Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 641/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 966
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie NSA Elżbieta Kremer del. WSA Jakub Zieliński Protokolant starszy sekretarz sądowy Julia Chudzyńska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 846/15 w sprawie ze skargi H.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1) uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2) odstępuje od zasądzenia od H.S. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 846/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...].

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

H. S., dalej także skarżąca, złożyła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Do wniosku załączyła orzeczenie Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia [...] kwietnia 1987 r., z którego wynika, że została zaliczona do pierwszej grupy inwalidzkiej, jest całkowicie niezdolna do pracy i wymaga opieki osób trzecich. Załączyła też zaświadczenie lekarskie z dnia 9 kwietnia 2015 r., z którego wynika, że wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Prezydent Miasta K. odmówił skarżącej przyznania dodatku mieszkaniowego, uznając, że nie spełnia ustawowych kryteriów w związku z przekroczeniem norm powierzchni, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966 ze zm.), dalej ustawa.

W uzasadnieniu organ wywiódł, że brak jest podstaw do zwiększenia powierzchni normatywnej o 15 m2 pomimo posiadania przez skarżącą orzeczenia o niepełnosprawności, bowiem zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy, normatywną powierzchnię lokalu powiększa się o 15 m2 w przypadku, gdy zamieszkuje w nim osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność zgodnie z posiadanym przez nią orzeczeniem wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.

Organ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że co prawda art. 5 ustawy nie wprowadza wymogu, aby z osobą niepełnosprawną zamieszkiwały także inne osoby, jednak w praktyce przyjęto, że "zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju" ma sens jedynie wówczas, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje jeszcze z co najmniej jedną osobą. Celem tej regulacji jest poprawa niekorzystnej sytuacji osób, które nie mogą korzystać z części lokalu zajmowanej na zasadzie wyłączności przez osobę niepełnosprawną.

Skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji Prezydenta Miasta K. podnosząc, że jest osobą niepełnosprawną od 18 roku życia. Poruszała się na wózku ale dzięki intensywnej rehabilitacji zaczęła korzystać z kul pachowych. Przeszła kilka operacji wstawienia endoprotez. Dla utrzymania obecnego stanu niezbędne jest prowadzenie rehabilitacji, bowiem istnieje duże ryzyko nawrotu choroby. Do odwołania skarżąca dołączyła wystawiony przez lekarza dokument, z którego wynika, że jest osobą przewlekle chorą, jej stan wymaga stałej rehabilitacji ruchowej i opieki osób trzecich. Dzięki długofalowemu działaniu skarżącą porusza się samodzielnie ale przerwa w rehabilitacji może ten sukces zaprzepaścić.

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podając w uzasadnieniu, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zajmuje mieszkanie o powierzchni użytkowej 52,87 m2, w tym łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 42,98 m2. Organ przytoczył przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozważyło także przewidzianą w art. 5 ust. 3 ustawy możliwość zwiększenia normatywnej powierzchni lokalu. Wskazało, że na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy normatywną powierzchnię lokalu powiększa się o 15 m2 w przypadku, gdy zamieszkuje w nim osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkania w oddzielnym pokoju.

Organ wskazał, że ustawa nie definiuje pojęcia "prawo do oddzielnego pokoju", dlatego uznał za konieczne odwołanie się do orzecznictwa sądów administracyjnych i przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 401/13, w którym Sąd ten uznał, że sformułowanie "oddzielny pokój" ma sens tylko wówczas, gdy zachodzi konieczność dzielenia lokalu mieszkalnego z innymi osobami. Pokój oddzielny to pomieszczenie, którego osoba nie musi dzielić z innymi osobami. W razie braku innych osób zamieszkujących lokal mieszkalny nie można dokonać rozróżnienia na pokoje oddzielne i nieoddzielne. Osoba prowadząca gospodarstwo domowe jednoosobowe zamieszkuje samotnie, a więc nie dzieli lokalu z innymi osobami, bowiem ma do swojej wyłącznej dyspozycji wszystkie pomieszczenia w tym lokalu. Nie istnieje w takim przypadku potrzeba wyodrębnienia pomieszczenia dla osoby niepełnosprawnej, które zapewniałoby tej osobie właściwe warunki bytowe.

Organ odwołał się również do wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził, że celem przepisu jest nie tylko poprawa sytuacji osoby niepełnosprawnej lecz także wzgląd na prawa osób zamieszkujących z niepełnosprawnym, które korzystają ze zmniejszonej powierzchni.

Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., domagając się jej uchylenia. Podniosła, że jest osobą niepełnosprawną ruchowo, w związku z postępującą przewlekłą chorobą. Wymaga stałego leczenia i rehabilitacji w związku z dużymi zanikami mięśni. Zaniechanie rehabilitacji spowoduje konieczność poruszania się na wózku inwalidzkim, jak miało to miejsce w przeszłości. Podała, że dodatkowy pokój jest jej niezbędny do przechowywania sprzętu rehabilitacyjnego – chodzika, kul, przyrządów do ćwiczenia rąk i zestawu treningowego. Podniosła, że w związku z trudnościami z poruszaniem się nie widzi możliwości aby sprzęt ten był przechowywany w jednym pokoju. Podała także, że jej mieszkanie zostało specjalnie przystosowane do jej potrzeb wynikających z niepełnosprawności. Na potwierdzenie podnoszonych okoliczności przedłożyła zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2015 r. wystawione przez Prezydenta Miasta K., z którego wynika, że skarżąca korzystała z dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z przeznaczeniem na likwidację barier architektonicznych i technicznych, celem dostosowania mieszkania do potrzeb osoby niepełnosprawnej ruchowo. Nadto skarżąca przedłożyła dokumentację lekarską dotyczącą jej stanu zdrowia, w szczególności opinię sporządzoną dla potrzeb postępowania w sprawie [...], z której wynika, że jest osobą niepełnosprawną z dużą dysfunkcją narządów ruchu, porusza się za pomocą kul łokciowych, wymaga systematycznej farmakoterapii, diety i rehabilitacji. Skarżąca przedłożyła również orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2015 r., z którego wynika, że jest osobą wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Potwierdzono również, że niepełnosprawność istnieje od 18 roku życia, a skarżąca wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju ze względu na fakt, że schorzenia powodują znacznie ograniczoną możliwość samodzielnego poruszania się.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że skarga jest zasadna.

W ocenie Sądu I instancji, organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń w przedmiocie powierzchni lokalu zajmowanego przez skarżącą, a także przekroczenia normatywnej powierzchni, jednak w ocenie tego Sądu w sposób niewystarczający rozważyły okoliczności stanowiące podstawę zwiększenia powierzchni normatywnej w tym przypadku.

Sąd I instancji wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych uznało, że w związku z faktem, iż skarżąca nie porusza się na wózku, brak jest podstaw do zwiększenia powierzchni normatywnej z tego tytułu. Jednocześnie, ponieważ prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie zachodzi przesłanka "zamieszkiwania w oddzielnym pokoju", o której mowa w art. 5 ust. 3 ustawy. W ocenie organu, skoro skarżąca nie dzieli mieszkania z innymi osobami, nie ma konieczności ochrony interesów tych osób. Ochrona ta polega na zwiększeniu powierzchni mieszkania w związku z koniecznością zapewnienia osobie niepełnosprawnej oddzielnego pokoju, do wyłącznego korzystania.

Sąd I instancji podzielił stanowisko, że celem regulacji zawartej w art. 5 ust. 3 ustawy jest poprawa sytuacji zarówno osoby niepełnosprawnej, jak również osób z nią zamieszkujących. Poprawa sytuacji osoby niepełnosprawnej powinna, w ocenie Sądu I instancji wyrażać się przede wszystkim w zapewnieniu jej odpowiednich warunków egzystencji przy uwzględnieniu rodzaju niepełnosprawności. Oczywistym jest, że osoby z niepełnosprawnością ruchową, w zależności od rodzaju i stopnia tej niepełnosprawności, mają w większym bądź mniejszym stopniu ograniczoną możliwość poruszania się, co z kolei powoduje, że dla prawidłowego funkcjonowania potrzebują w niektórych przypadkach większej przestrzeni. Wynika to chociażby z konieczności korzystania z przyrządów ułatwiających, bądź umożliwiających samodzielne poruszanie się. Jako oddzielną grupę uprawnioną do zwiększenia powierzchni normatywnej, osoby poruszające się na wózku. W odniesieniu do pozostałych osób warunkiem zwiększenia powierzchni normatywnej jest określenie przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, że niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.

Sąd I instancji podał, że art. 5 ust. 3 ustawy nie precyzuje, iż wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju odnosi się wyłącznie do osób, które zamieszkują wspólnie z innymi osobami i nie prowadzą samodzielnego gospodarstwa domowego. Taka wykładnia, jak słusznie zauważył organ, wykształciła się w orzecznictwie sądów administracyjnych. Nie sposób jednak przyjąć, że art. 5 ust. 3 ustawy wyklucza zwiększenie powierzchni normatywnej w przypadku osób niepełnosprawnych, posiadających orzeczenie o niepełnosprawności, w którym powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności ustalił, że niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W ocenie Sądu I instancji przyjęcie ścisłej wykładni przepisu, zawężającej możliwość zwiększenia powierzchni normatywnej wyłącznie w przypadku osób zamieszkujących wspólnie z innymi osobami, prowadziłoby do pokrzywdzenia osób ze znaczną niepełnosprawnością ruchową, które ze względu na konieczność korzystania z urządzeń ułatwiających poruszanie się wymagają większej przestrzeni, ale zamieszkują samodzielnie.

Sąd I instancji podał, że poza wszelką wątpliwością pozostaje okoliczność, iż skarżąca jest osobą niepełnosprawną. Z przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika jednoznacznie, że jest ona osobą, która ma znacznie utrudnione możliwości samodzielnego poruszania się. Jej mieszkanie zostało przystosowane do potrzeb osoby niepełnosprawnej z uwzględnieniem charakteru niepełnosprawności. Skarżąca przedstawiła również szereg zaświadczeń lekarskich, z których wynika, że jest intensywnie rehabilitowana również w warunkach domowych, co z kolei umożliwia zachowanie sprawności pozwalającej na samodzielne poruszanie się. Argumentacja skarżącej zmierza do wykazania, że dodatkowy pokój jest jej niezbędny, bowiem w jednym z pomieszczeń przechowuje sprzęt rehabilitacyjny, kule i balkonik, niezbędne do samodzielnego poruszania się oraz zestaw treningowy. W tym skarżąca upatruje swojego uprawnienia do zwiększenia powierzchni normatywnej.

Analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że organy obu instancji rozpatrując wniosek skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie poczyniły żadnych ustaleń w tym zakresie. Nie ustalono również, czy skarżąca, zgodnie z zapisami widniejącymi w orzeczeniu o niepełnosprawności korzysta stale z pomocy osób trzecich, jak często i jak długo osoby te pozostają w jej mieszkaniu, jakiego rodzaju rehabilitacja jest w mieszkaniu skarżącej prowadzona, jakie urządzenia są do rehabilitacji wykorzystywane, czy wymaga ona dodatkowej przestrzeni.

W ocenie Sądu I instancji, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie z uwzględnieniem powyższych uwag pozwoli na pełną ocenę zasadności wniosku skarżącej.

Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił wydane w sprawie decyzje.

W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżyło powyższy wyrok w całości, zarzucając:

- naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 966 ze zm.);

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., wskutek błędnego zastosowania i przyjęcia, że decyzja ta naruszała art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a także przepisy postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ zdaniem Sądu I instancji przepis ten znajduje zastosowanie do sytuacji osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju i posiada o tym stosowne zaświadczenie, w sytuacji gdy osoba taka zamieszkuje sama i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe;

- art. 151 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy skarga powinna być oddalona, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ gdyby Sąd I instancji dokonał właściwej wykładni i zastosowania przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z utrwaloną już linią orzeczniczą, skarga podlegałaby oddaleniu.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz strony wnoszącej skargę kasacyjną kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniesiono, że według dominującego nurtu orzeczniczego art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych należy interpretować zgodnie z celem, dla którego został wprowadzony. Przyznanie dodatkowej powierzchni (oddzielnego pokoju) w lokalu zajmowanym przez niepełnosprawnego może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy z lokalu korzysta nie tylko osoba uprawniona. Celem tej regulacji jest zabezpieczenie odpowiednich warunków bytowych samego niepełnosprawnego, ale także pozostałych domowników. Gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje samodzielnie, ma do swojej dyspozycji całość lokalu, zatem nie zachodzi konieczność zapewnienia jej dodatkowego pokoju.

Organ podzielił pogląd wyrażony m.in. w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 04.06.2013 r. sygn. akt II SA/Bd 401/13, wyroku NSA z dnia 23 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 73/12, zgodnie z którym: "Przepis art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych nie znajduje zastosowania do osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju i posiada na tę okoliczność stosowne zaświadczenie, w sytuacji gdy osoba ta zamieszkuje sama i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

Za trafny uznać należało podniesiony w skardze kasacyjnej zarówno zarzut naruszenia przepisów postępowania, jak i zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego.

Wskazać należy, że art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (j.t.: Dz. U. z 2013 r. poz. 966 ze zm.), dalej ustawa, stanowi, że normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 - dla 1 osoby. W niniejszej sprawie powierzchnia ta jest przekroczona, gdyż skarżąca zajmuje lokal o powierzchni 52,87 m2.

Powierzchnię, o której mowa w powołanym wyżej przepisie – zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych – powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.).

Zatem przepis 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zezwala na powiększenie powierzchni mieszkalnej nie z tytułu samej niepełnosprawności osoby zamieszkującej w lokalu, ale tylko wówczas, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Organ prowadzący postępowanie o przyznanie dodatku mieszkaniowego okoliczność faktyczną w postaci wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju może ustalić jedynie na podstawie orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Natomiast określenie "wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju", o którym mowa w art. 5 ust. 3 powołanej ustawy będzie miało zastosowanie tylko wówczas, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami lub przynajmniej chociaż z jedną osobą. Wykładnia gramatyczna tego pojęcia oznacza, że jest to pokój, którego osoba niepełnosprawna nie musi dzielić z innymi osobami. Osoba prowadząca gospodarstwo domowe jednoosobowe, a więc zamieszkująca samotnie, nie dzieli lokalu (pokoju) z innymi osobami.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie organy administracyjne prawidłowo uznały, że w stosunku do skarżącej nie ma zastosowania art. 5 ust. 3 powołanej ustawy, bowiem skarżąca nie spełnia żadnego z warunków wymienionych w tym przepisie. Zajmuje ona bowiem samodzielnie lokal mieszkalny. W niniejszej sprawie z jej akt wynika, że skarżąca legitymuje się zaświadczeniem stanowiącym, iż wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Wskazać jednak jeszcze raz należy, że osoba niepełnosprawna, która legitymuje się zaświadczeniem o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju może na ten argument powołać się tylko wtedy, gdy zamieszkuje i prowadzi gospodarstwo domowe z innymi osobami. Tożsame stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 października 2010 r. sygn. akt I OSK 804/10, z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 565/06, z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 929/10, z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt I OSK 10/10, z dnia 17.06.2014 r. sygn. akt I OSK 2222/13, czy też z dnia 23.08.2012 r. sygn. akt I OSK 73/12. Trafnie podnosi organ, że "zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju" ma sens jedynie wówczas, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje jeszcze z co najmniej jedną osobą. Celem regulacji zawartej w art. 5 ust. 3 ustawy jest poprawa niekorzystnej sytuacji osób, które nie mogą korzystać z części lokalu zajmowanej na zasadzie wyłączności przez osobę niepełnosprawną.

Ustawa nie definiuje pojęcia "prawo do oddzielnego pokoju". Zgodnie z utrwalonym już w tej mierze orzecznictwem sądowoadministracyjnym, sformułowanie "oddzielny pokój" ma sens tylko wówczas, gdy zachodzi konieczność dzielenia lokalu mieszkalnego z innymi osobami. Pokój oddzielny to pomieszczenie, którego osoba nie musi dzielić z innymi osobami. W razie braku innych osób zamieszkujących lokal mieszkalny nie można dokonać rozróżnienia na pokoje oddzielne i nieoddzielne.

Osoba prowadząca gospodarstwo domowe jednoosobowe zamieszkuje samotnie, a więc nie dzieli lokalu z innymi osobami, bowiem ma do swojej wyłącznej dyspozycji wszystkie pomieszczenia w tym lokalu. Nie istnieje w takim przypadku potrzeba wyodrębnienia pomieszczenia dla osoby niepełnosprawnej, które zapewniałoby tej osobie właściwe warunki bytowe. Celem przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest nie tylko poprawa sytuacji osoby niepełnosprawnej, lecz także wzgląd na prawa osób zamieszkujących z niepełnosprawnym, które korzystają ze zmniejszonej powierzchni.

Taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie nie występuje bowiem, jak to już wyżej powiedziano, skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i ma do swojej wyłącznej dyspozycji cały zajmowany lokal mieszkalny.

Odmienna wykładnia powyższego przepisu prawa dokonana przez Sąd I instancji czyni zasadnym podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jak również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 5 ust. 3 ustawy oraz zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a.

Zasadny w tych okolicznościach sprawy okazał się również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Błędnie bowiem Sąd I instancji uznał, że sprawa wymaga wyjaśnienia we wskazanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zakresie, a mianowicie, czy skarżącej niezbędny jest dodatkowy pokój na przechowywanie sprzętu rehabilitacyjnego, czy skarżąca, zgodnie z zapisami widniejącymi w orzeczeniu o niepełnosprawności korzysta stale z pomocy osób trzecich, jak często i jak długo osoby te pozostają w jej mieszkaniu, jakiego rodzaju rehabilitacja jest w mieszkaniu skarżącej prowadzona, jakie urządzenia są do rehabilitacji wykorzystywane, czy wymaga ona dodatkowej przestrzeni. Okoliczności te bowiem pozostają w świetle wykładni art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych bez wpływu na wynik postępowania.

Z powyższych względów uznając, że zaskarżony wyrok narusza przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w wyniku czego Sąd I instancji wadliwie uchylił obie decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz błędnie uznał, że sprawa wymaga dalszego wyjaśnienia wskazanych w uzasadnieniu okoliczności faktycznych, przez co naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, a rozpoznając skargę uznał, że zaskarżone decyzje nie naruszały prawa i oddalił skargę w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a.

Z uwagi na charakter sprawy, na podstawie art. 207 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od skarżącej na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.