Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SAB/Gl 2/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 8a, ust. 6
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 52 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012r. sprawy ze skargi Gminy R. na bezczynność Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. w przedmiocie zwrotu gminom utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości 1) zobowiązać Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. do podjęcia czynności w postaci rozpoznania wniosku Prezydenta Miasta R. z dnia [...] nr [...], o zwrot utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, w terminie 14 dni. 2) zasądza od Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta R. (reprezentujący Gminę R.) działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 8a 1 ust 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. z 2010 r. Dz. U. Nr 95, poz. 613 z późn. zm., dalej: "u.p.o.l.") oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 lipca 2006 r. w sprawie zwrotu gminom utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych i pod sztuczne zbiorniki wodne (Dz. U. Nr 142, poz. 1023, dalej: "rozporządzenie z 2006 r.") złożył w dniu 19 grudnia 2008 r. do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. (dalej: "Wojewódzki Fundusz" lub "WFOŚ i GW") wniosek nr [...] o zwrot utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne za lata 2005 – 2006 r.

Zdaniem wnioskodawcy – zgodnie z przytoczonym powyżej rozporządzeniem z 2006 r. – zwrot utraconych dochodów następuje po złożeniu przez gminę wniosku oraz jego sprawdzeniu przez Wojewódzki Fundusz pod względem rachunkowym i formalnym. Z uwagi, iż wniosek nie został załatwiony w terminie, pomimo – jak zauważył Prezydent Miasta R. – systematycznego przekazywania na żądanie WFOŚ i GW dokumentów przez Gminę R., w dniu 5 września 2011 r., wezwał on Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. do usunięcia naruszenia prawa.

W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa podniósł, iż wniosek w sprawie zwrotu utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości złożono pismem z dnia 19 grudnia 2008 r. Wraz z wymaganymi załącznikami przesłano także otrzymane stanowisko Ministerstwa Środowiska (pismo nr [...] z dnia 19 listopada 2008 r.) oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/GL 50/08 w sprawie decyzji Prezydenta Miasta R., którą określono A S.A. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2005 (decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], nr [...]).

Uzasadniając swoje stanowisko Prezydent Miasta R. podkreślił, iż Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. pismem z dnia 23 lutego 2009 r., nr [...] potwierdził przyjęcie wniosku oraz zażądał dodatkowych dokumentów. Dokumenty te zostały przesłane pismem z dnia 3 marca 2009 r. Zaznaczył także, iż pismem z dnia 20 sierpnia 2009r. przesłano do WFOŚ i GW prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 2094/08, którym oddalono skargę kasacyjną A S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. Jak dalej zaznaczył – "zamknęło to tym samym drogę sądową do kwestionowania wydanej decyzji dotyczącej wysokości podatku od nieruchomości za rok 2005".

Pismo to, na co zwrócił uwagę organ gminy – "pozostało bez odpowiedzi". Bez jakiejkolwiek odpowiedzi, jak zaznaczył, pozostało także kolejne wezwanie do załatwienia wniosku Prezydenta Miasta R. zawarte w piśmie z dnia 4 marca 2010 r.

Następnie Prezydent Miasta R. pismem z dnia 5 sierpnia 2010 r. na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej również: k.p.a.) złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zażalenie na bezczynność Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. i wystąpił o wyznaczenie terminu załatwienia wniosku. W uzasadnieniu podkreślił rażącą bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania, z przekroczeniem jakichkolwiek terminów postępowania administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., postanowieniem z dnia [...], Nr [...] umorzyło postępowanie zażaleniowe, gdyż – jego zdaniem – nie dotyczyło ono sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 i 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

Jednocześnie Kolegium wskazało, że "(...) w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 doz 1270 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), jeżeli postanowienie niniejsze utrzymuje stan bezczynności, stronie służy prawo wniesienia skargi na bezczynność za pośrednictwem organu, którego bezczynność dotyczy – do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (...)."

Mając na względzie pouczenie zawarte w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego Burmistrz Miasta R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność. W skardze wniósł on o zobowiązanie Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. do rozpoznania w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy wniosku Prezydenta Miasta R. z dnia 19 grudnia 2008 r. (nr [...]) o zwrot utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. wniósł o odrzucenie skargi albowiem w jego ocenie w sprawie brak jest podstaw do poddania czynności Wojewódzkiego Funduszu kontroli ze strony Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Tym bardziej iż – jak wskazał – "skarżący poprzestając na przywołaniu pouczenia zawartego w orzeczeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie podaje w skardze szczegółowego uzasadnienia odnośnie podstaw skargi na bezczynność Wojewódzkiego Funduszu". W ocenie Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. sprawa z wniosku skarżącego o zwrot dochodów utraconych przez Gminę R. nie stanowi sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 i pkt 2 kpa. Postępowanie z wniosku skarżącego jest postępowaniem szczególnym, do którego nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Czynności wykonywane przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. w postępowaniu wszczętym z wniosku Gminy R. nie są też innymi niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy.

Dalej wskazano, iż Wojewódzki Fundusz nie jest organem administracji publicznej, gdyż nie działa w formie typowej dla organów administracji publicznej jaką jest akt administracyjny. Ustawa z dnia 21 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. z 2008 r. Dz.U. Nr 25, poz. 150 z późn. zm., dalej: "P.o.ś") nie wymienia Wojewódzkiego Funduszu jako organu administracji (art. 376 ustawy), kwalifikując go jako instytucję (finansowania) ochrony środowiska (art. 386 ustawy). Stosownie do art. 400 ust. 2 i 3 ustawy Wojewódzki Fundusz jest samorządową osobą prawną w rozumieniu art. 9 pkt 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157 poz. 1240 z późn. zm.) oraz nie jest wojewódzką samorządową jednostką organizacyjną. Wojewódzki Fundusz co do zasady działa na zewnątrz w formach niewładczych właściwych dla instytucji bankowych.

W dalszej części odpowiedzi na skargę Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podniósł, iż czynności, o których mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 lipca 2006 r. w sprawicie zwrotu gminom utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne, nie można zakwalifikować jako aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W konsekwencji – jak skonstatował – Gminie R. nie przysługuje z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy P.p.s.a. skarga na bezczynność Wojewódzkiego Funduszu, winna być zatem odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. z 2002 r. Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4, czyli w przypadkach, gdy sprawa powinna być załatwiona przez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz przez inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Oznacza to, że w sprawach, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej, względnie w których załatwienie sprawy przyjmuje formę czynności materialno-technicznej, możliwe jest zaskarżenie braku pożądanego działania organu administracji, a uwzględnienie skargi w tym przypadku, w myśl art. 149 P.p.s.a., oznaczać będzie wydanie przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

Z kolei przepis art. 52 § 1 P.p.s.a. stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W myśl § 2 tego przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

Jednocześnie art. 37 k.p.a. przyznaje stronie prawo złożenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Tak zatem w zasadzie tam gdzie stosuje się przepisy k.p.a., skarga na bezczynność powinna być poprzedzona zażaleniem, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Tymczasem w odniesieniu do aktów i czynności z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. środków tych nie przewiduje również k.p.a.

Niemniej jednak w przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta R., działający w imieniu Gminy R., wniósł zarówno wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, jak i zażalenie na bezczynność do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K..

Z uwagi na charakter sporu na wstępie wskazać należy, iż stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.)

Z powyższego wynika zatem, że skarga na bezczynność lub przewlekłość organu przewidziana w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa.

Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu.

W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy jest w zasadniczej części bezsporny i został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania.

Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż w rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie ma prawna forma działania Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpatrującego wniosek gminy o zwrot utraconych dochodów ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Istota sporu sprowadza się do charakteru działania Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej po otrzymaniu wniosku w terminie określonym w § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 lipca 2006 r. w sprawie zwrotu gminom utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne oraz dowodów, na podstawie których gmina winna wykazać faktyczne roczne utracone dochody.

Z uwagi na zarysowany w sprawie spór zaznaczyć należy, iż materialnoprawną podstawę złożonego wniosku stanowi art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. z 2010 r. Dz. U. Nr 95 poz. 613 z późn. zm., dalej: "u.p.o.l." lub "ustawa podatkowa").

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 8a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwolnione zostały od podatku od nieruchomości będące własnością Skarbu Państwa: grunty pokryte wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz grunty zajęte pod sztuczne zbiorniki wodne. Jednocześnie z tytułu powyższych zwolnień gminom przysługuje, stosownie do art. 7 ust. 6 ustawy podatkowej, zwrot utraconych dochodów ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Gminie przysługuje zwrot utraconych dochodów z tytułu wprowadzenia zwolnień ustawowych w art. 7 ust. 1 pkt 8 (grunty, budynki i budowle w parkach narodowych i rezerwatach przyrody), art. 7 ust. 1 pkt 8a (grunty Skarbu Państwa pod jeziorami i sztucznymi zbiornikami) oraz w art. 7 ust. 2 pkt 5a (przedsiębiorców o statusie centrum badawczo-rozwojowego). Zasady i tryb udzielania tych zwolnień określone są w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 maja 2007 r. w sprawie zwrotu utraconych przez gminy dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości w parkach narodowych, rezerwatach przyrody oraz przedsiębiorców o statusie centrum badawczo-rozwojowego (Dz. U. Nr 102, poz. 696) oraz – przytoczonym już powyżej – rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 20 lipca 2006 r. w sprawie zwrotu gminom utraconych dochodów z tytułu zwolnienia od podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne.

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej posiada osobowość prawną z mocy ustawy Prawo ochrony środowiska. Do dnia 31 grudnia 2009 r. był wojewódzkim funduszem celowym w rozumieniu ustawy o finansach publicznych a od dnia 1 stycznia 2010 r. jest samorządową osobą prawną w rozumieniu art. 9 pkt 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Udziela pomocy finansowej na realizację zadań z ochrony środowiska i gospodarki wodnej zgodnie z kierunkami Polityki Ekologicznej Państwa, Strategii Ekologicznej Integracji z Unią Europejską, Strategii Rozwoju Województwa [...], zobowiązań międzynarodowych Polski i obowiązujących przepisów prawa. Podstawa utworzenia i zasady organizacji Wojewódzkiego Funduszu, a także zakres działań został określony w ustawie Prawo ochrony środowiska.

Zatem w przeciwieństwie do wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych, Wojewódzkie Fundusze nie są tworzone przez województwo, lecz w drodze ustawy do zadań określonych przez prawodawcę.

Należy przy tym zauważyć, że powiązanie działalności Wojewódzkich Funduszy z ustawą o finansach publicznych powoduje, iż funkcjonują one jako jednostki sektora finansów publicznych, których celem jest wykonanie zadań wyodrębnionych z budżetu, a wynikających wprost z ustawy, stanowiącej podstawę ich powołania.

Reasumując – Wojewódzkie Fundusze stanowią osobny, samodzielny podmiot organizacyjny, wyposażony w osobowość prawną i funkcjonujący obok tych jednostek sektora finansów publicznych (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1581/04).

Ponadto – z uwagi na charakter sporu – podkreślenia wymaga, iż ustawodawca w ustawie Prawo ochrony środowiska w dziale II zatytułowanym "Definicje i zasady ogólne", w art. 3 zawarł definicje legalne wskazując, iż ilekroć w ustawie jest mowa o organie administracji – rozumie się przez to:

a) ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej, organy jednostek samorządu terytorialnego,

b) inne podmioty, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do wykonywania zadań publicznych dotyczących środowiska i jego ochrony.

Z kolei jeżeli mowa jest o organie ochrony środowiska – rozumie się przez to organy administracji powołane do wykonywania zadań publicznych z zakresu ochrony środowiska, stosownie do ich właściwości określonej w tytule VII w dziale I.

W dziale II zatytułowanym "Instytucje ochrony środowiska" ustawodawca w rozdziale 4 określił podmioty powołane w drodze ustawy do finansowania ochrony środowiska i gospodarki wodnej, wskazując m.in. Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Tym samym nie może budzić wątpliwości, iż zarówno status prawny, jak i zadania, dla których powołano Wojewódzkie Fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej – nota bene o charakterze publicznym – daje podstawę do poddania ich działalności kontroli sądów administracyjnych.

Błędne jest stanowisko Wojewódzkiego Funduszu, zgodnie z którym czynności, o których mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 lipca 2006 r. nie można zakwalifikować jako aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zwraca uwagę na to, że ustawodawca powołał do realizacji zadania publicznego Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przyznając im prawo dysponowania środkami publicznymi w granicach upoważnień ustawowych zatem rozważania WFOŚ i GW są – we wskazanym zakresie – nieuzasadnione. Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej niewątpliwie podejmują i realizują czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W tym miejscu wskazać należy, iż rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 lipca 2006 r. wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z tym przepisem minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb zwrotu utraconych dochodów, o których mowa w ust. 6, kierując się potrzebą zabezpieczenia gmin przed zmniejszeniem dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, o którym mowa w ust.1 pkt 8a.

Oznacza to, że jeżeli ustawodawca przyznał gminie prawo do żądania rekompensaty, to może ona, po spełnieniu formalnych warunków przewidzianych w przepisach prawa, skutecznie dochodzić przyznania świadczenia. Zadaniem Wojewódzkiego Funduszu jest realizacja tego świadczenia. Tym samym w przedmiotowej sprawie stosunek administracyjnoprawny został określony w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Powstał wskutek zaistnienia przesłanek faktycznych i określonych w tej ustawie faktów prawnych. Do ich pełnej konkretyzacji niezbędne jest wypełnienie przez Wojewódzki Fundusz ustawowych obowiązków zmierzających do załatwienia wniosku gminy a szczegółowo określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 20 lipca 2006 r.

W rozporządzeniu tym wprost wskazano, że zwrot utraconych dochodów następuje po złożeniu przez gminę wniosku, którego wzór określony został w załączniku do rozporządzenia. Wniosek do właściwego Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej gmina składa do dnia 25 marca roku następującego po roku podatkowym. We wniosku gmina wykazuje faktyczne roczne utracone dochody, wynikające z decyzji oraz z deklaracji podatkowych, na dany rok podatkowy według stanu na dzień 31 grudnia roku podatkowego, za który jest on sporządzany. Korektę wniosku gmina może złożyć do dnia 15 maja roku następującego po roku podatkowym. Wojewódzki Fundusz sprawdza wniosek pod względem rachunkowym i formalnym, w terminie do dnia 15 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. W przypadku stwierdzenia we wniosku braków lub błędów, Wojewódzki Fundusz wzywa gminę do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W przypadku nieusunięcia braków lub błędów w tym terminie wniosek pozostaje bez rozpatrzenia (§2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 lipca 2006r.).

W tym miejscu podkreślić należy, że wniosek dotyczy zwrotu gminom utraconych dochodów z tytułu ustawowego zwolnienia z podatku od nieruchomości gruntów określonych w art. 7 ust.1 pkt 8a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a w ust. 7 tego przepisu ustawodawca jednoznacznie stwierdził, że określając zasady i tryb zwrotu utraconych dochodów, organ władny do wydania rozporządzenia w tym przedmiocie, ma kierować się potrzebą zabezpieczenia gmin przed zmniejszeniem dochodów z tytułu opisanego zwolnienia z podatku. Dokonując interpretacji przepisów regulujących zasady i tryb zwrotu gminom utraconych dochodów nie można zatem pominąć celu, dla którego ustawodawca wprowadził instytucję zwrotu utraconych dochodów. Tak więc również wykładnia celowościowa spornych przepisów prowadzi do wniosku, że nadrzędnym celem postępowania w sprawie zwrotu utraconych dochodów musi pozostać ochrona gminy przed zmniejszeniem jej dochodów wskutek zwolnienia z podatku od nieruchomości gruntów na mocy art. 7 ust.1 pkt 8a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Zważyć w tym miejscu należy, iż rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 lipca 2006 r., wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 7 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wskazuje, iż postępowanie o zwrot przedmiotowego rodzaju utraconych dochodów ma charakter wnioskowy (§ 2 ust. 1), a obowiązkiem gminy chcącej uzyskać omawiany zwrot dochodów jest złożenie wniosku w tym przedmiocie nie w dowolnym ale w ściśle określonym czasie – co w przedmiotowej sprawie wystąpiło i czego nie kwestionuje Wojewódzki Fundusz.

Tymczasem – jak jawi się w sprawie – pomimo wypełnienia obowiązków leżących po stronie uprawnionego, w omawianym przypadku przez Gminę R., brak jest ustawowego obowiązku jego realizacji przez podmiot zobowiązany – WFOŚ i GW w K..

Mając powyższe na względzie, oraz to, że do dnia wydania wyroku w kontrolowanej sprawie, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. zobowiązany do załatwienia wniosku Gminy R. w sposób określony w § 2 ust. 7 lub § 3 rozporządzenia z 2006 r. przedmiotowego wniosku nie załatwił, Sąd, z powołaniem się na przepis art. 149 P.p.s.a., zobowiązał tenże podmiot, tj. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. do podjęcia czynności w postaci rozpoznania wniosku Prezydenta Miasta R. z dnia 19 grudnia 2008 r. Nr [...], o zwrot utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, w terminie 14 dni licząc od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy administracyjnej.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.