Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 790/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par 14 ust. 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2015 poz 1804
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.  w sprawie opłat za czynności radców prawnych
article: art. 108 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 710
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 210 par 1 pkt 6, art. 207 par 1 i 2, art. 122, art. 187 par 1, art. 191, art. 67a par 1 pkt 2, art. 67b par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością P. Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 24 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług za listopad 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 14 kwietnia 2017 r., nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością P. Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

W złożonej za IV kwartał 2014 r. deklaracji VAT 7-K [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Projekt spółka komandytowo-akcyjna (dalej: "Spółka"/ "Skarżąca") zadeklarowała kwotę podatku od towarów i usług podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości [...] zł.

W wykazanej w deklaracji wartości sprzedaży Spółka ujęła m.in. sprzedaż nieruchomości położonych w S. P., przy [...] dokonaną, zgodnie z aktem notarialnym z dnia [...] r. (Rep. A nr [...]), za kwotę netto [...] zł i podatek VAT w wysokości [...] zł.

Następnie wnioskiem z dnia [...] r. Spółka wystąpiła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej z tytułu wykazanego w deklaracji podatkowej [...] K z dnia [...] r. podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. w kwocie

[...] zł w ramach pomocy de minimis, poprzez rozłożenie na 12 rat zaległości podatkowej. Raty miałyby być płatne do 25 dnia każdego miesiąca w ten sposób,

iż 11 rat płatnych po [...] zł oraz ostatnią w wysokości pozostałej do spłaty przedmiotowego zobowiązania podatkowego.

W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że zobowiązanie podatkowe powstało w wyniku ww. transakcji sprzedaży nieruchomości. Zapłata za transakcję nie nastąpiła jednak w formie pieniężnej, ale poprzez emisję obligacji imiennych o wartości równej wartości brutto nieruchomości. Tym samym po stronie Spółki, pomimo powstania obowiązku podatkowego, nie nastąpił wpływ środków umożliwiających zapłatę wykazanego w ww. deklaracji zobowiązania podatkowego.

Nadto, Spółka wyjaśniła, że istotną okolicznością uzasadniającą zastosowanie ulgi w spłacie jest fakt uczestniczenia Spółki w procesie restrukturyzacji, którego przedmiotem jest projekt o nazwie "[...]". Projekt znajduje się

w ostatniej fazie realizacji i planowane jest rozpoczęcie regularnej sprzedaży lokali

w budynkach objętych tym projektem w 2015 r. Spółka wskazała, iż realizacja programu restrukturyzacji zakłada wcześniejszy wykup części obligacji przez spółkę [...]. Ma to nastąpić po otrzymaniu przez spółkę [...] zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanego w deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług (VAT-7) za listopad 2014 r. Według Strony pomyślna realizacja programu restrukturyzacyjnego przyniesie wpływ danin publicznych związanych ze sprzedażą apartamentów po cenach rynkowych. Natomiast przymusowa sprzedaż apartamentów przez bank, w przypadku upadku programu nastąpiłaby po cenach niższych, niż koszt ich wybudowania, co mogłoby doprowadzić do zachwiania płynności finansowej wszystkich podmiotów zaangażowanych w realizację projektu.

Spółka wskazała również, że posiada charakter spółki celowej, w związku z tym jej działalność została ograniczona do czynności związanych ze sprzedażą nieruchomości i nie generuje przychodów z innej działalności. Jako zabezpieczenie udzielonej ulgi, Spółka zaproponowała ustanowienie hipoteki umownej

na nieruchomości będącej własnością osoby trzeciej, jednak wolnej od obciążeń i której wartość znacznie przewyższa wysokość zadłużenia objętego wnioskiem, które uzależnione będzie od wyrażenia zgody organu I instancji.

Po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału w sprawie, organ I instancji nie znalazł przesłanek do udzielenia ulgi w spłacie i decyzją z dnia [...] r. odmówił rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu podatku od towarów i usług

za IV kwartał 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt I SA/Sz [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił ww. decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Niezależnie od powyższego, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w S., decyzją z dnia [...] r. nr [...], określił Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. w kwocie [...]zł, nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za IV kwartał 2014 r. w wysokości [...] zł oraz kwotę podatku od towarów i usług do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za listopad 2014 r. w wysokości [...] zł.

W konsekwencji, po zwrocie akt z Sądu, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie rozłożenia na raty zapłaty zaległości

z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. w wysokości [...] zł, wynikającej z deklaracji dla podatku od towarów i usług [...] za IV kwartał 2014 r. wskazując, że zaległość wynikająca z deklaracji za IV kwartał 2014 r. wobec wydania decyzji Dyrektora UKS z dnia [...] r. przestała istnieć, a na stronie ciąży obowiązek zapłaty podatku na podstawie art. 108 u.p.t.u.

Strona od powyższej decyzji złożyła odwołanie wskazując m.in. iż decyzja w której określono Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. w kwocie [...]zł, oraz kwotę podatku od towarów i usług do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za listopad 2014 r. w wysokości [...] zł jest nieostateczna.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...], uchylił ww. decyzję z [...] r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu, wyjaśnił, że nie było podstaw do tego, aby umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe w sprawie rozłożenia na raty zapłaty zaległości

z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. Świadczenie określone Spółce ww. decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., stanowi bowiem podatek, ponieważ zawiera wszelkie konstytutywne cechy podatku o jakim mowa w art. 6 O.p. Podatkowy charakter tego świadczenia wynika również z przepisów prawa wspólnotowego oraz orzecznictwa TSUE.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania w sprawie, decyzją z dnia

[...] r. nr [...] organ I instancji odmówił Spółce rozłożenia na raty zaległości z tytułu podatku od towarów i usług do zapłaty

na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. za listopad 2014 r. w wysokości [...] zł

wraz z odsetkami za zwłokę, obliczonymi na dzień złożenia wniosku, tj. [...] r. w wysokości [...] zł.

W odwołaniu od tej decyzji Spółka, zarzuciła ww. decyzji naruszenie:

- art. 207 § 1 i 2 O.p., poprzez wydanie rozstrzygnięcia w zakresie wykraczającym poza wniosek strony i nie wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie objętym wnioskiem strony,

- art. 67a § 1 i art. 67b § 2 O.p. oraz błędne ustalenia w zakresie stanu faktycznego poprzez uznanie, że w sprawie nie wystąpił ważny interes podatnika oraz ważny interes publiczny, przemawiające za uwzględnieniem wniosku strony, mimo że faktycznych okoliczności organ nie badał,

- art. 122, art 187 § 1 oraz art. 191 O.p., poprzez nieuwzględnienie wszystkich

i okoliczności sprawy, a w szczególności przemawiających za uwzględnieniem złożonego wniosku,

- art. 210 O.p., poprzez nieprawidłową konstrukcję uzasadnienia zaskarżonej decyzji, która nie pozwala stronie stwierdzić, które z podanych faktów organ uznał

za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, jak również jaka jest faktycznie podstawa prawna decyzji.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, decyzją z dnia 24 lipca

2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w S., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny legalności decyzji organu I pierwszej instancji odmawiającej Spółce rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu podatku od towarów i usług do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. za listopad 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę,

W pierwszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, że Spółka spełnia warunki

o ubieganie się o wsparcie w ramach pomocy de minims. Jednak analiza całego materiału dowodowego nie daje podstaw do zmiany decyzji organu I instancji.

Organ wyjaśnił, że na podstawie ww. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] r., na Spółce podatek do zapłaty za listopad 2014 r. w wysokości [...] zł. Natomiast z rachunku zysków i strat sporządzonym za okres od [...] r. do dnia [...] r. oraz bilansu sporządzonego na dzień [...] r., przedłożonych przez Spółkę wynika, że na dzień [...] r. Spółka osiągnęła zysk w wysokości [...] zł, a okres od stycznia do czerwca 2015 r. zakończyła stratą w wysokości [...] zł. W badanym okresie należności krótkoterminowe wynosiły odpowiednio [...] zł i [...] zł, a zobowiązania krótkoterminowe: [...] zł i [...] zł. Nadto Spółka w I półroczu 2015 r. nie osiągnęła żadnych przychodów i poniosła jedynie koszty operacyjne w wysokości [...] zł. Spółka posiada przy tym wymagalne wierzytelności na kwotę [...]zł oraz niewymagalne wierzytelności wobec spółki [...]. Nie dysponuje majątkiem nieruchomym albo ruchomym, dysponuje obligacjami imiennymi o wartości [...] zł. W oświadczeniu

o nieruchomościach oraz prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego (ORD-HZ) z dnia [...] r. wykazała wierzytelności z tytułu wykupu obligacji imiennych: serii A2 - 10 szt.

na szacunkową wartość [...] zł i serii A3 - 10 szt. na szacunkową wartość [...] zł.

W ocenie organu powyższe ustalenia wskazują, że Spółka może mieć trudności

z jednorazową zapłatą zobowiązania, jednakże sam brak wystarczających środków

na jednorazową spłatę zadłużenia nie może w każdych okolicznościach oznaczać zasadności przyznania układu ratalnego, założenie przeciwne prowadziłoby bowiem

do nadania powszechnego charakteru tej nadzwyczajnej w prawie podatkowym instytucji.

Mając powyższe okoliczności na uwadze oraz biorąc pod uwagę fakt,

że w deklaracjach dla podatku od towarów i usług [...] za 2016 r. Spółka nie wykazała żadnej sprzedaży, organ odwoławczy stwierdził, iż istnieją obawy,

co do terminowego regulowania ewentualnie przyznanych rat.

Ponadto, organ odwoławczy zauważył, że Spółka od dnia złożenia wniosku nie dokonała żadnej wpłaty na poczet zawnioskowanego układu ratalnego, w związku z tym nie uprawdopodobniła możliwości i chęci spłaty przyznanego ewentualnie układu ratalnego.

Jednocześnie, przy tym organ zauważył, że Spółka poza przedmiotową zaległością, posiada nieuregulowane zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2014 r. w łącznej wysokości [...] zł. Powyższe zaległości zostały objęte tytułami egzekucyjnymi, a organ egzekucyjny wyegzekwował kwotę

[...] zł. Prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne dowodzi więc, że Spółka ma problemy z terminową spłatą zaległości podatkowych, a to z kolei budzi wątpliwości co do terminowego spłacania przez spółkę potencjalnych rat.

Dodatkowo organ wskazał, że Spółka we wniosku z dnia [...] r. zobowiązała się do uregulowania zaległości wobec Skarbu Państwa innych, niż objęta wnioskiem, czego jednak nie uczyniła. Wpłaty za zaległości podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług były dokonywane wyłącznie w wyniku egzekucji administracyjnej.

W dalszej kolejności, organ odwoławczy zauważył, również że brak zapłaty przedmiotowego zobowiązania wynika z dokonywanych przez Spółkę transakcji

z odroczonym terminem płatności z wybranym przez siebie kontrahentem. Strona wiedząc, że [...] r. będzie zobowiązana do zapłacenia podatku od towarów i usług dotyczącego sprzedaży nieruchomości, podjęła decyzję o odroczeniu terminu zapłaty tego zobowiązania dłużnikowi. Podatnik wziął zatem na siebie ciężar kredytowania tej transakcji, gdyż dobrowolnie zgodził się by odroczenie terminu płatności nie wiązało się z dodatkowymi skutkami finansowymi dla podmiotu kupującego.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu dotyczącego zmiany zakresu zobowiązania podatkowego objętego zaskarżonym rozstrzygnięciem, organ wskazał

na wyżej opisaną chronologię wydanych w sprawie decyzji zapoczątkowanych

ww. wnioskiem Spółki z dnia [...] r. o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, tj. rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. wykazanej w deklaracji podatkowej [...] w kwocie [...]zł oraz wydaną w sprawie Spółki decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej

w S. decyzją z dnia [...] r. określającą jej m.in. kwotę podatku od towarów i usług do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. za listopad 2014 r. w wysokości [...] zł.

Organ odwoławczy zauważył, że świadczenie, o jakim mowa w art. 108 ust. 1 u.p.t.u. posiada wszelkie cechy podatku zdefiniowanego w art. 6 O.p. Nie jest bowiem świadczeniem wynikającym ze stosunku cywilnoprawnego, ani też nie jest nakładane

na mocy porozumienia stron, lecz stanowi daninę publiczną, wynikającą z władztwa państwowego, a więc opartą na prawie publicznym. Podatkowy charakter tego świadczenia wynika również z przepisów prawa wspólnotowego oraz orzecznictwa TSUE. Zatem, skoro w sprawie mamy do czynienia z podatkiem, a we wniosku z dnia [...] r. Spółka zwróciła się o udzieleniu ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego, to zarzut spółki, należy uznać za bezpodstawny, bowiem bez wątpienia na Spółce w dalszym ciągu ciąży podatek do zapłaty za listopad 2014 r.

Jednocześnie, organ odwoławczy stwierdził, że wydając decyzję organ I instancji zastosował się do wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, z dnia [...] r., sygn. akt I SA/Sz [...]. Organ podatkowy uwzględnił bowiem zarówno informacje o trybie i przeznaczeniu pomocy publicznej, jak i dane określające dotychczasową historię korzystania Spółki

z oferowanej przez państwo pomocy publicznej. Wskazał również, stosując się

do wytycznych zawartych w ww. wyroku, regulacje prawne w tym zakresie oraz o jaki rodzaj pomocy strona się ubiega.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Spółka – reprezentowana przez radcę prawnego - wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji uchylenie zaskarżonej decyzji

oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji uwzględniającej wniosek Spółki, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy,

a w szczególności:

1. art. 210 § 1 pkt 6 O.p., poprzez nie wskazanie w sposób jednoznaczny, co stało u podstaw uznania za prawidłowe stanowiska organu I instancji o odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi oraz co rzeczywiście poza wolą organów stanowi podstawę odmowy udzielenia wnioskowanej ulgi,

2. art. 207 § 1 i § 2 O.p. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w zakresie wykraczającym poza wniosek Skarżącej i nie wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie objętym wnioskiem Skarżącej,

3. art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p., poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności znanych organowi z urzędu okoliczności przemawiających za uwzględnieniem złożonego wniosku,

4. art. 67a § 1 pkt 2 i art. 67b § 1 pkt 2 O.p., poprzez nieuzasadnione przyjęcie,

że w sprawie nie występuje ważny interes podatnika ani interes publicznym, uzasadniający udzielenie wnioskowanej ulgi - co stanowi o naruszeniu zakresu władztwa administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie

z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca podniosła zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów procesowych. Wobec tego jako pierwsze należy rozpoznać zarzuty procesowe, jako że zastosowanie przepisów prawa materialnego może nastąpić dopiero do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę uznał, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego skarga okazała się uzasadniona.

Zdaniem Sądu na uzasadnienie bowiem zasługują zarzuty naruszenia przepisów postępowania, polegającego na wydaniu rozstrzygnięcia w zakresie wykraczającym poza wniosek Skarżącej.

Nie ma sporu, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na żądanie Spółki z dnia [...] r. Postępowanie może być wszczynane na żądanie, zgodnie bowiem z art. 165 O.p. wszczęcie postępowania możliwe jest na żądanie strony bądź z urzędu, przy czym dniem wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu.

W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się zgodnie, że żądanie wszczęcia postępowania nie jest w istocie wnioskiem, bo postępowanie jest uruchamiane samym żądaniem. W efekcie żądanie podatnika o rozpatrzenie sprawy wiąże organ podatkowy. Niezgodne z prawem jest wyjście organu podatkowego poza żądanie strony i prowadzenie postępowania z urzędu w innej sprawie bez uzyskania zgody strony w tym zakresie (np. wyr. NSA z [...] r. SA/Sz [...] niepubl.). Akt (żądanie) wszczęcia postępowania określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do organu administracji ( por. wyr. NSA z [...] r. I SA [...], ONSA, Nr [...], poz. 47). – tak też w: Ordynacja podatkowa. Komentarz. Wydanie 7 pod redakcją H. D., wydawnictwo C.H.Beck, W. 2018 s. 879- 880.

Sąd zauważa zatem, że jak wynika z treści żądania Spółki z dnia [...] r. domagała się ona rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej z tytułu wykazanego w deklaracji podatkowej [...] K z dnia [...] r. podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. w kwocie [...]zł.

Podkreślić należy, iż w trakcie postępowania, już po złożeniu powyższego żądania, została wydana decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] r. którą organ ten określił Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. w kwocie [...]zł, nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za IV kwartał 2014 r. w wysokości [...] zł oraz kwotę podatku od towarów i usług do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. za listopad 2014 r. w wysokości [...] zł. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. a zatem stała się ostateczna. Następnie skargę na tą decyzję oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt I SA/Sz [...]. Powyższy wyrok jest jak dotychczas nieprawomocny. Nie zmienia to faktu, że w obrocie funkcjonuje decyzja ostateczna potwierdzająca, że nie istnieje zobowiązanie Strony za IV kwartał 2014 r. wykazane w deklaracji [...] z [...] r. – tj. wynikające z czynności podlegających opodatkowaniu, z którego wynikała zaległość o której rozłożenie na raty wystąpiła Spółka wnioskiem z [...] r. Natomiast istnieje zobowiązanie za okres rozliczeniowy w postaci miesiąca listopada 2014 r. w tej samej kwocie (w wysokości [...] zł) lecz wynikające z art. 108 u.p.t.u. tj. z samego faktu wystawienia faktur, a zatem na Spółce ciąży zaległość wynikająca z powyższego podatku do zapłaty określonego na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. za listopad 2014 r.

Sąd w pełni zgadza się z poglądem, iż świadczenie określone Spółce ww. decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., stanowi podatek, ponieważ zawiera wszelkie konstytutywne cechy podatku o jakim mowa w art. 6 O.p. Podatkowy charakter tego świadczenia wynika również z przepisów prawa wspólnotowego oraz orzecznictwa TSUE. Jednak Sąd podziela zarazem pogląd Naczelnika [...] US w S., który w uchylonej przez organ odwoławczy decyzji z dnia [...] r. wyjaśnił, iż przepis art. 108 ust. 1 u.p.t.u., przewiduje szczególny przypadek samoistnego powstania obowiązku podatkowego w efekcie samego wystawienia faktury wykazującej kwotę podatku od towarów i usług, przy czym obowiązek ten przyjmuje postać swoistej sankcji. Polega ona na tym, iż niezależnie od tego, czy w sprawie zaistniał obrót będący podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług, jak również niezależnie od rozmiarów i konsekwencji podatkowych tego obrotu - każdy wystawca tzw. pustej faktury liczyć się winien z koniecznością zapłaty wykazanego w niej podatku. Przy czym charakter kwoty wykazanej w fakturze jako podatek należny w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, w istocie niebędącej podatkiem należnym w tym rozumieniu, jest okolicznością niepozwalającą na objęcie tej kwoty systemem rozliczeń dokonywanym przez podatnika w deklaracji podatkowej w ramach podstawowego mechanizmu opodatkowania podatkiem od towarów i usług: naliczenie podatku należnego - odliczenie podatku naliczonego. Tym samym nie jest on rozliczany w deklaracji i powinien zostać odrębnie wpłacony do urzędu skarbowego.

Skoro Spółka podkreślała we wniosku, iż domaga się rozłożenia na raty zaległości wynikającej z zobowiązania za IV kwartał 2014 r. wykazanej w deklaracji VAT 7, to organ (o ile nie miał wątpliwości) czego dotyczy żądanie Strony winien rozstrzygnąć w zakresie tego właśnie żądania. Chyba że wątpliwości takie miał, wówczas winien uprzednio wezwać Spółkę do wyjaśnienia zakresu żądania. Organ tymczasem wobec zmiany (w trakcie postępowania wywołanego wnioskiem) zobowiązania którego wniosek dotyczył, tj. określenia zobowiązania za IV kwartał 2014 r. na [...] zł, a w jego miejsce określenia decyzją zobowiązania za listopad 2014 r. na podstawie art. 108 u.p.t.u. - w ogóle nie wezwał Spółki do wyjaśnienia czy Spółka żąda rozłożenia na raty zaległości wynikającej z tej decyzji. Organ samodzielnie natomiast dokonał zmiany zakresu postępowania wywołanego wnioskiem odmawiając rozłożenia na raty zaległości za listopad 2014 r.

Zdaniem Sądu (co potwierdza treść zarzutów skargi) nie można było samowolnie, bez uprzedniego zapytania Spółki utożsamić żądania rozłożenia na raty zaległości wynikającej z podatku należnego zadeklarowanego w deklaracji podatkowej, rozliczanego kwartalnie za IV kwartał 2014 r. z żądaniem rozłożenia na raty zaległości wynikającej z decyzji wydanej na podstawie art. 108 u.p.t.u. dotyczącej miesiąca listopada 2014 – co bez uzyskania stanowiska Spółki uczynił organ.

Nie ma co prawda wątpliwości, że zaległość podatkowa wystąpiła w listopadzie 2014 r. który to miesiąc co do zasady jest jednym z miesięcy IV kwartału 2014 roku, ale trzeba wskazać, że nie jest on tożsamy z kwartalnym okresem rozliczeniowym którego dotyczyła deklaracja.

Jednocześnie Sąd zauważa, iż wobec zmiany stanu faktycznego sprawy, która nastąpiła po wydaniu wyroku WSA w Szczecinie z dnia [...] r. sygn. akt I SA/Sz [...], tj. faktu wydania ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] r. przedwczesne i zbędne było rozważanie czy organ wypełnił wskazania wynikające z powyższego wyroku WSA w Szczecinie z dnia [...] r. Wskazania te dotyczyły bowiem żądania rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług wynikającej z deklaracji za IV kwartał 2014 r. Wskazana wyżej decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, wydana po wyroku z dnia [...] r. ostatecznie potwierdziła, iż zobowiązanie powyższe nie istnieje. W jego miejsce pojawiła się kwota podatku do zapłaty za listopad 2018 r. określona decyzją wydaną na podstawie art. 108 u.p.t.u., co do której nigdy w toku postępowania nie zapytano Strony czy domaga się jej rozłożenia na raty.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Wobec powyższych, procesowych powodów uchylenia zaskarżonej decyzji, przedwczesne i niecelowe byłoby szczegółowe odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.

Ponownie rozpoznając sprawę organ wezwie Skarżącą do wyjaśnienia czy w obecnym stanie faktycznym żąda rozłożenia na raty zaległości wynikającej z kwoty podatku od towarów i usług do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. za listopad 2014 r. wobec nieistnienia zobowiązania wynikającego z deklaracji za IV kwartał 2014 r. W razie potwierdzenia organ winien rozpoznać sprawę i zbadać czy występują przesłanki do rozłożenia tej zaległości na raty, mając na uwadze, iż w takim razie zaktualizują się wskazania wynikające z wyroku WSA w Szczecinie z dnia [...] r. sygn. akt I SA/Sz [...]. W sytuacji zaś gdy Strona nie potwierdzi, iż jej żądanie obejmuje rozłożenie na raty zaległości wynikającej z kwoty podatku od towarów i usług do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. za listopad 2014 r. bądź podtrzyma żądanie dotyczące wyłącznie zaległości wynikającej z deklaracji za IV kwartał 2014 r. - organ postępowanie w sprawie umorzy.

O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz Skarżącej kwotę [...]zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składają się uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie [...]zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).