Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 214/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. Z., J. Z. i J. Z. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa solidarnie na rzecz A. Z., J. Z. i J. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. Z., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] Wojewoda [...] (Wojewoda) orzekł na podstawie art. 5 ust. 1, ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 2 i art. 8 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.. dalej ustawa o prawie do rekompensaty) o potwierdzeniu A. Z., J. Z., J. Z. i M. Z. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. Z. i H. Z. nieruchomości położonych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w [...] oraz odmówił wyżej wymienionym prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. i H. Z. nieruchomości w postaci sklepu i części kamienicy położonych w [...] przy ul. [...]. Podstawą odmowy było przyjęcie, że wnioskujący złożyli nowy wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty po upływie terminu określonego w wyżej wskazanej ustawie.

Od decyzji Wojewody odwołanie wniósł A. Z. działający z upoważnienia J. Z. i J. Z. (Skarżący). Skarżący wnieśli o zmianę decyzji Wojewody poprzez przyznanie prawa do rekompensaty za część kamienicy ze sklepem położonych przy ulicy [...] w [...]. Ponadto wystąpiły o zwiększenie kwoty przyznanej rekompensaty poprzez uznanie dowodów z dokumentów, które określają budowlane przeznaczenie działek pozostawionych w [...] oraz korektę wysokości rekompensaty poprzez zwiększenie wartości "budynku gospodarczego" w oparciu o dane dotyczące jego wielkości, wyposażenia i przeznaczenia.

Minister Skarbu Państwa (Minister) decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że właścicielami nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w [...] w województwie [...] byli J. Z. i H. Z. Wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty został złożony przez jednego ze spadkobierców – K. Z. w dniu 28 grudnia 1992 r. do Urzędu Rejonowego w [...]. Do wniosku został dołączony opis nieruchomości – oświadczenie dwóch świadków Z. B. oraz T. T. złożone 17 grudnia 1992 r. przed notariuszem, w którym wskazano, że J. i H. Z. posiadali: pensjonat "[...]" położony przy ul.[...] ; zlokalizowany obok pensjonatu stary parterowy dom i parterowy budynek przemysłowy; dom parterowy przy ul. [...] z ogrodem, parcelę przy ul. [...] o powierzchni ok. [...] ha użytkowaną jako sad morelowy i winnicę, parcelę przy przedłużeniu ul. [...] o powierzchni ok. [...] ha, użytkowaną jako sad mieszany i winnica; parcelę przy ul. [...] o powierzchni ok. [...] m 2 użytkowaną jako sad mieszany; parcelę przy ul. [...] użytkowaną jako sad jabłoniowy; pole orne o powierzchni [...] ha (lub morgów) w [...].

Pismem z 21 listopada 2005 r. A. Z. oraz pismem z 6 grudnia 2005 r. J.Z. doprecyzowali zakres wniosku dotyczącego potwierdzenia prawa do rekompensaty. Wskazali, że ubiegają się o przyznanie rekompensaty za: dwa domy o łącznej kubaturze [...] m 3, "działkę-sad" o powierzchni [...] a, o której mowa w wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...], sygn. akt I [...] – należące do H. Z. oraz [...] "działek-sadów" o łącznej powierzchni [...] a i [...] m 2, budynek (pensjonat) o kubaturze [...] m 3, a także rolę uprawną o powierzchni [...] ha [...] m 2 – stanowiące własność J. Z.

W dniu 4 kwietnia 2007 r. J. Z. oraz M. Z. złożyły do Wojewody wnioski o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez J. Z. i H. Z. w [...] w województwie [...] w postaci: gruntów rolnych o powierzchni [...] ha [...] m 2, budynku (pensjonatu) o kubaturze [...] m3, "6 parcel, sadów" o powierzchni [...] arów, zabudowanych budynkiem gospodarczym – należących do J. Z. oraz nieruchomości o powierzchni [...] a zabudowanej 2 domami – należącej do H. Z.

W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że decyzją z dnia [...] Wojewoda potwierdził A. Z., J. Z., J. Z. i M. Z. prawo do rekompensaty rozliczając wcześniejszą częściową realizację prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. Z. pensjonatu "[...]" w [...] oraz pola uprawnego o powierzchni [...] ha [...] a [...] m 2 w miejscowości [...].

Minister wyjaśnił, że dnia [...] do Wojewody wpłynęła kserokopia kontraktu kupna sprzedaży z [...] sporządzonego przed Sądem Powiatowym w [...], z którego wynika, że J. i H. Z. nabyli prawo własności: ciała hipotecznego Iwh. [...] gm. kat. [...] miasto, obejmującego pb. Ikat.[...] – ogród; ciała hipotecznego Iwh. [...] gm. kat. [...] miasto, obejmującego pb. Ikat. [...] i pb. Ikat.[...] – ogród; [...] niewydzielonych części whl [...] gm. kat. [...] miasto, obejmującego pb. Ikat.[...] ; whl [...] powyższej ks. gr., obejmującego pb. Ikat. [...], wraz ze znajdującymi się na wyżej wymienionych parcelach realnościami, a to pod nr [...] i [...]. Z przedłożonego dokumentu wynika, że z tytułu prawa własności niewydzielonych [...] części whl [...], J. i H. Z. posiadali sklep.

Do akt sprawy strona przedłożyła także oświadczenie K. G. z [...] zgodnie z którym J. i H. Z. posiadali w [...] dom mieszkalny, pensjonat, parcele budowlane obsadzone drzewami owocowymi i winoroślami, a także część dużej piętrowej kamienicy, w której prowadzili sklep o powierzchni ok. [...] m 2.

W dniu 9 lipca 2009 r. do Wojewody wpłynęło pismo A. Z., w którym wniósł o potwierdzenie prawa do rekompensaty z uwzględnieniem wszystkich przedłożonych dokumentów. Natomiast 7 listopada 2011 r. do Wojewody [...] wpłynęły pisma M. Z., J. Z. i J. Z., w których uprawnieni wskazali, że ubiegają się również o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. i H.Z. nieruchomości w postaci sklepu i części kamienicy w [...].

W piśmie z 3 sierpnia 2010 r. A. Z. wniósł o uzupełnienie postanowienia Wojewody z [...] poprzez dopuszczenie wszystkich dokumentów jako dowodów w sprawie.

Minister stwierdził, że A. Z. w pismach z dnia 9 lutego 2009 r. i z dnia 9 lipca 2009 r., a M. Z., J. Z. i J. Z. w pismach z dnia 7 listopada 2011 r. dokonali rozszerzenia treści złożonych wcześniej wniosków o potwierdzenie prawa do rekompensaty wskazując, iż J. i H. Z. byli także właścicielami nieruchomości w postaci części kamienicy i sklepu. A. Z. w piśmie z dnia 9 lipca 2009 r. stwierdził, że nowe dokumenty zostały odnalezione po śmierci W. Z., a późna data odnalezienia dokumentów uniemożliwia wniesienie apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...], sygn. akt I [...].

Minister uznał, że organ wojewódzki zasadnie przyjął, iż strony rozszerzyły wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty o nowe nieruchomości nie zawarte we wcześniejszych wnioskach oraz nie wyszczególnione w postanowieniu z dnia [...], w którym Wojewoda [...] dokonał pozytywnej oceny spełniania ustawowych wymogów koniecznych do potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. i H.Z. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie organu rozszerzenie wniosku o nowe nieruchomości należy traktować jako nowy wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Minister wskazał, że na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do 31 grudnia 2008 r. Dlatego organ wojewódzki zasadnie wskazał, że wnioski złożone w 2009 r. stanowią nowe wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty, gdyż dotyczą innego majątku pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Ministra, skoro strony złożyły wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty po dniu 31 grudnia 2008 r., wojewoda zasadnie w zakresie dotyczącym tego wniosku odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Odnosząc się natomiast do kwestii dotyczących uznania pozostawionych działek jako budowlane oraz określenia wartości "budynku gospodarczego" Minister stwierdził, że organ wojewódzki zasadnie ustalając składniki majątku pozostawionego oparł się na wyroku ustalającym Sądu Okręgowego w [...] z [...]. Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Wyrok Sądu Okręgowego w [...] z [...] sygn. akt [...], wydany został w oparciu o przedstawione przez strony dokumenty, zeznania świadków oraz samych powodów i jednoznacznie określił rodzaj i powierzchnię nieruchomości pozostawionych przez J. i H. Z. Ponadto wyrok ten nie został zakwestionowany w przepisanym terminie przez wnioskodawców. Biorąc zatem pod uwagę powyższe, Minister zgodził się z organem I instancji, że wyrok ten jest podstawowym dokumentem, w oparciu o który należy ustalić rodzaj i powierzchnię nieruchomości pozostawionych przez J. i H. Z, gdyż w nim określono po przeprowadzeniu postępowania rodzaj i składniki nieruchomości.

Odnosząc się do kwestii prawidłowości operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości pozostawionych, Minister wskazał, że do akt sprawy po kilkukrotnej weryfikacji ostatecznie został przedłożony operat szacunkowy z [...] wraz z aneksem z [...], sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego J. Z., określający wartość nieruchomości pozostawionej przez J. Z. i H. Z. w [...] w województwie [...] na kwotę [...] zł. Organ odwoławczy podkreślił, że operat szacunkowy sporządzony dla potrzeb postępowania administracyjnego jest jednym z dowodów w sprawie, i tak jak każdy dowód podlega ocenie przez organ administracji stosownie do art. 77 i 80 kpa.

Minister stwierdził, że jeżeli strona kwestionowała poprawność sporządzonego przez rzeczoznawcę operatu szacunkowego, uwzględniającego uwagi organu wojewódzkiego, mogła wystąpić do organizacji rzeczoznawców majątkowych w celu jego weryfikacji zgodnie z przepisami ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Skarżący wnieśli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie przepisów:

- art. 7, 77, 107 k.p.a., poprzez błędy w ustaleniach faktycznych oraz pominięcie na etapie rozstrzygnięcia części materiału dowodowego w postaci wymaganych przez ustawę dokumentów sądowych i podobnych zwartych w operacie szacunkowym z [...] oraz wielokrotnie wykazywanych przez wnioskodawców;

- art. 10 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie uwag strony dotyczących prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego w odniesieniu do kwalifikacji działek gruntowych i do "budynku gospodarczego", co doprowadziło do zaniżenia wyceny nieruchomości objętych wnioskiem;

- art. 5 ust. 1 ustawy o prawie do rekompensaty, poprzez błędne przyjęcie, że wniosek o rekompensatę za sklep i część kamienicy przy ul. [...] w [...] został wniesiony po 31 grudnia 2008 r.

W uzasadnieniu skargi podkreślili, że wniosek o rekompensatę za pozostawione mienie, wymieniający m.in. dwa budynki mieszkalne H. Z., z których jeden był w istocie częścią kamienicy wykorzystywaną jako pomieszczenia sklepowe, został złożony już w 1946 r. i sporządzony przez właścicieli.

Budynki te były także przedmiotem wniosku o rekompensatę na podstawie dokumentów wymienionych w wyroku Sądu Okręgowego w [...]. Wobec tego błędny jest pogląd, że pismami z lutego i lipca 2009 r. skarżący rozszerzyli wniosek.

W ocenie skarżących kontrakt kupna-sprzedaży z [...][...] ma decydujące znaczenie dla wyjaśnienia lokalizacji i opisu budynków mieszkalnych należących do H. Z. Przedmiotem jej własności stają się w nim dwa budynki mieszkalne, z których jeden jest użytkowaną jako sklep częścią kamienicy. Porównanie tego kontraktu ze wspólnym wnioskiem rodziców z 1946 r. prowadzi do wyjaśnienia, że treść uzasadnienia wyroku z [...], wiersz 7: "W skład majątku wchodziły nieruchomości stanowiące trzy budynki mieszkalne [...]" obejmuje omawianą część kamienicy ze sklepem. Pominięcie przedstawionych przez stronę dokumentów (a w zasadzie błędne ich zakwalifikowanie jako nowy wniosek złożony po 31 grudnia 2008 r.) stanowi istotne naruszenie podstawowej zasady kpa – zasady prawdy obiektywnej.

Skarżący zarzucili, że Wojewoda, wybiórczo prowadząc przedmiotowe postępowanie naruszył art. 7 oraz 77 k.p.a.. Przyjmując nawet, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa do rekompensaty ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami, to jednak organ I instancji zobowiązany był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i wydać decyzję merytorycznie rozstrzygającą sprawę co do istoty, dążąc do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Tym samym wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie przedstawionych przez skarżących dokumentów sprawia, że organ w sposób rażący naruszył zasadę prawdy obiektywnej. Organ powinien był wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W przedmiotowej sprawie Wojewoda odmówił uwzględnienia przedstawionych dokumentów z tego względu, że zostały one złożone po 31 grudnia 2008 r., mimo że ustawa nie wprowadza terminu zawitego na przedstawianie dowodów w sprawie.

Skarżący zarzucili, że organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na ustaleniach Sądu Okręgowego w [...] (sygn. akt [...]) pomijając pozostałe przedstawione dokumenty. Mimo powołanego przez organ II instancji brzmienia art. 365 § 1 kpc skarżący podnieśli, że w dniu wydania wyroku nie były znane sądowi wszystkie dokumenty (jak i stronom stąd nie mogły kwestionować wówczas jego prawidłowości), a wyrok ten mimo swojej mocy wiążącej nie korzysta z domniemania prawidłowości, na wzór ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. Organ administracji posiadając dokumenty uściślające i precyzujące parametry nieruchomości wchodzących w skład masy spadkowej, które nie były znane sądowi, powinien dążyć do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a., a nie poprzestać na przepisaniu orzeczenia sądu.

Skarżący zarzucili, że decyzja Wojewody została wydana bez uwzględnienia ich uwag do operatu szacunkowego w zakresie wyceny "budynku gospodarczego", co istotnie naruszyło ich uprawnienia z art. 10 kpa. W dniu 30 września 2011 r. wystosowali pismo z uwagami dotyczącymi materiału dowodowego przygotowanego do wydania decyzji. W wyniku korespondencji organu z rzeczoznawcą rzeczoznawca zgłosił gotowość w piśmie z 28 grudnia 2011 r. poprawy wyceny "budynku gospodarczego", uwzględniając m.in. pominiętą wcześniej funkcję budynku jako pawilonu gastronomicznego do obsługi pensjonatu "[...]". Rzeczoznawca wyraził w dniu 20 lutego 2012 r. gotowość skorygowania dokonanej wcześniej wyceny. Jednak organ odmówił, stwierdzając, że jest to już bezprzedmiotowe, wskazując, że decyzja została już wydawana, a w związku z tym wątpliwości rzeczoznawcy są bezprzedmiotowe. Sygnalizowane przez rzeczoznawcę oraz strony postępowania wątpliwości co do prawidłowości wyceny nie zostały wzięte pod uwagę oraz nie znalazły swojego odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji organu I i II instancji. W ocenie skarżących nie można zgodzić się ze stwierdzeniem organu II instancji, że jeżeli strona kwestionowała poprawność operatu szacunkowego mogła wystąpić do organizacji rzeczoznawców majątkowych w celu jego weryfikacji. Stanowisko to jest dalece błędne, gdyż to organ odpowiada za prawidłowość rozstrzygnięcia. Jednocześnie operat taki nie korzysta z domniemania prawdziwości na mocy art. 76 § 1 kpa. Organ I instancji nie ustosunkował się do stanowiska rzeczoznawcy z [...] i uniemożliwił mu skorygowanie wyceny.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 stycznia 2013 r. I SA/Wa 1272/12 oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. Z., wskazując jako podstawy kasacyjne naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie i naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Wyrokiem z 9 grudnia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok tutejszego sądu i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania uznając, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie pomimo nie podzielenia wszystkich zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skarżący pismami z 2 kwietnia 2015 r. oraz 21 lutego 2015 r. (dołączonym do pisma pełnomocnika z dnia 13 kwietnia 2015 r. ) podtrzymali stanowisko wyrażone w dotychczasowym toku postępowania. W piśmie datowanym na 6 marca 2015 r. (również dołączonym do pisma pełnomocnika z 13 kwietnia 2015 r.) wskazali dodatkowo, że na parceli o powierzchni [...] a [...] m 2 znajdowały się duża stodoła z pomieszczeniem na wozownię i narzędzia gospodarcze, duża szklarnia (inspekty), piwnica oraz lodownia o znacznie większej powierzchni niż dom mieszkalny, zaopatrująca w lód pensjonaty i restauracje i kawiarnie w lecie, co uzasadnia żądanie uznanie powyższej parceli za budowlaną. W piśmie z 6 marca 2015 r. podniesione zostało również, że w operatach szacunkowych zostały pominięte garaże znajdujące się z tyłu pensjonatu [...], na dowód czego załączyli dokumenty, domagając się by te garaże zostały również objęte odszkodowaniem jako składnik majątku rodziców w toczącym się postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest uzasadniona, zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu, pomimo nie podzielenia przez sąd wszystkich zarzutów podnoszonych przez Skarżących.

Na wstępie wskazać należy, że sprawa rozpoznawana była na skutek uchylenia przez NSA wyroku tutejszego sądu z dnia 30 stycznia 2013 r. Oznacza to, że z mocy art. 190 p.p.s.a. sąd ponownie rozpoznający sprawę związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny następujących kwestii :

a. prawidłowości odmowy przyznania prawa do rekompensaty za sklep i część kamienicy przy ul. [...] w [...] na skutek uznania, że wniosek w tym zakresie został złożony po 31 grudnia 2008 r., a więc po upływie terminu wskazanego w art. 5 ust. 1 ustawy o prawie do rekompensaty,

b. możliwość uznania, że parcele opisane w wyroku Sądu Okręgowego w [...] jako sady, stanowią budowlane,

c. prawidłowości wyceny budynku gospodarczego.

Ustosunkowując się do pierwszego z wymienionych wyżej zagadnień wskazać należy, że w uzasadnieniu wyroku NSA z 9 grudnia 2014 r. wskazano, iż z treści art.5 ust.1 ustawy o prawie do rekompensaty w sposób jednoznaczny wynika, że potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Ugruntowane jest także w orzecznictwie stanowisko, że jest to termin prawa materialnego, zawity i jako taki nieprzywracalny. W każdej sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty organ administracji bada przede wszystkim zachowanie wskazanego terminu przez ubiegającego się o rekompensatę.

NSA wskazał następnie, że w rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że postępowanie o przyznanie prawa do rekompensaty zostało wszczęte wnioskiem K. Z. z dnia 22 grudnia 1992 r., który wystąpił w imieniu własnym oraz rodzeństwa: A. Z., J. Z., W. Z., J. Z. i M. Z. Żądanie wniosku dotyczyło: " przyznania odszkodowania za pozostawione mienie nieruchome przez rodziców J. Z. i H. Z.". Wniosek K. Z. nie określał w sposób szczegółowy rodzaju pozostawionego mienia. Wniosek ten Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] przekazał Wojewodzie [...]. W miejsce K. Z. po jego śmierci wstąpiło rodzeństwo, jako jego spadkobiercy, z tym że jak wynika z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] i z akt sprawy postępowanie wszczęte zostało wnioskiem K. Z. z [...] i zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej 2005 r. prowadzone było według przepisów tej nowej ustawy. Zatem wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty został złożony w terminie. Okoliczność, że spadkobiercy w pismach z 2007 r. przedstawili wykaz określonych nieruchomości, którym nie objęli wszystkich składników pozostawionego mienia nie może skutkować przyjęciem, że odnośnie składników mienia udokumentowanych po zakreślonym przez ustawodawcę terminie wniosek nie został złożony. W art. 5 ust.1 ustawy o prawie do rekompensaty ustawodawca zakreślił jedynie termin do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty, nie nakładając obowiązku wyszczególnienia już we wniosku wszystkich składników mienia, gdyż ustalenie wszystkich składników mienia następuje w ciągu całego dalszego postępowania.

W świetle przedstawionego wyżej stanowiska NSA uznać należy że organy na skutek niewłaściwej wykładni art. 5 ust. 1 ustawy o prawie do rekompensaty błędnie uznały, iż w zakresie mienia wskazanego w piśmie Skarżących wniesionego już po dniu 31 grudnia 2008 r., został złożony nowy wniosek.

Przedmiotem sporu w sprawie była również możliwość uznania parcel wymienionych w wyroku Sądu Okręgowego w [...] za parcele budowlane. Organ wskazywał, że z uwagi na treść art. 365 § 1 k.p.c. związany jest wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] również co do charakteru parcel. Skarżący wykazywali, że informacje i dokumenty dotyczące charakteru spornych parcel zostały przez nich odnalezione już po dacie wydania wyroku z 30 stycznia 2004 r.

Zarzut dotyczący zakresu związania wyrokiem Sądu Okręgowego co do charakteru parcel opisanych w powołanym wyroku (stanowiący również przedmiot zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej) uznać należy za nieuzasadniony.

W wyroku z dnia 9 grudnia 2014 r. NSA wskazał, że związanie prawomocnym orzeczeniem wyrażone w art. 365 § 1 k.p.c. zawiera w sobie zakaz ponownego prowadzenia sporu, ale co do tych samych okoliczności faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia zakończonego już sporu sądowego. Związanie prawomocnym wyrokiem oznacza, że organ obowiązany jest uznać, że kwestia która była przedmiotem oceny Sądu kształtuje się tak, jak to wyraził Sąd w rozstrzygnięciu. Zatem prawomocny wyrok wiąże co do tego co w nim ustalono. Jeśli natomiast po wydaniu tego wyroku pojawią się nowe istotne okoliczności, to do tych nowych okoliczności nie ma zastosowania zakaz wynikający z art.365 § 1 k.p.c. ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2014 r., sygn. akt V CSK 433/13, publ. Lex nr 1514746).

NSA wyjaśnił następnie, że w rozpoznawanej sprawie taką nową okolicznością, nie będącą przedmiotem ustaleń w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...], a wskazaną przez skarżących już po wydaniu wyroku, była umowa kupna – sprzedaży z dnia [...] z której - według wnioskujących - wynika, że w skład mienia po J. i H. małżonkach Z. wchodził udział w nieruchomości – kamienicy, w której był prowadzony sklep.

NSA nie podzielił natomiast zarzutów skargi kasacyjnej, że organ nie był związany wskazanym wyrokiem Sądu Okręgowego co charakteru gruntów i ich przeznaczenia, które zostały w tym wyroku wymienione, a zarazem opisane w jego uzasadnieniu. Wobec powyższego, uwzględniając treść art. 190 p.p.s.a. sąd obecnie rozpoznający sprawę również nie może uznać, że możliwe było prowadzenie postępowania co do charakteru parcel opisanych w wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...]. Sąd rozpoznający sprawę podkreśla, że na stronie 12 wyroku NSA wskazano wyraźnie, że w świetle wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] r. ."J. Z. pozostawił na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Rzeczypospolitej Polskiej następujące nieruchomości:

- budynek gospodarczy, parterowy, murowany,

- sad o pow.[...] a [...] wieloowocowy i z winoroślami,

- sad o pow.[...] a [...] z drzewami moreli,

- sad o pow.[...] a [...] m2 wieloowocowy,

- sad o pow. [...] a z drzewami jabłoni,

- działkę o pow. [...] a przeznaczoną pod zabudowania i sad o pow.[...] arów."

II. H. Z. pozostawiła następujące nieruchomości:

" - działkę o pow. [...] a wraz z sadem z drzewami wieloowocowymi i budynkiem mieszkalnym, parterowym, murowanym, krytym blachą o kubaturze [...] m3,

- budynek mieszkalny parterowy, murowany, kryty blacha o kubaturze [...] m2."

NSA podkreślił, że jak zatem wynika z samej sentencji wyroku Sąd Okręgowy w sposób wyraźny określił przeznaczenie gruntów, przy czym odnośnie do gruntów zabudowanych lub pod zabudowę w sposób jednoznaczny to wskazał (działka o pow. [...] a oraz nieruchomości, które pozostawiła H. Z.). Wobec powyższego uznać należy, że organy prawidłowo przyjęły, że parcele te stanowiły sady a z uwagi na zakres związania wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] oraz ocenę prawną wskazaną w wyroku NSA z 9 grudnia 2014 r. nie jest możliwe prowadzenie dalszego postępowania dowodowego w tym zakresie.

Podnoszone przez Skarżących zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie prawidłowości wyceny budynku gospodarczego uznać należy za uzasadnione. Rzeczywiście, przywoływane przez Skarżących w odwołaniu oświadczenie U. M. nie jest sporządzone w formie przewidzianej przepisami ustawy o prawie do rekompensaty. Tym niemniej, jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w [...] U. M. przesłuchiwana była w toku postępowania zakończonego wydaniem wyroku z dnia [...]. Wobec powyższego, możliwe było zwrócenie się przez organ do Sądu Okręgowego w [...] o nadesłanie akt sprawy [...] i zapoznania się z treścią zeznań złożonych przez świadków w powyższej sprawie, celem ustalenia bardziej precyzyjnych parametrów budynku gospodarczego.

Zwrócić należy również uwagę na argumenty podniesione przez Skarżącego A.Z. w odwołaniu a dotyczące możliwości określenia parametrów budynku gospodarczego przy wykorzystaniu danych dotyczących pensjonatu [...] zawartych w operacie szacunkowym sporządzonym w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...]. W tym zakresie uwagi Skarżącego są zgodne z uwagami zawartymi w piśmie rzeczoznawcy J. Z. z 20 grudnia 2011 r.

Końcowo sąd wskazuje, że w toku postępowania sądowego nie było możliwe prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie wskazanym przez Skarżących w piśmie z 6 marca 2015 r., to jest w zakresie pozostawienia przez poprzedników prawnych Skarżących poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej mienia szczegółowo opisanego w punkcie 2 cytowanego pisma.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że większość załączników dołączonych do pisma z 6 marca 2015 r. znajduje się już w aktach administracyjnych (arkusz posiadłości gruntowej załączony został do opinii rzeczoznawcy z [...], oświadczenia T.T. i Z. B. znajduje się na karcie 356 akt administracyjnych, pismo wymienione jako załącznik nr 5 znajduje się na karcie 367 akt administracyjnych). Jedynym nowym dowodem przedłożonym przy piśmie z 6 marca 2015 r. jest informacja o miejscowości [...] zawierająca m.in. informacje o pensjonatach położonych w tej miejscowości (załącznik nr 4 do pisma z 6 marca 2015 r.).

Sąd administracyjny może prowadzić postępowanie dowodowe wyłącznie w zakresie określonym w art. 106 § 3 p.p.s.a. przy czym stanowiąc odstępstwo od zasady wynikającej z art. 133 § 1 p.p.s.a., przepis art. 106 § 3 p.p.s.a., nie może być interpretowany rozszerzająco, jak również nie może być stosowany w sprzeczności z celem, do którego powołano sądy administracyjne, a którym jest kontrola legalności działalności administracji publicznej, a nie załatwianie spraw administracyjnych. Celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do tak poczynionych ustaleń. Wobec treści pisma z dnia 6 marca 2015 r. uznać należało, że Skarżący wnoszą o przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia, że ich rodzice pozostawili poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej inne jeszcze mienie, niż przywołane w toku postępowania administracyjnego. Prowadzenie tego typu postępowania dowodowego nie zmierzałoby do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, ale prowadziłoby do merytorycznego rozpoznania przez sąd wniosku o rekompensatę, na co nie pozwalają przepisy p.p.s.a.

Z uwagi na powyższe sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w powyższym piśmie.

Wobec powyższego, rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni wykładnię zawartą w niniejszym wyroku i uwzględni fakt, że wniosek o objęcie rekompensatą również części kamienicy i sklepu uznać należy za złożony w terminie.

W konsekwencji, w organ ponownie zbada skład majątku pozostawionego przez poprzedników prawnych Skarżących poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej uwzględniając wytyczne zawarte w wyroku NSA, to jest uwzględniając związane wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] co do charakteru parcel opisanych tymże wyroku. Organ w świetle powyższych wytycznych oceni również ewentualnie zgłoszone przez Skarżących dodatkowe informacje co do składników mienia pozostawionego przez poprzedników prawnych Skarżących poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. W ramach tego postępowania, organ przeprowadzi również postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie bardziej precyzyjnych parametrów budynku gospodarczego.

Z uwagi na powyższe, uznając że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, to jest art. 5 ust. 1 ustawy o prawie do rekompensaty jak również przepisy prawa procesowego to jest art. 7, art. 8, art. 12 i art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję orzekając o zakresie w jakim nie może być ona wykonana stosownie do art. 152 p.p.s.a.

Podstawą orzeczenia o kosztach był art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.