Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 302/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c. w zw. z art. 135, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 235 z indeksem 1, art. 237
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: par. 6 ust. 1, par. 7 ust. 1, par. 8 ust. 1, par. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 7, art. 9, art. 77, art. 80, art. 84 par. 1, art. 107 par. 1 i par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie WSA Felicja Kajut,, WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia 6 maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia 8 marca 2010 r., nr [...].


UZASADNIENIE

W związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej u D. K. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu 19 marca 2004 r. wszczął postępowanie administracyjne. Po rozpatrzeniu sprawy organy pierwszej i drugiej instancji, nie stwierdziły u strony choroby zawodowej narządu głosu.

Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 300/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił powyższe rozstrzygnięcia organów inspekcji sanitarnej. W uzasadnieniu Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt P 23/07 (Dz. U. Nr 116, poz. 740), w którym Trybunał orzekł, że zarówno przepisy art. 237 § 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia), jak i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach - są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. W konsekwencji Sąd, mając na uwadze treść art. 178 Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, odmówił zastosowania przepisów aktu rangi podustawowej - w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Polecił także organom rozpatrzyć sprawę niezwłocznie po uchwaleniu przepisów prawa regulujących kwestię chorób zawodowych w zgodzie z Konstytucją RP.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 8 marca 2010 r. nie stwierdził u D. K. choroby zawodowej choroby narządu głosu wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Jako podstawę prawna rozstrzygnięcia wskazał art. 5 pkt. 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 2351 Kodeksu pracy, § 8 ust. 1, § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz art. 104 § 1 i 2 k.p.a.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku postępowania Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, Poradnia Chorób Zawodowych w G. w dniu 12 lipca 2004 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u D. K. choroby zawodowej. W orzeczeniu podano, iż na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono przewlekłe zapalenie krtani, która to choroba nie jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych. Instytut Medycyny Pracy w Ł. orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia 6 czerwca 2005 r. także orzekł o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, rozpoznając u strony przewlekłe zapalenie krtani. Rozpoznania te zostały potwierdzone w opiniach uzupełniających tych jednostek.

W wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w poz. 15 wymienia się przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat i są to: guzki głosowe twarde; wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych; niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią.

Zgodnie z § 11 ust. 1 nowego rozporządzenia do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ pozyskał opinię z dnia 13 października 2009 r. w której WOMP w G. w pełni podtrzymuje swoje orzeczenie lekarskie z dnia 12 lipca 2004 r.

Organ podkreślił, że rozpoznana u D. K. choroba (opinie lekarskie: WOMP w G., Instytucie Medycyny Pracy w Ł. oraz Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.) nie jest chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.

Strona odwołała się od tej decyzji podnosząc, że PPIS bezkrytycznie przyjął pismo WOMP w G. z dnia 13 października 2009 r. o podtrzymaniu orzeczenia nr [...]. Tymczasem dokumentacja fotograficzna z videostroboskopii przesłana do strony jest całkowicie nieczytelna. Wymieniła także szereg zaświadczeń lekarskich wydanych przez lekarzy laryngologów, gdzie - jak twierdzi - rozpoznaje się guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, niedowład mięśni przywodzących napinających fałdy głosowe. Podważała przy tym wszystkie trzy orzeczenia lekarskie domagając się przeprowadzenia ponownego badania i wydania nowego orzeczenia.

Po rozpatrzeniu odwołania [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] decyzją z dnia 6 maja 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że z karty oceny narażenia zawodowego wynika, że strona od 1974 r. do 2005 r. pracowała jako nauczyciel w narażeniu na wysiłek głosowy. Natomiast trzy orzeczenia lekarskie wydane w sprawie, tj. WOMP w G. nr [...] z dnia 12 lipca 2004 r.; IMP w Ł. nr [...] z dnia 6 czerwca 2005 r.; Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nr [...] z dnia 15 lutego 2008 r., wraz z opiniami uzupełniającymi, zgodnie rozpoznały u strony przewlekły prosty nieżyt krtani - jednostkę chorobową, która nie figuruje w wykazie chorób zawodowych, bez podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

W odniesieniu do zarzutów odwołania organ zauważył m.in., że w opinii z dnia 1 lutego 2006 r. IMP w Ł. odniósł się do załączonych przez zainteresowaną zaświadczeń wydanych przez prof. Cz. S. Wyjaśniono, że stwierdzony przez prof. Cz. S. niedowład mięśni głosowych musiał mieć charakter przemijający, gdyż w badaniu wykonywanym w IMP w Ł. zwarcie fonacyjne było pełne. W kolejnej opinii tego instytutu z dnia 18 kwietnia 2006. r. wyjaśniono, że rozpoznanie dotyczące choroby strony wydane było na podstawie oceny stanu zdrowia pacjentki w dniu badania, a nie na podstawie wcześniej wystawionych rozpoznań. Przedstawione przez stronę diagnozy mogą mieć tylko znaczenie informacyjne. Co istotne prof. Cz. S. wykonał podstawowe badanie laryngologiczne, które nie upoważnia do postawienia diagnozy w postaci niedowładu mięśni głosowych. Niedomykalność fonacyjna nie jest równoważna z niedowładem, co sugeruje postawione rozpoznanie. Niedomykalność fonacyjna może mieć charakter zmienny i również ustępujący, co potwierdziły następne badania.

Zdaniem organu odwoławczego, od momentu wydania decyzji w przedmiotowej sprawie w 2008 r. nie zaistniały żadne nowe okoliczności, ani żadne nowe dowody w sprawie, które wymagałyby ponownego badania lekarskiego, tym bardziej, że strona od 2005 r. nie pracuje w narażeniu. Natomiast zaświadczenia lekarskie dostarczone w trakcie całego postępowania przez stronę były szeroko omawiane w opiniach lekarzy orzeczników. Na zakończenie podkreślił, że organy inspekcji sanitarnej wydając decyzję w sprawie choroby zawodowej opierają się na orzeczeniach lekarskich opisujących rozpoznanie, wyniki przeprowadzonych badań a także uzasadniających orzeczenie, a nie badań przeprowadzonych przez lekarzy, którzy nie mają do tego stosownych uprawnień.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D. K. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżąca zarzuciła decyzjom naruszenie § 6, § 7 oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Podkreśliła, że w aktach sprawy brak kart oceny narażenia zawodowego za okresy jej pracy w LO w W., II LO w T. i Zespole Szkół Rolniczych w G. koło T. Nie zapewniono jej także czynnego udziału w sprawie.

W ocenie skarżącej organ pierwszej instancji w sposób lakoniczny uzasadnił swoje rozstrzygnięcie i nie ustosunkował się do wszystkich badań lekarskich przedstawionych przez nią w trakcie postępowania. Nadto trzy w/w orzeczenia lekarskie obarczone są licznymi wadami formalnymi i merytorycznymi; zostały wydane na podstawie nieobowiązujących przepisów. Wskazała dokumentację lekarską, której nie uwzględniono ani w orzeczeniach lekarskich ani w decyzji PPIS. Obejmuje ona: 11 dokumentów informujących o wtórnych zmianach przerostowych fałdów głosowych; 7 dokumentów informujących o guzkach głosowych twardych; szereg dokumentów informujących o niedowładzie mięśni przewodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią.

Informacje o wtórnych zmianach przerostowych fałdów głosowych znajdują się: 1. w diagnozie z dnia 28 lutego 2005 r. prof. dr hab. med. Cz. S., Kierownika Katedry i Kliniki Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani Akademii Medycznej w G.; 2. w diagnozie z dnia 20 lipca 2005 r. prof. dr hab. med. Cz. S., Kierownika Katedry i Kliniki Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani Akademii Medycznej w G.; 3. w diagnozie z dnia 01 marca 2006 r. prof. dr hab. med. Cz. S., Kierownika Katedry i Kliniki Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani Akademii Medycznej w G.; 4. w konsultacji foniatrycznej, laryngoskopii lupowej, stroboskopii i badaniu akustycznym głosu z dnia 2 marca 2006 r., wykonanych przez lek. med. G. K. – U. spec. foniatrę i laryngologa w Akademickim Centrum Klinicznym Akademii Medycznej w G., Poradni Foniatrycznej; 5. w opisie wykonanym przez lek. M. K. – K. laryngolog, specjalistę foniatrę, do zdjęcia z videostroboskopii z dnia 20 kwietnia 2006 r.; 6. w opinii z dnia 09 maja 2007 r. prof. dr hab. med. Cz. S., Kierownika Katedry i Kliniki Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani Akademii Medycznej w G.; 7. w konsultacji otolaryngologicznej z dnia 17 lipca 2007 r. (wraz z płytą CD z nagraniem z videostroboskopii) prof. dr hab. med. Cz. S., Kierownika Katedry i Kliniki Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani Akademii Medycznej w G.; 8. w opisach wykonanych przez lek. M. K. – K., laryngolog, specjalistę foniatrę, do dwóch różnych zdjęć z videostroboskopii z dnia 28 maja 2007 r.; 9. w opisach wykonanych przez lek. M. K. – K., laryngolog, specjalistę foniatrę, do trzech różnych zdjęć z videostroboskopii dnia 18 lipca 2007 r.; 10. w diagnozie lekarskiej umieszczonej na pliku zdjęć z nagrania videostroboskopowego krtani z dnia 17 lipca 2007 r. wystawionej dnia 25 lipca 2007 r. i z ponowną oceną z dnia 08 sierpnia 2007 r. przez prof. dr hab. med. Cz. S., Kierownika Katedry i Kliniki Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani Akademii Medycznej w G.; 11. w opinii lekarskiej z dnia 15 października 2007 r. prof. dr hab. med. Cz. S., Kierownika Katedry i Kliniki Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani Akademii Medycznej w G..

Natomiast informacje o guzkach głosowych twardych znajdują się: 1. w opisach wykonanych przez lek. M. K. – K. laryngolog, specjalistę foniatrę, do dwóch różnych zdjęć z videostroboskopii z dnia 28 maja 2007 r.; 2. w opisach wykonanych przez lek. M. K. – K. laryngolog, specjalistę foniatrę, do trzech różnych zdjęć z videostroboskopii dnia 18 lipca 2007 r.; 3. w konsultacji laryngologicznej z dnia 17 lipca 2007 r. (wraz z płytą CD z nagraniem z videostroboskopii) prof. dr hab. med. Cz. S., Kierownika Katedry i Kliniki Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani Akademii Medycznej w G.; 4. w historii zdrowia i choroby wydanej przez Poradnię Foniatryczną Akademii Medycznej w G. (zgodność z oryginałem potwierdzona przez Dział Opieki Ambulatoryjnej, Akademickie Centrum Kliniczne-Szpital, Kierownik Działu Opieki Ambulatoryjnej), w badaniach lekarskich, które odbyły się w dniach: 30 maja 2007 r. i 30 lipca 2007 r.; 5. w diagnozie lekarskiej umieszczonej na pliku zdjęć z nagrania videostroboskopowego z dnia 17 lipca 2007 r., wystawionej dnia 25 lipca 2007 r. i z ponowną oceną z dnia 08 sierpnia 2007 r. przez prof. dr hab. med. Cz. S., Kierownika Katedry i Kliniki Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani Akademii Medycznej w G.; 6. w opinii lekarskiej z dnia 15 października 2007 r. prof. dr hab. med. Cz. S., Kierownika Katedry i Kliniki Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani Akademii Medycznej w G.

Zaś informacje o niedowładzie mięśni przewodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią znajdują się w prawie wszystkich dokumentach, w szczególności o braku pełnego zwarcia fonacyjnego głośni informują dokumenty: 1. diagnoza z dnia 28 lutego 2005 r. prof. dr hab. med. Cz. S., Kierownika Katedry i Kliniki Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani Akademii Medycznej w G.; 2. diagnoza z dnia 20 lipca 2005 r. prof. dr hab. med. Cz. S., Kierownika Katedry i Kliniki Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani Akademii Medycznej w G.; 3. diagnoza z dnia 01 marca 2006 r. prof. dr hab. med. Cz. S., Kierownika Katedry ¡ Kliniki Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani Akademii Medycznej w G.; 4. konsultacja foniatryczna, laryngoskopia lupowa, stroboskopia i badanie akustyczne głosu z dnia 02 marca 2006 r. wykonane przez lek. med. G. K. – U. spec. foniatrę i laryngologa w Akademickim Centrum Klinicznym Akademii Medycznej w G., Poradni Foniatrycznej; 5. opis wykonany przez lek. M. K. – K. laryngolog, specjalistę foniatrę do zdjęcia z videostroboskopii z dnia 20 kwietnia 2006 r.; 6. karta wypisowa z dnia 09 października 2006 r. z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, Szpital w S.; 7. opinia z dnia 09 maja 2007 r. prof. dr hab. med. Cz. S., Kierownika Katedry i Kliniki Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani Akademii Medycznej w G.; 8. konsultacja otolaryngologiczna z dnia 17 lipca 2007 r. (załączona płyta CD wraz z nagraniem

z videostroboskopii) prof. dr hab. med. Cz. S., Kierownika Katedry i Kliniki Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani Akademii Medycznej w G.; 9. opisy wykonane przez lek. M. K. – K. laryngolog, specjalistę foniatrę, do dwóch różnych zdjęć z videostroboskopii z dnia 28 maja 2007 r. "zwarcie fonacyjne niepełne - w postaci ósemki"; 10. opisy wykonane przez lek. M. K. – K. laryngolog, specjalistę foniatrę, do trzech różnych zdjęć z videostroboskopii dnia 18 lipca 2007 r. "zwarcie fonacyjne niepełne - w postaci ósemki"; 11. np. zdjęcia z 7, 10, 12 i 15 sekundy nagrania videostroboskopii z dnia 17 lipca 2007 r. z płyty CD załączonej do konsultacji otolaryngologicznej prof. dr hab. med. Cz. S., Kierownika Katedry i Kliniki Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani Akademii Medycznej w G.; 12. historia zdrowia i choroby wydana przez Poradnię Foniatryczną Akademii Medycznej w G., z badań lekarskich, które odbyły się w dniach: 29 grudnia 2006 r., 05 lutego 2007 r., 14 lutego 2007 r., 11 kwietnia 2007 r., 15 maja 2007 r. i 30 maja 2007 r.; 13. w diagnozie lekarskiej umieszczonej na pliku zdjęć z nagrania videostroboskopowego krtani z dnia 17 lipca 2007 r. wystawionej dnia 25 lipca 2007 r. i z ponowną oceną z dnia 08 sierpnia 2007 r. przez prof. dr hab. med. Cz. S. Kierownika Katedry i Kliniki Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani Akademii Medycznej w G.; 14. w opinii lekarskiej z dnia 15 października 2007 r. prof. dr hab. med. Cz. S., Kierownika Katedry i Kliniki Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani Akademii Medycznej w G.

Zarzuciła, że organ pierwszej instancji bezpodstawnie przyjął wyjaśnienia WOMP w G. zawarte w piśmie z dnia 13 października 2009 r.

Z kolei organ odwoławczy nie odniósł się do jej zarzutów zawartych w odwołaniu. Stwierdzenie organu, że zaświadczenia lekarskie były szeroko komentowane w opiniach lekarzy orzeczników należy uznać za gołosłowne, gdyż nie podano w jakim orzeczeniu i na której stronie nastąpiło to omówienie. Nadto stanowisko tego organu, co do dokumentacji lekarskiej dostarczonej przez skarżącą w toku postępowania, jest sprzeczne z § 8 w/w rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., który nakazuje wydać decyzję w oparciu o cały materiał dowodowy. Dostarczone przez nią zaświadczenia lekarskie, opinie, diagnozy, zdjęcia, opisy historie chorób gardła i krtani nie zostały w sposób wyczerpujący i właściwy uwzględnione w orzeczeniach organów inspekcji sanitarnej.

W odniesieniu do orzeczenia lekarskiego WOMP w G. z dnia 12 lipca 2004 r, nr [...] i pisma z dnia 13 października 2009 r. skarżąca zauważyła, że nie zawierają informacji jakie badania lekarskie przeprowadzono w celu rozpoznania choroby zawodowej ani jakie były dokładne wyniki tych badań, np. o stanie strun głosowych, o drganiach fonacyjnych. Karta narażenia zawodowego sporządzona na potrzeby tego orzeczenia również wykazuje braki. Podkreśliła, że zaistniały nowe dowody w sprawie tego orzeczenia, które powzięła dopiero 1 czerwca 2010 r., kiedy otrzymała z WOMP w G. kopię historii swojej choroby zawodowej i karty badania w związku z chorobą zawodową. Stwierdziła również, że badania videostroboskopii są dla niej nieczytelne.

Również orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia 6 czerwca 2005 r. nr [...] jest wadliwe, gdyż zawiera błędy nasuwające wątpliwości co do osoby badanej - nie zgadza się okres zatrudnienia jako nauczyciel, wspomniano o badaniach z dnia 31 sierpnia 2004 r., w których skarżąca nie mogła uczestniczyć. Wątpliwości tych nie rozwiewa również pismo tej jednostki orzeczniczej z dnia 1 czerwca 2006 r., które skarżąca otrzymała dopiero w 2010 r. (za pośrednictwem organu).

Skarżąca konsekwentnie powoływała się na diagnozy lekarskie prof. Cz. S., lek. med. G. K. – U. i lek. med. M. K. - K.

Jeżeli chodzi o orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nr [...] z dnia 15 lutego 2008 r. stwierdziła, że nie wszystkie badania lekarskie przeanalizowano i nie wyjaśniono przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej wszystkim badaniom lekarskim przedstawionym przez skarżącą. W szczególności pominięto ustalenia z karty wypisu ze szpitala z dnia 9 października 2006 r., która wspomina o braku zwarcia fonacyjnego. Zaistniały także problemy techniczne z nagraniem na płytę CD i zrobieniem zdjęć jej gardła. Także konkluzja, że zmiany chorobowe zostały stwierdzone w okresie po zakończeniu narażenia na nadmierny wysiłek głosowy, co sugeruje ich pozazawodowe pochodzenie, jest sprzeczne z powoływaną wyżej dokumentacją. Podkreśliła, że zdjęć, o ile były zrobione, z Instytutu Medycyny Pracy w Ł. nigdy nie otrzymała, natomiast instytut przesłał zdjęcia zrobione "w formie czterech czarnych prostokątów" z badań stroboskopii w WOMP w G.

W pismach procesowych z dnia 20 czerwca 2012 r. i z dnia 25 czerwca 2012 r. skarżąca podtrzymała swoje zarzuty. Do tego ostatniego pisma dołączyła obszerną dokumentację medyczną, której nie uwzględniły organy. Dodatkowo zarzuciła organom obu instancji naruszenie art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

W uzasadnieniu udzielonej odpowiedzi zaznaczył, że w sprawie orzeczenia wydały wszystkie możliwe jednostki orzecznicze, a organy inspekcji sanitarnej są tymi orzeczeniami związane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 maja 2010 r., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u D. K.

Na początku rozważań należy wskazać, że niniejsza sprawa była już rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Zgodnie zaś z przepisem art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W wyroku wydanym w dniu 15 stycznia 2009 r., w sprawie sygn. akt III SA/Gd 300/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzje organu pierwszej i drugiej instancji, w związku z zapadłym w dniu 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07 (Dz. U. z 2008 r. Nr 116, poz. 740) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, który orzekł o niezgodności z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (w zakresie w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia), jak i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (a więc przepisów, które legły u podstaw wydanych decyzji).

W konsekwencji też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobowiązał organy do rozpatrzenia sprawy skarżącej niezwłocznie po uchwaleniu przepisów prawa regulujących kwestie chorób zawodowych w zgodzie z Konstytucją RP.

Stosownie zaś do otrzymanych wytycznych organy w oparciu o nową regulację ponownie rozpatrzyły sprawę i wydały decyzje, będące obecnie przedmiotem kontroli sądowej.

Przechodząc do dalszych rozważań, to Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) w przepisie art. 2351 stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Jak wynika, z treści przywołanego przepisu, aby określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki: po pierwsze, rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych; po drugie, winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przedmiotem badania organu jest więc ustalenie istnienia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, ustalenie pracy w warunkach narażających na powstanie tej choroby oraz związku przyczynowego między chorobą zawodową, a tymi warunkami.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, które reguluje postępowanie organów w tym zakresie. Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 3 lipca 2009 r. Zatem uregulowania tego aktu prawnego (stosownie do otrzymanych przez organy wytycznych) stanowiły podstawę rozstrzygnięcia i według tych przepisów należy oceniać postępowanie organów.

I tak, przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), zwanego dalej rozporządzeniem stanowi, że uprawniony lekarz zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.

Stosownie natomiast do § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Nie ulega też wątpliwości, że w sprawach nie uregulowanych w rozporządzeniu należy stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 7 i art. 77. Obowiązkiem bowiem organu jest zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Dotyczy to także regulacji z art. 80 k.p.a.

Należy również wskazać, że przepis § 11 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że z zastrzeżeniem postępowań wszczętych i nie zakończonych przed dniem 3 września 2002 r., do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne.

Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zwrócił się pismem z dnia 21 września 2009 r. do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G., wskazując m.in. na wejście w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz w związku "z wieloma błędami pisarskimi", na które powołuje się skarżąca, o weryfikację wydanego orzeczenia, ponieważ w sprawie musi być wydana nowa decyzja administracyjna (- k. 30).

W niniejszej sprawie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. wydał bowiem w dniu 12 lipca 2004 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Jak wynikało z jego treści, u skarżącej, po wykonaniu badań lekarskich w dniach: 31 marca 2004 r., 28 kwietnia 2004 r. i 26 maja 2004 r. rozpoznano chorobę, która nie była wymieniona w wykazie chorób zawodowych.

W odpowiedzi WOMP w G. nadesłał pismo z dnia 13 października 2009 r. w którym "informował", że biorąc pod uwagę przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. "podtrzymuje w całości orzeczenia lekarskie nr [...] z dnia 12.07.2004 r." (- k. 31).

W niniejszej sprawie zostały wydane również orzeczenia lekarskie przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. w dniu 6 czerwca 2005 r., nr [...] i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniu 5 lutego 2008 r., nr [...].

Jak wynika też z akt sprawy w dniach: 19 listopada 2009 r. i 02 grudnia 2009 r. i 03 grudnia 2009 r. zostały sporządzone karty oceny narażenia zawodowego - zakład pracy: Centrum Kształcenia Ustawicznego w K., Powiatowy Zespół Szkół Zawodowych nr 1 w K., Powiatowy Zespół Szkół Zawodowych nr 2 w K. (- k. 32, 33 i 34). Poprzednia zaś karta oceny narażenia zawodowego pochodzi z dnia 21 czerwca 2005 r., zakład pracy - Powiatowy Zespół Szkół Zawodowych nr 2 w K. (- k. 7).

Zważyć w tym miejscu należy, że stosownie do przywołanej powyżej treści § 11 ust. 1 rozporządzenia skuteczne pozostają czynności dokonane w niniejszej sprawie przez organy administracji przed dniem 3 lipca 2009 r. (przed datą wejścia w życie rozporządzenia) lecz podlegać muszą one ocenie w świetle przepisów obecnie obowiązujących.

Orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, wydawane przez uprawnionego lekarza ma obecnie, podobnie jak pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów, zasadnicze znaczenie w postępowaniu w przedmiocie choroby zawodowej.

Nie podlega również wątpliwości, że rozpoznane schorzenie, aby mogło być uznane za chorobę zawodową, musi odpowiadać jednostce chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych.

Obecnie w poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., wymienia się: przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat: 1) guzki głosowe twarde; 2) wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych; 3) niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią.

Jednak uprzednio pod poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. wymienione były: przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat: 1) guzki głosowe twarde; 2) wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych; 3) niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią.

Zatem niewątpliwie, przywołane powyżej jednostki chorobowe narządu głosu zawarte w wykazach chorób zawodowych stanowiących załączniki do przywołanych Rozporządzeń nie są jednakowe, zasadnicza zaś różnica dotyczy jednostki chorobowej określonej punkcie trzecim.

Poprzednie orzeczenie lekarskie WOMP w G. nr [...] z dnia 12 lipca 2004 r., które w toku niniejszego postępowania zostało podtrzymane, zostało wydane w oparciu o wykaz chorób zawodowych stanowiących załącznik do Rozporządzenia z 2002 r. (a więc zawierającego odmienne określenie jednostki chorobowej narządu głosu od obecnej). I co jest istotnym, na podstawie udzielonej w dniu 13 października 2009 r. przez WOMP w G. "informacji" nie można w żadnej mierze stwierdzić czy w świetle aktualnej regulacji znajdującej się w Rozporządzeniu z 2009 r., schorzenie skarżącej zostało, czy też nie zostało ujęte, w wykazie chorób zawodowych. Kwestia ta nie była przedmiotem jakichkolwiek ocen czy też rozważań jednostki orzeczniczej. Udzielona "informacja" przez WAMP w G. nie pozwala tym samym na stwierdzenie czy jednostki chorobowe zawarte we wcześniejszym wykazie chorób, są tożsame z jednostkami z aktualnego wykazu.

Okoliczności te powodują, że takie orzeczenie lekarskie - "informacja" musi budzić uzasadnione wątpliwości i nie jest przekonywujące. Zwłaszcza, że udzielona "informacja" o podtrzymaniu orzeczenia, nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia. Zdaniem Sądu, takie orzeczenie lekarskie ograniczające się de facto do udzielenia informacji nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że orzeczenie jednostki orzeczniczej ma charakter opinii biegłego. Orzeczenie to jest zatem dowodem, które musi być szczegółowo uzasadnione i podlega ono ocenie organowi administracji, który wydaje na jego postawie decyzję (art. 84 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a.).

Nie sposób też nie zauważyć, że pozostałe sporządzone w toku niniejszego postępowania orzeczenia lekarskie, w tym Instytutu Medycyny Pracy w Ł. nr [...] z dnia 6 czerwca 2005 r. czy Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nr [...] z dnia 15 lutego 2008 r., wraz z opiniami uzupełniającymi, wydane zostały w oparciu o wykaz chorób zawodowych stanowiących załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Zostało ono przywołane w treści tych orzeczeń lekarskich. Przedmiotowe orzeczenia nie zostały jednak w żaden sposób w toku ponownego postępowania zweryfikowane, choć niewątpliwie stanowiły także podstawę wydanych w sprawie decyzji. Jednak nie tylko z tego powodu mogą nasuwać one wątpliwości. Jak wynika jednoznacznie z treści pisma PWIS z dnia 09 czerwca 2006 r. skierowanego do WOMP w G., przyczyną skierowania skarżącej na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. były nie tylko twierdzenia skarżącej, że wydane przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. orzeczenie nie dotyczy jej osoby, lecz "pomyłki zaistniałe" w toku prowadzonego postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej. Na istnienie pomyłek wskazuje chociażby znajdującą się w aktach administracyjnych kserokopia badania videostroboskopowego WOMP w G. opatrzona datą 31 sierpnia 2004 r. (załączona do pisma z dnia 1 lutego 2006 r. Instytutu Medycyny Pracy w Ł. znajdującego się w aktach administracyjnych), a więc datą, w której skarżąca nie mogła być poddana badaniom, gdyż orzeczenie lekarskie WOMP-u zostało wydane w dniu 12 kwietnia 2004 r. Kserokopia tych badań jest całkowicie nieczytelna, a zostały uwidocznione na niej - "cztery czarne prostokąty".

Z akt sprawy nie wynika również, aby karty oceny narażenia zawodowego z dnia: 19 listopada 2009 r. i 02 grudnia 2009 r. i 03 grudnia 2009 r. stanowiły podstawę wydanego orzeczenia lekarskiego - "informacji" z dnia 13 października 2009 r. Samo tylko porównanie dat sporządzenia tych dokumentów nasuwa taki wniosek. Skoro karta oceny narażenia zawodowego sporządzana w określony przepisami sposób jest jednym z istotnych elementów, na podstawie których wydawane jest orzeczenie lekarskie, to nie sposób przyjąć, że prawidłowe może być orzeczenie (lub uzupełnienie takiego orzeczenia) wydane bez zapoznania się przez lekarza orzekającego z taką oceną. Rolą oceny narażenia zawodowego jest przecież zasadnicze określenie przez podmiot uprawniony warunków pracy strony, mogących spowodować chorobę zawodową. Lekarz orzekający w sprawie, nie korzystając z karty oceny narażenia zawodowego nie jest w stanie określić jakie warunki pracy stanowią element stanu faktycznego uznawanego za wiarygodny przez organ administracji właściwy w sprawie. Wydanie więc orzeczenia lekarskiego bez uwzględnienia danych zawartych w karcie narażenia zawodowego, stanowi naruszenie przepisu § 6 ust. 1 rozporządzenia. Należy też wskazać, że sporządzone karty nie dotyczą wszystkich zakładów pracy skarżącej, a organy w swoich decyzjach nie wyjaśniają, ani wskazują przyczyn takiego stanu rzeczy.

W konsekwencji dokonanych rozważań należało uznać, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszały przepisy postępowania oraz prawa w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Dlatego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy administracji uwzględnią poczynione powyżej uwagi, a także uzyskają aktualne orzeczenie lekarskie, w którym to orzeczeniu zawarta zostanie przede wszystkim jednoznaczna ocena, czy rodzaj schorzenia występujący u skarżącej można lub nie można, i dlaczego, zakwalifikować jako chorobę zawodową w rozumieniu przepisów aktualnego rozporządzenia z 2009 r. Przy czym orzeczenie lekarskie winno zostać wydane zgodnie z wymogami przepisu § 6 ust. 1 rozporządzenia, w tym na podstawie kart oceny narażenia zawodowego sporządzonych w sprawie, oraz uwzględniać dokumentację lekarską skarżącej.

Ponadto powinno one zostać poddane takiemu samemu reżimowi, jak i orzeczenie wydane w sprawie po raz pierwszy. To znaczy, że od wydanego orzeczenia przez jednostkę orzeczniczą pierwszego stopnia, przysługiwać musi stronie prawo złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę drugiego stopnia (§ 7 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie zaś z zasadami wynikającymi z art. 9 k.p.a. strona powinna zostać pouczona o przysługującym jej prawie złożenia takiego wniosku, a wydane orzeczenie winno zostać jej doręczone. Decyzje zaś wydane w wyniku ponownego rozpoznania sprawy powinny spełniać wymogi przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Jak wskazano powyżej, zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Na zakończenie rozważań należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują jedynie kontrolę nad działalnością administracji publicznej. Ustawodawca bowiem nie wyposażył sądów administracyjnych w uprawnienia, które pozwalałyby na podejmowanie merytorycznych rozstrzygnięć.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.