Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 65/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 200, art. 205 par. 2, art. 133
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art.  77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz [...] solidarnie kwotę 300 (trzysta) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania S. i S. Z., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [..]. wydaną w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia 18.11.2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego celem ustalenia czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie szkodliwie wpływających na grunty sąsiednie.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, na zlecenie organu, została opracowana opinia przez biegłego [...] w sprawie zmiany stanu wody na działce nr ew. A położonej w [...] stanowiącej własność S. i S. Z. ze szkodą dla działki B położonej w [...] stanowiącej własność M. F.. Ponadto w dniu 21.11.2014r. dokonano ponownych oględzin w terenie z udziałem biegłego [...], w wyniku których ustalono, że rowki istniejące na działce nr B są naturalnymi rowkami. Woda w dniu oględzin swobodnie płynęła w kierunku wierzby przy ogrodzeniu S. i S. Z. i przed wierzbą rozlewa się w głąb części działki M. F. Belki betonowe położone przez S. i S. Z. nadal są na gruncie.

Po zapoznaniu się z opracowaną przez biegłego opinią strony postępowania wnosiły uwagi i zastrzeżenia do opinii. Biegły odnosił się pisemnie do zgłaszanych uwag i zastrzeżeń stron.

Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] nakazał S. i S. Z. - właścicielom działki o nr ew. A położonej w [...] - wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na działce o nr ew. B położonej w [...] stanowiącej własność M. F., polegających na wykonaniu z korytek betonowych typu Muldowe lub podobnej konstrukcji (szerokość robocza korytka minimum 40 cm, całkowita szerokość korytka - 60 cm, długość - 50cm, wysokość - 15 cm, głębokość robocza - 7 cm) fragmentu cieku na odcinku 5m, który by zapewnił odpływ w całości wód cieku od strony działki nr ew. A. W decyzji zawarto wskazanie, że wykonanie fragmentu cieku z korytek powinno zaczynać się 1,5 m powyżej wierzby i kończyć się w połowie odległości między wierzbami, a wierzch korytek powinien być około 1 cm poniżej rzędnej terenu przylegającego do korytek

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli S. i S. Z., zarzucając organowi, że nie uwzględnił opinii hydrologicznej biegłego [...]. Odwołujący się wskazali ponadto, że w sprawie elementów betonowych wypowiedział się Sąd Rejonowy w wyroku o sygn. VII W 358/13 stwierdzając, że ich położenie nie narusza art. 194 pkt 1 ustawy z dnia 18.07.2001r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005r. nr 239, poz. 2019 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze , utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazało, że w sprawie ma zastosowanie art. 29 ust. 1 ustawy zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

- zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich,

- odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

Z kolei w ust. 2 art. 29 ustawy przewidziano, że na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Ponadto w myśl art. 29 ust. 3 ustawy jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium powołało się na opinię biegłego [...], w której jako stan pierwotny i poprzedni biegły przyjął stan bez zrośniętej wierzby wraz z elementami ogrodzenia na działce nr A, które tamują przepływ wody z działki nr B. Biegły określił również, iż spływ naturalny przy stanie pierwotnym odbywał się z działki nr 2168/2 na działkę nr B, następnie w kierunku działki nr A, by około 2 m przed wierzbą osiągnąć granicę działki. Następnie pomiędzy drzewami woda płynęła w osi granicy, by poniżej spróchniałej wierzby wpływała całkowicie na działkę nr A. Następnie prawdopodobnie ciek płynął całkowicie na działce nr A przy granicy działki nr B. Trasę tą biegły przyjął jako prawdopodobną podnosząc, że wg archiwalnych map przepust zlokalizowany jest w innym miejscu i jego przebieg jest skośny do drogi gminnej. Obecnie przepust jest także skośnie skierowany lecz kąt odchylenia jest inny.

W opinii wskazano, że zrośnięta wierzba z elementami ogrodzenia na działce nr A, które tamują przepływ wody z działki nr B powodują, że część wody opływa od wschodu drzewo czyli płynie przez działkę nr B M. F. Druga przeszkoda spróchniała wierzba, także powoduje, że woda opływa tę przeszkodę od wschodu, czyli płynie przez działkę B. Poniżej drzew ciek jest prawdopodobnie na działce A. Z opinii wynika, że zmiany dokonane przez S. i S. Z. i przez wierzby posadzone w granicy nie powodują zmian wielkości przepływu wód. W przypadku zmian powstałych w wyniku rozrostu wierzb granicznych i położonych elementów ogrodzenia przez Z. , biegły stwierdził w opinii, że zmiana koryta oddziałuje negatywnie na działkę nr B. Negatywne oddziaływanie polega na tym, że w wyniku działań właścicieli działki nr A polegających na położeniu elementów betonowych ogrodzenia, które kierują ciek w kierunku wierzby zrośniętej, oraz sił przyrody (wierzba zrośnięta) wody cieku są kierowane na działkę nr B.

Kolegium wskazało, że z opinii biegłego wynika, że straty na działce nr B na odcinku powyżej omawianych wierzb (kiedy ciek jest w całości na działce nr B) wynikają z zaniedbań właściciela działki B – M. F. Zaniedbanie właściciela działki polega na zaniechaniu utrzymywania koryta cieku w należytym stanie, oraz nie usuwaniu przeszkód powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich. Obecnie nie można stwierdzić ewentualnych strat na działce nr B poniżej wierzb, gdyż rów płynie bardzo blisko granicy i po rozgraniczeniu dopiero będzie możliwe dokładne stwierdzenie ewentualnych strat na działce nr B. Ze względu na prowadzone postępowanie rozgraniczenia działek nr A i B, zmiana przebiegu granicy o 10 cm może decydować o braku strat na działce nr B lub o wystąpieniu tych strat. Natomiast na fragmencie pomiędzy wierzbami i powyżej wierzb zmiana przebiegu granicy o 0,5 m nie powoduje zaniku strat na działce lub pojawienia się strat na działce nr B. W związku ze zmianami powstałymi w wyniku rozrostu wierzb granicznych i położonych elementów betonowych ogrodzenia przy wierzbie przez S. i S. Z. stwierdzono, że zmiana koryta oddziaływuje negatywnie na działkę nr B M. F.. Negatywne oddziaływanie polega na tym, że w wyniku działań właścicieli działki nr A polegających na położeniu elementów betonowych ogrodzenia, które kierują ciek w kierunku wierzby zrośniętej, oraz sił przyrody (wierzba zrośnięta) wody cieku kierowane są na działkę nr B stanowiącą własność M. F. i rozlewają się w głąb części działki w wyniku czego część terenu działki jest mokra.

Dokonując oceny materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie Kolegium stwierdziło, że opinia biegłego nosi cechy rzetelności jest spójna i logiczna. Opinia została poparta konkretnymi wyliczeniami, analizą topograficzną terenu. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w tym szczególności opinii biegłego Kolegium ustaliło, że nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie przez S. i S. Z. ze szkodą dla działki nr B stanowiącej własność M. F.

Odnosząc się do zarzutów odwołujących się Kolegium stwierdziło, że nie znajdują uzasadnienia, albowiem sprawa prowadzona przez sąd powszechny była rozpatrywana w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w listopadzie 2013 r., w sytuacji gdy w nie istniała opinia biegłego. Z uwagi na powyższe, wyrok w sprawie o wykroczenie z art. 194 pkt 1 ustawy nie wiąże Kolegium w przedmiotowej sprawie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli S. i S. Z., zarzucając decyzji organu odwoławczego, że jest krzywdząca i niesprawiedliwa, została oparta tylko i wyłącznie na zeznaniach [...] oraz powołanego i opłaconego przez nią biegłego [...]. Natomiast zgromadzone przez skarżących dowody nie zostały w ogóle rozpatrzone. Tymczasem skarżący dostarczyli gromadzone przez lata zdjęcia oraz kserokopię opinii hydrogeologiczno-hydrologicznej w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na terenie wsi [...] z 2005r., opracowaną przez mgr inż. [...] na zlecenie Urzędu Miasta i Gminy w [...]. W opinii tej zawarto stwierdzenie, że "woda płynie działką nr B wzdłuż granicy sąsiadującą z działką nr A", co zdaniem skarżących jednoznacznie dowodzi, iż nigdy woda nie płynęła na działce nr A, co nie było kwestią sporną w tamtym czasie. Natomiast obecny stan cieków wodnych na działce nr B różni się znacznie od stanu z 2005r. wskutek wieloletniej ingerencji J. W. oraz jej syna M. F. Skarżący podnieśli, że J. W. przez ciągłe ingerencje, takie jak: kopanie rowów, usypywanie wałów, nanoszenie gałęzi i ściółki doprowadziła do tego, że zostali zmuszeni do zastosowania środków zapobiegawczych (układając betonowe belki, burząc wały z gałęzi i ściółki), chroniąc w ten sposób przed zalaniem budynek z żywym inwentarzem oraz budynek mieszkalny. J. W., wzywając bezpodstawnie policję w dniu 31.03.2015r., sama przekopywała rowek i to w obecności funkcjonariuszy policji, robiąc szkody w ogrodzeniu stron, podkopując je - co spowodowało, że płot na chwilę obecną jest całkowitą ruiną. Skarżący wskazali, że w 1998r. ze strony gminy była zgłaszana propozycja rozwiązania problemu cieków wodnych na działkach nr B i A, ale J. W. nie wyraziła na nią zgody. Końcowo skarżący wskazali, że wykonanie nakazanych prac będzie dla nich niesprawiedliwym oraz ogromnym obciążeniem finansowym i fizycznym, gdyż są emerytami i znaczna część ich dochodów przeznaczana jest na leczenie i utrzymanie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 ustawy P.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.

Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że w sprawie niniejszej organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania tj. art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy – co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu, organy nie wyjaśniły istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności pozwalających na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia.

Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący oprócz zarzutów naruszenia prawa materialnego kwestionują ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji. W sytuacji gdy w skardze zarzuca się błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, w pierwszej kolejności kontroli Sądu zostaje poddana ocena zastosowania przez organy przepisów procedury administracyjnej. Zastosowanie się przez organy do zawartych w niej zasad w istotny bowiem sposób rzutuje na prawidłowość ustalonego stanu faktycznego. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że tylko należycie ustalony stan faktyczny pozwala ocenić zasadność zastosowanych przepisów prawa materialnego.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co pozwoli dokonać oceny ustalonego stanu faktycznego, a następnie jego odniesienia do konkretnej normy prawnej. Prawidłowa realizacja tej zasady w pierwszej kolejności nakłada na organ obowiązek oceny, jakie fakty mają znaczenie dla załatwienia sprawy oraz jakimi dowodami okoliczności faktyczne istotne w sprawie mogą być wykazane. Konkretyzację tej zasady stanowi art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązujący organ prowadzący postępowanie do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Jednocześnie z mocy art. 80 k.p.a. obowiązkiem organu jest dokonanie oceny dowodów zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny.

W sprawie niniejszej organy obu instancji nie uczyniły zadość tym wymogom.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 29 ustawy Prawo wodne zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł ze szkodą dla gruntów sąsiednich ( ust. 1 pkt 1), ani odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie ( ust. 1 pkt 2).

Na właścicielu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich ( ust. 2).

W myśl ust. 3 tego artykułu, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz, prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

W orzecznictwie akcentuje się trafnie, że pojawiające się w treści ust.1-3 pojęcie szkody, czy też szkodliwego oddziaływania należy rozumieć tak, jak szkodę definiuje się w prawie cywilnym. Szkodę stanowi uszczerbek na dobrach prawem chronionych, który wystąpił wbrew woli poszkodowanego. Z punktu widzenia odpowiedzialności właściciela nieruchomości gruntowej nie ma znaczenia rozmiar szkody albowiem w przepisach jest mowa wyłącznie o jej zaistnieniu bez dalszych uwarunkowań ( por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 czerwca 2011r., sygn. akt II SA/Bd 438/11). Samo potencjalne zagrożenie powstania szkody nie spełnia jeszcze przesłanki odpowiedzialności właściciela nieruchomości gruntowej ( por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 czerwca 2011r., sygn. akt II SA/Rz 334/11). Szkoda w rozumieniu tych przepisów musi być rzeczywista, a więc faktycznie wystąpić i powodować widoczne negatywne skutki. Pomiędzy zdarzeniem wywołującym, a szkodą musi występować bezpośredni związek przyczynowy.

Analiza przepisu art. 29 ustawy prowadzi do wniosku, że spowodowanie przez właściciela działki zmiany stanu wody na gruncie, dające organom podstawę do zastosowania sankcji o jakich mowa w art. 29 ust. 3 tej ustawy to takie działanie właściciela lub innych osób na jego gruncie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany przykładowo z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi.

W świetle powołanych przepisów wydanie decyzji nakazującej właścicielowi gruntu podjęcie działań polegających na przywróceniu stanu poprzedniego lub zrealizowaniu urządzeń uniemożliwiających powstanie szkód możliwe jest jedynie wówczas, gdy stwierdzone zostanie, że właściciel dokonał zmiany stanu wody na swojej nieruchomości, a spowodowane zmiany wywołały szkody na nieruchomościach sąsiednich. Niezbędne jest zatem jednoznaczne ustalenie istnienia bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem wywołującym, a szkodą.

Jak już wskazano wyżej, w sprawach dotyczących zmiany stanu wody na gruncie skutkującym powstaniem szkody na gruncie sąsiednim kluczową kwestią jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Stan faktyczny sprawy to przede wszystkim ustalenie powstania szkody na gruncie spowodowanej zmianą stanu wody oraz ustalenie, że właściciele innych nieruchomości swoim działaniem lub zaniechaniem obowiązkowego działania spowodowali zmianę stosunków wodnych.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium podniosło, że dokonując oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym w szczególności opinii biegłego ustaliło, że nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie przez skarżących ze szkodą dla działki nr B stanowiącej własność M. F. W związku ze zmianami powstałymi w wyniku rozrostu wierzb granicznych i położonych elementów betonowych ogrodzenia przy wierzbie przez S. i S. Z. Kolegium stwierdziło, że zmiana koryta oddziaływuje negatywnie na działkę M. F..

Nie budzi wątpliwości, że z uwagi na cel i charakter spraw z zakresu stosunków wodnych, wymagający przy jej rozstrzyganiu również wiedzy specjalistycznej z zakresu hydrogeologii i hydrologii, szczególnego znaczenia nabiera treść opinii biegłego z tego zakresu.

W sprawie niniejszej organ zlecił biegłemu mgr inż. Dariuszowi Winiarskiemu sporządzenie takiej opinii. Wykonanie opinii poprzedziły oględziny na gruncie przeprowadzone w dniu 21 listopada 2014r. (K-I-151-154 akt adm.). Jako stan pierwotny i poprzedni biegły przyjął stan bez zrośniętej wierzby wraz z elementami ogrodzenia na działce nr A, które tamują przepływ wody z działki nr B. Biegły określił również, iż spływ naturalny przy stanie pierwotnym odbywał się z działki nr [...] na działkę nr B, następnie w kierunku działki nr A, by około 2 m przed wierzbą osiągnąć granicę działki. Następnie pomiędzy drzewami woda płynęła w osi granicy, a poniżej spróchniałej wierzby wpływała całkowicie na działkę A. Następnie prawdopodobnie ciek płynął całkowicie na działce nr A przy granicy działki nr B. Trasę tą biegły przyjął jako prawdopodobną podnosząc, że wg archiwalnych map przepust zlokalizowany jest w innym miejscu i jego przebieg jest skośny do drogi gminnej. Obecnie przepust jest także skośnie skierowany lecz kąt odchylenia jest inny.

W opinii wskazano, że zrośnięta wierzba z elementami ogrodzenia na działce nr A, które tamują przepływ wody z działki nr B powodują, że część wody opływa od wschodu drzewo czyli płynie przez działkę nr B M. F. Druga przeszkoda spróchniała wierzba, także powoduje, że woda opływa tę przeszkodę od wschodu, czyli płynie przez działkę nr B. Poniżej drzew ciek jest prawdopodobnie na działce nr A. Z opinii wynika, że zmiany dokonane przez S. i S. Z. i przez wierzby posadzone w granicy nie powodują zmian wielkości przepływu wód. W przypadku zmian powstałych w wyniku rozrostu wierzb granicznych i położonych elementów ogrodzenia przez S. i S. Z., biegły stwierdził w opinii, że zmiana koryta oddziaływuje negatywnie na działkę nr B. Negatywne oddziaływanie polega na tym, że w wyniku działań właścicieli działki nr A polegających na położeniu elementów betonowych ogrodzenia, które kierują ciek w kierunku wierzby zrośniętej, oraz sił przyrody ( wierzba zrośnięta) wody cieku są kierowane na działkę nr B.

Z opracowania biegłego wynika, że straty na działce nr B na odcinku powyżej omawianych wierzb (kiedy ciek jest w całości na działce nr B) wynikają z zaniedbań właściciela działki nr B – M. F. Zaniedbanie właściciela działki polega na zaniechaniu utrzymywania koryta cieku w należytym stanie, oraz nie usuwaniu przeszkód powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich. Obecnie nie można stwierdzić ewentualnych strat na działce B poniżej wierzb, gdyż rów płynie bardzo blisko granicy i po rozgraniczeniu dopiero będzie możliwe dokładne stwierdzenie ewentualnych strat na działce nr B. Ze względu na prowadzone postępowanie rozgraniczenia działek nr A i B, zmiana przebiegu granicy o 10 cm może decydować o braku strat na działce nr B lub o wystąpieniu tych strat. Natomiast na fragmencie pomiędzy wierzbami i powyżej wierzb zmiana przebiegu granicy o 0,5 m nie powoduje zaniku strat na działce lub pojawienia się strat na działce nr B. W związku ze zmianami powstałymi w wyniku rozrostu wierzb granicznych i położonych elementów betonowych ogrodzenia przy wierzbie przez S. i S. Z. stwierdzono, że zmiana koryta oddziaływuje negatywnie na działkę nr B M. F. Negatywne oddziaływanie polega na tym, że w wyniku działań właścicieli działki nr A polegającym na położeniu elementów betonowych ogrodzenia, które kierują ciek w kierunku wierzby zrośniętej, oraz sił przyrody (wierzba zrośnięta) wody cieku kierowane są na działkę nr B stanowiącą własność M. F. i rozlewają się w głąb części działki w wyniku czego część terenu działki jest mokra.

W związku z zastrzeżeniami stron zgłaszanymi do opinii oraz w nawiązaniu do uzasadnień wyroków Sądu Rejonowego w Sandomierzu o sygn. akt VII 358/13 i sygn. akt VII W 48613, biegły w piśmie z dnia 23 lutego 2015r.( K-I-273 akt adm.) wskazał, że stanowisko zaprezentowane przez Sąd ww. wyrokach jest zbieżne z jego opinią. Zdaniem biegłego, w omawianym przypadku mamy do czynienia ze zmianami wywołanymi przez siły przyrody oraz próbę zabezpieczenia budynku gospodarczego przed wodami cieku. Zmiany spowodowały dwie wierzby rosnące na granicy działek. Za zmiany wywołane przez siły przyrody odpowiadają solidarnie współwłaściciele wierzb: M. F. i małżonkowie Z..

Z kolei z pisma biegłego z dnia 21 kwietnia 2015r.(K-I-318 akt adm.) wynika, że "ze względu na spór o granicę, której obszar sporny wynosi około1,5m na całej długości działek nr B i A i na tym obszarze znajduje się znaczna część przedmiotowego cieku", biegły proponuje zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sporu granicznego. Zdaniem biegłego, jeśli przebieg rowu jest zgodny ze stanowiskiem małżonków Z., to obowiązek utrzymania rowu spoczywa na nich. W przypadku, gdy przebieg granicy jest zgodny z twierdzeniami strony przeciwnej, to utrzymanie rowu spoczywa na Marku Figaczu i w takim przypadku należy nałożyć na Maraka Figacza obowiązek odmulenia cieku tak, aby nie oddziaływał negatywnie na działkę nr A.

Należy podkreślić, że w uzasadnieniu wyroku SR w Sandomierzu w sprawie o sygn. akt VII W 358/13 (K-I-237-238 akt adm.) Sąd uznał, że nie ma żadnych podstaw, aby zarzucać obwinionemu zmiany stanu spływającej wody na gruncie M. F. w ten sposób, że w miejscu przepływu wody ułożył betonowe belki i przekopał rów zmieniając kierunek jego spływu na działkę M. F..

Dokonując oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Kolegium stwierdziło, że opinia biegłego nosi cechy rzetelności i jest spójna i logiczna, poparta konkretnymi wyliczeniami, analizą topograficzną terenu. W końcowej części uzasadnienia Kolegium wskazało, że sprawa prowadzona przez sąd powszechny była rozpatrywana w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w listopadzie 2013r., w sytuacji gdy nie istniała opinia biegłego.

Należy podkreślić, że organ ocenia opinię biegłego swobodnie na podstawie zasad wiedzy i nie jest związany tą opinią. Może ją przyjąć, jeśli uzna ją za trafną, ale może ją całkowicie lub częściowo zdyskwalifikować i przyjąć odmienną, własną, opartą na nauce lub doświadczeniu. Organ nie może ograniczyć się w uzasadnieniu decyzji do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł swoją konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 178 -179). Dowód z opinii biegłego podlega ocenie organu - tak jak każdy dowód - z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2009r.,I OSK 1444/08).

W realiach rozpoznawanej sprawy Kolegium przytaczając w uzasadnieniu jedynie fragmenty opinii biegłego i jej wnioski końcowe uchyliło się w istocie od jej oceny, czym naruszyło art. 80 k.p.a. Bezkrytycznie bowiem podzieliło stanowisko biegłego przedstawione w opinii, nie odnosząc się przy tym do pozostałego materiału dowodowego. Obowiązkiem organu było w szczególności skonfrontowanie stanowiska biegłego przedstawionego w opinii z grudnia 2014r. ze stanowiskiem prezentowanym przez tego biegłego w pismach z dnia 23 lutego 2015r.( K-I-273) i z dnia 21 kwietnia 2015r.(K-I-318) oraz pozostałym materiałem dowodowym. Jak już wskazano wyżej w pismach tych biegły wskazuje, że zmiany spowodowały dwie wierzby rosnące na granicy działek, a za zmiany wywołane przez siły przyrody odpowiadają solidarnie współwłaściciele wierzb: M. F. i małżonkowie Z. Z uwagi na spór graniczny - sporny obszar wynosi około 1,5m na całej długości działek nr B i A i na tym obszarze znajduje się znaczna część cieku - biegły zaproponował zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sporu. Zdaniem biegłego, jeśli przebieg rowu jest zgodny ze stanowiskiem małżonków Z., to obowiązek utrzymania rowu spoczywa na nich. W przypadku, gdy przebieg granicy jest zgodny z twierdzeniami strony przeciwnej, to utrzymanie rowu spoczywa na M. F. i w takim przypadku należy nałożyć na M. F. obowiązek odmulenia cieku tak, aby nie oddziaływał negatywnie na działkę nr A.

W sprawie niniejszej Kolegium nie poczyniło również ustaleń czy prowadzone jest postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące przedmiotowych nieruchomości, a jeśli tak, to jaki wpływ na wynik sprawy niniejszej ma rozstrzygnięcie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości.

W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu, opinia biegłego oraz późniejsze wyjaśnienia biegłego prezentowane we wskazanych wyżej pismach jak również pozostały materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwala na jednoznaczne ustalenie czy skarżący spowodowali zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla działki nr B, zwłaszcza gdy się zważy na okoliczność podnoszoną przez biegłego tj. prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe.

W tych okolicznościach wydanie decyzji na podstawie art. 29 ustawy było przedwczesne.

Z uwagi na powyższe uchybienia Sąd był zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Wobec uchylenia decyzji organów obu instancji z uwagi na wykazane wyżej uchybienia, przedwczesne było odnoszenie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skargi.

Rozpoznając sprawę ponownie organ, zgodnie z art. 153 ustawy P.p.s.a., uwzględni przedstawione wyżej rozważania i wyda stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w pkt. I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz 135 ustawy P.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt. II wyroku stosownie do art. 200 i art. 205 § 1 ustawy P.p.s.a.