Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1551/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6151 Lokalizacja dróg i autostrad
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, 8, 77 par. 1, 105 i 154
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1c i art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2015 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz T. M. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], Minister Infrastruktury i Rozwoju, na podstawie art.138 § 1 pkt 2 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej k.p.a po rozpoznaniu odwołania T.M. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak [...] odmawiającej uchylenia decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r., znak [...] o ustaleniu lokalizacji dla inwestycji "budowa Trasy Mostu [...] w ciągu drogi krajowej nr [...] na odcinku od węzła z ul. [...] i ul. [...] w Dzielnicy [...] do węzła z ul. [...] w dzielnicy [...] w m. W. " w zakresie działki ewidencyjnej [...] z obrębu [...], uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji.

Stan sprawy przedstawiał się następująco.

T.M., dalej skarżąca, wnioskiem z dnia 10 maja 2014 r. wystąpiła o wydanie w trybie art. 154 K.p.a. decyzji o uchyleniu decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r znak: [...] o ustaleniu lokalizacji dla inwestycji "budowa Trasy Mostu [...] w ciągu drogi krajowej nr [...] na odcinku od węzła z ul. [...] i ul. [...] w Dzielnicy [...] do węzła z ul. [...] w dzielnicy [...] w m. W. ", dalej decyzja lokalizacyjna, w odniesieniu do działki o nr ew. [...] z obrębu [...]. Przyczyną żądania było wskazanie, że przedmiotowa działka nie została wykorzystana na cele wywłaszczenia.

Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak [...], Wojewoda [...] odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r., znak [...] z powodu braku ustawowych przesłanek do wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia na podstawie art. 154 K.p.a. tj. fakt nabycia mocą decyzji praw przez jedną ze stron postępowania Prezydenta m. W. , co stanowi wystarczającą podstawę do wydania decyzji odmownej.

Skarżąca wniosła odwołanie, wskazując na naruszenie art. 10, 77 K.p.a. oraz 154 K.p.a. (brak możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydanie rozstrzygnięcia, nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i jego błędna ocena w tym wadliwe ustalenie, że decyzja lokalizacyjna kreowała prawo na rzecz inwestora tj. Prezydenta m. W. .)

Ponownie rozpoznając sprawę Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem odwoławczym. Uznał spełnienie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a.

Wywiódł, że ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. 2003, Nr 80, poz. 721 ze zm.), dalej specustawa nie określa katalogu stron postępowania, poza tym, że stroną tego postępowania jest z pewnością wnioskodawca. W związku z tym, ustalenie tego kręgu następuje na podstawie art.- 28 K.p.a., które to przepisy stosuje się odpowiednio do postępowania dotyczącego ustalenia lokalizacji drogi.

T.M. nie posiada, zdaniem organu, przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Działka [...] powstała w wyniku zatwierdzonego decyzją lokalizacyjną podziału działki o nr ew. [...]. Właścicielem działki [...] przed jej podziałem był Skarb Państwa, władającym m. W. a stan właścicielski po podziale nie uległ zmianie. W związku z tym skarżąca nie była stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji w odniesieniu do działki [...], nie posiadała także interesu prawnego w momencie wystąpienia z wnioskiem o uchylenie decyzji lokalizacyjnej w części dotyczącej przedmiotowej działki. Fakt, że nie jest ona właścicielem ani użytkownikiem przedmiotowej działki wynika także z jej wniosku z dnia 10 maja 2014 r. Także podnoszona przez skarżącą okoliczność związana z toczącym się postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie wskazuje na istnienie po stronie skarżącej interesu prawnego w toczącym się postępowaniu. Roszczenie z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2014, poz. 518 ze zm.) nie kreuje jej tytułu własności do przedmiotowej nieruchomości. Dopiero prawomocne rozstrzygnięcie w tej sprawie w formie decyzji administracyjnej o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stanowiłoby podstawę wpisu jej praw do księgi wieczystej jako właścicielki a w konsekwencji uznanie, że posiada interes prawny w toczącym się postępowaniu. Brak ostatecznej decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości (działki [...]) stanowi o braku po stronie skarżącej interesu prawnego w złożeniu wniosku o zmianę decyzji lokalizacyjnej, co czyni to postępowanie bezprzedmiotowym.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzuciła naruszenie:

- art. 28 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprze błędne uznanie, że skarżącej właścicielce nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością objętą decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 2005 r. nie służył przymiot strony;

-art. 7 i 77 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez zebranie materiału dowodowego w szczególności w zakresie ustalenia podmiotu któremu służy tytuł prawny do działki o nr ew. [...], która znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości objętych decyzją o lokalizacji inwestycji a w konsekwencji błędnym uznaniu, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony;

-art. 8 K.p.a. poprzez zaniechanie wezwania strony do złożenia dokumentów potwierdzających interes prawny w sprawie zmiany decyzji z [...] listopada 2007 r. ;

-art.105 § 1 K.p.a. poprzez uznanie bezprzedmiotowości postępowania pomimo merytorycznych podstaw do rozpoznania sprawy.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała na przysługujący jej tytuł prawny do działki o nr ew. [...], graniczącej z działką o nr ew. [...] – co statuuje jej prawo do bycia stroną w przedmiotowym postępowaniu. Organ nie wezwał jej do wykazania interesu prawnego, co w konsekwencji doprowadziło go do wydania wadliwej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.

Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).

Oceniając trafność a tym samym zgodność z prawem decyzji z [...] marca 2015r. Sąd podziela zaprezentowane przez organ ustalenia i argumentację prawniczą w zakresie generalnego ustalenia przesłanki do prowadzenia postępowania administracyjnego wywodzonej z przysługującego podmiotowi ubiegającemu się o wszczęcie postępowania przymiotu strony. Przymiot strony, zgodnie z art. 28 K.p.a. przysługuje podmiotowi, który wykaże swój interes prawny (nie interes faktyczny) w braniu udziału w toczącym się postępowaniu. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania czy też ten kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny jest konkretnym interesem indywidualnym którego istnienie musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych konkretnej sprawy i w określonych przepisach prawa materialnego.(por. wyrok NSA z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2035/11, LEX nr 1121192). Za stronę, najogólniej, będzie uważana osoba fizyczna czy prawna, która na podstawie obowiązującego prawa może uzyskać określone korzyści lub może być zobowiązany do określonego zachowania, które wyznacza konkretna decyzja administracyjna wydana przez organ administracji publicznej.

W ustalonym stanie faktycznym w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ II instancji pominął, że w okresie pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I ([...] sierpnia 2014 r.) instancji a organ II instancji ([...] marca 2015 r.) została wydana przez Wojewodę [...] w dniu [...] lutego 2015 r. ostateczna decyzja nr [...] w której orzeczono o zwrocie skarżącej nieruchomości położonej przy ulicy [...] (dawna ul. [...]) oznaczonej aktualnie jako działka nr [...] z obrębu [...]. Jak wynika z mapy Geoportal działka ta graniczy bezpośrednio z działką o nr ew.[...]. Ponieważ organ II instancji ma, wynikający z art. 15 K.p.a., obowiązek ponownego rozpoznania sprawy jako całości, w związku z tym winien przed rozstrzygnięciem ustalić ww okoliczność. Jest to tym bardziej zasadne z uwagi na podnoszone przez skarżącą okoliczności związane z toczącym się postępowaniem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości – działki [...]. (obecnie działki [...] i [...]). Ostateczność decyzji o zwrocie części nieruchomości przesądza, że skarżącej przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Organy i sądy związane są treścią ostatecznej decyzji administracyjnej mocą której strona nabyła prawo do wydania nieruchomości wobec orzeczenia o jej zwrocie. Choć istotnie skarżąca nie legitymuje sią tytułem prawnym do nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] z uwagi na wydanie przez Wojewodę [...] ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak [...], to w świetle ww decyzji o zwrocie działki o nr ew. [...] stała sią podmiotem któremu przysługuje prawo do nieruchomości graniczącej z działką o nr ew. [...]. To, że skarżąca nie miała przymiotu strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji lokalizacyjnej z uwagi na wywłaszczenie - umowa z dnia 29 listopada 1975 r. zawarta w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /D.U. z 1961 r, Nr 18, poz. 94/ nie pozbawia jej obecnie możliwości wyruszania decyzji lokalizacyjnej wobec zaistnienia nowych okoliczności faktycznych.

Sąd jest zdania, że dla uznania praw skarżącej nie jest konieczne dokonanie stosownych zmian w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr ew. [...]. Generalnie skutek rzeczowy następuje z momentem kiedy decyzja o zwrocie staje się ostateczna a nie złożenie stosownego wniosku o dokonanie zmian w księgach wieczystych powoduje jedynie niezgodność stanu faktycznego z rzeczywistym stanem prawnym.

Powyżej stwierdzone uchybienia czynią zasadnym zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 K.p.a. w zakresie zaniechania zebrania pełnego materiału dowodowego a następnie jego oceny oraz zarzut naruszenia art. 105 § 1 K.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie istnienia podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego.

Sąd nie stwierdził natomiast naruszenia art. 8 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ponieważ to skarżąca, skoro zapadła decyzja o zwrocie wydana przez podmiot inny niż Minister Infrastruktury i Rozwoju, powinna sama o tym poinformować organ.

Ponownie rozpoznając sprawę z wniosku T.M. organ uwzględni wytyczne WSA i oceni decyzją organu I instancji pod kątem możliwości uchylenia w trybie art. 154 K.p.a. przedmiotowej decyzji lokalizacyjnej z [...] listopada 2005 r.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. D.U. z 2012, poz. 270) orzekł jak w wyroku.