Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 4812/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145, art. 149, art. 145a par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... listopada 2015 r. nr ... w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji i umorzenia postępowania; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz B. G. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2014 r. nr [...] Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we W. (dalej: Dyrektor OR ARiMR we W. ) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. nr [...]z [...] września 2014 r. w sprawie odmowy przyznania B.G. (dalej: Strona lub Skarżąca) pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2009 r. Powodem takiego rozstrzygnięcia było stworzenie przez Stronę sztucznych warunków do uzyskania pomocy finansowej.

W dniu 7 stycznia 2015 r. do Dyrektora OR ARiMR we W. wpłynął wniosek Strony o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego organu nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. z uwagi na nowelizację ustawy o ewidencji producentów, która weszła w życie dnia 1 stycznia 2015 r., wprowadzoną ustawą z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w następstwie wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 3 grudnia 2013 r. sygn. akt P-40/12. We wniosku o wznowienie postępowania Strona powołała art. 145a k.p.a. oraz stwierdziła, że wykonując wyrok Trybunału Konstytucyjnego, ustawodawca wprowadził nowelizację, jednoznacznie ustalając z mocą wsteczną, że rozstrzygnięcie o wpisaniu rolnika do ewidencji producentów jest decyzją administracyjną, co oznacza, że Skarżąca pozostaje nieprzerwanie od 2005 r. wpisana do ewidencji producentów.

Dyrektor OR ARiMR we W. postanowieniem z [...] lutego 2015 r. nr [...]wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z [...] grudnia 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. nr [...] z dnia [...] września 2014 r. w sprawie odmowy przyznania pomocy z tytułu ONW na 2009 r.

Następnie postanowieniem z tej samej daty nr [...]Dyrektor OR ARiMR we W. zawiesił wznowione postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. W wyniku złożonego zażalenia na powyższe postanowienie Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Następnie postanowieniem z [...] lipca 2015 r nr [...] Dyrektor OR ARiMR we W. podjął zawieszone postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej decyzją z [...] grudnia 2014 r.

Decyzją z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Dyrektor OR ARiMR we W. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej wydanej przez ten organ w dniu [...] grudnia 2014 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...]o odmowie przyznania pomocy z tytułu ONW na 2009 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że powodem odmowy przyznania Stronie pomocy na 2009 r., decyzją z [...] grudnia 2014 r., było stworzenie przez Stronę sztucznych warunków do uzyskania pomocy finansowej, przez co doszło do naruszenia art. 4 ust. 3 rozporządzenia rady (WE, EUROATOM) nr 2988/95. Decyzja powyższa nie zapadła zatem w oparciu o przepisy, które Trybunał Konstytucyjny, w wyroku z 3 grudnia 2013 r. sygn. akt P-40/12, uznał za niekonstytucyjne.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...] Prezes ARiMR uchylił decyzję Dyrektora OR ARiMR we W. z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że umarzając postępowanie organu pierwszej instancji, organ odwoławczy winien kierować się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 k.p.a., czyli spowodowaną jakimikolwiek przyczynami bezprzedmiotowością. Oznacza to, że uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., nie jest dowolne, ale podlega ograniczeniu, które związane jest z wystąpieniem okoliczności powodujących bezprzedmiotowość postępowania przed organem I instancji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1669/11).

Prezes ARiMR przytoczył treść przepisów regulujących instytucję wznowienia postępowania w k.p.a., w tym przesłanki wznowieniowe oraz rodzaje rozstrzygnięć jakie wydaje organ po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego. Zaznaczył, że wznowione postępowanie może zostać również zakończone wydaniem przez organ decyzji o umorzeniu postępowania. Takie orzeczenie winno zostać wydane w przypadku, kiedy organ wszczął postępowanie w sprawie wznowienia mimo braku dopuszczalności takiego postępowania, co wynika ze stanowiska doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych.

Organ odwoławczy zauważył, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania obejmuje dwie fazy. Podanie o wznowienie postępowania uruchamia postępowanie wstępne, którego celem jest ustalenie przez organ, czy nie zachodzą podmiotowe bądź przedmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości wniesienia podania.

Prezes ARiMR stwierdził, że Strona we wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2014 r. zawarła żądanie oparte na art. 145a k.p.a., który stanowi, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Jednocześnie wyjaśnił, że wyrokiem o sygn. akt P 40/12 z dnia 3 grudnia 2013 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r., poz. 86, z późn. zm.) w zakresie, w jakim nie przewiduje dopuszczalności nadania osobnych numerów identyfikacyjnych każdemu z małżonków, w sytuacji gdy istnieje między nimi rozdzielność majątkowa i posiadają odrębne gospodarstwa rolne jest niezgodny z art. 32 ust. 1 w związku z art. 18 Konstytucji. Ponadto Trybunał Konstytucyjny orzekł, że ww. przepis ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast na mocy ustawy z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. poz. 1872) ustawodawca znowelizował ww. przepis i dostosował go do standardów konstytucyjnych. Nowelizacja ta weszła w życie w dniu 1 stycznia 2015 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie niekonstytucyjności z odroczeniem terminu utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu jest wyrazem powściągliwości Trybunału. Trybunał stwierdza istnienie niekonstytucyjności, dając zarazem ustawodawcy czas na dostosowanie systemu prawnego do wymagań konstytucyjnych. Zakwestionowany akt pozostaje na czas odroczenia w systemie prawnym, ale nie ma już wątpliwości co do tego, że jest on konstytucyjnie wadliwy. Jeżeli jednak ustawodawca zmieni prawo w okresie przed końcem upływu terminu odroczenia, wówczas zmiana ta ma swe źródło nie w derogacji (czyli uchyleniu normy prawnej i zastąpieniu jej nową) trybunalskiej (wyrok Trybunału Konstytucyjnego), lecz w derogacji dokonanej przez ustawodawcę. To powoduje, że brak jest wówczas miejsca na stosowanie art. 190 ust. 4 Konstytucji (wznawianie postępowań w sprawach rozstrzygniętych na podstawie derogowanej normy), a w konsekwencji także art. 145a § 1 k.p.a.

Zdaniem Prezesa ARiMR z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie ustawodawca dokonał zmiany niekonstytucyjnego przepisu przed końcem upływu terminu odroczenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, brak było podstaw do wznowienia postępowania w trybie art. 145a § 1 k.p.a. Skoro w niniejszej sprawie brak było przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. rozpatrzenie wniosku Strony o wznowienie winno zostać zakończone postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania, wydanym na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Skoro jednak Dyrektor OR wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, to w sytuacji stwierdzenia, w toku wznowionego postępowania, wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki niedopuszczalności wznowienia postępowania, przedmiotowe postępowanie winno zostać umorzone.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Strona wniosła o uchylenie obu wydanych decyzji. Jednocześnie zwróciła się o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora OR ARiMR we W. z [...] listopada 2015 r. jako postanowienia wydanego w tej samej sprawie już wcześniej rozstrzygniętej ostatecznie postanowieniem tego organu z [...] lutego 2015 r.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że Prezes ARiMR wydając zaskarżoną decyzję rozstrzygnął na niekorzyść Strony czym rażąco naruszył art. 139 k.p.a. Organ naruszył również art. 7 k.p.a., ponieważ uchylił się od wskazania w uzasadnieniu decyzji, iż jedyną przyczyną odmowy przyznania Stronie płatności było błędne ustalenie okoliczności czy Skarżąca w 2009 r. była rolnikiem wpisanym do ewidencji producentów pod nadanym jej numerem identyfikacyjnym.

Skarżąca wskazała, że w dniu 1 stycznia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 października 2014 r. o nowelizacji ustawy o ewidencji producentów. Z dniem 1 stycznia 2015 r. wyszedł na jaw nowy dowód istotny dla sprawy, istniejący w dniu wydania decyzji, nieznany organowi, w postaci pozostającej w obiegu prawnym od 2005 r. ostatecznej decyzji o wpisaniu Skarżącej do ewidencji producentów. Ponadto zdaniem Skarżącej z dniem 1 stycznia 2015 r. wyszły na jaw nowe okoliczności istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydaniu decyzji, nieznane organowi: Skarżąca była rolnikiem, któremu nadano numer identyfikacyjny; decyzja o odmowie przyznania Skarżącej płatności wydana została bez uzyskania stanowiska innego organu; zagadnienie wstępne ,,czy B.G. spełnia warunki do uzyskania wpisu w ewidencji producentów i nadania jej numeru identyfikacyjnego producenta rolnego’’ zostało rozstrzygnięte przez Kierownika BP ARiMR w [...] odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji; decyzja o odmowie przyznania płatności wydana została w oparciu o orzecznictwo NSA, które zostało podważone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z 5 stycznia 2016 r. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów z postępowań karnych prowadzonych na podstawie pomówień urzędników Agencji z udziałem pełnomocnika Skarżącej, ponieważ jest to niezbędne do wyjaśnienia udziału w postępowaniu administracyjnym osób podlegających wyłączeniu. Jednocześnie Skarżąca wniosła o udzielenie informacji odnośnie daty wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt P 40/12.

Pismem procesowym z 22 stycznia 2016 r. Skarżąca przedstawiła stanowisko odnoszące się do odpowiedzi organu na skargę oraz wniosła o przeprowadzenie dowodu z kopii decyzji o wpisaniu Skarżącej do ewidencji producentów na potwierdzenie faktu bycia rolnikiem wpisanym do ewidencji pod nadanym numerem identyfikacyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Ponadto w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych powodów niż wskazanych w skardze.

Przypomnieć należy, że przedmiotem skargi była decyzja Prezesa ARiMR z [...] listopada 2015 r. uchylająca decyzję Dyrektora OR ARiMR we W. z [...] sierpnia 2015 r. (o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącej pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 r.) i umarzająca postępowanie pierwszej instancji. W ocenie Prezesa ARiMR w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do wznowienia postępowania - na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. - zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora OR ARiMR we W. z [...] grudnia 2014 r., a rozpatrzenie wniosku Skarżącej o wznowienie postępowania powinno skutkować wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.

Na wstępie wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte którąkolwiek z wad kwalifikowanych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. Podstawy wznowieniowe przewidziane zostały również w art. 145a § 1 oraz art. 145b § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania, w następstwie którego dochodzi do rozstrzygnięcia sprawy już raz rozpatrzonej co do istoty, stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych określona została przepisami art. 145 - 152 k.p.a.

W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania, w tym zachowaniu terminu do złożenia wniosku czy wskazaniu ustawowej podstawy wznowienia. Postępowanie wstępne winno zakończyć się załatwieniem sprawy w trybie przewidzianym w art. 149 k.p.a., tj. poprzez wydanie przez właściwy organ postanowienia o wznowieniu postępowania (§ 1) bądź postanowienia o odmowie wznowienia (§ 3).

Katalog przyczyn wznowienia postępowania, wymieniony w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a., ma charakter zamknięty co oznacza, że wznowienie postępowania nie jest dozwolone z jakichkolwiek innych przyczyn. Zasadne jest zatem twierdzenie, że wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter zawężający. Wystąpienie tych przesłanek zobowiązuje organ do wznowienia postępowania bez względu na to, czy miały one wpływ na treść decyzji. Stopień, zakres, jak i skutki ewentualnego wpływu na treść danej decyzji podlegają bowiem ocenie organu dopiero po wznowieniu postępowania.

Zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2 art. 145a k.p.a.).

W piśmie z dnia 7 stycznia 2015 r. (data wpływu do organu) Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora OR ARiMR we W. z [...] grudnia 2014 r. nr [...] z uwagi na nowelizację ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, która weszła w życie dnia 1 stycznia 2015 r., wprowadzoną ustawą z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w następstwie wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 3 grudnia 2013 r. sygn. akt P-40/12. We wniosku o wznowienie postępowania Skarżąca powołała ustawową podstawę wznowienia z art. 145a k.p.a. Pismem procesowym z dnia 8 lipca Skarżąca wskazała, że wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o dwie podstawy, tj. art. 145a § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który jako przesłankę wznowienia określa sytuację w której wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję ostateczną.

Zaznaczyć należy, iż niezależnie od podania przyczyn mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego określają również inne wymogi formalne niezbędne do skutecznego złożenia podania z żądaniem wznowienia postępowania. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dopiero pozytywne ustalenia w zakresie zachowania powyższego terminu upoważniają organ do badania spełnienia przesłanki wznowieniowej i orzekania co do meritum sprawy.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Dyrektor OR ARiMR we W. prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z [...] grudnia 2014 r. We wniosku o wznowienie postępowania Skarżąca wskazała przesłankę wznowieniową, przewidzianą w art. 145a § 1 k.p.a., oraz dochowała miesięcznego terminu na złożenie wniosku, o którym mowa w art. 145a § 2 k.p.a. Zauważyć należy, że wyrokiem z 3 grudnia 2013 r. sygn. akt P 40/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r. poz. 86) w zakresie w jakim nie przewiduje dopuszczalności nadania osobnych numerów identyfikacyjnych każdemu z małżonków, w sytuacji gdy istnieje między nimi rozdzielność majątkowa i posiadają odrębne gospodarstwa rolne jest niezgodny z art. 32 ust. 1 w związku z art. 18 Konstytucji. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis powyższy traci moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok powyższy opublikowany został 13 grudnia 2013 r. w Dzienniku Ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1537). Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu prawnego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania (art. 190 ust. 4 Konstytucji).

Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym w razie odroczenia wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego utraty mocy obowiązującej przepisu uznanego za niekonstytucyjny, termin miesięczny, o którym mowa w art. 145a § 2 k.p.a., biegnie od dnia utraty mocy obowiązującej kontrolowanego przepisu. Dopiero bowiem utrata mocy obowiązującej przez przepisy, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia we wcześniejszym postępowaniu administracyjnym rodzi sytuację, w której prawa i obowiązki jednostki mogą zostać określone w sposób jednoznacznie zgodny z wymogami Konstytucji RP (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 czerwca 2015 r. II SA/Kr 235/15, wyrok WSA w Gliwicach sygn. akt II SA/Gl 896/14 – dostępne na stronie www.orzeczenia.nas.gov.pl). Niewątpliwie skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 3 grudnia 2013 r. sygn. akt P 40/12 była nowelizacja art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności wprowadzona ustawą z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, która weszła w życie 1 stycznia 2015 r. Począwszy od tej daty biegł termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania w związku ze stwierdzeniem niekonstytucyjności przepisu, wyrokiem TK z 3 grudnia 2013 r. Niezasadne tym samym jest stanowisko Prezesa ARiMR, wskazującego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że źródłem nowelizacji w/w ustawy, nie był wyrok Trybunału Konstytucyjnego i negowanie na tej podstawie możliwości wszczęcia postępowania wznowieniowego w trybie art. 145a § 1 k.p.a. Wobec dostatecznie jasno sformułowanej podstawy wznowieniowej we wniosku Skarżącej oraz zachowania wymaganego terminu na jego wniesienie Dyrektor OT ARiMR we W. nie miał podstaw do wydania postanowienia, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] grudnia 2014 r.

Zdaniem Sądu, Dyrektor OR ARiMR we W. prawidłowo również odmówił decyzją z [...] sierpnia 2015 r. uchylenia decyzji ostatecznej wydanej przez ten organ w dniu [...] grudnia 2014 r. Trafnie organ przeanalizował okoliczności faktyczne jak i prawne stanowiące podstawę do odmowy przyznania Skarżącej płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 r. pod kątem ustalenia czy w sprawie rzeczywiście zaistniała podstawa wznowieniowa, wskazana przez Skarżącą we wniosku o wznowienie postępowania. Podkreślić należy, że powodem odmowy przyznania pomocy ONW na 2009 r. były ustalenia organu o stworzeniu przez Skarżącą sztucznych warunków do uzyskania pomocy finansowej (nastąpił sztuczny podział jednego gospodarstwa rolnego dla celów pobierania pomocy finansowej), przez co zdaniem organu doszło do naruszenia art. 4 ust. 3 rozporządzenia rady (WE, EUROATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnoty Europejskich (Dz. U. UE L z 1995 r., Nr 312 poz. 1 ze zm.). Przepis ten stanowi, że działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Ostateczna decyzja odmowna z [...] grudnia 2014 r. nie została oparta na podstawie przepisu, którego konstytucyjność zakwestionował Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 3 grudnia 2013 r. sygn. akt P-40/12, ani też na innym przepisie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wobec braku podstaw do uchylenia decyzji z [...] grudnia 2014 r., na podstawie art. 145a § 1 k.p.a., Dyrektor OR ARiMR we W. zasadnie rozstrzygnął, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Jednocześnie organ prawidłowo stwierdził, że związany jest zakresem żądania Skarżącej zawartym we wniosku o wznowienie postępowania z 7 stycznia 2015 r. (art. 145a § 1 k.p.a.), ponieważ modyfikacja podstaw wznowieniowych żądania wznowienia postępowania - poprzez ich rozszerzenie o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co wynika z pisma Skarżącej z 8 lipca 2015 r. - nie mogła zostać uwzględniona już po wznowieniu postępowania w oparciu o inną przesłankę. Podstawa taka może być natomiast przedmiotem odrębnego wniosku o wznowienie postępowania.

Odnosząc się do wniosków dowodowych zawartych w pismach procesowych Skarżącej należy zauważyć, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie dowodów z dokumentów, objętych wnioskiem Skarżącej, nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Ponownie należy podkreślić, że zasadniczym powodem odmowy przyznania Skarżącej płatności za 2009 r., ostateczną decyzją Dyrektora OR ARiMR we W. z dnia [...] grudnia 2014 r., były ustalenia tego organu o stworzeniu przez Skarżącą sztucznych warunków do otrzymania płatności, o czym mowa w art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) nr 2988/95. Kwestie dotyczące wpisania Skarżącej do ewidencji producentów czy też prowadzonych postępowań karnych z udziałem pełnomocnika Skarżącej nie były rozważane przez organ w kontekście zasadności odmowy przyznania płatności i nie mają one istotnego znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięć zapadłych w rozpatrywanej sprawie, prowadzonej w trybie wznowieniowym, w oparciu o art. 145a § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu brak było zatem podstaw do uwzględnienia wniosków Skarżącej o przeprowadzenie dowodów uzupełniających.

Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja Prezesa ARiMR z [...] listopada 2015 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, regulujących instytucję wznowienia postępowania oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Odnosząc się do wniosku Skarżącej o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora OR ARiMR we W. z [...] listopada 2015 r. Sąd zauważa, że wniosek ten jest bezprzedmiotowy, ponieważ w rozpatrywanej sprawie nie wydano postanowienia z tej daty. Poza tym w sprawie nie wydano postanowienia, które rozstrzygałoby kwestię uprzednio rozstrzygniętą innym postanowieniem.

Ponownie rozpatrując odwołanie Skarżącej od decyzji z [...] sierpnia 2015 r. Prezes ARiMR zobligowany będzie do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono jak w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.