Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 410/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Powołane przepisy: article: art. 83
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Fundacji [...] na decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew oddala sprzeciw


UZASADNIENIE

Fundacja [...] z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO w [...]", "organ", "organ II instancji") z [...] stycznia 2019 r. uchylającą decyzję Burmistrza Miasta [...] (dalej: "Burmistrz", "organ I instancji") z [...] listopada 2018 r. o zezwoleniu na usunięcie 15 szt. drzew z terenu działek nr [...], [...], [...] obr. [...] w [...] w terminie do [...] grudnia 2021 r., z wyłączeniem okresu lęgowego ptaków (1 marca - 15 października), stwierdzającą, że zezwolenie na usunięcie tych drzew nie podlega opłacie za usuniecie drzew oraz odmawiającą zezwolenia na usunięcie 92 szt. drzew z terenu dziełek nr [...], [...], [...] obr. [...] w [...] i przekazującą do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

[...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] pismem z 16 maja 2018 r. wniosła o wydanie zezwolenia na usunięcie 112 drzew z terenu działek nr [...], [...], [...] obr. [...] w [...] z uwagi na zamiar wybudowania pawilonu handlowo – usługowego wraz z parkingiem, dojściem, dojazdem oraz niezbędną infrastrukturą oraz poszerzeniem ul. [...].

Postanowieniem z [...] lipca 2018 r. Burmistrz Miasta [...] dopuścił do udziału na prawach strony skarżącą w postępowaniu administracyjnym w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew z terenu nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] (dz. nr ew. [...], [...], [...], [...]).

W dniu 5 lipca 2018 r. przeprowadzono oględziny na nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. W trakcie oględzin stwierdzono, że sosna zwyczajna o nr 106 posiada obwód 95 cm, a nie jak podano 162 cm. Natomiast drzewa nr 205 (klon jawor 65 cm) brak na terenie, brzoza brodawkowata o nr 212 posiada obwodów 180 cm, a nie jak podano 115 cm, drzewa oznaczonego nr 221 (4 pniowej brzozy) brak na terenie, żywotnik oznaczony nr 227 posiada odwód 102 cm, a nie jak podano 50 cm, świerka nr 237 o obwodzie 73 cm – brak na trenie, klon pospolity o nr 244 to w istocie dąb czerwony, drzewa o nr 260 (dąb czerwony) – brak na terenie, drzewa o nr 288 brak w terenie, dąb czerwony o nr 291 to w istocie wiąz. Na terenie nieruchomości nie stwierdzono występowania gatunków chronionych zwierząt, roślin i grzybów.

Decyzją z [...] listopada 2018 r. Burmistrz Miasta [...] zezwolił na usunięcie 15 szt. drzew z terenu działek nr [...], [...], [...] obr. [...] w [...] w terminie do 31 grudnia 2021 r., z wyłączeniem okresu lęgowego ptaków (1 marca - 15 października); stwierdził, że zezwolenie na usunięcie tych drzew nie podlega opłacie za usuniecie drzew oraz odmówił zezwolenia na usunięcie 92 szt. drzew wymienionych w tabeli nr 2 z terenu dziełek nr [...], [...], [...] obr. [...] w [...].

Odwołanie od decyzji z [...] listopada 2018 r. wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...].

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] stycznia 2019 r. uchyliło decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] listopada 2018 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. SKO w [...] wskazało, że zawarte w decyzji rozstrzygnięcie o zezwoleniu na usunięcie 15 szt. drzew jest prawidłowe, o tyle, że rzeczywiście ustalenie, że dane drzewo obumarło lub nie rokuje szansy na przeżycie z przyczyn niezależnych od właściciela, stanowi uzasadniony powód wydania zezwolenia. Organ zaznaczył, że w aktach sprawy brakuje załącznika do decyzji, zatem nie można stwierdzić, czy stosownie do ustaleń oględzin, w załączniku wymieniono właściwe drzewa. Brak jest również wskazania z czego wynika ocena, że obumarcie drzewa nastąpiło z przyczyn niezależnych od właściciela. Nie jest również wiadomo czym i na podstawie jakich wiadomości specjalnych kierował się organ I instancji uznając, że dane drzewo nie rokuje na przeżycie. W ocenie SKO w [...] wskazane kwestie powinny zostać w toku ponownie prowadzonego postępowania uzupełnione i wyjaśnione, a dokonane ustalenia powinny znajdować odzwierciedlenie w odpowiednim uzasadnieniu decyzji, wyjaśniającym motywy podjętej przez organ decyzji. Odnosząc się do decyzji w zakresie odmowy udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew, SKO w [...] wskazało, że decyzja organu I instancji w tym zakresie nie jest prawidłowo uzasadniona, a zebrany w tym zakresie materiał dowodowy wymaga uzupełnienia. Zasadniczą kwestią wymagającą uzupełnienia jest zgromadzenie w aktach sprawy dowodów związanych z prowadzoną przez inwestora inwestycją na działkach. Skoro wniosek o wydanie zezwolenia wskazuje na konieczność usunięcia drzew z uwagi na kolizję z planowaną inwestycją, oczywistym wydaje się konieczność stwierdzenia, że taka kolizja występuję. Pozwolenie na budowę byłoby najlepszym dowodem pozwalającym organowi stwierdzić występowania konieczności wycinki, w tym z punktu widzenia kolizji z celami ochrony przyrody. Okoliczność taka mogłaby wynikać również z innych dowodów, które skonkretyzowałyby planowany zakres inwestycji, w tym co do jej realności, niezbędności, kolizji i przewidywanego czasu wykonania. Organ I instancji dokonał wprawdzie rozważenia interesu społecznego oraz strony, jednak w ocenie organu odwoławczego dokonana ocena została przeprowadzona powierzchownie. Organ I instancji wskazał, że planowana inwestycja przyniesie nieodwracalne skutki w krajobrazie miasta i jego środowiska przyrodniczego. W zakresie tej oceny organ I instancji nie zebrał materiału dowodowego mającego świadczyć o zaistnieniu rzeczywiście potrzeby usunięcia wnioskowanych drzew na potrzeby planowanej inwestycji. Organ wskazał, że przy rozstrzyganiu sprawy organ I instancji powinien ocenić czy wcześniejsze decyzje zezwalające na usunięcie drzew zostały wydawane w stosunku do tego samego rodzajowo czy wielkościowego przedmiotu inwestycji. Organ I instancji powinien również uwzględnić czy negatywny wpływ inwestycji nie może zostać skompensowany poprzez nasadzenia zastępcze, i to nie tylko w sposób wskazany przez stronę. W ocenie SKO w [...] Burmistrz nie wypełnił, wynikających z przepisów ustawy o ochronie przyrody i K.p.a. obowiązków w zakresie pełnego i prawidłowego zebrania materiału dowodowego i przedstawienia swego stanowiska, co do zebranego materiału dowodowego, w szczególności w świetle żądania wnioskodawcy. W stosunku do każdego z drzew objętych wnioskiem organ I instancji musi przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe, które znajdzie swoje odzwierciedlenie w aktach sprawy oraz w uzasadnieniu decyzji.

Fundacja [...] z siedzibą w [...] w sprzeciwie od decyzji z [...] stycznia 2019 r. wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów:

– art. 73 § 1 K.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 oraz 9 K.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania oraz zasady udzielania informacji oraz zasady udostępniania stronie akt sprawy w toku postępowania poprzez wydanie decyzji przed rozpatrzeniem wniosku skarżącej z 14 stycznia 2019 r., brakiem możliwości zapoznania się skarżącej z odwołaniem [...] sp. z o.o., co pozbawiło organ I instancji możliwości zapoznania się ze stanowiskiem skarżącej oraz możliwością ustosunkowania się do niego w uzasadnieniu decyzji,

– art. 31 § 1 pkt 2 i art. 73 § 3 w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. poprzez wykluczenie skarżącej, nie dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu i wydaniu decyzji przed rozpatrzeniem wniosku skarżącej z 14 stycznia 2019 r.,

– art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez brak dokładnego i rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego w związku z pismem skarżącej z 14 stycznia 2019 r., w którym skarżąca wskazuje na posiadanie informacji i materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy, a który złoży po zapoznaniu się z odwołaniem [...] sp. z o.o.,

– art. 75 § 1 K.pa. poprzez pominięcie wniosku skarżącej z 14 stycznia 2019 r., a tym samym pozbawienie możliwości złożenia przez skarżącą nowych dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - w odpowiedzi na sprzeciw – wniosło o oddalenie sprzeciwu i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107, z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z dniem 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw [(Dz. U. z 2017 r., poz. 935) – dalej: "ustawa nowelizująca" lub "nowela"], która wprowadziła zmiany między innymi do Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 9 pkt 7 ustawy nowelizującej, w dziale III ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po rozdziale 3 dodaje się rozdział 3a o tytule "Sprzeciw od decyzji". W myśl nowowprowadzonego art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu znacznie uproszczono, bowiem organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na sprzeciw (art. 64c § 4 P.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 P.p.s.a.), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 P.p.s.a.). Skróceniu uległy też terminy procesowe: sprzeciw wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 P.p.s.a.), organ, który wydał zaskarżoną decyzję, przekazuje sprzeciw od decyzji sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy w terminie czternastu dni od dnia jego otrzymania (art. 64c § 4 P.p.s.a.), a sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji (art. 64d § 1 P.p.s.a.).

Sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. (art. 151a § 1 P.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 P.p.s.a.).

Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ II instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję kasatoryjną będzie przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przez organ (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15, wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).

W myśl art. 138 § 2 K.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tym samym, organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z 14 lutego 2017r., sygn. akt II OSK 1386/15, CBOSA). Kasatoryjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2016r., sygn. akt II OSK 1427/16, CBOSA). Organ odwoławczy nie jest także uprawniony do wydania kasacyjnego rozstrzygnięcia, jeśli organ pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy (por. wyrok WSA w Gliwicach z 11 stycznia 2007r., sygn. akt II SA/Gl 439/06, CBOSA). Należy przy tym zaznaczyć, że wszystkie okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej muszą zostać ustalone w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie zaś z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją obowiązywania zasady praworządności jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 K.p.a. ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W niniejszej sprawie SKO w [...] uchyliło decyzję Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z uwagi na stwierdzone uchybienia i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa. Tym samym, sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Skład orzekający miał na uwadze, że skarżąca Fundacja w rzeczywistości nie kwestionowała zaskarżonego rozstrzygnięcia, a zarzuty w sprawie sprowadzały się do pominięcia stanowiska skarżącej w toku postępowania administracyjnego.

Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu odwoławczego w sprawie. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie naruszone zostały przez organ I instancji przepisy postępowania administracyjnego, które uzasadniały uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r., poz. 1614, z późn. zm.) usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości, przy czym zgoda właściciela nieruchomości nie jest wymagana w przypadku wniosku złożonego przez użytkownika wieczystego lub posiadacza nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym (art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody). Zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody).

Stosownie do art. 83c ust. 1 ustawy o ochronie przyrody organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu przed jego wydaniem dokonuje oględzin w zakresie występowania w ich obrębie gatunków chronionych. W myśl art. 83c ust. 3 ustawy o ochronie przyrody wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia tego drzewa lub krzewu. Organ, wydając zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu uzależnione od wykonania nasadzeń zastępczych, bierze pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do nasadzeń zastępczych oraz następujące cechy usuwanego drzewa lub krzewu: wartość przyrodniczą, w tym rozmiar drzewa lub powierzchnię krzewów oraz funkcje, jakie pełnią w ekosystemie, wartość kulturową, walory krajobrazowe, lokalizację (art. 83c ust. 4 ustawy o ochronie przyrody).

Art. 85d ust. 5 ustawy o ochronie przyrody stanowi, że jeżeli przyczyną usunięcia drzewa lub krzewu jest realizacja inwestycji wymagającej uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub pozwolenia na budowę, zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu może zostać wykonane pod warunkiem uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub pozwolenia na budowę, które kolidują z drzewami lub krzewami, będącymi przedmiotem zezwolenia, przy czym przepisu nie stosuje się do inwestycji liniowych celu publicznego.

Zgodnie z art. 84 ust. 1 – 3 ustawy o ochronie przyrody posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu. Opłaty naliczane są w zezwoleniu na usunięcie drzewa lub krzewu i pobierane przez organ właściwy do wydania tego zezwolenia. W przypadku naliczenia opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu oraz uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od przesadzenia tego drzewa lub krzewu albo wykonania nasadzeń zastępczych, organ właściwy do wydania zezwolenia odracza termin uiszczenia opłaty za jego usunięcie na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na jego przesadzenie lub wykonanie nasadzeń zastępczych.

W myśl art. 86 pkt 10 ustawy o ochronie przyrody nie nalicza się opłat za usunięcie drzew lub krzewów, które obumarły lub nie rokują szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości.

Decyzja z przedmiocie zezwolenia na usuwanie drzew ma charakter dyskrecjonalny i zależy od uznania organu. Z istoty decyzji uznaniowej wynika pozostawienie organowi swobody wyboru określonego rozwiązania, co oczywiście musi być odpowiednio uzasadnione. Uznanie administracyjne sprowadza się do tego, że organ administracji jest zobligowany do ustalenia czy w danej sprawie mają miejsce przesłanki uzasadniające wydanie zezwolenia. Musi zatem wszechstronnie wyjaśnić okoliczności faktyczne po to, aby na tej podstawie stwierdzić czy zaistniały okoliczności pozwalające na wydanie zezwolenia na wycięcie drzewa. Ocena występowania w konkretnej sprawie przesłanek do wydania zezwolenia może być dokonana tylko po wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego poprzedzonym dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, bowiem celem postępowania administracyjnego jest wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie indywidualnej. Rozstrzygnięcie takie możliwe jest wtedy, gdy organ administracji państwowej - zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) - podejmie wszelkie czynności zmierzające do wszechstronnego zbadania sprawy, tak pod względem faktycznym jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy. Obowiązkiem organu administracji, wynikającym z zawartej w art. 7 K.p.a. zasady prawdy obiektywnej, jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa (wyrok NSA Zamiejscowy w Lublinie z 7 października 1983 r., sygn. akt SA/Lu 240/83, publ. LexPolonica). Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Z art. 77 § 1 K.p.a. wynika obowiązek organu administracji zgromadzenia całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń lub wystąpienia do innych organów lub instytucji o zajęcie stanowiska w sprawie. Zgodnie z wymogiem postawionym w art. 107 § 1 K.p.a. przeprowadzone postępowanie dowodowe powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji przy czym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W uzasadnieniu faktycznym organ administracji publicznej powinien zatem dokładnie wskazać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że z treści decyzji, jak również na podstawie akt postępowania administracyjnego nie można stwierdzić ponad wszelką wątpliwość, czy w załączniku do decyzji wskazano rzeczywiście drzewa obumarłe lub nierokujące szansy na przeżycie z przyczyn niezależnych od właściciela, albowiem brakuje takiego załącznika do decyzji. Organ I instancji nie pokusił się również o wskazanie jakimi kryteriami kierował się uznając podczas oględzin, że konkretne drzewa nie rokują na przeżycie, jak również nie wskazał co stanowiło podstawę do poczynienia ustaleń w zakresie obumarcia drzew z przyczyn niezależnych od właściciela. Ustalenia w tym zakresie, jak zasadnie wskazał organ, powinny zostać uzupełnione, a ich odzwierciedlenie powinno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Zasadniczą kwestią jaka wymaga uzupełnienia w toku postępowania administracyjnego jest kwestia inwestycji, jaka na być prowadzona na działkach. Burmistrz jest zobowiązany do ustalenia czy rzeczywiście prowadzenie inwestycji wymaga usunięcia drzew i czy kolidują one z planowaną inwestycją, jak również czy istnieje rzeczywista potrzeba usunięcia znacznej liczby drzew na potrzeby planowanej inwestycji. Zasadnie również organ zaznaczył, że Burmistrz wydając rozstrzygnięcie powinien uwzględnić możliwość skompensowania negatywnego wpływ inwestycji poprzez nasadzenia zastępcze, i to nie tylko w sposób wskazany przez stronę.

W ocenie składu orzekającego organ II instancji zasadnie stwierdził, że Burmistrz nie wypełnił, wynikających z przepisów ustawy o ochronie przyrody i Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązków w zakresie pełnego i prawidłowego zebrania materiału dowodowego i przedstawienia swego stanowiska, co do zebranego materiału dowodowego, w szczególności w świetle żądania wnioskodawcy. Zatem zasadnym było uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W tym miejscy należy wskazać, że uchybienia w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego sprowadzają postępowanie niejako do punktu wyjścia powodując w istocie rzeczy stan, w którym organ odwoławczy chcąc wydać decyzję merytoryczną musiałby przeprowadzić postępowanie dowodowe co do istoty. Prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a.

Odnosząc się do podnoszonego zarzutu pominięcia stanowiska skarżącej w toku postępowania administracyjnego i uniemożliwianie jej zapoznania się z aktami sprawy należy wskazać, że wniosek Fundacji z 14 stycznia 2019 r. wpłynął do organu 16 stycznia 2019 r., a zatem po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia (15 stycznia 2019 r.). Z powyższej przyczyny organ nie miał możliwości nie tylko zapoznania się ze stanowiskiem Fundacji, ale i odniesienia się do niego, przed wydaniem rozstrzygnięcia. Z kolei z uwagi na ponowne rozpatrywanie sprawy przez organ I instancji skarżąca ma nieskrępowaną możliwość przedstawienia materiału dowodowego i własnego stanowiska w sprawie w toku ponownie prowadzonego postępowania. Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji przed zapoznaniem się strony z aktami postępowania administracyjnego należy wskazać, że strona nie jest zobligowana do pisemnego występowania do organu z wnioskiem o udostępnienie akt sprawy. Zgodnie z art. 73 § 1 K.p.a. skarżąca miała swobodną możliwość wglądu do akt sprawy, sporządzania notatek, kopii i odpisów w siedzibie organu. Nadto, skarżąca, po otrzymaniu pisma organu I instancji z 14 grudnia 2018 r. przekazującego do organu II instancji odwołanie w trybie art. 131 i 133 K.p.a., jako dotychczasowa strona postępowania, miała prawo wglądu do akt postępowania administracyjnego, składania dodatkowych dowodów, wniosków związanych z materiałem zgromadzonym w sprawie czy żądań.

Mając to wszystko na uwadze Sąd podzielił stanowisko organu, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, uzasadniał wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 151a § 2 P.p.s.a. – oddalił sprzeciw.