnienia nadpłaty podatku. Z tego powodu wystąpiła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji ostatecznej Wójta Gminy D. z dnia [...] nr [...] ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 1998 r.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. J. wniósł odwołanie zarzucając naruszenie:

- art. 2 Konstytucji RP,

- art. 5, art. 6 i art. 7 i art. 120 Ordynacji podatkowej,

- art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

Wskazano w uzasadnieniu na argumenty podniesione we wniosku oraz fakt, że błąd Samorządowego Kolegium Odwoławczego spowodował, iż strona niewłaściwie kierowała swoje żądania. Zdaniem strony postępowanie odwoławcze i sądowe zawiesiło bieg rocznego terminu do stwierdzenia nieważności decyzji.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i w uzasadnieniu wskazał, że decyzja Wójta Gminy D. z dnia [...] Nr [...] ustalająca wysokość zobowiązania pieniężnego za 1998 r. stała się ostateczna i mają zastosowanie do niej przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 2002 r. dotyczące art. 249 O.p. Zgodnie bowiem z art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169 poz. 1387), żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. przed dniem 1.01.2003 r.) podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem w życie niniejszej ustawy tj. w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2002 r. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która stała się ostateczna przed dniem 1.01.2003 r. stosować należy przepisy art. 247 do 252 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2002 r. W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest (co przyznaje również pełnomocnik strony) że decyzja Wójta Gminy D. z dnia [...] nr [...] ustalająca wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 1998 r. stała się ostateczna przed dniem 1.01.2003 r., co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokach wydanych dla podatnika z dnia 23.06.2005 r. o sygnaturach akt l SA/Wr 2146/03 , l SA/Wr 3218/03 i l SA/Wr 2206/03. W wyrokach tych Sąd podał, że w dacie wpływu do organu podatkowego l instancji wniosku podatnika o zwrot nienależnie zapłaconego podatku od nieruchomości za lata 1996-2000 (tj. w dniu 24.07.2002 r.), istniały ostateczne decyzje wymiarowe za poszczególne lata, którymi ustalono K. J. wysokość podatku od nieruchomości za lata od 1996 do 2000. Powyższe decyzje nie były nigdy przez stronę kwestionowane w zwykłym trybie odwoławczym ani w którymś z trybów nadzwyczajnych np. w drodze ewentualnego wnioskowania o stwierdzenie ich nieważności. Zdaniem Sądu nie istniały żadne okoliczności faktyczne ani prawne, które mogłyby stanowić podstawę do merytorycznego rozpoznawania wniosku o stwierdzenie nadpłaty i prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku ustalonego ostatecznymi decyzjami, których nie próbowano nawet wzruszyć. Dalej organ odwoławczy podał, że stosownie do art. 249 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. W rozpatrywanej sprawy strona przekroczyła roczny termin określony w cytowanym przepisie, gdyż złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy D. ostatecznej dopiero w dniu 6.10.2006 r., a więc z uchybieniem tego terminu. Upływ rocznego terminu stanowi negatywną przesłankę wszczęcia postępowania tj. skutkuje niedopuszczalnością wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Następnie organ odwoławczy wskazał, że powyższy termin nie podlega przywróceniu, przedłużeniu czy też zawieszeniu, co strona podnosi w odwołaniu. Upływ terminu powoduje ostateczne wygaśniecie możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw prawnych do przyjęcia, co podnosi strona, że postępowanie odwoławcze i sądowe w sprawie stwierdzenia nadpłaty za lata 1994-2000 zawiesiło bieg rocznego terminu do stwierdzenia nieważności decyzji, jak również, że bieg rocznego terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji rozpoczął się w dniu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku w sprawie nadpłaty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wystąpiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Dzierżoniów ustalającej zobowiązanie podatku od nieruchomości z powodu naruszenia prawa materialnego i zwrot kosztów postępowania w wysokości prawem przewidzianej. W uzasadnieniu przytoczyła w sposób szczegółowy dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż stoi ono na straży podmiotowych praw podatnika, zapewniając stronie w procesie stosowania prawa podatkowego pozycję gwarantującą skuteczną obronę jej praw. Zasadność tych zarzutów należy ocenić w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b i c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tylko bowiem w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (lit. b), lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c") - sąd uwzględnia skargę.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu zaistniałego pomiędzy stronami w niniejszej sprawie dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Dzierżoniów ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 1998 r.

Bezsporne w sprawie jest, że K. J. wystąpił z wnioskiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (pismo z dnia 6.10.2006 r.) o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] Nr [...] ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 1998 r. Zatem zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ upłynął ustawowy termin do stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie bowiem z art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169 poz. 1387), żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stałą się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. przed dniem 1.01.2003 r.) podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem w życie niniejszej ustawy tj. w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2002 r. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która stała się ostateczna przed dniem 1.01.2003 r. stosować należy przepisy art. 247 do 252 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2002 r. W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest (co przyznaje również pełnomocnik strony) że decyzja Wójta Gminy D. z dnia [...] nr [...] ustalająca wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 1998 r. stała się ostateczna przed dniem 1.01.2003 r., co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokach wydanych dla podatnika z dnia 23.06.2005 r. o sygnaturach akt l SA/Wr 2146/03 , l SA/Wr 3218/03 i l SA/Wr 2206/03. W wyrokach tych Sąd podał, że w dacie wpływu do organu podatkowego l instancji wniosku podatnika o zwrot nienależnie zapłaconego podatku od nieruchomości za lata 1996-2000 (tj. w dniu 24.07.2002 r.), istniały ostateczne decyzje wymiarowe za poszczególne lata, którymi ustalono K. J. wysokość podatku od nieruchomości za lata od 1996 do 2000. Powyższe decyzje nie były przez stronę kwestionowane w zwykłym trybie odwoławczym ani w którymś z trybów nadzwyczajnych. Wobec tego prawidłowo organy podatkowe wskazały, że stosownie do art. 249 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. W spornej sprawy strona skarżąca przekroczyła roczny termin określony w powyższym przepisie, gdyż złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy D. ostatecznej dopiero w dniu 6.10.2006 r., a więc z uchybieniem tego terminu. Upływ rocznego terminu stanowi negatywną przesłankę wszczęcia postępowania tj. skutkuje niedopuszczalnością wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że powyższy termin nie podlega przywróceniu, przedłużeniu czy też zawieszeniu oraz że postępowanie odwoławcze i sądowe w sprawie stwierdzenia nadpłaty za lata 1994 –2000 nie zawiesiło bieg rocznego terminu do stwierdzenia nieważności decyzji.

Złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji po upływie termin jest uchybieniem formalnym nie dającym podstawy do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - Sąd orzekł jak w sentencji.