Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3839/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-31 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od października do grudnia 2012 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie


UZASADNIENIE

W. Sp. z o. o. z siedzibą w W. – dalej "Skarżąca" lub "Spółka", wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą nienastawioną na osiąganie zysku, za to polegającą na wykonywaniu aktywności społecznie pożytecznych w formie tzw. inkubatora przedsiębiorczości. Spółka nie posiada stałego źródła przychodu, ani majątku, który mogłaby spieniężyć celem pokrycia opłat sądowych od skargi kasacyjnej. Spółka nie może swobodnie dysponować składnikami swojego majątku, gdyż w tym zakresie związana jest szczególnymi regulacjami dotyczącymi wydatkowania środków przez tzw. "[...] ". Skarżąca wskazała, że głównym źródłem jej finansowania oraz dokumentem określającym przedmiot jej działalności jest umowa o finansowanie zawarta z P. [...] listopada 2013 r. Zgodnie z zapisami tej umowy środki otrzymane ze sprzedaży tych akcji i udziałów powinny być przez Spółkę reinwestowane, tj. kwoty otrzymane od nabywców akcji lub udziałów będą przeznaczane na objęcie akcji lub udziałów w kolejnych przedsiębiorstwach innowacyjnych, spełniających kryteria działania 3.1 Inicjowanie działalności innowacyjnej, nie mogą być zaś przeznaczone na finansowanie kosztów działalności Spółki, w tym opłat sądowych.

Jedynym majątkiem Spółki są udziały lub akcje w 16 różnych spółkach, zawiązanych ze środków przekazanych Spółce przez P..

W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca wskazała kapitał zakładowy w wysokości [...] zł. Wartość netto majątku Spółki wykazuje kwotę ujemną [...] zł. Natomiast wartość majątku netto Spółki wynosi na 31 grudnia 2016 r. wykazywała kwotę ujemną – [...] zł. Skarżąca wskazała, że posiada środki trwałe, na które składają się wyłącznie akcje i udziały w spółkach portfelowych na dzień 31 grudnia 2016 r. [...] zł. Skarżąca poniosła stratę za ostatni rok obrotowy [...] zł. Na rachunku bankowym Skarżąca posiada [...] zł. Skarżąca wskazała też, że nie posiada środków pieniężnych w kasie. Bieżące wydatki Skarżąca obsługuje ze środków pochodzących z pożyczek od udziałowca. Za okres ostatnich trzech miesięcy, wydatki Spółki kształtowały się na poziomie około [...] zł miesięcznie. Spółka nie posiada dochodów, ani innych składników majątku, aniżeli wskazane aktywa trwałe w postaci akcji i udziałów w spółkach portfelowych oraz należności z tytułu podatków, dotacji i innych świadczeń w wysokości [...] zł (według stanu na 31 grudnia 2016 r.).

Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych dokumentów i informacji Skarżąca nadesłała, wyciągi z rachunków bankowych, deklaracje VAT-7, zeznania podatkowe, sprawozdania finansowe za 2016 i 2017 r., oraz postanowienie Sądu Rejonowego w W. [...] Wydział Gospodarczych dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia [...] maja 2017 r. sygn. Akt [...] .

W sprawie należało wziąć również pod uwagę dokumenty znajdujące się przy sprawie o sygn. III SA/Wa 3841/16.

Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątki, w tym między innymi możliwość przydzielenia stronie prawa pomocy.

W myśl art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie wykazane przez wnioskodawcę.

Rozpoznając przedmiotowy wniosek w powyższym świetle uznano, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za jego uwzględnieniem.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że kwestia zastosowania wyjątkowej instytucji, jaką jest prawo pomocy, w odniesieniu do osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych była już wielokrotnie wyjaśniana w orzecznictwie sądów administracyjnych. W postanowieniu z dnia 14 grudnia 2011 r. o sygn. akt I GZ 201/11, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd (referendarz sądowy) nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Jednocześnie, trzeba podkreślić, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej nie ma charakteru obowiązkowego nawet w przypadku spełnienia przez nią przesłanek ustawowych.

Dokonując oceny wniosku złożonego przez Spółkę należało przede wszystkim pamiętać, iż jest ona osobą prawną, która winna w procedurze planowania wydatków, uwzględnić również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnych postępowań sądowych i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się, iż udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną działalnością, która ze swej istoty wiąże się z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym także kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r. o sygn. akt GZ 61/04). Zgodnie bowiem z art. 84 Konstytucji, każdy ma obowiązek świadczenia ciężarów i świadczeń publicznych, do których zalicza się daniny publiczne w postaci kosztów sądowych. Zwolnienia od tego rodzaju danin stanowi więc odstępstwo od konstytucyjnej zasady ich powszechnego i równego ponoszenia. Dlatego winno być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r. o sygn. akt FZ 478/04).

W przedmiotowej sprawie Spółka powołuje się na fakt, że prowadzi działalność nienastawioną na zysk, lecz polegającą na wykonywaniu aktywności społecznie pożytecznych w formie tzw. inkubatora przedsiębiorczości. Z tego względu Spółka nie posiada stałych źródeł przychodu, ani majątku, który mogłaby spieniężyć, celem pokrycia opłat sądowych od skargi kasacyjnej, natomiast środki finansowe, które Spółka otrzyma w przyszłości ze sprzedaży akcji i udziałów w spółkach portfelowych, powinny być przez Spółkę reinwestowane i nie mogą być przeznaczone na spłatę należności publicznoprawnych, co wynika z § 16 ust. 6 umowy z P.. Nadto jedyny udziałowiec Spółki, który udziela pożyczek na bieżące potrzeby prowadzenia działalności Spółki, nie wyraził zgody na udzielenie pożyczki w celu pokrycia kosztów sądowych.

Odnosząc się do twierdzeń Spółki, zauważyć należy, że Spółka ma różne możliwości prowadzenia działalności i uzyskiwania z tego tytułu dochodu. Spółka wskazuje co prawda, że w ciągu ostatnich 6 miesięcy nie uzyskała żadnego dochodu, jednak powyższe może budzić wątpliwości w sytuacji, gdy Skarżąca ma zawartą umowę z P. Sp. z o.o. o świadczenie na rzecz P. Sp. z o.o. usług polegających na bieżącym doradztwie w zakresie rozwoju biznesu i prowadzenia działalności gospodarczej. Z postanowień umowy tej wynika, że w zamian za świadczone usługi, P. Sp. z o.o. zobowiązuje się do zapłaty miesięcznego wynagrodzenia w wysokości 5.000 zł na podstawie faktur VAT wystawionych przez Skarżącą. Umowa ta zawarta została w dniu [...] sierpnia 2016 r. na czas nieokreślony, zaś Skarżąca nie nadesłała dokumentu, z którego wynikałoby wypowiedzenie powyższej umowy. Z rejestru KRS (stan na dzień 14 czerwca 2018 r.) wynika również, że przedmiotem działalności Spółki jest m.in. "pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania", "pozostałe pośrednictwo pieniężne", "pozostała działalność usługowa w zakresie technologii informatycznych i komputerowych", "działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów", "badanie rynku i opinii publicznej". Nie ma zatem przeciwwskazań, aby Spółka prowadziła działalność, z której będzie uzyskiwała dochody, skoro już ma zawartą co najmniej jedną umowę na świadczenie usług doradczych. Jak to wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu do postanowienia z dnia 24 lipca 2017 r. o sygn. akt I SA/Wr 306/17, który to pogląd referendarz sądowy w pełni podziela, Skarżąca nie może przerzucać na innych podatników konsekwencji swoich autonomicznych decyzji, czyli żądać, aby postępowanie sądowoadministracyjne zostało sfinansowane ze środków publicznych w sytuacji, w której dobrowolnie zrezygnowała ze źródła przychodu. Warto w tym kontekście przywołać pogląd Sądu Najwyższego, zawarty w postanowieniu z dnia 31 marca 1987 r. o sygn. akt I CZ 26/87 (OSNC 1988/7-8/103), zgodnie z którym jeżeli strona, która mogła liczyć się z obowiązkiem poniesienia kosztów sądowych, bez ważnego powodu nie wykorzystała w całości lub w części swoich możliwości zarobkowych, to przy rozpoznawaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy przyjąć, że stan majątkowy i dochody strony są takie, jakie miałaby, gdyby w pełni wykorzystała swoje możliwości zarobkowe.

Zauważyć również należy, że osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej, nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2011 r. o sygn. akt I OZ 191/11). Spółka nie wykazała jednak, że podejmuje działania w celu zdobycia środków na pokrycie kosztów postępowania. Natomiast fakt, że jedyny udziałowiec Spółki nie wyraża zgody na udzielenie pożyczki w celu uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, przy czym ponosi koszty pełnomocnika z wyboru oraz finansuje inne należności, nie stanowi podstawy do zwolnienia Skarżącej z kosztów postępowania.

Analizując nadesłane przez Stronę wyciągi rachunku bankowego Skarżącej prowadzonego przez [...] za okres 01.09.2017-13.05.2018 (przy sprawie o sygn. akt III SA/Wa 3841/16) oraz za okres od 01.03.2018 – 28.06.2018 r. (w niniejszej sprawie), referendarz sądowy dostrzegł, że Spółka uzyskuje wpływy z rachunku udziałowca P. Limited, ze wskazaniem w tytułach przelewu "pożyczka". Potwierdza to zatem oświadczenie Skarżącej o utrzymywaniu się Spółki z pożyczek udziałowca. Łączna kwota pożyczek we wskazanym okresie wyniosła 208.600,00 zł, zaś wpłaty następowały w różnych wysokościach - od 2.000,00 zł do 100.000,00 zł. Zwrócić należy również uwagę na fakt, że Spółka twierdzi, iż pożyczki przez udziałowca są udzielane "w niewielkich kwotach". Skoro zatem pożyczka udzielona Spółce w kwocie 100.000,00 stanowi kwotę niewielką dla Spółki, to również za niewielką kwotę powinien być przez Skarżącą uznany wpis sądowy od skargi kasacyjnej wynoszący w przedmiotowej sprawie 7.344 zł.

Zauważyć ponadto należy, że w okresie objętym wyciągiem z rachunku bankowego, Spółka dokonywała przelewów m.in. na rzecz kancelarii radców prawnych oraz pełnomocników na łączną kwotę 3.152,67 zł, na rzecz T. na łączną kwotę 11.531,00 zł oraz na rzecz P. Sp. z o.o. na łączną kwotę 177.990,00 zł (przelewy na rzecz tej spółki w wysokości od 10.000,00 zł do 99.990,00 zł) Zatem Skarżąca regulowała swoje zobowiązania wobec innych podmiotów. Zwrócić uwagę należy na fakt, że transakcje wynikające z wyciągu rachunku bankowego Skarżącej nie korespondują z oświadczeniami Spółki zawartymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz piśmie z dnia 27 czerwca 2018 r. We wniosku o przyznanie prawa pomocy w rubryce nr 10 formularza PPPr, Skarżąca wskazała, że za okres ostatnich 3 miesięcy wydatki Spółki kształtowały się na poziomie ok. 1.300 zł miesięcznie, jednak z wyciągu rachunku bankowego wynika, że tylko na rzecz P. Sp. z o.o. Skarżąca dokonała w dniu [...] lutego 2018 r. przelewu na kwotę 99.900,00 zł, wskazując w tytule przelewu "zapłata". Skarżąca wskazała, ze na rachunku bankowym posiada kwotę około 10.000 zł. natomiast [...] kwietnia 2018 r. na rachunek bankowy Skarżącej wpłynęła kwota 10.000 zł z tytułu sprzedaży akcji Y. S.A.

Jednocześnie wskazać należy, że Spółka nie może oczekiwać, że decyzje udziałowca i Prezesa zarządu Spółki co do sposobu prowadzenia działalności (regulowanie należności na rzecz innych podmiotów niż Skarb Państwa, czy też nieprowadzenie działalności przynoszącej dochód), będą stanowiły uzasadnienie dla przerzucenia kosztów prowadzonego przez Spółkę postępowania sądowoadministracyjnego na rzecz Skarbu Państwa, a zatem wszystkich podatników. Przyznanie w takiej sytuacji wnioskowanego prawa pomocy prowadziłoby bowiem do finansowania działalności Spółki ze środków publicznych. To z kolei prowadziłoby do zaprzeczenia zasady, że spółka prowadzi działalność w oparciu o własne środki finansowe oraz majątek. Taka sytuacja prowadzić mogłaby również do naruszania zasad konkurencji między równoprawnymi podmiotami gospodarczymi (por. postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2013 r. o sygn. akt I FZ 327/13).

Przypomnieć również wypada, iż zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1577 ze zm.), umowa spółki można zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Jak podkreśla się w doktrynie, dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. t. 1 do art. 177 A. Kidyba, Komentarz do art. 177 Kodeksu spółek handlowych, publ. LEX). Umowa Skarżącej spółki przewiduje, że wspólnicy Spółki mogą zostać zobowiązani do wniesienia dopłat w wysokości nie wyższej niż dziesięciokrotna wartość nominalna ich udziałów (§ 11 umowy Spółki), natomiast kapitał zakładowy Spółki, który obecnie wynosi 50.000 zł, może zostać podwyższony na podstawie uchwały wspólników do wysokości 10.000.000 zł (§ 10 umowy Spółki). W orzecznictwie przyjmuje się, że z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę. Brak zaś dofinansowania spółki przez wspólników należy odczytywać jako niechęć wspólników do kontynuowania procesu, co nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku spółki o prawo pomocy (por. także postanowienie NSA z dnia 13 września 2012 r. o sygn. akt I FZ 287/12 – i powołane tam orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 19 września 1937 r. o sygn. akt CII 618/37, publ. Zb. Urz. 1938, poz. 193, oraz postanowienia NSA z dnia 20 lutego 2014 r. o sygn. akt II FZ 145/14 i II FZ 146/14 oraz z dnia 24 czerwca 2015 r. o sygn. akt II GZ 294/15). Brak jest zatem przeciwwskazań, aby Skarżąca w celu poniesienia kosztów wpisów sądowego od skargi kasacyjnej mogła skorzystać z powyższych rozwiązań.

Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że twierdzenie Spółki o konieczności wydatkowania całości środków uzyskanych ze sprzedaży udziałów/akcji w spółkach zawiązanych ze środków uzyskanych od P., nie koresponduje z zapisami znajdującej się w aktach sprawy umowy Spółki z P. z dnia [...] listopada 2013 r. (dalej "Umowa"). Z § 16 pkt 6 Umowy wynika co prawda, że "Beneficjent jest zobowiązany do przeznaczania wpływów pochodzących ze zbycia akcji lub udziałów nabytych uprzednio ze środków dofinansowania oraz z udziału w zyskach spółki powstałej w wyniku preinkubacji, na dalsze inicjowanie działalności innowacyjnego zgodnie z § 9 Rozporządzenia". Przy czym § 9 ust. 2 pkt 5 lit. c) Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 (DZ.U. z 2012 r., poz. 438) stanowi, że wsparcie na inicjowanie działalności innowacyjnej może być udzielone podmiotowi, który m.in. zobowiąże się do przeznaczenia wpływów pochodzących ze zbycia akcji lub udziałów w spółce nabytych uprzednio ze środków wsparcia oraz z udziału w zyskach tej spółki na dalsze inicjowanie działalności innowacyjnej zgodnie z umową o udzielenie wsparcia. Z powyższych zapisów nie wynika jednak, jaki procent ze zbycia udziałów lub akcji w spółkach ma być przeznaczany na reinwestycje. Zwrócić należy przy tym uwagę, że § 17 ust. 4 Umowy stanowi, iż integralną część Umowy stanowią dokumenty wymienione w Spisie załączników. Jednym z załączników Umowy, jest wniosek o dofinansowanie wraz z wszystkimi dołączonymi załącznikami. We wniosku tym wskazano z kolei, że planowany zwrot z inwestycji na poziomie 25% przeznaczany będzie na kolejne inwestycje w start-upy zgodnie z umową Spółki i jej strategią (rubryka 16 wniosku). Jeśli jednak, jak twierdzi Spółka, akcje i udziały nie mogą stanowić źródła finansowania opłat sądowych, ze względu na zobowiązania i wymogi dofinansowania przez P., to środki na sfinansowanie kosztów postępowania Spółka powinna uzyskać ze źródła, z którego pokrywa inne koszty związane ze swoją działalnością.

Jednocześnie nie może być tak, by osoba prawna uzasadniała konieczność udzielenia jej prawa pomocy tym, że Spółka prowadzi działalność nienastawioną na zysk i że zainwestowała wszystkie środki uzyskane z dotacji w nowoutworzone spółki. Jak to wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 9 sierpnia 2016 r. o sygn. akt V SA/Wa 450/16 "nie można przyjąć twierdzeń skarżącej Spółki, że całą swoją działalność opiera na udzielonych dotacjach, bowiem składając wniosek o dofinasowanie musiała posiadać jakikolwiek swój majątek". Z wniosku o dofinansowanie z P. wynika, że środki własne wnioskodawcy będą obejmowały 14,69% całkowitych wydatków przedsięwzięcia, bez wkładu koinwestora (w tym m.in. 10,67% tj. 1.194.351,89 zł środki własne w wydatkach kwalifikowanych, 65.117,60 zł na pokrycie podatku VAT w projekcie, jak również 462.788,90 zł na pokrycie pozostałych wydatków niekwalifikowanych). Spółka miała zatem środki finansowe, które powinna zabezpieczyć między innymi na koszty ewentualnego postępowania sądowego, które należą do normalnych kosztów prowadzonej działalności. Skoro spór sądowy w niniejszej sprawie jest związany z działalnością Spółki, to środki na poniesienie kosztów tego sporu Skarżąca winna zabezpieczyć w ramach swojego majątku. W orzecznictwie przyjmuje się, że nie można uznawać wszelkich kosztów działalności gospodarczej za priorytetowe wobec kosztów prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 09.11.2011r., sygn. akt I FZ 344/11, post. NSA z 16.09.2014 r., sygn. akt II FZ 1264/14). W przypadku podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą powinien on, w procesie zarządzania dochodem, uwzględniać środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z prowadzonymi postępowaniami sądowymi, gdyż prowadzenie takich postępowań mieści się w ryzyku działalności gospodarczej (podobnie w wyroku ETPC z dnia 19 stycznia 2010 roku, skarga nr 1783/04 Felix Blau sp. z o.o. przeciwko Polsce). Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej, zaś podmiot prowadzący działalność gospodarczą, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinien uwzględnić także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Planowanie wydatków bez uwzględnienia zasady, o której wspomniano wyżej, jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, zaś strona, która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych – preferencyjnie traktując inne zobowiązania – nie może prawnie skutecznie podnieść ewentualnego zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami.

Pamiętać również należy, że pomoc finansowa w ramach prawa pomocy nie ma na celu "wspierania" danego podmiotu w jego przedsięwzięciach gospodarczych, a ma jedynie charakter "ratunkowy" i stosowana być może tylko w wyjątkowych sytuacjach. Taka jednak w rozpatrywanym przypadku nie zachodzi. Stąd też, przyznanie prawa pomocy Skarżącej poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi kasacyjnej, byłoby niezasadne.

Na zakończenie jedynie odnieść należy się do przedstawionego przez Spółkę postanowienia Sądu Rejonowego W., [...] Wydziału Gospodarczego dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia [...] maja 2017 r. sygn. akt [...] , które Skarżąca przedłożyła w celu wykazania braku możliwości regulowania swoich zobowiązań. Referendarz sądowy zwraca uwagę, że przy wydawaniu orzeczenia dotyczącego przyznania prawa pomocy, orzekający może wziąć pod uwagę okoliczności wynikające z przedstawionych przez stronę innych orzeczeń (czy to dotyczących postępowania sanacyjnego, czy też innych postępowań o przyznanie prawa pomocy), jednak nie jest nimi związany. Natomiast fakt oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości i odmowy otwarcia postępowania sanacyjnego, sam w sobie nie jest podstawą do uwzględniania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nadto, w postępowaniu o otwarcie postępowania sanacyjnego Strona podnosiła, że posiada zdolność do bieżącego zaspokajania kosztów postępowania sanacyjnego i zobowiązań powstałych po jego otwarciu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.