Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 9/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 3a, art. 27
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: asystent sędziego Aleksander Kotarski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 stycznia 2023 r. sprawy ze skarg E. sp. z o.o. z siedzibą we W. i B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 20 sierpnia 2021 r. nr SKO 4133/5/21 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargi w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 sierpnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: "SKO") po rozpatrzeniu odwołania B. R. od decyzji Wójta Gminy Długołęka (dalej: "organ I instancji") z dnia 18 stycznia 2021 r., Nr 3/2021 którą orzeczono wobec posiadacza odpadów tj. B. R.:

"I. nakaz usunięcia odpadów o kodach zgodnych z rozporządzeniem Ministra Klimatu w sprawie katalogu odpadów z dnia 2 stycznia 2020 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 1923): 1) 17 01 01: Odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 2) 17 01 02: Gruz ceglany, 3) 17 01 03: Odpady innych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia, 4) 17 01 07: Zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06, 5) 17 01 08: Inne niewymienione odpady, 6) 17 02 03: Tworzywa sztuczne, 7) 17 04 05: Żelazo i stal, 8) 17 04 11: Kable inne niż wymienione w 17 04 10, 9) 17 05 04: Gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, 10) 17 08 02: Materiały budowlane zawierające gips inne niż wymienione w 17 08 01, 11) 17 09 04: Zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01. 17 09 02117 09 03, 12) 20 01 01: Papier i tektura, 13) 20 01 10: Odzież, 14) 20 01 39; Tworzywa sztuczne, z miejsca nieprzeznaczonego do ich magazynowania i składowania tj. z nieruchomości obejmującej działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb [...], gmina D.

II. obowiązek, o którym mowa w pkt I nakazano wykonać w terminie 180 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

III. nakazano usunąć wszystkie odpady zgromadzone na ww. działkach.

IV. obowiązek, o którym mowa w pkt I nakazano wykonać w ten sposób, że odpady należy przekazać podmiotowi posiadającemu stosowne zezwolenia na usunięcie i transport odpadów do miejsca unieszkodliwienia lub odzysku." w pkt I uchyliło decyzję organu I instancji w części obejmującej treść pkt. I jej osnowy, we fragmencie: "[...]" i orzekło w tym zakresie co do istoty sprawy, po pkt. I osnowy decyzji organu I instancji, dodało nowy pkt I.A. w następującym brzmieniu: "I.A. Nakazuję solidarnie: B. R. i E. Sp. (KRS [...]) usunięcie odpadów o kodach: 1) 17 01 01: Odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 2) 17 01 02: Gruz ceglany, 3) 17 01 03: Odpady innych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia, 4) 17 01 07: Zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06, 5) 17 01 08: Inne niewymienione odpady, 6) 17 02 03: Tworzywa sztuczne, 7) 17 04 05: Żelazo i stal, 8) 17 04 11: Kable inne niż wymienione w 17 04 10, 9) 17 05 04: Gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03,10) 17 08 02: Materiały budowlane zawierające gips inne niż wymienione w 17 08 01,11) 17 09 04: Zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03, 12) 20 01 01: Papier i tektura, 13) 20 01 10: Odzież, 14) 20 01 39: Tworzywa sztuczne, zgromadzonych na nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako teren działki nr [...], obręb [...], gmina D."; w pkt II uchyliło decyzję organu I instancji w części obejmującej pkt. III jej osnowy i w uchylonym zakresie umarzyło postępowanie pierwszej instancji; w pkt III utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w pozostałym zakresie.

Zaskarżona decyzja zapadła, jak wynika z akt sprawy, w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W związku z powziętą w dniu 10.03.2016 r. informacją o nawożeniu odpadów na nieruchomość dz. nr [...], obręb [...], gmina D., organ I instancji wszczął (w dniu 20 kwietnia 2016 r.) i prowadził jedno postępowanie w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich magazynowania i składowania, tj. z nieruchomości oznaczonych geodezyjnie jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], obręb [...], gmina D. Zawiadomienie o wszczęciu zostało skierowane do B. R. oraz spółki E. Sp. z o. o i z ich udziałem było ono od początku prowadzone.

W toku postępowania organ I instancji dokonał oględzin działki oraz działek sąsiednich, tj. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb [...]. Stwierdzono występowanie odpadów: gleby i ziemi w tym kamieni.

Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2019 r. organ I instancji połączył sprawy, znak: OŚ 7064/11/08 oraz znak: OŚ.6236.2.4.2016.TB nadając im wspólny znak sprawy OŚ.6236.2.4.2016.TB. Połączenie spraw było konieczne ze względu na fakt, że w dniu 11 czerwca 2008 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie nielegalnego składowania odpadów na działce [...] i [...], obręb [...], które aktualnie stanowią teren działek [...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb [...]. W toku prowadzonego postępowania organ przeprowadził trzykrotnie oględziny: - w dniu 10 marca 2016 r., pracownik Urzędu Gminy Długołęka stwierdził nawożenie ziemi, gruzu i kamieni na teren działki nr [...], w notatce wskazano: "kierowca ciężarówki wyjaśnił, że materiał dowożony jest na polecenie właściciela nieruchomości", - w dniu 6 maja 2016 r., w protokole oględzin wskazano, że na działki [...],[...],[...],[...],[...],[...] "zostały nawiezione odpady typu ziemia, gruz, kamienie o średniej miąższości ok. 150 cm", - w dniu 24 lipca 2017 r., w protokole wskazano, że działki B. R. są wyniesione ok. 80 cm względem rzędnej korony ul. [...], a W. R. oświadczył, że "na teren działek od 2008 r. do 2012 r. nawożona była ziemia, gleba i kamienie z wykopów z K. w ilości i na powierzchnię 2,5 ha, wysokość 1,2-1,4 m" oraz że "w 2016 r. dowieziono ziemi w celu niwelacji terenu w południowej części działek". Wskazano również, że prace trwały 3-4 lata, tj. do ok 2012 r. (ok 90% ziemi), natomiast pozostałe 10% zostało dowiezione w 2016 r. w południowej części terenu.

Aby ustalić rzeczywistego posiadacza odpadów organ I instancji przesłuchał stronę B. R. oraz świadków: W. R., D. R., M. S., J. S., D. S., E. R., Z. W., A. M., H. K.

Postanowieniem nr 18/2019 z dnia 27 czerwca 2019 r. na podstawie art. 84 § 1 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), dopuszczono dowód z opinii biegłego dr inż. M. C. w zakresie ustalenia obecności odpadów, ich ilości (objętość lub masa) oraz skatalogowanie tych odpadów zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 09 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów. W dniu 23 lipca 2019 r. odbyły się oględziny w obecności biegłego podczas których wykonano 9 wykopów do głębokości sięgającej gruntu rodzimego. We wszystkich otworach stwierdzono obecność odpadów typu gruz ceglany i betonowy wraz z nasypem ziemi i kamieni o miąższości od 0,7 m (otwór badawczy nr 1) do 11 m (otwory badawcze nr: 2 i 5).

Zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazał, iż przyjęcie odpadów przez B. R. na teren działek nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb [...], gmina D., nastąpiło niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Decyzją nr 15/2019 z dnia 06 marca 2019 r. nakazano posiadaczowi odpadów – B. R. usunięcie odpadów - odpadów betonu oraz gruzu betonowego z rozbiórek i remontów (17 01 01). gruzu ceglanego (17 01 02), odpadów innych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia (17 01 03), zmieszanych odpadów z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia innych niż wymienione w 17 01 06 (17 01 07). innych niewymienionych odpadów (17 01 08), tworzyw sztucznych (17 02 03). żelaza i stali (17 04 05), kabli innych niż wymienione w 17 04 10 (17 04 11), gleby i ziemi, w tym kamieni, innych niż wymienione w 17 05 03 (17 05 04), materiałów budowlanych zawierających gips innych niż wymienione w 17 08 01 (17 08 02), zmieszanych odpadów z budowy, remontów i demontażu innych niż wymienione w 17 09 01,17 09 02 i 17 09 03 (17 09 04), papieru i tektury (20 01 01), odzieży (20 01 10), tworzyw sztucznych (20 01 39) z miejsca nieprzeznaczonego do ich magazynowania i składowania, tj. z nieruchomości obejmującej działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb [...], gmina D.

Decyzją z dnia 8 maja 2019 r. (nr SKO 4133/11/19) po rozpatrzeniu odwołania B. R., SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia 18 stycznia 2021 r. (Nr 3/2021) Wójt Gminy Długołęka nakazał posiadaczowi odpadów posiadacza odpadów tj. B. R:

"I. nakaz usunięcia odpadów o kodach zgodnych z rozporządzeniem Ministra Klimatu w sprawie katalogu odpadów z dnia 2 stycznia 2020 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 1923): 1) 17 01 01: Odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 2) 17 01 02: Gruz ceglany, 3) 17 01 03: Odpady innych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia, 4) 17 01 07: Zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06, 5) 17 01 08: Inne niewymienione odpady, 6) 17 02 03: Tworzywa sztuczne. 7) 17 04 05: Żelazo i stal, 8) 17 04 11: Kable inne niż wymienione w 17 04 10, 9) 17 05 04: Gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, 10) 17 08 02: Materiały budowlane zawierające gips inne niż wymienione w 17 08 01, 11) 17 09 04: Zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01. 17 09 02117 09 03, 12) 20 01 01: Papier i tektura, 13) 20 01 10: Odzież, 14) 20 01 39; Tworzywa sztuczne, z miejsca nieprzeznaczonego do ich magazynowania i składowania tj. z nieruchomości obejmującej działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb [...], gmina D.

II. obowiązek, o którym mowa w pkt I nakazano wykonać w terminie 180 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

III. usunąć wszystkie odpady zgromadzone na ww. działkach.

IV. obowiązek, o którym mowa w pkt I nakazano wykonać w ten sposób, że odpady należy przekazać podmiotowi posiadającemu stosowne zezwolenia na usunięcie i transport odpadów do miejsca unieszkodliwienia lub odzysku."

Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji, że w sprawie to B. R. jest posiadaczem odpadów, które to odpady przyjmowała jako osoba fizyczna. Fakt ten znajduje potwierdzenie w protokole przesłuchania z dnia 9 listopada 2018 r., w którym B. R. zeznała, że odpady nie zostały przyjęte na potrzeby prowadzonej przez nią działalności gospodarczej oraz wskazała, że zakup działek nie miał nic wspólnego z działalnością, która polega na wynajmowaniu sklepu we W. Jak ustalił organ I instancji w związku z potrzebą wyrównania terenu działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] do poziomu drogi W. R. za wiedzą i zgodą swojej żony, B. R. czynił starania w celu pozyskania niezbędnej ziemi. Jak wskazano w decyzji B. R. otrzymywała bezpłatnie od osób trzecich, które prowadziły roboty budowlane, a zatem godziła się na gromadzenie na terenie należącej do niej nieruchomości odpadów - przede wszystkim ziemi, ale także gruzu, betonu i innych odpadów budowlanych, a także innych odpadów, m.in. tworzyw sztucznych. W ocenie organu I instancji przyjęcie odpadów przez B. R. na teren działek [...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb [...], nastąpiło niezgodnie z obowiązującymi przepisami. W rezultacie zostały spełnione ustawowe przesłanki do zastosowania art. 26 ust 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. dalej: u.o.o.), w myśl którego posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 2 u.o.o. wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami. Organ I instancji podniósł nadto, że na analizowanym terenie o łącznej powierzchni 20990 m2 zdeponowano szacunkowo 33233,20 m3 odpadów. W opinii eksperckiej biegły wskazał, że ziemia ta nie stanowi gruntu rodzimego co potwierdza, iż na analizowanych terenach grunt rodzimy stanowią gleby organiczne o ciemnym zabarwieniu, z kolei nasypy składały się z materiału mineralnego. Ponadto pod nasypem widoczne były odpady z budowy i remontów, a także inne odpady. Końcowo organ I instancji wskazał, że wydana została jednocześnie decyzja nr 4/2021 z dnia 18 stycznia 2021 r. nakładającą obowiązek usunięcia odpadów z dz. [...],[...],[...],[...],[...] na E. Sp. z o.o.

Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła B. R.

W wyniku odwołania B. R. SKO decyzją z dnia 20 sierpnia 2021 r. w pkt I uchyliło decyzję organu I instancji w części obejmującej treść pkt. I jej osnowy, we fragmencie: "[...]" i orzekło w tym zakresie co do istoty sprawy, po pkt. I osnowy decyzji organu I instancji, dodało nowy pkt I.A. w następującym brzmieniu: "I.A. Nakazuję solidarnie: B. R. i E. Sp. (KRS [...]) usunięcie odpadów o kodach: 1) 17 01 01: Odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 2) 17 01 02: Gruz ceglany, 3) 17 01 03: Odpady innych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia, 4) 17 01 07: Zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06, 5) 17 01 08: Inne niewymienione odpady, 6) 17 02 03: Tworzywa sztuczne, 7) 17 04 05: Żelazo i stal, 8) 17 04 11: Kable inne niż wymienione w 17 04 10, 9) 17 05 04: Gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03,10) 17 08 02: Materiały budowlane zawierające gips inne niż wymienione w 17 08 01,11) 17 09 04: Zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03, 12) 20 01 01: Papier i tektura, 13) 20 01 10: Odzież, 14) 20 01 39: Tworzywa sztuczne, zgromadzonych na nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako teren działki nr [...], obręb [...], gmina D."; w pkt II uchyliło decyzję organu I instancji w części obejmującej pkt. III jej osnowy i w uchylonym zakresie umarzyło postępowanie pierwszej instancji; w pkt III utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w pozostałym zakresie. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji SKO z akt zmian ewidencyjnych wynika, że działki nr [...], nr [...]. nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] powstały w wyniku podziału działki nr [...], która to działka powstała z kolei w wyniku połączenia działek nr [...] i nr [...]. Z kolei działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] powstały w wyniku podziału działki nr [...], powstałej w wyniku połączenia działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], które to działki powstały z kolei w wyniku podziału działki nr [...].

Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji SKO, na podstawie danych z Powiatowego Zakładu Katastralnego ustalono, że w okresie, w którym były składowane na nich odpady: działki nr [...], nr [...], nr [...] - stanowiły użytki rolne oznaczone jako pastwiska trwałe i grunty pod rowami; działki nr [...], nr [...] i nr [...] - stanowiły użytki rolne I oznaczone jako pastwiska trwałe; działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] - stanowiły użytki rolne oznaczone jako pastwiska trwałe; działki nr [...] i nr [...] - stanowiły użytki rolne oznaczone jako pastwiska trwałe i grunty pod rowami. Takie też było ich przeznaczenie w miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu wsi [...] (Dz. Urz. Woj. Doln. z 2005 r. Nr [...] poz. [...]). W planie tym były one bowiem oznaczone symbolem RP1 jako grunty rolne z zakazem zabudowy zagrodowej, z dopuszczeniem urządzeń melioracyjnych, urządzeń ochrony przeciwpowodziowej, obiektów związanych z oczyszczaniem ścieków. SKO podkreśliło, że sprawa dotycząca odpadów zgromadzonych na terenie działek oznaczonych ewidencyjnie nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb [...], gmina D. oraz sprawa deponowania odpadów na działkach sąsiednich nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] obręb [...], gmina D., są ze sobą powiązane. Początkowo teren obejmujący wszystkie te działki wchodził bowiem w skład jednej nieruchomości, należącej do tej samej osoby – B. R. To B. R. rozpoczęła składowanie odpadów na tych działkach. W rezultacie SKO uwzględniło równolegle stan składowania odpadów na wskazanych działkach, co podyktowane było prowadzeniem przez SKO dwóch postępowań odwoławczych w sprawach: nr SKO 4133/5/21 (które jest przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu) oraz nr SKO 4133/13/21.

Przedstawiając chronologicznie sekwencję zdarzeń SKO wskazało, że B. R. kupiła w 2006 r. nieruchomość obejmującą teren obecnych działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] (część południowa z rowem melioracyjnym, o funkcji planistycznej RP 1 - grunty rolne) oraz nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] (część północna o funkcji planistycznej MN). Teren nieruchomości był obniżony, zabagniony i podmokły. B. R. planowała wykorzystywać nieruchomość w części rolniczo, a część budowlaną sprzedać lub zabudować. W tym celu postanowiła wyrównać teren nieruchomości. Za jej wiedzą i zgodą rozpoczęto prace, które polegały na wyrównaniu terenu działek oraz podniesienia ich poziomu (niwelacji), z wykorzystaniem mas odpadowych. Pozyskiwaniem niezbędnych mas odpadowych zajmował się W. R. za wiedzą i zgodą B. R. Nawożenie odpadów na nieruchomość rozpoczęto już zimą 2007/2008. W tym okresie odpady nawoziła firma D. R., która budowała sklep "[...]" w K. oraz firma K. z W.. W tym okresie odpady deponowano wyłącznie w południowej części ww. nieruchomości, na terenie dawnych działek nr [...] i nr [...] (obecnie działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]. nr [...] i nr [...]), mających przeznaczenie planistyczne RP1, od strony dróg publicznych w działkach nr [...] i nr [...] (ul. [...]). Były to odpady ziemi oraz odpady budowlane. Odpady były plantowane. Pominięto wypełnienie odpadami zachodniej część działek nr [...] i nr [...], od strony działki nr [...], ponieważ stała tam woda, która spływała z działek sąsiednich, w tym z działki nr [...]. Pominięto wówczas wypełnienie odpadami także północnej części działek nr [...], nr [...] i nr [...]. W 2008 r. stwierdzono podniesienie terenu od 0,5 do 2,00 metrów i jego wyrównanie do poziomu dróg publicznych. W 2011 r., na podstawie udzielonych B. R. pozwoleń budowlanych, za jej wiedzą i zgodą, firma S. K. wykonała szereg robót: zarurowała odcinek rowu (melioracyjnego), o długości ok. 140 m (w działkach nr [...] i nr [...]), wykonała trzy zjazdy z drogi gminnej (w działce nr [...]) oraz wybudowała sieć wodociągową PCV, o śr. 100 mm i długości 256 m (w działkach nr [...] i nr [...]). Na co zwróciło uwagę SKO to fakt, że żadne z udzielonych B. R. pozwoleń budowlanych nie obejmowało niwelacji terenu nieruchomości B. R. z wykorzystaniem mas odpadowych.

Jak wskazało SKO aktem notarialnym z dnia 20 listopada 2014 r. E. Sp. z o.o. zakupiła od B. R. nieruchomość obejmującą działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz udział w nieruchomości stanowiącej niezabudowaną działkę nr [...]. SKO podkreśliło jednocześnie, że wobec treści zgodnych oświadczeń stron umowy zawartych w akcie notarialnym E. Sp. z o.o. dysponowała wiedzą o wadzie tej nieruchomości w postaci nawiezionej ziemi i zmiany poziomu gruntu. Według organu wskazuje na to wykonane próbkowanie gruntu, które ujawniło, iż nawożone były tam następujące materiały: glina, gruz i śmieci komunalne. W efekcie Spółka, ze względu na wykrycie wad przedmiotu sprzedaży, uzyskała obniżenie ceny sprzedaży. Spółka zatem wiedziała i godziła się na kupno ww. nieruchomości razem z odpadami. Tym samym SKO stwierdziło, że spółka E. Sp. z o.o. stała się posiadaczem odpadów zdeponowanych przez B. R. na nieruchomości obejmującej działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz współposiadaczem odpadów na nieruchomości obejmującej działkę nr [...]. Co więcej zarówno B. R. i Spółka nie miały zezwolenia do przetwarzania (odzysku) odpadów na terenie działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. SKO podkreśliło w decyzji odwoławczej, że bez uprzedniego uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów B. R. nie mogła zatem prowadzić ich legalnego przetwarzania (odzysku) w ramach niwelacji terenu swojej nieruchomości. SKO stwierdziło również, że wobec ustalenia, że działki że działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], na których zdeponowano odpady w planie miejscowym oznaczone zostały jako grunty rolne nie mogły być one utwardzane tak jak działki budowlane, bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia (w tym miejscu SKO rozróżniło wyraźnie sytuację działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], które to są działkami budowlanymi, a których to dotyczyło postępowanie w sprawie SKO 4133/13/21). Jak wskazało SKO w kolejnych latach (2016-2017) B. R. dalej deponowała odpady ale tylko na terenie swojej nieruchomości. W konsekwencji SKO stwierdziło, że za odpady zdeponowane na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] ponosi odpowiedzialność administracyjną B. R., natomiast za odpady zdeponowane na działce nr [...] odpowiedzialność administracyjną, razem z B. R., ponosi solidarnie E. Sp. z o.o. SKO podkreśliło, że po stronie E. Sp. z o.o. wystąpiła wola posiadania (animus) odpadów zdeponowanych na działce nr [...]. Spółka wiedziała i godziła się na kupno udziału w nieruchomości razem z jej częścią składową z warstwą odpadów. Zgodnie z ogólną zasadą prawa ochrony środowiska (zanieczyszczający płaci - art. 7 ust. 1 Prawa ochrony środowiska) w ocenie SKO obciąża ją obowiązek usunięcia tych odpadów, które świadomie i celowo przejęła we współwładanie. Jednocześnie SKO wskazało, że sprzedaż udziału w nieruchomości obejmującej niezabudowaną działkę nr [...] razem z jej częścią składową (odpadami), nie skutkowało zwolnieniem samej B. R. z odpowiedzialności administracyjnej za zdeponowane tam opady. Końcowo SKO stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie B. R. nie może zasłaniać się tym, że w warstwie odpadowej wykonała infrastrukturę techniczną, której grozi obecnie likwidacja, czy degradacja (przemarzanie) w razie usunięcia odpadów. W ocenie SKO nie może to usprawiedliwiać zaniechania wydania decyzji nakazującej usunięcie tych odpadów z gruntów rolnych, niebędących działkami budowlanymi, tylko z powodu faktycznego wykonania opisanej infrastruktury technicznej.

Skargi na powyższą decyzję złożyli E. Sp. z o.o. oraz B. R.

E. Sp. z o.o. zarzuciła:

I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- Art. 28 K.P.A. w zw. z art. 140 K.P.A., a w konsekwencji naruszenie art. 15 K.P.A. poprzez wydanie przez organ odwoławczy decyzji reformatoryjnej nakładającej wynikające z niej obowiązki na podmiot, który nie był stroną decyzji wydanej przez organ I instancji, a w konsekwencji pozbawienie E. sp. z 0.0. prawa do rozpoznania jego sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu co nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach prawa. W tym miejscu Skarżący wskazuje, że oznaczenie strony jest jednym z kluczowych elementów decyzji administracyjnej (art. 107 §1 pkt 3 K.P.A.), a w konsekwencji brak wymienienia Skarżącego w sentencji Decyzji Wójta Gminy Długołęka w sprawie 3/2021 z 18.01.2021 r. skutkuje wydaniem przez organ odwoławczy decyzji wobec podmiotu, który nie był stroną postępowania,

- Art. 7, art. 76 §1, 77 §1 i art. 80 w zw. z art. 28 k.p.a. oraz w zw. z art. 27 ust. 3a u.o.o. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji poprzez dokonanie jej w sposób dowolny, co skutkowało wydaniem decyzji wobec podmiotów, które nie odpowiadają za gospodarowanie odpadami będącymi przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia - z uwagi na ustalenie rzeczywistych wytwórców odpadów przy jednoczesnym braku wykazania, że odpady zostały wydane dalszym posiadaczom z zachowaniem wymogów stawianych przez ustawę o odpadach (w szczególności art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach),

- Art. 7, art. 76 §1, 77 §1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 65 §1 k.c. oraz w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 art. 27 ust. 2 u.o.o. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji poprzez dokonanie jej w sposób dowolny, co skutkowało interpretacją Aneksu nr 1 z [...] listopada 2014r. (Akt notarialny rep. A nr [...]) w sposób sprzeczny z intencjami stron, z uwagi na błędne przyjęcie założenia, że świadomość Spółki co do zanieczyszczenia gleby odpadami skutkowała złożeniem deklaracji co do objęcia ich w posiadanie, podczas gdy taka czynność prawna byłaby nieważna z mocy prawa (art. 58 §1 k.c.), z uwagi na brzmienie art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach. Co więcej należy wskazać, że w treści przedmiotowego Aneksu nr 1 z 20 listopada 2014r. (Akt notarialny rep. A nr [...]) strony wskazują na 3 odrębne okoliczności skutkujące obniżeniem ceny sprzedaży, zaś występowanie na terenie nieruchomości odpadów jest powoływane wyłącznie w kontekście konieczności rekultywacji terenu przed jego zabudowaniem, którego to zakres znaczeniowy nie obejmuje aspektu gospodarowania odpadami. Jednocześnie należy podkreślić, że ustawa o odpadach definiuje pojęcie "posiadacza" w odmienny sposób, niż przepisy Kodeksu Cywilnego - określając w ścisły sposób rygory, w jakich możliwe jest przeniesienie posiadania odpadów,

- Art. 7, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji obciążenie Spółki obowiązkiem usunięcia 14 kategorii odpadów, podczas gdyby nawet hipotetycznie przyjąć, że Spółka podpisując Aneks nr 1 z [...].11.2014r. (Akt notarialny rep. A nr [...]) godziła się na powzięcie obowiązku co do gospodarowania odpadami znajdującymi się na działce (czemu Spółka przeczy), to w treści przedmiotowego aneksu były wskazane wyłącznie 3 rodzaje odpadów (glina, gruz i śmieci komunalne),

- Art. 7, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż na działce nr [...] nie mogły być prowadzone żadne prace i roboty budowlane, podczas gdy jak wynika z zapisów uchwalonego Uchwałą nr [...] Rady Gminy D. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu wsi [...] oraz uchwalonego Uchwałą nr [...] Rady Gminy D. studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy D., oba akty dopuszczały szereg prac i robót na działkach, które to prace były realizowane przez B. R., a w konsekwencji uzyskała ona zatwierdzony projekt budowalny oraz pozwolenie na wybudowanie sieci wodociągowej, jak również: posiadała pozwolenie wodnoprawne, dysponowała zatwierdzonym projektem budowalnym oraz posiadała pozwolenie na budowę trzech zjazdów z drogi gminnej na działkę nr [...] oraz zarurowanie odcinka rowu na długości 139m. W konsekwencji należy stwierdzić, że prace wykonane przez B. R. były zgodne z prawem, a w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 156 §1 pkt 5 k.p.a., z uwagi na zgodne z prawem posadowienie na działce [...] instalacji, które w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji uległyby zniszczeniu.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 3 ust. 1 pkt 19 w zw. z art. 27 ust. 1 oraz ust. 3a u.o.o. poprzez dokonanie błędnej subsumpcji stanu faktycznego, a w konsekwencji uznanie, że domniemanie że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości wyprzedza normę prawną wyrażoną w art. 27 ust. 1 w zw. z art. 27 ust.3 u.o.o., zgodnie z którą to wytwórca odpadów odpowiada za gospodarowanie nimi, a dopiero w braku możliwości ustalenia wytwórcy, odpowiada za nie ich aktualny lub poprzedni posiadacz,

- Art. 27 ust. 2 u.o.o. poprzez błędne przyjęcie, że Spółka mogła przyjąć na siebie zobowiązanie do gospodarowania odpadami, pomimo braku posiadania stosownego zezwolenia,

- Art. 26 ust. 3a w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. poprzez błędne przyjęcie, że Spółka jest posiadaczem odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach i odpowiada solidarnie za gospodarowanie nimi, podczas gdy organowi był znany wytwórca odpadów oraz wcześniejsi posiadacze, zaś Spółka nie miała możliwości w skuteczny sposób przyjąć na siebie od nich administracyjnoprawnej odpowiedzialności za gospodarowanie przedmiotowymi odpadami,

- Art. 7 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez błędne przypisanie Spółce odpowiedzialności za zanieczyszczenie środowiska, podczas gdy z zacytowanego przepisu wynika wprost, że taką odpowiedzialność ponosi podmiot, który zanieczyszczenie środowiska powoduje, zaś z zebranego w sprawie materiału dowodowego i ustalonego przez Organ stanu faktycznego wynika wprost, że to nie Spółka umieściła odpady na działce [...].

W rezultacie E. Sp. z o.o. wniosła o: stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, w części, w jakiej zmienia ono decyzję organu I instancji poprzez nałożenie zobowiązania na E. sp. z o.o. (tj. w zakresie punktu I, za pomocą którego organ odwoławczy dodał punkt I.A do osnowy decyzji nr 3/2021 z 18.01.2021 r.) oraz umorzenie postępowania w tym zakresie, względnie o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. oraz umorzenie postępowania na podstawie art. 145 §3 p.p.s.a. w części, w jakiej zmienia ono decyzję organu I instancji poprzez nałożenie zobowiązania na E. sp. z o.o. ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie jej punktu I oraz umorzenie postępowania w tym zakresie, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania.

Z kolei B. R. zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, tj.;

- dowolną ocenę materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że strona umieszczała na terenie działek odpady celem niwelacji terenu podczas gdy strona podejmowała również czynności zmierzające do utwardzania zjazdów oraz utwardzania całego terenu na potrzeby realizowanych (zgodnie z pozyskanymi pozwoleniami budowalnymi) prac budowlanych, i tym samym dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy polegającą na przyjęciu, iż strona nawoziła odpady wyłącznie w celu niwelacji terenu, podczas gdy nawożenie odpadów miało też na celu jego utwardzenie w związku z realizowanymi robotami budowlanymi,

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż strona nielegalnie deponowała odpady na działce nr [...] i w związku z tym winna być zobowiązana do ich usunięcia, podczas gdy wskazana działka zabudowana jest drogą utwardzaną, wytyczoną i zlokalizowaną zgodnie z przepisami prawa, i jednocześnie nawiezienie odpadów na wskazaną działkę było niezbędne w celu wykonania drogi a następnie jej utwardzenia,

- art. 7 k.p.a. poprzez nieustalenie przez organ, jakie ilości odpadów zalegających na nieruchomości strona miała prawo przyjąć lub wykorzystać w związku z realizowanymi pracami budowlanymi z uwagi na obowiązujące w dacie nawożenia oraz w okresie późniejszym rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21.04.2006 r. i 10.11.2015 r.,

- rażące naruszenie art. 81 a k.p.a. polegające na wydaniu decyzji nakazującej wywiezienie wszystkich odpadów z działek, których postępowanie dotyczy, podczas gdy organy prowadzące postępowanie nie wykazały, jaka ilość ziemi została wydobyta w trakcie robót prowadzonych na działkach w oparciu o wydane pozwolenia budowlane i tym samym z wywiezienia jakiej ilości strona winna być zwolniona, a ponadto nie ustaliły ilości odpadów zalegających na działkach w dacie ich nabycia przez stronę, jak również tego, jakie ilości odpadów strona miała prawo zdeponować na działkach w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi,

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, strona nie wykorzystała odpadów wydobytych w związku z realizacją prac budowlanych prowadzonych na działkach czy też, że zostały one wywiezione poza teren, na którym zostały wydobyte, podczas gdy ziemia wydobyta na działkach została wykorzystana bezpośrednio na ich terenie,

- dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego sprawy polegający na przyjęciu, że Strona rozpoczęła składowanie odpadów na działkach, podczas gdy organy obu instancji nie podjęły jakiejkolwiek inicjatywy celem ustalenia, w jakim stanie przedmiotowe działki znajdowały się w dacie ich nabycia przez Stronę, - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż na działkach o nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] nie mogły być prowadzone żadne prace i roboty budowlane, podczas gdy jak wynika z zapisów uchwalonego Uchwałą nr [...] Rady Gminy D. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu wsi [...] oraz uchwalonego Uchwałą nr [...] Rady Gminy D. studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy D., oba akty dopuszczały szereg prac i robót na działkach, które to prace faktycznie zostały zrealizowane przez Stronę i odebrane przez Powiatowy Nadzór Budowlany, przy czym dla przedmiotowych działek, których postępowanie dotyczy, jako kierunek zagospodarowania (zapisami Studium) wskazana została funkcja mieszkaniowa jednorodzinna,

- błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, iż zdeponowanie odpadów przez E. Sp. z o.o. to sytuacja odmienna od zdeponowania odpadów przez Stronę, podczas gdy jak wynika z akt sprawy Strona uzyskała na swoją rzecz szereg pozwoleń budowalnych, dysponowała zatwierdzonym projektem budowalnym oraz posiadała pozwolenie na wybudowanie sieci wodociągowej, posiadała pozwolenie wodnoprawne, dysponowała zatwierdzonym projektem budowalnym oraz posiadała pozwolenie na budowę trzech zjazdów z drogi gminnej na działkę nr [...] oraz zarurowanie odcinka rowu na długości 139 m na działkach nr [...] i [...], wykonała rów melioracyjny na działkach nr [...] i [...], wzdłuż działki [...], i tym samym miała prawo przygotować i utwardzić teren działek, na których miały być prowadzone prace i roboty budowlane,

- dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy, polegającą na pominięciu okoliczności, iż uzyskanie przez stronę pozwoleń budowlanych poprzedzała procedura związana z przedłożeniem dokumentacji projektowej, opiniowanej i zatwierdzanej każdorazowo przez gminę D., po analizie stanu faktycznego istniejącego na przedmiotowych działkach, których wydane pozwolenia budowlane dotyczyły,

- dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego akt sprawy polegającą na pominięciu faktu, iż do zrealizowanie przez Stronę w oparciu o pozyskane pozwolenia budowlane prac niezbędnym było przygotowanie terenu do zamierzonych robót, co w konsekwencji wymagało jego niwelacji i utwardzenia,

- w konsekwencji powyższych uchybień naruszenie art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a. poprzez utrzymanie przez SKO w mocy decyzji, która niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

- art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a., 77 k.p.a., 81 k.p.a. i 86 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu przez organ I i II instancji dowodów zawnioskowanych przez stronę postępowania a sformułowanych w piśmie z dnia 22 grudnia 2020 r.,

- art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów będących w posiadaniu J. S., niezwrócenia się przez organ do D. sp. z o.o. o przedstawienie dokumentacji w celu ustalenia pochodzenia odpadów oraz ich przeznaczenia i woli pierwotnego posiadacza odpadów, która towarzyszyła ich dalszemu przekazaniu,

- art. 77 k.p.a. poprzez nieustalenie ilości odpadów, zalegających na działkach, przed ich nabyciem przez stronę,

- art. 76 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ I i II instancji faktu, iż jak wynika z decyzji nr 769/2008 (dokumentu urzędowego) "wywieziono odpady budowlane",

- art. 77 k.p.a. poprzez nieustalenie przez organ I i II instancji jaka ilość odpadów została wydobyta w toku prac i robót budowlanych na nieruchomości przy jednoczesnym nakazie wywozu "wszystkich odpadów",

II. naruszenie przepisów prawa materialnego a to :

- art. 26 ust. 1 u.o.o. poprzez jego zastosowanie podczas gdy nie wykazane zostało bez żadnych wątpliwości, że wszystkie odpady zalegające na działkach są nielegalnie składowane lub magazynowane,

- art. 45 ust 1 pkt 2 u.o.o. w zw. z art. 27 ust. 8 u.o.o. poprzez ich niezastosowanie, pomimo iż strona, występująca w sprawie w charakterze osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, miała prawo przyjąć i poddać odzyskowi określoną w przepisach wykonawczych ilość odpadów.

Biorąc powyższe pod uwagę wniesiono o uchylenie skarżonej Decyzji SKO oraz poprzedzającej Decyzji Wójta Gminy Długołęka w całości i postępowania, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonej Decyzji SKO w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargi, SKO wniosło o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Obie sprawy (sygn. akt II SA/Wr 14/22 oraz II SA/Wr 9/22), Sąd na rozprawie w dniu 27 października 2022 r. połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnatura II SA/Wr 9/22.

Sąd poza rozprawą, po jej zamknięciu, przeprowadził dowód z dokumentów w postaci akt administracyjnych sprawy zakończonej decyzją z dnia 20 sierpnia 2021 r. nr SKO 4133/13/21 SKO oraz wypisu i wyrysu z mpzp dla działki nr [...], obręb [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2022 r. poz. 329, ze zm., dalej jako – "p.p.s.a."), rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji SKO z dnia 20 sierpnia 2021 r. (nr SKO 4133/5/21) – Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa przy jej wydaniu, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, względnie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa.

W szczególności organy obu instancji w wymaganym zakresie zebrały i należycie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą faktyczną dalszych rozważań.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że nietrafiony okazał się zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. Wbrew podnoszonym zarzutom E. Sp. z o.o. brał udział w całym postępowaniu administracyjnym, co potwierdza chociażby zawiadomienie o wszczęciu postępowania skierowane do E. Sp. z o.o. przez organ I instancji. (k. 18 akt adm. I instancji). Świadczy o tym protokół oględzin prowadzonych przez organ I instancji w dniu 6 maja 2016 r., w których uczestniczył D. R. z ramienia E. Sp. z o.o. (k. 19 akt adm. I instancji). Ponadto spółka była konsekwentnie zawiadamiana o kolejnych czynnościach procesowych.

Należy również wskazać, że nie mógł odnieść zamierzonego rezultatu zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez obciążenie E. Sp. z o.o. obowiązkiem usunięcia 14 kategorii odpadów, podczas gdy w treści aneksu nr 1 z [...] listopada 2014r. (Akt notarialny rep. A nr [...] – k. 415 akt adm. I inst.) były wskazane wyłącznie 3 rodzaje odpadów (glina, gruz i śmieci komunalne). Stwierdzić należy bowiem, że wbrew twierdzeniom skargi wskazanie w umowie zawartej między stronami takiego postanowienia nie zwalnia posiadacza (współposiadacza) z konieczności usunięcia wszystkich odpadów występujących na działce.

Nie ma także racji skarżąca E. Sp. z o.o. wskazując, że organy naruszyły art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż na działce nr [...] nie mogły być prowadzone żadne prace i roboty budowlane. W toku postępowania organy bowiem nie kwestionowały możliwości prowadzenia jakichkolwiek prac budowlanych, natomiast wskazywały na istotny fakt, że żadne z udzielonych B. R. pozwoleń budowlanych nie obejmowało swoim zakresem niwelacji terenu nieruchomości z wykorzystaniem mas odpadowych. Co zaś się tyczy ewentualnej kwestii przyznania działce nr [...] przymiotu działki budowlanej to należy podkreślić, że w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu wsi [...] (Dz. Urz. Woj. Doln. z 2005 r. Nr [...] poz. [...]) oznaczono ją symbolem planistycznym RP1, dla którego funkcje wiodącą terenu stanowią grunty rolne. W rezultacie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje oznaczenie funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej jako kierunku zagospodarowania działki w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy D. Z istoty studium i mpzp wynika bowiem, że w wypadku, gdy na danym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to jego zapisy są decydujące. Nadto studium nie jest prawem miejscowym.

Z kolei w odniesieniu do podnoszonej w skardze E. Sp. z o.o. kwestii instalacji, które w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji uległyby zniszczeniu to jedynie wskazać należy, że nie są one przedmiotem niniejszego postępowania dotyczącego nakazu usunięcia odpadów. Na marginesie tylko zauważyć można, że prace winny być wykonane w sposób jak najmniej ingerujący w same instalacje.

Sąd nie podzielił również zarzutów skargi polegających na dowolnej ocenie materiału dowodowego przez organy. W okolicznościach sprawy Sąd nie doszukał się błędu w ustaleniach organów dotyczących użycia odpadów do utwardzenia drogi. Jak wskazuje w skardze B. R. podejmowała czynności zmierzające nie tylko do niwelacji terenu, ale również do utwardzania zjazdów oraz utwardzania całego terenu na potrzeby realizowanych robót. Pełnomocnik skarżącej argumentuje, że w celu zrealizowania przez stronę prac niezbędnym było przygotowanie terenu do zamierzonych robót, co w konsekwencji wymagało jego niwelacji i utwardzenia. Sąd pragnie jednak zauważyć, że prezentowana argumentacja prowadzi do nieuprawnionego przyjęcia, że uzyskanie przez stronę pozwoleń budowlanych na wykonanie określonych prac oznacza zgodę na wykorzystanie do utwardzenia terenu odpadów. Jednakże brak na to dowodów w aktach sprawy. Z kolei w odniesieniu do zrealizowania przez skarżącą B. R. rowu melioracyjnego to wymaga wskazania, że wykonane w tym zakresie prace były konsekwencją zmiany stosunków wodnych na działce nr [...] wynikłej z nawiezienia gruntów na dz. [...],[...]. W ramach prowadzonego postępowania w tym przedmiocie B. R. zawarła ugodę, w której zobowiązała się wykonać rów melioracyjny na działkach nr [...] i nr [...], wzdłuż działki nr [...]. Zatem konieczność wykonania tego obowiązku wynikała z działalności skarżącej, która doprowadziła do zmiany stosunków wodnych.

Tak samo należy odnieść się do kwestii rzekomego nieustalenia przez organy jakie ilości odpadów zalegających na nieruchomości strona miała prawo przyjąć lub wykorzystać w związku z realizowanymi pracami budowlanymi. Wyjaśnić należy bowiem, że ilość odpadów została ustalona opiniami biegłych, które nie straciły na aktualności, co do wykorzystania odpadów będących na działce. W toku postępowania administracyjnego wykonano odwierty do głębokości sięgającej gruntu rodzimego, które wskazały jaki rodzaj odpadów został zgromadzony na gruncie. W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, że skarżąca B. R. nie miała zezwolenia na gromadzenie na działce jakichkolwiek odpadów.

Wobec argumentów zawartych w skardze B. R. dotyczących braku jakiejkolwiek inicjatywy organów celem ustalenia, w jakim stanie działki znajdowały się w dacie ich nabycia przez stronę to Sąd podkreśla, że kwestia ta nie dotyczy prowadzonego postępowania. Organy nie miały ani podstaw faktycznych ani prawnych żeby ustalać stan działek przed ich zakupem przez stronę.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć zapadłych w kontrolowanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Z treści art. 26 ust. 2 u.o.o. wynika, że do zastosowania środka w formie decyzji nakazującej usunięcie odpadów wymagane jest konieczne stwierdzenie faktu istnienia odpadów i to w miejscu nieprzeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów, a także ustalenie podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów, tj. ich posiadacza (bądź posiadaczy). Takie ustalenia zostały poczynione przez organy orzekające w sposób wnikliwy i wyczerpujący. Należy stwierdzić, że organy nie dopuściły się naruszenia art. 27 ust. 3e u.o.o. Wobec wskazanego powyżej aneksu nr 1 z [...] listopada 2014r. (Akt notarialny rep. A nr [...]), w którym zostały określone 3 rodzaje odpadów (glina, gruz i śmieci komunalne) podkreślić należy, że E. dysponowała wiedzą, że na działce znajdują się odpady i z tego względu uzyskała ona obniżenie ceny. Z kolei obowiązek rekultywacji terenu wynika z faktu obecności na nim odpadów i dotyczy on wszystkich odpadów znajdujących się na działce. Zgodnie z art. 3 pkt 19 u.o.o. posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Z kolei art. 26 ust. 3a u.o.o stanowi, że: decyzję, o której mowa w ust. 2, wydaje się w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami, o których mowa w ust. 1. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie. W konsekwencji bezzasadny jest zarzut naruszenia przez organy art. 3 ust. 1 pkt 19 w zw. z art. 27 ust. 1 i 3 u.o.o. co wynika z faktu, że E. Sp. z o.o. jest współposiadaczem odpadów. Jako nietrafiony należy również określić zarzut błędnego przyjęcia przez organy, że E. Sp. z o.o. jest posiadaczem odpadów w rozumieniu u.o.o. i odpowiada solidarnie za gospodarowanie nimi. Jeszcze raz wymaga wskazania, że decyzja w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów dotyczy wszystkich posiadaczy (współposiadaczy) i odpowiadają oni solidarnie. Również zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 Prawo ochrony środowiska, nie jest zasadny, tym bardziej, że w niniejszej sprawie, organ nie procedował na podstawie tego przepisu, którego naruszenie przepisów zarzuca się organowi w skardze.

Odnośnie do wniosku pełnomocnika skarżącej E. Sp. z o.o. o zwrócenie się przez sąd orzekający z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o ustalenie, czy zapisy u.o.o. w zakresie w jakim nie zawierają przepisów dotyczących przedawnienia, w tym przedawnienia sankcji i obowiązków opisanych w ustawie a nakładanych na podmioty opisane w ustawie na mocy art. 26 u.o.o. są zgodne z zasadami demokratycznego państwa prawnego, sprawiedliwości społecznej, jak również ochrony własności słusznie nabytej i wolności i praw człowieka to Sąd podziela pogląd ukształtowany w jednolitej linii orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którym wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącego, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Należy bowiem stwierdzić, że kwestia przedawnienia nie jest w sprawach administracyjnych zasadą, a zastosowanie ma przede wszystkim do administracyjnych kar pieniężnych, opłat, roszczeń z tytułu administracyjnego stosunku służbowego, świadczeń z pomocy społecznej. Natomiast np. w prawie budowlanym w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z obowiązkiem o charakterze niepieniężnym, którego celem nadrzędnym jest szeroko rozumiana ochrona środowiska. Jest to bardzo istotny element aktualnego życia społecznego i wymaga szczególnej troski ze strony organów państwa. Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym we wnioskowanym zakresie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skargi jako niezasadne podlegały oddaleniu, o czym zgodnie z art. 151 p.p.s.a orzeczono w sentencji wyroku.