Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 146/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art.191 ust 1,8,12
journal: Dz.U. 2013 poz 135
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - tekst jednolity
article: art.151, 15 §2 i 63 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie sędzia NSA Jolanta Sikorska /spr./ sędzia del. WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Starosty Powiatu w Zielonej Górze o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Powiatem Zielonogórskim a Powiatem Zwoleńskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletnich K.K. i Z.K. umieszczonych w rodzinie zastępczej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego postanawia: wskazać Powiat Zielonogórski jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 12 maja 2017 r. Starosta Powiatu w Zielonej Górze, na podstawie art. 22 w zw. z art. 191 ust. 1 i 16 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (j.t.: Dz. U. z 2017 r. poz. 697) wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą Powiatu Zwoleńskiego o wskazanie organu właściwego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dzieci - małoletniego K.K., ur. 9 września 2008 r. oraz małoletniego Z.K., ur. 27 czerwca 2011 r., umieszczonych w rodzinie zastępczej zawodowej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego – A.T.K., zamieszkałych na terenie Powiatu Zielonogórskiego.

W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że postanowieniem z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt III Nsm 144/17 Sąd Rejonowy Wydział Rodzinny i Nieletnich w Świebodzinie orzekł o zabezpieczeniu postępowania i umieszczeniu małoletniego K.K. oraz małoletniego Z.K., na czas trwania postępowania sądowego, w zawodowej rodzinie zastępczej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego, wskazanej przez właściwy organ kierujący. W dniu 15 marca 2017 r. małoletni zostali umieszczeni w rodzinie zastępczej zawodowej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego na terenie Powiatu Zielonogórskiego, A.iT.K., zam. Z.

Decyzją z dnia [...] zostało przyznane rodzinie zastępczej świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka - małoletniego K.K. oraz decyzją z dnia [...] świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka - małoletniego Z.K.

W celu ustalenia powiatu właściwego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletnich K. i Z. K. przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalono, że małoletni K. i Z. K. wspólnie z siostrą - małoletnią S. J. na przełomie czerwca i lipca 2016 r. zostali przywiezieni przez znajomego rodziny – Z. J. z miejsca dotychczasowego pobytu, tj. miejscowości R. do babci M. S., zamieszkałej w miejscowości K. Matka małoletnich D. S. przyjechała do miejscowości K. po około dwóch tygodniach. Jak podała M.S., córka D.S. nie deklarowała, że zamieszka w K. na stałe. Planowała wynająć mieszkanie i wyprowadzić się wspólnie z dziećmi. Od momentu przyjazdu matka małoletnich D.S. przebywała w miejscowości Klenica około tygodnia, a następnie wyjechała, zostawiając małoletnich K.iZ. K. pod opieką matki M.S. oraz starszej siostry małoletnich, również małoletniej, S.J. M. S. podała również, że córka D.S. przyjeżdżała do miejscowości K. jeszcze kilkukrotnie, jednak na bardzo krótkie okresy czasu i wyjeżdżała pod pretekstem załatwienia różnych spraw. Podczas jednej z takich wizyt w marcu 2017 r. D.S. zgłosiła się w Ośrodku Pomocy Społecznej w B. i złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się praw do dzieci. W tym samym dniu, tj. 7 marca 2017 r., D.S. pojawiła się w K., zabierając resztę swoich rzeczy i wyjechała, nie podając adresu, pod którym przebywa.

Wnioskodawca podał, że stosownie do art. 191 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej ponosi wydatki na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego. Ustawa nie definiuje miejsca zamieszkania dziecka, wobec czego dla ustalenia miejsca zamieszkania dziecka będzie miał zastosowanie przepis art. 26 Kodeksu cywilnego. Stosownie do § 1 tego przepisu, miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska, lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Ponadto w myśl art. 25 Kodeksu cywilnego, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Natomiast zgodnie z art. 191 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, jeżeli nie można ustalić powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, właściwy do ponoszenia wydatków jest powiat miejsca jego ostatniego zameldowania na pobyt stały. Ponadto zgodnie z art. 191 ust. 3 w/w ustawy, jeżeli nie można ustalić miejsca ostatniego zameldowania dziecka na pobyt stały, właściwy do ponoszenia wydatków jest powiat miejsca siedziby sądu, który orzekł o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej.

W ocenie wnioskodawcy nie można wskazać jednoznacznie miejsca zamieszkania dzieci - małoletnich K. i Z. K. przed umieszczeniem ich po raz pierwszy w pieczy zastępczej, bowiem dzieci przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej nie zamieszkiwały z żadnym z rodziców, a miejsce zamieszkania matki nie było znane, natomiast w przypadku ojca przebywającego w zakładzie karnym nie można mówić o miejscu zamieszkania z zamiarem stałego pobytu. Zatem powiat właściwy do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletnich K. i Z. K. winien być ustalony zgodnie z dyspozycją art. 191 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - według miejsca ostatniego zameldowania na pobyt stały dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej.

Biorąc pod uwagę powyższe, Powiat Zielonogórski uznał się za niewłaściwy do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletnich K. i Z. K. umieszczonych w zawodowej rodzinie zastępczej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego A. i T. K. i w dniu 22 marca 2017 r. przesłał do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Zwoleniu pismo informujące o tym, że zgodnie z art. 191 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, to Powiat Zwoleński jest właściwy do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletnich K. i Z. K. w zawodowej rodzinie zastępczej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego A. i T. K.

Pismem z dnia [...], Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy w Rodzinie w Zwoleniu poinformował, iż Powiat Zwoleński nie jest właściwy do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletnich K. i Z. K., przedstawiając kserokopię opinii prawnej radcy prawnego wskazującą, że w jego ocenie możliwe jest ustalenie miejsca zamieszkania małoletnich i jest to miejscowość Klenica (w opinii wskazana jako K.) i właściwym do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletnich K. i Z. K. w pieczy zastępczej jest Powiat Zielonogórski.

W ocenie Powiatu Zielonogórskiego, stanowisko Powiatu Zwoleńskiego w świetle ustalonych okoliczności jest nieuzasadnione.

W odpowiedzi na wniosek Starosta Zwoleński podał, że w dniu 27 marca 2017 r. do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Zwoleniu wpłynęło pismo Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Zielonej Górze, w którym wskazano, że Powiat Zwoleński jest zobowiązany do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletnich Kacpra i Z.K., zgodnie z art. 191 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej jako powiat ostatniego zameldowania dzieci na pobyt stały. Dzieci zostały umieszczone w dniu 15 marca 2017 r. w zawodowej rodzinie zastępczej pełniącej funkcje pogotowia rodzinnego wskazanej przez PCPR w Zielonej Górze postanowieniem Sądu Rejonowego w Świebodzinie Wydział III Rodzinny z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt III Nsm 144/17 (postanowienie o zabezpieczeniu). W odpowiedzi na wniosek PCPR w Zielonej Górze, Powiat Zwoleński uznał, że nie jest właściwy do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie wyżej wymienionych małoletnich.

W ocenie Starosty Zwoleńskiego, ponieważ przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie określają, w jaki sposób należy rozumieć pojęcie "miejsca zamieszkania", to niezbędnym jest zastosowanie w tym zakresie przepisów Kodeksu cywilnego. Przez miejsce zamieszkania osoby fizycznej Kodeks cywilny rozumie miejscowość, w której dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu (art. 25 k.c.). Jednakże w sposób odrębny od powyższego ustawodawca zdefiniował miejsce zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską, jako miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej (art. 26 §1 k.c). W sytuacji zaś, gdy władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli natomiast dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy (art. 26 § 2 k.c).

Z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w Świebodzinie wynika, że dzieci zamieszkiwały z matką D.S., która w 2016 r. przeprowadziła się do swoich rodziców mieszkających w miejscowości K., Powiat Zielonogórski. To miejsce zamieszkania potwierdził również kurator sądowy. To, że matka dzieci kilkakrotnie opuszczała dzieci pomimo sprzeciwu swoich rodziców, nie oznacza, że miejscowość K. nie jest jej miejscem zamieszkania. W dniu 7 marca 2017 r. złożyła pracownikowi socjalnemu oświadczenie, że zrzeka się praw do dzieci. Do chwili obecnej jednak nie została pozbawiona władzy rodzicielskiej. Postępowanie sądowe o pozbawienie władzy rodzicielskiej jest w toku. Również ojciec dzieci – Z.K., odbywający karę pozbawienia wolności za znęcanie się nad rodziną, nie jest pozbawiony władzy rodzicielskiej. Postępowanie sądowe jest w toku. Postanowienie Sądu, o którym mowa wyżej, zostało wydane w dniu 13 marca 2017 r., a więc już po przeprowadzce do miejscowości Klenica.

Skoro ustawodawca wprowadził przepis szczególny w odniesieniu do małoletniego, służący określeniu miejsca zamieszkania osoby małoletniej, to należy go stosować. W sytuacji, gdy władza rodzicielska przysługuje obydwojgu rodzicom (a tak jest w niniejszej sprawie) miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Dzieci stale przebywały z matką. Sąd opiekuńczy nie określił miejsca zamieszkania dzieci.

W niniejszej sprawie przed umieszczeniem po raz pierwszy dzieci w pieczy zastępczej dzieci przebywały stale u matki. To właśnie miejsce ostatniego wspólnego zamieszkiwania z matką wyznacza w sensie prawnym, zgodnie z art. 26 § 2 k.c., miejsce zamieszkania małoletnich. Tym miejscem zamieszkania nie była miejscowość Wilczowola 52, gmina Policzna, Powiat Zwoleński, a K. W miejscowości W. D. S. zamieszkiwała i była zameldowana z dziećmi na pobyt stały od 8 października 2008 r. do 13 sierpnia 2012 r., a przed zamieszkaniem w K. - przebywała z dziećmi i była zameldowana czasowo w miejscowości R., Powiat Gostyński. Nawet, gdyby przyjąć, że matka nie zamieszkała z dziećmi w K., to ostatnim miejscem wspólnego zamieszkania jest Powiat Gostyński, a nie Powiat Zwoleński. Dzieci przed umieszczeniem po raz pierwszy w pieczy zastępczej nie zamieszkiwały i nie były zameldowane na pobyt stały na terenie Powiatu Zwoleńskiego. Aktualnie, jak wynika z wniosku, D.S. zameldowana jest na pobyt stały w J. gmina Brody, Powiat Żarski, co dodatkowo dowodzi, że miejscowość W. już od 2012 r. przestała być jej miejscem zamieszkania. W tej sytuacji miejscowości W. nie można uznać jako miejsce zamieszkania dzieci przed umieszczeniem ich po raz pierwszy w pieczy zastępczej.

Wobec tego nie znajduje zastosowania przepis art. 191 ust. 2 ustawy. Miejsce zamieszkania dzieci należy ustalić na podstawie art. 191 ust. 1 ustawy.

Mając powyższe na uwadze Starosta Zwoleński wniósł o wskazanie, że właściwy do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletnich jest Powiat Zielonogórski, gdyż ten powiat był miejscem zamieszkania dzieci przed umieszczeniem ich po raz pierwszy w rodzinie zastępczej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).

Spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., powstaje w związku z odmienną oceną zakresu, określonej w przepisach prawa, kompetencji organów administracji publicznej. Sporem takim jest sytuacja prawna, w której między organami zachodzi rozbieżność poglądów, co do właściwości do rozpoznania i rozstrzygnięcia konkretnej sprawy administracyjnej, tożsamej pod względem podmiotowym (tożsamości strony), przedmiotowym (tożsamości żądania) i przy stosowaniu tej samej podstawy prawnej. Chodzi tu przy tym nie o każdą sprawę, którą upoważniony jest załatwić organ administracji publicznej, ale wyłącznie należącą do jego właściwości indywidualną sprawę administracyjną rozstrzyganą przez taki organ w postępowaniu uregulowanym procedurą administracyjną. Musi więc istnieć materialnoprawna podstawa do rozstrzygnięcia konkretnej sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Omawianego trybu nie można więc stosować do rozstrzygania sporów dotyczących wykonywania zadań publicznych w innych formach niż decyzja administracyjna (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2006 r., I OW 48/06, LEX nr 321535, z 5 grudnia 2008 r. sygn. I OW 142/08 LEX 565694).

Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu w Zielonej Górze a Starostą Powiatu Zwoleńskiego, albowiem oba w/w organy uznają się za niewłaściwe miejscowo w sprawie ponoszenia odpłatności za pobyt małoletnich K.K. i Z.K. umieszczonych w rodzinie zastępczej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego.

Zgodnie z art. 191 ust. 16 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 697): "w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość powiatów oraz gmin obowiązanych do ponoszenia wydatków, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego". Kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje w zakresie właściwości do rozstrzygania sporów pomiędzy organami samorządu terytorialnego, zasadę przyznającą właściwość organowi wyższego stopnia (art. 22 § 1 pkt 1), od której w razie, gdy brak wspólnego organu wyższego stopnia, wprowadza wyjątek przyznając właściwość sądowi administracyjnemu. Art. 191 ust. 16 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w tym przedmiocie reguluje nie ustalenie organu właściwego, a jest trybem rozstrzygnięcia, na której jednostce samorządu terytorialnego ciąży obowiązek ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka. Ciężar spoczywa na jednostce samorządu terytorialnego, a organ jest jedynie wykonawcą obowiązku, realizowanego przez czynność techniczną – wypłaty.

Zagadnienia związane z pieczą zastępczą reguluje ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie opieki zastępczej. Zgodnie z tą ustawą piecza zastępcza sprawowana jest w przypadku niemożności zapewnienia dziecku opieki i wychowania przez rodziców (art. 32 ust. 1). Pieczę zastępczą organizuje powiat (art. 32 ust. 2). Zadania z tym związane realizowane są w części jako zlecone z zakresu administracji rządowej (art. 181), a pozostałe jako zadania własne powiatu. Do tych ostatnich należy m.in. finansowanie świadczeń pieniężnych dotyczących dzieci z terenu powiatu, umieszczonych w rodzinach zastępczych, rodzinnych domach dziecka, palcówkach opiekuńczo-wychowawczych, regionalnych placówkach opiekuńczo-terapeutycznych, interwencyjnych ośrodkach preadopcyjnych lub rodzinach pomocowych, na jego terenie lub na terenie innego powiatu (art. 180 pkt 13 lit. a). Finansowanie systemu pieczy zastępczej uregulowane zostało w art. 191 wspomnianej ustawy. Przepis ten ustanawia zasadę, że wydatki na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka ponosi powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej (art. 191 ust. 1), a w przypadkach określonych w art. 191 ust. 2 i ust. 3 właściwym do ponoszenia wydatków jest odpowiednio powiat miejsca ostatniego miejsca zameldowania dziecka na pobyt stały lub powiat miejsca siedziby sądu, który orzekł o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej. W myśl art. 191 ust. 5 ustawy powiat, na terenie którego funkcjonują mogące przyjąć dziecko rodzina zastępcza, rodzinny dom dziecka lub placówka opiekuńczo-wychowawcza, zawiera z powiatem, o którym mowa w ust. 1-4, porozumienie w sprawie przyjęcia dziecka oraz warunków jego pobytu i wysokości wydatków, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że porozumienia takie są umową cywilnoprawną, nie mają zaś charakteru aktu administracyjnego. Spory dotyczące wskazanych porozumień nie stanowią zatem sporów o właściwość w rozumieniu art. 4 p.p.s.a. w związku z art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a., a tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozstrzygać takich sporów w trybie art. 4 p.p.s.a. (postanowienia NSA z dnia 29 września 2013 r., sygn. akt I OW 220/13, z dnia 9 marca 2012 r. sygn. akt I OW 3/12, z dnia 24 września 2013 r. sygn. I OW 181/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl).

Przepisów ust. 1-5 art. 191 ustawy nie stosuje się w przypadku dzieci umieszczonych w rodzinie zastępczej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego lub placówce opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego, na podstawie art. 58 ust. 1 lub art. 103 ust. 2 oraz dzieci pozostawionych bezpośrednio po urodzeniu lub dzieci, których tożsamość rodziców jest nieznana (art. 191 ust. 8 pkt 1 i pkt 2 ustawy). Zgodnie z ust. 12 art. 191 ustawy, wydatki na dziecko, o którym mowa w ust. 8 pkt 1, a zatem m.in. dziecko umieszczone w placówce opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego, w wysokości proporcjonalnej do liczby dni pobytu dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego (...), ponosi powiat, o którym mowa w ust. 1 – 4 albo powiat, który otrzymuje zwrot wydatków na utrzymanie dziecka. We wskazanych, nagłych przypadkach ustawodawca określił w ustawie zasady ustalania powiatu zobowiązanego do ponoszenia kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej typu interwencyjnego, bez konieczności zawierania porozumienia, o jakim mowa w art. 191 ust. 5 ustawy.

Wskazać należy, że przy ustaleniu powiatu obowiązanego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej istotny jest stan faktyczny, który miał miejsce przed umieszczeniem dziecka po raz pierwszy w pieczy zastępczej (por. art. 191 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 126/13, publ. www.cbois.nsa.gov.pl).

Z akt sprawy wynika, że małoletni K. i Z. K. zostali umieszczeni po raz pierwszy w pieczy zastępczej w dniu 15 marca 2017 r., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich w Świebodzinie z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt III Nsm 144/17. Ojciec małoletnich – Z. K. jest osadzony w Zakładzie Karnym we W. Miejscem zamieszkania ww. małoletnich przed umieszczeniem w pierwszej formie pieczy zastępczej była miejscowość K., Powiat Zielonogórski, w której mieszka babcia dzieci – M.S., do której dzieci zostały przywiezione w 2016 r. a następnie sprowadziła się matka ww. małoletnich dzieci – D.S. Okoliczność ta wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w Świebodzinie i potwierdzona została przez kuratora sądowego. Bez znaczenia pozostaje fakt, że matka małoletnich kilkakrotnie opuszczała dzieci pomimo sprzeciwu ich babci.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie, na podstawie art. 191 ust. 8 pkt 1 w związku z art. 191 ust. 12, art. 191 ust. 1 pkt 1 oraz art. 191 pkt 16 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, organem właściwym w sprawie ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletnich K.K. i Z.K. umieszczonych w rodzinie zastępczej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego jest Powiat Zielonogórski.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.