Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 100/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par.  1,  art. 145 a i  art.  145 b
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o. o. w C. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] nr [...]; 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych (słownie: [...] złotych [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W pierwszym rzędzie trzeba zauważyć, że K.R. rozpoczął starania o uznanie choroby zawodowej - astma oskrzelowa w 2012 r. W trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej - PPIS) w C. w/wym. był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z dnia [...] r. nr [...]) oraz konsultowany w dniach 05.11.-09.11.2012 r. w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (bez wydania orzeczenia). Postępowanie powyższe zostało zakończone ostateczną decyzją PPIS w C. z dnia [...] r. odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej - astma oskrzelowa.

Pełnomocnik K.R. zgłosił w dniu 27.09.2013 r. do PPIS w C. podejrzenie u w/ wym. choroby zawodowej układu oddechowego (kaszel-RADS). W dniu 06.06.2014 r. wpłynęło do PSSE w C. orzeczenie lekarskie IMP i ZŚ w S. z dnia [...] r. wraz z kartą wypisową z hospitalizacji w klinice IMP i ZŚ w dniach [...] r. i [...] r., gdzie rozpoznano astmę oskrzelową niealergiczną - zespół reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych (RADS) z wysokim prawdopodobieństwem pochodzenia zawodowego.

Następnie, K.R. w dniu 17.06.2014 r. złożył do PPIS w C. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją PPIS w C. z dnia [...] r. - uzasadniając to wydaniem orzeczenia lekarskiego przez IMP i ZŚ w S. z dnia [...] r., w którym stwierdzono u niego chorobę zawodową - astma oskrzelowa pod postacią RADS wym. w poz. 6 wykazu chorób zawodowych.

PPIS w C. postanowieniem z dnia [...] r. na wniosek w/wym. wszczął postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dot. choroby zawodowej wym. w poz. 6 wykazu chorób zawodowych zakończonego ostateczną decyzją PPIS w C. z dnia [...] r.

Następnie PPIS w C. wydał decyzję z dnia [...] r. uchylającą swoją decyzję z dnia [...] r. i stwierdził u K. R. chorobę zawodową: astmę oskrzelową z poz. 6 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367).

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzję wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe K. R. na czynniki chemiczne w środowisku pracy oraz orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. nr [...] oraz o poprawione orzeczenie lekarskie IMP i ZŚ z dnia [...] r. Dalej organ podniósł, że od 01.08.2012 r. K. R. nie był narażony na działanie czynników chemicznych. W opinii organu, w związku z tym, że rzeczywisty stan zdrowia K. R. w dniu wydania decyzji z dnia [...] r. odmawiającej stwierdzenia astmy oskrzelowej nie był znany PPIS w C., mimo, że faktycznie choroba wówczas istniała, to należało orzec jak w sentencji decyzji. W opinii organu należało uznać, - cytat z decyzji - "że są przesłanki do wznowienia postępowania i ponownego rozstrzygnięcia sprawy".

Odwołanie od tej decyzji złożył zakład pracy - A Sp. z o.o. w C., zgłaszając zastrzeżenia do oceny narażenia zawodowego, uważając że podczas bezawaryjnego procesu produkcyjnego stężenia substancji szkodliwych były całkowicie w granicach normy. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.

Decyzją z [...] r., Nr [...] wydaną na podstawie: art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), art. 2351 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 2014 r., poz. 1502) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) - [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy stan sprawy. Następnie wskazał, że skoro pomiary kontrolne nie wykazały w środowisku pracy przekroczenia normy NDS czynników szkodliwych dla zdrowia w rozumieniu obowiązujących przepisów prawnych, to nie oznacza, że K. R. nie był narażony na działanie tych czynników szkodliwych z uwagi na indywidualną wrażliwość osobniczą. Najwyższe dopuszczalne stężenia czynników szkodliwych (NDS) nie powinny spowodować negatywnych zmian w stanie zdrowia. Z powyższego wynika, że uregulowania te nie zawierają kategorycznych stwierdzeń, iż brak przekroczeń NDS nie może spowodować w organizmie pracownika zmian prowadzących do choroby zawodowej.

Organ podkreślił, iż w toku pracy K. R. doszło także do pożaru na linii produkcji pianki zawierającej diizocyjanian difenylometanu oraz do wycieku substancji chemicznej w postaci diizocyjanianu difenylometanu, które to zdarzenie stanowiło znaczące narażenie na potencjalnie duże stężenia czynnika drażniącego układ oddechowy. Zdarzenia awaryjne, ekspozycja na czynnik o działaniu drażniącym, jakim jest diizocyjanian difenylometanu w wyniku jego uwolnienia poza układ w którym odbywa się prawidłowo przebiegający proces, jest z pewnością nieporównywalna z ekspozycją podczas prawidłowo przebiegającego procesu pracy. Podniósł, iż to, że brak jest pomiarów stężenia czynników szkodliwych w trakcie opisanych zdarzeń, jak również po przywróceniu pracy pracowników, nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia braku narażenia pracownika.

Dalej organ wskazał, że za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u K. R. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor S. przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502), która stanowi, iż "za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym ".

Organ podkreślił, że w sprawie K. R. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w/wym. był zatrudniony w A Sp. z o.o. w C. od 2010 r. do 2013 r. jako operator linii, gdzie miał kontakt z izocyjanianami (w dniu 31.07.2012 r. pęknięcie gumowego węża z wyciekiem izocyjanianu) i ponadto w dniu 28.11.2011 r. był świadkiem pożaru linii produkcyjnej pianki poliuretanowej na stanowisku natrysku pianki przez ok. 4 min. - co zostało potwierdzone w karcie oceny narażenia zawodowego, sporządzonej dnia 04.11.2013 r. przez PPIS w C. z udziałem przedstawiciela firmy A Sp. z o.o.

K. R. był badany w IMP i ZŚ w S. (obserwacja kliniczna w dniach [...] r. i [...] r.), gdzie lekarze specjaliści rozpoznali z wysokim prawdopodobieństwem zespół reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych (RADS) pochodzenia zawodowego (poz. 6 wykazu chorób zawodowych). Dalej, w dniu 06.06.2014 r. PPIS w C. otrzymał - wraz z kartą wypisową -zweryfikowane orzeczenie IMP i ZŚ w S. z dnia [...] r. r. o rozpoznaniu choroby zawodowej RADS pochodzenia zawodowego wydane w oparciu: o badanie podmiotowe, przedmiotowe, badania spirometryczne i badania rtg płuc, testy alergologiczne, analizę dokumentacji medycznej, bronchofiberoskopie, HRCT klatki piersiowej, próby prowokacyjne układu oddechowego, bodypletyzmografię, gazometrię, badanie laryngologiczne oraz badanie bakteriologiczne wymazów z nosogardzieli. W podsumowaniu zalecono dalsze leczenie w poradni pulmonologicznej.

Organ zaznaczył, że w trakcie wznowionego postępowania PPIS w C. otrzymał poprawione orzeczenie lekarskie IMP i ZŚ w S. z dnia [...] r. oraz pismo Ordynatora Oddziału Toksykologii Klinicznej wyjaśniające, iż ponowna obserwacja kliniczna Pana K. R. w maju 2014 r. w kierunku następstw przebytego dwukrotnie w miejscu pracy narażenia na potencjalnie duże stężenia czynnika drażniącego układ oddechowy, a także nowe dane z dokumentacji medycznej (diagnostyka na Oddziale Pulmonologii i Rehabilitacji Oddechowej w W. w styczniu 2013 roku), dane z analizy dokumentacji pulmonologicznej z leczenia w T., analiza wszystkich badań spirometrycznych od dnia awarii - wycieku diizocyjanianu difenylometanu, fakt stopniowego wygaśnięcia nadreaktywności skurczowej oskrzeli po zaprzestaniu pracy, brak odwracalności skurczu oskrzeli po lekach - pozwoliły na weryfikację orzeczenia lekarskiego dot. astmy oskrzelowej i zmianę stanowiska przyjętego przez Instytut w 2012 roku, co skutkowało wydaniem orzeczenia o rozpoznaniu w K. R. choroby zawodowej - astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego pod postacią zespołu reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych (RADS). W opinii organu - przeprowadzona w 2012 r. ocena zdrowia k. R. "nie była rozpatrzona wielokierunkowo", albowiem jednostka orzecznicza rozpatrywała głównie związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy alergenami zawodowymi i odpowiedzią organizmu na ich oddziaływanie. Nie potwierdzono takiej zależności.

Zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367) został - zdaniem [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w rozpoznawanej sprawie choroby zawodowej K. R.– zachowany i dlatego organ po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, a zwłaszcza karty oceny narażenia zawodowego, zweryfikowanego orzeczenia IMP i ZŚ w S. oraz opinii Ordynatora Oddziału Toksykologii Klinicznej IMP i ZŚ w S. - nie uwzględnił odwołania zakładu pracy - firmy A Sp. z o.o. w C.i orzekł jak w sentencji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca - zakład pracy – A Sp. z o.o. w C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ja poprzedzającej. Organowi zarzucił naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez wykroczenie organu poza granice swobodnej oceny dowodów oraz naruszenie art. 235' Kodeksu Pracy.

W uzasadnieniu wskazano, że materiał dowodowy dopuszczony przez organy został oceniony nieprawidłowo. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, iż jeżeli pomiary kontrolne nie wykazały w środowisku pracy (na stanowisku pracy uczestnika) przekroczenia normy Najwyższych Dopuszczalnych Stężeń (NDS) czynników szkodliwych dla zdrowia w rozumieniu obowiązujących przepisów prawnych, to nie oznacza, że uczestnik nie był narażony na działanie tych czynników szkodliwych z uwagi na indywidualną wrażliwość osobniczą. Strona skarżąca zwróciła uwagę, że organ I instancji uznał przeważające prawdopodobieństwo wykonywania przez K. R. w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, opisując określone stany faktyczne i stwierdzając jednocześnie brak obiektywnych przesłanek (poziomów stężeń) mogących uzasadnić eksponowanie uczestnika na określoną substancję chemiczną. Strona skarżąca wskazała, że to właśnie przekroczenie owych norm i ekspozycja na tak przekroczone stężenia czynników szkodliwych, stanowi typową i najczęstszą przyczynę chorób zawodowych. W opinii strony skarżącej, organy I i II instancji powołując się na przesłankę indywidualnej wrażliwości osobniczej uczestnika, nie wykazały tej przesłanki jakimkolwiek środkiem dowodowym. Nadto wskazał, że nie wiadomo, na jakiej podstawie organ pomniejszył znaczenie faktu w postaci braku przekroczenia NDS, na rzecz rzekomej indywidualnej wrażliwości osobniczej uczestnika. Skarżący podniósł, że ani on, ani organ nie posiadają kompetencji do ustalania, czy u uczestnika można czy też nie można stwierdzić przesłanki indywidualnej wrażliwości osobniczej, na występujące nawet poniżej dopuszczalnych norm stężenia czynników potencjalnie szkodliwych dla zdrowia.

Co do zarzutu naruszenia art. 235 'Kodeksu Pracy, strona skarżąca wskazała, że dokonana przez organy I i II instancji ocena warunków pracy K.R. u skarżącego z pewnością nie pozwala na przyjęcie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że K.R. wykonywał pracę w warunkach narażeniem zawodowego. Organy I i II instancji nie wskazały w uzasadnieniu swoich decyzji jakiekolwiek dowodu, uzasadniającego istnienie stanu narażenia zawodowego, jak również nie wykazały na jakiej podstawie uznają wystąpienie wysokiego prawdopodobieństwa wykonywania przez K. R. pracy w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. W opinii strony skarżącej, organy I i II instancji poprzestały na przytoczeniu obszernego opisu dolegliwości zdrowotnych występujących u K. R. nie podejmując nawet próby wykazania zachodzenia związku przyczynowego pomiędzy owymi dolegliwościami a wykonywaniem przez K.R. pracy w określonych warunkach. W ocenie skarżącego, ustalenie przez organ I instancji braku przekroczenia dopuszczalnego poziomu stężenia fenyloizocyjanianu na stanowisku pracy, jak również potwierdzenie niemożności określenia stężeń substancji chemicznych w powietrzu w trakcie opisanych przez ten organ sytuacji awaryjnych, wręcz wyraźnie wykluczają eksponowanie K. R. na stany narażenia zawodowego. Skarżący wskazał także na popełniony przez organ I instancji błąd w ustaleniach stanu faktycznego, gdyż wbrew twierdzeniom organu I instancji, przy wykonywaniu przez K. R. czynności związanych z: wymianą grzebieni dozujących piankę na blachę, sprawdzaniu czasu żelowania pianki, dozorem procesu natrysku, w żadnym stopniu nie mogło następować eksponowanie na diizocyjanian difenylometanu. Zagrożenie takową ekspozycją wyklucza po prostu rodzaj i sposób wykonywania pracy związany z przedmiotowym stanowiskiem pracy i usytuowanie tego stanowiska w ciągu produkcyjnym.

Dodatkowo strona skarżąca wskazała, iż organ I instancji przytaczając zdarzenie z dnia 28.11.2011 r. (zapłon pianki) w kontekście rzekomej ekspozycji na substancje szkodliwe, nie odniósł się do znanej organowi okoliczności, w postaci braku wystąpienia urazu lub schorzenia u K. R., bezpośrednio po tym zdarzeniu. K.R. przebywał na zwolnieniu chorobowym dopiero w okresie od dnia 14.02.2012 r. (przez 13 dni) - a więc po upływie ponad 2 miesięcy do zdarzenia i nie jest znana przyczyna tego zwolnienia.

Strona skarżąca podkreśliła, że w przypadku drugiej sytuacji awaryjnej, podczas której K. R. miał być eksponowany na substancje szkodliwe, a więc w odniesieniu do zdarzenia z dnia 31.07.2012 r. (pęknięcie węża), iż organowi I instancji jest dostępna wiedza na temat postępowania medycznego w stosunku do K.R. bezpośrednio po tym zdarzeniu. Mianowicie K. R. zgłosił się wówczas od Oddziału Ratunkowego z powodu subiektywnego uczucia duszności. W przeprowadzonych w Oddziale Ratunkowym i w następnym okresie badaniach nie stwierdzono jednak obiektywnych nieprawidłowości; w szczególności nie stwierdzono astmy oskrzelowej. Wreszcie wskazano, że organowi I instancji jest również znana okoliczność w postaci stwierdzenia w dniu 07.06.2013 r. przez lekarza specjalistę chorób płuc zdolności K.R. do pracy.

Strona skarżąca zaznaczyła, że nie sposób pominąć tej okoliczności, iż organ I instancji posiada wiedzę na temat trwających od 2001 r. zdrowotnych problemów K. R. w zakresie częstych zapaleń górnych dróg oddechowych, oskrzeli i zatok szczękowych (w roku 2007 r. K. R. przeszedł operację lewej zatoki szczękowej). Ponadto, wykazane testy alergiczne wykazały uczulenie K. R. na trawy, roztocza, żyto i pierze. Stąd też, zdaniem strony skarżącej, w przypadku K.R. zachodzi przeważające prawdopodobieństwo kontynuowania schorzeń, na które K. R. cierpi od co najmniej 2001 r., a z drugiej strony brak jest przesłanek uzasadniających przeważające prawdopodobieństwo wykonywania przez K.R. pracy w warunkach narażenia zawodowego w rozumieniu art. 235 1 k.p.

W odpowiedzi na skargę organ orzekający w sprawie wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz.1647) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych.

Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, iż organ I instancji zwrócił się do K. R. pismem z dnia 10.06.2014 r., wskazując tamże, iż istnieje możliwość wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją PPIS w C. z dnia [...] r., odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej - astma oskrzelowa. Wskazał tam, że okolicznością stanowiącą podstawę wznowienia postępowania jest orzeczenie lekarskie z dnia [...] r.

W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż art. 16 k.p.a. wyraża zasadę trwałości decyzji administracyjnych. W konsekwencji uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Przepisy dotyczące przywołanych instytucji mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która tylko w drodze wyjątku i w ściśle określonych przypadkach pozwala na wzruszenie decyzji ostatecznej i jako takie nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Strona skarżąca jako podstawę wznowienia w tej sprawie wskazała orzeczenie lekarskie z dnia [...]r., nie wskazując przy tym podstawy prawnej wznowienia.

Należy podkreślić, że wznowienie postępowania administracyjnego jest obok instytucji wskazanych w art. 156 k.p.a. (stwierdzenie nieważności decyzji) oraz w art. art. 154 i 155 tego Kodeksu (uchylenie bądź zmiana decyzji) jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej i ma ono charakter wyjątkowy wobec wyżej wspomnianej zasady trwałości takich decyzji. Wznowienie postępowania może zatem nastąpić wyłącznie w przypadkach wyraźnie określonych w ustawie, a mianowicie jedynie wówczas, gdy zachodzi jedna z przesłanek wskazanych w art. 145 §1 i 145 a § 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Nadto w myśl art. 145 a § 1 k.p.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, zaś po myśli art. 145 b § 1 k.p.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie sądu stwierdzające naruszenie zasady równego traktowania, zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. Nr 254, poz. 1700), jeżeli naruszenie tej zasady miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną.

W sprawie wznowienia postępowania wyodrębnia się dwa zasadnicze etapy. W pierwszym, zwanym etapem wstępnym (wyjaśniającym), bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Obejmuje ono ustalenie, czy żądanie pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego do żądania wznowienia, czy zachowano termin do złożenia żądania i czy wnoszący żądanie wskazał, z zachowaniem normy art. 9 k.p.a. - przesłankę wznowienia. Postanowienie o wszczęciu postępowania jest aktem procesowym, który otwiera postępowanie rozpoznawcze.

Drugi etap tego postępowania - postępowanie rozpoznawcze jest etapem niewątpliwe dwustopniowym. Otóż, najpierw następuje ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania oraz - w razie pozytywnego wyniku tych czynności – przystępuje się do drugiego stadium, a mianowicie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej. Granice tego postępowania wyznacza treść art. 145 § 1 i art. 145 a i b k.p.a., stąd organ administracji musi zbadać, czy i w jakim zakresie postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte wadą wymienioną w tych przepisach.

Zadaniem organu administracyjnego jest więc po pierwsze wyraźne wskazanie tej przesłanki, a następnie zbadanie, czy przesłanka stanowiąca podstawę do wznowienia rzeczywiście wystąpiła.

Tymczasem, organy procedujące w przedmiotowej sprawie – wbrew nałożonemu przez ustawę obowiązkowi (art. 107 § 1 k.p.a.) - ani w postanowieniu wszczynającym niniejsze postępowanie wznowieniowe, ani też w podstawie prawnej obu zapadłych w sprawie decyzji, jak też w uzasadnieniach tych decyzji w sposób jasny, wyraźny i jednoznaczny nie wskazały podstawy prawnej wznowienia przedmiotowego postępowania, co więcej – w ogóle nie powołały się na przepisy art. 145 § 1 oraz 145 a i b k.p.a.

Ta powoduje, że jedynie w sferze domysłów pozostaje okoliczność, jaką podstawę do wznowienia przedmiotowego postępowania wymienioną w art. 145 § 1 oraz 145 a i b k.p.a. miały na uwadze organy orzekające w sprawie. Zgodnie zaś z wyżej już wskazanym art. 107 § 1 k.p.a., decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie prawne i faktyczne.

W obu decyzjach jak już wyżej wspomniano organy orzekające w ogóle nie powołały się na przepisy art. 145 § 1 oraz 145 a i b k.p.a.

Jedynie z treści pisma organu I instancji do K. R. z dnia 10.06.2014 r., ewentualnie, można domniemywać, iż okolicznością stanowiącą podstawę wznowienia postępowania jest orzeczenie lekarskie z dnia [...] r.

Jeżeli zaś przyjąć, że takie domniemanie jest prawidłowe, to prowadzi ono wprost do wniosku, że organ wskazuje tu na nowy dowód w sprawie, a mianowicie orzeczenie lekarskie z dnia [...] r.

Niewątpliwie to orzeczenie jest nowym dowodem, nie jest jednak dowodem o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż nie jest dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji, nieznanym organowi, który wydał decyzję. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę wznowienia postępowania. Kwestia ta nie wymaga szerszych wywodów, albowiem ostateczna decyzja w sprawie zapadła w dniu [...] r., zaś nowy dowód powstał (został wytworzony) w dacie [...] r.

W opinii Sądu, że w sprawie nie zachodzą również inne podstawy dla wznowienia postępowania określone w cyt. przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a mianowicie nowe okoliczności faktyczne, nie znane organowi, który wydał decyzję, przy czym pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę wznowienia postępowania. Jeżeli chodzi o pojęcie nowej okoliczności faktycznej istotnej dla sprawy to jest to taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego, przy czym nie może być uznany za nową okoliczność lub nowy dowód w rozumieniu tego przepisu brak określonych dowodów w aktach sprawy.

Trzeba także zaznaczyć, że nowe okoliczności faktyczne dotyczą tylko tych nowo odkrytych dowodów, czy też okoliczności lub po raz pierwszy zgłoszonych w postępowaniu, a więc takich, o których organ nie wiedział bez względu na przyczyny braku tej wiedzy.

Nowej okoliczności nie stanowi odmienna niż w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności (lub dowodów) – patrz wyrok NSA z dnia 04.12.2014 r., sygn. akt II OSK 1200/13, zbiór orzeczeń LEX nr 1646229. Również błędna ocena materiału dowodowego nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania, o której mowa a art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – patrz wyrok WSA w Opolu z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Op 240/13, zbiór orzeczeń LEX nr 1390206.

Wydaje się, że w niniejszej sprawie zachodzi właśnie taka sytuacja. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego – nie pojawiły się żadne nowe okoliczności dotyczące stanu zdrowia uczestnika – a jedynie zmieniła się ocena tych znanych wcześniej okoliczności.

Z orzeczenia lekarskiego IMP i ZŚ w S. z dnia [...] r. wynika wprost, ze uczestnik był badany w trybie konsultacyjnym w tej jednostce i nie stwierdzono wówczas schorzenia zawodowego. W orzeczeniu tym (podobnie jak w orzeczeniu "poprawionym" z dnia [...] r.) organ powołuje się m.in. na wyniki różnych badań i są to wszystko badania wykonane w datach poprzedzających wydanie decyzji ostatecznej z dnia [...] r. odmawiającej stwierdzenia choroby zawodowej - astma oskrzelowa. Zatem przywołuje znane wcześniej (przed datą wydania decyzji ostatecznej) okoliczności faktyczne i jedynie dokonuje innej ich oceny. Co więcej powoływana dokumentacja medyczna – jak wynika z dat wskazanych w omawianym orzeczeniu, istniała już w dacie wydania orzeczenia przez WOMP z dnia [...] r., na którym to orzeczeniu oparł się organ I instancji w decyzji ostatecznej z dnia [...] r., przy czym nie można tracić z pola widzenia okoliczności, że uczestnik przed wydaniem decyzji ostatecznej, pismem organu I instancji z dnia 24.06.2013 r. został pouczony w trybie art. 10 k.p.a.

Podsumowując – w opinii Sądu – wobec braku wskazania przez organy administracji w sposób jasny i jednoznaczny podstawy prawnej do jego wznowienia – nie sposób dokonać pełnej i prawidłowej merytorycznej kontroli decyzji tych organów, a co za tym idzie dokonać pełnej merytorycznej oceny zarzutów skargi.

Stąd też – zadaniem organów – przy ponownym rozpoznaniu sprawy, będzie po pierwsze ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania, a dopiero w razie pozytywnego wyniku tych czynności, przystąpienie się do drugiego stadium, a mianowicie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej, przy czym organy będą miały na uwadze, że granice tego postępowania wyznacza treść art. 145 § 1 i art. 145 a i b k.p.a.

Ponieważ jak już wskazano decyzje organów uchylają się od dokonania pełnej merytorycznej ich oceny, Sąd nie odniósł się do zarzutów skargi. Podniesione tamże kwestie (opisane wyżej w tym uzasadnieniu), w sposób oczywisty winny zostać rozważone przez organ prowadzący ponownie niniejsze postępowanie administracyjne, o ile organ ten dojdzie do wniosku, że w przedmiotowej sprawie można ustalić istnienie podstaw do wznowienia postępowania, a zatem dopiero w razie pozytywnego wyniku tych wstępnych czynności.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzeczenie o kosztach oparto o przepis art. 200 cyt. ustawy.