Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 323/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Katarzyna Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi I.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

1.1. Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2008 r., po rozpatrzeniu odwołania I.S. (dalej: "skarżący"), Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor Izby Skarbowej") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] stycznia 2008 r. (dalej: "organ I instancji" lub "Naczelnik Urzędu Skarbowego"). Przedmiotem decyzji było określenie skarżącemu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. w kwocie 50.539 zł. W zeznaniu podatkowym (PIT – 36) deklarował on podatek należny w kwocie 864 zł.

1.2. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy powołał się na ustalenia faktyczne organu I instancji dokonane po przeprowadzeniu kontroli podatkowej. Wyjaśnił, że skarżący prowadził w 2006 r. działalność gospodarczą pod nazwą T., a jej przedmiotem było świadczenie usług transportowych. Zdaniem organów podatkowych, skarżący zawyżył koszty uzyskania przychodów o 156.995 zł. Bezpodstawnie ewidencjonował bowiem w księgach podatkowych poszczególne kwoty wynikające z faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistości (obrotu paliwami). Sporne faktury wystawione zostały przy tym przez podmioty nieistniejące. Skarżący naruszył tym samym art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.; dalej: "u.p.d.o.f."). Z tej przyczyny organy uznały za nierzetelną prowadzoną przez skarżącego podatkową księgę przychodów i rozchodów. Nie uznały jej nadto za dowód w sprawie, w części dotyczącej stwierdzonych nieprawidłowości.

1.3. Powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy (zeznania świadków i skarżącego, informacje uzyskane od właściwych miejscowo organów podatkowych, a także z Urzędu Regulacji Energetyki), organ odwoławczy przyjął, że:

a) M. Sp. z o. o. z siedzibą w G. nie prowadzi działalności gospodarczej pod wskazanym w przeszłości adresem. Organom nie udało się skontaktować z prezesem tej Spółki. Nie jest przy tym znane inne miejsce prowadzenia przez ten podmiot działalności gospodarczej. Spółka nie posiadała koncesji na obrót paliwami ciekłymi. Ostatnią deklarację VAT – 7 złożyła za wrzesień 2005 r.

b) I. Sp. z o. o. nie prowadzi działalności gospodarczej pod wskazanym adresem we W. Organom nie udało się skontaktować z prezesem tej Spółki. Ostatnią deklarację VAT – 7 złożyła za listopad 2003 r. Koncesja na obrót paliwami ciekłymi została jej cofnięta 10 marca 2004r., tj. niespełna dwa miesiące po udzieleniu.

c) M. Sp. z o. o. nie prowadzi i nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej pod wskazanym adresem w G. Nie składała deklaracji podatkowych. Korespondencja wysyłana pod wskazany przez Spółkę adres wracała z adnotacją "adresat nieznany". W.R. figurujący w rejestrach jako prezes Spółki oświadczył, że jest osobą bezrobotną. Zajmuje się zbieraniem złomu i makulatury. Zaprzeczył nabyciu udziałów w Spółce. Dodał, że zgubił dokument tożsamości (dowód osobisty), o czym poinformował Komisariat Policji w G.

1.4. Dyrektor Izby Skarbowej zgodził się z argumentacją pełnomocnika skarżącego, iż powołanie się przez organ I instancji na to, że wymienione podmioty nie figurują w Rejestrze Firm Nieistniejących, nie jest wystarczającą podstawą do kwestionowania zasadności zaliczenia do kosztów podatkowych poszczególnych kwot wynikających z faktur wystawionych przez wymienione Spółki. Dodał jednocześnie, że za trafnością rozstrzygnięcia organu I instancji przemawia ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego. Podmiotem fikcyjnym jest bowiem nie tylko podmiot nieistniejący, ale także podmiot formalnie zarejestrowany, jeżeli nie prowadzi on w rzeczywistości działalności gospodarczej, nie składa deklaracji podatkowych, a w konsekwencji nie wywiązuje się z obowiązków podatnika. Powołując się na wyrok NSA z 27 stycznia 2000 r. (I SA/Gd 2645/98) podniósł, że za prawidłową nie można uznać faktury wystawionej przez podmiot fikcyjny, którego nie sposób uznać za podatnika.

1.5. Odnosząc się do zarzutów i argumentacji skarżącego organ odwoławczy zauważył, że świadkowie (kierowcy T.) nie potwierdzili zeznań skarżącego, iż tankowania, których dotyczą sporne faktury, miały miejsce na stacjach paliw w miejscowości C. W tej miejscowości funkcjonuje tylko jedna stacja paliw, należąca do innego podatnika. Wskazane Spółki nigdy nie posiadały w tej miejscowości swoich stacji paliw. Świadkowie zeznali, że tankowania dokonywane były prosto z cysterny, a nie z dyspozytora na stacji paliw. W momencie tankowania podawany był jedynie numer rejestracyjny samochodu oraz dane firmy. Płatności dokonywał osobiście syn skarżącego, na podstawie zbiorczych faktur wystawionych jakoby przez wymienione Spółki. Kontakty nawiązywane były telefonicznie. Dodał, że z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że płatności dokonywane były każdorazowo w formie gotówki. Jednak z wyciągów bankowych skarżącego nie wynika, iż dokonywał on wypłaty środków pieniężnych ze swojego rachunku bankowego w kwotach odpowiadających temu, co wynika z treści spornych faktur.

1.6. Organ odwoławczy nie dał wiary skarżącemu, iż działał on w dobrej wierze. Posiadał bowiem wiedzę o sposobie tankowania (z cysterny) paliwa niewiadomego pochodzenia. Okoliczności towarzyszące dostarczaniu paliwa, a także dokonywaniu płatności kwot wynikających ze spornych faktur, powinny bowiem wzbudzić podejrzenia co do legalności paliwa i wiarygodności podmiotów figurujących jako jego dostawcy. Dyrektor Izby Skarbowej dodał, że nabywca towarów ma możliwość sprawdzenia swego kontrahenta, przykładowo poprzez wystąpienie do właściwego miejscowo organu podatkowego z zapytaniem, czy dany podmiot jest podatnikiem VAT. Niedopuszczalne jest zaś zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów wartości wynikających z faktur wystawionych przez podmioty nieistniejące lub podpisanych przez osoby nieupoważnione do ich wystawiania. Powołał się przy tym na wyrok WSA w Warszawie z 7 lipca 2006 r., (III SA/Wa 658/06). Skarżący nie posiadał aktualnych informacji o swoich kontrahentach. Okazane przez niego dokumenty dotyczyły lat wcześniejszych. Wymienione Spółki były bez wątpienia podmiotami nieistniejącymi. Mając na względzie okoliczności sprawy organ uznał, że skarżący świadomie ponosił ryzyko gospodarcze związane z okolicznościami towarzyszącymi nabywaniu paliwa.

2.1. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego z [...] maja 2008 r. nie zgodził się skarżący. Pismem z 12 czerwca 2008 r. wniósł on skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Występując o uchylenie zaskarżonej decyzji autor skargi postawił zarzuty naruszenia:

- art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie, że wydatki poniesione przez skarżącego na zakup paliwa od spółek z o. o. M., I. oraz M. nie są kosztami poniesionymi w celu osiągnięcia przychodów, gdy wydatki te zostały poniesione przez skarżącego, właściwie udokumentowane, uzyskał on przychody ze sprzedaży usług transportowych, do świadczenia których zużył przedmiotowe paliwa silnikowe, istnieje nadto bezpośredni związek pomiędzy poniesieniem spornych wydatków i osiągnięciem przychodów;

- art. 20 i art. 21 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 21, poz. 591 ze zm.) poprzez przyjęcie, że faktury potwierdzające sprzedaż paliwa, otrzymane przez skarżącego od wymienionych wyżej Spółek, nie stanowią dowodów księgowych, gdy te niewadliwe faktury odzwierciedlają rzeczywisty przebieg operacji gospodarczych, tj. zakup paliwa do pojazdów samochodowych, którymi skarżący świadczył usługi transportowe;

- art. 193 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) poprzez uznanie, że prowadzona przez skarżącego w 2006 r. podatkowa księga przychodów i rozchodów jest nierzetelna w części dotyczącej kosztów uzyskania przychodów, podczas gdy księga ta prowadzona była zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 152, poz. 1475 ze zm.; dalej: "rozporządzenie MF"), a dowody księgowe spełniały wymogi przewidziane w art. 20 i art. 21 ustawy o rachunkowości.

2.2. Uzasadniając skargę jej autor podniósł, że nie występują rozbieżności pomiędzy rzeczywistością oraz tym, co wynika z prowadzonych przez skarżącego ksiąg podatkowych. Usługi transportowe zostały wykonane, dzięki wykorzystaniu zakupionego paliwa. Kontrolujący nie podważyli sposobu wykorzystania tego paliwa. Nie zakwestionowali żadnej z wykonanych przez skarżącego usług transportowych. Sporne faktury odzwierciedlają rzeczywistość i brak jest podstaw do kwestionowania przysługującego podatnikowi prawa do zaliczenia w ciężar kosztów podatkowych wydatków poniesionych przez niego w celu osiągnięcia przychodów. Skarżący posiadał dokumenty pozwalające na wniosek, że jego kontrahenci są podmiotami zobowiązanymi do wystawiania faktur VAT. Tankowanie paliwa zawsze odbywało się na stacji benzynowej w miejscowości C. lub C. Tam też były wystawiane faktury i płacona należność. W obrocie prawnym brak jest przepisów nakładających na podatnika obowiązek sprawdzania we właściwym urzędzie swoich kontrahentów. Autor skargi dodał, że powołany przez organ odwoławczy wyrok NSA (I SA/Gd 2645/98) dotyczy podatku od towarów i usług. Przedstawił następnie swoje rozważania dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego (zasady neutralności VAT) na podstawie przepisów prawa krajowego i prawa wspólnotowego.

3. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Zauważył, że w sprawie niniejszej nie mają zastosowania przepisu ustawy o rachunkowości. Sporne faktury nie odzwierciedlają zaś rzeczywistości i z tej przyczyny nie stanowią podstawy do zaliczenia w ciężar kosztów podatkowych kwot ujawnionych w ich treści.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

4. Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Nie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające jedno z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a.").

5.1. Zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w 2006 roku, kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 (zdanie pierwsze). Zwrot "koszty poniesione" oznacza, że ustawodawca w kategorii kosztu podatkowego ujmuje tylko wydatki, które rzeczywiście zostały poniesione przez podatnika na rzecz ujawnionego kontrahenta, mające przy tym charakter ostateczny. Podatnik ma natomiast obowiązek wykazania, że poniósł określone wydatki, które zaliczył do kosztów uzyskania przychodów. To zaś oznacza, że spoczywa na nim obowiązek zgodnego z prawem udokumentowania tych wydatków, w sposób wykluczający wątpliwości co do ich faktycznego poniesienia.

Podkreślenia wymaga, że obrót towarem, udokumentowany fakturą, jest zdarzeniem gospodarczym o skutkach podatkowych. Takiej doniosłości nie można natomiast przypisać przedłożeniu samych dokumentów (faktur), które są wprawdzie poprawne pod względem formalnym, ale nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu transakcji (zob. wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Wr 1562/07). Zdarzenia gospodarczego o skutkach podatkowych nie stanowi samo wystawienie faktury, lecz obrót handlowy tą fakturą udokumentowany. Pomiędzy podmiotami ujawnionymi w treści spornych faktur nie doszło do obrotu paliwem. Dowody księgowe okazane przez skarżącego nie odzwierciedlają rzeczywistości. Sąd nie znalazł zatem podstaw do zakwestionowania stanowiska organów podatkowych, odmawiających skarżącemu prawa do zaliczenia kwot wynikających ze spornych faktur do kosztów uzyskania przychodów.

Organy podatkowe wykazały bowiem, że podmioty ujawnione w treści spornych faktur jako rzekomi kontrahenci skarżącego, nie były dostawcami paliw. Skarżący dysponuje tylko fakturami wystawionymi przez nieistniejące podmioty i dokumentami KP. Przy tym dokumenty te wystawione zostały przez osoby nieznane skarżącemu i zatrudnionym przez niego kierowcom.

Faktura, która nie odzwierciedla rzeczywistości gospodarczej, tj. dokumentuje czynność, której nie dokonano pomiędzy podmiotami ujawnionymi w jej treści, nie jest dokumentem, który pozwala zweryfikować związek wydatku z przychodem podatnika (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2006 r., II FSK 1493/05, Lex nr 263471).

5.2. W sytuacji, gdy w sposób wiarygodny organy podatkowe wykażą, iż dana faktura nie odzwierciedla rzeczywistości, gdyż czynność nie została dokonana pomiędzy podmiotami ujawnionymi w jej treści, to dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma istotnego znaczenia fakt, że skarżący opodatkował sprzedaż towaru pochodzącego z niewiadomego źródła (sprzedaż usług do świadczenia których wykorzystał paliwo pochodzące z niewiadomego źródła). Organy dokonują bowiem oceny tego, co wynika z badanej faktury, w niniejszej sprawie pod kątem art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Skoro skarżący nie wykazał, że zostały dokonane czynności wynikające ze spornych faktur pomiędzy podmiotami ujawnionymi w ich treści, nie przedstawił wiarygodnych dowodów potwierdzających poniesienie wydatków zaewidencjonowanych w księgach podatkowych, to brak jest podstaw do tego, aby wynikające ze spornych faktur kwoty zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów skarżącego.

Poniesienie przez podatnika wydatku wynikającego z faktur wystawionych przez podmiot, który wprowadził do obrotu gospodarczego towar niewiadomego pochodzenia, może stanowić podstawę do zaliczenia tego wydatku w ciężar kosztów uzyskania przychodów tego wydatku. Ale tylko wówczas, gdy podatnik działając w dobrej wierze, przy zachowaniu należytej staranności, zakupił od wystawcy faktury towary wprowadzone uprzednio do obrotu gospodarczego z nieznanego źródła. Brak jest natomiast podstaw do wniosku, że podmiot, który uczestniczy w procederze wprowadzania do obrotu nielegalnego towaru (paliwa), może jego wartość zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, skoro akceptował niejasne okoliczności transakcji, nie potrafi wykazać, że poniósł wydatek albo świadomie decyduje się zachować w tajemnicy źródło pochodzenia tego towaru i wysokość wydatku związanego z jego nabyciem.

5.3. Zdaniem Sądu, organy podatkowe ustaliły wszelkie okoliczności niezbędne do określenia skarżącemu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. Wykazały, że sporne faktury nie odzwierciedlają rzeczywistości. Spółki ujawnione w ich treści jako wystawcy faktur i sprzedawcy paliwa są bowiem podmiotami nieistniejącymi. Spółki te nie prowadziły nadto działalności gospodarczej w 2006 r. Nie składały deklaracji podatkowych i nie posiadały koncesji na obrót paliwami ciekłymi. Skarżący nie dołożył zaś należytej staranności, aby uniknąć udziału w procederze wykorzystywania na potrzeby prowadzonej działalności towarów (paliw silnikowych) z niewiadomego źródła. Nie zna osób, które brały udział w transakcjach ze strony jego rzekomych kontrahentów. Dostawy paliwa i płatności realizowane były wyłącznie na podstawie kontaktów telefonicznych, bezpośrednio z cysterny, choć jak twierdzi skarżący i zatrudnieni przez niego kierowcy – na stacji paliw. W dodatku, transakcje realizowane były zasadniczo w jednym miejscu, choć dostawcami były różne podmioty, które łączyła jedna wspólna cecha – były podmiotami nieistniejącymi, a osoby występujące rzekomo w imieniu tych podmiotów nie były znane skarżącemu lub zatrudnianym przez niego kierowcom.

Skarżący nie wyjaśnił nadto, z jakich źródeł finansował rzekome wydatki wynikające ze spornych faktur, skoro nie wypłacał środków finansowych ze swojego rachunku bankowego. Nie wyjaśnił, z jakich względów godził się na trudności związane z gotówkowym regulowaniem należności wynikających ze spornych faktur, skoro wymagało to odbywania dalekich podróży tylko w tym celu (kierowcy odbierający paliwo nie dokonywali płatności). Z zeznań skarżącego i świadków wynika, że gotówkę przekazywał syn skarżącego osobiście nieznanym mu osobom. Żaden ze świadków nie brał jednak udziału w spotkaniach, w trakcie których gotówka była rzekomo przekazywana. Tym samym nie zna szczegółów rozliczeń i wysokości rzekomo przekazywanych kwot. Podkreślenia wymaga przy tym, że szereg innych płatności skarżący realizował za pośrednictwem swego rachunku bankowego. Także ta okoliczność uzasadnia wniosek, że sposób realizowania transakcji wskazywał na nielegalne pochodzenie paliwa nabywanego przez skarżącego od nieznanych (nieistniejących) podmiotów.

5.4. Tego rodzaju sposób działania, jaki został ustalony w niniejsze sprawie, aczkolwiek dopuszczalny w ramach ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej (zakładając, że skarżący nie działał świadomie) to jednak w powiązaniu z dowodami dotyczącymi tylko formalnego istnienia jego rzekomych kontrahentów, uzasadnia zdaniem Sądu wniosek, że sporne kwoty nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów skarżącego. Z całą pewnością skarżący nie dochował należytej staranności nawiązując współpracę gospodarczą z podmiotami, które nie posiadały koncesji na obrót paliwami ciekłymi, nie składały deklaracji (zeznań) podatkowych i jak się ostatecznie okazało, były podmiotami nieistniejącymi. Zeznania skarżącego i osób, które zatrudniał jako kierowców, także nie dają podstaw do tego, aby sporne kwoty zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.

Trafnie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał przy tym na przysługującą osobie zainteresowanej możliwość wystąpienia do właściwego miejscowo organu podatkowego z wnioskiem o potwierdzenie, że kontrahent tej osoby jest czynnym podatnikiem VAT. Jest to oczywiście uprawnienie, a nie obowiązek (art. 96 ust. 13 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Jednak w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do osoby kontrahenta, wynikających z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, powinien to uczynić, a zaniedbanie w tym zakresie może mieć wpływ na ocenę, czy podatnik dochował należytej staranności w jego wyborze (zob. wyrok WSA w Gdańsku, I SA/Gd 659/07, Lex nr 338749). Okoliczność ta nie jest i nie może być podstawą do niekorzystnego dla podatnika rozstrzygnięcia, szczególnie dotyczącego podatku dochodowego, ale powoływanie się na nią jest zasadne jako element argumentacji faktycznej.

5.5. Nie mają znaczenia dla sprawy rozważania autora skargi na podstawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisów prawa wspólnotowego dotyczących podatku od wartości dodanej. Niniejsza sprawa dotyczy bowiem podatku dochodowego od osób fizycznych, a autor skargi nie wyjaśnił związku pomiędzy tym podatkiem oraz podatkiem od towarów i usług. Bezpodstawnie stawia nadto zarzuty naruszenia przepisów art. 20 i art. 21 ustawy o rachunkowości, gdy przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy uzasadnił swoje stanowisko w sposób spójny i logiczny, zgodny z zasadami zdrowego rozsądku, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy. Nie przekroczył granic swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej).

W świetle powyższych rozważań za chybione uznać należy zarzuty naruszenia art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej. Tylko wiarygodne i rzetelne dowody mogą bowiem stanowić podstawę do ewidencjonowania w księgach podatkowych zdarzeń (operacji gospodarczych), które wystąpiły w rzeczywistości pomiędzy podmiotami ujawnionymi w treści tych dowodów (faktur) i dotyczą faktycznie dokonanych operacji gospodarczych, o których mowa w treści tych dowodów (faktur).

Kwestia zgodności z rzeczywistością dowodów księgowych stanowiących podstawę do zaliczenia określonej kwoty w ciężar kosztów uzyskania przychodów, warunkująca uznanie tej kwoty za wydatek stanowiący koszt podatkowy, jest elementem stanu faktycznego. Ustalenia faktyczne nie mogą być zaś zwalczane zarzutem naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 12 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FSK 379/06, Lex nr 351007). Skoro sporne faktury zostały wystawione dla skarżącego przez podmioty nieistniejące i nie zdołał on wykazać, że faktycznie poniósł wydatki wynikające z ich treści, to organy zasadnie odmówiły mu prawa do zaliczenia w ciężar kosztów podatkowych kwot wynikających z tych faktur.

5.6. Na marginesie niniejszej sprawy warto zauważyć, że o niedopuszczalności uchylania się od opodatkowania, nadużywania prawa podatkowego (wspólnotowego) oraz zapobieganiu unikania opodatkowania, wypowiadał się także Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (zob. wyrok z 21 lutego 2006 r. w sprawie C-255/02 Halifax i wyrok z 12 września 2006 r. w sprawie C-196/04 Cadbury Schweppes). Skarżący nie może wywodzić korzystnych dla siebie konsekwencji podatkowych, jeżeli nie dołożył należytej staranności w celu uniknięcia udziału w nagannym procederze związanym z oszustwami podatkowymi (zob. wyrok ETS z 12 stycznia 2006 r. w połączonych sprawach C-354/03, C-355/03 i C-484/03 Optigen i in.). Nie przesądzając o tym, czy działał on świadomie i w porozumieniu z nieznanymi osobami rzekomo działającymi w imieniu nieistniejących osób prawnych, zauważyć należy, że nie może on osiągać korzyści podatkowych z tytułu udziału w nagannym procederze, gdyż obiektywnie rzecz biorąc nie dołożył należytej staranności, aby uniknąć udziału w czynnościach, których efektem może być naruszenie podstawowych zasad podatkowych i zasady swobody przedsiębiorczości. Osiąganie korzyści z oszustw podatkowych powoduje naruszenie zasady równej konkurencji poprzez pogorszenie sytuacji ekonomicznej podmiotów działających legalnie (uczciwie) i wywiązujących się ze swoich zobowiązań podatkowych.

Przepisy prawa wspólnotowego dotyczące podatku od wartości dodanej (VAT), na które bezpodstawnie powołuje się autor skargi, należy interpretować w taki sposób, aby ograniczać możliwość wykorzystywania konstrukcji tego podatku wbrew jego podstawowym zasadom, jeżeli obiektywnie rzecz biorąc strony danej transakcji (dostawy) wiedziały lub powinny wiedzieć, że uczestniczą w transakcji mającej na celu popełnienie oszustwa (nadużycia) podatkowego (zob. także wyrok ETS z 6 lipca 2006 r. w sprawach C-439/04 i C-440/04 Axel Kittel i in.).

Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.