Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 406/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 273 ust. 6,  art. 271 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
article: art. 7,  art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus – spr. Asesor WSA Anna Siedlecka Protokolant starszy asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo R. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Z. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty stałej w informacji rocznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w Z. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją (nr [...] z dnia [...] r.) wydaną po rozpatrzeniu reklamacji Nadleśnictwa R. od ustalonej w informacji rocznej nr [...] opłaty stałej, Dyrektor Zarządu Zlewni w Z. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie działając na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 3, art. 14 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz.U. poz. 1566) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, określił Nadleśnictwu R. na podstawie decyzji Starosty Z. z dnia [...] r. nr [...] za okres od 1 stycznia 2018 r. – 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości [...] PLN (słownie: pięćset cztery złote), w tym:

1) 504 PLN (słownie: pięćset cztery złote) za pobór wód powierzchniowych

podając dodatkowo, że opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 3 ustawy – Prawo wodne oraz z § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502).

W osnowie decyzji organ orzekający wyjaśnił również sposób obliczenia opłaty stałej oraz wskazał, że należy ją uiścić w czterech kwartalnych ratach w terminach i na numer rachunku bankowego podanych w decyzji.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 23 lutego 2018 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Z. ustaliło Nadleśnictwu R. na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo wodne w formie informacji rocznej, doręczonej w dniu 1 marca 2018 r. opłatę stałą w wysokości 504 PLN (słownie: zł pięćset cztery) za pobór wód powierzchniowych.

Organ podał następnie, że w dniu 14 marca 2018 r. z zachowaniem 14 - dniowego terminu określonego w art. 273 ust. 2 Prawa wodnego, Nadleśnictwo R. złożyło reklamację, w której nie zgodziło się z wysokością opłaty za pobór wód powierzchniowych. Nadleśnictwo R. podniosło, że opłata stała została naliczona za coroczne napełnienie zbiornika, a zgodnie z zapisami operatu wodnoprawnego stanowiącego podstawę wydania pozwolenia wodnoprawnego, nie jest przewidziane coroczne spuszczanie wody ze zbiornika i jego napełnianie. Woda pobierana jest tylko na podtrzymywanie piętrzenia. W reklamacji wskazano także, iż pobierana woda na potrzeby eksploatacyjne zbiornika, oprócz oczywistego celu jakim jest retencja, bezpośrednio przyczynia się do nawadniania gruntów i upraw leśnych poprzez przesiąkanie wody ze zbiornika do gleby, a więc zgodnie z art. 270 ust. 2 ustawy prawo wodne stanowi to podstawę do zwolnienia z opłaty stałej.

W dalszej części uzasadnienia organ orzekający wyjaśnił, że PGWWP Zarząd Zlewni w Z. nie uznało reklamacji Nadleśnictwa R., gdyż w decyzji wodnoprawnej będącej podstawą naliczenia opłaty za usługi wodne wydanej przez Starostę Z. nie ma informacji o tym, że napełnianie zbiornika nie odbywa się corocznie. Podczas ustalania wysokości opłaty stałej za usługi wodne analizowana jest treść decyzji wodnoprawnej a nie operatu wodnoprawnego. W przedmiotowej decyzji nie wskazano innego celu poboru wód powierzchniowych poza retencją. Pobór wód na cel retencji nie stanowi podstawy do zwolnienia z opłaty stałej. Art. 270 ust.2 stanowi, iż z opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Żaden z tych celów nie został wskazany w pozwoleniu wodnoprawnym.

Nadleśnictwo R. korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego nr [...] z dnia [...] r. wydanej przez Starostę Z. na szczególne korzystanie z wód polegające na poborze wód powierzchniowych z rzeki Z. w km [...] dla zbiornika retencyjnego w ilości [...] m3/s do napełniania zbiornika w ciągu 30 dni w okresie 1 stycznia do 30 marca, na podtrzymanie zalewu ( uzupełnianie strat) w zbiorniku w okresie IV-X przy poborze jednostkowym wynoszącym maksymalnie [...] m3/s, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązany jest ponosić opłatę za usługi wodne.

W rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Z. do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r., która wynosi 504 PLN, w tym: 504 PLN za pobór wód powierzchniowych , albowiem reklamacja Nadleśnictwa R. nie została uznana.

Określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 3 Prawa wodnego oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, wcześniej powoływanego.

Zgodnie z art. 271 ust. 3 Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SSQ. Z § 15 pkt 2 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że jednostkowa stawka opłaty za pobór wód powierzchniowych wynosi [...] zł na dobę za [...] m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód. Opłata za pobór wód została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] PLN, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego:

- 30 dni i maksymalnego poboru wód powierzchniowych określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w ilości [...] m3/s i wynoszącego po przeliczeniu [...] m3/s.

- 183 dni i maksymalnego poboru wód powierzchniowych określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w ilości [...] m3/s i wynoszącego po przeliczeniu [...] m3/s.

Na opisaną powyżej decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło Nadleśnictwo R., reprezentowane przez Nadleśniczego, które zaskarżając tę decyzję w całości zarzuciło wydającemu ją organowi:

- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne zwanej dalej u.p.w.),

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (zwanej dalej kpa), w szczególności poprzez zaniechanie oceny zgodności z przepisami prawa operatu wodnoprawnego będącego podstawą do wydania decyzji pozwolenia wodnoprawnego.

Jednocześnie skarżące Nadleśnictwo wniosło – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od Dyrektora Zarządu Zlewni w Z. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz PGL Lasy Państwowe Nadleśnictwo R. kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podano m.in., że zgodnie z art. 270 ust. 2 ustawy – Prawo wodne "opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb".

Ponadto zwrócono uwagę, że Nadleśnictwa w świetle poprzednio obowiązujących przepisów, w związku z budową zbiorników wodnych w lasach i pełniących przez nie funkcji, czyli nawadniania wodami powierzchniowymi gruntów leśnych, były zgodnie z uchylonym art. 294 pkt 6 ustawy Prawo ochrony środowiska zwolnione z opłat środowiskowych za pobór wód. Zarówno stan faktyczny jak i sam zapis artykułu zwalniającego z opłat nie uległy zmianie. W wyniku zmian przepisów prawa wodnego nastąpił rozłam przyjętej prawnej formuły pomimo, że obecne przepisy również umożliwiają nienaliczanie opłat stałych, a dalej literalnie czytając ustawę również opłat zmiennych. Woda pobierana na potrzeby eksploatacji zbiornika retencyjnego "G." (pozwolenie wodnoprawne [...]), oprócz określonego w pozwoleniu wodnoprawnym celu jakim jest retencja wody, w takim samym stopniu wpływa na nawadnianie gruntów i upraw leśnych poprzez przesiąkanie wody ze zbiornika do gleby. Wiąże się to ze znaczną poprawą uwilgotnienia przyległych siedlisk oraz utrzymuje optymalny poziom wody gruntowej. W związku z tym, art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne stanowi podstawę do zwolnienia z opłaty za pobór wód dla potrzeb zbiornika ponieważ pobrana woda służy do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów. W obowiązujących pozwoleniach wodnoprawnych katalog celów poborów jest bardzo rozproszony lub w ogóle nie występuje. Wynika to z braku dotychczasowego wymogu ustawowego, aby pozwolenia wodnoprawne określały cele lub potrzeby poboru wód na które odbiorca wód przeznacza pobrane przez zakład wody. Wobec tego naliczanie opłat na podstawie tylko zapisów z pozwoleń wodnoprawnych jest sprzeczne ze stanem faktycznym.

Skarżące Nadleśnictwo wyjaśniło też w uzasadnieniu, że dookreślenie celów jakim służy pobrana woda zostanie dokonane poprzez wystąpienie przez Nadleśnictwo z wnioskiem o zmianę zapisów w pozwoleniu wodnoprawnym na podst. art. 155 kpa jako pobór wód do celów nawadniania gruntów i upraw leśnych.

Ponadto zarzuciło organowi naruszenie art. 10 § 1 kpa, w którym zawarta jest zasada czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym poprzez niezawiadomienie Nadleśnictwa o wszczęciu postępowania w sprawie naliczania opłat rocznych oraz o zebraniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim przed wydaniem decyzji.

W doręczonej Sądowi w dniu 6 czerwca 2018 r. odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Z.wniósł o oddalenie skargi, a uzasadniając ten wniosek wyjaśnił m.in., że podczas ustalania wysokości opłaty stałej za usługi wodne analizowana jest treść decyzji wodnoprawnej a nie operatu wodnoprawnego. W przedmiotowej decyzji nie wskazano innego celu poboru wód powierzchniowych poza retencją, a pobór wód na taki cel nie stanowi podstawy do zwolnienia z opłaty stałej.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał też, że decyzja Starosty Z.z dnia [...] r. nie stanowi pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód w celu nawadniania gruntów, nie określa ona ilości wody pobieranej z rzeki Z. do nawadniania gruntów tym bardziej, że skarżący wskazał inne funkcje zbiorników retencyjnych, co świadczy o poborze wód na inne cele. Organ orzekający podkreślił przy tym, że pozwolenie wodnoprawne na pobór wód nie jest tożsame z pozwoleniem na nawadnianie gruntów.

Zwrócił też uwagę, że w treści przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego brak jest jakiegokolwiek zapisu, z którego wynikałoby, że pobierana ilość wody powierzchniowej przeznaczona jest na nawadnianie gruntów, a ponadto z analizy podstawy prawnej tej decyzji wynika, że została wydana z pominięciem art. 31 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, który stanowi, że przepisy ustawy dotyczące korzystania z wód stosuje się odpowiednio do nawadniania lub odwadniania gruntów. Zdaniem organu orzekającego pozwala to wnioskować, że przedmiotowa decyzja nie obejmuje swym zakresem pozwolenia wodnoprawnego na nawadnianie gruntów, które – z uwagi na to, że kształtuje stosunki wodne poprzez podniesienie poziomu wód gruntowych wymaga pozwolenia wodnoprawnego.

W dalszej części uzasadnienia wniosku o oddalenie skargi organ – odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania – wyjaśnił, że w sprawie przepisy proceduralne, zawarte w ustawie – Prawo wodne zostały zachowane, a ponadto wskazał, że postępowanie reklamacyjne uregulowane w tej ustawie nie jest typowym ogólnym postępowaniem administracyjnym kończącym się wydaniem decyzji, o którym mowa w art. 1 kpa. Odrębne jest również postępowanie w sprawie opłat, na co wskazuje m.in. regulacja art. 14 ust. 2 ustawy – Prawo wodne. Przyjęte rozwiązania ustawowe stanowią konsekwencję specyficznego charakteru prawnego postępowania reklamacyjnego, które w istocie nabiera cech typowego postępowania administracyjnego i podlega kontroli sądu administracyjnego dopiero w momencie wydania decyzji administracyjnej.

Zdaniem organu orzekającego stanowisko strony skarżącej, że w postępowaniu mającym na celu określenie wymiaru opłaty organ powinien stosować wszystkie przepisy kpa jest bezpodstawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i istniejących okoliczności prawnych stwierdził naruszenie prawa obligujące do uwzględnienia skargi, określone przez ustawodawcę w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiącym o naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Z.z dnia [...] r. określająca Nadleśnictwu R. opłatę stałą w wysokości 504 PLN na okres od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. za pobór wód powierzchniowych, płatną w czterech kwartalnych ratach.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy – Prawo wodne (w tym: art. 273 ust. 6 i art. 271 ust. 3) obowiązującej od dnia 1 stycznia 2018 r.

Ustawa ta jest wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego dyrektywy 2000/60/W E Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r., ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22 grudnia 2000 r., str. 1 z późn. zm. - Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Z art. 9 tej dyrektywy wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. W przepisach ustawy – Prawo wodne wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który przyczynić ma się do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości. Zgodnie z art. 267 pkt 1 ustawy – Prawo wodne jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym za usługi w postaci poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych (art. 268 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo wodne).

Stosownie do art. 270 ust. 1 ustawy – Prawo wodne opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. W myśl art. 271 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo wodne wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. W myśl art. 273 ust. 1 ustawy – Prawo wodne podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, o której mowa w art. 271 ust. 1 oraz w art. 272 ust. 17 albo 22, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty. W razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji (art. 273 ust. 6 ustawy – Prawo wodne.

Na poziomie ogólnym art. 270 ust. 6 ustawy – Prawo wodne przesądził, że wysokość opłaty za usługi wodne zależy odpowiednio od ilości pobranej wody oraz od tego, czy pobrano wodę powierzchniową czy wodę podziemną, przeznaczenia wody, jej średniego niskiego przepływu z wielolecia (SNQ), przy czym wielolecie obejmuje co najmniej 20 lat hydrologicznych, oraz dostępnych zasobów wód podziemnych. Powyższy przepis konstruuje jedynie zasady ogólne, które zostały doprecyzowane - w odniesieniu do opłaty stałej - w dwóch kolejnych przepisach, tj. art. 271 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo wodne (por. M. Białek, D. Chojnacki, T. Grabarczyk, Opłaty za usługi wodne w nowym Prawie wodnym, Rozdział III, pkt 3.1). Przy czym stosownie do art. 552 ust. 3 ustawy – Prawo wodne do dnia 31 grudnia 2019 r. Wody Polskie ustalają wysokość opłat za usługi wodne, nie uwzględniając średniego niskiego przepływu z wielolecia.

Niezależnie od powołania w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisu o charakterze proceduralnym (art. 273 ust. 6) i przepisu regulującego sposób wyliczenia opłaty stałej (art. 271 ust. 3) organ orzekający w osnowie orzeczenia wskazał, że określa Nadleśnictwu R. opłatę stałą na podstawie decyzji Starosty Z. z dnia [...] r. (nr [...]).

Decyzją tą udzielono Nadleśnictwu R. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie wykonania zadania inwestycyjnego pn. "Zbiornik retencyjny G." w szczególności: piętrzenie i retencjonowanie wody w zbiorniku "Z.", pobór wody z potoku Z. z przeznaczeniem na napełnienie zbiornika "G." w ciągu 30 dni w okresie od 1 stycznia do 30 marca i na podtrzymanie zalewu (uzupełnienie strat) w zbiorniku w okresie od kwietnia do października w określonych ilościach. W pkt VI omawianego pozwolenia wodnoprawnego Starosta Z. uznał za integralną część pozwolenia "Projekt budowlany – operat wodnoprawny – Zbiornik retencyjny G.".

Natomiast w uzasadnieniu decyzji zaskarżonej Dyrektor Zarządu Zlewni w Z. podał m.in., że podczas ustalania, wysokości opłaty stałej za usługi wodne analizowana jest treść decyzji wodnoprawnej, a nie operatu wodnoprawnego, a w tej decyzji nie wskazano innego celu poboru wód powierzchniowych poza retencją. Pobór wód na taki cel nie stanowi podstawy do zwolnienia z opłaty stałej, o którym mowa w art. 270 ust. 2 ustawy – Prawo wodne, stanowiącym, że opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb.

Skarżące Nadleśnictwo w skardze i reklamacji odwołuje się do tego przepisu wskazując na wykorzystywanie retencjonowanej w zbiorniku "G." wody także do nawadniania gruntów i upraw leśnych, które poprawia uwilgotnienie przyległych siedlisk i pozwala utrzymać optymalny poziom wody gruntowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w Z. kwestionując możliwość skorzystania przez Nadleśnictwo R. ze zwolnienia określonego w przepisie art. 270 ust. 2 ustawy – Prawo wodne wskazuje stanowczo, że pozwolenie wodnoprawne na pobór wód nie jest tożsame z pozwoleniem na nawadnianie gruntów i takiego pozwolenia nie zastępuje.

Zdaniem Sądu w aktualnych warunkach prawnych tak sformułowana ocena jest co najmniej przedwczesna, a sposób jej przedstawienia w uzasadnieniu decyzji zaskarżonej nie odpowiada wymaganiom art. 107 § 3 kpa, określającego strukturę uzasadnienia i nie został poprzedzony żadnymi ustaleniami w tym zakresie, stosownie do wskazań ustawodawcy zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 kpa.

W uznaniu Sądu w rozpoznawanej sprawie należy zwrócić uwagę na treść art. 552 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo wodne, zgodnie z którym ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2020 r. następuje na podstawie określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania w wód.

(Zdaniem Sądu ocena w tym zakresie powinna być dokonywana w kontekście stanu prawnego obowiązującego w dacie udzielania pozwolenia wodnoprawnego.)

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ orzekający wskazuje, że jedynym wynikającym z przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego celem poboru wód powierzchniowych jest retencja. Zważyć jednak należy, że tak skonkretyzowany cel określony został wyłącznie w odniesieniu do zbiornika "Z.", a ponadto określenie celu i zakresu udzielonego pozwolenia wodnoprawnego Starosta Z. poprzedził wskazaniem "w szczególności", co oznacza, że katalog celów nie został w decyzji wyczerpany.

W ocenie Sądu nieprawidłowe jest też wyłączenie z zakresu oceny dokonywanej przez organ określający wysokość opłaty stałej, operatu wodnoprawnego, skoro postanowieniem Starosty Z. zawartym w pkt VI przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego jest on integralną częścią tego pozwolenia.

Ponadto – posługując się argumentem o odrębności pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód i pozwolenia na nawadnianie gruntów, którym w ocenie organu orzekającego o opłacie stałej Nadleśnictwo R. nie dysponuje – Dyrektor Zarządu Zlewni w Z. nie wyjaśnił podstawy prawnej takiego twierdzenia, określonej w ustawie – Prawo wodne obowiązującej w dacie udzielenia Nadleśnictwu pozwolenia wodnoprawnego.

W okolicznościach istniejących w rozpoznawanej sprawie należy też zwrócić uwagę, że powoływany w odpowiedzi na skargę przepis art. 31 ust. 4 ustawy – Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r., stanowiący o odpowiednim stosowaniu przepisów tej ustawy dotyczących korzystania z wód do nawadniania lub odwadniania gruntów oznacza – zgodnie z poglądami prezentowanymi przez komentatorów ustawy – konieczność uwzględniania przepisu art. 31 ust. 2 omawianej regulacji, zgodnie z którym korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, w szczególności ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, a także marnotrawstwa wody, marnotrawstwa energii wody, ani wyrządzać szkód.

Oznacza on zatem obowiązek racjonalnego zagospodarowania wody (np. M. Kałużny, Prawo wodne, Komentarz, Warszawa 2012).

W ocenie Sądu nieuprawniony jest wniosek, iż brak powołania w podstawie prawnej pozwolenia wodnoprawnego przepisu art. 31 ust. 4 pkt 1 ustawy – Prawo wodne oznacza, że pozwolenie to nie obejmuje pozwolenia na nawadnianie gruntów, tym bardziej, że powoływany przepis art. 31 ust. 4 pkt 1-8 obejmuje sytuacje, które są wprost wskazane w przepisie art. 122 powoływanej ustawy, jako podlegające wymogowi uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Dyrektor Zarządu Zlewni w Z. stwierdzając, że Nadleśnictwo R. nie podlega zwolnieniu z opłaty stałej i nie korzysta z pozwolenia wodnoprawnego również w celu nawadniania gruntów leśnych, nie wyjaśnił wszystkich istotnych w tym zakresie okoliczności, co obligowało Sąd do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, stosownie do powołanego na wstępie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 wskazanej powyżej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi.