Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 738/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 10 ust. 2a pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi P. T.-G. T. T.F. IV O.spółka komandytowa w T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za marzec i kwiecień 2021 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz P. T.-G.T; T. F. IV O. spółka komandytowa w T. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarżąca zwróciła się do Inne, w trybie ustawy

z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz.1842 ze zm.), dalej: "ustawa o COVID", z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za marzec i kwiecień 2021 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. Inne odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu ww. składek za ww. okres ze względu na niespełnienie warunków określonych ustawą o COVID.

W związku ze złożonym przez skarżącą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., Inne utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2021 r. odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu przedmiotowych składek. W uzasadnieniu organ wskazał na regulację zawartą w § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19. Organ odwoławczy podkreślił, że odmówiono stronie prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do kwietnia 2021r., ponieważ w złożonym wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek wskazała kod PKD 56.10.A. Organ stwierdził, że powyższy kod nie jest kodem przeważającym skarżącej. Zgodnie z zapisami w Krajowym Rejestrze Sądowym i Bazie Internetowej REGON na 31 marca 2021 r. strona miała zgłoszony, jako rodzaj przeważającej działalności kod PKD 91.03.Z. Powyższy kod nie jest objęty przepisami tzw. tarczy antykryzysowej. W związku z powyższym organ stwierdził, że stronie nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od marca 2021 r. do kwietnia 2021r.

W skardze do tut. Sądu Skarżąca zaskarżyła w/w decyzję w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

§ 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 wskazanego rozporządzenia przez uznanie, że działalność gastronomiczna oznaczona kodem PKD 56.10.A nie jest przeważającą działalnością prowadzoną przez skarżącą, podczas gdy to z tej działalności spółka uzyskuje proporcjonalnie największą część przychodów, a w konsekwencji niesłuszne odmówienie przez organ prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na fundusz pracy, fundusz solidarnościowy, fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych za marzec i kwiecień 2021 r.

II. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. tj.:

1) art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez nieodniesienie się przez organ do argumentów zawartych przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, mimo że taki obowiązek nakłada na ten organ wskazany przepis,

2) art. 7 i art. 77 k.p.a przez niezbadanie przez organ stanu faktycznego w sprawie

i ograniczenie się jedynie do sprawdzenia kodu PKD dominującej działalności strony, mimo że obowiązek taki nakładały na ten organ wskazane przepisy,

3) art. 15 k.p.a. przez zaniechanie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy i ograniczenie się do skontrolowania decyzji organu I instancji według stanu na datę jej wydania, podczas gdy organ odwoławczy ma obowiązek skontrolowania sprawy w jej całokształcie i wydania orzeczenia według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania swej decyzji,

4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy przez ZUS decyzji, od której wniesiono wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w sytuacji gdy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy powinien był uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzec co do istoty - zwolnić skarżącą z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na fundusz pracy, fundusz solidarnościowy, fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych za okres od marca do kwietnia 2021 r.

W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji ZUS z dnia [...] kwietnia 2021 r., zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji o zwolnieniu skarżącej z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na fundusz pracy, fundusz solidarnościowy, fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych za okres od marca do kwietnia 2021 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...] listopada 2021 r. skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę udzielonej przez organ, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy o COVID. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił skarżącemu wypowiedzenie się w sprawie.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2021 r. skarżąca wystąpiła do ZUS o zwolnienie za marzec i kwiecień 2021 r. z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników prowadzących działalność w branżach określonych w rozporządzeniu. Jako przeważający kod działalności według PKD podała 56.10.A. ZUS, na podstawie m.in. § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (dalej: "rozporządzenie"), odmówił spółce prawa do zwolnienia z opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 marca do 30 kwietnia 2021 r., gdyż zgodnie z treścią Krajowego Rejestru Sądowego i Bazą Internetową REGON na dzień 31 marca 2021 r. przeważający rodzaj działalności spółki był oznaczony kodem PKD 91.03.Z., który nie został wymieniony w przepisach dotyczących tzw. tarczy antykryzysowej.

Należy zauważyć, że zgodnie z § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21 .Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11 .Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21 .Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Stosownie do § 10 ust. 3 rozporządzenia oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, 2 i 2a w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.

Organ uznał, że skoro na dzień 31 marca 2021 r. skarżąca miała zarejestrowaną przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 91.03.Z., a powyższy kod nie został wymieniony w § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia, to nie przysługuje jej prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania składek.

Podkreślenia wymaga, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] lipca 2021 r. spółka wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą w [...], który jest miejscem zabytkowym, historycznym, będącym atrakcją turystyczną. Z tych względów przy zakładaniu firmy został wskazany, jako jeden z wielu, kod PKD 91.03.Z. Strona podkreśliła, że w [...] klient ma zapewnioną pełną obsługę: gastronomiczną, noclegową i turystyczną. Działalność gastronomiczna (PKD 56.10) stanowi 60% przychodów, noclegowa (PKD 55.10) – 20% przychodów, zaś przychody z zwiedzania [...] to zaledwie 2% wszystkich przychodów. W rezultacie skarżąca stwierdziła, że przeważającą jej działalnością jest działalność gastronomiczna, a nie działalność wymieniona na pierwszym miejscu w dokumencie rejestrowym. Jednocześnie strona podniosła, że taka ocena jest zgodna z opinią GUS.

Organ odwoławczy do tego zarzutu w ogóle się nie odniósł. Trudno za takie odniesienie się uznać stwierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, że wyjaśnienia organu opierają się na obowiązujących przepisach i brak jest możliwości swobodnego rozszerzania warunków zdefiniowanych w ustawie, co odpowiada zasadzie równego traktowania płatników. Organ pominął zupełnie akcentowaną przez stronę kwestię, że faktycznie przeważają działalnością spółki jest działalność gastronomiczna (PKD 56.10.A), która wymieniona została w rozporządzeniu.

Podkreślić należy, że jedną z kluczowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada przekonywania zawarta w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem twierdzenia strony uważane przez nią za istotne dla sposobu załatwienia. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 9 grudnia 2010 r., I SA/Op 556/10). Nadto, uzasadnienie zaskarżonej decyzji, o którym mowa w art. 107 § 3 k.p.a., nie może ograniczać się tylko do przedstawienia przez organ własnego stanowiska, w sytuacji gdy przesłanki podjętego rozstrzygnięcia budzą zastrzeżenia strony. W uzasadnieniu decyzji organ winien odnieść się do tych zastrzeżeń, a nie je pomijać.

Organ powinien zatem odnieść się do zarzutu skarżącej, że faktycznie przeważającą działalnością spółki nie jest działalność oznaczona kodem PKD 91.03.Z., lecz działalność oznaczona kodem PKD 56.10.A. W tym kontekście należy zauważyć, iż w orzecznictwie sądowym wyrażany jest pogląd, że istotne jest jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował w rejestrze REGON. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w rejestrze REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności (por. wyroki: WSA w Rzeszowie z dnia 25 marca 2021 r., I SA/Rz 189/21; WSA w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r., I SA/Sz 955/20 i z dnia 7 października 2021 r., I SA/Sz 580/21; WSA w Białymstoku z dnia 28 kwietnia 2021 r., I SA/Bk 140/21 i z dnia 28 lipca 2021 r., I SA/Bk 293/21; WSA w Olsztynie z dnia 29 czerwca 2021 r., I SA/Ol 390/21).

Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podniesionego przez stronę zarzutu stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, np. wyrok WSA z dnia 14 kwietnia 2005 r., III SA/Wa 180/05, wyrok WSA z dnia 24 marca 2009 r., I SA/Kr 1380/08, wyrok WSA z dnia 12 maja 2009 r., II SA/Kr 340/09.

Zdaniem Sądu pomijając zarzut strony zawarty we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ naruszył art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.

Jednocześnie Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenia dowodu z dokumentów załączonych do skargi. Należy zauważyć, że w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle tego uregulowania przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ma charakter wyjątkowy. Wszelkie kwestie związane z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego powinny być dokonane w postępowaniu przed organami administracyjnymi. Istotny jest stan faktyczny na moment wydania zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją (trzecią) postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł). Skarżąca jest natomiast zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego.

s.J.Szulc s.L.Kleczkowski s.T.Wójcik