Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 797/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2014-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4, art. 97 par. 1 pkt 4,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2,
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 64 ust. 2,
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 222 par. 2, art. 144,
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. 2, art. 135,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2014r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody Świętokrzyskiego na rzecz A. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 11 sierpnia 2014 r., znak: IN-I.7840.2.10.2014, Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania A. S.-G., na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy - wydaną po wznowieniu postępowania - decyzję Starosty J.ego z 20 czerwca 2014r. odmawiającą uchylenia własnej decyzji ostatecznej nr 139/2011 z 13 kwietnia 2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany

i udzielającej A. i P. J. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zbiornikiem na ścieki sanitarne, na działce Nr [...] , położonej przy ul. Majowej w S..

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że Starosta J. decyzją z 13 kwietnia 2011 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. i P. J. pozwolenia na budowę opisanego wyżej budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W decyzji wskazano, że obszar oddziaływania inwestycji obejmuje działkę Nr [...] .

A. S., właścicielka działki Nr [...] , sąsiadującej z działką inwestorów od północy, wnioskiem z 23 sierpnia 2011 r., uzupełnionym w dniu 5 grudnia 2011 r. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji Starosty J.ego wskazując jako podstawę wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 4 kpa, tj. że bez własnej winy nie brała udziału

w postępowaniu. Ponadto podniosła, że inwestorzy realizują budynek zbyt blisko granicy z jej działką i w rezultacie zakwestionowała przebieg tej granicy.

Starosta J. postanowieniem z 22 grudnia 2011 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie.

Następnie, po uzyskaniu informacji z Sądu Rejonowego w J. (pismo z dnia 24 stycznia 2012 r. sygn. akt I C [...] ), że w sprawie z powództwa A. S. przeciwko P. J. i A. J. prowadzone jest postępowanie o wydanie nieruchomości, w ramach którego Sąd ustala granice działek, Starosta J. postanowieniem z dnia 1 lutego 2012 r. wstrzymał wykonanie własnej decyzji z dnia 13 kwietnia 2011 r. oraz postanowieniem z 2 lutego 2012 r. zawiesił wznowione postępowanie administracyjne do czasu zakończenia postępowania sądowego.

W dniu 1 kwietnia 2014 r. do Starostwa Powiatowego w J. wpłynął wniosek inwestorów o podjęcie zawieszonego postępowania. Do wniosku załączono między innymi:

- opinię H. G., biegłej Sądu Okręgowego w Kielcach ze stycznia 2012 r. sporządzoną zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w J., "na okoliczność czy i jaką szkodę ponosi działka sąsiednia w przypadku wzniesienia budynku w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, z punktu widzenia wykorzystania tej działki do celów budowlanych, w oparciu o przepisy Prawa budowlanego oraz plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym znajdują się działki powódki i pozwanych, i na okoliczność, czy budowa usytuowana na działce pozwanych, w odległości mniejszej niż 4 m od zakresu władania powódki jej działką w aktualnym stanie zagospodarowania, narusza jej posiadanie, a jeśli tak, to w jaki sposób",

- opinię biegłego sądowego z zakresu geodezji przy Sądzie Okręgowym w Kielcach K. S. z dnia 4 grudnia 2012 r. sporządzoną na okoliczność "roszczenia

o przywrócenie stanu zgodności z prawem art. 222 kc" zgodnie z postanowieniem Sądu, na podstawie zlecenia Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny w J.,

- wyrok Sądu Rejonowego w J. z dnia 31 lipca 2013 r. sygn. akt I C [...] , wraz z uzasadnieniem,

- wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 21 marca 2014 r. sygn. akt II Ca [...] wraz z uzasadnieniem.

Starosta J. postanowieniem z 22 kwietnia 2014 r. podjął wznowione postępowanie administracyjne.

A. S. - G. skierowała do Starostwa Powiatowego

w J. wniosek z dnia 28 kwietnia 2014 r. o zawieszenie podjętego postępowania wznowieniowego. Do wniosku dołączyła kopię pisma skierowanego do Sądu Rejonowego w J., zatytułowanego "wniosek o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości stanowiącej przygraniczny pas gruntu przez zasiedzenie". We wniosku tym A. S. - G. wniosła o stwierdzenie, że jej ojciec i jednocześnie poprzednik prawny, jako posiadacz samoistny stał się

w drodze zasiedzenia, z dniem 1 stycznia 1986 r. właścicielem przygranicznego pasa gruntu znajdującego się na działce nr [...] , położonej w S..

Starosta J. postanowieniem z 3 czerwca 2014 r., sprostowanym postanowieniem z dnia 4 lipca 2014 r. po rozpatrzeniu wniosku odmówił zawieszenia postępowania wznowieniowego, podjętego postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2014r.

Następnie Starosta J. działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1

i art. 104 kpa, decyzją z dnia 20 czerwca 2014 r. - wydaną po wznowieniu postępowania - odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z 13 kwietnia 2011 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że granica pomiędzy działką inwestorów Nr [...] i działką A. S. - G. "... jest ustabilizowana

i wyznaczają ją ograniczniki zaewidencjonowane w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w J., co wynika z opinii biegłego z zakresu geodezji mgr inż. K. S. oraz zostało wyjaśnione

w postępowaniu sądowym."

W ocenie organu I instancji nie zaistniała przesłanka wyszczególniona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

W tym stanie rzeczy organ I instancji zastosował przepis art. 151 § 1 pkt 1 kpa i wydał decyzję, w której stwierdził brak podstaw do uchylenia - na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa - własnej decyzji z dnia 13 kwietnia 2011 r.

W odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie w całości bądź zmianę zaskarżonej decyzji z 20 czerwca 2014 r. podnosząc argumenty wskazujące na:

- zasadność wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania,

- zasadność zawieszenia postępowania wznowionego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, z uwagi na złożenie wniosku w Sądzie Rejonowym w J., w sprawie zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu.

Uzasadniając zawieszenie postępowania wznowionego skarżąca wskazała na wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 21 marca 2014 r. Sygn. akt II Ca [...], z którego wynika, że nabycie prawa własności przez zasiedzenie spornego, przygranicznego pasa gruntu przez A. S. - G. "...nastąpiło już

z mocy samego prawa z dniem 1 stycznia 1986 r., a wyrok Sądu Rejonowego

w J., jaki zapadnie w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt I Ns [...] (pierwsza rozprawa została wyznaczona na dzień 11 lipca 2014 r.) potwierdzi istniejący od 1986 r. stan faktyczny i prawny."

Zdaniem skarżącej decyzja Starosty J. została wydana po błędnej ocenie prawnej stanu faktycznego oraz z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, w tym fundamentalnych zasad postępowania określonych

w Rozdziale 2 kpa.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda wskazał, że decyzją

z 13 kwietnia 2011 r. Starosta J. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. i P. J.m pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zbiornikiem na ścieki sanitarne, na działce Nr [...] , położonej przy ulicy Majowej w S., usytuowanego ścianą północną bez otworów, z podcieniem, w zmiennej odległości wynoszącej od 4,00 m do 5,50 m od granicy z sąsiednią działką Nr [...] , ścianą południową z otworami w odległości 5,00 m od granicy z sąsiednią działką Nr [...] , w linii zabudowy wynoszącej 18 m od granicy działki Nr 639 - ulica M.. Zbiornik na ścieki sanitarne usytuowany został w odległości 7,88 m od granicy z działką Nr [...] i 5,50 m od granicy z działką Nr [...] . Właścicielką działki Nr [...] jest A. S. - G..

Organ zauważył, że projekt zagospodarowania terenu inwestycji został sporządzony na kopii mapy sytuacyjno - wysokościowej w skali 1:500, wykonanej przez geodetę uprawnionego, przyjętej do zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w J. w dniu 3 listopada 2010 r. i zaewidencjonowanej pod nr [...], z adnotacją: Niniejsza mapa może służyć do celów projektowych.

Z usytuowaniem granicy na mapie do celów projektowych nie zgodziła się A. S. - G. wskazując, że granica przesunięta jest "na działkę Nr [...] " i w związku z powyższym budynek mieszkalny realizowany na działce Nr [...] , na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 13 kwietnia 2011 r. znajduje się

w niedopuszczalnej odległości od granicy z jej działką, wynoszącej około 0,80 m -

a więc oddziałuje na jej działkę Nr [...] .

Wojewoda podniósł, że zdaniem skarżącej przysługiwał jej przymiot strony

w postępowaniu zakończonym decyzją z 13 kwietnia 2011 r.

Dokonując oceny przesłanek wznowienia organ wskazał, skoro postępowanie zostało wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - to należało w pierwszej kolejności zweryfikować twierdzenie A. S. - G., iż jako strona nie brała udziału

w postępowaniu.

Organ wskazał, że Starosta J. w decyzji Nr 139/2011 z dnia 13 kwietnia 2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę ustalił, że obszar oddziaływania inwestycji, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, obejmuje działkę Nr [...] .

W ocenie organu w myśl stosownych przepisów dotyczących ochrony środowiska, to jest rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wobec powyższego nie podlega żadnym procedurom z zakresu ochrony środowiska.

W tym stanie rzeczy, zdaniem Wojewody, inwestycja podlega uregulowaniom jedynie Prawa budowlanego. Wobec powyższego obszar jej oddziaływania wyznacza się na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Wojewoda, wskazując na § 12 ust. 1 pkt 1 i § 36 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia podzielił stanowisko organu I instancji, że usytuowanie budynku mieszkalnego na działce Nr [...] nie powoduje żadnych ograniczeń

w zagospodarowaniu terenu działki A. S. - G., wynikających z przepisów prawa materialnego, tj. z przepisów rozporządzenia.

W ocenie organu odwoławczego, także usytuowanie zbiornika na ścieki sanitarne nie powoduje takich ograniczeń. Ograniczenia, o których mowa wyżej nie wynikają również z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Sędziszów, zatwierdzonego Uchwałą Nr III/10/2010 Rady Miejskiej

w S. z dnia 30 grudnia 2010 r.

Zdaniem Wojewody, usytuowanie inwestycji na działce Nr [...] wskazuje, że obszar jej oddziaływania zamyka się w granicy tej działki.

Organ II instancji stwierdził, że A. S. – G. nie wskazała przepisu wprowadzającego ograniczenia w zagospodarowaniu terenu swojej działki

z uwagi na wybudowanie inwestycji. We wniosku o wznowienie postępowania podniosła, że przebieg granicy między działkami Nr [...] i Nr [...] "jest inny niż to przyjęto w zezwoleniu na budowę"

Z akt sprawy, zdaniem organu, wynika zatem, że A. S. - G. wywodzi swój przymiot strony z konstatacji, iż planowana inwestycja, na skutek zbliżenia do granicy z jej działką, wprowadzi utrudnienia, a nawet uniemożliwi jej zabudowę własnej działki Nr [...] .

Wojewoda wskazał na pismo Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w J. z 15 grudnia 2011 r. stwierdzające, że "mapa sytuacyjno - wysokościowa przyjęta do tutejszego zasobu w dniu 3 listopada 2010 r. pod numerem 2843-34/2010 obrazuje przebieg granicy między działkami nr [...] i [...] położonymi w S. obr. 01 według danych z aktualnie obowiązującej ewidencji gruntów. (...) ewidencja gruntów dla miasta S. obr. 01 założona została w 1993 r. z ustaleniem stanu władania, ustaleniem granic oraz obowiązkiem zawiadamiania stron o takim postępowaniu."

W trakcie trwania budowy, z inicjatywy inwestorów przeprowadzono postępowanie zakończone wznowieniem znaków granicznych. Tak wyznaczona granica pokryła się z granicą pokazaną na mapie do celów projektowych.

A. S. - G. nie zaakceptowała ustaleń tego postępowania. Między właścicielami działek Nr [...] i Nr [...] powstał spór co do tego, gdzie między działkami przebiega granica prawna.

Biegły sądowy z zakresu geodezji w opinii (znajdującej się w aktach sprawy) wskazał granicę między działkami Nr [...] i Nr [...] , pokrywającą się z granicą wskazaną na mapie do celów projektowych, wyznaczoną na podstawie danych

z ewidencji gruntów oraz oznaczył widoczną miedzę, wskazywaną przez A. S. - G. jako granica między działkami.

Postępowanie przed Sądem Rejonowym w J. z powództwa A. S. - G. przeciwko P. J.emu i A. J.ej o przywrócenie stanu zgodnego z prawem, po którym wydano wyrok

z dnia 31 lipca 2013 r. sygn. akt I C [...] oddalający powództwo, zakończone zostało przed Sądem Okręgowym w Kielcach wyrokiem z dnia 21 marca 2014r. sygn. akt II Ca [...] oddalającym apelację A. S. - G., nie skutkowało zmianą usytuowania granicy między działkami Nr [...] i Nr [...] .

Wojewoda stwierdził, że usytuowanie tej granicy ustalonej na okoliczność wydania pozwolenia na budowę nie zostało zmienione.

W postępowaniu prowadzonym przed sądami cywilnymi ustalono, że granica między działkami wynikająca z ewidencji gruntów, uwidoczniona na mapie do celów projektowych i miedza w terenie, wskazywana przez A. S. - G. jako granica jej działki, nie pokrywają się.

Teren między granicą wynikającą z ewidencji gruntów a miedzą, stanowiący część działki Nr [...] , został nazwany przygranicznym pasem gruntu.

Wojewoda stwierdził także, że nie mógł zostać uwzględniony wniosek A. S. - G. z 28 kwietnia 2014 r. o zawieszenie wznowionego postępowania, gdyż w analizowanej sprawie granica między działkami jest ustalona, o czym świadczy opinia biegłego z zakresu geodezji.

Kwestia nabycia prawa własności nieruchomości stanowiącej przygraniczny pas gruntu przez zasiedzenie nie jest, zdaniem organu, zagadnieniem wstępnym

w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, lecz okolicznością kreującą inny stan prawny.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i stwierdził, że wobec opisanych wyżej okoliczności A. S. - G. nie może zostać uznana za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego,

w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem przez Starostę J. decyzji z 13 kwietnia 2011 r.

Skoro żądanie wznowienia postępowania nie pochodzi od strony, to - zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych - organy administracji są zobligowane do wydania decyzji zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa, to jest odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. Decyzja Starosty J. z 20 czerwca 2014 r. została zatem wydana prawidłowo.

W związku z treścią odwołania, w szczególności w związku z powołaniem się na wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 21 marca 2014 r. organ wskazał, że

w uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono, iż "... ustalenie przebiegu granicy dokonane dla potrzeb przedmiotowej sprawy, nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej w zakresie rozgraniczenia czy zasiedzenia."

Wojewoda stwierdził, że w przywołanym wyżej wyroku podkreślono, "...że

w przedmiotowej sprawie pozwani zostali właściciele sąsiedniej nieruchomości, żądanie powódki (A. S. - G.), która neguje ich uprawnienie do budowy według dotychczasowego projektu budowlanego, musi być rozpoznane także z uwzględnieniem ich prawa własności, które jest tak samo silnie chronione jak prawo powódki. Wprawdzie ocena naruszenia własności jest niezależna od winy osoby naruszającej, ale nie bez znaczenia jest fakt, że pozwani przystąpili do budowy domu zgodnie z wydanymi decyzjami administracyjnymi, które oparte były, między innymi, na wskazanej przez uprawnionych geodetów granicy ewidencyjnej. Nie naruszyli prawa ani zasad współżycia społecznego, działali w zaufaniu do organów administracji. Pozwani zaczęli budowę domu w granicach swego prawa własności, z zachowaniem wymaganych przez Prawo budowlane odległości od granicy. Przebieg granicy ukształtowanej na skutek zasiedzenia mógł stać się im wiadomy dopiero w toku niniejszego postępowania. ..."

Organ zauważył, że na nieruchomość oznaczoną numerem ewidencyjnym gruntu [...] położoną w obrębie 1 Sędziszów założona jest księga wieczysta.

Z zapisów działu II "Własność" tej księgi wynika, że właścicielami nieruchomości są A. J. i P. J..

W związku z wniesieniem przez A. S. - G. do Sądu Rejonowego w J. wniosku o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości stanowiącej przygraniczny pas gruntu przez zasiedzenie, na pierwszej rozprawie, która odbyła się w dniu 11 lipca 2014 r., strony zostały zobowiązane do przedłożenia wskazanych przez Sąd dokumentów i rozprawa została odroczona bezterminowo.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze A. S. – G. wniosła o uchylenie decyzji z 11 sierpnia 2014 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego w związku z przepisami postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 28 kpa oraz w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez odmowę przyznania skarżącej przymiotu strony

w prowadzonym postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia dla A. i P. J. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zbiornikiem na ścieki sanitarne na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] , położonej przy ul. Majowej

w S., gdy w rzeczywistości odległości wynikające z przepisów wykonawczych do ustawy Prawo budowlane od krawędzi zewnętrznych projektowanego budynku mieszkalnego do granicy sąsiedniej działki budowlanej wynoszą odpowiednio mniej niż 3 m i 4 m;

II. przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 97 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 98 § 1 kpa w zw. z art. 100 § 1 kpa poprzez odmowę zawieszenia podjętego postępowania administracyjnego dotyczącego wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty J.ego Nr 139/2011 z dnia 13 kwietnia 2011 r. z uwagi na stwierdzenie, że obecnie brak jest podstaw prawnych do zawieszenia postępowania, bowiem sprawa dotycząca zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu nie ma wpływu na prowadzone postępowanie, gdy w rzeczywistości rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia w zakresie przebiegu granicy pomiędzy nieruchomością A. i P. J. o numerze ewid. działki [...] , a nieruchomością A. S. - G. o numerze ewidencyjnym działki [...] , którą to kwestię potwierdzi rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w J. Wydziału I Cywilnego w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu, a w kwestii tej merytorycznie wypowiedział się już Sąd Rejonowy w J. Wydział I Cywilny i Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział II Cywilny Odwoławczy w postępowaniach prowadzonych pod sygn. akt I C [...] oraz II Ca [...] ;

2) art. 107 § 3 kpa poprzez brak odniesienia się w treści uzasadnienia decyzji wydanej przez Wojewodę ego do treści i zasadności podniesionych

w odwołaniu zarzutów, w szczególności do załączonej do odwołania mapy sporządzonej przez biegłego sądowego geodetę K. S. i wskazanych

w niej odległości projektowanego budynku od granicy z nieruchomością stanowiącą własność skarżącej, przez co uzasadnienie wydanej decyzji nie wskazuje faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz

w szczególności przyczyn, dla których nie odniósł się do przedstawionej mapy, statuującej wprost wadliwość zaskarżonej decyzji organu II instancji. Takie uzasadnienie nie wyjaśnia dostatecznie podstaw prawnych i faktycznych wydania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. To naruszenie przepisów postępowania miało ewidentnie istotny wpływ na wynik sprawy;

3) art. 6 kpa (zasada legalności działania),

4) art. 7 kpa (zasada prawdy obiektywnej),

5) art. 8 kpa (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji państwowej),

6) art. 10 kpa (zasada uczestnictwa stron w postępowaniu),

7) art. 9 kpa ( zasada informowania stron),

poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób nieprawidłowy pod względem proceduralnym i merytorycznym, uniemożliwiający obronę słusznych interesów skarżącej jako właścicielce nieruchomości sąsiedniej, która ewidentnie pozostaje w obszarze oddziaływania procesu budowlanego mającego miejsce na nieruchomości gruntowej A. i P. J.

W uzasadnieniu skarżąca w pierwszej kolejności odniosła się do kwestii związanej z przymiotem strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

W kontekście prowadzonego postępowania wznowieniowego na szczególną uwagę, zdaniem skarżącej, zasługuje interpretacja pojęcia strony oraz obszaru oddziaływania obiektu wynikających z przepisów Prawa budowlanego. Stwierdzenie organu, że działka nr [...] znajduje się poza obszarem oddziaływania obiektu budowlanego, a skarżąca nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] jest błędne i niezasadne. Dowodzi tego faktu mapa sporządzona przez geodetę uprawnionego K. S., znajdująca się w aktach prowadzonego postępowania administracyjnego, która

w sposób jasny, czytelny i bezsprzeczny obrazuje fakt, że wynikające z przepisów wykonawczych do ustawy Prawo budowlane odległości projektowanego budynku mieszkalnego od granicy sąsiedniej działki budowlanej wynoszą odpowiednio mniej niż 3 m i 4 m - chodzi w tym przypadku o granicę nieruchomości wynikającą

z bezspornej okoliczności zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu.

Organ administracyjny, po uzyskaniu informacji o sporze sądowym mającym za przedmiot ustalenie przebiegu granic pomiędzy nieruchomościami sąsiednimi, który to przebieg istotnie i bezsprzecznie stanowi dla organu konieczny element do określenia kręgu stron w postępowaniu administracyjnym, winien zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy sądowej. W tej sytuacji zarówno Starosta J. będąc poinformowanym o tym fakcie, jak i Wojewoda tego nie uczynili, a w konsekwencji swoim działaniem doprowadzili do eskalacji problemu i pominięcia tych istotnych kwestii przy rozstrzyganiu sprawy.

Skarżąca podkreśliła, że wynik postępowania w przedmiocie ustalenia rzeczywistego przebiegu granicy pozwoli dopiero na stwierdzenie, że lokalizacja projektowanego budynku nie jest mniejsza niż 3 m od granicy działki, a obszar oddziaływania obiektu zamyka się w granicach działki inwestorów i właściciele nieruchomości sąsiednich nie są stronami w postępowaniu administracyjnym.

W ocenie skarżącej, niezwykle istotną w sprawie jest kwestia ustalenia granicy pomiędzy nieruchomościami sąsiednimi jej i inwestorów A. i P. J. Błędnym jest stwierdzenie organów I i II instancji, że granica pomiędzy nieruchomościami o numerach ewidencyjnych działek [...] i [...] jest ustabilizowana i wyznaczają ją graniczniki zaewidencjonowane w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w J., a projektowany budynek mieszkalny został usytuowany w odległości od 4,00 do 5,50 m od granicy działki sąsiedniej. Otóż ewidentnie w kontekście wywodu Sądu Okręgowego w Kielcach zamieszczonego w uzasadnieniu wyroku ogłoszonego w dniu 21 marca 2014r.

w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II Ca [...] , który potwierdza oficjalnie fakt zasiedzenia przygranicznego pasa nieruchomości przez poprzednika prawnego skarżącej, stan prawny w tym zakresie jest oczywiście i bezsprzecznie odmienny od stanu prezentowanego w dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Nabycie prawa własności nieruchomości nastąpiło już z mocy samego prawa z dniem 1 stycznia 1986r., a wyrok Sądu Rejonowego w J., jaki zapadnie w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt I Ns 276/14 potwierdzi istniejący od 1986 r. stan faktyczny i prawny. Kolejna rozprawa sądowa w tym postępowaniu została wyznaczona na dzień 3 października 2014 r.

Wobec powyższego nie można, zdaniem skarżącej, przyjąć za Wojewodą m, że granica pomiędzy działkami jest ustalona, a kwestia nabycia prawa własności nieruchomości stanowiącej przygraniczny pas gruntu przez zasiedzenie nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, lecz okolicznością kreującą inny stan prawny. To w żadnej mierze nie jest inny stan prawny, lecz stan prawny istniejący od 1 stycznia 1986 r., bowiem z tą datą nastąpi nabycie prawa własności przygranicznego pasa gruntu w drodze zasiedzenia,

a organ ewidencyjny dokona jedynie korekty przebiegu granicy w dokumentacji geodezyjno - kartograficznej.

Za zupełnie absurdalne uznała skarżąca stwierdzenie Starosty J. i Wojewody ego, że złożenie wniosku do Sądu Rejonowego w J. o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości stanowiącej przygraniczny pas gruntu przez zasiedzenie nie może być podstawą do zawieszenia postępowania. Potwierdzenie przez Sąd Rejonowy w J. zasiedzenia nieruchomości stanowiącej przygraniczny pas gruntu, który to fakt zostanie stwierdzony na dzień 1 stycznia 1986 r., zmienia istotnie i fundamentalnie przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami o numerach ewidencyjnych działek [...] i [...] , a w związku z tym zostanie wykazane w dokumencie sądowym (jakim będzie odpis prawomocnego wyroku), że odległość projektowanego budynku mieszkalnego od granicy z działką skarżącej będzie mniejsza niż 3,00 m (co pokazuje mapa przygotowana przez biegłego sądowego K. S. załączona do akt postępowania) i zatem bezsprzecznie inwestycja budowlana na działce nr ewid. [...] będzie oddziaływać na nieruchomość skarżącej.

Granica nieruchomości po zasiedzeniu przygranicznego pasa gruntu różni się bowiem istotnie od granicy przyjętej dla celów inwestycji budowlanej w projekcie zagospodarowania działki o numerze ewidencyjnym [...] przy ul. Majowej

w S. i nie będzie to z całą pewnością odległość od 4,00 m do 5,50 m od granicy działki sąsiedniej o numerze [...] .

Wobec powyższego, w ocenie skarżącej, nie można przyjąć, tak ja to zrobili Starosta J. i Wojewoda , że inwestycja budowlana A. i P. J. nie spowoduje uciążliwości i ograniczeń w wykorzystywaniu terenu sąsiedniej działki o numerze ewidencyjnym [...] , będącej jej własnością oraz że wszelkie uciążliwości związane z realizacją obiektu jak i jego użytkowaniem zawarte zostaną w granicach działki inwestorów. Nie można też przyjąć, że realizacja budynku mieszkalnego w zaprojektowanym usytuowaniu nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu działki sąsiedniej numer [...] w S., która znajduje się poza obszarem oddziaływania obiektu oraz że usytuowanie inwestycji na działce o numerze [...] wskazuje, że obszar jej oddziaływania zamyka się w granicach tej działki i w związku z tym skarżąca nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce numer [...] .

A. S. – G. stwierdziła, że po skorygowaniu map geodezyjnych w związku z zasiedzeniem nieruchomości stanowiącej przygraniczny pas gruntu lokalizacja projektowanego budynku będzie w odległości dużo mniejszej niż 3 m od granicy działki, zatem nieruchomość skarżącej o numerze [...] objęta zostanie obszarem oddziaływania obiektu budowlanego, a ona powinna zostać uznana za stronę postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę przez inwestorów.

Skarżąca wskazała, że skoro w 2012r. Starosta J. nie miał wątpliwości i zawiesił postępowanie prowadzone w sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia o ustaleniu granicy działek, która to granica de facto nie została formalnie ustalona ze względu na niewłaściwy charakter i tryb postępowania sądowego, to tym samym postępując logicznie konsekwentnie także w aktualnej sytuacji winien postąpić w sposób tożsamy. Tak się jednak nie stało i to jest dla skarżącej wyraz albo oczywistej niekonsekwencji organu administracji, albo wyraz braku bezstronności i obiektywizmu w rozpoznawaniu istoty sprawy i dążenie do rozstrzygnięcia korzystnego jedynie dla właścicieli działki o numerze [...]

z pominięciem słusznego interesu i przysługujących uprawnień skarżącej jako właścicielce nieruchomości sąsiedniej - co stanowi opozycję wobec zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji państwowej.

Starosta J. i Wojewoda dokonując przedwczesnego rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu, nie zawieszając go do czasu uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny zagadnienia prejudycjalnego, naruszyli istotnie normy wynikające z treści przepisów art. 6 kpa (zasada legalności działania), art. 7 kpa (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 kpa (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji państwowej) art. 9 kpa (zasada informowania stron) oraz art. 10 kpa (zasada uczestnictwa stron w postępowaniu), co wprost stanowi o działaniu organów wbrew powszechnie obowiązującym przepisom prawa.

W ocenie skarżącej przy wydawaniu decyzji procesowych przez Wojewodę ego została naruszona norma art. 10 § 1 kpa. Organ odwoławczy nie poinformował bowiem A. S. - G. o okoliczności związanej z wniesieniem przez J. M. - pełnomocnika inwestorów pisma z dnia 14 lipca 2014r., o którym Wojewoda wspomina w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, co niewątpliwie wpłynęło negatywnie na sferę jej uprawnień podczas prowadzenia "postępowania gabinetowego", jakim jest w Polsce postępowanie administracyjne.

W ocenie skarżącej, wspomniane powyżej naruszenie zasady wynikającej

z art. 10 kpa powiązane jest z naruszeniem przez organ zasady wyrażonej w art. 9 kpa. Uchybienia Wojewody ego w tym zakresie i brak informacji

o złożonym przez pełnomocnika inwestorów piśmie, doprowadziły do naruszenia interesu prawnego skarżącej skutkującego niemożnością reakcji procesowej na wystąpienie inwestorów i w konsekwencji doprowadzając do wyrządzenia tym zachowaniem szkody w sferze uprawnień A. S. - G..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 13 października 2014 r. uczestniczka A. J. wniosła o oddalenie skargi podnosząc, że nabycie działki Nr [...] od poprzedniego właściciela A. K., podobnie jak nabycie działki Nr [...] przez skarżącą od W. S., nastąpiło z uwzględnieniem przebiegu granicy działek od strony południowej pomiędzy punktami granicznymi [...] wg oznaczenia przyjętego zgodnie z obowiązującą urzędową ewidencją gruntów. A. i P. Jaworscy podjęli z własnej inicjatywy działania w kierunku stałego rozwiązania powstałych pomiędzy stronami problemów i ustalenia przebiegu granicy w drodze wznowienia znaków granicznych, zgodnie z art. 39 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, jednakże nie doprowadziło to do ostatecznego efektu tylko i wyłącznie z winy skarżącej.

Wskazała, że problem przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami stron pojawił się dopiero w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w J.

w sprawie sygn. akt I C [...] , kiedy ze strony powódki, a obecnie skarżącej, w dniu 31 lipca 2013 r. zostało zgłoszone roszczenie o usunięcie wzniesionej na działce uczestników ławy fundamentowej pod dom jednorodzinny i kiedy podejmowane dotychczas kroki zmierzające do zmuszania ww. do zaniechania budowy nie dały oczekiwanych rezultatów.

Wyjaśniła, że działka nr [...] została zakupiona w celu budowy na tym obszarze domu jednorodzinnego, budowa ta została rozpoczęta zgodnie

z uzyskanym pozwoleniem i decyzją o zagospodarowaniu terenu, wydanymi przez uprawnione w tym zakresie organy administracyjne. Na działce wzniesiono ławy pod przyszły fundament. Granica działek nr [...] i [...] w wydanych decyzjach budowlanych została określona przez właściwe organy zgodnie z ewidencją gruntów i nie uległa żadnym zmianom. Prace budowlane zostały doprowadzone do aktualnego stanu i były prowadzone zgodnie z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U.

z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności

z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem prawa.

Objęte skargą rozstrzygnięcie podjęte zostało w postępowaniu wznowionym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Postanowienie z dnia 22 grudnia 2011 r. stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa),

a ponieważ wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony (art. 147 kpa), organ administracji publicznej zobowiązany jest każdorazowo do zbadania, czy podanie o wznowienie pochodzi od strony czy też nie. W stanie faktycznym sprawy dodatkowo podkreślenia wymaga, że przesłanką wznowienia postępowania wskazaną przez skarżącą był przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym

w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Ponieważ bezsporną okolicznością jest, że A. S. - G. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Starosty J. z dnia 13 kwietnia 2011r. zatwierdzającą projekt budowlany

i udzielającą A. i P. J. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zbiornikiem na ścieki sanitarne na działce nr [...] przy ul. Majowej w S., istota niniejszej sprawy sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżącej przysługuje przymiot strony.

W postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę pojęcie strony, o której mowa w art. 28 kpa (każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek), zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się

w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania z kolei należy rozumieć jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia

w zagospodarowaniu terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego).

Oznacza to, że inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu są stronami

w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, ponieważ postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku. Osoby te są stroną także

w postępowaniach nadzwyczajnych, w których kwestionowana jest decyzja

o pozwoleniu na budowę.

W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalony jest pogląd, że norma wynikająca z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis

w stosunku do treści art. 28 kpa. Nie oznacza to jednak wyłączenia stosowania tego ostatniego przepisu. Podkreślić bowiem należy, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę nadal przymiot strony powiązany jest z istnieniem interesu prawnego lub obowiązku określonego podmiotu, a nie z ich naruszeniem. Postępowanie

w przedmiocie pozwolenia na budowę nie przestaje być postępowaniem administracyjnym, w którym przymiot strony ustala się w oparciu o istnienie konkretnego, indywidualnego interesu prawnego tj. interesu opartego na przepisach prawa materialnego (art. 28 kpa). Przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie wprowadza w tym zakresie żadnych odstępstw, w szczególności nie uzależnia przymiotu strony od ustalenia naruszenia tego interesu.

Podstawowe znaczenie dla ustalenia interesu prawnego w sprawach

o pozwolenie na budowę ma wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu, o którym mowa w cytowanym już wyżej art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru winno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy, przy wzięciu pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się

w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej. Inaczej rzecz ujmując, pojęcie obszaru oddziaływania obiektu jest rekonstruowane w każdym odrębnym postępowaniu prowadzonym dla indywidualnych inwestycji (por. wyrok WSA

w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2010 r., II SA/Po 673/10, LEX nr 754505, wyrok WSA

w Białymstoku z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 546/12, dostępne

w CBOSA, pod adresem strony internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl oraz

W. Piątek, A. Despot - Mładanowicz, A. Gliniecki, A. Ostrowska, Z. Kostka "Prawo budowlane. Komentarz", Lex Polonica nr 3916025, tezy do art. 28 Prawa budowlanego).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie ma sporu co do tego, iż ustawowa definicja "obszaru oddziaływania obiektu" z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie daje podstaw do zawężającego rozumienia tego określenia. Do przepisów odrębnych należą normy różnych dziedzin prawa, w tym: przepisy prawa budowlanego, z zakresu zagospodarowania przestrzennego, ochrony środowiska, czy też prawa energetycznego, a więc wszystkie mające wpływ na sposób zagospodarowania i przeznaczenia terenu. Źródłem interesu prawnego może być norma prawa materialnego nie tylko administracyjnego, ale należąca do każdej gałęzi prawa, w tym do prawa cywilnego, określająca zakres dopuszczalnego ingerowania w wykonywanie prawa własności.

Należy zatem przyjąć, że podmioty określone w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w okolicznościach, w których powstaje uzasadnione prawdopodobieństwo istnienia wpływu projektowanej inwestycji na ich nieruchomość, powinny być stronami postępowania o pozwolenie na budowę takiej inwestycji.

W żadnym bowiem wypadku nie można utrudniać właścicielom nieruchomości dochodzenia ich praw właścicielskich w postępowaniu administracyjnym, jakim jest uzyskanie pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 października 2007 r., II SA/Gd 173/07, LEX nr 490238). Należy również zauważyć, iż za słusznością tej tezy przemawia wykładnia systemowa wewnętrzna, gdyż

z podobną sytuacją mamy do czynienia w przypadku, o którym mowa w art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z poglądem, jaki jest powszechnie prezentowany zarówno w orzecznictwie, jak i w literaturze, do wniesienia sprzeciwu oraz nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie jest wymagana pewność co do wystąpienia okoliczności, o jakich mowa w tym przepisie. Organ nie ma więc obowiązku wykazania już na etapie wnoszenia decyzji

o sprzeciwie, że zamierzone roboty budowlane spowodują utrwalenie lub zwiększenie ograniczeń albo uciążliwości dla terenów sąsiednich. Zadaniem organu jest jedynie wskazanie przyczyn dojścia przez niego do wniosku, że takie zagrożenie roboty te mogą spowodować. Stwierdzenie takiego prawdopodobieństwa będzie natomiast determinowało organ do nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zapewnienia w tym postępowaniu właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości, na które roboty te mogą oddziaływać w sposób określony w tym przepisie, udziału na prawach strony.

Za słusznością powyższej tezy przemawia także treść art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, gwarantującego równą dla wszystkich ochronę prawną własności

i innych praw majątkowych. Istotą tej gwarancji jest bowiem to, że ochrona własności i innych praw majątkowych nie może być różnicowana zależnie od rodzaju podmiotu danego prawa, a konieczność ochrony praw osób trzecich jest jedną z podstaw wprowadzenia ustawowych ograniczeń praw inwestora (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i ingerencji organów administracji w proces zabudowy nieruchomości, zarówno na etapie poprzedzającym rozpoczęcie budowy, jak i w jej trakcie oraz po zakończeniu robót budowlanych (por. wyrok TK z dnia 20 kwietnia 2011 r., Kp 7/09, www.trybunal.gov.pl oraz wspomniany wyżej Komentarz Lex Polonica nr 3916025).

Dokonując oceny interesu prawnego skarżącej we wskazanym wyżej postępowaniu organ wyznaczył obszar oddziaływania obiektu na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.). Wskazując na usytuowanie budynku względem granicy ewidencyjnej oraz normy odległościowe z § 12 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia organ podniósł, że projektowany budynek mieszkalny nie ogranicza zagospodarowania terenu działki nr [...] , a zatem nie znajduje się ona

w obszarze oddziaływania inwestycji.

Bezsporną jednak jest okoliczność, że od roku 2011 strony pozostają

w sporze dotyczącym przebiegu granicy prawnej między działkami oznaczonymi nr [...] i [...] , którego konsekwencją było złożenie do Sądu Rejonowego

w J. pozwu przeciwko A. J.ej i P. J.emu

"o nakazanie pozwanym usunięcia budynku wznoszonego na działce nr [...] na odległość co najmniej 4 metry od granicy z działką powódki (...) i zakazanie im wznoszenia budynku w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy" (uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego w J. z 31 lipca 2013r. sygn. akt IC [...] ).

Postępowanie sądowe toczące się w tej sprawie, zakończone ww. wyrokiem Sądu I instancji oraz prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z 21 marca 2014r. sygn. akt II Ca [...] , było podstawą zawieszenia wznowionego postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Organ słusznie bowiem uznał, że rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny. Zagadnieniem tym jest bowiem ustalenie granicy prawnej pomiędzy działkami skarżącej i uczestników, której przebieg ma zasadnicze znaczenie dla oceny, czy A. S. – G. przysługuje przymiot strony we wznowionym postępowaniu.

Jak wynika z akt sprawy, powództwo skarżącej zostało oddalone przez Sąd Rejonowy, podobnie jak oddalona została wniesiona przez nią apelacja przez Sąd II instancji. Takie rozstrzygnięcia nie oznaczają jednak, że Sądy obu instancji nie ustaliły granicy prawnej pomiędzy działkami stron, aczkolwiek z uwagi na wynik postępowania sądowego ustalenie to – ze względów procesowych – nie mogło znaleźć się w sentencji żadnego z tych wyroków.

Jak czytamy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w Kielcach, A. S. – G. wywodziła swoje roszczenie z treści art. 222 § 2 kc, stanowiącego podstawę tzw. powództwa negatoryjnego, w którym właściciel może żądać przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania naruszeń przez osobę, która narusza jego prawo własności w inny sposób niż pozbawienie faktycznego władania rzeczą. Do oceny zasadności żądania opartego na wskazanym wyżej przepisie niezbędnym było ustalenie przez sąd powszechny przebiegu granicy prawnej między sąsiadującymi ze sobą działkami oznaczonymi numerami [...]

i [...] .

Dokonując oceny zeznań świadków i przeprowadzonych w toku postępowania sądowego dowodów Sąd Okręgowy ustalił, że poprzednik prawny A. S. – G. – W. S. nabył w udziale ¾ z dniem 1 stycznia 1986r. przez zasiedzenie przygraniczny pas gruntu, przedstawiony na mapie biegłego sądowego z zakresu geodezji K. S. (znajdującej się w aktach sprawy) w postaci trójkąta zawartego pomiędzy liniami niebieską i czerwoną; nabycie tego pasa gruntu nastąpiło w tej samej dacie także na rzecz jego ojca J. S. w udziale ¼. Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że ustalenie granicy prawnej pomiędzy obiema działkami dokonane zostało dla potrzeb rozstrzygnięcia zasadności żądania powódki (a skarżącej w niniejszej sprawie)

w zakresie ochrony jej prawa własności. Wobec ostatecznego nieuwzględnienia powództwa nie zachodziła natomiast potrzeba zamieszczenia w sentencji wyroku orzeczenia o rozgraniczeniu (por. wyrok Sądu Najwyższego z 26 stycznia 1981r., sygn. akt III CRN 315/80, OSNC 1981/10/196).

Wprawdzie dokonane jako przesłanka rozstrzygnięcia ustalenie co do przebiegu granicy prawnej między działkami nr [...] i [...] nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, gdyż nie zostało zawarte w sentencji rozstrzygnięcia sądowego, jednak nie oznacza to, że okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla wyniku sprawy administracyjnej toczącej się wskutek wznowienia postępowania, zakończonego decyzją kontrolowaną aktualnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Przeprowadzając ocenę, czy skarżącej przysługuje przymiot strony, organy administracji nadały wagę jedynie temu, że powództwo A. S.-G. zostało oddalone, tracąc z pola widzenia fakt, że w postępowaniu sądowym nastąpiło ustalenie granicy prawnej, odbiegającej od granicy ewidencyjnej, będącej podstawą udzielenia A. i P. J.m pozwolenia na budowę. Pamiętać trzeba, że nieuwzględnienie roszczenia skarżącej, opartego na art. 222 § 2 kc, nastąpiło

w oparciu o przepisy prawa cywilnego i z uwagi na brak spełnienia określonych

w nich przesłanek. W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy podkreślił, że budynek inwestorów znajduje się w całości na ich działce, a nieruchomość A. S.-G. wraz z przestrzenią nad nią nie została naruszona. Mając na uwadze okoliczności sprawy Sąd II instancji uznał, że wybudowanie budynku mieszkalnego na istniejących już fundamentach nie zakłóci korzystania

z nieruchomości skarżącej ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia jej nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 kc). Nie bez znaczenia dla oddalenia powództwa był też podkreślony przez Sąd fakt, że pozwani działali zgodnie z prawem, na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę, a ewentualne uwzględnienie roszczenia negatoryjnego nie mogłoby nakazywać rozebrania obiektu (żądanie powódki, którym Sąd był związany, polegało na nakazaniu przesunięcia fundamentu), a jedynie podjęcie innego działania, które może wyeliminować zakłócenie korzystania

z nieruchomości.

Jednocześnie jednak Sąd podkreślił, że w odniesieniu do ustalonej dla potrzeb sprawy granicy między działkami, narożniki budynku na działce nr [...] znajdują się

w odległości 0,67m i 1,83m od granicy z działką nr [...] , a w stanie sprawy istnieje podstawa do przyjęcia immisji, do których dochodzi w przypadku przekroczenia przez właściciela sąsiedniej nieruchomości granic zakreślonych przez art. 144 kc.

W tym przypadku chodzi o możliwość zacienienia, gdyby skarżąca chciała

w przyszłości wybudować na swojej działce dom, o ile budynek powstałby w tej samej linii zabudowy.

Dokonując oceny znaczenia dla potrzeb niniejszej sprawy rozważań i ustaleń, jakie znalazły się w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach, podkreślić należy, że najistotniejszą jest kwestia określenia w postępowaniu sądowym granicy prawnej pomiędzy działkami nr [...] i [...] , wynikającej z zasiedzenia na dzień

1 stycznia 1986r. przygranicznego pasa gruntu przez poprzednika prawnego skarżącej. Granica ta odbiega od granicy ewidencyjnej przyjętej w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty J. z 13 kwietnia 2011r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A. i P. J. pozwolenia na budowę. Przyjęcie granicy prawnej ustalonej w postępowaniu przed sądami powszechnymi rozstrzygającymi sprawę z powództwa negatoryjnego A. S.-G. powoduje zaś, że odległości usytuowania budynku inwestorów na działce nr [...] odbiegają znacząco od przewidzianych w § 12 rozporządzenia

w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wprawdzie ustalenie to nie oznacza jeszcze zmiany granicy prawnej

i wprowadzenie jej do dokumentacji geodezyjnej, gdyż ustalenie Sądu jako przesłanka rozstrzygnięcia nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, jednak jest wystarczające dla uznania, że działka skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, gdyż istnieje uzasadnione przypuszczenie, że inwestycja na sąsiedniej działce nr [...] może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu jej nieruchomości. Tym samym nie ma podstaw, aby odmówić A. S.-G. przymiotu strony w kontrolowanym postępowaniu.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organy obu instancji dokonały w stanie faktycznym sprawy błędnego zastosowania art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, czego konsekwencją była odmowa uznania skarżącej za stronę zarówno w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, zakończonej decyzją z 13 kwietnia 2011r., jak

i w postępowaniu wznowieniowym.

Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu

I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a., zaś na koszty zasądzone na podstawie art. 200 p.p.s.a składają się: wpis

w kwocie 200 zł., opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł oraz 240 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, ustalonego na podstawie § 14 ust.2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. 2013. poz. 490 t.j.).

Uchylenie zaskarżonych decyzji oznacza ponowne rozpoznanie sprawy we wznowionym postępowaniu i rozstrzygnięcie jej na podstawie art. 151 kpa, przy uwzględnieniu uczestnictwa A. S.-G. jako strony. Mając na względzie fakt, że dla załatwienia sprawy koniecznym będzie ustalenie przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] , organ rozważy potrzebę zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 kpa z uwagi na toczące się przed Sądem Rejonowym w J. postępowanie z wniosku skarżącej o stwierdzenie nabycia własności przygranicznego pasa gruntu przez zasiedzenie. W razie uwzględnienia tego wniosku i wydania przez sąd powszechny postanowienia, którego treść potwierdzi ustalenia poczynione przez Sąd Okręgowy w sprawie z powództwa negatoryjnego A. S.-G., zasięg prawa własności działki nr [...] określony zostanie inaczej niż przyjął organ w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego

i udzielenie A. i P. J.m pozwolenia na budowę. Pamiętać przy tym trzeba, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza istniejący – od daty, na którą sąd stwierdza upływ określonego prawem czasu koniecznego do zasiedzenia. Jeżeli zatem Sąd Rejonowy w J. ustali nabycie własności nieruchomości w drodze zasiedzenia przez poprzedników prawnych skarżącej na tę samą datę, którą przyjął Sąd Okręgowy w sprawie II Ca [...] , tj. na dzień 1 stycznia 1986r., okoliczność ta będzie miała istotne znaczenie dla wyniku niniejszego postępowania administracyjnego.