Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 772/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207, art.67
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25  art. 57
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999

SENTENCJA

|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędzia: WSA Waldemar Michaldo, Protokolant: Ewelina Knapczyk – Drabik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2015 r. sprawy ze skargi T. T. K. G. K. Sp. z o. o. w Z. na decyzję Zarządu Województwa M. z dnia 26 lutego 2015 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania otrzymanego ze środków europejskich - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 grudnia 2014r., znak [...], Zarząd Województwa M. zobowiązał T. Komunalną Grupę Kapitałową Sp. z o.o. z siedzibą w Z. do zwrotu środków w łącznej kwocie 213 249,17 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej, jak dla zaległości podatkowych w związku ze stwierdzeniem przez Instytucję Zarządzającą M. Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2007-2013 nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków finansowych otrzymanych przez Beneficjenta w ramach MRPO 2007-2013, w tym: 174 869,42 zł wypłaconych w formie refundacji ze środków europejskich wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków tj. 26 sierpnia 2011 r., do dnia dokonania zwrotu, 6 338,36 zł wypłaconych w formie refundacji ze środków europejskich wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków tj. 3 października 2012 r., do dnia dokonania zwrotu, 30 922.86 zł wypłaconych w formie refundacji ze środków budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków tj. 24 sierpnia 2011 r., do dnia dokonania zwrotu 1 118,53 zł wypłaconych w formie refundacji ze środków budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków tj. 16 października 2012 r., do dnia dokonania zwrotu - w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. W podstawie prawnej powołano art. 207 ust. 9 w zw. z ust. 8 i ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.), art. 25 pkt 1 i art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r. Nr 1649), art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2013 r. poz. 596 ze zm.) oraz § 6 ust. 1 umowy nr [...] o dofinansowanie projektu pod nazwą "Rekultywacja Kwatery nr I wraz 2 przedłużeniem czasu eksploatacji Kwatery nr II składowiska odpadów w Zakopanem".

Organ w uzasadnieniu omówił umowę o dofinansowanie projektu wraz z aneksem. Beneficjent eksploatował Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych "Z". Zarząd Województwa wskazał, że w ramach inwestycji dokonano rekultywacji kwatery nr l składowiska odpadów w Z. o pow. 0,56 ha oraz zmodernizowano II kwaterę poprzez zakup urządzeń mających za zadanie wydłużenie jej czasu eksploatacji oraz urządzeń prowadzących do odzysku paliwa alternatywnego. W ramach projektu zakupiono sprzęt w postaci rozdrabniarki oraz ładowarki kołowej, które to maszyny miały za zadanie redukcję ilości złożonych na składowisku odpadów. W momencie wyboru projektu do dofinansowania wpisywał się on w ramy Planu Gospodarki Odpadami Województwa M. 2010, realizując cele założone w przedmiotowym planie. Projekt realizowano od 2 lipca 2007r. do 23 września 2011r., natomiast ostatnią płatność przekazano beneficjentowi w dniu 16 października 2012r.

Wskutek zmian w regulacjach prawnych w zakresie gospodarki odpadami doszło do podziału województwa przez Sejmik Województwa M. na regiony gospodarki odpadami komunalnymi i wyznaczenie składowisk regionalnych, mających za zadanie obsługę województwa w zakresie odbioru odpadów. Nadto na gminach spoczął obowiązek przeprowadzenia przetargu na wyłonienie przedsiębiorstwa, które będzie zajmowało się odbiorem i zagospodarowaniem odpadów komunalnych od mieszkańców oraz umożliwi selektywną zbiórkę śmieci. Na mocy uchwały Sejmiku Składowisko Odpadów w Z. stało się instalacją regionalną. W ww. planie określono, iż na składowisko dostarczane będą jedynie odpady powstające w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczone do składowania. Spowodowało to ograniczenie dotychczasowego zakresu funkcjonowania składowiska.

Od 16 października 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. spółka przyjmowała odpady komunalne zmieszane na linię sortowniczą, a pozostałość po sortowaniu i rozdrobnieniu była kierowana do składowania na kwaterze nr II. W okresie od 1 stycznia do 31 stycznia 2013 r. spółka mogła przyjąć na linię sortowniczą " jedynie odpady pochodzące z selektywnej zbiórki i w związku z tym odpad powstały po jej podczyszczeniu, po rozdrobnieniu, kierowany był do składowania na kwaterze nr II. Ilość odpadów pochodzących z selektywnej zbiórki stanowił ok. 15% ilości odpadów komunalnych zmieszanych przyjmowanych w latach wcześniejszych, co w zasadniczy sposób wpłynęło na ilość odpadów unieszkodliwionych w procesie składowania.

Zakupiona w ramach projektu rozdrabniarka miała służyć do rozdrabniania odpadów przed deponowaniem. Ładowarka miała być urządzeniem peryferyjnym w stosunku do rozdrabniarki umożliwiającym załadunek odpadów. Zakupiony w ramach projektu rozdrabniacz, z uwagi na niewielką ilość odpadów balastowych, wykorzystywany był w niewielkim procencie.

Z dniem 1 stycznia 2014 r. Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych "Z" zaprzestał swojej działalności, a beneficjent wystąpił o wydanie decyzji na zamknięcie składowiska, bowiem z uwagi na ograniczony "strumień" odpadów, funkcjonowanie składowiska było nieekonomiczne. Wskazane powyżej zmiany w regulacjach prawnych w zakresie gospodarki odpadami spowodowały zagrożenie realizacji projektów oraz zachowania trwałości projektów dofinansowanych w ramach MRPO. Instytucja Zarządzająca MRPO uzyskała od właściwego ministerstwa informację, że jeżeli środki trwałe zakupione w ramach projektu (w przedmiotowej sprawie - rozdrabniacz) przestaną funkcjonować i spełniać zakładane cele, wypełnione zostaną przesłanki "zaprzestania działalności produkcyjnej" oraz "wpływu na charakter lub warunki realizacji operacji" w rozumieniu art. 57 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.

Instytucja Zarządzająca MRPO pismem z dnia 5 września 2014 r. wezwała beneficjenta do zwrotu środków w łącznej kwocie 1 215 595,22 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu. Po skorygowaniu kwota ta wyniosła 213 249,17 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Spółka T. w odpowiedzi podniosła, że środki publiczne wydatkowane były zgodnie z zawartą umową o dofinansowanie projektu i obowiązującymi procedurami, roszczenia IZ MRPO dotyczące zapłaty odsetek liczonych jak dla zaległości podatkowych są bezpodstawne, brak też podstaw dla dokonania przez IZ MRPO zaliczenia części dokonanego zwrotu na poczet odsetek, przedmiotowa sprawa dotyczy problemu zaistnienia okoliczności niezależnych od beneficjenta, nadto nie zaistniała żadna z wymienionych w art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006 okoliczności wskazujących na brak zachowania trwałości projektu.

Zdaniem IZ MRPO beneficjent swoim działaniem wypełnił dyspozycję art. 207 ust.1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych poprzez wydatkowanie środków publicznych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 tej ustawy. To na beneficjencie ciążył obowiązek zachowania trwałości projektu zgodnie z art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006r. Ponadto Podręcznik kwalifikowania wydatków objętych dofinansowaniem w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 w części l.3. wskazuje, że zgodnie z art. 57 rozporządzenia 1083/2006, każdy projekt współfinansowany ze środków funduszy strukturalnych musi zachować trwałość przez okres pięciu lub trzech lat w przypadku MSP od daty zakończenia projektu. Wydatki poniesione na rzecz projektu, który zostanie poddany znaczącym modyfikacjom zostaną objęte procedurą odzyskiwania zgodnie z art. 98-102 rozporządzenia 1083/2006. W przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. Zgodnie z odpowiednio stosowanymi przepisami Ordynacji podatkowej, jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę. Brak możliwości dalszej realizacji projektu nie był zdaniem organu zawiniony przez IZ MRPO. Instytucja Zarządzająca nie miała wpływu na zmianę przepisów prawa oraz właścicielską decyzję o zamknięciu składowiska.

Następnie organ administracji dokonał analizy przepisów wspólnotowych i krajowych. Zaznaczył, że beneficjent nie zachował trwałości projektu w części dotyczącej modernizacji II kwatery poprzez zakup urządzeń mających za zadanie wydłużenie czasu jej eksploatacji oraz wykorzystanie tych urządzeń do prowadzenia procesów odzysku związanych z przygotowaniem wsadu do produkcji paliwa alternatywnego. Wykrycie przez IZ MRPO naruszenia prawa i uznanie go za nieprawidłowość, w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, prowadzi do powstania obowiązków ustanowionych prawem unijnym, a wiążących się z wykryciem nieprawidłowości , w tym obowiązku odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo. Stosownie do art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych środki przeznaczone na realizację programów finansowanych ze środków europejskich podlegają zwrotowi, jeśli zostały wykorzystane niezgodnie z procedurami, o których mowa w art. 184 ustawy. Procedury te należy rozumieć szeroko, tzn. jako ogół wszystkich procedur (ustalonych na poziomie wspólnotowym i krajowym), w tym także postanowienia umowy o dofinansowanie projektu, zgodnie z którymi dokonywane jest wydatkowanie środków europejskich.

Zarząd Województwa w ostatniej części uzasadnienia dokonał określenia kwot, przypadających do zwrotu.

T. Sp. z o.o. z siedzibą w Zakopanem zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie powyższego rozstrzygnięcia.

Strona skarżąca zarzuciła, że w decyzji nieprawidłowo zastosowano art. 207 ust. 9 w zw. z ust. 8 i ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ustawy o finansach publicznych. Jej zdaniem brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że dyspozycja art. 207 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 184 ustawy o finansach publicznych może mieć zastosowanie w sytuacji, gdy organ kwestionuje zachowanie trwałości zrealizowanego projektu - zgodnie z art. 57 rozporządzenia nr 1083/2006 zachowanie trwałości projektu dotyczy okresu 5 lat od zakończenia operacji. Tym samym wątpliwości nie może budzić fakt, że kwestia zachowania trwałości projektu dotyczy okresu po dokonaniu wszelkich wydatków związanych z wykorzystaniem środków publicznych i jako taka nie jest objęta dyspozycją przedmiotowych przepisów ustawy o finansach publicznych. Nie można logicznie twierdzić, że spółka dokonywała z naruszeniem procedur wydatków po zakończeniu operacji, to jest kiedy wszystkie wydatki zostały już poczynione. Przepis § 8 łączącej strony umowy wprowadził po stronie spółki m.in. zobowiązanie do zachowania trwałości realizowanego projektu, przepis ten nie może jednak stanowić podstawy do modyfikacji dyspozycji przepisów powszechnie obowiązujących. Powyższe wskazuje na fakt, iż zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ustawy o finansach publicznych stanowiło rażące naruszenie prawa, przepisy te zostały bowiem zastosowane pomimo oczywistego braku podstaw ku temu.

Następnie spółka zarzuciła niezastosowanie art. 207 ust. 10 ustawy o finansach publicznych. Strona skarżąca pomimo braku podstaw do żądania środków po otrzymaniu wezwania do zwrotu dokonała, wyłącznie z dobrej woli i chęci polubownego rozwiązania przedmiotowej sprawy, zwrotu przyznanego dofinansowania wraz z odsetkami od 1 stycznia 2014 r. to jest za okres od kiedy zaprzestano realizacji projektu, w wysokości 1 046 445,75 zł. Art. 207 ust. 8 upoważnia właściwy organ do wezwania beneficjenta jedynie do zwrotu środków (a nie środków powiększonych o odsetki). Tym samym naliczenie odsetek, o których mowa w art. 207 ust. 1 jest możliwe dopiero w decyzji, o której mowa w art. 207 ust.9. Skoro spółka dokonała zwrotu środków przed wydaniem przedmiotowej decyzji, decyzja ta nie mogła być zgodnie z art. 207 ust. 10, wydana. Art. 207 został umiejscowiony w dziale IV ustawy o finansach publicznych - "Środki europejskie i inne środki pochodzące ze źródeł zagranicznych, niepodlegające zwrotowi". Definicję "środków europejskich" zawiera art. 2 pkt 5 ustawy, zgodnie z którym przez "środki europejskie" rozumie się "środki o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1,2,4 i 5a-5c" ustawy o finansach publicznych - z przytoczonych przepisów, jak i z całokształtu przepisów ustawy wynika, że pod pojęciami "środki", "środki publiczne" czy "środki europejskie" nie mieszczą się odsetki, o których mowa w art. 207 ust. 1, dokonana przez organ wykładnia jest zatem wykładnią contra legem."

Spółka zarzuciła też niezastosowanie art. 65 k.c. Strona wielokrotnie informowała organ o ryzyku, jakie dla utrzymania trwałości projektu niosła zmiana przepisów prawa oraz o propozycjach rozwiązania zaistniałego problemu. Zgodnie z § 16 ust. 2 umowy, w razie wystąpienia niezależnych od strony skarżącej okoliczności powodujących konieczność wprowadzenia zmian projektu, strony pisemnie uzgadniają zakres zmian w umowie, które są niezbędne dla zapewnienia prawidłowej realizacji projektu. Spółka nie zgodziła się z interpretacją tego zapisu polegającą na przyjęciu że odnosi się on jedynie do etapu realizacji projektu, a nie okresu utrzymywania jego trwałości. W jej opinii do okresu realizacji projektu odnosi się § 16 ust. 1, podczas gdy § 16 ust. 2 wskazuje, że do zmian umowy będących wynikiem okoliczności niezależnych od strony nie stosuje się terminów określonych w ust.1. Interpretacja, dokonana przez organ w rażący sposób narusza zasadę równości stron umowy oraz zasady "pacta sunt senrvanda".

Nadto strona skarżąca zarzuciła niezastosowanie art. 8 k.p.a., wedle którego organy administracyjne prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. IZ MRPO naruszyła przedmiotowy przedmiot poprzez ignorowanie informacji o zagrożeniu trwałości projektu spowodowanego zmianą prawa oraz na żądaniu zwrotu pobranego dofinansowania wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.

Zarząd Województwa M.o decyzją z dnia 26 lutego 2015r., znak [...], wydaną na podstawie art. 207 ust. 12 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3 k.p.a. oraz § 6 ust. 1 umowy nr [....] o dofinansowanie Projektu pod nazwą "Rekultywacja Kwatery nr l wraz z przedłużeniem czasu eksploatacji Kwatery nr II składowiska odpadów w Zakopanem" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną.

Organ administracji stwierdził, że argumenty strony skarżącej były już podnoszone oraz rozważone na etapie wydawania wcześniejszej decyzji. Zdaniem Zarządu Województwa beneficjent swoim działaniem wypełnił dyspozycję art. 207 ust.1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych poprzez wydatkowanie środków publicznych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 tej ustawy. Zgodnie z § 8 ust. 4 pkt 6 ww. umowy o dofinansowanie projektu na spółce ciążył obowiązek zachowania trwałości projektu zgodnie z art. 57 rozporządzenia nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. Ponadto podręcznik kwalifikowania wydatków objętych dofinansowaniem w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 w części l.3. wskazuje, że zgodnie z art. 57 rozporządzenia, każdy projekt współfinansowany ze środków funduszy strukturalnych musi zachować trwałość przez okres pięciu lub trzech lat w przypadku MSP od daty zakończenia projektu. Wydatki poniesione na rzecz projektu, który zostanie poddany znaczącym modyfikacjom zostaną objęte procedurą odzyskiwania zgodnie z art. 98-102 rozporządzenia. Kwota podlegająca zwrotowi może w uzasadnionych przypadkach zostać zmniejszona proporcjonalnie do okresu, w którym trwałość została utrzymana. Zatem za całkowicie nieuzasadnione uznano stwierdzenie, że utrzymanie trwałości to kwestia związana okresem z przypadającym po wykorzystaniu środków publicznych i tym samym nie jest objęta dyspozycją art. 207 ust.1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Zarząd podkreślił, że procedury określone w art. 184 ustawy należy rozumieć szeroko, tzn. jako ogół wszystkich procedur (ustalonych na poziomie wspólnotowym i krajowym), w tym także postanowienia umowy o dofinansowanie projektu.

Dalej organ administracji wskazał, że zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. Ustawa o finansach publicznych nie reguluje formy oraz trybu, w jakim instytucja wzywa go do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności. Jednakże wezwanie powinno umożliwić spełnienie całego zobowiązania, a zatem powinno zawierać informacje o wysokości kwoty przypadającej do zwrotu i terminu, od którego nalicza się odsetki.

Zarząd Województwa nie zgodził się ze stanowiskiem, iż w przedmiotowej sprawie strona zwróciła środki i decyzja o zwrocie środków nie może być już wydana, a tym samym odsetki nie mogą być naliczone. Beneficjent zwrócił tylko część kwot przypadających do zwrotu, tym samym zgodnie z przepisami IZ MRPO zobligowana była odpowiednio rozksięgować wpłaconą należność tj. częściowo na należność główną a częściowo na odsetki. W sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy o finansach publicznych, na podstawie art. 67 tej ustawy organ stosuje przepisy k.p.a. oraz odpowiednio działu III Ordynacji podatkowej, w tym jej art. 62 w zw. z art. 55 § 2.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 65 k.c. organ administracji wskazał, że wnioski składane przez beneficjenta z informacjami o trudnościach z dotrzymaniem okresu trwałości projektu były na bieżąco rozpatrywane. IZ MRPO prowadziła z Ministerstwem Rozwoju Regionalnego (później z Ministerstwem Infrastruktury i Rozwoju) korespondencję w celu wypracowania rozwiązania dla zaistniałego problemu, o czym informowała stronę skarżącą. Brak możliwości zachowania trwałości części niniejszego projektu spowodowany był zmianą powszechnie obowiązujących przepisów prawa, na które IZ MRPO nie miała wpływu, jak również decyzją właścicielską podjętą w sprawie zamknięcia składowiska od dnia 1 stycznia 2014r. Art. 65 § 1 k.c. określa podstawowe dyrektywy wykładni oświadczenia woli, w odniesieniu do wszystkich czynności prawnych. Natomiast § 2 wspomnianego wyżej przepisu modyfikuje nieco sposób wykładni, a ściślej biorąc zalecaną hierarchię jej dyrektyw, w odniesieniu do oświadczeń woli wchodzących w skład umów. Przepis ten stanowi, że w umowach należy badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Ustawodawca przyznaje prymat subiektywnej metodzie wykładni, która ma pozwolić na ustalenie znaczenia, jakie obie strony nadawały składanemu oświadczeniu woli w momencie jego wyrażania. Beneficjent natomiast stawiając swój zarzut koncentruje się na trudnościach i perturbacjach wynikłych w okresie trwałości projektu, czyli okolicznościach które nastąpiły w dużym odstępie czasowym od chwili podpisania umowy.

Zarząd Województwa uznał też, że postępowanie nie było prowadzone w sposób sprzeczny z zasadą zaufania do organów państwa. Instytucja Zarządzająca MRPO w praworządny sposób prowadziła postępowanie, dokładnie zbadała okoliczności sprawy, w żaden sposób nie ignorowała informacji o zagrożeniu trwałości projektu. Trudno jest zgodzić się ze stanowiskiem, iż propozycje przez niego zgłaszane były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Istotą nieprawidłowości jest niezależna od winy bezprawność, polegająca na naruszeniu norm praw unijnego lub krajowego. Do organu krajowego należy przy tym określenie normatywnego wzorca zachowania i ocena, czy zachowania podmiotu gospodarczego stanowiły jego naruszenie oraz czy i jakie zastosować sankcje.

T. sp. z o.o. w Z. nie zgodziła się z powyższą decyzją i wniosła w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Domagała się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 207 ust. 9 w zw. z ust. 8 i ust. 1 pkt 2, art. 184 oraz art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych przez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo braku ustawowej przesłanki jej wydania w postaci wykorzystania środków z naruszeniem obowiązujących procedur. Nie można logicznie twierdzić, że wydatki były dokonywane z naruszeniem procedur po dacie zakończenia operacji, gdy wszystkie wydatki zostały już poczynione. Organ nigdy nie kwestionował sposobu, w jaki kwoty dofinansowania były wykorzystywane, bowiem wszystkie wydatki były dokonywane zgodnie z przeznaczeniem i zgodnie z obowiązującymi procedurami.

Spółka podniosła nadto, że organ działał niezgodnie z wytycznymi, stanowiącymi załącznik do uchwały nr 1076/14 Zarządu Województwa Małopolskiego. Zgodnie z nimi Instytucja Zarządzająca powinna była dokonać weryfikacji formalno-merytorycznej i finansowo-księgowej wniosku o płatność w terminie 63 dni, który w niniejszej sprawie został przekroczony. Ma to istotne znaczenie, gdyż data ostatniej płatności jest datą, od której liczony jest pięcioletni okres trwałości projektu, co wpływa na wysokość naliczanych odsetek.

W uzasadnieniu skargi wskazano dodatkowo, że wbrew dyspozycji art. 10 k.p.a. organ nie umożliwił spółce wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Zdaniem strony skarżącej naruszony został też art. 207 ust. 10 ustawy o finansach publicznych, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana w sytuacji, gdy całość otrzymanych środków zwrócono. Spółka dokonała zwrotu wyłącznie z dobrej woli i chęci polubownego rozwiązania przedmiotowej sprawy. Art. 207 ust. 8 ustawy upoważnia organ jedynie do wezwania do zwrotu środków, a nie środków powiększonych o odsetki. Brak podstaw do przyjęcia, że art. 207 ust. 10 znajdzie zastosowanie jedynie w razie zwrotu środków wraz z odsetkami – beneficjent nie ma bowiem żadnej możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu przed wydaniem decyzji, ustalającej termin naliczania odsetek.

Dalej skarżąca spółka podniosła zarzut naruszenia art. 62 § 1 w zw. z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 67 ustawy o finansach publicznych poprzez zaliczenie części kwoty wpłaconej przez stronę tytułem zwrotu środków na poczet odsetek liczonych jak dla zaległości podatkowych w sytuacji, gdy spółka nie była zobowiązany do zapłaty tych odsetek.

Kolejny zarzut dotyczył naruszenia art. 65 k.c. Zdaniem skarżącej spółki zawarte w tym przepisie reguły wykładni oświadczeń woli nie zostały zastosowane, chociaż z umowy wynikał taki obowiązek. Zapis umowy, zgodnie z którym w razie wystąpienia niezależnych od skarżącej spółki okoliczności, strony uzgadniają zakres niezbędnych zmian, dotyczy zarówno etapu realizacji projektu, jak i utrzymywania jego trwałości. T. sp. z o.o. podniosła również zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. przez przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zaufanie jego uczestnika do władzy publicznej.

Ponadto strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa poprzez złożenie na zaskarżonej decyzji podpisu przez osobę nieupoważnioną, tj. wicemarszałka województwa w sytuacji, gdy podpis ten powinien złożyć marszałek. Nawet jeżeli wicemarszałek posiadał stosowne upoważnienie marszałka, winien był uzewnętrznić fakt działania z upoważnienia.

Zarząd Województwa M. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na wstępie rozważań Sądu stwierdzić należy, że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji obejmuje zarówno prawidłowość stosowania przepisów postępowania, jak i zgodność z przepisami prawa materialnego. Zauważenia wymaga przy tym, że zadaniem sądu nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zastosowania prawa materialnego. Rolą sądu jest bowiem kontrola prawidłowości działania organu administracji w zaskarżonej decyzji.

Oceniając zaskarżoną decyzję w tak określonych ramach Sąd doszedł do przekonania, że w toku postępowania administracyjnego organy nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i powodowałyby konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.

Przedmiotem zaskarżenia i oceny jest wydana przez Zarząd Województwa M. decyzja utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję Zarządu Województwa M., zobowiązująca skarżącą spółkę do zwrotu dofinansowania otrzymanego ze środków europejskich wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w związku ze stwierdzeniem przez Instytucję Zarządzającą M. Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2007 – 2013 nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków finansowych otrzymanych przez beneficjenta w ramach MRPO 2007 – 2013r. Była to decyzja wydana w postępowaniu regulowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz szczegółowymi przepisami ustawy o finansach publicznych i ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Zarzuty podniesione przez skarżącą spółkę w skardze dotyczyły naruszeń zarówno prawa procesowego, jak i materialnego. Dla zachowania prawidłowości rozważań w najpierw należy odnieść się na zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie skarżącej spółki miały istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko bowiem prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne umożliwiają prawidłową subsumcję stanu faktycznego do przepisów materialnoprawnych i oceny decyzji co do zastosowania i wykładni prawa materialnego.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do specyfiki postępowania w przedmiocie zwrotu dofinansowania. Postępowanie w przedmiocie zwrotu przez beneficjenta dofinansowania uzyskanego w związku z realizacją projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego ma wyjątkowy charakter, ponieważ zasady dofinansowania projektu, oraz prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane oraz zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku nieprawidłowego ich wykorzystania określa umowa zawierana z beneficjentem, którego projekt został wybrany do dofinansowania przez instytucję zarządzającą (instytucję wdrażającą, instytucję pośredniczącą) - art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Z drugiej strony, przepisy ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie zawierają szczegółowej regulacji dotyczącej postępowania w sprawie zwrotu przez beneficjenta nieprawidłowo wykorzystanych środków. Ustawodawca wskazał jedynie na instytucję zarządzającą, jako organ właściwy do odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi, w tym do ustalania i nakładania korekt finansowych, oraz wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów – art. 26 ust. 1 pkt. 15 i 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Z przepisów powyższych wynika, że podstawą do żądania zwrotu przez instytucję zarządzającą nieprawidłowo wykorzystanych środków są postanowienia umowy o dofinansowanie zawartej przez beneficjenta, a jedynie w przypadku bezskutecznego upływu terminu do dobrowolnego zwrotu środków organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej (wdrażającej, pośredniczącej) wydaje na podstawie art. 207 ust. 9 w zw. z art. 11 ustawy o finansach publicznych decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków. Na etapie poprzedzającym wydanie decyzji o zwrocie płatności, obejmującym również wezwanie do zwrotu, o którym mowa w art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych instytucja żądająca zwrotu działa wyłącznie jako strona umowy, co wynika z regulacji zawartej w art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych, i art. 26 ust. 1 pkt. 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zw. z art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych i art. 26 ust. 1 pkt. 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Należności z tytułu zwrotu płatności dokonywanych w ramach programów finansowych z udziałem środków europejskich stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, do których stosuje się procedurę określoną w art. 61-65 ustawy o finansach publicznych. Stosuje się do nich, w zakresie nieuregulowanym ustawą o finansach publicznych, również przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz działu III Ordynacji podatkowej (art. 67 ustawy o finansach publicznych) .

Postępowanie prowadzone w związku z wykryciem naruszenia procedur regulujących tryb wydatkowania środków pomocowych jest z uwagi na jego specyfikę postępowaniem kilkuetapowym. Wszczęcie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o zwrocie dofinansowania następuje najczęściej w drodze skierowania do beneficjenta wezwania do zwrotu środków lub wezwania o wyrażenie zgody na pomniejszenie kolejnych płatności (art. 207 ust. 8 pkt. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych). Natomiast wydanie decyzji zobowiązującej do zwrotu następuje po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych i jest konsekwencją braku reakcji beneficjenta na dokonane wezwanie.

Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że w postępowaniu dotyczącym zwrotu środków obowiązują w pełnym zakresie zasady i rygory postępowania administracyjnego (art. 7,8,9,10,11 k.p.a.) oraz zasady postępowania dowodowego (art. 75, 77§ 1, 78§ 1,79, 80 i 81 k.p.a.).

Skarżąca spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zaufanie jego uczestnika dla władzy publicznej.

Jakkolwiek skarżąca spółka wprost nie skonkretyzowała w skardze na czym miałoby polegać zachowanie organu godzące w treść ww. zasady to jednak Sąd badając sprawę doszedł do przekonania, że zarzut ten jest bezpodstawny. Materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje, że w toku całego postępowania, zarówno na etapie poprzedzającym wszczęcie postępowania administracyjnego, jak i po jego wszczęciu, organ pozostawał ze skarżącą spółką w stałym kontakcie dążąc do wyjaśnienia istniejących wątpliwości. Na bieżąco informowano też skarżącą spółkę o podejmowanych przez organ działaniach i ich konsekwencjach. Organ prowadził ze stroną skarżącą obszerną korespondencję, w której odnosząc się do argumentacji skarżącej spółki próbowano w jak największym zakresie przekonać skarżącą do stanowiska organu. Sąd nie doszukał się zatem ignorancji organu w kwestii napływających od skarżącej spółki informacji o zagrożeniu trwałości projektu.

Sąd nie uznał za zasadny także zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez brak umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. W skorygowanym wezwaniu do zwrotu środków z dnia 17 października 2014 r. (k. 122 – 124 akt administracyjnych) zostało zawarte pouczenie o prawach strony min. w zakresie możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia ewentualnych zastrzeżeń co do zebranych materiałów i dowodów. Mimo tego skarżąca spółka nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia.

W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 46 ust. 2 a ustawy o samorządzie województwa, które strona skarżąca upatruje w podpisaniu decyzji Zarządu Województwa Małopolskiego przez wicemarszałka województwa.

Stosownie do przepisu art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa decyzje wydane przez zarząd województwa w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje marszałek. W decyzji wymienia się imiona i nazwiska członków zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji. Przepis ten został wprowadzony z dniem 23 lutego 2000r. ustawą z dnia 21 stycznia 2000r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. z 2000 r. Nr 12, poz.136 ze zm.). Pierwotnie ustawa o samorządzie województwa nie regulowała tej kwestii i zgodnie z orzecznictwem przyjmowało się, iż decyzję wydawaną przez zarząd województwa podpisują wszyscy członkowie zarządu biorący udział w jej wydaniu. Zatem niekoniecznie musiał być wśród nich marszałek województwa , który przecież niejednokrotnie nie uczestniczył w posiedzeniach zarządu, chociażby ze względu na swoją usprawiedliwioną nieobecność (choroba, urlop, delegacja itp.).

Podkreślić tutaj trzeba, że skoro zarząd województwa jest organem kolegialnym, a dla ważności rozstrzygnięcia musi być zachowane określone kworum, to obecność marszałka województwa nie jest zatem wymagana po to, by organ ten mógł skutecznie podejmować swoje rozstrzygnięcia, w tym decyzje administracyjne. Przyjęcie tezy, że marszałek podpisuje wszystkie decyzje zarządu, nawet te, które zostały podjęte podczas jego nieobecności, jest nie do przyjęcia.

Dokonując wykładni gramatycznej przepisu ustawy o samorządzie województwa, należałoby dojść do wniosku, że art. 46 ust. 2a u.s.w. nie daje podstaw do przyjęcia, że decyzje wydawane przez zarząd województwa mogą być podpisywane przez inne podmioty niż marszałek. Wniosek taki wynikałby przede wszystkim z reguły niedopuszczalności rozszerzającego interpretowania wyjątków od reguły. Przy niekwestionowanym obowiązywaniu w ogólnym postępowaniu administracyjnym zasady podpisywania orzeczeń organu kolegialnego przez wszystkich członków uczestniczących w ich wydaniu art. 46 ust. 2a u.s.w. musi być traktowany jako wyjątek, sprowadzający się do podpisywania decyzji zarządu w sposób przewidziany w tym przepisie.

Jak już wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie sądowym, reguły wykładni gramatycznej sprawdzają się tam, gdzie przepis zawiera normę wewnętrznie spójną, wyraźną i nie pozostającą w funkcjonalnym związku, a tym bardziej w kolizji z innymi normami zawartymi w akcie prawnym, w gałęzi lub systemie prawa.

Rezultat wykładni gramatycznej przepisu art. 46 ust. 2a u.s.w. podlega podważeniu z następujących powodów: marszałek województwa z różnych powodów niekiedy nie będzie mógł podpisać decyzji zarządu, mimo że uczestniczył w jego posiedzeniu (okresy urlopowe, choroby, wyjazdy służbowe itd.). Ustawodawca oderwał czynności podejmowania decyzji od jej sporządzenia i podpisania. Może się zatem zdarzyć tak, że przewodniczący zarządu uczestniczył w posiedzeniu zarządu, natomiast powstały przeszkody w sporządzeniu i podpisaniu przez niego decyzji zarządu. Trudno byłoby dopuszczać sytuacje, w których niemożność podpisania decyzji zarządu przez marszałka województwa stanowiłaby praktyczną i prawną przeszkodę w funkcjonowaniu organu województwa, przejawiającą się w konkretnej sytuacji jako niemożność zgodnego z prawem doręczenia decyzji już wydanej. Trudno też dopuszczać, że ustawodawca nakazuje oczekiwać z podpisaniem decyzji przez marszałka województwa do czasu ustania przyczyny np. jego nieobecności w pracy. Rozwiązanie takie byłoby nieracjonalne. Mogłoby też wprost prowadzić do naruszenia przepisów k.p.a. o terminach załatwiania spraw, a także wyrażonej w art. 12 tego kodeksu zasady szybkości i prostoty postępowania.

Już choćby z tego powodu trudno byłoby akceptować ścisłą, gramatyczną wykładnię art. 46 ust. 2a u.s.w., wykluczającą możliwość podpisywania decyzji zarządu przez inną osobę niż marszałek województwa. Tym bardziej trudno zgodzić się z poglądem, że marszałek województwa winien podpisać decyzję zarządu także w przypadku kiedy nie brał udziału w jej podjęciu. Marszałek z różnych powodów niekiedy nie będzie mógł uczestniczyć w posiedzeniach zarządu. Trudno byłoby dopuszczać sytuacje, w których niemożność uczestniczenia marszałka województwa w obradach zarządu stanowiłaby praktyczną i prawną przeszkodę w funkcjonowaniu organu województwa. Skoro zatem dopuszczalne jest wydanie decyzji przez zarząd województwa także wówczas, gdy w posiedzeniu zarządu nie uczestniczy jego przewodniczący (marszałek), to nie można przyjąć, że ustawodawca nakazuje podpisanie decyzji marszałkowi, także wówczas, gdy nie uczestniczył on w posiedzeniu zarządu.

W niniejszej sprawie przy wydaniu obydwu decyzji Zarządu Województwa M. marszałek nie brał udziału w obradach zarządu. Oprócz dwóch członków zarządu województwa w obradach uczestniczył (w zastępstwie marszałka) wicemarszałek W.K. który też podpisał te decyzje. Zgodnie z treścią § 94 ust. 3 Statutu województwa małopolskiego marszałek wyznacza spośród pozostałych członków zarządu swojego zastępcę na czas nieobecności. Jednocześnie zarządzeniem nr 21/2015 z dnia 25 lutego 2015 r. Marszałek Województwa M. upoważnił wicemarszałka W.K. do pełnienia w imieniu marszałka w ramach zastępstwa funkcji Marszałka Województwa M. oraz Przewodniczącego Zarządu Województwa M. podczas nieobecności Marszałka w dniach 26 – 27 lutego 2015r. Jednocześnie w protokole obrad Zarządu Województwa M. z dnia 18 grudnia 2014r. udzielił stosownego upoważnienia wicemarszałkowi W.K. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że w powyższym działaniu organu nie zaistniały jakiekolwiek nieprawidłowości.

Przechodząc do rozpatrzenia zarzutów natury merytorycznej, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja znajduje swoją podstawę w normie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 209 r. o finansach publicznych ( Dz.U. z 2013r., poz. 885 ze zm.). Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych – podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, właściwy organ wzywa do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych). Dopiero bowiem po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków (art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych).

Jak wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia, nieprawidłowością stwierdzoną przez organ w niniejszej sprawie miało być naruszenie procedur określonych w art. 184 ustawy o finansach publicznych. Trzeba zatem podać, że zgodnie z tym przepisem wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o finansach publicznych, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Wobec brzmienia art. 184 ustawy o finansach publicznych procedury te należy rozumieć szeroko tzn. jako ogół wszystkich procedur (unijnych i krajowych), a także postanowień umowy o dofinansowanie projektu, zgodnie z którymi dokonywane jest wydatkowanie środków europejskich (wyrok NSA z dnia 9.01.2014r., sygn. akt II GSK 1546/12).

W niniejszej sprawie zawierając umowę o dofinansowanie projektu skarżąca spółka zobowiązała się do realizacji projektu z należytą starannością, która zapewni jego prawidłową i terminową realizację oraz osiągnięcie celów i wskaźników zakładanych we wniosku o dofinansowanie. Ponadto zgodnie § 8 ust. 4 pkt 6 umowy o dofinansowanie projektu na Beneficjencie ciążył obowiązek zachowania trwałości projektu zgodnie z art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r.

Zgodnie z ww. przepisem operacja zachowuje wkład z funduszy, wyłącznie jeżeli operacja ta, w terminie pięciu lat od zakończenia operacji lub trzech lat od zakończenia operacji w przypadku projektów realizowanych przez MSP, nie zostanie poddana zasadniczym modyfikacjom:

mającym wpływ na jej charakter lub warunki jej realizacji lub powodującym

uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny

oraz

wynikającym ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestania działalności produkcyjnej.

Działalność produkcyjna to działalność, w wyniku której produkowane są dobra lub świadczone są usługi. W kontekście zachowania trwałości projektu zaprzestanie działalności produkcyjnej odnosi się do trwałego przerwania działań bezpośrednio związanych z realizowanym projektem.

W niniejszej sprawie bezsporne było, że z dniem 1 stycznia 2014r. Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych "Z" w Zakopanem zaprzestał swojej działalności i od tej daty zakupiony w ramach przedmiotowego projektu sprzęt nie jest używany w sposób przewidziany we wniosku aplikacyjnym. A zatem operacja w zakresie przedłużenia żywotności kwatery nr II została poddana zasadniczej modyfikacji mającej wpływ na charakter i warunki jej realizacji, w wyniku której doszło do zaprzestania działalności produkcyjnej.

W ocenie Sądu zatem organ słusznie uznał, iż trwałość projektu w części inwestycji dotyczącej modernizacji II kwatery składowiska poprzez zakup urządzeń mających za zadanie wydłużenie czasu jej eksploatacji oraz prowadzących do odzysku paliwa alternatywnego, nie jest zachowana.

Konsekwencją powyższego jest fakt wystąpienia w niniejszej sprawie nieprawidłowości, o której mowa w art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, bowiem beneficjent nie zachował wymaganego okresu trwałości projektu, tym samym naruszył art. 57 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 w związku z § 8 ust. 4 pkt 6 umowy o dofinansowanie projekt, a opisane działanie przekłada się na szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej poprzez sfinansowanie nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. A zatem zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych organ słusznie przyjął, że skarżąca spółka wykorzystała środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych i tym samym była ona zobowiązana do zwrotu tych środków.

W świetle powyższych rozważań nie może zostać zaakceptowane stanowisko strony skarżącej, z którego wynika, że: "(...) brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że dyspozycja art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ustawy o finansach publicznych może mieć zastosowanie w sytuacji, gdy organ kwestionuje fakt zachowania przez Skarżącego trwałości zrealizowanego projektu." Konsekwencją przyjęcia takiego poglądu byłby doprowadzenie do niedopuszczalnej sytuacji, w której w razie nie zachowania trwałości projektu nie byłoby prawnej możliwości odzyskania środków. Ponadto Sąd zwraca uwagę, na fakt, że skarżąca w znacznej części dobrowolnie zwróciła przyznane środki, zatem argumentacja skarżącej zmierzająca do wykazania braku podstaw prawnych do ich odzyskania przez instytucję zarządzającą jest wysoce niezrozumiała.

W ocenie Sądu chybiony jest również zarzut naruszenia art. 65 K.c., który skarżąca spółka łączy z § 16 ust. 2 umowy o dofinansowanie. Zgodnie z treścią cytowanego paragrafu "w razie wystąpienia niezależnych od Beneficjanta okoliczności powodujących konieczność wprowadzenia zmian do Projektu, Strony uzgadniają pisemnie zakres zmian w Umowie, które są niezbędne dla zapewnienia prawidłowej realizacji Projektu (...)". Sąd podziela stanowisko organu, że skarżący myli okres realizacji projektu i okres trwałości projektu, gdy tymczasem § 16 umowy odnosi się do zdarzeń zaistniałych przed zakończeniem realizacji projektu natomiast w niniejszej sprawie okoliczności skutkujące koniecznością zwrotu dofinansowania nastąpiły po zakończeniu realizacji projektu. W związku z powyższym cytowany paragraf nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie, przez co organ nie mógł go naruszyć.

W tym miejscu Sąd podkreśla, że ewentualne roszczenia skarżącej spółki wynikające ze zmiany okoliczności, które miały miejsce przy realizacji umowy o dofinansowanie nie są objęte kognicją sądu administracyjnego.

Sąd nie uwzględnił także zarzutu naruszenie art. 207 ust. 10 ustawy o finansach publicznych poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy skarżąca dokonała już zwrotu całości otrzymanych środków, a zatem w sytuacji, gdy zdaniem strony skarżącej decyzja ta nie mogła być wydana.

Zgodnie z treścią art. 207 ust. 10 ustawy o finansach publicznych decyzji w sprawie zwrotu środków nie wydaje się jeżeli dokonano zwrotu środków przed jej wydaniem.

W niniejszej sprawie strona skarżąca dobrowolnie zwróciła kwotę otrzymanego dofinansowania w wysokości nie uwzględniającej odsetek. Skarżąca wyszła z założenia, że przy dobrowolnym zwrocie środków nie nalicza się odsetek, albowiem podstawa do ich naliczenia została przewidziana jedynie w art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych, co oznacza zdaniem skarżącej, że żądanie zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami może nastąpić jedynie w decyzji.

Powyższa argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Należności z tytułu zwrotu płatności dokonywanych w ramach programów finansowych z udziałem środków europejskich stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, do których stosuje się procedurę określoną w art. 61-65. Podlegają one egzekucji w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosuje się do nich, w zakresie nieuregulowanym ustawą o finansach publicznych, również przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz działu III Ordynacji podatkowej .

Wykorzystanie środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur, pobrania środków nienależnie lub w nadmiernej wysokości, powoduje obowiązek zwrotu tych środków przez beneficjenta. Zwrot następuje wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków beneficjentowi.

Z treści art. 207 ust. 1 i 2a ustawy o finansach publicznych jednoznacznie wynika, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Odsetki, o których mowa w ust. 1, nalicza się do dnia zwrotu środków lub do dnia wpływu do właściwej instytucji pisemnej zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o której mowa w ust. 8, jeżeli taka zgoda została wyrażona. Zatem uregulowania ust. 2a i ust. 3 wprost odnoszą się do odsetek, o których mowa w art. 207 ust.1. W ocenie Sądu z powyższych regulacji nie wynika, że odsetki mogą być naliczane jedynie w przypadku wydania decyzji. Wręcz przeciwnie art. 207 ust. 2a wprost określa za jaki okres należą się odsetki nie różnicując sytuacji dobrowolnego zwrotu oraz wydania decyzji o zwrocie. Niewłaściwe jest więc powoływanie się przez stronę skarżącą na literalne brzmienie art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych i wywodzenie na tej podstawie wniosku, że upoważniony organ uprawniony jest jedynie do wezwania beneficjenta do zwrotu środków, a nie powiększonych o odsetki.

Przyjęcie stanowiska skarżącego – jak słusznie zauważył organ – doprowadziło by do niedopuszczalnej sytuacji w której wykorzystywanie uzyskanych środków niezgodnie z przeznaczeniem – w razie ich dobrowolnego zwrotu – nie pociągałoby za sobą żadnych sankcji finansowych.

Sąd zaznacza też, że załączonego do skargi pisma z dnia 11 września 2012r., znak PA/1869/2012 wynika, że skarżąca spółka dokonała dobrowolnie zwrotów dofinansowania (w mniejszej wysokości) wraz z odsetkami pomimo nie wydania decyzji w tym przedmiocie. Wskazuje to na oczywistą niekonsekwencję argumentacji skarżącej spółki co do braku podstaw do naliczania odsetek przy dobrowolnym zwrocie dotacji.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 62 § 1 w zw. z art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) w zw. z art. 67 ustawy o finansach publicznych, poprzez zaliczenie części kwoty wpłaconej przez skarżącego na poczet odsetek liczonych jak dla zaległości podatkowych w sytuacji, gdy skarżący nie był zobowiązany do zapłaty tych odsetek, sąd stwierdza, że zarzut ten należało uznać za bezpodstawny jako oczywistą konsekwencję zaprezentowanego wyżej stanowiska Sądu o istnieniu podstawy do zwrotu kwoty dofinansowania wraz z odsetkami w przypadku braku decyzji w tym zakresie. Zgodnie z art. 67 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) i odpowiednio przepisy działu III Ordynacja podatkowa. Zgodnie natomiast z treścią art. 62 § 1 w zw. z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Natomiast jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Tym samym organ prawidłowo rozdysponowały wpłaconą przez stronę skarżącą kwotę częściowo na należność główną, a częściowo na odsetki.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.