Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 129/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku I. skargę oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokata A. C. Kancelaria Adwokacka os. [...] w K kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2016 roku na podstawie art. 20 w zw. z art. 3. pkt. 11, art. 3, art. 5, art. 4, art. 5 art. 6, art. 8 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz art. 104 i art. 107 Kpa, rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna odmówił przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy od 1 listopada 2015 do 31 października 2016r na dziecko – B. M. K.

Organ I instancji ustalił następujący stan faktyczny i prawny w sprawie.

Przedmiotem sprawy, jak wyżej wskazano, jest okres zasiłkowy od 1 listopada 2015 do 31 października 2016 r. Zasady przyznawania zasiłków rodzinnych i dodatków do tych zasiłków regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna.

Zgodnie z art. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodziny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka i przyznawany jest m. in. jednemu z rodziców. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku zgodnie z art. 5 ust. 1 przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł. W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764 zł.

Ustawa o świadczeniach rodzinnych wyraźnie wskazuje, w jaki sposób należy obliczać dochód osób wnioskujących o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku. Dochodem rodziny jest suma wszystkich dochodów członków rodziny uwzględnionych w ustawie, natomiast dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

W przedmiotowej sprawie dochód rodziny zgodnie z definicją ustawową jest to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy zatem w roku 2014.

Ustawodawca w art. 3 pkt. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych podaje definicję "dochodu utraconego". Zgodnie z tą definicją, dochód utracony może być spowodowany: uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania (...), utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych, utratą świadczenia rodzicielskiego, utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Zgodnie z treścią złożonego wniosku nie nastąpiła w przypadku rodziny wnioskodawczyni utrata dochodu w stosunku do 2014 r., który był podstawą ustalania dochodów rodziny.

Zgodnie art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającej pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.

Dochód członków skarżącej rodziny za 2014 r. wyniósł łącznie - 3 500,26 zł. zł., K. K. w wysokości - 987,08 zł. (zgodnie z informacją Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu za 2014 r. pomniejszony o składkę na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne) osiągnięty w okresie 5 miesięcy tj. od miesiąca stycznia do maja, natomiast dochód G. K. w wynosił 2 513,18 zł (zgodnie z informacją Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu za 2014 r. pomniejszony o składkę na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne) osiągnięty w okresie 2 miesięcy tj. od listopada do grudnia 2014 r. Po uwzględnieniu dochodu K. K. w wysokości w wysokości - 1 205,49 zł. (zgodnie z zaświadczeniem z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23-06-2016 r. o wysokości zasiłku macierzyńskiego) miesięczny dochód rodziny wyniósł - 2 659,50 zł. (1 454,01 + 1 205,49 = 2 659,50) co w przeliczeniu na jednego członka rodziny dało kwotę - 886,50 zł.

Zdaniem organu I instancji wobec braku tych dokumentów, nie można odliczyć alimentów zapłaconych przez G. K. na rzecz córki K. K., bowiem zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2015 r. poz. 2284) do wniosku należy dołączyć przekazy lub przelewy pieniężne dokumentujące wysokość zapłaconych alimentów, jeżeli członkowie rodziny są zobowiązani orzeczeniem sądu, ugody sądowej lub ugodą zawartą przed mediatorem do ich płacenia na rzecz osób spoza rodziny.

Organ I instancji zgodnie, z art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych (tzw. złotówka za złotówkę") w przypadku, gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 i 2 cyt. ustawy (tj. kwotę 674 zł lub 764 zł), pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3 a. Art. 5 ust. 3a. w przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwotą o którą został przekroczony dochód rodziny. Art. 3 ust. 3c. w przypadku, gdy wysokość zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługująca danej rodzinie, ustalona zgodnie z ust. 3a jest niższa niż 20 zł świadczenia te nie przysługują.

W przypadku rodziny K. K. wysokość zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami ustalona zgodnie z art. 5 ust. 3a jest niższa niż 20 zł, dlatego też wnioskowane świadczenia rodzinne nie przysługują. W związku z przekroczeniem kryterium dochodowego warunkującego przyznanie prawa do wnioskowanych świadczeń organ I instancji odmówił przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy od okres zasiłkowy od 1 listopada 2015 do 31 października 2016 r. na dziecko – B. M. K.

K. K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Miasta. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a to art. 32 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 7, 8, 9, 10 § 1, 75 ust.1, 77 § 1, 78 § 1, 80 K.p.a. poprzez: przyjęcie, że świadectwo pracy nie jest dokumentem stwierdzającym utratę dochodu (zatrudnienia) i odmowę przyjęcia świadectwa pracy w poczet materiału dowodowego.

Brak wskazania przez organ jaki rodzaj dokumentów należy przedłożyć celem wykazania utraty dochodu (zatrudnienia) przy jednoczesnym nakazaniu podpisania oświadczenia o braku posiadania dokumentów stwierdzających utratę zatrudnienia. Pominięcie przez organ, że zgodnie z treścią wyroku zasądzającego alimenty, świadczenie alimentacyjne płatne jest bezpośrednio do rąk przedstawiciela dziecka, a więc jej zdaniem, prawidłowość wykonania orzeczenia nie pozwala na dokonywanie przelewów lub przekazów świadczenia. Nie jest zasadne pominięcie dowodu w postaci potwierdzeń wpłat alimentów oraz oświadczeń przedstawiciela uprawnionej o zapłacie alimentów. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niezastosowanie i uwzględnienie dochodu wnioskodawczyni z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy w sytuacji, kiedy dochód ten należy kwalifikować jako utracony; oraz naruszenie art. 3 pkt w zw. z art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie przy określaniu dochodu alimentów płatnych na rzecz osoby spoza rodziny.

Zdaniem odwołującej doszło do utraty przez nią dochodu, gdyż była zatrudniona na umowę o pracę na czas oznaczony w 2014 r. Umowa o pracę wygasła wraz z upływem czasu, na który była zawarta. Pracodawca wystawił stosowne świadectwo pracy. Podobnie w 2015r. wnioskodawczyni podjęła zatrudnienie, ale utraciła ten dochód w związku z upływem czasu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 14 listopada 2016 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Kolegium stwierdziło, iż art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowi, że przez "dochód rodziny" należy rozumieć sumę dochodów członków rodziny, zaś w myśl art. 3 pkt 2a ustawy, dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zgodnie z art. 3 pkt 10 cyt. ustawy, pojęcie "okres zasiłkowy" - oznacza to okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Stąd też w przedmiotowej sprawie rokiem, za który dochód należało uwzględnić, jest rok 2014.

Kolegium wskazało ponownie rozpoznając sprawę, iż organ I instancji nieprawidłowo wyliczył dochód rodziny, w której skład wchodzą: K. K., G. K. oraz małoletni B. K.

K. K. wraz z odwołaniem dostarczyła dokumenty potwierdzające utratę dochodu w roku 2014 r. Kolegium uznało, iż wskazany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dochód K. K. w kwocie 987,08 zł należy traktować, jako dochód utracony.

Zatem na dochód rodziny K. K. składa się dochód uzyskany przez G. K. w wysokości 2 513,18 zł (3261,39 zł - 477,64 zł składki na ubezpieczenie społeczne i 270,57 zł składki na ubezpieczenie zdrowotne) oraz dochód uzyskany przez K. K. z tytułu urlopu macierzyńskiego miesięcznie netto 1 205,49 zł. Dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł więc kwotę 820,70 zł. i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe.

Niezależnie jednak od powyższych wyjaśnień Kolegium zaznaczyło, że od dnia 1 stycznia 2016 r. uległy zmianie przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujące zasady przyznawania świadczeń rodzinnych. Otóż jak stanowi art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych - zmieniony przez art 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 15 maja 2015 r. zmieniającej w/w ustawę z dniem 1 stycznia 2016 r. - w przypadku, gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 lub 2 pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny, o kwotę nie wyższą, niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a.

W rozpatrywanej sprawie miesięczny dochód rodziny wyniósł kwotę 2 462,08 zł , zaś kwota wynikająca z art. 5 ust. 1 ustawy wynosi 674 zł x 3 osoby to jest 2 022 zł. Zatem różnica wynosi 440,08 zł. Z kolei łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących w okresie zasiłkowym 2015/2016 wynosi: 178.33 zł miesięcznie 95,00 zł (zasiłek rodzinny dla dziecka poniżej 5 roku życia) + dodatek z tyt. urodzenia dziecka, tj. 1000 zł / 12 miesięcy = 83,33 zł).

W omawianym przypadku w okresie od listopada 2015 r. do października 2016 r. różnica pomiędzy przeciętną, miesięczną wysokością wszystkich przysługujących świadczeń, o które ubiega się rodzina (178,33 zł), a wysokością dochodu przekraczającego kryterium dochodowe (440,08 zł) wynosi: 261,75 zł. i przewyższa wysokość świadczeń.

Kolegium wskazało, iż po ponownym przeliczeniu dochodu rodziny i uwzględnieniu dochodu utraconego strony w dalszym ciągu nie została spełniona przesłanka dotycząca kryterium dochodowego rodziny. Dochód znacznie przekracza ustawowe kryterium. Kolegium podkreśliło, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie dają organom orzekającym w sprawie tych świadczeń możliwości orzekania w oparciu o tzw. uznanie administracyjne, pozwalające - pomimo braku spełnienia przez rodzinę warunków do przyznania świadczeń rodzinnych - przyznać wnioskowane świadczenia z uwagi na całokształt sytuacji finansowej, zdrowotnej czy rodzinnej danej rodziny.

Kolegium natomiast uznało, co do samej zasady, za prawidłowe stanowisko odwołującej, że jest możliwe odliczenie kwot alimentów przy braku dokumentów (tj. przekazy pocztowe, przelewy) potwierdzających wysokość zapłaconych alimentów. W tym zakresie nie ma formalizmu dowodowego.

W aktach sprawy znajdują się zgodne oświadczenia (zarówno wnioskodawczyni jak i B. B.), z których wynika, iż G. K. w 2015 r. wyrównał zaległe alimenty za 2013 r. i 2014 r. oraz regularnie płaci alimenty na dziecko B. B. Kolegium stwierdziło jednak, że w tym stanie faktycznym, dopiero przy ewentualnym ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych na kolejny okres zasiłkowy, gdzie rokiem bazowym będzie rok 2015 r. winno się te kwoty uwzględnić, oczywiście jako zmniejszenie dochodu rodziny spowodowane uregulowaniem zaległości alimentacyjnych. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności Kolegium zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.

K. K. wniosła skargę na tą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie:

1/ art. 9 i art. 11 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego;

2/ art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 K.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 K.p.a.;

3/ art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. na dziecko B. K.;

4/ art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych polegające na błędnym przyjęciu, że mimo iż skarżąca spełnia wszystkie przesłanki wymienione w tym artykule świadczenie nie przysługuje.

W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zaś w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz.1066) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz.U. z 2016 r., poz.718), wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia tak zaskarżonej decyzji.

Podstawę materialnoprawną podjętych w niniejszej sprawie decyzji stanowi ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych zwaną dalej: u.ś.r., a która to tak określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych, jak i zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń (art. 1 ust.1 u.ś.r.). I tak zgodnie z art. 4 u.ś.r. - zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka (ust.1) i przyznawany jest m.in. rodzicom lub jednemu z rodziców (ust. 2). Istotne jest przy tym, że powyższa ustawa ustanawia przy tym ścisłe kryteria przyznawania przedmiotowego zasiłku, uzależnione od dochodu wnioskodawcy. W art. 5 ust. 1 powołanej ustawy postanowiono, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł (§ 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz. U. z 2015 r. poz.1238).

Z powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że podstawową kwestią warunkującą przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego stanowi dochód rodziny w przeliczeniu na osobę. Ustawowa definicja dochodu zawarta art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, (...) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz.361 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Z kolei pojęcie "dochód rodziny" oznacza sumę dochodów członków rodziny (art. 3 pkt 2 u.ś.r.), a "dochodem członka rodziny" jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b (art. 3 pkt 2a u.ś.r.). Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 4 u.ś.r. - w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Istotny jest zatem przy tym przepis art. 3 pkt 23 ustawy, zgodnie z którym: za utratę dochodu uznaje się utratę dochodu spowodowaną:

a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,

b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,

c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,

f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1 d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.), -

h) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

i) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych;

j) utratą świadczenia rodzicielskiego,

k) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,

I) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art, 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie.

Niewątpliwa w niniejszej sprawie jest okoliczność, że skarżąca wniosek o przyznanie przedmiotowych świadczeń złożyła w dniu w dniu 23 czerwca 2016 r., a więc w okresie zasiłkowym od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r., co zaś oznacza, iż rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy był rok 2014. W tej sytuacji – wbrew zarzutom skarżącej zasadne było nieuznanie kwoty alimentów, które G. K. wyrównał w 2015 r.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie wymagającą rozstrzygnięcia jest to, czy alimenty, które G. K. wyrównał w 2015 r. za zaległe alimenty za 2013 r. i 2014 r. powinno się odliczyć od dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy od 1 listopada 2015 do 31 października 2016 r. na dziecko – B. M. K. Kolegium stwierdziło zasadnie, że takie odliczenie w tym stanie faktycznym, może nastąpić dopiero przy ewentualnym ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych na kolejny okres zasiłkowy, a więc rok, 2016/17 kiedy ustalanym dochodem członka rodziny będzie przeciętny miesięczny dochód członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a więc rok 2015 r.

W ocenie Sądu stanowisko Kolegium jest słuszne. Gdyby przyjąć stanowisko skarżącej, że faktycznie uiszczone alimenty przez G. K. w 2015 za zaległe alimenty za 2013 r. i 2014 r. i potraktować tą kwotę jako pomniejszenie dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a więc w 2014 r. to przy takim rozumowaniu, pomniejszenie nastąpiłoby w dwóch okresach zasiłkowych, a więc w okresie zasiłkowym od 1 listopada 2015 do 31 października 2016 r. oraz w kolejnym okresie zasiłkowym od 1 listopada 2016 do 31 października 2017r., w którym to okresie musiałoby nastąpić odliczenie wypłaconych alimentów w roku 2015, co wynika jednoznacznie z ustawy. Oczywiście takie podwójne odliczenie jest niedopuszczalne.

Podnoszona przez skarżącą okoliczność, mając na względzie treść ustawy o świadczeniach rodzinnych należy stwierdzić, że organy odwoławczy prawidłowo ustaliły dochód w rodzinie skarżącej - wraz z uwzględnieniem prawidłowo ustalonego dochodu utraconego - który w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego oraz dodatków. Niewątpliwie sytuacja trzyosobowej rodziny skarżącej osiągającej niewysoki dochód jest bardzo trudna, jednakże organy administracyjne nie są uprawnione do kierowania się zasadami współżycia społecznego w sprawach dotyczących przyznawania świadczeń rodzinnych na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Na poparcie tego stanowiska przytoczyć można ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne, w którym stwierdza się, że decyzja w przedmiocie przyznania świadczeń rodzinnych nie jest decyzją uznaniową.

Podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ obowiązany jest dokonać ustaleń, a następnie wydać decyzję, uwzględniając wskazane w ustawie okoliczności. Brak zatem, w tym względzie jakiejkolwiek swobody organu co do uznania, że pomimo niespełnienia ustawowych przesłanek, świadczenie można przyznać również z uwagi na zaistniałą trudną sytuację finansową, społeczną, czy też np. prawną strony. Zasiłki rodzinne są bowiem formą pomocy państwa dla rodzin i mogą być przyznane dopiero wtedy, gdy rodzice nie mogą sami zaspokoić potrzeb bytowych swoich dzieci.

Organ administracji publicznej nie może według swojego uznania przyznać świadczenia rodzinnego kierując się zasadami współżycia społecznego, czy słuszności w sytuacji nawet bardzo ciężkich okoliczności życiowych dotyczących rodziny wnioskodawcy. Żadne inne niż określone w ustawie kryteria nie mogą decydować o przyznaniu świadczenia rodzinnego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 76/09, opubl. LEX nr 563805).

W konsekwencji powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego, jako że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej nie wykazała, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie mógł zatem uwzględnić skargi z braku uzasadnionych ku temu podstaw i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 lit "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 październik 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (DZ.U. z 2016 r. poz. 1714).