Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 365/99
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2000-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 610  Sprawy komunalizacji mienia
Powołane przepisy: article: ze zm.
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Początek wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu należy liczyć nie od dnia formalnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, ale od pierwszej transakcji sprzedaży /świadczenia usług/. Zwolnienie od podatku dla podatnika rozpoczynającego wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu traci moc od momentu /dnia/ przekroczenia - w ciągu roku podatkowego - określonej dla danego podatnika wartości limitu zwolnień. Zatem dla ustalenia momentu utraty zwolnienia od podatku VAT istotne znaczenie ma, przez ile dni, a nie przez ile miesięcy, podatnik prowadził sprzedaż towarów /świadczenie usług/. W tym również dniu powinien być sporządzony przez podatnika spis z natury towarów w celu skorzystania z możliwości dokonania odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z dokumentów otrzymanych przed dniem utraty zwolnienia. Jeśli podatnik sporządzi spis z natury w innym dniu /wcześniejszym lub późniejszym/, brak jest przesłanek do skorzystania przez niego z możliwości dokonania zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z tych dokumentów.

TEZY

Początek wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu należy liczyć nie od dnia formalnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, ale od pierwszej transakcji sprzedaży /świadczenia usług/. Zwolnienie od podatku dla podatnika rozpoczynającego wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu traci moc od momentu /dnia/ przekroczenia - w ciągu roku podatkowego - określonej dla danego podatnika wartości limitu zwolnień. Zatem dla ustalenia momentu utraty zwolnienia od podatku VAT istotne znaczenie ma, przez ile dni, a nie przez ile miesięcy, podatnik prowadził sprzedaż towarów /świadczenie usług/. W tym również dniu powinien być sporządzony przez podatnika spis z natury towarów w celu skorzystania z możliwości dokonania odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z dokumentów otrzymanych przed dniem utraty zwolnienia. Jeśli podatnik sporządzi spis z natury w innym dniu /wcześniejszym lub późniejszym/, brak jest przesłanek do skorzystania przez niego z możliwości dokonania zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z tych dokumentów.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2000 r. sprawy ze skargi Anety B. na decyzję Izby Skarbowej w L. z dnia 2 marca 1999 r. (...) w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług - skargę oddala.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w L., na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ - po rozpatrzeniu odwołania z dnia 21 stycznia 1999 r. od decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. (...) z dnia 14 stycznia 1999 r. nie wyrażającej zgody na zmniejszenie podatku należnego o podatek naliczony w kwocie 22.964,82 zł utrzymała w mocy decyzję I instancji.

W uzasadnieniu podniesiono, iż podatek naliczony w kwocie powyższej wynika z rachunków uproszczonych dokumentujących zakupy dokonane przed dniem utraty zwolnienia od opodatkowania podatkiem od towarów i usług, w którym wartość sprzedaży towarów w proporcji do okresu prowadzonej działalności przekroczyła kwotę 80.000 zł.

W tej sytuacji organ pierwszoinstancyjny zasadnie powołał art. 14 ust. 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50 ze zm./ zgodnie z którymi, jeżeli faktyczna wartość sprzedaży towarów, w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży, przekroczy w ciągu roku podatkowego kwotę 80.000 zł, zwolnienie od opodatkowania podatkiem od towarów i usług traci moc z dniem przekroczenia tej kwoty. Opodatkowaniu podlega nadwyżka sprzedaży ponad wartość określoną w zdaniu poprzednim, a obowiązek podatkowy powstaje z dniem przekroczenia tej wartości. W ocenie Izby, nietrafny jest zarzut naruszenia art. 14 ust. 6 ustawy o VAT, bowiem decyzja Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. jako podstawę materialnoprawną podaje art. 14 ust. 7 wyżej wymienionej ustawy, który stanowi, że moment utraty zwolnienia podmiotowego uzależniony jest od faktycznej sprzedaży towarów i następuje on nie w miesiącu utraty zwolnienia /co podniesiono w odwołaniu/, lecz z dniem w którym wartość sprzedaży /co podniesiono w odwołaniu/, lecz z dniem, w którym wartość sprzedaży przekroczyła 80.000 zł. Prawidłowe jest więc obliczenie tego okresu w dniach, a nie w miesiącach.

Powyższe potwierdza orzecznictwo NSA /wyrok NSA I SA/Po 655/97 z dnia 16 grudnia 1997 r./, w którym Sąd słusznie wskazał, iż początek działalności gospodarczej należy liczyć nie od dnia wpisu do ewidencji działalności, ale od pierwszej transakcji sprzedaży /świadczenia usług/. Opodatkowaniu podlega, bowiem zgodnie z art. 2 ustawy sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług. Podatnicy są obowiązani do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek zapłaty podatku /art. 26 ustawy/. Nie oznacza to jednak, iż przyjęty przez skarżącą sposób obliczenia przekroczenia określonej wartości sprzedaży jest prawidłowy. W sprawie zastosowanie ma bowiem przepis art. 14 ust. 7, według którego zwolnienie traci moc od momentu przekroczenia w ciągu roku podatkowego określonej przez podatnika wartości. Organ II instancji wyjaśnił, iż w sprawie niniejszej, obowiązek podatkowy powstał z chwilą przekroczenia kwoty 60.493 zł /80.000 zł: 365 - liczba dni w roku x 276 - liczba dni od dnia dokonania pierwszej sprzedaży, tj. 31 marca 1998 r. do końca roku podatkowego = 60.493 zł/. Stosownie do art. 14 ust. 3 ustawy o VAT, skoro obowiązek podatkowy powstał w dniu 18 września 1998 r., przeto w tymże też dniu powinien zostać sporządzony przez podatniczkę spis z natury. Ze względu na fakt, iż sporządziła ona spis z natury w dniu 5 października 1998 r., decyzja wydana przez Pierwszy Urząd Skarbowy w L., jest decyzją właściwą.

Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, iż w postępowaniu przeprowadzonym przez Pierwszy Urząd Skarbowy w L. nie stwierdzono uchybień proceduralnych i merytorycznych. Organ podjął wszelkie czynności zmierzające do wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Brak było zatem podstaw do uchylenia, bądź zmiany decyzji I instancji.

2. W skardze do Sądu Aneta B. podniosła naruszenie przepisów art. 14. ust. 6 i ust. 7 ustawy o VAT poprzez ich błędną interpretację, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji. W szerszych motywach skarżąca podtrzymała zarzuty odwołania oraz wskazała na wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1997 r. III SA 1107/95.

3. W odpowiedzi, Izba wnioskuje o oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona, bowiem organy skarbowe obu instancji, wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły obowiązującego prawa tak formalnego jak też materialnego, zwłaszcza zaś zarzucanych skargą przepisów art. 14 ust. 6 i ust. 7 ustawy o VAT.

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, /o czym była już wyżej mowa w punkcie 1 niniejszego uzasadnienia/. Tym samym zgodził się z poglądem NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wyrażonym w wyroku z dnia 16 grudnia 1997 r. I SA/Po 655/97 - nie publ., iż początek działalności gospodarczej w rozumieniu art. 14 ust. 6 i ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług - należy liczyć nie od dnia wpisu do ewidencji działalności, ale od pierwszej transakcji sprzedaży /świadczenia usług/. Stosownie bowiem do art. 2 tejże ustawy, opodatkowaniu podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług. W świetle art. 26 cyt. ustawy o VAT - podatnicy są obowiązani do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek zapłaty podatku. Jednakże - wcale to nie oznacza, iż przyjęty przez podatniczkę sposób obliczenia przekroczenia określonej wartości sprzedaży jest uzasadniony i prawidłowy. Jak bowiem wynika z akt-w sprawie niniejszej - ma zastosowanie art. 14 ust. 7 ww. ustawy o VAT, który stanowi, że zwolnienie traci moc od momentu przekroczenia - w ciągu roku podatkowego - określonej przez podatnika wartości.

Dlatego też, istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy miało ustalenie - przez ile dni /a nie miesięcy/ - prowadzona była działalność skarżącego. Z akt sprawy wynika, iż w świetle ustaleń organów skarbowych obu instancji zawartych w ich decyzjach - obowiązek podatkowy powstał u skarżącej z chwilą przekroczenia kwoty 60.493 zł, a więc w dniu 18 września 1998 r. i w tymże dniu powinien być sporządzony przez podatniczkę, spis z natury w celu skorzystania z możliwości dokonania odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z rachunków uproszczonych.

Skoro, jak wynika z akt, skarżąca sporządziła spis z natury dopiero w dniu 5 października 1998 r. przeto brak było przesłanek do skorzystania przez nią z możliwości dokonania zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z rachunków uproszczonych.

5. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - orzekł jak w sentencji.