Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2291/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Anna Szymańska, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2006 r. sprawy ze skargi Zakładów [...] S.A. z siedzibą w T. na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu rekultywacji gruntów 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] maja 2005 r. znak [...]; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Dyrektor Generalny Lasów Państwowych postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005r. wydanym na podstawie art. 144 i art. 138 § 1 kpa oraz art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych / Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266 ze zm. / utrzymał w mocy postanowienie dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] maja 2005r. dotyczącego negatywnego zaopiniowania przedłużenia terminu rekultywacji dla gruntów Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych Nadleśnictwa K., o łącznej powierzchni 25,27 ha stanowiących części oddziałów 233, 241 i 247 obrębu leśnego K., obejmujących części złoża kruszywa naturalnego "[...]".

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Starosta P. pismem z dnia 22 października 2004r. zwrócił się o zaopiniowanie przez dyrektora RDLP wniosku o zmianę decyzji Kierownika Urzędu Regionalnego w Ł. z dnia [...] listopada 1998r. odnośnie przedłużenia terminu rekultywacji na terenach określanych jako złoże "[...]" położonych na gruntach Lasów Państwowych Nadleśnictwa K, stanowiących części oddziałów [...] obrębu leśnego K., z zapisanego w tej decyzji dnia [...] marca 2008r. na [...] grudnia 2017r.

Dyrektor RDLP postanowieniem z dnia [...] maja 2005r. negatywnie zaopiniował przedłużenie terminu rekultywacji, uzasadniając je tym, że dyrektor RDLP jako organ właściwy w sprawach ochrony gruntów leśnych ma ustawowy obowiązek wyegzekwowania od Zakładu [...] S.A. w T. obowiązek wykonania rekultywacji gruntów, na których zakończona została eksploatacja. Zmiana stanowiska może nastąpić po przedstawieniu harmonogramu rekultywacji gruntów już wyeksploatowanych i jej faktycznym rozpoczęciu.

Na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] sierpnia 2005r., Zakład [...]S.A. w T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i 106 kpa oraz przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie art. 3 pkt 2 ustawy o lasach w związku z art. 4 pkt 18 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. /, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Należy jednak zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /.

Mając na uwadze powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia jak też poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2005r.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy

Zgodnie z art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych / Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266 ze zm. / decyzje w sprawie rekultywacji gruntów wydaje starosta, po zasięgnięciu opinii dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych w odniesieniu do gruntów o projektowanym leśnym kierunku rekultywacji.

Jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ m. in. poprzez wyrażenie opinii, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie – art. 106 § 1 i 5 kpa. Artykuł 106 kpa reguluje procedurę współdziałania organów przy wydawaniu decyzji administracyjnych. Procedurę współdziałania organów przy wydawaniu decyzji inicjuje czynność zwrócenia się przez organ administracji publicznej załatwiający sprawę do innego organu o zajęcie stanowiska

W przedmiotowej sprawie procedurę współdziałania zainicjowało pismo Starosty Powiatowego w P. z dnia 22 października 2004r., którym zwrócił się do Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] o wydanie opinii odnośnie zmiany terminu rekultywacji na terenach określanych jako złoże "[...]I", położone na gruntach Lasów Państwowych – Nadleśnictwa K., w oddziałach [...]na terenie gminy D.

W ten sposób zostały określone granice przedmiotu opinii i nie znajduje uzasadnienia wyjście przez organ opiniujący poza te granice. Postanowienie organu pierwszej instancji, utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, dotyczyło nie tylko oddziału [...]ale także oddziału [...] obrębu leśnego K. Obszar oddziału [...] nie był objęty pismem Starosty Powiatowego w P. z 22 października 2004r. Objęcie postanowieniem także oddziału [...], w ocenie Sądu, mogło mieć decydujące znaczenie na merytoryczną treść opinii. Eksploatacja oddziału [...]została całkowicie zakończona ale nie została w części "a" – 12,34 ha zrekultywowana. Natomiast oddział [...] nadal jest eksploatowany, chociaż na zasadniczej jego części eksploatacja została zakończona, a w oddziale [...] eksploatacja złóż piasku dopiero się rozpoczyna. Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002r. został przedłużony termin ważności koncesji na wydobywanie piasku kwarcowego przez skarżącego na gruntach oznaczonych jako złoże "[...]" do dnia 31 grudnia 2012r.

W doktrynie i orzecznictwie utrwaliło się stanowisko, że granice postępowania wyjaśniającego przed organem współdziałającym wyznacza przedmiot zajmowanego stanowiska. Organ ten nie powinien zatem zajmować się innymi aspektami sprawy zawisłej przed organem decydującym – Robert Kędziora Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz Wydawnictwo C.H.BECK Warszawa 2005 str.281. Z kolei NSA w wyroku z dnia 20 listopada 1997r. VSA 2699/96 ONSA 1998, Nr 4, poz. 123 uznał, że jeżeli przepis prawa materialnego uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska w formie opinii przez inny organ, to opinia ta nie może dotyczyć dowolnych spraw związanych z przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz tylko tych aspektów , które wiążą się z zadaniami organu opiniującego.

Wobec powyższego nie znajduje uzasadnienia objęcie opinią projektowanych przez Wójta Gminy D. zmian kierunku rekultywacji z leśnego na kierunek rekreacyjno-sportowy i turystyczny dla części gruntów w oddziale [...]. Również i tej kwestii nie dotyczyło pismo Starosty Powiatowego w P z dnia 22 października 2004r.

Zaznaczyć również należy, że sama opinia nie jest bezpośrednio skierowana do strony i nie jest instrumentem, który ma służyć do wyegzekwowania od strony obowiązku wykonania rekultywacji gruntów, na obszarach, na których zakończona została eksploatacja. Dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych jako organ właściwy w sprawach ochrony gruntów leśnych / art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych / dysponuje instrumentami prawnymi przewidzianymi w w/w ustawie, które pozwalają wyegzekwować obowiązek rekultywacji gruntów – art. 26, 27, 28, 29, 30 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z dnia 3 lutego 1995r.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zakres opinii winien być ograniczony tylko do zaopiniowania zmiany terminu rekultywacji na terenach objętych oddziałami [...]w oparciu o fakty związane ze sprawą.

Należy również pamiętać o treści art. 20 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zgodnie z którym, rekultywację gruntów prowadzi się w miarę jak grunty te stają się zbędne całkowicie, częściowo lub na określony czas do prowadzenia działalności przemysłowej oraz kończy się w terminie do 5 lat od zaprzestania tej działalności. Przepis ten określa ostateczny termin zakończenia rekultywacji gruntów, ale jednocześnie nakazuje wykonywać te prace sukcesywnie, w miarę zaprzestawania przemysłowej eksploatacji poszczególnych terenów.

Reasumując – zaskarżone postanowienie jak też poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2005r. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego – art. 106 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a w konsekwencji zostały one wyeliminowane z obrotu prawnego poprzez ich uchylenie.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.