Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 1909-1910/96
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1998-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 pkt 1-5
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Spółka cywilna nie ma prawa do rozliczenia zaszłości podatkowych innego podmiotu i to nawet takiego, który zlikwidowawszy swą indywidualną działalności kontynuował ją w tej Spółce. Ponadto za podstawę opodatkowania podatkiem VAT Spółki cywilnej przyjmuje się obrót ze sprzedaży zarówno własnych towarów, jak i wprowadzonych do Spółki przez osobę fizyczną.

TEZY

Spółka cywilna nie ma prawa do rozliczenia zaszłości podatkowych innego podmiotu i to nawet takiego, który zlikwidowawszy swą indywidualną działalności kontynuował ją w tej Spółce. Ponadto za podstawę opodatkowania podatkiem VAT Spółki cywilnej przyjmuje się obrót ze sprzedaży zarówno własnych towarów, jak i wprowadzonych do Spółki przez osobę fizyczną.


UZASADNIENIE

Na gruncie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./, nie ma możliwości takiego przekształcenia podmiotu gospodarczego, które polegałoby na zmianie jego formy organizacyjnej z działalności indywidualnej na działalność prowadzoną w formie jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej takiej jak np. spółka cywilna. Jeśli indywidualna działalność gospodarcza ulega likwidacji, to w konsekwencji tego osoba fizyczna zaprzestaje wykonywania we własnym imieniu i na własny rachunek czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Osoba fizyczna, która zaprzestaje wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu obowiązana jest opodatkować podatkiem VAT towary, które po nabyciu nie zostały odprzedane. W takim przypadku obowiązek, o którym wyżej mowa powstaje w dniu, w którym powinien być sporządzony spis z natury, nie późnej jednak niż 30 dnia od dnia zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Podstawę opodatkowania nieodsprzedanych towarów stanowi przy tym cena sprzedaży /brutto/ stosowana w obrotach z głównym odbiorcą, a w przypadku braku takiego odbiorcy - cena stosowana w danej miejscowości lub na danym rynku z dnia sporządzenia spisu z natury, zmniejszona o kwotę należnego podatku. Przy rozliczeniu podatku od ww. towarów podatnik uprawniony jest do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, jednak tylko do kwoty podatku należnego od tych towarów. Rozliczenia podatku z właściwym urzędem skarbowym podatnik przeprowadzić powinien na zasadach ogólnych. Dokonanie tego rozliczenia stanowi przy tym warunek konieczny uzyskania zwolnienia od podatku VAT na okres 12 miesięcy, liczony od dnia, w którym powstał w omawianej sytuacji obowiązek podatkowy, czynności określonych w art. 2 ust. 1 i art. 3 pkt 1-5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, których przedmiotem są towary objęte spisem z natury. W świetle ustawy o działalności gospodarczej i ustawy o podatku od towarów i usług osoba fizyczna i Spółka Cywilna są odrębnymi, niezależnymi od siebie podmiotami. Przepisy ww. ustaw, jak też i ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie przewidują przy tym jakiejkolwiek sukcesji uprawnień podatkowych zaprzestającej działalności osoby fizycznej na spółkę cywilną ani też możliwości ich znoszenia, zmiany bądź przenoszenia umowami cywilnoprawnymi. Spółka cywilna nie miała prawa do rozliczenia zaszłości podatkowych innego podmiotu i to nawet takiego, który zlikwidowawszy swą indywidualną działalność kontynuował ją w tej Spółce. Ponadto za podstawę opodatkowania podatkiem VAT Spółki cywilnej przyjąć należało obrót ze sprzedaży zarówno własnych towarów jak i wprowadzonych do Spółki przez osobę fizyczną. Cała ta sprzedaż dokonana bowiem została we własnym imieniu i na własny rachunek Spółki i tak też zaewidencjonowana została w ewidencji sprzedaży. Od każdego podatnika prowadzącego działalność gospodarczą można i należy oczekiwać, iż przed podjęciem określonych działań, czy to faktycznych, czy też prawnych, ustali jakie skutki działania te spowodują w sferze jego obowiązków publicznoprawnych. Tego bowiem wymaga od niego dbałość o własne interesy. Zatem osoba fizyczna przed podjęciem decyzji o zaprzestaniu działalności indywidualnej i kontynuowaniu jej w innej formie organizacyjnej winna była zorientować się jakie w związku z tym obciążyły ją obowiązki publicznoprawne. Skoro zaś tego nie uczyniła to odpowiedzialności za ten stan rzeczy nie może przerzucać na inne osoby, w tym zwłaszcza na organy administracyjne, jak też nie może, wbrew obowiązującym przepisom prawa, skutecznie twierdzić, iż ich stanowisko jest błędne.