Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2232/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Alina Balicka, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w S. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia - oddala skargę -


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] (dalej także "zaskarżoną decyzją") Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej także "GDOŚ"), po rozpatrzeniu odwołania Fundacji [...] (dalej także "skarżącej/Fundacji") od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. (dalej także "RDOŚ") nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. ([...]), określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pn.: "Obwodnica [...]", orzekł w następujący sposób:

- uchylił pkt I.2.3 lit."k" decyzji RDOŚ i umorzył w tym zakresie postępowanie pierwszej instancji,

- uchylił pkt I.2.5 lit."j" oraz pkt IV decyzji RDOŚ w całości i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy,

- utrzymał decyzję RDOŚ w mocy w pozostałej części.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez GDOŚ zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r., przedstawia się w następujący sposób:

1. Decyzją z dnia [...] marca 2016 r., wydaną na podstawie art. 71, art. 75 ust. 1 pkt lit. "b", art. 82 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2016.353 ze zm.), dalej "ustawy ocenowej", RDOŚ ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "Obwodnica [...]"(dalej "przedsięwzięcie").

Postępowanie, prowadzące do wydania w/w decyzji, zostało wszczęte na wniosek Gminy Miasta S. (dalej "Gmina/inwestor"), reprezentowanej przez A.S., z dnia [...] marca 2015 r.

Planowane przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2016.71), jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko: "drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32".

Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. RDOŚ, uzyskując uprzednio opinię PPIS w S. (z dnia [...].05.2015 r., znak [...]), nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia oraz ustalił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Właściwość RDOŚ do orzekania w niniejszej sprawie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań wynika z art. 75 ust 1 pkt lit. "b" ustawy ocenowej. Powyższe wiąże się z faktem, iż np. działka nr [...] (należąca do Skarbu Państwa - P. S.A., obręb [...] w S. ), na której będzie realizowane przedsięwzięcie, została zakwalifikowana jako teren zamknięty decyzją Nr [...] Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych (Dz.Urz.MR.2014.25 ze zm.).

W toku postępowania przed organem I instancji strony były zawiadamiane przez RDOŚ, poprzez publiczne obwieszczenie, m.in.: o jego wszczęciu (obwieszczenie z dnia [...] maja 2015 r.), wydaniu postanowienia o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (zawiadomienie z dnia [...] czerwca 2015 r.), zawieszeniu postępowania do czasu przedłożenia raportu (zawiadomienie z dnia [...] lipca 2015 r.), podjęciu postępowania (zawiadomienie z dnia [...] lipca 2015 r.), możliwości wniesienia uwag i wniosków przed wydaniem decyzji (zawiadomienie z dnia [...] stycznia 2016 r.), oraz o wydaniu decyzji (zawiadomienie z dnia [...] marca 2016 r.). Z uwagi na liczbę stron postępowania, przekraczającą 20, w związku z treścią art. 74 ust. 3 ustawy ocenowej, upublicznianie powyższych zawiadomień zostało dokonane zgodnie z art. 49 k.p.a., w urzędach: Miasta S. oraz Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w S. (także w BIP).

RDOŚ dwukrotnie zapewnił udział w postępowaniu także społeczeństwu, informując obwieszczeniami z dnia [...] października 2015 r. oraz [...] grudnia 2015 r. o możliwości zapoznania się z dokumentacją i zgłaszania uwag (w terminie - odpowiednio 06.10-27.10.2015 r. i 12.12-05.01.2016 r.).

Po przedłożeniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu na środowisko RDOŚ, pismem datowanym na 12 listopada 2015 r. wezwał składającego do uzupełnienia braków w/w dokumentu. Pismem z dnia 2 grudnia 2015 r. inwestor odpowiedział na wezwanie organu I instancji. RDOŚ uzyskał także opinie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia 21 września oraz 17 grudnia 2015 r., w sprawie warunków realizacji przedsięwzięcia.

2. Skarżąca Fundacja wniosła do GDOŚ odwołanie od decyzji RDOŚ z dnia [...] marca 2016 r. (za pośrednictwem organu I instancji).

Organizacja ta została uznana przez organ I instancji, na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy ocenowej, za uczestnika na prawach strony ww. postępowania. Cele statutowe Fundacji potwierdzają, że jest ona organizacją ekologiczną, która zgodnie z załączonym odpisem z KRS prowadzi działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania i przysługuje jej statut uczestnika przedmiotowego postępowania na prawach strony. Fundacja nie wniosła żadnych uwag do postępowania ani do raportu na etapie wydawania zaskarżonej decyzji.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy ocenowej poprzez brak zamieszczenia przez RDOŚ informacji o inwestycji w miejscu jej planowanej realizacji (przy podawaniu do publicznej wiadomości informacji o zapewnieniu udziału społeczeństwa),

2) art. 9 k.p.a., poprzez niezapewnienie wystarczającej informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron postępowania administracyjnego,

3) art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności wobec braku możliwości zapoznania się z załącznikiem nr 37 do raportu,

4) art. 104 § 2 k.p.a., poprzez to, że decyzja nie rozstrzygnęła o całości sprawy — nie dotyczy odcinka obwodnicy do ul. [...]),

5) art. 107 § 1 k.p.a., poprzez brak oznaczenia stron w treści decyzji,

6) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji, w tym brak odniesienia się w jej uzasadnieniu do wszystkich uwag zgłaszanych w trakcie postępowania, w tym:

- brak w decyzji wykazu drzew przeznaczonych do wycinki oraz wskazania ich dokładnej lokalizacji,

- brak podania istoty twierdzeń i zarzutów stron zgłoszonych do RDOŚ w postępowaniu oraz przyczyn odmowy ich uwzględnienia,

- ograniczenie inwentaryzacji przyrodniczej obszaru oddziaływania przedsięwzięcia wyłącznie do badań awifauny (z pomięciem innych zwierząt) i nieuwzględnienie uwag w tym zakresie zgłaszanych przez strony w postępowaniu,

- brak zbadania wpływu inwestycji na faunę, w tym gatunki chronione,

- brak uwzględnienia zniszczenia siedlisk bytowania zwierząt w efekcie wycinki drzew i krzewów,

- brak podania metodyk badania poszczególnych grup systematycznych fauny, w celu weryfikacji uzyskanych informacji,

- brak uwzględnienia uwagi do raportu odnośnie korytarza migracyjnego zwierząt przebiegającego pokrytą roślinnością doliną o genezie rynnowej, przeciętej w poprzek nasypem planowanej drogi (w tym skumulowania oddziaływań w tym zakresie z nasypem istniejącej linii kolejowej),

- brak uwzględnienia kwestii oddziaływania przedsięwzięcia na powierzchnię ziemi (zmiany ukształtowania terenu na dużą skalę, zniszczenia wierzchniej warstwy gleby i zalania asfaltem oraz utwardzenia w innej formie dużych powierzchni i w rezultacie zmniejszenia powierzchni biologicznie czynnej),

7) polegające na określeniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia bezzasadnie podzielonego na części — poszczególne etapy obwodnicy S.,

8) polegające na określeniu środowiskowych uwarunkowań na podstawie nieaktualnych danych dotyczących waloryzacji przyrodniczej lub danych w niewłaściwej skali,

9) polegające na niewystarczającym ustaleniu środków kompensacyjnych w zamian za wycięcie drzew i krzewów,

10) polegające na braku właściwej analizy faktycznego wpływu inwestycji na krajobraz kulturowy, w tym zabytkowe układy przestrzenne,

11) polegające na braku podania autorów uwag zgłaszanych w ramach udziału społeczeństwa w postępowaniu,

12) art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. GDOŚ rozpatrzył odwołanie skarżącej od decyzji RDOŚ z dnia [...] marca 2016 r., orzekając w następujący sposób:

1) uchylił treść pkt 1.2.3 lit. "k" decyzji w brzmieniu: "wprowadzić ograniczenie prędkości poruszania się pojazdów na całym układzie komunikacyjnym maksymalnie do 50 km] h; natomiast w okolicy skrzyżowania ul [...] z [...] i projektowanymi łącznicami obwodnicy, uprowadzić ograniczenie prędkości poruszania się pojazdów do 40 km/h" i w tym zakresie umorzył postępowanie;

2) uchylił treść pkt 1.2.5 lit, "j" decyzji w brzmieniu: "na odcinku przebudowywanej Alei [...] wykonać maksymalną odbudowę drzewostanu alejowego — na całym odcinku przebudowy (od skrzyżowania ul [...] i [...] do ul [...]) wprowadzić nasadzenia około 28 sztuk drzew o obwodzie pnia powyżej 30 cm" i w tym zakresie orzekł: "na odcinku przebudowywanej Alei [...] wykonać maksymalną odbudowę drzewostanu alejowego - na całym odcinku przebudowy (od skrzyżowania ul. [...] do ul. [...]) wprowadzić nasadzenia około 28 sztuk drzew o obwodzie pnia powyżej 30 cm). Ponadto wykonać nasadzenia nie mniej niż 800 sztuk drzew oraz nie mniej niż 7600 m2 krzewów (lub drzew, których rzuty koron w wieku poniżej 10 lat zajmą taką powierzchnię), w dowolnych częściach miasta S. a. Planowane nasadzenia zieleni należy wykonać wyłącznie z wykorzystaniem rodzimych gatunków drzew i krzewów; należy postrzegać bezwzględnego zakazu stosowania obcych gatunków (w tym inwazyjnych)";

3) uchylił pkt IV decyzji w całości i w tym zakresie orzekam: "IV. Nie nakładam obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Nie stwierdzam konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko";

4) w pozostałej części utrzymał decyzję RDOŚ w mocy.

Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, GDOŚ wskazał iż ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku o spełnieniu się przesłanek do ustalenia dla planowanego przedsięwzięcia środowiskowych uwarunkowań w kształcie określonym w decyzji RDOŚ z dnia [...] marca 2016 r. Formułując powyższe stanowisko, organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, że zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. GDOŚ wskazał w tym kontekście w szczególności, co następuje:

Ad. 1) [Zarzut naruszenia art.3 ust.1 pkt 11 ustawy ocenowej] Według skarżącego naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy ocenowej wynika z braku ogłoszenia informacji o inwestycji w miejscu planowanego przedsięwzięcia, tj. na osiedlu [...], w okolicach wiaduktu kolejowego na ul. [...], przy ul. [...] oraz przy ul. [...] w S. Obowiązek ogłoszenia informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia (art. 3 pkt 11 lit. "c" ustawy ocenowej) stanowi jeden ze sposobów dokonania czynności definiowanej jako "podanie informacji do publicznej wiadomości. Z dokumentacji sprawy (m.in. dokumentacji fotograficznej) wynika, że realizując powyższy obowiązek (jako jeden ze sposobów podania do publicznej wiadomości informacji o zapewnieniu udziału społeczeństwa), RDOŚ w S. zamieścił stosowne obwieszczenia:

- z dnia [...].10.2015 r. na płocie ogródków działkowych przy ul. [...] (róg z ul. [...]) oraz na płocie na wiadukcie przy Al. [...] nad przedmiotową linią kolejową (strona północna),

- z dnia [...].12.2015 r. na płocie przy ul. [...] (przy przedłużeniu ul. [...]) oraz na filarze nieczynnego kiosku przy Al. [...],

a więc dokładnie w miejscach realizacji inwestycji. Powyższe oznacza, że zarzut nie jest zasadny, bowiem miejsca upubliczniania ww. obwieszczeń znajdują się właśnie na osiedlach wskazanych przez skarżącego. Na podstawie akt sprawy GDOŚ stwierdza jednocześnie, że zastrzeżenia skarżącego (oraz przekonanie o braku obwieszczeń w ww. częściach miasta) mogą wynikać z faktu, iż wybór ww. miejsc mógł wpłynąć na utrudnienie skutecznego zapoznania się społeczeństwa z ich treścią. Z akt sprawy wynika, że miejsca te mogą nie być najbardziej uczęszczanymi przez ludzi i z pewnością, z punktu widzenia skuteczności informowania, można było wybrać bardziej adekwatne miejsca — np. przystanki komunikacji miejskiej. W opinii tutejszego organu powyższe zastrzeżenia nie stanowią jednak naruszenia prawa (tym bardziej rażącego), zwłaszcza w kontekście braku wskazania w odwołaniu (jak również braku przesłanek w aktach sprawy) jakichkolwiek negatywnych konsekwencji polegających na ograniczeniu społeczeństwu udziału w postępowaniu.

Ad. 2) [Zarzut naruszenia art.9 k.p.a.] GDOŚ nie przychyla się do zarzutu nieotrzymania przez część stron w toku postępowania jasnej i precyzyjnej informacji, co do sposobu informowania ich przez RDOŚ o podejmowanych czynnościach i wydawanych rozstrzygnięciach. Wbrew sugestii skarżącego, organ nie ma obowiązku ani podstaw do informowania stron indywidualnie o tym, że stosuje doręczanie zgodnie z art. 49 kpa - poprzez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty sposób publicznego ogłaszania. Analogiczne zasady doręczania obowiązują wobec organizacji ekologicznych biorących udział w postępowaniu na prawach strony, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowo- administracyjnym, np. w wyroku WSA w Warszawie z 30.12.2011 r. (sygn. IV SA/Wa 1638/11): "Nie ma natomiast racji skarżące Stowarzyszenie, jakoby art. 49 k.p.a. nie miał zastosowania wobec podmiotów i osób działających w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, ponieważ działanie na prawach strony nie przydaje więcej praw aniżeli posiada je strona tego postępowania. Skutki prawne art. 49 k.p.a. odnoszą się zatem także wobec osób i podmiotów działających na prawach strony. Niesłuszny jest również zarzut braku informacji w obwieszczeniu RDOŚ w S. z dnia [...].10.2015 r. (dotyczącym dopuszczenia Fundacji do postępowania) o stosowaniu doręczania zgodnie z art. 49 k.p.a., bowiem organ I instancji podał w nim, że zawiadomienie lub doręczenie jest dokonywane zgodnie z tym przepisem;

Ad. 3) [Zarzut naruszenia art.10 k.p.a.] GDOŚ uznaje za bezzasadny zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa, poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności wobec braku możliwości zapoznania się z załącznikiem nr 37 do raportu ["Inwentaryzacja dendrologiczna, gospodarka drzewostanem, przestrzenny układ zieleni" – G., maj 2015 r.]. Z akt sprawy wynika, że załącznik ten został przedłożony do RDOS w S. zarówno w wersji papierowej, jak i elektronicznej (na informatycznych nośnikach danych), zgodnie z wymogami art. 74 ust. 2 ustawy OOS. Skarżący nie uwiarygodnił swego stanowiska, iż załącznik ten "był dostępny dla stron tylko w wersji cyfrowej\ szczególnie w kontekście znajdowania się w aktach sprawy jego wersji papierowej (w segregatorze pt.: "Załączniki i rysunki do raportu (...)"). Zważywszy na brak ustawowych wymogów w zakresie formatu plików przedkładanych na elektronicznych nośnikach danych (jako załączniki do raportu) oraz dostępności papierowej wersji dokumentu w siedzibie organu I instancji, nie ma podstaw twierdzenie Fundacji, że sygnalizowana trudność z otworzeniem pliku świadczy o braku dostępności stron do tych danych. Poza tym należy zwrócić uwagę, że osoba podawana w treści odwołania jako strona poszkodowana w wyniku braku możliwości dostępu do ww. pliku (W.B. — sygnalizujący taki problem RDOŚ w S. w piśmie z dnia 26.10.2015 r.), nie wniosła odwołania od decyzji, co może świadczyć o braku jej zastrzeżeń w tym zakresie. Skarżący nie uprawdopodobnił także, by z powodu ww. problemu jakakolwiek inna strona postępowania odniosła niekorzystne skutki, stąd zarzut należy uznać za bezzasadny.

Ad. 4) [Zarzut naruszenia art.104 § 2 k.p.a.] Za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 104 § 2 k.p.a., polegającego na braku zgodności zakresu przedsięwzięcia we wniosku, raporcie i zaskarżonej decyzji, w której według Fundacji RDOŚ w S. nie rozstrzygnął o całości sprawy - nie uwzględnił odcinka do ul. [...]. Należy zwrócić uwagę, że co prawda nazwa przedsięwzięcia może skutkować interpretacyjną niejednoznacznością odnośnie tego, czy jego zakres dotyczy także odcinka do ul. [...], jednak zdaniem GDOŚ nie nosi ona znamion intencjonalnego wprowadzenia w błąd. Fragment nazwy inwestycji "wraz z niezbędnym odcinkiem do ul. [...] w S. nie świadczy bowiem jednoznacznie o realizacji inwestycji do ul. [...], lecz należy go odczytywać (w świetle zgromadzonego materiału dowodowego) jako zamiar realizacji jedynie niezbędnego odcinka planowanej obwodnicy w kierunku ul. [...]. Treść raportu (w tym: "Ryc. Lokalizacja planowanego przedsięwzięcia") wskazuje jednoznacznie, że zakres przedmiotowej inwestycji nie zakłada włączenia planowanej obwodnicy do ul. [...] i że włączenie to jest częścią etapu VII Obwodnicy [...]:

- " W odniesieniu do nazwy przedsięwzięcia "Obwodnica [...]", należy wyjaśnić, że rozwiązanie projektowe nie zakłada dowiązania obwodnicy etapu VI do ul. [...] ",

- "w roku 2030 zostaje oddany do użytku etap VII Obwodnicy [...]. W etapie tym zamknięty zostaje przejazd kolejowy w ciągu ulicy [...]

Analogiczne wnioski wynikają z treści zaskarżonej decyzji, gdzie drogowa część zakresu przedsięwzięcia zakłada realizację:

- nowobudowanego odcinka obwodnicy pomiędzy ulicami [...] a ul. [...] o długości 1 km oraz

- przebudowy odcinka alei [...] pomiędzy skrzyżowaniem z ulicami [...] i [...] a ulicą [...] o długości ok. 0,6 km.

Powyższe oznacza, że przebieg planowanej obwodnicy w kierunku południowym kończy się na ul. [...] i nie obejmuje dalszego odcinka wzdłuż linii kolejowej do ul. [...] . Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że nazwa inwestycji leży w gestii wnioskodawcy (jako dysponenta postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach), więc dopóki ewidentnie nie wprowadza ona w błąd uczestników postępowania, nie ma podstaw do żądania jej zmiany, co w opinii tutejszego organu miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

Ad. 5) [Zarzut naruszenia art.107§ 1 k.p.a. poprzez niewskazanie w decyzji stron postępowania] GDOŚ uznaje za bezzasadny zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., dotyczący braku oznaczenia stron w treści decyzji. Na wstępie należy zakwestionować pogląd skarżącego, że w decyzji nie jest wymieniona żadna ze stron, bowiem oznaczono w niej inwestora — Gminę Miasto S. Jak wskazano powyżej, z uwagi na liczbę stron przekraczającą 20, w postępowaniu zakończonym

zaskarżoną decyzją stosowano doręczanie zgodnie z art. 49 k.p.a. - poprzez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty sposób publicznego ogłaszania. Taki sposób doręczania implikuje brak konieczności oznaczania wszystkich stron postępowania, co zostało wyczerpująco i logicznie uzasadnione w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 23.11.2011 r. (sygn. IV SA/Po 764/11): "Jak to już jednak wyżej wskazano, omawiana reguła imiennego wymieniania w orzeczeniu stron postępowania, nie dotyczy sytuacji, gdy z uwag. na przepis szczególny (...) znajduje zastosowanie art. 49 k.p.a. (zob.: wyrok WSA. w Warszawie z 26.04.2007 r., IV SA/Wa 2319/06, CBOSA; wyrok WSA w Warszawie z 07.10.2011 r., IV SA/Wa 887/11, CBOSA). Wynika to już z celu (ratio legis) ustanowienia tego uproszczonego sposobu "doręczania" (komunikowania) decyzji, który to sposób zasadniczo znajduje zastosowanie w razie znacznej liczby stron postępowania lub, co tu szczególnie istotne, w przypadku trudności w ustaleniu tego kręgu (por. B. A.damiak [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Warszawa 2011, s. 264). Wprawdzie nawet w takich sytuacjach oznaczenie imienne strony (stron) może być w ograniczonym zakresie nadal niezbędne — zwłaszcza gdy wynika to z przepisu nakładającego obowiązek indywidualnego doręczenia orzeczenia określonym kategoriom stron (...)— jednak, co do zasady (w odniesieniu do pozostałych osób-stron), imienne ustalanie i wymienianie wszystkich stron postępowania byłoby zabiegiem zbędnym i niecelowym. Z punktu widzenia prawidłowości wydania takiego orzeczenia, które ma być 11 doręczane" w trybie art. 49 k.p.a., zasadniczo bez znaczenia bowiem ustalenie, kto był faktycznie traktowany jako strona postępowania — a to już choćby z uwagi na ów szczególny sposób komunikowania rozstrzygnięcia oraz związany z tym sposób określania terminu do wnoszenia środków odwoławczych (por. wyrok WSA w Warszawie Z 26.04.2007 r., IV SA/Wa 2319/06, CBOSA). Stanowisko o braku konieczności ustalania, w analizowanej sytuacji, wyczerpującego, imiennie określonego kręgu stron postępowania jest tym bardziej zasadne, jeśli się zważy że uregulowana w art. 49 k.p.a. (...) instytucja zawiadomienia w drodze ogłoszenia publicznego ma w swej istocie na celu umożliwienie każdemu potencjalnemu zainteresowanemu, który powołuje się (może powołać się) na posiadanie interesu prawnego w sprawie, możliwości wzięcia udziału w danym postępowaniu administracyjnym (zob. wyrok NSA z 13.01.2009 r., II OSK 1635]07, CBOSA). Nie bez spaczenia pozostaje również argument pragmatyczny, podnoszony na gruncie art. 49 k.p.a. zwłaszcza w przypadku tzw. inwestycji liniowych oraz innych, w których liczba potencjalnych uczestników postępowania jest znaczna. Mianowicie, trudno sobie wyobrazić sytuację, gdy przy tego rodzaju inwestycjach organ miałby ustalić i wymienić w decyzji wszystkie strony postępowania. Takie działanie byłoby niemożliwe już Z racji tego, że w toku postępowania administracyjnego nieprzerwanie zmieniałby się krąg stron — choćby przez obrót nieruchomościami na rynku, czy w wyniku dziedziczenia. Wówczas, w przypadku stron idących niekiedy w tysiące, prowadzone z udziałem postępowania administracyjne praktycznie nigdy nie mogłoby zakończyć się w sposób prawidłowy (por. wyrok WSA w Warszawie z 07.10.2011 r., IVSA/Wa 887/11, CBOSA)." Sygnalizowana przez Fundację kwestia, iż "strony nie wiedza, kto oprócz nich jest stroną tego postępowania" nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy, przy czym skarżący nie uprawdopodobnił, jakimi negatywnymi dla stron konsekwencjami mogło by to skutkować. Warto dalej wskazać, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym kwestia oznaczenia stron postępowania jest odnoszona przede wszystkim do wnioskodawcy, jako strony postępowania, której prawa i obowiązki są przedmiotem wydanej decyzji (np. wyrok NSA z dnia 14.07.2010 r., sygn. II GSK 675/09; wyrok NSA z dnia 25.02.2011 r., sygn. II OSK 2255/10).

Ad. 6) [Zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.] GDOS uznaje za niezasadny zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa, poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji, w tym brak odniesienia się w jej uzasadnieniu do wszystkich uwag zgłaszanych w trakcie postępowania.

Tutejszy organ nie podziela przekonania skarżącego, iż brak podania w decyzji szczegółowego wykazu drzew przeznaczonych do wycinki (z wykazem ilości poszczególnych gatunków) — w formie załącznika, oraz ich identyfikacji przestrzennej, stanowi naruszenie powyższego przepisu. W ocenie GDOŚ nie ma uzasadnienia przedstawianie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach informacji dotyczącej wycinki drzew o takim stopniu szczegółowości, jaki wskazała Fundacja. Do określenia skali oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia w tym zakresie wystarczające są natomiast informacje zawarte w zaskarżonej decyzji, iż:

- wycince będzie podlegać ok. 950 drzew (z czego ok. 34 % owocowych i ok. 4 % w złym stanie zdrowotnym przeznaczonych do wycinki ze względów sanitarnych),

- wycince będzie podlegać ok. 7600 m2 krzewów i drzew poniżej 10 lat (z czego ok. 18% stanowią krzewy owocowe i drzewa owocowe poniżej 10 lat oraz ok. 23 % - drzewa i krzewy poniżej 10 lat),

- drzewa te nie stanowią cennego siedliska, parku, czy skweru; jedynie fragment planowanej wycinki stanowią drzewa występujące w Parku im. [...]; żadne z nich nie stanowi pomnika przyrody, ani nie tworzą alei pomnikowej; wycinka nie stanowi znaczącego ubytku dla przyrody, w tym dla stanu zadrzewienia miasta S. .

Wspomniane powyżej opracowanie dotyczące inwentaryzacji dendrologicznej (zał. 37 do raportu) liczy 53 strony (oraz zawiera dodatkowo obszerny załącznik graficzny), przy czym sam wykaz drzew i krzewów zawiera się na 46 stronach. W opinii GDOŚ bezzasadne jest podawanie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach szczegółowego wykazu drzew przeznaczonych do wycinki (z wykazem ilości poszczególnych gatunków) — w formie załącznika oraz ich identyfikacji przestrzennej, bowiem treść decyzji powinna odnosić się do nich w sposób syntetyczny i odzwierciedlać konkluzje organu w tym zakresie (w tym m.in. na temat oddziaływań przedsięwzięcia). Szczegółowość danych zawartych w takiej decyzji nie powinna zaburzać jej czytelności i być adekwatna do istotności oddziaływań, więc przedstawianie nadmiaru informacji z raportu jest bezzasadne. Informacje dotyczące szczegółów inwentaryzacji przyrodniczej (w tym drzew przeznaczonych do wycinki) stanowią część raportu, do której strony postępowania (w tym skarżący — podmiot na prawach strony) mają wgląd.

GDOŚ nie podziela słuszności zarzutu braku podania w zaskarżonej decyzji istoty uwag stron zgłoszonych do RDOS w S. w postępowaniu oraz przyczyn odmowy ich uwzględnienia. Na s. 10 zaskarżonej decyzji organ I instancji w pierwszej kolejności podał te uwagi stron i społeczeństwa, które zostały uwzględnione i w zakresie których wezwano inwestora do uzupełnienia dokumentacji. Na s. 11-14 decyzji RDOS w S. szczegółowo zaś odniósł się do uwag, które nie zostały uwzględnione i nie zaistniała zasadność zawarcia ich w ww. wezwaniu. Fundacja w żaden sposób nie uwiarygodniła słuszności swojego zarzutu, poprzez wskazanie konkretnych uchybień organu I instancji w ww. zakresie. W opinii GDOŚ przywołane w odwołaniu zdanie z decyzji, iż "strony postępowania głównie wyrażały niezadowolenie ora% sprzeciw odnoszący się do planów inwestorskich w żaden sposób nie dowodzi braku odniesienia się organu do zagadnień poruszonych w zgłoszonych przez nie uwagach, lecz stanowi uogólnienie o charakterze generalizującym zakres merytoryczny postulatów zgłoszonych w postępowaniu.

Odnosząc się do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji na podstawie raportu niezawierającego inwentaryzacji innych zwierząt niż ptaki, GDOS stwierdza, co następuje. Co do zasady słusznie stwierdza inwestor w piśmie z dnia 20.04.2016 x., iż zakres badań przyrodniczych przeprowadzonych na obszarze inwestycji został dostosowany do specyfiki przedsięwzięcia oraz miejsca jego realizacji — antropogenicznie przekształconego obszaru miasta, nieobjętego formami ochrony przyrody wymienionymi w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U.2015.1651 t.j. ze zm.). Kwestia lokalizacji przedsięwzięcia ma zasadnicze znaczenie dla analizy niezbędnego zakresu inwentaryzacji przyrodniczej. Z dokumentacji sprawy wynika, że usytuowane ono będzie w ścisłym centrum miasta — wzdłuż granicy dzielnicy [...] miasta S. Co do zasady należy przyjąć, że specyfika siedlisk przyrodniczych występujących w parkach oraz ogródkach działkowych położonych w obrębach aglomeracji, jakie znajdują się w otoczeniu planowanej inwestycji, zapewnia dogodne warunki bytowania przede wszystkim awifaunie, nie zaś innym gromadom zwierząt — np. płazom, gadom, czy ssakom. Z tego względu, w przypadku przedmiotowej inwestycji należy uznać za zasadne położenie w raporcie nacisku na inwentaryzację drzew, krzewów oraz ptaków i podanie jedynie ogólnych informacji o innych gromadach zwierząt. GDOŚ zwraca uwagę, że w raporcie stwierdzono brak występowania w rejonie planowanej inwestycji mchów, grzybów i porostów objętych ochroną gatunkową, jak również potencjalnych siedlisk dla takich gatunków.

Niezasadny jest także zarzut niekompletnego i niewyczerpującego zbadania wpływu inwestycji na faunę, w tym gatunki chronione. W raporcie podano m.in.:

- że oddziaływania planowanej inwestycji będą wynikać z zajętości terenu i likwidacji siedlisk gatunków oraz płoszenia zwierząt (ptaków) na terenach z nią sąsiadujących;

- gatunki ptaków, których miejsca rozrodu zostaną zniszczone, jak również gatunki objęte ochroną ścisłą lub częściową na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U.2014.1348), których płoszenie w efekcie budowy przedmiotowego przedsięwzięcia będzie wymagało uzyskania zezwolenia na podstawie art. 56 ustawy o ochronie przyrody,

- że na przedmiotowym obszarze brak jest siedlisk stanowiących miejsce lęgów gatunków z zał. I dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz.U.UE.L.2010.20.7) oraz ptaków nielicznych, bardzo nielicznych i skrajnie nielicznych jako lęgowe w Polsce, jak również, iż nie stwierdzono w nim obecności (również nielęgowych) gatunków z załącznika I tej dyrektywy;

- że w zasięgu inwestycji nie występują gatunki rzadkie i zagrożone wyginięciem, zamieszczone w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych (IUCN), rzadkie w skali kraju lub regionu i że gatunki stwierdzone na terenie objętym opracowaniem należą do pospolitych, częstych i szeroko rozprzestrzenionych, występujących na wielu stanowiskach w rejonie usytuowania przedsięwzięcia;

- że w granicach obszaru lokalizacji przedsięwzięcia i w sąsiedztwie nie ma gatunków roślin i zwierząt posiadających status gatunków zagrożonych lub narażonych na wyginięcie,

- gatunki i liczebność ptaków terenów leśnych i zadrzewień na przebiegu planowanej drogi. Na dowód pospolitości stwierdzonych gatunków, w raporcie odniesiono zinwentaryzowane liczby par ptaków do ich liczebności w skali kraju, co nie pozostawia wątpliwości, że oddziaływanie na awifaunę rejonu inwestycji nie zagraża w żaden sposób wymienionym gatunkom. W opinii GD OŚ sposób zbadania wpływu planowanego przedsięwzięcia na faunę jest w zupełności wystarczający, biorąc pod uwagę miejsce jego realizacji — centrum miasta oraz środowisko przyrodnicze narażone na oddziaływania (parki miejskie, ogródki działkowe, ruderalne tereny kolejowe porośnięte roślinnością synantropijną - typową dla eutroficznych siedlisk towarzyszących liniom komunikacyjnym). Nie ma konieczności obligowania inwestora do dokonywania szczegółowej inwentaryzacji faunistycznej ww. parków i ogródków działkowych oraz szczegółowych analiz oddziaływania na każdy ze zinwentaryzowanych gatunków, jeżeli z założenia są to ekosystemy silnie przekształcone przez człowieka, charakteryzujące się małą naturalnością, dużą antropopresją, nieznaczną bioróżnorodnością, przy czym zasiedlające je zwierzęta należą do gatunków pospolitych i synantropijnych. Organ II instancji zwraca uwagę, że Fundacja (będąca lokalną organizacją ekologiczną), poza wymienieniem nietoperzy, jeży, płazów, gadów i bezkręgowców) nie podała, jakim konkretnie wpływom przedmiotowego przedsięwzięcia mogą podlegać gatunki zwierząt podlegające ochronie, nie wskazując nawet, czy któreś z nich znajdują się w zasięgu jego oddziaływania.

GDOŚ uznaje za bezzasadny zarzut wydania zaskarżonej decyzji na podstawie raportu, w którym nie uwzględniono oddziaływań wynikających ze zniszczenia siedlisk bytowania zwierząt w efekcie wycinki drzew i krzewów. Wbrew treści odwołania, w raporcie podano chronione gatunki ptaków występujące na terenie realizacji przedsięwzięcia (skład, liczebność) i jak wskazano we wcześniejszej części niniejszej decyzji, są one pospolite w Polsce, a miejsca ich potencjalnego rozrodu (drzewa lub krzewy) zostaną co do zasady usunięte poza sezonem lęgowym (zgodnie z pkt. I.2.5.g zaskarżonej decyzji).

GDOŚ zwraca ponadto uwagę, że zgodnie z pkt. II. 3 zaskarżonej decyzji, wszystkie prace polegające m.in. na: wycince drzew, kontroli terenu budowy oraz rejonu prowadzonych prac pod kątem występowania gatunków podlegających ochronie, sprawdzaniu wykopów i przenoszeniu znalezionych w nich zwierząt, wykonaniu oględzin pod kątem występowania miejsc lęgowych ptaków i nietoperzy przed przystąpieniem do prac rozbiórkowych obiektów mostowych oraz obiektów kubaturowych oraz konieczności uzyskiwaniu zezwoleń na podstawie art. 56 ustawy o ochronie przyrody, będą prowadzone pod nadzorem przyrodniczym, co dodatkowo zabezpieczy środowisko przyrodnicze przed negatywnymi oddziaływaniami planowanego przedsięwzięcia.

Odnosząc się do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji na podstawie raportu nie zawierającego metodyk poszczególnych badań fauny, organ II instancji uznaje za wystarczającą w tym przypadku informację, że inwentaryzacji zwierząt dokonano w oparciu o kontrole terenowe (wrzesień-październik 2014 r., kwiecień-czerwiec 2015 r.), korzystając z lornetki (o 10-krotnym powiększeniu). Przy inwentaryzacji fauny w parkach i ogródkach działkowych znajdujących się w centrum miasta nie ma podstaw, by wymagać stosowania zaawansowanych metodyk, takich jak w przypadku terenów naturalnych, cennych przyrodniczo.

Odnosząc się do zarzutu braku uwzględnienia uwagi do raportu odnośnie korytarza migracyjnego zwierząt przebiegającego pokrytą roślinnością doliną o genezie rynnowej, przeciętej w poprzek nasypem planowanej drogi (w tym analizy skumulowanych oddziaływań w tym zakresie z nasypem istniejącej linii kolejowej), GDOS podaje poniższe wyjaśnienia. W istocie, jak stwierdzono w raporcie, konsekwencją realizacji planowanej inwestycji będzie pojawienie się nowej bariery utrudniającej lub uniemożliwiającej migracje zwierząt na terenach biologicznie czynnych wzdłuż ul. [...] — terenów leżących w głębokiej dolinie o genezie rynnowej (dawna rynna glacjalna), o generalnym kierunku NW-SE. Tutejszy organ zwraca jednak uwagę, że barierę dla przemieszczania się zwierząt na tym terenie już obecnie stanowi istniejąca linia kolejowa (w tym stacja S. [...]), sieć ulic (ul. [...]), budynki wzdłuż ul. [...] oraz ul. [...] (m.in. [...] Uniwersytet [...], [...] Seminarium Duchowne, Kuria Metropolitalna [...]), garaże oraz kompleks ogrodzonych drucianą siatką ogródków działkowych znajdujących się w obrębie ww. doliny wzdłuż planowanej obwodnicy (po stronie NW). Na odcinkach, gdzie linia ta prowadzona jest nasypem (pomiędzy ul. [...] a brzegiem doliny na zachód od ul. [...]), jej skarpy już obecnie mogą stanowić utrudnienie dla migracji płazów, ponieważ przy stromych spadkach dla tej gromady zwierząt może być to naturalna bariera migracyjna. Warto także zwrócić uwagę, że realizacja inwestycji zakłada pozostawienie dotychczasowej funkcji ul. [...] jako ciągu pieszo-rowerowego, który, tak jak obecnie, będzie stanowił korytarz migracyjny dla małych zwierząt stanowiących faunę parków i ogródków działkowych (w ramach planowanej inwestycji zakłada się modernizację istniejącego wiaduktu kolejowego nad tą ulicą i zastąpienie go żelbetowym wiaduktem drogowo-kolejowym). W opinii GDOŚ, co do zasady sytuowanie różnych inwestycji liniowych w jednym korytarzu komunikacyjnym jest pożądane, ze względu na mniej niekorzystne oddziaływania na środowisko, niż w przypadku powstania odrębnych barier antropogenicznych w różnych lokalizacjach. Zważywszy na powyższe, jak również na fakt, że tereny przecinane przez planowaną drogę to śródmiejskie parki i ogródki działkowe nie wyróżniające się cenną fauną, należy zgodzić się ze stwierdzeniem autorów raportu, że efekt wprowadzenia kolejnej bariery nie będzie znaczący dla możliwości migracji zwierząt. GD OS zwraca ponadto uwagę, że za zasadnością przeprowadzenia planowanej drogi wzdłuż ww. istniejącej linii kolejowej przemawiają także:

- jej powiązania lokalizacyjno-funkcjonalne ze zrealizowanym odcinkiem V obwodnicy (skrzyżowanie ul. [...] i ul. [...] stanowi koniec etapu V i początek etapu VI obwodnicy) oraz planowanymi etapami VII-IX,

- uwarunkowania przyrodnicze, które z uwagi na istnienie "klina" zieleni parkowo-leśnej łączącej Park [...] z kompleksami leśnymi położonymi na NW od S. zasadniczo ograniczają możliwości jakiegokolwiek innego przebiegu obwodnicy S. bez znaczącej ingerencji w te kompleksy.

Odpowiadając na zarzut braku uwzględnienia w zaskarżonej decyzji kwestii wpływu przedsięwzięcia na powierzchnię ziemi (zmiany ukształtowania terenu na dużą skalę, zniszczenia wierzchniej warstwy gleby i zalania asfaltem oraz utwardzenia w innej formie dużych powierzchni i w rezultacie zmniejszenia powierzchni biologicznie czynnej), GDOŚ stwierdza, co następuje. W rozdziale 9.2 raportu w istocie mało obszernie odniesiono się do oddziaływań przedsięwzięcia na powierzchnię ziemi, jednak w ocenie tutejszego organu podane przez Fundację skutki realizacji przedsięwzięcia są na tyle oczywiste i charakterystyczne dla inwestycji drogowych, że ich niepodanie w raporcie nie stanowi uchybienia. Realizacja każdej inwestycji tego rodzaju wymaga zmiany niwelety terenu oraz przekształcenia istniejącej powierzchni, m.in. poprzez jej utwardzenie oraz pokrycie asfaltem. Warto także zwrócić uwagę, że w przypadku przedmiotowej inwestycji, negatywne oddziaływania dotyczące powierzchni terenu (w tym zmniejszenia powierzchni biologicznie czynnej) nie będą dotyczyły całego odcinka planowanej drogi, lecz jedynie tych fragmentów, gdzie będzie on realizowany poza infrastrukturą istniejącej linii kolejowej (terenem przekształconym przez człowieka i w dużej mierze wyłączonym obecnie jako powierzchnie biologicznie czynne). W opinii tutejszego organu, w przypadku przedmiotowej inwestycji (inwestycji liniowej o długości ok. 1,5 km w mieście) nie ma podstaw do obligowania autorów raportu do przedstawiania analiz w ww. zakresie, bowiem oddziaływania te są standardowe i nie będą znaczące.

Ad. 7) [Zarzut bezzasadnego podzielania przedsięwzięcia na części] Niesłuszny jest zarzut dotyczący określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia bezzasadnie podzielonego na części — poszczególne etapy obwodnicy S. Jak słusznie wskazał inwestor w piśmie z dnia 20 kwietnia 2016 r., orzecznictwo sądów administracyjnych dopuszcza możliwość etapowego realizowania infrastrukturalnych przedsięwzięć liniowych. W wyroku z dnia 29.01.2015 r. (sygn. II OSK 1605/13) NSA stwierdził: "w przypadku dróg trzeba uwzględnić również powiązania funkcjonalne, skoro każda droga jest powiązana z istniejącą lub projektowaną siecią dróg. Tworzenie takiej sieci stanowi przy tym proces złożony, wieloletni, toteż może być przeprowadzone w ramach kilku odrębnych przedsięwzięć, które złożą się na jeden system drogowy.".

Ad. 8) [Zarzut oparcia się na nieaktualnej waloryzacji przyrodniczej lub danych w niewłaściwej skali] W kontekście zarzutu oparcia raportu częściowo o nieaktualne dane dotyczące waloryzacji przyrodniczej, Fundacja przywołała w odwołaniu trzy dokumenty: "Waloryzacja Przyrodnicza Miasta S.'' (Biuro Konserwacji Przyrody, S. , 1999 r.), "Waloryzacja Przyrodniczą Województwa [...] " (Biuro Konserwacji Przyrody, S. , 2010 r.) oraz "Program ochrony środowiska miasta S. a na lata 2008-2019". Z raportu wynika, że informacje zawarte w ww. opracowaniach zostały jedynie wykorzystane do określenia oddziaływania inwestycji na środowisko przyrodnicze, natomiast podstawą analizy w tym zakresie była inwentaryzacja wykonana w oparciu o kontrole terenowe w 2014 i 2015 r. Organ II instancji stwierdza, że co do zasady inwestor, opracowując raport, ma prawo (i powinien) korzystać z wszelkich dostępnych źródeł i materiałów, natomiast weryfikacji dokonanych na tej podstawie ustaleń w raporcie dokonuje organ przeprowadzający ocenę oddziaływania na środowisko.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia treści wskazanych w odwołaniu opracowań ekofizjograficznych sporządzonych w latach 2002-2006, na wstępie należy zwrócić uwagę, że ich ustalenia stanowiły podstawę do sporządzenia dokumentu: "Prognozą oddziaływania na środowisko ustaleń Żądany Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego miasta S." (S., sierpień 2011 r., uaktualnienie październik 2011 r.). Powyższa prognoza stanowi natomiast dokument o charakterze ogólnym, w porównaniu z raportem dla przedmiotowego (konkretnego) przedsięwzięcia. Z tego względu w ocenie GD OŚ nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy ponawiany przez skarżącego dwukrotnie w odwołaniu argument (s. 7/8 i s. 10/11 odwołania), iż: "prognozą oddziaływania na środowisko wykazała niekorzystne zmiany dla środowiska w obszarze planowanej inwestycji jako wynik sumaryczny oceny skutków realizacji ustaleń studium w odniesieniu do: szaty roślinnej, powierzchni ziemi i jej właściwości, mikroklimatu, świata zwierzęcego, krajobrazu i różnorodności biologicznej". O ile prawdą jest, że ww. prognoza wykazała niektóre niekorzystne zmiany dla środowiska miasta S., to nie odnosi się ona specyficznie do negatywnych oddziaływań spowodowanych realizacją przedmiotowej inwestycji, w szczególności na komponenty środowiska wskazane przez Fundację: szatę roślinną, powierzchnię ziemi i jej właściwości, mikroklimat, świat zwierzęcy, krajobraz i różnorodność biologiczną. Nie można bowiem uznać za wykazanie w prognozie niekorzystnych oddziaływań zmian dla środowiska na obszarze planowanej inwestycji, poprzez istnienie w niej zapisów o takim stopniu ogólności jak np.:

- "W ogólnym ujęciu niekorzystnym skutkiem w oddziaływaniu na florę S. będzie wprowadzenie zabudowy bądź szlaków komunikacyjnych na terenach dotychczas niezainwestowanych (tereny odłogowanych pól, łąk, nieużytków). Taki kierunek działań przyczyni się do trwałego zniszczenia czyści roślinności, a co zą tym idzie do zmiany warunków siedliskowych

- ",Studium zakłada znaczne poszerzenie funkcji mieszkaniowej i usługowej, a także budowę rozwiniętego układu komunikacyjnego. Rozpoczęcie powyższych procesów inwestycyjnych na terenach wolnych od zabudowy wpłynie na zmiany w rzeźbie terenu oraz glebach. Postępujące zainwestowanie miasta wiązało się będzie ze zmniejszaniem areału terenów otwartych oraz K przekształceniami w wierzchniej warstwie terenu utwardzenie gruntu)" — [rozdz. 7.2.4. Powierzchnia ziemi].

Co więcej, Fundacja pomija zapisy prognozy identyfikujące pozytywne oddziaływania wynikające z budowy obwodnicy śródmiejskiej oraz docelowej sieci ulic, takie jak ograniczenie uciążliwości komunikacyjnych — wyprowadzenie ruchu ciężkiego i tranzytowego ze śródmieścia S. oraz zmniejszenie ryzyka występowania nadzwyczajnych zagrożeń dla środowiska (i zwiększenie możliwości działań ograniczających skutki ewentualnego występowania takich zagrożeń), jak również zapisy świadczące o nieznaczących oddziaływaniach planowanych inwestycji na możliwości migracji zwierząt: "Projektowana w Studium zabudowa nie będzie powodem izolacji siedlisk i gatunków, zwierząt, stanowić będzie jednak lokalną, ale nieciągłą barierę ekologiczną w ich swobodnym przemieszczaniu, wymuszającą na zwierzętach zachowania dostosowawcze. Najprawdopodobniej w stosunku do stanu obecnego, ilość i zróżnicowanie gatunkowe zwierząt dzikich przębywajątych stale lub czasowo na obszarach planistycznych nieco są GDOS nie podziela poglądu Fundacji, że raport "przedstawia zupełnie odmienne wnioski" niż ww. prognoza oraz że wynika z niego, iż ".skutki środowiskowe będą minimalne lub żadni7. Oba opracowania identyfikują negatywne oddziaływania przedsięwzięcia, a skarżący nie dowiódł sprzeczności zawartych w nich informacji, wskazując tylko w sposób wybiórczy bardzo ogólne informacje o możliwościach zaistnienia takich oddziaływań.

Ad. 9) [Zarzut niewystarczającego ustalenia środków kompensacyjnych z tytułu wycięcia drzew i krzewów] Uznając za uzasadniony zarzut dotyczący niewystarczającego ustalenia w zaskarżonej decyzji środków kompensacyjnych w zamian za wycięcie drzew i krzewów, GDOŚ w pkt. 2 niniejszej decyzji zwiększył liczbę koniecznych nasadzeń. Organ II instancji wychodzi z założenia, że przy braku organizacyjnych lub formalnych przeszkód, dokonanie kompensacji przyrodniczej zgodnie z art. 3 pkt. 8 oraz art. 75 ust 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2016.672) powinno obejmować liczbę drzew i krzewów nie mniejszą niż ta, która zostanie usunięta (a biorąc pod uwagę różnice wartości w ekosystemie drzewa usuwanego do drzewa nasadzonego, powinna być ona większa). Z raportu wynika, że ilość drzew przeznaczonych do usunięcia wynosi 950 szt (z czego 4% jest w złym stanie zdrowotnym), natomiast RDOŚ w S. zobligował do dokonania nasadzeń zaledwie 128 drzew: 100 szt. lipy drobnolistnej wzdłuż ścieżki rowerowej i chodnika od strony ogródków działkowych - po NW stronie obwodnicy na odcinku między ul. [...] i ul. [...] (pkt. 1.2.5.i zaskarżonej decyzji) oraz 28 drzew o obwodzie pnia powyżej 30 cm, w ramach odbudowy drzewostanu alejowego wzdłuż Al. [...] - na odcinku między ul. [...] i ul. [...] (pkt. I.2.5.j zaskarżonej decyzji). Różnica między ilością drzew przeznaczonych do wycinki, a ilością nasadzeń wynosi zatem 822 szt, więc po uwzględnieniu złego stanu zdrowotnego części przeznaczonych do usunięcia drzew (4% - czyli ok. 38), organ II instancji uznał, że należy zwiększyć kompensację nałożoną w zaskarżonej decyzji o co najmniej 800 szt. drzew. Z kolei z uwagi na brak nałożenia w zaskarżonej decyzji kompensacji przyrodniczej dotyczącej usunięcia 7600 tn krzewów (lub drzew), organ II instancji uwzględnił w zmienianym warunku także konieczność dokonania takiej kompensacji. Kompensacja w zakresie krzewów może m.in. obejmować zaproponowane w raporcie nasadzenia gatunków ozdobnych na projektowanych skarpach, które poza walorami estetycznymi mogą także zapobiegać erozji. Biorąc pod uwagę deklarowany w raporcie zamiar wykorzystania do nasadzeń m.in. obcych gatunków roślin, w tym inwazyjnych (np. dąb czerwony - Qttercus rubra), organ odwoławczy nakazał w pkt. 2 niniejszej decyzji stosować wyłącznie rodzime gatunki drzew i krzewów. Jest to tym bardziej uzasadnione, że w raporcie zidentyfikowano duży udział gatunków obcych inwazyjnych, eliminujących możliwość regeneracji roślinności o charakterze półnaturalnym. GDOS stoi na stanowisku, że skoro inwestorem jest Gmina Miasto S. , można przyjąć za wykonalną zmianę warunku dotyczącą dokonania dodatkowych nasadzeń drzew i krzewów w dowolnych częściach miasta S., których inwestor jest właścicielem lub zarządcą. Niewskazanie przez GDOŚ konkretnych lokalizacji, składu gatunkowego, wieku drzew i krzewów oraz typu siedliska przyrodniczego dla ww. dodatkowej kompensacji jest uzasadnione brakiem informacji o gruntach (warunkach siedliskowych), które wnioskodawca może przeznaczyć na ten cel, brakiem konieczności i ograniczonymi możliwościami dokonywania jej w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia (istniejące parki oraz ogródki działkowe) oraz względami ułatwiającymi jej wykonalność. Argumenty Fundacji o zasadności skompensowania wycinki drzew i krzewów ze względu na właściwości roślin w zakresie redukcji zanieczyszczeń powietrza oraz hałasu zostały uwzględnione przez organ II instancji;

Ad. 10) [Zarzut braku wyczerpującej faktycznego wpływu inwestycji na krajobraz kulturowy, w tym zabytkowe układy przestrzenne] GDOŚ nie podziela poglądu Fundacji, że w raporcie nie wykazano faktycznego wpływu planowanej inwestycji na "zabytkowe układy przestrzenne". Skarżący definiuje ww. układy jako dzielnice "w duchu howardowskiej idei miast-ogrodów Westend, Neu West End i Braunsfelde, w tym Wzgórza [...]" i stwierdza, że realizacja przedsięwzięcia może ",stanowić element psujący historyczny układ miejski o charakterze willowym i zielony krajobraz parkowy.’".

Na wstępie należy zwrócić uwagę (co przyznaje także Fundacja w odwołaniu), że w rozdziale 5.3. raportu — "Stan i ocena środowiska kulturowego" podano listę obiektów znajdujących się w pasie 100 m (tj. w odległości do 50 m z każdej ze stron osi jezdni), wpisanych do wojewódzkiego rejestru zabytków oraz gminnej ewidencji zabytków (Park [...], dworzec kolejowy [...], budynki mieszkaniowe - w tym wille). Jak wynika z rozdziału raportu - 8.1.7. "Wpływ na dobra materialne, obiekty zabytkowe i strefy oraz stanowiska archeologiczne", spośród wymienionych obiektów, w efekcie realizacji wariantu II planowanej obwodnicy rozbiórce ma być poddany jedynie dworzec kolejowy S. [...], który obecnie nie pełni swojej funkcji i jest zaadaptowany na budynek mieszkalny. GDOŚ zwraca uwagę, że wskazanie w odwołaniu Parku [...] oraz Parku [...] — położonych za Parkiem [...], jako obiektów wpisanych do rejestru zabytków, nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy, bowiem znajdują się one poza zasięgiem oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Odległość pomiędzy miejscem realizacji przedsięwzięcia a zachodnią granicą Parku [...] (który według opisu w wykazie obiektów wpisanych do rejestru zabytków województwa [...] położony jest pomiędzy ulicami: [...]) wynosi bowiem ok. 200 m, przy czym Park [...] znajduje się jeszcze dalej od niej — za Parkiem [...].

Przywoływana przez Fundację XIX-wieczna koncepcja miasta-ogrodu polegała na stworzeniu miasta satelickiego lub oddalonego od centrum miasta osiedla charakteryzującego się niską, luźną zabudową, terenami przestrzeni publicznej oraz znacznym udziałem terenów zielonych, dogodnie połączonego z miastem centralnym. Idea ta zakładała stworzenie w takiej przestrzeni stref o przypisanych im funkcjach (np. przemysłowych, usługowych, mieszkaniowych, rekreacyjnych), w celu zaspokojenia wszelkich potrzeb zamieszkującej ją społeczności (miejsca pracy, zakwaterowanie, funkcje socjalno-kulturalne, kontakt z przyrodą). Z akt sprawy wynika, że obszar realizacji i oddziaływania planowanego przedsięwzięcia (wskazane przez Fundację zabytkowe układy przestrzenne — osiedla [...] i [...]), pełniący nadal różnorodne funkcje (mieszkalne, gospodarcze i rekreacyjne), po II Wojnie Światowej został poddany przekształceniom — wprowadzono tu liczną zabudowę nawiązującą architektonicznie do zabudowy istniejącej - "miasta-ogrodu", jak również postępowały inne procesy związane z urbanizacją, takie jak budowa dróg - w tym dużych, miejskich arterii komunikacyjnych. Procesy te skutkowały m.in. utratą odrębności wskazanych przez Fundację podmiejskich "miast- ogrodów" oraz ich ścisłą integracją z miastem S. (część z nich znalazła się obecnie w obrębie dzielnicy [...]).

Jak wynika z raportu, cechą wyróżniającą pod względem kulturowym obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia jest willowy charakter zabudowy tego rejonu S., której początki sięgają końca XIX wieku, skutkujący wpisaniem części z istniejących tu budynków do gminnego rejestru zabytków. W uchwale Nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie przyjęcia Gminnego programu opieki nad zabytkami Gminy Miasto S. na lata 2014-2018 ([...].2014.1697), podjętej na podstawie art. 87 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U.2003.162.1568 ze zm.), za zabytki o znaczeniu krajowym uznano zespół zabudowy willowej w typie "miasta-ogrodu" Wzgórze Ackermanna (wzdłuż ul. [...] pomiędzy ulicami [...] i [...]). Powyższy dokument — gminny program opieki nad zabytkami, określa politykę jednostki samorządu terytorialnego dotyczącą ochrony oraz zachowania zasobów dziedzictwa kulturowego znajdującego się w granicach administracyjnych podlegających jej obszarów.

Organ II instancji nie podziela zasadności zarzutu braku uwzględnienia w decyzji wpływu inwestycji na krajobraz kulturowy i walory historyczno-kulturowe terenu, ponieważ w rozdziale decyzji pt. "Wpływ inwestycji na zabytki i krajobraz kulturowy" RDOŚ w S. odnosi się do tych zagadnień. Biorąc pod uwagę fakt, że projektowany układ drogowy nie będzie znacząco eksponowany w krajobrazie, przedsięwzięcie nie wpływa na zabytki (willowy charakter zabudowy), jak również oś zieleni łącząca Park [...] i Park [...] nie zostanie w sposób znaczący bardziej zaburzona, niż dotychczas.

GDOŚ zwraca uwagę, że przy analizie wpływu przedsięwzięcia na zabytki i krajobraz kulturowy należy wziąć pod uwagę przede wszystkim te obiekty, które zostały objęte ochroną. Nie podlega takiej ochronie automatycznie wskazany przez Fundację charakter przestrzeni miejskiej - "miasto-ogród". Przykłady innych zachowanych w Polsce fragmentów "miast ogrodów" dowodzą natomiast, że mogą one podlegać ochronie, co ma miejsce np. w przypadku P. (decyzja Prezydenta m.W. z dnia [...].10.1981 r. (l.dz. [...]) w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru Zabytków - układ urbanistyczny, zabudowa i zieleń miasta-ogrodu [...]).

Zważywszy, że przestrzeń miejska położona w rejonie realizacji przedsięwzięcia nie została uznana w całości za zabytek jako "miasto ogród", natomiast podlega takiej ochronie jej część (budynki), nie ma podstaw, by nie dopuszczać możliwości jakichkolwiek ingerencji w ww. tradycyjny układ przestrzenny, wynikającej z konieczności modernizacji układu komunikacyjnego (dostosowania do wymogów współczesności) i wymagać jego bezwarunkowego zachowania w istniejącym kształcie sprzed ok. 100 lat. Jak wspomniano we wcześniejszej części niniejszej decyzji, w dzielnicach założonych na przełomie XIX/XX w. jako "miasta ogrody" jedynie częściowo zachowany został ich dawny charakter, ponieważ nie są one już peryferyjnymi osiedlami, stanowią część miasta S. a i zostały przecięte arteriami komunikacyjnymi. Poza tym przerwana została ciągłość parkowej zieleni miejskiej — pomiędzy Parkiem [...] i Ogrodem [...] powstały ogródki działkowe (pas o szerokości ok. 200 m) wzdłuż istniejącej linii kolejowej oraz planowanej drogi, przecinając dolinę (dawną rynnę glacjalną) na jej całej szerokości.

GDOS zwraca uwagę, że walory przyrodnicze i krajobrazowe terenu otaczającego planowaną inwestycję zostały objęte ochroną, poprzez powołanie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "Zespół Parków [...]", dalej ZP[...], na mocy Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie ustanowienia użytków ekologicznych i zespołów przyrodniczo- krajobrazowych ([...].2007.86.1430). Obszar ten składa się z dwóch powierzchni, z których jedna (Park [...]) graniczy z obszarem realizacji inwestycji (w sąsiedztwie ul. [...] i Ogrodu [...]), a druga (Las [...]) znajduje się w odległości ok. 130 m od terenu inwestycji. Należy zatem zauważyć, że ciągłość terytorialna ww. obszaru jest przerwana szerokim pasem — ok. 250 m, na którym znajdują się m.in. ww. ogródki działkowe, linia kolejowa oraz teren planowany do zajęcia pod realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Oznacza to, że ww. obszar już obecnie jest rozdzielony ww. przekształceniami terenu, co oznacza brak podstaw do stwierdzenia, że realizacja inwestycji znacząco przyczyni się do osłabienia powiązań funkcjonalnych i ekologicznych między ww. dwiema częściami ZP[...]. W świetle powyższych faktów, organ II instancji kwestionuje zawartą w odwołaniu terminologię dotyczącą "pasmowego układu zieleni", sugerującą zachowanie obecnie ciągłości pomiędzy ww. dwoma obszarami.

Biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania, jak również istniejącą linię kolejową nr [...] oddaną do użytku w 1898 r. (uwzględnioną w historycznym układzie urbanistycznym), wzdłuż której będzie prowadzona planowana droga, GD OS podziela pogląd inwestora, iż poprowadzenie obwodnicy stanowi "rozwinięcie funkcji komunikacyjnej terenu". Nie bez znaczenia pozostaje także, że realizacja przedsięwzięcia jest wprost przewidziana w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego miasta S. (przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] marca 2012 r.), gdzie stwierdza się, że "ważnym elementem układu ulicznego pozwalającym na usprawnienie połączeń między dzielnicowych, a także eliminację części ruchu ze [...] stanowić będzie obwodnica tej części dzielnicy przebiegająca ulicami: [...], wzdłuż [...], wzdłuż terenów kolejowych i dalej uL [...] do planowanej trzeciej przeprawy mostowej przez [...], usytuowanej w rejonie ul. [...]. W ramach realizacji obwodnicy przewiduje się możliwość przebudowy fragmentów obecnego układu kolejowego. Szczególnie zasadna wydaje się przebudowa układu kolejowego w rejonie [...]" (tom II, pkt 8.2.4 Studium).

Nie ulega wątpliwości, że zamierzenie inwestycyjne zostanie zrealizowane w przekształconym krajobrazie miejskim, co oznacza, że jego realizacja nie wywoła istotnych oddziaływań na krajobraz, w tym krajobraz kulturowy. W kontekście powyższych faktów, trudno zgodzić się z poglądem Fundacji, że realizacja przedsięwzięcia "wprowadza elementy krajobrazu antropogenicznego z innego świata podczas gdy ma być ono zlokalizowane pomiędzy dwiema arteriami komunikacyjnymi — Al. [...] i ul. [...]. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nieprawdą jest, że budowa obwodnicy "rozrywa cały historyczny układ", jak również prowadzi do wyeliminowania "bezpiecznego dojścia ciągami zielonymi z centrum do podmiejskich terenów leśno-parkowych z dala od hałasu i uciążliwości urbanizacji". Jak bowiem wskazano powyżej, ciągłość ZP[...] (między Parkiem [...] i Parkiem [...]) już obecnie jest zaburzona, natomiast funkcja ul. [...] , jako ciągu pieszo-rowerowego umożliwiającego przemieszczanie między tymi parkami, pozostanie zachowana.

Odnosząc się do zawartej w odwołaniu krytyki dotyczącej niewłaściwej polityki transportowej miasta S., uosobieniem czego jest m.in. realizacja przedmiotowej inwestycji, która sprzyja rozwiązaniom faworyzującym ruch samochodowy ("miasto dla samochodów"), organ II instancji stwierdza, że rola organu wydającego decyzję środowiskową ogranicza się do określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji konkretnego przedsięwzięcia (w tym zbadania dopuszczalności takiej realizacji), natomiast kwestie celowości lub zasadności inwestycji leżą w gestii inwestora (w tym przypadku Gminy Miasta S. ). W przedmiotowej sprawie w gestii inwestora leży także kwestia odpowiedzialności przed społeczeństwem za trafność podejmowanych zamierzeń inwestycyjnych w obszarze aglomeracji. GDOS nie podziela zarzutu dotyczącego niepodania w zaskarżonej decyzji uzasadnienia stwierdzenia organu I instancji dotyczącego poparcia większości mieszkańców S. dla budowy obwodnicy, bowiem kwestia statystycznych, społecznych preferencji dotyczących realizacji inwestycji nie jest przedmiotem postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W świetle powyższego, organ II instancji zwraca uwagę, że poza Fundacją, żadna strona postępowania nie wniosła odwołania od przedmiotowej decyzji RDOS w S., co pośrednio może świadczyć o braku konfliktogenności planowanego przedsięwzięcia. Należy także zwrócić uwagę, że jako cel realizacji przedsięwzięcia podano w raporcie "połączenie drogowe północnych i południowych dzielnic miasta przy jednoczesnym ominięciu centrumco ma wydźwięk racjonalny przy aktualnym braku takiego połączenia.

Dalej należy zaznaczyć, że spośród 3 przedstawionych w raporcie wariantów lokalizacyjnych przedmiotowego przedsięwzięcia, zgodnych z przebiegiem wskazanym w ww. studium, zaproponowany do realizacji wariant II cechuje najmniejsza ingerencja w krajobraz (oraz krajobraz kulturowy) oraz najmniejszy wpływ na klimat akustyczny, bowiem w odróżnieniu od wariantów I i III, nie ma konieczności wynoszenia drogi estakadą ponad torami kolejowymi (brak kolizji) i będzie ona posadowiona na wysokości istniejącej linii kolejowej, w tym częściowo w wykopie. Zgodnie z informacjami przedstawionymi w raporcie, wariant zaproponowany do realizacji uzyskał największą aprobatę społeczną podczas konsultacji prowadzonych przez Gminę Miasto S. w 2011 r. Usytuowanie drogi po zachodniej stronie linii kolejowej (po stronie ogródków działkowych) ma także znaczenie w kontekście oddziaływań akustycznych, których, zgodnie z raportem, bardziej uciążliwym źródłem będzie droga, niż linia kolejowa. GDOS nie uznaje słuszności zarzutu braku przeanalizowania przez RDOS w S. wariantu przedsięwzięcia polegającego na przeprowadzeniu obwodnicy w tunelu — w celu zmniejszenia oddziaływania na krajobraz. Tutejszy organ zwraca uwagę, że wybór wariantu wskazanego do realizacji należy do wyłącznej i suwerennej woli wnioskodawcy, natomiast rolą organu wydającego decyzję środowiskową jest m.in. zbadanie dopuszczalności realizacji takiego wariantu w świetle uwarunkowań środowiskowych i gdy z oceny oddziaływania na środowisko nie wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, nie ma podstaw do ingerowania bądź kwestionowania takiego wariantu (w tym wskazania w decyzji innego wariantu dopuszczonego do realizacji). Dopiero w razie braku możliwości określenia środowiskowych uwarunkowań dla wariantu inwestorskiego, w przypadku, "gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę\ istnieje prawna możliwość wskazania przez ten organ, za zgodą wnioskodawcy, innego wariantu dopuszczonego do realizacji (art. 81 ust. 1 ustawy O OS) i określenia środowiskowych uwarunkowań jego realizacji. Z przyczyn podanych m.in. w niniejszej decyzji, w opinii GDOS z przeprowadzonej oceny nie wynika konieczność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie niż wariant II, stąd nie zaistniała potrzeba zobligowania inwestora do przedstawienia analizy przeprowadzenia inwestycji o długości ok. 1 km (z węzłami) w tunelu. Należy również zaznaczyć, że hipotetyczne przeprowadzenie drogi tunelem nie byłoby działaniem pozbawionym negatywnych oddziaływań na środowisko — np. na wody podziemne, czego skarżący w swojej sugestii nie wziął pod uwagę. Organ II instancji zwraca również uwagę, że na etapie postępowania prowadzonego przez RDOS w S. Fundacja nie wniosła żadnych uwag do raportu, w tym również dotyczących alternatywnego sposobu poprowadzenia drogi w tunelu. Tak zasadnicze kwestie do raportu, jak rozważenie zupełnie innego wariantu (nieuwzględnionego w raporcie) powinny być wnoszone na etapie postępowania organu I instancji, bowiem rolą organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym weryfikacja ustaleń poczynionych przez organ I instancji, nie zaś rozpatrywanie zupełnie nowych aspektów sprawy. Podnoszenie tej kwestii przez skarżącego na etapie odwoławczym jest niezrozumiałe i niezasadne, zwłaszcza, gdy organizacja brała udział w postępowaniu na etapie I instancji przez okres ponad 4 miesięcy i wówczas nie sygnalizowała tego postulatu, jak również żadnych innych kwestii poruszonych w odwołaniu.

GDOŚ nie podziela również poglądu, iż zastosowanie środka minimalizującego hałas - ekranu akustycznego o wysokości 3 m, na odcinku 80 m (przy budynku pod adresem [...]) przyczyni się do "niszczenia krajobrazu kulturowego zabytkowych osiedli [...] i [...]". Należy zwrócić uwagę, że w miejscu planowanej lokalizacji ekranu już obecnie przebiega linia kolejowa, która negatywnie wpływa na krajobraz i generuje hałas. Aktualnie obowiązujące przepisy w zakresie oddziaływań akustycznych - rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U.2014.112), określają najniższe dopuszczalne poziomy hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowej. Przy budowie, czy nawet modernizacji linii kolejowych w zabudowie miejskiej obowiązują standardy określone w ww. rozporządzeniu, a jednym z najbardziej powszechnych i skutecznych środków minimalizujących oddziaływania akustyczne są właśnie ekrany. Zgodnie z informacjami zawartymi w raporcie, warunkiem braku przekroczenia ww. standardów akustycznych na terenach podlegających ochronie przed hałasem, w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji, jest zastosowanie działań minimalizujących. Zapisany w pkt. 1.3.7 zaskarżonej decyzji ekran jest jednym z niezbędnych środków, w celu ochrony terenów podlegających ochronie akustycznej (zabudowa mieszkaniowa) przed skumulowanymi oddziaływaniami planowanej obwodnicy oraz równoległej do niej linii kolejowej. GDOŚ zwraca uwagę, że zgodnie z pkt. 1.3.4 decyzji, zobligowano inwestora do zastosowania, zamiast ekranów akustycznych, także nasypów i murów oporowych pełniących analogiczną do nich funkcję. Zastosowane środki przyczynią się do poprawy klimatu akustycznego wzdłuż istniejącej linii kolejowej. Organ odwoławczy zwraca również uwagę, że według raportu na projektowane ekrany akustyczne i mury oporowe zostaną wprowadzone pnącza winobluszczu pięciolistkowego (odm. "Murorum"), co poprawi ich estetykę i będzie stanowić środek minimalizujący negatywne oddziaływanie na krajobraz.

Odnosząc się do zarzutu przeznaczenia pod planowaną inwestycję pasa terenu kilkakrotnie szerszego (do 150 m), niż obecny teren linii kolejowej oraz znaczącej zmiany przez węzeł [...] historycznego przekroju Al. [...] (zakomponowanego w formie alei obustronnie obsadzonej dębami), GDOŚ stwierdza, co następuje. Z dokumentacji sprawy (w tym pisma inwestora z dnia 20.04.2016 r.) wynika, że maksymalna szerokość pasa drogowego obwodnicy oraz pasa kolejowego wynosi ok. 80 m (przy węźle [...]), zatem zarzut w tym zakresie jest bezzasadny. W piśmie z dnia 20.04.2016 r. Gmina Miasto S. zwraca uwagę, że drzewostan przeznaczony do wycinki w 90% stanowi zieleń powstałą drogą naturalnej sukcesji na skarpach wzdłuż istniejącej linii kolejowej. Jest to zieleń o charakterze ochronnym, która nie jest częścią składową historycznego układu miejskiego o charakterze willowym. W kolizji z inwestycją znalazło się kilkanaście drzew w ciągu pieszym ul. [...] oraz pojedyncze egzemplarze drzew w Parku im. [...]. Projekt zakłada odbudowę drzewostanu w Al. [...] , aby zachować ciągłość układu alejowego. W obszarze projektowanego układu drogowego zostanie wprowadzona zieleń o charakterze ozdobnym — alejowe nasadzenia drzew wzdłuż planowanej obwodnicy oraz układy projektowanej zieleni niskiej nawiązujące do sąsiadującego Ogrodu [...] w ZP[...].

Istotnym aspektem analizy wpływu przedmiotowej inwestycji na zabytki i krajobraz kulturowy jest fakt, że RDOS w S. wystąpił pismem z dnia 14.09.2015 r. do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w S. (ZWKZ w S. ) z prośbą o wydanie opinii w zakresie określenia ewentualnych warunków dotyczących ochrony zabytków, załączając do wniosku m.in. raport. W piśmie z dnia 08.10.2015 r. ww. wyspecjalizowany organ zaopiniował realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, stwierdzając m.in., że nie dotyczy ono obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków i uprzedzając o właściwości Miejskiego Konserwatora Zabytków do wydania stanowiska w zakresie figurowania ww. obiektów w gminnej ewidencji zabytków. Należy zwrócić uwagę, że ZWKZ w S. nie podniósł kwestii wpływu planowanej inwestycji na "Zabytkowe układy przestrzenne", co można interpretować jako brak zastrzeżeń odnośnie takiego oddziaływania. Należy także zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2016.290 j.t.), prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, uzyskanie pozwolenia na rozbiórkę takiego obiektu oraz uzyskanie pozwolenia na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego - w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, wymaga uzyskania orzeczenia uprawnionego organu (wojewódzkiego konserwatora zabytków lub Generalnego Konserwatora Zabytków). Oznacza to, że zgodnie z przywołanym przepisem gwarantem kontroli nad ingerencją w zabytki pozostają również wskazane organy. W rozdziale 9.3 raportu — "Wpływ na dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy", wskazano również, że w przypadku obiektów architektonicznych i krajobrazowych należy wystąpić do Miejskiego Konserwatora Zabytków (zabudowa mieszkalna i gospodarcza) lub [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (wpisany do rejestru zabytków Park [...]), w celu uzyskania pozwoleń i wytycznych pomocnych w ich zabezpieczeniu i to zarówno na etapie budowy, jak i eksploatacji obwodnicy. Powyższy zapis raportu znalazł odzwierciedlenie w warunku II.4 zaskarżonej decyzji;

Ad. 11) [Zarzut braku wskazania w decyzji autorów uwag zgłaszanych w ramach udziału społeczeństwa w postępowaniu] Wbrew twierdzeniu skarżącego, nie ma obowiązku podawania w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach autorów uwag wniesionych w ramach udziału społeczeństwa (imiennie). Przepis art. 85 ust. 2 lit. "a" ustawy OOS obliguje do podania w uzasadnieniu takiej decyzji, jeżeli była ocena oddziaływania na środowisko, informacji o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Z punktu widzenia merytorycznej zawartości wniesionych uwag, nie są istotne personalia wnoszących je osób. Ponadto GDOS wskazuje, że możliwość wnoszenia takich uwag przysługuje każdemu (także anonimowo), a organ nie jest upoważniony do weryfikacji tożsamości osób biorących udział w procedurze.

Ad. 12) [Zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy] GDOŚ nie podziela zarzutu naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Fundacja nie sprecyzowała, na czym polega jej zdaniem powyższe naruszenie.

Tutejszy organ raz jeszcze podkreśla, że Fundacja na etapie postępowania I instancyjnego nie wniosła żadnych uwag do raportu, podczas gdy wiele z podnoszonych w odwołaniu zarzutów dotyczy zapisów tego dokumentu - jawnych i dostępnych m.in. przez cały okres (ponad 4 miesięcy) udziału organizacji w postępowaniu. Nie kwestionując przysługującego Fundacji (organizacji ekologicznej) prawa wskazywania w wydanej decyzji i poprzedzającym je postępowaniu wszelkich wad, GDOS uznaje za niekonstruktywne podnoszenie dopiero na etapie odwoławczym tak zasadniczych kwestii dotyczących raportu, jak choćby propozycja przeprowadzenia drogi tunelem.

W tym miejscu GDOŚ zwraca uwagę, że dopuszczenie Fundacji [...] do udziału w postępowaniu postanowieniem organu I instancji z dnia [...].10.2015 r. zostało dokonane z naruszeniem prawa, ponieważ dopuszczenie organizacji ekologicznej do postępowania wymagającego udziału społeczeństwa nie wymaga wydania postanowienia - co potwierdza brzmienie przepisu art. 44 ust. 4 ustawy OOS (zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie dotyczące odmowy dopuszczenia), jego interpretacja zawarta w wyrokach sądów oraz w komentarzu do ustawy OOŚ. Przepis art. 44 ust 1 ustawy OOS nie przewiduje jakiejkolwiek formy dopuszczenia organizacji ekologicznej do postępowania przez organ ochrony środowiska, bowiem uzależnia uczestnictwo takiej organizacji wyłącznie od spełnienia określonych warunków. Oznacza to, że organizacja, która je spełnia, automatycznie i samoistnie staje się uczestnikiem postępowania wymagającego udziału społeczeństwa. Powyższe naruszenie nie miało jednak wpływu na wynik postępowania, nie ograniczyło w żaden sposób praw Fundacji do udziału w postępowaniu, więc nie stanowi przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W pkt. 1 niniejszej decyzji uchylono treść pkt. 1.2.3 lit. "k" zaskarżonej decyzji, ponieważ przepisy dotyczące ruchu drogowego nie stanowią podstawy do określania środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, a zobowiązanie do wprowadzenia konkretnych ograniczeń prędkości może prowadzić do naruszenia ww. przepisów, stanowić ingerencję w kompetencje uprawnionego do tego organu oraz skutkować zagrożeniem bezpieczeństwa ruchu. Podane w raporcie prędkości projektowe stanowią założenia mogące podlegać modyfikacji przez uprawniony organ.

W pkt. 3 niniejszej decyzji uchylono treść pkt IV i orzekając w tym zakresie wprowadzono dodatkowy zapis dotyczący braku konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, co wynika z materiału dowodowego (inwestycja ma oddziaływania lokalne, a odległość do granicy z [...] wynosi ponad 10 km). Przepis art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy OOS wymaga przedstawienia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko, stanowiska m.in. w ww. sprawie, czego RDOS w S. nie uczynił. Organ II instancji naprawił ten błąd formalny decyzji.

Mając na uwadze zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa), której istotą jest zapewnienie stronom prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy, organ w ramach postępowania odwoławczego dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wniosku o wydanie decyzji środowiskowej i raportu wraz z jego uzupełnieniami. W toku postępowania odwoławczego organ II instancji rozpatrzył sprawę w pełnym zakresie, co do okoliczności faktycznych i prawnych.

IV. Pismem z dnia 27 lipca 2016 r. Fundacja wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję GDOŚ z dnia [...] czerwca 2016 r., podnosząc przeciwko tej decyzji zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa:

I. prawa materialnego:

- art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym poprzez zbyt bliskie usytuowanie istniejących budynków mieszkalnych od linii kolejowej,

- art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez brak informacji o inwestycji w miejscu jej planowanej realizacji;

II. przepisów postępowania:

- art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego odniesienia się do decyzji organu pierwszej instancji,

- art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy,

- art. 9 kpa poprzez niezapewnienie wystarczającej informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron postępowania administracyjnego,

- art. 10 § 1 kpa poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu,

w szczególności wobec braku możliwości zapoznania się z załącznikiem nr 37 do raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko,

- art. 49 k.p.a. naruszającą zasadę czynnego udziału Fundacji w postępowaniu gdzie doszło do naruszenia art. 32 i 45 Konstytucji RP w związku z art. 7, art. 8 i art. 10 § 1 k.p.a. przez naruszenie prawa Fundacji i innych stron postępowania środowiskowego do czynnego udziału w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań inwestycji,

- art.75 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całości materiału dowodowego w związku z nieuwzględnieniem żądań i wskazań przez inne strony postępowania,

- art. 104 § 2 k.p.a. poprzez to, że decyzja nie rozstrzygnęła o całości sprawy, (ani raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, ani decyzja nie dotyczą realizacji inwestycji wraz z niezbędnym odcinkiem do ul. [...] w S. .

- art. 107 § 1 kpa poprzez brak oznaczenia stron w treści decyzji,:

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji, tym brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich uwag zgłaszanych w trakcie postępowania.

W uzasadnieniu skargi Fundacja wskazała w szczególności, co następuje:

1. [Zarzut naruszenia art.53 ust.2 ustawy o transporcie kolejowym] W sprawie został naruszony został art.53 ust.2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym poprzez zbyt bliskie usytuowanie istniejących budynków mieszkalnych od linii kolejowej. Organy nietrafnie przyjęły, że przywołany przepis ma zastosowanie wyłącznie do budowy nowej linii kolejowej, nie zaś do inwestycji polegającej na przesunięciu linii istniejącej. Planowaną inwestycję należy traktować jak budowę nowej linii kolejowej (z uwagi na zmianę lokalizacji torowiska). Nowo wybudowane tory mają przebiegać (najbliższy skrajny tor): (-) w odległości 8,5 – 9,5 m od istniejącego budynku mieszkalnego ul. [...], (-) w odległości 8,0 – 9,0 m od istniejącego budynku mieszkalnego ul. [...], (-) w odległości 13,0 m od bliższego narożnika budynku mieszkalnego ul. [...];

2. [Zarzut naruszenia art.3 ust.1 pkt 11 ustawy ocenowej] Ogłoszenie o inwestycji nie zostało zamieszczone w miejscu, w którym planowana inwestycja ma być realizowana, czyli w rejonie granicy między osiedlami [...] i [...], w okolicach wiaduktu kolejowego na ul. [...] . Planowany odcinek drogi jest dosyć krótki, a jego najważniejszą częścią jest skrzyżowanie VI etapu Obwodnicy [...] z Al. [...] . W związku z tym, to mieszkańcy tego rejonu są najbardziej zainteresowani w sprawie i to oni powinni być poinformowani poprzez ogłoszenie w miejscu przedsięwzięcia.

3. [Zarzut naruszenia art.138 k.p.a.] Prawodawca bardzo precyzyjnie określił w przepisie art. 138 § 1 pkt. 1 i pkt. 2 k.p.a. zamknięty katalog formy i treści decyzji organu administracyjnego odwoławczego i posługuję się w tym przepisie między innymi precyzyjnym pojęciem "zaskarżonej decyzji". Tymczasem w pkt 4 decyzji odwoławczej GDOŚ operuje sformułowaniem w brzmieniu: "(...) w pozostałej części utrzymuję w mocy ww. decyzję (...). Należy zwrócić w tym kontekście uwagę na: (-) brak oznaczenia "ww. decyzji", (-) brak wskazania "zaskarżonej decyzji". Powyższe stanowi rażącą orzeczenia organu odwoławczego.

4. [Zarzut naruszenia art. 9 k.p.a.] Naruszenie to nastąpiło w kilku aspektach:

Po pierwsze, część spośród stron nie otrzymała w toku postępowania jasnej i precyzyjnej informacji, w jaki sposób będzie się odbywała komunikacja organu administracji (Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska ) z nimi. W sytuacji, gdy organ wyraźnie wskazuje w różnych miejscach uzasadnienia decyzji z [...] marca 2016 r., że stosował w niej art. 49 kpa (czyli uznawanie obwieszczenia za skuteczny sposób zawiadomienia stron o poszczególnych postanowieniach i innych czynnościach podejmowanych w toku postępowania ), strony powinny zostać o tym wyraźnie poinformowane. Informacja ta powinna nastąpić w pierwszym piśmie po uznaniu danego podmiotu za stronę. Tymczasem takiego powiadomienia nie otrzymała Fundacja. W obwieszczeniu RDOŚ z [...] października 2015 r. zawiadamiającym strony o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu Fundacji [...] (które zostało ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej tego samego dnia) nie ma tego rodzaju informacji

Wiąże się z tym zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa. Jeden z załączników do raportu o ocenie oddziaływania na środowisko (zał. nr 37 dotyczący inwentaryzacji zieleni) był dostępny dla stron tylko w wersji cyfrowej, która nie dawała się otwierać żadnym bezpłatnym i powszechnie dostępnym programem ( prawdopodobnie był to Autocad, chociaż jeśli ktoś nie używa takich programów na co dzień, to trudno mu stwierdzić, jaki to program). Pan W.B. (jedna ze stron postępowania) był. w tej sprawie w Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w S. i pracownik Dyrekcji nagrał na jego płytę CD raport wraz z ww. załącznikiem w takiej formie. Z art. 9 kpa należy wyprowadzać zasadę, że informacje powinny zostać stronom przekazane w takiej formie, żeby nie musiały one ponosić dodatkowych kosztów ani podejmować nadzwyczajnych starań w celu zapoznania się z aktami postępowania. Udostępnienie ogólnie może nastąpić w postaci plików cyfrowych, ale wtedy zdecydowanie powinno to nastąpić w taki sposób, aby strony mogły otwierać pliki w powszechnie używanych programach (np. pliki w formatach PDF, JPEG). Brak dostępu do części graficznej załącznika nr 37 spowodował niemożność zapoznania się z jego treścią i weryfikacji aktualnego stanu pokrycia drzewami i krzewami terenu objętego planowaną inwestycją, ich składu gatunkowego, wieku i planowanej wycinki w aspekcie liczby i przestrzennego rozmieszczenia przeznaczonych do usunięcia drzew i krzewów.

Nie można zgodzić się z wywodem zawartym w decyzji organu drugiej instancji, dotyczącym dokonania właściwej odpowiedzi na podnoszony przez Fundację zarzut poprzez niezapewnienie wystarczającej informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie naszych praw i obowiązków jako strony postępowania administracyjnego.

Należy jednoznacznie stwierdzić, że organ (GDOŚ) w ogóle nie dokonał żadnej tematowo odpowiedzi związanej z podnoszonym zakresem zarzutu. Wskazane wywody zawarte w uzasadnieniu decyzji na stronie 5 pod pkt. 2) nie są właściwą, odpowiedzią odnoszącą się do treści zarzutu. Zarzut wyraźnie dotyczył naruszenia art. 9 k.p.a poprzez niezapewnienie wystarczającej informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych , które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stronie skarżącej postępowania administracyjnego. Należy zauważyć, że obowiązek informowania i wyjaśnienia stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany tak szeroko, jak to jest tylko możliwe.

W tym kontekście należy zwrócić szczególną uwagę na obwieszczenie, dokonane przez RDOŚ w dniu [...] października 2015 r. o nr [...]. W obwieszczeniu tym wskazuje się, że Fundacja została uznana za stronę w postępowania, jednakże nie wskazano jakichkolwiek praw i obowiązków Fundacji. Nie wiadomo, gdzie i w jakim miejscu organ RDOŚ w S. pouczył Fundację o przysługujących jej prawach i obowiązkach wynikających z art. 10 kpa. Ponieważ taki obowiązek bezwzględnie spoczywa na organie, to organ ten kompletnie zlekceważył zasadę udzielania właściwej informacji wynikającej z art. 9 k.p.a. Organ odwoławczy do tej problematyki w podnoszonym przez stronę skarżącą zarzucie się kompletnie nie odniósł.

W/w uchybienia organów miały bardzo poważne skutki, albowiem gdyby Fundacja znała swoje prawa i obowiązki, to na pewno podczas toczącego się postępowania brałaby w nim czynny udział, wykazywałaby swoje spostrzeżenia i uwagi, a w konsekwencji nie byłoby konieczności zaskarżania decyzji. To brak informacji wynikającej z art. 10 § 1 k.p.a. spowodował uchybienia uniemożliwiające dokonywanie przez Fundację konkretnych czynności procesowych. Z utrwalonej w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego zasady ochrony zaufania do prawidłowości działań organów administracji wynika, że konkretna strona postępowania nie powinna doznać uszczerbku w przekonaniu, iż odnoszące się do niej działania (m.in. informacja) organów państwa są prawidłowe i odpowiadające prawu. Skoro organ zlekceważył ten obowiązek, to teraz strona nie może ponosić skutków negatywnych tej sytuacji.

5. [Zarzut naruszenia art. 104 § 2 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie sprawy w całości] Brak jest zgodności oznaczenia inwestycji i przedmiotu postępowania administracyjnego z rzeczywistym zakresem inwestycji, zakresem raportu o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji i zakresem decyzji z [...] marca 2016 r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań inwestycji. Wiąże się to z faktem, że:

1) nazwa inwestycji brzmi: "Obwodnica [...]" wraz z niezbędnym odcinkiem do ul. [...] w S. ,

2) decyzja i raport o środowiskowych uwarunkowaniach nie uwzględniły doprowadzenia inwestycji do ulicy [...] w S. ,

Na 12. stronie raportu znajduje się napisana wprost informacja:

"W odniesieniu do nazwy przedsięwzięcia "Obwodnica [...] ", należy wyjaśnić, że rozwiązanie projektowe nie zakłada dowiązania obwodnicy etapu VI do ul. [...] ."

W ten sposób doszło do nierozpatrzenia przez organy całości sprawy administracyjnej, zgodnie z jej zakresem, wskazanym przez inwestora we wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W pewnym uproszczeniu można powiedzieć, że odcinek objęty raportem o środowiskowych uwarunkowaniach i decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach obejmuje mniej więcej 50% długości odcinka pomiędzy ulicą [...] a ulicą [...] . Pozostała jego część nie jest objęta zakresem raportu i decyzji.

6. [Zarzut naruszenia art.107 § 1 k.p.a. poprzez niewymienienie w decyzjach stron postępowania] W uzasadnieniu decyzji znajduje się informacja, że jest ich 30, ale w treści decyzji nie jest wymieniona żadna z nich. Prowadzi to do sytuacji, że poszczególne strony nie wiedzą, kto oprócz nich jest stroną tego postępowania. Decyzja, która nie zawiera wszystkich składników określonych w art. 107 § 1 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, jest decyzją wadliwą. Organ zatem nie może zasłaniać się art. 49 k.p.a. i uchylać się od wskazania wszystkich adresatów decyzji. Można adresatów wymienić w dowolnej formie, jednakże adresaci decyzji winni być jawnie wskazani.

7. [Zarzut naruszenia art.107 § 3 k.p.a.] Zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego w odniesieniu do szeregu poczynionych w niej ustaleń:

1) [Usunięcie drzew i krzewów] W zaskarżonej decyzji organ l instancji wskazuje na konieczność usunięcia 950 drzew i 7600 m2 krzewów oraz drzew w wieku poniżej 10 lat, przy czym z decyzji nie wynika, jakie konkretnie drzewa i krzewy mają zostać usunięte. Brak również załącznika do decyzji pozwalającego na ustalenie, które to drzewa mają zostać usunięte i weryfikację poprawności ustalenia organu w tym zakresie. Planowane wycinki drzew i krzewów to niszczenie siedlisk bytowania zwierząt, a brak badań potwierdzających, iż na terenie objętym raportem i decyzją środowiskową nie występują gatunki chronione świadczy o bagatelizowaniu tej kwestii przez organ. W tym kontekście trzeba pamiętać, że "sporządzenie raportu nie zwalnia organu uzgadniającego od czynienia własnych ustaleń w zakresie ochrony środowiska, zmierzających do zweryfikowania przedstawionych w raporcie danych" (por. wyrok NSA z 04.12.2009 r. II OSK 1877/08). W tym zakresie również brak uzasadnienia organu dla pominięcia tej kwestii w toku postępowania.

W swojej decyzji GDOŚ stwierdził, iż "drzewa przeznaczone do usunięcia nie stanowią cennego siedliska, parku czy skweru; jedynie fragment planowanej wycinki stanowią drzewa występujące w Parku im. [...]; żadne z nich nie stanowi pomnika przyrody, ani nie tworzą alei pomnikowej; wycinka nie stanowi znaczącego ubytku dla przyrody, w tym dla stanu zadrzewienia miasta S. ". Nie wiadomo na jakiej podstawie GDOŚ wysuwa takie twierdzenie, skoro raport o oddziaływaniu ma środowisko me zawiera informacji, które drzewa mają znaczenie jako siedliska ptaków, ptasich gniazd czy dla nietoperzy i służą jako schronienie dla innych zwierząt, a to może być ustalone jedynie na podstawie wykonanych badań ornitologicznych, chiropterologicznych, herpetologicznych, bezkręgowców i małych ssaków. Raport nie zawiera tych informacji i stąd, usunięcie 950 drzew i 7600 m2 krzewów oraz drzew w wieku poniżej 10 lat może spowodować ogromne szkody w środowisku, co zostało całkowicie w raporcie, następnie zaś w decyzji organu I instancji oraz ocenie organu II instancji pominięte. W opinii GDOŚ "bezzasadne jest podawanie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach szczegółowego wykazu drzew przeznaczonych do wycinki (z wykazem ilości poszczególnych gatunków) - w formie załącznika oraz ich identyfikacji przestrzennej, bowiem treść decyzji powinna odnosić się do nich w sposób syntetyczny i odzwierciedlać konkluzje organu w tym zakresie (w tym m.in. na temat oddziaływań przedsięwzięcia)". Organ nie mógł wyprowadzić prawidłowych konkluzji na temat oddziaływań przedsięwzięcia, skoro brakowało do tego podstaw, w tyran wypadku odpowiednich badań ornitofauny, chiropterofauny, herepetofauny i bezkręgowców, a także pozostałych małych ssaków. Ponadto, mimo, iż żadne drzewo przeznaczone do wycinki nie zostało prawnie uznane za pomnik przyrody, to z opisu do inwentaryzacji zieleni wykonanej na potrzeby raportu wynika, iż na terenie planowanej inwestycji występuje starodrzew o rozmiarach drzew pomnikowych, że drzewa te w większości prezentują dobry stan zdrowotny oraz wysokie walory przyrodnicze i krajobrazowe. Wymieniono tu m.in. drzewa rosnące w al. [...] , przy ul. [...] w rejonie stacji kolejowej [...], w Parku im. [...]. Starodrzew o okazałych rozmiarach występuje także na skarpach kolejowych na odcinku od ul. [...] do ul. [...].

Na stronach 10-14 zaskarżonej decyzji organ opisuje przebieg postępowania związany z zapewnieniem udziału społeczeństwa i stron postępowania, przy czym organ nie wyjaśnia przyczyn, dla których odmówił uwzględnienia twierdzeń i zarzutów stron. Co więcej, organ nawet nie podaje czego dotyczyły, dokonując arbitralnej ich oceny bez możliwości weryfikacji prawidłowości działania organu, ograniczając się do podania, że strony "głównie wyrażały niezadowolenie oraz sprzeciw odnoszący się do planów inwestorskich". Takie lakoniczne formułowanie stanowiska organu nie może być uznane za faktyczne uzasadnienie decyzji.

2) [Wpływ inwestycji na faunę, w tym na gatunki chronione] Nie został w kompletny i wyczerpujący sposób zbadany wpływ inwestycji na faunę, w tym na gatunki chronione (ssaki, np.: nietoperze, jeże, a także płazy, gady, bezkręgowce). Wykonana na potrzeby niniejszego postępowania charakterystyka środowiska przyrodniczego w zakresie fauny obejmuje jedynie ptaki. Uwaga ta została wniesiona do Raportu o oddziaływaniu na środowisko i nie została uwzględniona, zarówno w wezwaniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska do uzupełnienia raportu jak i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Brak przy tym uzasadnienia organu dla pominięcia tej uwagi w toku postępowania. Wykonano za pomocą lornetki obserwacje ptaków w dwóch okresach w ciągu roku, nie ustosunkowując się zupełnie do pozostałych grup systematycznych fauny. Tymczasem, obszary pokryte roślinnością są siedliskami bytowania zwierząt w różnym stadium ich życia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska powinien domagać się określenia metodyk badania poszczególnych grup systematycznych fauny w celu weryfikacji przedstawionych informacji - w tym wypadku brak jakichkolwiek informacji na temat innej gromady zwierząt niż ptaki (wspomniano tylko o obecności wiewiórki).

W swojej decyzji GDOŚ stwierdził, iż "Kwestia lokalizacji przedsięwzięcia ma zasadnicze znaczenie dla analizy niezbędnego zakresu inwentaryzacji przyrodniczej. Z dokumentacji sprawy wynika, że usytuowane ono będzie w ścisłym centrum miasta - wzdłuż granicy dzielnicy [...] miasta S.". Można zgodzić się tylko z częścią tego stwierdzenia, iż przedsięwzięcie usytuowane będzie wzdłuż granicy dzielnicy [...] miasta S. a, natomiast nie oznacza to, iż będzie ono w ścisłym centrum miasta! Wręcz przeciwnie, obszar przez który ma przebiegać jest oddalony od najbliższej granicy Osiedla [...] o ok. 2 km. Ponadto, obszar ten znajduje się na granicy trzech osiedli: [...], [...] i [...] (ryc. 3), które nie mają nic wspólnego ze śródmiejskim charakterem zabudowy. W osiedlach tych dominuje luźna zabudowa, w dużej mierze o charakterze willowym (szczególnie osiedla [...] i [...]) oraz duży udział zieleni parkowej i parkowo-leśnej (osiedla [...] i [...]) - ryc. 4.

Organ II instancji w swojej decyzji stwierdził, iż "Co do zasady należy przyjąć, że specyfika siedlisk przyrodniczych występujących w parkach oraz ogródkach działkowych położonych w obrębach aglomeracji, jakie znajdują się w otoczeniu planowanej inwestycji, zapewnia dogodne warunki bytowania przede wszystkim awifaunie, nie zaś innym gromadom zwierząt - np. płazom, gadom, czy ssakom. Z tego względu, w przypadku przedmiotowej inwestycji należy uznać za zasadne położenie w raporcie nacisku na inwentaryzację drzew, krzewów oraz ptaków i podanie jedynie ogólnych informacji o innych gromadach zwierząt". Skarżąca pragnie zwrócić uwagę, iż nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, iż raport i zaskarżona decyzja zawierały ogólne informacje o innych gromadach zwierząt, gdyż jedno lakoniczne zdanie, iż zauważono występowanie wiewiórki taką informacją nie są. Zupełnie pominięto chiropterofaunę, herpetofaunę i bezkręgowce, a także pozostałe małe ssaki (np. jeże), a otoczenie planowanej inwestycji daje wszelkie podstawy twierdzić (tereny zieleni parkowo-leśnej i zbiorniki wodne w obniżeniu doliny o genezie rynnowej, duże ogrody przydomowe w zabudowie willowej), iż te gromady zwierząt z całą pewnością tu występują. Co więcej, jest więcej niż prawdopodobne, że na terenie tak Bagatelizowanych przez GDOŚ ogrodach działkowych, w altanach (cześć powstała nielegalnie, część jest opuszczona) znalazły schronienie nietoperze. W raporcie oddziaływania na środowisko autorzy nie wykazali wiedzy chiropterologicznej, nie zajęli się w ogóle tą gromadą ssaków; nie uwzględniono wszystkich okresów w cyklu aktywności nietoperzy, bowiem nie wiadomo w jakich okresach rzeczywiście prowadzono obserwacje, całkowicie pominięto okresy wiosennych i jesiennych migracji. GDOŚ stwierdza, "że w granicach obszaru lokalizacji przedsięwzięcia i w sąsiedztwie nie ma gatunków roślin i zwierząt posiadających status gatunków zagrożonych lub narażonych na wyginięcie". Na jakiej podstawie organ II instancji stawia taką tezę, skoro nie przeprowadzono inwentaryzacji innej gromady zwierząt niż ptaki.

Organ Ii instancji w swojej decyzji "zwrócił uwagę, iż Fundacja (będąca lokalną organizacją ekologiczną), poza wymienieniem nietoperzy, jeży, płazów, gadów i bezkręgowców nie podała, jakim konkretnie wpływom przedmiotowego przedsięwzięcia mogą podlegać gatunki zwierząt podlegające ochronie, nie wskazując nawet czy któreś z nich znajdują się w zasięgu jego oddziaływania". To, czy dane gatunki zwierząt znajdują się w zasięgu oddziaływania inwestycji winno wynikać z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i jest to zadanie organu I instancji. Organ 11 instancji nie ma prawa przerzucać odpowiedzialności na Fundację/skarżącą za nierzetelnie i nieprofesjonalnie opracowany raport, następnie zaś brak reakcji organu I instancji na wniesione do niego uwagi i wydanie w oparciu o taki dokument decyzji. Odnosząc się jednak do konkretnego przykładu wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na gatunki zwierząt podlegające ochronie - Fundacja przytacza przypadek nietoperzy (z całą pewnością występują na obszarze oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia, o czym była mowa wyżej) w związku z drogą [...] na terenie województwa [...] , w rejonie przebiegu w pobliżu terenów zalesionych i zadrzewionych. Błędnie wykonany raport i wydana potem decyzja środowiskowa skutkowały dużą śmiertelnością tych zwierząt w wyniku niskich przelotów nad wybudowaną drogą (nagrzany asfalt wabił małe owady wieczorem, nietoperze żerowały obniżając lot na otwartej przestrzeni i padały ofiarą samochodów). W efekcie, zbudowano bramownicę, która poprawiła sytuację. Zaskarżona decyzja środowiskowa dla przedmiotowej inwestycji zupełnie pomija ten problem, droga będzie znacznie obciążona ruchem, w tym pojazdów ciężarowych i należy spodziewać się, ogromnych strat wśród nietoperzy, które należą do gatunków chronionych.

"GDOŚ uznaje za bezzasadny zarzut wydania zaskarżonej decyzji na podstawie raportu, w którym nie uwzględniono oddziaływań wynikających ze zniszczenia siedlisk bytowania zwierząt w efekcie wycinki drzew i krzewów. Wbrew treści odwołania, w raporcie podano chronione gatunki ptaków występujące na terenie realizacji . przedsięwzięcia (skład, liczebność) i jak wskazano we wcześniejszej części niniejszej decyzji, są one pospolite w Polsce, a miejsca ich potencjalnego rozrodu (drzewa, krzewy) zostaną co do zasady usunięte poza sezonem lęgowym (zgodnie z pkt I.2.5g zaskarżonej decyzji)". Argumenty dotyczące nie uwzględnienia oddziaływań wynikających ze zniszczenia siedlisk bytowania zwierząt w efekcie wycinki drzew i krzewów przedstawiono wyżej. Natomiast, nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, iż ponieważ występujące na terenie realizacji przedsięwzięcia chronione gatunki ptaków są pospolite w Polsce, należy obejmować je mniejszą troską niż chronione gatunki rzadkie lub ginące. Straty się kumulują na obszarze kraju, kontynentu oraz globalnie. Świadczy o tym przykład gołębia wędrownego, który uważany był za najliczniejszy gatunek ptaków na świecie i wyginął całkowicie 100 lat temu. Populacja spada stopniowo, po czym następuje załamanie i całkowite wymarcie. Ilość inwestycji drogowych (także innych budowlanych) w Polsce wykonywana jest na niespotykaną dotąd skalę i starty w środowisku się kumulują. Monitoring bociana białego, który w 1994 r. na terenie [...] Parku Krajobrazowego wraz z otuliną występował w ilości 17 par lęgowych (urodziło się 37 piskląt) udowodnił, iż ich liczebność spadła w roku 2016 do 4 par lęgowych (2 młode).

Odnosząc się do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji na podstawie raportu nie zawierającego metodyk poszczególnych badań fauny, organ II instancji uznał za wystarczającą informację zawartą w raporcie, iż inwentaryzacji zwierząt dokonano w oparciu o kontrole terenowe (wrzesień-październik 2014 r., kwiecień-czerwiec 2015 r.)> korzystając z lornetki o 10-krotnym powiększeniu. Tymczasem, z raportu wynika, iż dzienne kontrole terenowe przeprowadzono od września do października 2014 r. oraz od kwietnia do czerwca 2015 r. (rozdz. 3.5.3. Fauna, str. 72). Jest to okres zdecydowanie za krótki i wybiórcze traktowanie gatunków. Okres lęgowy ptaków trwa od marca do października, niektóre gatunki później się gnieżdżą lub powtarzają lęgi {Monitoring ptaków lęgowych Poradnik metodyczny. Praca zbiorowa pod redakcją Przemysława Chylareckiego, Arkadiusza Sikory, Zdzisława Ceniana i Tomasza Chodkiewicza Wydanie drugie uzupełnione, Biblioteka Monitoringu Środowiska, 2015). Zupełnie pomięto migracje ptaków wodno-błotnych (np. łabędzia), które obserwuje się w pobliskim jeziorze [...] w Parku [...] (na pd.-wsch. od planowanego przedsięwzięcia) i w Jeziorze [...] na pn.-zach. od lokalizacji przedmiotowej inwestycji oraz licznie występujące w tych jeziorach kaczki dzikie. Należy podkreślić, iż P. S.A. w przyjętych Uchwałą Zarządu P. S.A. nr [...] z dnia [...] października 2013 r. (Aktualizacja zatwierdzona: Decyzją Członka Zarządu P. S.A. - dyrektora ds. realizacji inwestycji nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r.) "Standardowych wymaganiach dla dokumentacji środowiskowej" określają metodykę badań terenowych na potrzeby inwentaryzacji przyrodniczej, przy czym dla ornitofauny wynikiem inwentaryzacji powinno być wskazanie rewirów lęgowych poszczególnych zinwentaryzowanych gatunków oraz miejsc żerowiskowych. W części graficznej (z uwzględnieniem edytowalnej wersji elektronicznej) miejsce obserwacji ptaków objętych inwentaryzacją należy oznaczyć jako punkt, a rewiry lęgowe i żerowiska jako poligon. W odniesieniu do hepterofauny należy wykonywać nasłuchy detektorowe. W terenie należy wytypować miejsca o największym potencjalnym znaczeniu dla nietoperzy (żerowiska oraz trasy przelotów). W miejscach tych należy wyznaczyć stanowiska nasłuchowe (punkty lub transekty), na których należy wykonać regularne nasłuchy z wykorzystaniem detektorów. Należy przeprowadzić minimum 5 kontroli dla każdego stanowiska nasłuchowego (1 w okresie migracji wiosennych, 2 w okresie rozrodu, 2 w okresie migracji jesiennych). Terminy (terminy szczegółowe należy dobierać w zależności od gatunków i regionu): kolonie rozrodcze i żerowiska powinny być obserwowane w okresie: od 1.05 do 31.07, zimowiska: od 1.01 do 20.02, rojenia jesienne: od 15.08 do 15.1010. W czasie wszystkich kontroli Wykonawca powinien uzyskać co najmniej 2 godziny materiału nagraniowego dla danego stanowiska nasłuchowego. Wszystkie nagrania należy poddać analizie komputerowej, a nietoperze oznaczyć do gatunków, rodzajów lub grup gatunków. Należy poszukiwać rozrodczych, godowych i zimowych kryjówek nietoperzy. Kontrolą należy objąć m.in.: wszystkie obiekty stanowiące potencjalne kryjówki nietoperzy (obiekty inżynieryjne, forty, bunkry, magazyny, strychy, piwnice, kościoły itp.), wszystkie miejscowości na terenie badań - całe lub tylko wybrane obiekty, w zależności od rodzaju zabudowy; wybrane fragmenty drzewostanów (poszukiwanie kryjówek w dziuplach). Wynikiem inwentaryzacji powinno być wskazanie siedlisk zimowych, letnich, miejsc rojenia, miejsc żerowiskowych zinwentaryzowanych gatunków oraz tras przelotów. Raport oddziaływania na środowisko nie zawiera takich informacji, stąd decyzja środowiskowa nie uwzględnia w sposób obiektywny strat w środowisku w wyniku realizacji przedsięwzięcia.

3) [Korytarz migracyjny zwierząt] Ponadto, nie uwzględniono wniesionej do raportu uwagi dotyczącej korytarza migracyjnego zwierząt jakim jest pokryta roślinnością dolina o genezie rynnowej i która będzie w poprzek przecięta nasypem drogi o szerokości około 40 m od ul. [...] do ul. [...] . Nasyp ten łącznie z istniejącym nasypem linii kolejowej zwielokrotni negatywne oddziaływanie obu tras komunikacyjnych jako bariery ekologicznej dla zwierząt.

"GDOŚ w swojej decyzji wyjaśnia, iż w raporcie stwierdzono, konsekwencją realizacji planowanej inwestycji będzie pojawienie się nowej bariery utrudniającej lub uniemożliwiającej migracje zwierząt na terenach biologicznie czynnych wzdłuż ul. [...] - terenów leżących w głębokiej dolinie o genezie rynnowej (dawna rynna glacjalna), o generalnym kierunku NW-SE". Organ interpretuje dokument (raport) w sposób dowolny i wyraża stwierdzenia, których w tym dokumencie nie ma. O rynnie w przegłębieniu której położone są jeziora [...] i [...] wspomniano w raporcie w rozdziale dotyczącym geomorfologii, jednakże w całym raporcie nie ma ani jednego słowa, iż pełni ona rolę korytarza migracji zwierząt. Co prawda, na str. 170 raportu pojawiła się informacja, iż "Negatywną konsekwencją realizacji planowanej inwestycji będzie pojawienie się nowej bariery utrudniającej lub uniemożliwiającej migracje zwierząt. Jednak jej efekt z uwagi na bezpośrednio przylegającą do planowanej inwestycji linię kolejową, sieć ulic i ogrodzonych ogrodów działkowych nie będzie znaczący. W wyniku kolizji z samochodami ginie wiele gatunków owadów, płazów, gadów, ptaków i ssaków". Oczywistym jest, że autorzy raportu zupełnie nie brali pod uwagę korytarza ekologicznego jakim jest rynna polodowcowa ze znajdującymi się tu jeziorami i roślinnością (ryc. 5). Podobnie GDOŚ, stwierdzając iż, "tutejszy organ zwraca jednak uwagę, że barierę dla przemieszczania się zwierząt na tym terenie już obecnie stanowi istniejąca linia kolejowa (w tym stacja S. [...]), sieć ulic (ul. [...]), budynki wzdłuż ul [...] oraz ul. [...]" (m.in. [...] Uniwersytet [...], [...] Seminarium Duchowne, Kuria Metropolitalna [...]), garaże oraz kompleks ogrodzonych drucianą siatka ogrodów działkowych znajdujących się w obrębie ww. doliny wzdłuż planowane obwodnicy (po stronie NW)M. Świadczy to o tym, iż organ potraktował teren przedsięwzięcia jak każdy inny teren w mieście, gdzie zabudowa, ogrodzenia i każda droga są barierami dla zwierząt (przykład, ginące pod samochodami psy i koty), bez uwzględnienia wagi istniejącego korytarza ekologicznego. Nawet, jeżeli istniejąca linia kolejowa na nasypie o całkowitej szerokości ok. 10 m stanowi dzisiaj barierę, to nie zostało to w żaden sposób zbadane (nie zostały zbadane trasy wędrówek płazów i gadów, jak również trasy przelotów nietoperzy), a pojawienie się kolejnego nasypu o szerokości co najmniej 40 m z drogą intensywnie obciążoną ruchem, w tym pojazdów ciężarowych, całkowicie zmienia sytuację na niekorzyść dla zwierząt. Decyzja środowiskowa winna uwzględniać ciągłość obszarów siedliskowych oraz korytarzy migracji zwierząt i nakazywać budowę ewentualnych przejść dla zwierząt (małych ssaków, płazów) oraz bramownic dla nietoperzy. Aby przejścia dla zwierząt spełniały swoją rolę, winny być w odpowiedni sposób zagospodarowane obszary najść, m.in. poprzez odpowiednie nasadzenia drzew, krzewów, bylin i traw. Decyzja środowiskowa winna nakazywać rozwiązania, które by minimalizowały lub całkowicie eliminowały zagrożenia dla środowiska. Problem barier ekologicznych został przez organ II instancji całkowicie zbagatelizowany. Stwierdzenia, iż "efekt oddziaływania przedsięwzięcia nie będzie znaczący gdyż w wyniku kolizji z samochodami ginie wiele gatunków owadów, płazów, gadów, ptaków i ssaków" są kuriozalne. Podobnie kuriozalne jest stwierdzenie GDOŚ, iż "pozostawienie dotychczasowej funkcji ul. [...] jako ciągu pieszo-rowerowego, który tak jak obecnie, będzie stanowił korytarz migracyjny dla małych zwierząt stanowiących faunę parków i ogrodów działkowych" rozwiązuje problem. Na jakiej podstawie organ to stwierdził nie mając żadnych dowodów, że ul. [...] aktualnie taką funkcję pełni? Ponadto, nie do przyjęcia jest teza, iż intensywnie obciążona ruchem pieszym i rowerowym ulica ma pełnić funkcję korytarza migracyjnego dla dzikich zwierząt.

- Nasyp nowej drogi to zmiana ukształtowania terenu na dużą skalę, podobnie jak inne skutki realizacji przedsięwzięcia na powierzchnię ziemi (zmiana ukształtowania terenu wraz z murami oporowymi w obrębie węzła "[...]", zniszczenie wierzchniej warstwy gleby i zalanie asfaltem oraz utwardzenie w innej formie dużych powierzchni i w rezultacie zmniejszenie powierzchni biologicznie czynnej). Nie uwzględniono tego w raporcie, a organ nie wezwał do jego uzupełnienia po wniesionej w tej kwestii uwadze.

- Odnosząc się do tego zarzutu GDOŚ stwierdził m.in., iż: "W rozdziale 9.2. raportu w istocie mało obszernie odniesiono się do oddziaływań przedsięwzięcia na powierzchnię ziemi, jednak w ocenie tutejszego organu podane przez Fundację skutki realizacji przedsięwzięcia są na tyle oczywiste i charakterystyczne dla inwestycji drogowych, że ich. niepodanie w raporcie nie stanowi uchybienia"..."W opinii tutejszego organu, w przypadku przedmiotowej inwestycji (inwestycji liniowej o długości ok. 1,5 km w mieście) nie ma podstaw do obligowania autorów raportu do przedstawiania analiz w ww. zakresie, bowiem oddziaływania te są standardowe i nie będą znaczące". Po pierwsze, raport, następnie zaś decyzja środowiskowa w ogóle nie uwzględniają zmiany ukształtowania powierzchni ziemi z uwagi na nowy nasyp drogowy, który jest kilkakrotnie szerszy niż nasyp linii kolejowej (ok: 40-50 m). Jest to niezwykle istotna zmiana topografii terenu, którą nie można nazwać standardową i pomięcie tego faktu jest rażącym uchybieniem! Ponadto, traktowanie niniejszego przedsięwzięcia jak każdej innej inwestycji drogowej w mieście jest nieporozumieniem, gdyż inwestycja drogowa pn. Obwodnica [...] ma parametry autostrady. GDOŚ nie odnosi się do węzła [...], który przekształca znacząco powierzchnię ziemi z uwagi na łącznice, gdzie szerokość pasa drogowego dochodzi do 80-90 m, mury oporowe i całą towarzyszącą infrastrukturę.

8. [Zarzut bezzasadnego podzielnia inwestycji na etapy] Całość inwestycji polegającej na wybudowaniu obwodnicy śródmiejskiej została bezzasadnie podzielona na części - etapy obwodnicy (zaskarżona decyzja dotyczy VI etapu). Tymczasem w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zostało to uznane za niewłaściwe. Przykładem jest tu wyrok ETS z dnia 25 lipca 2008 r., C-142/07, z tezą: "Celu dyrektywy 85/337/EWG nie wolno omijać poprzez dzielenie przedsięwzięć. Nieuwzględnienie łącznego rezultatu nie może skutkować w praktyce wyłączeniem ich w całości z obowiązku poddania ocenie, podczas gdy rozpatrywane łącznie mogą wywierać znaczące skutki na środowisko naturalne.".Bezkrytyczne przyjęcie wariantu VI bez całościowej skumulowanej oceny oddziaływania całości inwestycji może spowodować, że kolejne etapy, tj. etap VII. VIII i IX, nie będą mogły podlegać właściwemu wariantowaniu, tj. wyborowi najmniej niekorzystnego rozwiązania, gdyż etap VI będzie w trakcie budowy lub będzie zbudowany.

9. [Zarzut oparcia raportu na częściowo nieaktualnych danych] Raport o oddziaływaniu na środowisko częściowo opierał się na nieaktualnych danych. Wykorzystane w raporcie archiwalne materiały: waloryzacje przyrodnicze dla gminy S. (1999) i dla województwa [...] (2010) są nieaktualne lub wykonane w skali nieodpowiedniej dla wymaganej szczegółowości raportu. Tymczasem, w latach 2002-2006 dla obszaru całego S. a, wykonane zostały opracowania ekofizjograficzne. Były one podstawą do sporządzenia prognozy oddziaływania na środowisko do projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta S. (uchwalonego w marcu 2012 r.), który to dokument sankcjonuje inwestycję pn. "obwodnica [...]". Prognoza oddziaływania na środowisko wykazała niekorzystne zmiany dla środowiska na obszarze planowanej inwestycji jako wynik sumaryczny oceny skutków realizacji ustaleń studium w odniesieniu do: szaty roślinnej, powierzchni ziemi i jej właściwości, mikroklimatu, świata zwierzęcego, krajobrazu i różnorodności biologicznej. Nie potwierdza tego raport, który przedstawia zupełnie odmienne wnioski - skutki środowiskowe będą minimalne lub żadne. Ponadto, w raporcie wykorzystano Program ochrony środowiska miasta S. na lata 2008-2019 podczas gdy w styczniu 2014 r. Rada Miasta S. uchwaliła Program ochrony środowiska miasta S. na lata 2013 - 2016 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2017-2020.

10 i 11. [Zarzut nieuwzględnienia przy orzekaniu znaczącego, negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na walory historyczno – kulturowe i krajobrazowe terenu] Planowana inwestycja, przewidująca realizację szerokiego pasa drogowego, węzła komunikacyjnego oraz ekranów akustycznych będzie stanowiła agresywną ingerencję w tkankę miejską i przez to w oczywisty sposób wywrze znaczący i negatywny wpływ na walory historyczno - kulturowe i krajobrazowe terenu. Okoliczność ta została zupełnie zignorowana przez orzekające w sprawie organy. Koniecznym było nałożenia na inwestora obowiązku przeanalizowania wariantu, polegającego na schowaniu (ewentualnie częściowym) obwodnicy w tunelu, czego w sprawie nie uczyniono, nie wyjaśniając przyczyn takiego zaniechania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Decyzja uniemożliwi zachowanie koncepcji "miasta – ogrodu" (tj. pozostałości tej koncepcji), realizowanej na terenie inwestycji przed II Wojną Światową a zapoczątkowanej w XIX wieku, przyczyniając się do jej ostatecznej likwidacji, zapoczątkowanej w okresie powojennym.

12. [Zarzut niewykazania poparcia społeczności S. a dla inwestycji] W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdza się gołosłownie, że uwagi do inwestycji zgłaszali wyłącznie okoliczni mieszkańcy natomiast większość mieszkańców S. a popiera inwestycję. Na poparcie w/w tezy nie przedstawiono żadnych badań opinii publicznej.

13. Przy omawianiu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uwag mieszkańców nie podano autorów zgłoszonych uwag.

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 29 sierpnia 2016 r., GDOŚ wniósł o jej oddalenie, obszernie ustosunkowując się do podniesionych zarzutów.

VI. Pismem z dnia 12 maja 2017 r. skarżąca Fundacja uzupełniła uzasadnienie zarzutów skargi w zakresie naruszenia art.53 ust.2 i 3 ustawy o transporcie kolejowym, podnosząc fakt iż: (-) ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta S. a zezwolił na realizację inwestycji drogowej w postaci planowanego przedsięwzięcia, objętego zaskarżoną decyzją środowiskową, (-) wcześniejszym postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w/w organ udzielił Gminie, na podstawie art.57 ustawy o transporcie kolejowym, zgody na odstępstwo od wymagań określonych w art.53 ust.2 w/w ustawy. W ocenie skarżącej zarówno postępowanie w przedmiocie wydania przywołanych orzeczeń, jak i ich treść dotknięte są istotnymi wadami (pismo przedstawia obszerną argumentację, mającą dowodzić trafności tego wniosku), z czego wynika, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art.53 ust.2 i 3 ustawy o transporcie kolejowym.

Pismo podnosi również: (-) niewiarygodność ustaleń postępowania środowiskowego na okoliczność przewidywanej emisji hałasu, jaka będzie wytwarzana przez planowane przedsięwzięcie, (-) zmarginalizowanie zagrożeń wynikających z przewożenia ładunków niebezpiecznych (w szczególności w kontekście awarii cysterny z materiałami niebezpiecznymi).

VII. Pismem z dnia 30 maja 2017 r. GDOŚ odniósł się do stanowiska Fundacji, zajętego w piśmie z dnia 12 maja 2017 r., podnosząc w szczególności, iż: (-) dokonywanie oceny spełnienia się ustawowych przesłanek do uzyskania odstępstwa od rygorów odległościowych, wynikających z art.53 ustawy o transporcie kolejowym, pozostaje poza przedmiotem postępowania środowiskowego, a należy wyłącznie do przedmiotu postępowań administracyjnych, które wymieniła w swoim piśmie Fundacja, (-) w sytuacji, w której ustawodawca przewidział możliwość uzyskania w/w odstępstwa a jednocześnie wnioskodawca postępowania środowiskowego uwzględnia takie hipotetyczne odstępstwo przy wskazaniu we wniosku przebiegu planowanej inwestycji, organ środowiskowy staje się związany tak zaprojektowanym przebiegiem, (-) brak jest podstaw prawnych do zajmowania przez organ środowiskowy stanowiska w sprawie wywodzonych przez skarżącą wadliwości wydanej na rzecz Gminy decyzji zrid oraz postanowienia o udzieleniu odstępstwa od rygorów odległościowych, (-) w świetle ustaleń raportu realizacja przedmiotowej inwestycji nie będzie skutkować przekroczeniem dopuszczalnych standardów środowiska w kontekście emisji hałasu (art.163 raportu, załączniki mapowe nr 7, 8, 9, 10 do raportu), (-) weryfikacja w/w obliczeń i pomiar rzeczywistych oddziaływań akustycznych zostaną dokonane poprzez wykonanie analizy porealizacyjnej w tym zakresie, zgodnie z warunkiem III decyzji RDOŚ, (-) nie można podzielić niepodnoszonego dotąd przez Fundację zmarginalizowania przy orzekaniu zagrożeń wynikających z przewożenia ładunków niebezpiecznych, albowiem w raporcie, w rozdziale 8.2.8. "Poważna awaria przemysłowa", odniesiono się do tej kwestii; ponadto przewóz (m.in. drogowy i kolejowy) towarów i ładunków niebezpiecznych jest ściśle określony w umowach międzynarodowych (organ powołał stosowne akty).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VIII. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2016 r. nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

IX. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu GDOŚ z dnia [...] czerwca 2016 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego było ustalenie na podstawie art.71 i nast. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w §3 ust.1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (budowa drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km innej niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32- w postaci "Obwodnicy [...]. ". Orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, że zachodzą przesłanki do ustalenia dla planowanego przedsięwzięcia środowiskowych uwarunkowań w kształcie w tych decyzjach wskazanym. Stanowisko organów jest trafne, a zarzuty wniesionej skargi nie zasługują na uwzględnienie.

2. Tryb i zasady wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach regulują przepisy Działu V Rozdział 3 (art.71 – 87) ustawy ocenowej. Z art.71 ust.1 ustawy wynika, że przedmiotem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji danego przedsięwzięcia, przez które to przedsięwzięcie rozumieć należy, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy, "zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty". W myśl art.71 ust.2 pkt 1 ustawy ocenowej uzyskanie decyzji środowiskowej jest wymagane dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

W świetle art.3 ust.1 pkt 8 ustawy ocenowej przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko należy rozumieć postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c)zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko służy ocenie na wstępnym etapie wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska oraz podjęciu próby wypracowania rozwiązań eliminujących lub maksymalnie minimalizujących negatywne oddziaływania na środowisko, które następnie powinny być wykorzystane na dalszych etapach postępowania administracyjnego. Stosownie do powyższego, zgodnie z art.62 ust.1 ustawy, w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-c, e) dostępność do złóż kopalin; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu. W myśl art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

3. Kluczowym elementem postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Celem raportu jest identyfikacja potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją inwestycji.

W art. 66 ust. 1 ustawy ocenowej ustawodawca wskazał, jakie niezbędne elementy powinien zawierać raport, jednakże znaczną część problemów związanych z charakterem prawnym raportu oraz jego znaczeniem dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w drodze wykładni rozwiązywało orzecznictwo sądowe.

W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi kluczowy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań danego przedsięwzięcia. W konsekwencji, organy administracji mają obowiązek ocenić na podstawie art. 80 K.p.a. wartość dowodową raportu. Ewentualny brak dostatecznego odniesienia się do istotnych kwestii oznacza, że raport w tym zakresie może zostać uznany za niespełniający wymogów ustawowych (por.: wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2213/13, wyrok NSA z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2032/13).

Ocena raportu powinna zmierzać do zidentyfikowania wszystkich potencjalnych zagrożeń środowiskowych związanych z realizacją planowanej inwestycji, co jest niezbędne do wyznaczenia konkretnych wymagań ochrony środowiska, które muszą zostać uwzględnione na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego (por.: wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 1858/13).

Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. W szczególności organ powinien ustalić, czy opracowany raport zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko oraz informacji identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych oraz społecznych. Obowiązkiem organu jest również weryfikacja materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu. Organ nie jest związany treścią raportu, a ustalenia w nim zawarte mogą służyć wydaniu decyzji tylko wtedy, gdy raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości. Skuteczność zarzutów wobec raportu może być zróżnicowana w zależności od poparcia ich odpowiednimi dowodami i konkretną argumentacją, jednak w każdym przypadku rzeczą organu administracji jest wyjaśnienie i ocena rozbieżnych stanowisk dotyczących oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto do weryfikacji raportu stosuje się wszystkie zasady postępowania dowodowego, dlatego w razie wątpliwości w zakresie istotnych okoliczności sprawy, organ może wezwać inwestora do uzupełnienia raportu lub może sięgnąć do innych środków dowodowych. Dlatego nawet, gdy nikt nie kwestionuje prawidłowości sporządzenia raportu oraz danych w nim zawartych, organ musi samodzielnie ocenić raport. Jest to o tyle ważne, że ze względu na cel prowadzenia postępowania w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, kończącego się wydaniem decyzji, etap ten jest najbardziej właściwy do oceny konkretnych wymagań ochrony środowiska (por.: wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1858/13).

Nie budzi również wątpliwości, że zarzut stawiany raportowi musi być oparty na wykazaniu jego niezgodności z konkretnym przepisem, czyli np. w przypadku zarzutu o braku jego kompletności - z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w orzecznictwie TSUE przyjmuje się bowiem, że opracowanie raportu z naruszeniem tego przepisu, uznaje się za tego rodzaju wadę postępowania dowodowego, która nie może być konwalidowana i zawsze stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (por.: wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2916/12).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wyraża się także pogląd stwierdzający, że zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne powinny zostać poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje wady raportu. Podważenie ustaleń raportu, co do zasady, mogłoby nastąpić jedynie poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (por.: wyrok NSA z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2032/13).

Zaznacza się również, że choć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie w sprawie o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, to ocena ta z pewnych koniecznych względów musi być ograniczona, gdyż organ nie dysponuje odpowiednią specjalistyczną wiedzą, aby móc w pełni ocenić wszystkie jego aspekty (por.: wyrok NSA z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2032/13).

Sporządzony raport winien stanowić samodzielny, kompletny dokument, który rzetelnie, kompleksowo i wszechstronnie przedstawiałby zagadnienia niezbędne do oceny w procedurze uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Raport nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 K.p.a., nie korzysta więc z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym, co oznacza, że zawarte w nim stwierdzenia odnośnie faktów i analizy ich znaczenia podlegają ocenie, jak każdy dowód w sprawie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. To właśnie organ, oceniając w szczególności spójność jego treści z pozostałym materiałem dowodowym, ocenia przydatność raportu dla rozstrzygnięcia. Sporządzenie raportu nie zwalnia organu od czynienia własnych ustaleń w zakresie ochrony środowiska zmierzających do zweryfikowania przedstawionych w raporcie danych (por.: wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2633/13).

Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń może nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujący równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (por wyrok NSA z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt II OSK 844/16, publ. LEX).

Raport w postępowaniu o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia jest dowodem prywatnym, ale o szczególnej mocy dowodowej. Jego szczególny charakter wynika przede wszystkim z kompleksowości spojrzenia na przedsięwzięcie i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Niewątpliwie więc, sporządzenie raportu wymaga wiedzy specjalistycznej. Tym samym każdorazowe zastrzeżenia strony skarżącej wobec ustaleń raportu nie mogą być gołosłowne, tylko powinny być w zakresie wiadomości wymagających wiedzy specjalistycznej poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże wady danego raportu. Podważanie treści raportu nie może opierać się na zarzutach natury ogólnej czy też przypuszczeniach nie opartych na odpowiednich ocenach (badaniach) specjalistycznych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 795/16, publ. LEX).

Wnioski raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko sporządzonego przez osoby legitymujące się odpowiednią wiedzą nie mogą być zwalczane jedynie za pomocą samej negacji, niepopartej żadnymi konkretnymi argumentami, gdyż taki sposób argumentowania pozbawia spór charakteru jurydycznego (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 1077/15, publ. LEX).

Sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny raportu o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko, lecz tylko kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy. Dlatego też zastrzeżenia składane do raportu nie mogą być gołosłowne, tylko powinny być poparte np. kontrraportem lub ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże na wady raportu. Powinno to nastąpić w postępowaniu administracyjnym, a nie dopiero w postępowaniu sądowym (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2661/14, publ LEX).

4. Skonfrontowanie treści zaskarżonego orzeczenia GDOŚ z dnia [...] czerwca 2016 r. z materiałem dowodowym sprawy upoważnia Sąd do sformułowania wniosku o prawidłowości zarówno ustaleń faktycznych, jak i ocen prawnych, zawartych w zaskarżonej decyzji GDOŚ, w tym w szczególności o braku podstaw do kwestionowania przez organy czy to zgodności z prawem (w szczególności w kontekście art.66 ustawy ocenowej), czy to wiarygodności przedłożonego przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie Sądu treść złożonej przez organ odpowiedzi na skargę (pismo organu z dnia 29 sierpnia 2016 r., jak też treść pisma z dnia 30 maja 2017 r.) w pełni i w prawidłowy sposób odnosi się do zarzutów skargi. Pozytywny wynik szczegółowej kontroli prawidłowości zajętego tam stanowiska organu upoważnia Sąd do przyłączenia się do tego stanowiska w pełni i potraktowania go jako własne. Stosownie do powyższego:

5. [Nienałożenie obowiązku przeprowadzenia tzw. ponownej oceny] Trafnie przyjął GDOŚ, iż organ orzekający o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań nie ma podstaw do uwzględnienia - przy rozważaniu zasadności nałożenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, ewentualnego braku udziału organizacji społecznych (w tym ekologicznych) w innych postępowaniach, w tym także konsekwencji nałożenia przez wojewodę rygoru natychmiastowej wykonalności w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowe. Brak nałożenia ponownej oceny w zaskarżonej decyzji nie wyklucza jej przeprowadzenia, ponieważ, zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy ocenowej, ocena taka może być przeprowadzona np. na wniosek inwestora lub z inicjatywy organu wydającego decyzję inwestycyjną (gdy stwierdzi zmiany we wniosku o wydanie decyzji względem wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach).

6. [Zarzut naruszenia art.53 ust.2 ustawy o transporcie kolejowym] W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 53 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym, poprzez zbyt bliskie usytuowanie planowanej linii kolejowej względem istniejących budynków mieszkalnych, zwrócić uwagę należy, że wskazany w skardze wymóg zachowania względem budowli i budynków odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego (i 20 m od osi skrajnego toru) nie jest bezwzględny w sytuacji w której art. 57 ust. 1 tej ustawy przewiduje od niego odstępstwo, które może zostać dokonane przez właściwy organ administracji architektoniczno - budowlanej (po uzyskaniu opinii właściwego zarządcy). Rolą organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie warunków realizacji przedsięwzięcia, natomiast kwestie uzyskania ewentualnych odstępstw od zakazów określonych w przepisach odrębnych pozostają poza zakresem tego postępowania i leżą po stronie inwestora. Należy także wskazać, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach sama w sobie nie posiada charakteru bezpośredniej wykonalności, więc realizacja przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko jest możliwa dopiero po uzyskaniu zezwolenia na realizację inwestycji, czyli decyzji wymienionej w art. 72 ust. 1 ustawy ocenowej. Z tego względu adekwatnym postępowaniem weryfikującym techniczne (formalno - prawne) aspekty realizacji przedsięwzięcia jest postępowanie w sprawie wydania decyzji inwestycyjnej. To inwestor zatem, występując o ustalenie warunków środowiskowych w kształcie zakładającym późniejsze uzyskanie stosownego odstępstwa przyjmuje na siebie ryzyko - w razie nieuzyskania niezbędnego odstępstwa – braku możliwości skonsumowania decyzji środowiskowej. Realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia uwzględnia zastosowanie środków minimalizujących hałas do wartości normatywnych (ekran akustyczny ochraniający zabudowę mieszkaniową zlokalizowaną w sąsiedztwie linii kolejowej). Trafnie wywiódł organ, że kwestia oceny dopuszczalności zastosowania odstępstw od rygorów odległościowych, przewidzianych w art.53 ust.3 ustawy o transporcie kolejowym, to materia właściwa dla postępowania lokalizacyjnego.

7. [Zarzut naruszenia art.3 pkt 11 ustawy ocenowej] Zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy poprzez brak upublicznienia informacji o inwestycji w miejscu jej planowanej realizacji został prawidłowo zanalizowany w zaskarżonej decyzji. Trafnie przy tym przyjął organ w odpowiedzi na skargę, że podnoszone przez Fundację nieupublicznienie obwieszczeń dotyczących udziału społeczeństwa na tablicach ogłoszeń w miejscach wskazanych w skardze nie stanowi uchybienia, bowiem podlega to do pewnego stopnia uznaniowości organu. Tym samym pomimo możliwości wyboru bardziej adekwatnych miejsc upubliczniania, niż dokonał tego RDOŚ, nie można uznać czynności organu I instancji za uchybienie, zwłaszcza w kontekście braku w aktach sprawy dowodów zaistnienia z tej przyczyny jakichkolwiek negatywnych konsekwencji, polegających na ograniczeniu społeczeństwu udziału w postępowaniu, jak również tego, że obowiązek ogłoszenia informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia (art. 3 pkt 11 lit. "c" ustawy ocenowej) stanowi tylko jeden ze sposobów dokonania czynności definiowanej jako "podanie informacji do publicznej wiadomości i społeczeństwo ma możliwość uzyskania tych informacji z innych źródeł.

8. [Zarzut naruszenia art.138 k.p.a.] Zbyt daleko idące wnioski wyprowadza skarżąca Fundacja z faktu, iż sentencja decyzji odwoławczej, odnosząc się do decyzji organu I instancji, tj. decyzji RDOŚ, nie operuje wskazanym w art.138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. sformułowaniem "zaskarżona decyzja" a sformułowaniem "ww. decyzja". Treść rozstrzygnięcia odwoławczego nie może bowiem budzić żadnych uzasadnionych wątpliwości co do tego, iż odpowiada ono ściśle katalogowi rozstrzygnięć odwoławczych z art.138 k.p.a. i że przedmiotem tego rozstrzygnięcia jest decyzja RDOŚ z dnia [...] marca 2016 r.

9. [Zarzut naruszenia art.9 i 10 k.p.a.] Nie znajduje potwierdzenia zarzut naruszenia art. 9 lub 10 k.p.a., mającego polegać na tym iż w obwieszczeniu RDOŚ w S. z dnia [...] października 2015 r. (dotyczącym uznania Fundacji za podmiot na prawach strony w postępowaniu) "nie wskazano jakichkolwiek praw i obowiązków Fundacji'. Przepisy ogólne wskazanych powyżej artykułów k.p.a. (zasada udzielania informacji, zasada wysłuchania stron) nie stanowią wprost, że przy dopuszczaniu organizacji ekologicznej do postępowania istnieje konieczność informowania jej o przysługujących jej prawach i obowiązkach, co oznacza bezpodstawność twierdzenia skarżącego o wystarczających przesłankach do uchylenia decyzji z powodu naruszenia obowiązków informowania stron. Należy ponadto zwrócić uwagę na fakt, że obwieszczeniem z dnia [...] grudnia 2015 r. RDOŚ poinformował społeczeństwo o możliwości zapoznania się z dokumentacją i zgłaszania uwag (w terminie 12.12-05.01.2016 r.), jak również zawiadomieniem z dnia [...].01.2016 r. poinformował strony postępowania o możliwości wniesienia uwag i wniosków przed wydaniem decyzji, z czego skarżący nie skorzystał. Nie można uznać za przekonującą argumentacji skargi, iż powodem "biernego jej zachowania na etapie prowadzonego postępowania" był "brak udzielenia rzetelnej, a na pewno podstawowej informacji o przysługujących Fundacji praw i obowiązków". Skarżący od dnia 23.10.2015 r. (daty doręczenia mu postanowienia z dnia [...].10.2015 r. o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu) do dnia [...].03.2016 r. (data wydania decyzji przez organ I instancji) nie wykazał żadnej inicjatywy dotyczącej postępowania - nie zapoznał się z aktami sprawy i nie wnosił uwag.

10. [Zarzut nierozpatrzenia przez organy całości sprawy] Wprawdzie sposób zredagowania opisu przedmiotu inwestycji zarówno w raporcie, jak i decyzjach organów obu instancji może istotnie budzić wątpliwości interpretacyjne, czy też wręcz sugerować, że zakres inwestycji obejmuje również "dowiązanie do ulicy [...] " niemniej treść raportu, wszechstronnie analizującego rzeczywisty przebieg inwestycji nie pozostawia wątpliwości, że w/w "dowiązania" inwestycja nie obejmuje, w związku z czym "dowiązanie" nie było przedmiotem raportu. Powyższą sytuację należy jednakże zakwalifikować wyłącznie jako nieścisłość w oznaczeniu przedmiotu inwestycji, nie wywołującą jednakże żadnych istotnych wątpliwości co do rzeczywistego zakresu inwestycji, a to z racji nie budzącego wątpliwości określenia tego zakresu w sposób szczegółowy w treści raportu (i ocenienia tak ustalonego zakresu w kontekście wymagań środowiskowych). W sprawie nie wystąpiła zatem sytuacja, w której organ środowiskowy ustaliłby środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji w szerszym zakresie (nie chodzi tu wyłącznie o samo zredagowanie opisu, ale o pozostający w nim związku przebieg inwestycji wskazany w decyzji) niż zanalizowany w raporcie. Sama skarga nie zarzuca bowiem, że organy ustaliły środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji mającej szerszy zakres niż zanalizowany w raporcie (tj. nie stwierdziły przeszkód do realizowania inwestycji w zakresie szerszym niż wynikający z raportu). Nie stwierdziły zatem różnicy pomiędzy trasą inwestycji zaaprobowaną przez organ a ocenioną w raporcie (co byłoby oczywiście niedopuszczalne), a zarzuciły nierozpoznanie przez organu wniosku inwestora w całości (tj. z pominięciem "dowiązania" pominiętego w raporcie). Taką interpretację uznać jednakże należy za zbyt daleko idącą (kwestię te zanalizował GDOŚ w uzasadnieniu decyzji odwoławczej).

11. [Zarzut braku wyczerpującego wyjaśnienia kwestii wycięcia drzew na potrzeby realizacji inwestycji] Wbrew ocenie skargi uznać należy, że kwestia oddziaływania inwestycji na drzewostan, w tym w szczególności kwestia drzew przeznaczonych do wycięcia została zbadana w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym w sposób dostatecznie wyczerpujący (2.4.7 raportu). Jak wskazał w odpowiedzi na skargę GDOŚ, wskazany w skardze starodrzew, wbrew sugestii Fundacji, nie występuje na terenie lokalizacji przedsięwzięcia, lecz w granicach opracowania inwentaryzacji dendrologicznej. Zgodnie z treścią zał. 37 do raportu są to następujące miejsca:

- "w granicach parków i skwerów (...) starodrzew o rozmiarach drzew pomnikowych" - w które planowana droga co do zasady nie ingeruje,

- "imponujących rozmiarów (...) drzewa przyuliczne dębu czerwonego i klonu srebrzystego w alei [...] " - którą jedynie przetnie planowana droga, - "okazały starodrzew; który tworzy otulinę dla budynku" przy ul.[...] od strony linii kolejowej.

Ewentualna wycinka starych drzew będzie się odbywała poza sezonem lęgowym (pkt. I.2.5.g decyzji), natomiast wszystkie prace polegające m.in. na: wycince drzew, kontroli terenu budowy oraz rejonu prowadzonych prac pod kątem występowania gatunków podlegających ochronie, sprawdzaniu wykopów i przenoszeniu znalezionych w nich zwierząt, wykonaniu oględzin pod kątem występowania miejsc lęgowych ptaków i nietoperzy przed przystąpieniem do prac rozbiórkowych obiektów mostowych oraz obiektów kubaturowych oraz konieczności uzyskiwania zezwoleń na podstawie art. 56 ustawy o ochronie przyrody, będą prowadzone pod nadzorem przyrodniczym, co dodatkowo zabezpieczy środowisko przyrodnicze przed negatywnymi oddziaływaniami planowanego przedsięwzięcia (pkt. 11.3 decyzji).

12. [Zarzut wadliwego zlokalizowania inwestycji] W kontekście zarzutu błędnych ustaleń GDOŚ w zakresie lokalizacji planowanej inwestycji w ścisłym centrum S. a przekonująco wywiódł organ, że w istocie inwestycja omija centrum miasta, jednak jej usytuowanie w strefie śródmiejskiej i zabudowanej czyni aktualnymi wszystkie analizy i wnioski organu zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ II instancji podał, że planowane przedsięwzięcie przebiega "wzdłuż granicy dzielnicy [...] miasta S. a", wziął pod uwagę uwarunkowania tej konkretnej lokalizacji, więc kwestia zastosowanej terminologii jest drugorzędna i nieistotna.

13. [Zarzut przeprowadzenia wadliwej oceny oddziaływania inwestycji na faunę] Nie można podzielić stanowiska Fundacji, że odnotowując niewymienienie przez skarżącą w odwołaniu (poza nietoperzami, jeżami, płazami, gadami i bezkręgowcami) konkretnych przykładów wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na gatunki zwierząt podlegające ochronie oraz gatunki znajdujące się w zasięgu takiego oddziaływania, GDOŚ przerzucił na Fundację odpowiedzialność "za nierzetelnie i nieprofesjonalnie opracowany raport". Trafnie podniósł organ, że powyższa uwaga dotyczy braku uwiarygodnienia zasadności wniesionych zarzutów i ich ogólnego charakteru - w szczególności, biorąc pod uwagę, że ich autorem jest lokalna organizacja ekologiczna, której statutową działalność stanowi m.in. "ochrona przyrody we wszystkich jej postaciach" czy "ochrona środowiska naturalnego". Należy zaznaczyć, że o ile po stronie organu leży obowiązek wnikliwego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, to skarżący ma możliwość przedstawienia konkretnych i wiarygodnych zarzutów, do których ma się odnieść organ, czego w tym przypadku zabrakło. Przywołany na etapie skargi przykład oddziaływań drogi ekspresowej [...] na nietoperze nie jest adekwatny do przedmiotowego postępowania, ponieważ nie dotyczy terenu planowanego przedsięwzięcia. Fundacja nie doprecyzowała odcinka [...], na którym z powodu opisanej śmiertelności nietoperzy wybudowano bramownice, lecz należy zaznaczyć, że środki minimalizujące oddziaływania dróg na chiropterofaunę stosuje się na ogół w przypadkach występowania w ich pobliżu obszarów szczególnie cennych dla tej grupy zwierząt, jak np. rezerwaty "[...]" i [...]" w pobliżu ww. drogi ekspresowej - chroniące zimowe siedliska nietoperzy (hibernakulum) - dane ze strony GDDKiA (http://drogas3.pI/PL/165/Ochrona_Nietoperzy/#). Z informacji zawartych na stronie GDDKiA (http://www.gddkia.gov.pI/pl/a/[...]/przejscia-bramowe-dla-nietoperzy) wynika także, że na drodze [...] na południe od węzła "[...]" (odcinek między S. i G.) zastosowano 3 przejścia bramowe dla nietoperzy, jednak należy wskazać, że droga przecina w tym miejscu obszar chroniony - specjalny obszar ochrony siedlisk Natura 2000 [...] (PLH320020). Lokalizacja przedmiotowej inwestycji (obwodnicy S.) nie ingeruje w żadne tereny chronione, a takie tereny nie znajdują się także w jej sąsiedztwie (ze względu na występowanie nietoperzy) - poza Zespołem Parków [...] (dalej ZP[...]). Nawet w przypadku hipotetycznego przemieszczania się nietoperzy pomiędzy częściami ZP[...] po obu stronach drogi, może to się odbywać pod wiaduktem (którym będzie przebiegać obwodnica), wzdłuż ciągu pieszo-rowerowego przy ul. [...] , bowiem ten korytarz migracyjny dla j małych zwierząt stanowiących faunę parków i ogródków działkowych jest z obu stron połączony z istniejącymi zadrzewieniami, wzdłuż których mogą przemieszczać się nietoperze. Nie bez znaczenia pozostaje również - w kontekście zagrożenia kolizjami samochodów z ptakami i nietoperzami - relatywnie niska prędkość projektowa planowanej obwodnicy: Vp= 60 km/h.

Do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji na podstawie raportu nie zawierającego metodyk poszczególnych badań fauny, GDOŚ odniósł się w zaskarżonej decyzji. Przywoływane przez Fundację opracowania:

1) "Monitoring ptaków lęgowych. Poradnik metodyczny" (Praca zbiorowa pod redakcją i Przemysława Chylareckiego, Arkadiusza Sikory, Zdzisława Ceniana i Tomasza Chodkiewicza, j Wydanie drugie uzupełnione. Biblioteka Monitoringu Środowiska 2015) oraz

2) "Standardowe wymagania dla dokumentacji środowiskowej' (P. S.A.) nie mają zastosowania do przedmiotowej sprawy, ponieważ pierwsze z nich dotyczy monitoringu ptaków realizowanego "w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska we współpracy z organizacjami pozarządowymi i instytucjami naukowymi, natomiast drugie jest wewnętrznym dokumentem spółki kolejowej. Nie można podzielić przekonania Fundacji, że w przypadku drogi budowanej w mieście była konieczność stosowania metodyk inwentaryzacji fauny takich samych, jak dla terenów niezurbanizowanych, cennych przyrodniczo. Wskazane przez skarżącego ptaki wodno-błotne: łabędzie i kaczki] gnieżdżące się w stawach w parku [...] to gatunki synantropijne, przywykłe do i bytowania w warunkach miejskich i zaadoptowane do takich warunków, zatem budowa drogi nie stanowi dla nich zagrożenia.

Wbrew sugestiom Fundacji, GDOŚ wziął pod uwagę zachowanie ciągłości migracji fauny zamieszkującej parki i ogródki działkowe, obok których ma przebiegać planowana droga, a ciąg pieszo - rowerowy wzdłuż ul. [...] - usytuowany w osi pokrytej zielenią doliny rynnowej, jest w zupełności wystarczający do realizacji ww. celu. Należy zauważyć, że długość odcinka planowanej drogi przyległego do ogródków działkowych pomiędzy ul. [...] i [...] wynosi zaledwie ok. 500 m, z czego tylko na szerokości ok. 200 m sąsiadują ze sobą obszary biologicznie czynne po obu stronach planowanej drogi (przy czym ul. [...] jest zlokalizowana w połowie tego odcinka). Z tego względu sugerowane przez skarżącego przejścia dla zwierząt są w tym przypadku zbędne, bowiem dla synantropijnej fauny miasta - przywykłej do hałasu, zanieczyszczenia świetlnego i antropopresji, wystarczające będzie wykorzystanie ww. wiaduktu przy ul. [...] do celów migracji. Nie można podzielić wyrażonej w skardze opinii, że "nie do przyjęcia jest teza, iż intensywnie obciążona ruchem pieszym i rowerowym ulica ma pełnić funkcję korytarza migracyjnego dla dzikich zwierząt", ponieważ po pierwsze nieprawidłowe wydaje się określanie zwierząt przebywających w miejskich parkach i ogródkach działkowych jako "dzikich", a po drugie nawet jeżeli w niektórych porach dnia obciążenie ul. [...] jest znaczące, to w porze nocy z pewnością nie koliduje z możliwością migracji małych zwierząt. O potencjalnym aktualnym wykorzystywaniu ciągu pieszo - rowerowego wzdłuż ul. [...] przez faunę świadczyć może fakt, iż łączy ona obszary biologicznie czynne po obu stronach linii kolejowej oraz oddzielone od siebie obszary ZP[...].

14. [Zarzut bezzasadnego podzielenia obwodnicy na etapy] Nie podzielając argumentacji, dotyczącej braku uzasadnienia dla podzielenia obwodnicy S. na części - poszczególne etapy obwodnicy, stwierdzić należy, że takie etapowanie jest dopuszczalne i prawidłowe pod kątem wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, z poniższych względów:

1) realizacja poszczególnych odcinków obwodnicy S. jest znacząco rozdzielona w czasie, więc w przypadku wspólnej decyzji dla całej drogi doszłoby do sytuacji, w której dane środowiskowe ulegałyby stopniowej utracie aktualności, co także skutkowałoby utratą adekwatności nałożonych w decyzji warunków realizacji przedsięwzięcia względem stanu faktycznego,

2) etapy l - V obwodnicy zostały już zrealizowane (1998-2012 r.), zatem nie ma podstaw do obejmowania tych odcinków decyzją środowiskową dla kolejnych etapów (wymaganą wyłącznie dla inwestycji planowanych),

3) kwalifikacja przedmiotowego przedsięwzięcia (etapu VI), zgodnie z rozporządzeniem w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, pozostaje taka sama, jaka byłaby dla całej obwodnicy o długości 9,2 km (jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko) - § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia: "drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32", bowiem nawet w przypadku potraktowania całej obwodnicy jako jednego przedsięwzięcia nie doszłoby do przekroczenia progu dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 rozporządzenia:

- autostrady i drogi ekspresowe;

-drogi inne, o nie mniej niż czterech pasach ruchu i długości nie mniejszej niż 10 km w jednym odcinku (...),

4) wyodrębnienie etapu VI obwodnicy nie pociąga za sobą braku konieczności uzyskania dla przedmiotowego przedsięwzięcia decyzji środowiskowej (i uniknięcia możliwości i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko).

Z powyższych względów nieuprawniona jest argumentacja Fundacji, iż: "nie ma żadnego uzasadnienia, aby raport o oddziaływaniu na środowisko (następnie zaś decyzja środowiskowa) nie został sporządzony dla tego przedsięwzięcia kompleksowo - na całym przebiegu drogi (...)", bowiem istnieją przesłanki w pełni uzasadniające taką sekwencję realizacji poszczególnych [zadań inwestycyjnych w ramach budowy obwodnicy S. Skarżący, mimo obszernych wywodów na temat niezasadnego podzielenia całego zamierzenia inwestycyjnego na mniejsze fragmenty, zupełnie pominął aspekt faktycznego, etapowego realizowania obwodnicy, rozciągniętego w perspektywie nawet kilkudziesięciu lat. Według informacji zawartych w raporcie, ¡decyzję o budowie obwodnicy podjęto w lipcu 1996 r., prace rozpoczęto w 1998 r. (etap I), do tej pory zrealizowano 5 etapów o łącznej długości około 3,8 km, cała obwodnica realizowana będzie j w 9 etapach, a całkowita jej długość wyniesie ok. 9,2 km. Postulat Fundacji o zasadności objęcia jedną decyzją środowiskową inwestycji realizowanej już przez 18 lat (w perspektywie do wykonania pozostały jeszcze 4 etapy z 9 zakładanych) jest z założenia niekorzystny dla środowiska, chociażby ze względu na stopniową utratę aktualności] danych przedstawionych na etapie raportu, czy wybór aktualnych pod względem technologicznym rozwiązań projektowych. Podobnie nie można podzielić poglądu Fundacji o zasadności objęcia jedną decyzją środowiskową etapu V, VI i VII obwodnicy, biorąc pod uwagę różnice w realizacji tych odcinków drogi (etap V oddany do użytkowania w 2012 r., etap VI - planowane oddanie do użytkowania w 2020 r. i etap VII - najdłuższy z etapów - termin oddania do użytkowania nieznany). Dzielenie inwestycji na etapy jest w takim przypadku konieczne i nieuniknione (m.in. w celu przeprowadzenia prawidłowej oceny oddziaływania na środowisko), j nie zaś - jak twierdzi Fundacja - niedopuszczalne. Skarżący skupia się wyłącznie na próbie formalnego podważenia przyjętego sposobu realizacji całej obwodnicy, abstrahując od względów praktycznych, uwzględniających realia inwestycji o długim okresie realizacji. Za nietrafne należy uznać powoływanie się skarżącego na różne wytyczne i interpretacje dotyczące unikania dzielenia przedsięwzięć, bowiem są to założenia (które GDOŚ co do zasady podziela), które nie zawsze mogą znaleźć zastosowanie w praktyce w przypadku inwestycji realizowanych w długiej perspektywie czasu. I

Niezasadne są również zastrzeżenia Fundacji, odnoszące się do braku możliwości właściwego wariantowania odcinków VII, VIII, IX, ze względu na nieobjęcie jedną decyzją środowiskową całej obwodnicy. Planowany przebieg całej obwodnicy został ustalony na poziomie strategicznym m.in. studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta S.). Przebieg ten, realizowany na terenie miasta, co do zasady i ogranicza możliwości wariantowania lokalizacyjnego drogi do wyznaczonego dla niej "korytarza". Należy zaznaczyć, że wymóg przedstawienia w raporcie racjonalnego wariantu alternatywnego (art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy ocenowej) nie oznacza, że muszą być to alternatywy lokalizacyjne. Przykładowo, gdy przedsięwzięcie polega na przebudowie inwestycji liniowej, fakt ten w sposób istotny determinuje jej przebieg i nie przemawia za koniecznością prezentowania alternatyw lokalizacyjnych. Nie dla każdego przedsięwzięcia bezwzględne jest przedstawienie wariantowania lokalizacyjnego, a stosowanie ww. przepisu ustawy OOŚ powinno odbywać się racjonalnie, bez bezwzględnego wymagania w każdym przypadku przedstawiania alternatywnych wariantów lokalizacyjnych. Warianty przedsięwzięcia mogą mieć bowiem różny charakter, np. dotyczyć skali przedsięwzięcia, zastosowanej technologii, rozwiązań technicznych/projektowych, harmonogramu czy organizacji prac.

Wbrew opinii Fundacji, w wyniku wyodrębnienia etapu VI obwodnicy (i uzyskania dla niego decyzji środowiskowej) nie zostały naruszone przepisy Dyrektywy Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. 85/337/EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urz. L 175 z 05.07.1985 r. ze zm.), zastąpionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. UE L 2012.26.1).

15. [Zarzut braku analizy oddziaływań skumulowanych przedmiotowego odcinka drogi z etapem VII obwodnicy] Odnosząc się do niepodnoszonego na etapie odwołania zarzutu Fundacji dotyczącego braku analizy oddziaływań skumulowanych przedmiotowego odcinka drogi z etapem VII obwodnicy, należy zwrócić uwagę na fakt, że w raporcie uwzględniono dla fazy eksploatacji przedsięwzięcia kumulację hałasu oraz emisji gazów lub pyłów do powietrza pochodzącego od ruchu komunikacyjnego po ciągu planowanej inwestycji i ulicach sąsiednich, a także od ruchu pociągów po linii kolejowej nr [...] oraz tramwajów. W przedstawionej analizie akustycznej uwzględniono wszystkie ww. źródła. Ponadto zidentyfikowano możliwość kumulacji hałasu oraz emisji gazów i pyłów do powietrza "w miejscu przyłączenia trasy do obwodnicy kończącej się na skrzyżowaniu ul. [...] i [...] (etap V), a w przyszłości. również w miejscu włączenia obwodnicy przy ul. [...] (etap VII)". W raporcie wyraźnie wskazano, że "wykonana analiza akustyczna uwzględniała dowiązanie się inwestycji do istniejących odcinków dróg i natężenie na nich występujące, zatem ujmowała zagadnienia związane z oddziaływaniem skumulowanym".

Jeśli chodzi o ruch drogowy, zarówno prognoza akustyczna, jak i dotycząca emisji do powietrza, została wykonana w raporcie na podstawie pomiarów ruchu pojazdów, a także rozkładu ruchu na sieci dróg w rejonie opracowania dla horyzontów czasowych 2020 r. oraz 2035 r., przy m.in. następujących założeniach:

"- w roku 2020 zostaje oddany do użytku etap VI Obwodnicy [...]. Przy czym ruch na węźle ograniczony jest jedynie do wjazdu i wyjazdu na Obwodnicę w kierunku północnym.

- w roku 2030 zostaje oddany do użytku etap VII Obwodnicy [...] na odcinku od węzła [...] do ulicy [...] wraz z węzłem pośrednim umożliwiającym wjazd na [...] przez węzeł na skrzyżowaniu z ul. [...] łub ul. [...]. W etapie tym zamknięty zostaje przejazd kolejowy w ciągu ulicy [...].

- w roku 2035 w dalszym ciągu pozostaje układ drogowy obwodnicy do ul. [...] z przyjętym wzrostem ruchu zgodnie ze wskaźnikami wykazanymi w wytycznych GDDKiA",

Powyższe oznacza, że w raporcie uwzględniono oddziaływania skumulowane wynikające z istniejących i planowanego odcinka VII obwodnicy S.

16. [Zarzut dot. zapisów prognozy oddziaływania na środowisko] Nie znajdują potwierdzenia zarzuty skargi, kwestionujące przywołane przez GDOŚ zapisy prognozy oddziaływania na środowisko dla ww. studium dotyczących pozytywnych oddziaływań wynikających z budowy obwodnicy śródmiejskiej oraz docelowej sieci ulic (ograniczenie uciążliwości komunikacyjnych - wyprowadzenie ruchu ciężkiego i tranzytowego ze śródmieścia S. oraz zmniejszenie ryzyka występowania nadzwyczajnych zagrożeń dla środowiska i zwiększenie możliwości działań ograniczających skutki ewentualnego występowania takich zagrożeń). Wskazywane przez skarżącego dane (prognozy ruchu) dotyczące wzrostu obciążenia ruchem na ulicach S. "w kierunku centrum" w perspektywie 2015 - 2030 r. wpisują się w ogólną tendencję wzrostu ilości pojazdów w Polsce i z tego względu nie stanowią argumentu dezaktualizującego ustalenia ww. prognozy. Oczywistym jest, że powstanie obwodnicy będzie skutkowało odciążeniem centrum miasta z ruchu tranzytowego (niezainteresowanego wjazdem do centrum), który jest najbardziej uciążliwy dla mieszkańców. Wbrew twierdzeniu Fundacji, w przypadku uwolnienia na planowanej obwodnicy (etap VI) substancji chemicznych (np. w wyniku wypadku drogowego), nie przedostaną się one do Jez. [...] (w Parku [...]), lecz zostaną zatrzymane w separatorze koalescencyjno - lamelowym zintegrowanym z osadnikiem, wyposażonym w zawór automatycznego zamknięcia. Zgodnie z warunkiem 1.3.6 decyzji środowiskowej, inwestor jest zobowiązany m.in. włączyć projektowaną kanalizację deszczową do istniejącego systemu kanalizacyjnego miasta. W raporcie podano natomiast, że zaprojektowane odwodnienie dla terenu obwodnicy zakłada zastosowanie wpustów oraz kanalizacji deszczowej w ciągu obwodnicy i będzie mieć ujście do istniejącej kanalizacji mającej odpływ do jeziora [...], zgodnie z decyzją Starosty P. z dnia [...].06.2013 r. ([...]) udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w przedmiocie wprowadzania ścieków opadowych do Jeziora [...] oraz na wykonanie urządzenia wodnego. Z decyzji tej wynika natomiast, że zezwala ona na wprowadzanie podczyszczonych ścieków opadowych z odcinka - etapu V obwodnicy S., przy zastosowaniu m.in. ww. separatora z osadnikiem i zachowaniu przy zrzucie do odbiornika parametrów dla zawiesiny ogólnej i węglowodorów ropopochodnych określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, ora i w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U.2014.1800). Przepis § 21 ust. 1 pkt 1 tego aktu prawnego stanowi, że wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z zanieczyszczonej powierzchni szczelnej dróg (w ilości, jaka powstaje z opadów o natężeniu co najmniej 15 I na sekundę na 1 ha), mogą być wprowadzane do wód lub do ziemi, o ile nie zawierają substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających 100 mg/l zawiesin ogólnych oraz 15 mg/l węglowodorów ropopochodnych.

17. [Reszta zarzutów] W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi, stwierdzić należy, że stanowią one powtórzenie zarzutów odwołania od decyzji RDOŚ, wyczerpująco zanalizowanych w zaskarżonej decyzji GDOŚ. Powyższe dotyczy takich zagadnień, jak:

- naruszenie prawa Fundacji i innych stron postępowania do czynnego w nim udziału, również w kontekście kwestii możliwości zapoznania się z załącznikiem nr 37 do raportu,

- wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie raportu niezawierającego inwentaryzacji innych zwierząt niż ptaki (nietoperzy, herpetofauny, bezkręgowców, małych ssaków),

- brak podania w decyzji RDOŚ w S. istoty uwag stron zgłoszonych do organu w postępowaniu oraz przyczyn odmowy ich uwzględnienia,

- brak zbadania wpływu inwestycji na faunę, w tym gatunki chronione (ssaki, np. nietoperze, jeża, a także płazy, gady, bezkręgowce),

- brak podania w raporcie metodyk badania poszczególnych grup systematycznych fauny, w celu możliwości weryfikacji uzyskanych wyników,

- oddziaływania inwestycji na ptaki,

- brak w raporcie podania metodyki inwentaryzacji fauny,

- nieuwzględnienie uwagi wniesionej do raportu, dotyczącej korytarza migracyjnego zwierząt przebiegającego pokrytą roślinnością doliną o genezie rynnowej, przeciętej w poprzek nasypem planowanej drogi (w tym skumulowania oddziaływań w tym zakresie z nasypem istniejącej linii kolejowej),

- brak uwzględnienia kwestii oddziaływania przedsięwzięcia na powierzchnię ziemi (zmiany ukształtowania terenu na dużą skalę, zniszczenia wierzchniej warstwy gleby i zalania asfaltem oraz utwardzenia w innej formie dużych powierzchni i w rezultacie zmniejszenia powierzchni biologicznie czynnej),

- określenie środowiskowych uwarunkowań na podstawie nieaktualnych danych dotyczących waloryzacji przyrodniczej lub danych w niewłaściwej skali,

- brak celowości i uzasadnienia dla budowy całej obwodnicy S.,

- negatywne oddziaływania na krajobraz, w tym krajobraz kulturowy,

- przeznaczenie pod planowaną inwestycję pasa terenu kilkakrotnie szerszego (do 150 m), niż obecny teren linii kolejowej oraz znacząca zmiany przez węzeł Łękno historycznego przekroju Al. [...] (zakomponowanego w formie alei obustronnie obsadzonej dębami),

- zniszczenie krajobrazu kulturowego zabytkowych osiedli [...] i [...] w wyniku zastosowania ekranu akustycznego o wysokości 3 m, na odcinku 80 m (przy budynku pod adresem [...]),

- brak przeanalizowania możliwości poprowadzenia obwodnicy w tunelu,

- brak właściwej analizy faktycznego wpływu inwestycji na krajobraz kulturowy, w tym zabytkowe układy przestrzenne,

- brak uwiarygodnienia w decyzji RDOŚ w S. faktu, że większość mieszkańców S. popiera realizację przedmiotowej inwestycji,

- brak podania w decyzji RDOŚ w S. autorów uwag zgłaszanych w ramach udziału społeczeństwa w postępowaniu,

- naruszenie art. 107 § 1 kpa, poprzez brak oznaczenia stron w treści decyzji.

W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.