Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 268/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1a
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 lipca 2020 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (...) z dnia (... 2020r, nr (...) w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję (...) z dnia (...), nr (...) 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego (...) na rzecz skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2019, nr [...], Prezydent Miasta G. odmówił G. K. (skarżącej) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Wskazał, że w sprawie nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 – dalej "u.ś.r"). Organ stwierdził, że załączonego do wniosku orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym nie wynika, by niepełnosprawność matki skarżącej powstała w okresie do ukończenia 18 lub 25 roku życia – w orzeczeniu wskazano, że niepełnosprawność w stopniu znacznym datuje się od 18 grudnia 2015 r. Organ dostrzegł, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2019 r. nie uchylił art. 17 ust. 1b u.ś.r. ani nie wykreował prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność nie powstała w okresie dzieciństwa. Wskazał nadto, że skarżąca od 1 września 2018 r. jest uprawniona do renty, co stanowi przeszkodę dla przyznania wnioskowanego świadczenia zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r.

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że o ile słuszna okazała się argumentacja skarżącej zawarta w odwołaniu co do nieprawidłowego zastosowania art. 17 ust 1b u.ś.r., to przeszkodą dla przyznania wnioskowanego świadczenia pozostaje okoliczność uprawnienia skarżącej do renty, a która to przeszkoda wynika z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Argumentację skarżącej w tej kwestii, wskazującą na zbieg uprawnień do świadczeń pomocy społecznej, uznał za bezzasadną z tego powodu, że w przypadku skarżącej nie doszło do takiego zbiegu, ale do zawnioskowania o świadczenie pielęgnacyjne w sytuacji pobierania już świadczenia wypłacanego w ramach systemu ubezpieczeń społecznych.

W skardze na powyższą decyzję G. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez nieprzyznanie wnioskowanego świadczenia nawet w części stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą tego świadczenia a uzyskiwaną rentą, oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez brak ustalenia różnicy pomiędzy wnioskowanym świadczeniem a uzyskiwaną rentą i w konsekwencji brak rozważenia, czy ta różnica uzasadnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w określonej części. W uzasadnieniu skargi skarżąca powołała argumentację popierającą jej stanowisko, w tym przede wszystkim przykłady z orzecznictwa sądowoadministracyjnego potwierdzającego prawidłowość takiej wykładni właściwych przepisów u.ś.r., która umożliwia w sytuacji pobierania renty lub emerytury przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy pobieraną rentą lub emeryturą, a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego określoną w u.ś.r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") wykazała, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów w niej podniesionych.

Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (publ. jak wcześniej wskazano), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

W sprawie okolicznością bezsporną jest, że skarżąca ma przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (decyzja o ustaleniu prawa do renty w wypłacanej wysokości 687,59 zł zawarta jest w aktach adm. sprawy). Matka skarżącej legitymuje się zaś orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w G., z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] (dokument w aktach adm. sprawy). Nadmienić w tym miejscu należy, że prawidłowo organ II instancji uznał za niezasadną argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta G., w zakresie, w jakim za negatywną przesłankę przyznania wnioskowanego świadczenia uznawała ona okoliczność braku określenia daty powstania niepełnosprawności w okresie do ukończenia 18 lat, lub 25 lat (w przypadku pobierania nauki w szkole lub w szkole wyższej). Kwestia ta, z uwagi na rozstrzygnięcie organu odwoławczego, stała się i pozostaje już w sprawie bezsporna, nie ma więc potrzeby ponownego odnoszenia się do niej.

Przechodząc do rozważań dotyczących istoty sporu (odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu uprawnienia skarżącej do renty) po pierwsze wskazać należy, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. SK 2/17, stwierdził, że w zakresie, w jakim stanowi on, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji R.P. Trybunał Konstytucyjny przyjął, że różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi w oparciu o przyjęte przez ustawodawcę kryterium posiadania przez takie osoby ustalonego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niedopuszczalne, bowiem prowadzi do wyłączenia opiekunów-rencistów z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych, pomimo iż sytuacja faktyczna takich osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi (gdy nie podejmują oni zatrudnienia, które mogli podjąć przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia rentowego) jest tożsama z sytuacją osób zdolnych do pracy, lecz rezygnujących z niej w celu opieki nad niepełnosprawnym.

Jednocześnie Trybunał dostrzegł, że realna wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może być zdecydowanie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym w systemie świadczeń rodzinnych brak jest rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty.

Zgodnie z linią orzeczniczą zapoczątkowaną wyrokiem WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. II SA/Go 833/18 i podtrzymaną w orzeczeniach m.in. WSA w Krakowie (wyrok z dnia 11 kwietnia 2019 r.), WSA w Gdańsku (wyrok z dnia 12 września 2019 r., sygn. III SA/Gd 472/19) i NSA (wyrok z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 757/19 – dostępne jw.) narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury (renty) w wysokości niższej niż to świadczenie. Sądy, dając prymat wykładni systemowej, celowościowej i funkcjonalnej nad dotychczas przyjmowaną wykładnią językową tego przepisu, akcentowały istotną zmianę relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do tego świadczenia. Jak wskazano, skarżącej od 1 września 2018 r. przyznana została renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości 687,59 zł. Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w czasie ustalenia prawa do renty skarżącej wynosiła 1300 zł (w dacie wprowadzenia negatywnej przesłanki przyznania świadczenia w cytowanym przepisie – 1 maja 2004 r. - wysokość świadczenia pielęgnacyjnego wynosiła 420 zł). W obecnym czasie dysproporcja ta uległa zwiększeniu i skarżąca uzyskuje rentę w wysokości ponad dwuipółkrotnie mniejszej niż aktualna kwota świadczenia pielęgnacyjnego. W obecnych realiach pozbawienie w całości świadczenia pielęgnacyjnego opiekuna otrzymującego świadczenie niższe nie znajduje uzasadnienia w dyrektywach wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej i narusza konstytucyjną zasadę równości. Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została zróżnicowana w ten sposób, że tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. ustawodawca pozbawił świadczenia pielęgnacyjnego, a tym, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r., pozwolił wybrać świadczenie pielęgnacyjne, i wreszcie przyznał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych dwóch przepisach.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zaistniała wątpliwość, w jaki sposób, w sytuacji wykładania art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. zgodnie z ww. zasadami oraz (aktualnie) utrzymującego się braku zmian legislacyjnych dotyczących tego przepisu, rozpatrywać należy wnioski o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego składane przez osoby sprawujące opiekę nad osobą niepełnosprawną, mieszczące się w katalogu osób wymienionych w art. 17 ust. 1 u.ś.r., ale i uprawnione do pobierania świadczeń rentowych oraz emerytalnych. W wyrokach NSA z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/19, z 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19, z 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19 (dostępne jw.) NSA stanął na stanowisku, zgodnie z którym zastosowanie wskazanych reguł interpretacyjnych w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale jedynie do wysokości tej emerytury. Zgodnie z tym stanowiskiem osobie posiadającej uprawnienie do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. (a więc również renty), należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne, w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością tego świadczenia wynikającą z ustawy i pobieranym świadczeniem emerytalnym lub rentowym.

Sąd za trafny przyjmuje jednak pogląd wyrażony w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 14 listopada 2019 r. w sprawie II SA/Po 662/19 (dostępny jw.), że wypłata różnicy między wysokością emerytury a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego pozostaje w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa kwotowo. Pogląd ten jest też aktualny w sytuacji jak w niniejszej sprawie – pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wypłata spornego świadczenia w wysokości różnicy pobieranej emerytury (renty) spowoduje nadto dalsze wątpliwości co do zachowania zasady równości, jak i też komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne i osoby pobierające rentę lub emeryturę podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, z tym że osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne wtedy, gdy nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia z innego tytułu (art. 66 ust. 1 pkt 16 i 28 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1373). Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne dla osób pobierających emeryturę jest kwota emerytury i renty (art. 81 ust. 8 pkt 2 ww. ustawy), a dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne - kwota odpowiadająca wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 81 ust. 8 pkt 9b cyt. ustawy). W sytuacji, gdy dana osoba będzie otrzymywała rentę i część świadczenia pielęgnacyjnego, podstawa wymiaru jej składek na ubezpieczenie zdrowotne będzie inna niż osób pobierających tylko świadczenie pielęgnacyjne. Pobierana renta stanowić bowiem będzie inny tytuł ubezpieczenia w rozumieniu ww. art. 66 ust. 1 pkt 28 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, i tylko ona (w kwocie niższej niż świadczenie) stanowić będzie podstawę wymiaru składek. W przypadku składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe opłacanych za osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne przez okres wskazany w art. 6 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 300) pojawi się problem ustalenia podstawy wymiaru tych składek. W przypadku uznania, że podstawą odpowiadającą wysokości świadczenia pielęgnacyjnego, przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, nie jest kwota określona w art. 17 ust. 3 u.ś.r., a kwota stanowiąca faktyczną wypłatę różnicy między wysokością świadczenia z tego przepisu a rentą netto, to sytuacja osób pobierających pełne świadczenie pielęgnacyjne będzie inna niż tych, które pobierają to świadczenie w wysokości uzupełniającej wysokość renty do kwoty świadczenia określonej w ustawie.

Powyższe przemawia za celowością dopuszczenia możliwości przyznania osobom spełniającym warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, a pobierającym rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, świadczenia w pełnej wysokości określonej w art. 17 ust. 3 u.ś.r. Warunkiem niezbędnym do przyznania tego świadczenia jest jednak dokonanie przez osobę uprawnioną wyboru jednego z tych świadczeń. Nie gwarantowałaby bowiem zasady równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., która umożliwiałaby przyznanie osobom pobierającym rentę dodatkowo świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości. Osoba mająca prawo do renty (emerytury) znajdowałaby się wówczas w korzystniejszej sytuacji od opiekuna, który otrzymywałby tylko świadczenie pielęgnacyjne, a nie byłby uprawniony do renty (lub nie miałaby możliwości przejścia na emeryturę).

W przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., w której wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1270), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.

Przepisy każdej z ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. czy art. 96 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) wypłacanych przez organy określone w każdej z tych ustaw. Nie ma jednego przepisu regulującego zbieg uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i renty (emerytury) przyznawanych i wypłacanych przez różne organy. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, kierując się argumentacją wskazaną w na wstępie cytowanych wyrokach sądów, uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy (emeryturę), winna dokonać wyboru jednego z tych świadczeń i zrezygnować z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie - renty. W tym przypadku swój wybór może zrealizować poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu również na wniosek emeryta lub rencisty. Instytucja zawieszenia prawa do świadczenia była wykorzystywana do uzyskania w przyszłości wyższych świadczeń. Nie ma jednak przeszkód, by znalazła zastosowanie w sprawach takich jak niniejsza, dla celów pozaubezpieczeniowych. Ustawodawca bowiem nie wprowadził żadnych ograniczeń w zakresie złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do renty, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Zawieszenie prawa do otrzymywania renty i wstrzymanie jej wypłaty skutkuje odpadnięciem negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., tj. posiadania prawa do renty, które w tym wypadku wiązane być musi nie tylko z samym prawem, ale i z realizacją tego prawa w postaci wypłaty renty. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z renty od miesiąca, w którym strona złożyła wniosek wraz z decyzją o wstrzymaniu wypłaty renty. W miesiącu wydania decyzji o wstrzymaniu renta nie będzie wypłacana i strona nabędzie prawo do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20 – dostępny jw.).

O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie renty (emerytury) i przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty organ winien stronę poinformować i wezwać do złożenia wymaganych dokumentów, stosując odpowiednio przepisy art. 24a ust. 1-3 u.ś.r., czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Obowiązek informowania stron wynika z art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej - "k.p.a."), zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nadto zgodnie z art. 79a k.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Celem tego przepisu jest zmobilizowanie organów administracji do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości.

W realiach niniejszej sprawy organy zaniechały poinformowania skarżącej, że ma ona możliwość wyboru świadczenia. Organy nie poinformowały skarżącej o prawie do zawieszenia renty, wstrzymania jej wypłaty i przedłożenia decyzji w tym zakresie, nie wezwały jej do złożenia brakujących dokumentów, co umożliwiłoby wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe zaś skutkowało przedwczesną odmową przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia i uzasadniało uchylenie przez Sąd decyzji organów obu instancji.

Biorąc pod uwagę fakt, że dla opiekunów pobierających renty (emerytury) złożenie wniosku o ich zawieszenie i wstrzymanie wypłaty wiązać się może z obawą pozostania przez pewien okres bez środków do życia (wznowienie wypłaty zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS następuje nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty) bądź z obawą, czy świadczenie w ogóle zostanie przyznane, na organach przed wezwaniem do złożenia wymaganej decyzji o wstrzymaniu wypłaty ciąży obowiązek ustalenia, czy w realiach danej sprawy wezwanie jest celowe. Organ musi więc w pierwszej kolejności ustalić, że wnioskodawca poza tylko wykazaniem okoliczności związanej z prawem do emerytury lub renty spełnia wszystkie przesłanki do przyznania mu świadczenia z art. 17 u.ś.r. W przypadku uznania, że przesłanek tych nie spełnia z innych przyczyn niż wskazane w art. 17 ust. 5 u.ś.r., wezwanie nie powinno być do strony kierowane.

Trzeba ponadto zwrócić uwagę na to, że w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, musi więc istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (niepodejmowania przez niego pracy) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w cyt. przepisie. Organy nie poczyniły w tym zakresie żadnych ustaleń

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią stanowisko wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. Następnie, po pozytywnym zweryfikowaniu kwestii związanych z tym, czy skarżącej przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (pomijając okoliczność pobierania renty), w zależności od poczynionych ustaleń w tym zakresie, wezwą ją do złożenia stosownych dokumentów (decyzje ZUS) umożliwiających wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości, wraz z odpowiednim pouczeniem, po czym - w zależności od wykonania przez skarżącą nałożonego obowiązku - rozstrzygną sprawę. Natomiast w przypadku, gdy organy ustalą, że skarżąca nie spełnia również innych warunków (oprócz niepobierania renty) do otrzymania świadczenia, odmówią jego przyznania.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).