Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 164/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 36a
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

-Sygn. akt II SA/Rz 164/18

U Z A S A D N I E N I E

Przedmiotem skargi JS jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (WINB) z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] dotycząca , wydana w przedmiocie zobowiązania do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zawiadomieniem z dnia 6 lipca 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrznymi instalacjami na działce nr 2860/1 w [...]. Jak ustalono w toku postępowania, dla terenu inwestycji Prezydent Miasta [...] wydał decyzję z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego z wewnętrzną instalacją gazową i przyłączami. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] organ stwierdził wygaśnięcie z mocy prawa wskazanej wyżej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Następnie, decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] pozwolenia na realizację budynku mieszkalnego na działce nr 2860/1 w [...]. Pozwolenie to zostało przeniesione na JS decyzją tego organu z dnia [...] września 2014 r. nr [...]. Z kolei decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], Prezydent Miasta [...] zmienił własną decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. w części dotyczącej zatwierdzonego projektu budowlanego.

W dniu 6 października 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] przeprowadził oględziny, które wykazały, że w toku realizacji budynku mieszkalnego inwestor wprowadził szereg zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego:

- zmieniono obszar utwardzenia terenu poprzez przesunięcie zjazdu z drogi dojazdowej na działkę inwestycji;

- miejsce postojowe dla samochodu zlokalizowano na terenie zielonym;

- miejsce na kubeł na odpady socjalne zlokalizowano na terenie utwardzonym przy wjeździe;

- wykonano opaskę odbojową o szerokości 1 m wokół budynku oraz dodatkowego utwardzenia terenu po stronie południowej budynku.

Organ ustalił, że powyższe zmiany zostały zakwalifikowane przez projektanta jako odstępstwa nieistotne (w rozumieniu art. 36a ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy Prawo budowlane) od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Niezależnie od tego ustalono, że nie została wykonana skarpa od strony południowej budynku, zmieniono też nieznacznie ukształtowanie terenu, podnosząc poziom terenu działki w stosunku do poziomu działki sąsiedniej od strony wschodniej, wykonano też dodatkowy otwór okienny oraz zrezygnowano z realizacji instalacji gazowej, w zamian wykonano zasilanie instalacji centralnego ogrzewania z systemem pompy ciepła z ogrzewaniem podłogowym.

Podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej 2 grudnia 2016 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] kierownik budowy potwierdził, że wpisy w dzienniku budowy odzwierciedlają faktyczne daty wykonania robót budowlanych, zaś zmiany dotyczące zagospodarowania po projekcie zamiennym nie były wykonane za jego wiedzą.

Wobec powyższego, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] wstrzymał roboty budowlane związane z budową ww. obiektu z uwagi na fakt, że w ocenie organu prowadzone były w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Ponadto organ nakazał inwestorowi zabezpieczyć teren budowy przed dostępem osób postronnych, a sam obiekt budowlany zabezpieczyć przed niekorzystnym wpływem czynników atmosferycznych.

Uwzględniając zażalenie JS, postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił opisane wyżej postanowienie PINB dla Miasta [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie dokonał prawidłowo niezbędnych ustaleń w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Za niedopuszczalne uznano twierdzenie organu, że istniejące ogrodzenie nieruchomości uniemożliwia dokonanie dokładnych pomiarów obiektu, jak również stosowanie przyimka "około" w odniesieniu do parametrów inwestycji, a w konsekwencji uznanie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego za odstępstwa istotne w rozumieniu art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm.). Zdaniem PIWNB, organ I instancji nie wykazał też, że odstępstwo polegające na podniesieniu terenu działki nr 2860/1, na której realizowana jest inwestycja, jest istotne.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...], ponownie wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr 2860/1 w [...], z uwagi na prowadzenie ich w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Jednocześnie organ nakazał JS zabezpieczyć teren budowy przed dostępem osób postronnych, a sam obiekt budowlany przed niekorzystnym wpływem czynników atmosferycznych.

Postanowienie to było przedmiotem zażalenia JS i zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...].

Następnie, decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] zobowiązał JS do sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 31 grudnia 2018 r. projektu budowlanego zamiennego opisanego wyżej budynku mieszkalnego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych wykonanych z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Organ nadzoru budowlanego podniósł, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, po porównaniu projektów budowlanych oraz rysunku zamiennego okazanego przez właściciela ustalono, że w toku realizacji inwestycji inwestor zmienił zakres utwardzenia terenu. Powyższe odstępstwo zostało zakwalifikowane przez projektanta jako odstępstwo nieistotne w rozumieniu art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Ponadto ustalono, że dokonano innych zmian, na które brak kwalifikacji projektanta. W południowo – zachodnim narożu działki zmieniono nieznacznie ukształtowanie terenu, wypłaszczając fragment działki i tworząc skarpę z nasadzeniami. Przy wschodniej granicy działki, zatwierdzony projekt budowlany przewidywał rzędną terenu 220,4 na działce inwestora oraz 220,6 na działce sąsiedniej o nr 3058/1. Przeprowadzone w dniu 6 czerwca 2017 r. oględziny wykazały, że w wyniku zmiany ukształtowania terenu, działka nr 2860/1 jest obecnie posadowiona o 0,5 – 0,95 m wyżej niż działka nr 3058/1. Niezależnie od powyższego organ podał, że zmieniono sposób odprowadzania wód opadowych, wykonano dodatkowe okno od strony południowo – zachodniej oraz odstąpiono od realizacji instalacji gazowej, realizując w jej miejsce instalację centralnego ogrzewania z systemem pomy ciepła z ogrzewaniem podłogowym. Zdaniem PINB, dokonane zmiany związane ze sposobem zagospodarowania działki stanowią istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, skutkujące obowiązkiem wdrożenia procedury naprawczej, o której mowa w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.

W odwołaniu od tej decyzji JS wniósł o jej uchylenie i umorzenie postepowania organu I instancji.

Odwołujący podniósł, że organ odwoławczy nie uwzględnił cofnięcia wniesionego przez niego zażalenia na postanowienie PINB o wstrzymaniu robót budowlanych (w dniu 24 sierpnia 2017 r. odwołujący złożył w organie I instancji pismo zatytułowane jako "cofnięcie odwołania" od opisanego wyżej postanowienia PINB dla Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2017 r.). Ponadto WINB jest niekonsekwentny, gdyż w postanowieniu z dnia 16 marca 2017 r. wskazał na braki i wady jakie popełnił organ I instancji, natomiast obecnie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie tego organu o wstrzymaniu robót budowlanych, pomimo że wskazane uchybienia w dalszym ciągu nie zostały usunięte. Zdaniem odwołującego PINB dla Miasta [...] nie wykazał jakich istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego dokonano, ani też nie wskazał w jakim zakresie zrealizowana inwestycja miałaby być niezgodna z projektem. W jego ocenie dokonane zmiany sposoby zagospodarowania działki stanowią odstępstwa nieistotne, a zatem brak było podstaw faktycznych do nałożenia na niego obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. W zatwierdzonym projekcie budowlanym uwidoczniona jest bowiem skarpa w kierunku działki nr 3085/1, przy czym nie oznaczono jej spadku, wobec czego – jak podał inwestor – wykonał ją według uksztaltowania terenu. Teren ukształtowano z lekkim spadkiem w kierunku wschodnim gdyż takie ukształtowanie terenu jest naturalne i wynika z projektu budowlanego, zaś nieznaczna zmiana ukształtowania terenu w narożniku południowo – zachodnim działki nie może być wystarczająca do wstrzymania robót budowlanych. Odnosząc się do układu rzędnych terenu odwołujący podniósł, że wbrew stanowisku organu, nie są to rzędne na granicy działek, lecz jedna na działce inwestora oddalona o około 2 m od granicy, zaś druga na działce sąsiedniej, oddalona również o około 2m od granicy nieruchomości. Tym samym nie jest prawdą, jak i nie zostało w jakikolwiek sposób wykazane przez organ, że działka inwestora, wskutek dokonanych zmian zagospodarowania terenu, "góruje" nad działką sąsiednią. Co więcej, odwołujący przedstawił dokumentację geodezyjną wraz z oświadczeniem geodety na okoliczność usytuowania budynku zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, jednakże dokumentacja ta został pominięta przez rozstrzygające sprawę organy. Takie same poziomy spornych rzędnych wskazał geodeta w inwentaryzacji powykonawczej, zaś pracownicy organu nadzoru budowlanego nie dysponowali stosownymi urządzeniami, do dokonania własnych pomiarów.

Odwołujący podniósł, że żaden z właścicieli działek sąsiednich nie zarzucał, że naruszone zostały stosunki wodne, zaś wody opadowe z dachu budynku odprowadzane są systemem rur na działkę inwestora. Oznacza to, że odprowadzane są powierzchniowo na teren własnej działki i takie rozwiązanie nie narusza niczyjego interesu prawnego.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji.

W ocenie organu odwoławczego, stanowisko organu I instancji o dokonanych przez odwołującego istotnych odstępstwach od zatwierdzonego projektu budowlanego dokonanych w trakcie realizacji budynku mieszkalnego, uznać należało za słuszne. W toku postępowania odwoławczego organ przeprowadził bowiem oględziny nieruchomości, które wykazały, że ustalenia poczynione przez PINB dla Miasta [...], stanowiące podstawę do wydania decyzji, znajdują odzwierciedlenie w rzeczywistości. Zdaniem WINB nie ulega wątpliwości, że zmiana ukształtowanie terenu poprzez podniesienie poziomu terenu stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wobec zaś niedopełnienia przez inwestora obowiązku uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę na jego wykonanie, organ I instancji zasadnie zobowiązał odwołującego do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podał, że nie miały one wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy i dlatego też "nie zostały uwzględnione". W ocenie WINB, projekt budowlany zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nie zakłada zmiany ukształtowania terenu działki nr 2860/1 w sposób w jaki zostało to wskazane przez organy. Wobec powyższego, dokonaną zmianę należy uznać za istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. W stwierdzonym stanie faktycznym różnica poziomów terenu pomiędzy działką inwestora a działką sąsiednią nie odpowiada bowiem różnicy poziomów wynikającej z rzędnych wskazanych w projekcie budowlanym. Kwestie ewentualnego naruszenia stosunków wodnych winien natomiast wyjaśnić projekt budowlany zamienny

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, JS wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającą ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.

Powtarzając argumentację sformułowaną we wniesionym dowołaniu skarżący zarzucił wydanie kwestionowanej decyzji bez jakichkolwiek ku temu podstaw faktycznych lub prawnych. Zdaniem skarżącego, dokonane zmiany nie stanowią zmian istotnych w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego. Skarżący – jak podał – przedłożył bowiem organowi nadzoru budowlanego geodezyjną inwentaryzację powykonawczą na okoliczność stwierdzenia, że usytuowanie budynku i zagospodarowanie terenu jest zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym, jednakże dokument ten został zignorowany przez rozstrzygające sprawę organy. Niezależnie od powyższego skarżący podniósł, że organ I instancji nie zrealizował wytycznych organu odwoławczego, które stanowiły podstawę do uchylenia postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, zasadniczo z przyczyn wskazanych przez skarżącego.

Decyzja ta oraz poprzedzająca ją decyzja I instancji zostały wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, a podstawą wszczęcia postępowania było uznanie, że skarżący realizując swój budynek mieszkalny w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zaistnienie tej okoliczności, tj. istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, w rozumieniu art. 36a tej ustawy, przy jednoczesnym nieuzyskaniu decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, stanowi warunek sine qua non wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie projektu budowlanego zamiennego obiektu budowlanego, uwzględniającego zmiany dokonane w czasie jego realizacji.

Podkreślić należy, że w postępowaniu naprawczym prowadzonym w oparciu o wyżej wskazane przepisy ustawy Prawo budowlane, będącym postępowaniem administracyjnym, stan faktyczny sprawy, a zatem również i fakt dokonania przez inwestora istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, winien być ustalony zgodnie z uregulowaniami k.p.a. Rzeczą organu jest ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości, że inwestor nie zrealizował (względnie nie realizuje) obiektu budowlanego zgodnie z projektem budowlanym lub innymi warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę, czemu winien dać wyraz w uzasadnieniu decyzji zobowiązującej stronę do przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Organ winien wskazać jakie zmiany wprowadzono w toku realizacji obiektu, czy są to – w rozumieniu art. 36a ustawy Prawo budowlane – zmiany istotne czy nieistotne, a w przypadku uznania odstępstw za istotne winien uzasadnić dokonaną przez siebie kwalifikację przez pryzmat zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 36a ust. 5 i 5a ustawy Prawo budowlane. Obowiązek ten wynika z art. 7 k.p.a., w myśl którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, jak i art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zauważyć przy tym wypada, że w myśl art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten, określając warunki uznawania okoliczności za udowodnione, stanowi realizację zasady prawdy obiektywnej wyrażonej art. 7 k.p.a. Nieustosunkowanie się przez organ do niektórych dowodów budzi wątpliwości co do prawidłowości oceny innych dowodów (zob. wyrok NSA z 16 lutego 2000 r. I SA/Wr 28/98). Natomiast o przekroczeniu granic prawa do oceny dowodów można mówić wtedy, gdy organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (zob. tezę pierwszą wyroku NSA z 14 stycznia 1994 r. III SA 491/93).

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 36a ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu. Wymaga podkreślenia, że z uwagi na szeroki zakres znaczeniowy przesłanek określonych w art. 36a ust. 5 oraz związane z tym różne możliwości interpretacyjne, okoliczność, czy w danej sytuacji planowane przez inwestora odstąpienie zostanie uznane za istotne czy nieistotne, będzie wymagać wnikliwej i wszechstronnej oceny organu, przy uwzględnieniu charakteru inwestycji oraz wartości wyrażonych w art. 4, 5 i 9 pr. bud. (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2010 r., II OSK 1273/09).

Projekt zagospodarowania działki jest częścią projektu budowlanego i winien być sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich (art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane). Przytoczony przepis wskazuje jakie parametry i rozwiązania architektoniczno – budowlane, zatwierdzone przez organ w drodze decyzji o pozwoleniu na budowę, wiążą inwestora w toku realizacji obiektu budowlanego. Tym samym, przyjmując istotne odstępstwo organ winien wskazać, odstąpienie od jakich rozwiązań projektowych stanowi istotne odstępstwo, obligujące do uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

W kwestii zmiany ukształtowania terenu organ I instancji swoje stanowisko w tym zakresie oparł na pomiarach dokonanych przez swoich pracowników podczas kontroli w terenie, w wyniku której stwierdzono różnicę poziomów między działką skarżącego a działką sąsiednią. Po pierwsze, same organy wskazują, że poziom terenu w projekcie zagospodarowania działki określony jest rzędnymi obrazującymi wysokość terenu n.p.m. W świetle powyższego trudno za wiarygodny uznać pomiar dokonany bez specjalistycznych urządzeń, gdyż organ nie ma w takiej sytuacji wiedzy, że teren działki sąsiedniej – w odniesieniu do której dokonuje pomiarów – istotnie znajduje się na takiej wysokości n.p.m. jak deklarowana w projekcie. Innymi słowy, organ nie ma pewności, że właściciel działki sąsiedniej nie zmienił sposobu jej zagospodarowania i obecnie poziom terenu znajduje się na tej samej wysokości, co w dacie wykazanej w mapie do celów projektowych, na której sporządzono projekt zagospodarowania działki skarżącego.

Po drugie, nie sposób uznać kwestii związanej z przebiegiem rzędnych terenu wykazanych na projekcie zagospodarowania działki, a konkretnie ich wzajemnych odległości, za nie mającej znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy oraz nie wymagającej szczegółowego odniesienia się ze strony organu nadzoru budowlanego. Na okoliczność tego rodzaju zwracał uwagę skarżący w odwołaniu słusznie wskazując, że rzędne terenu nie są rzędnymi granicy działek, lecz zlokalizowane są w odległości około 2 m od tej granicy i około 4 m względem siebie. Skarżący w odwołaniu zarzucił błędnie przyjętą metodykę pomiarów dokonaną przez pracowników organu I instancji, którzy – jak wskazuje skarżący – mieli dokonać pomiarów poziomu działek mierząc wysokość kosza siatkowo – kamiennego zlokalizowanego w granicy działki nr 2860/1 i 3058/1. Organ II instancji wyjaśnił, że pomiaru dokonano w ten sposób, że pomierzono wysokość od poziomu terenu na działce 3058/1 do górnej krawędzi murku gabionowego (kosza siatkowo – kamiennego), a następnie od tej wysokości odjęto wysokość murku na działce nr 2860/1 wystającą ponad poziom terenu na tej działce. W ocenie Sądu jednak taki sposób obliczenia poziomu gruntów na obu w/w działkach nie odzwierciedla stanu rzeczywistego. Z protokołu rozprawy w dniu 5 grudnia 2017 r. wynika bowiem, że "poziom terenu działki nr 2860/1 jest ok. 5 cm niżej od górnej krawędzi murka ogrodzeniowego", natomiast dokumentacja fotograficzna, zwłaszcza dołączona przez skarżącego wskazuje, że odległość murku od gruntu na działce skarżącego nie we wszystkich miejscach jest taka sama, w niektórych murek wystaje ponad poziom działki skarżącego na wysokość większą niż 5 cm.

Ponadto, wyprowadzając ocenę o dokonaniu istotnego odstępstwa w zakresie projektu zagospodarowania działki organy zignorowały stanowisko i twierdzenia skarżącego, nie wskazując przy tym w rozstrzygnięciach, dlaczego dowodom przedstawianym przez skarżącego odmówiono wiarygodności. Skarżący wskazał, że w narożniku północno – wschodnim poziom jego działki oraz działki sąsiedniej znajdują się na tym samym poziomie, a na dowód powyższego przedstawił zdjęcia dołączone do odwołania (k.21 – 22 odwołania). Dołączył również dokumentację geodezyjną powykonawczą wraz z oświadczeniem uprawnionego geodety o tym, że "obiekt usytuowano zgodnie z projektem zagospodarowania". Do dowodów tych organ nie odniósł się w należyty sposób, a jest to w świetle art. 107 § 3 k.p.a. obowiązkowe.

Ponadto, rację należy przyznać skarżącemu, że projekt zagospodarowania działki znajdujący się w zatwierdzonym projekcie budowlanym nie wskazuje szczegółowo kątów nachylenia oraz lokalizacji planowanych spadków terenu. Nie zawarto w nim bowiem przekroju pionowego terenu, o którym mowa w § 8 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012 r. poz. 462 z późn. zm.). Zamieszczenie tego rodzaju przekroju nie jest oczywiście obowiązkowe i zostało to pozostawione uznaniu projektanta, niemniej wobec braku tego rodzaju opracowania organ winien bardzo szczegółowo wykazać, w tym posiłkując się dokumentacją geodezyjną, że dokonana przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu jest istotnym odstępstwem w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.

Sąd nie podziela również stanowiska organów odnośnie kwalifikacji zastosowanego przez skarżącego sposobu odprowadzania wód opadowych z dachu budynku jako istotnego odstępstwa od projektu budowlanego. Wprowadzenie rur spustowych w ziemię przy budynku oraz odprowadzenie systemem rur z wylotem na teren własnej działki nie stanowi zmiany sposobu odprowadzania wód opadowych w stosunku do projektu, w którym zapisano, że odprowadzenie wód opadowych nastąpi na "przyległy teren zielony wokół projektowanego budynku – teren działki własnej inwestora". Słusznie wywodzi w tym zakresie skarżący, że inwestor ma prawo skierować wody opadowe z rynien dachowych na swoją działkę w innym miejscu niż bezpośrednio przy ścianie budynku, o ile oczywiście rozwiązanie to nie narusza interesów innych podmiotów, w tym nie narusza stosunków wodnych. Czym innym jest bowiem wprowadzenie takich rur w ziemię bez wylotu na powierzchnię terenu, względnie z wylotem skierowanym bezpośrednio na działkę sąsiednią, a zatem odprowadzenie wód opadowych do ziemi lub ukierunkowanym strumieniem na teren działki sąsiedniej, a czym innym wykonanie systemu odprowadzania wód na teren własnej działki, z zachowaniem odległości wylotu rur od jej granic tak, aby woda mogła swobodnie rozlać się po terenie działki i wsiąknąć lub spłynąć zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu.

Zdaniem Sądu, wskazane wyżej uchybienia związane z wadliwym ustaleniem stanu faktycznego sprawy stanowią naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to, w świetle dotychczas poczynionych rozważań, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji wyczerpuje przesłankę do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że aby dokonane przez inwestora odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę mogło być zakwalifikowane zgodnie z art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane jako istotne, powinno być oczywiste i jednoznaczne oraz wykazane w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, skoro stwierdzenie tego rodzaju jest podstawą do wydania decyzji o sporządzeniu i przedstawieniu projektu budowlanego zamiennego. Należy też podkreślić, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy wydanych było kilka decyzji o pozwolenia na budowę, a także sporządzonych kilka projektów budowlanych (bądź projektów uzupełniających), dlatego też zarzut dokonania istotnych odstępstw powinien zostać poprzedzony wykazaniem stanu obejmującego ostateczną wersje projektu z uwzględnieniem wszystkich zmian i odniesieniem do tego stanu dokonanych samowolnie przez inwestora modyfikacji.

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a., stwierdzając również naruszenie prawa materialnego – art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez jego przedwczesne zastosowanie.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ ustali stan faktyczny sprawy mając na uwadze zalecenia i uwagi Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Rozważy przy tym oparcie swojej oceny na dotychczas sporządzonej dokumentacji geodezyjnej, względnie konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety, na okoliczność ustalenia poziomów działek nr 2860/1 i 3058/1. Dopiero na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy organ dokona kwalifikacji zmian wprowadzonych przez inwestora w toku realizacji inwestycji, a w przypadku stwierdzenia, że dane zmiany stanowią istotne odstępstwa w rozumieniu art. 36a ustawy Prawo budowlane, uzasadni należycie swoje stanowisko. Przy tej ocenie organ weźmie też pod uwagę treść dodanego z mocą od 1 stycznia 2017 r. przepisu art. 36 a ust. 5 a) ustawy Prawo budowlane , który wprowadza dodatkowe przesłanki negatywne uznania odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę za istotne.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., uwzględniając w tym zakresie wniosek skarżącego.