Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 584/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2007-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 ,8 , 77, 107 par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr. 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami) oraz art. 1 ust. 2 pkt 3, art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych oraz okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz.371) po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek J. W. uchylił decyzję własną z dnia [...] Nr [...] "w części dotyczącej podstawy prawnej, jest art. 25 ust. 2 pkt 2, winno być 25 ust. 2 pkt 1 lit a, w pozostałej części utrzymał w mocy wyżej wymienioną decyzje" o pozbawieniu uprawnień kombatanckich J. W., syna J.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż J. W. uzyskał uprawnienia z mocy orzeczenia ZBoWiD Zarząd Wojewódzki w K. z dnia [...] z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od 15 stycznia 1945 r. do 27 sierpnia 1946 r. W wyniku wszczętego postępowania weryfikacyjnego decyzją z dnia [...] J. W. został pozbawiony uprawnień kombatanckich z uwagi na fakt jego służby w Milicji Obywatelskiej oraz udziału w ramach tej służby w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem.

Jak podaje organ J. W. nie przedstawił we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nowych okoliczności uzasadniających uchylenie decyzji z dnia [...].

Organ ponadto podkreślił, iż twierdzenia zainteresowanego o służbie w Batalionach Chłopskich poparte oświadczeniami świadków zostały uznane za w pełni wiarygodne. Jednakże fakt późniejszej służby w Milicji Obywatelskiej i zwalczanie w ramach niej reakcyjnego podziemia wyklucza uzyskanie uprawnień kombatanckich przez stronę z jakiegokolwiek innego tytułu. Fakt, iż J. W. brał udział w "utrwalanie władzy ludowej" i wyłącznie z tego tytułu uzyskał uprawnienia, zgodnie z treścią art. 25 ust. 2 lit a ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych oraz okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz.371) obligatoryjnie zobowiązuje Kierownika Urzędu do pozbawienia zainteresowanego przyznanych uprawnień, albowiem uprawnienia nie przysługują osobie, która była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ wprawdzie przyznał, że w aktach personalnych MO J. W. nie ma informacji, ażeby wykonywał on zadania śledcze i operacyjne związane ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych, jednakże podkreślił, iż takie dowody znajdują się w aktach ZBOWiD zainteresowanego. Ponadto organ podkreślił, iż z publikacji "Informator o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach działających w Polsce Ludowej w latach 1944-1956 Wydawnictwo MSW, Warszawa 1964 wynika, że na terenach pow. opatowskiego w okresie pełnienia służby przez J. W. były zwalczane poakowskie oddziały i organizacje zbrojne. Stąd organ wywiódł, że J. W. pisząc w Deklaracji członkowskiej ZBOWiD o zwalczaniu reakcyjnego podziemia miał na myśli w/w organizacje.

W konsekwencji organ uznał, że nawet w sytuacji udowodnienia służby skarżącego w Batalionach Chłopskich, okoliczność ta musiałaby pozostać bez wpływu na wynik sprawy, albowiem z uwagi na wykonywanie zadań związanych ze zwalczaniem podziemia niepodległościowego w strukturach aparatu bezpieczeństwa nie może on otrzymać uprawnień z żadnego innego tytułu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł J. W., który uznał pozbawienie uprawnień kombatanckich i odmowę ich przyznania z innego tytułu za bardzo krzywdzące. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że organ wziął pod uwagę tylko względy formalne i rażąco jednostronnie je zinterpretował na jego niekorzyść.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz.1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona w niniejszej sprawie wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wbrew treści art. 7 i art. 77 k.p.a. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, przez co naruszył słuszny interes strony.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371), z którego wynika, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osobę, która była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej,

Skarżący wskazał w swoich pismach, jak i załączonych oświadczeniach świadków, że należał do organizacji konspiracyjnej Bataliony Chłopskie i ta okoliczność nie była przez organ kwestionowana.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił J. W. uprawnień kombatanckich, uznając, iż w okresie od 15 stycznia 1945r. do 27 sierpnia 1946r. pełnił on służbę w Milicji Obywatelskiej i zwalczał w jej ramach reakcyjne podziemie, a twierdzenie to oparł na informacji znajdującej się w aktach ZBOWiD-u J. W.. W dalszej części swojego stanowiska organ przyznał jednocześnie, że w aktach personalnych MO J. W. nie znajduje się informacja, wskazująca na wykonywanie przez niego zadań śledczych i operacyjnych, związanych ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych.

W aktach administracyjnych znajdują się dwie informacje, które organ winien rozważyć. Jedna z dnia [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w K., z której wynika, że J. W. został zwolniony z organów Milicji Obywatelskiej jako nienadający się do dalszej służby i że nie wykonywał on zadań związanych ze zwalczaniem ruchu i organizacji niepodległościowych oraz osób działających na rzecz niepodległości i suwerenności RP. Druga informacja natomiast pochodzi z Instytutu Pamięci Narodowej Delegatura w K. z dnia [...], z której wynika, że w wyniku szczegółowej kwerendy nie odnaleziono informacji odnośnie formacji zbrojnego podziemia, z którymi walczyli funkcjonariusze MO KP O. Posterunek M., w której służył J. W.. Organ do tych dwóch dowodów w żaden sposób się nie ustosunkował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie wykazał, czy i dlaczego odmawia im przymiotu wiarygodności. Organ oparł swe twierdzenie na standardowej i bardzo ogólnej informacji, zawartej w deklaracji członkowskiej J. W., gdy składał on akces do ZBOWiD-u, jak również oparł się, co wynika z uzasadnienia decyzji na publikacji "Informator o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach działających w Polsce Ludowej w latach 1944-1956" Wydawnictwo MSW, Warszawa 1964r., która w aktach sprawy się nie znajduje. Do akt załączono tylko kilka stron kserokopii niesprecyzowanego wydania.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w żaden sposób nie wyjaśnił, ani też nie ustosunkował się do tych rozbieżności znajdujących się w aktach J. W..

Organ winien mieć na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 21 lutego 2006 roku w sprawie II OSK 535/05, LEX 194858, które Sąd w sprawie niniejszej w pełni podziela, że w sprawach o pozbawienie obywatela przyznanych mu uprzednio uprawnień kombatanckich, których tłem są złożone procesy historyczne, fakty odległe w czasie i zmienne oceny aksjologiczne, należy dołożyć szczególnej staranności, aby postępowanie administracyjne przez swoją sprawność i poprawność przekonywało o bezstronności organów administracji, a przez to w korzystny sposób kształtowało świadomość oraz kulturę prawną obywateli, czego wymaga art. 8 k.p.a. Niestaranność postępowania, pobieżność postępowania dowodowego, ograniczenie się do jednych dowodów z dokumentów nie rozstrzygających o okoliczności, którą mają stwierdzić i brak ustosunkowania się do innych dowodów przeciwnych nie odpowiadają zasadom rzetelnej procedury w państwie prawa.

Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie, z naruszeniem art. 7, 77 i 80 kpa nie dokonano oceny oświadczeń i przedłożonych dowodów na temat działalności J. W., przez co nie wyjaśniono wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W przedmiotowej sprawie organ ograniczył się do stwierdzenia, iż fakt służby w Milicji Obywatelskiej wykluczył uzyskanie uprawnień kombatanckich przez stronę z jakiegokolwiek innego tytułu. Należy jeszcze raz podkreślić, że przedłożone dowody, na których oparł swe twierdzenia organ nie są jednoznaczne, a można wręcz stwierdzić, iż są nieścisłe i powierzchowne.

Tak więc za zasadny należy uznać zarzut, iż przedmiotowe decyzje zostały wydane bez wnikliwej oceny materiału dowodowego, co nakazuje przepis art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., zatem zaskarżona decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczenie zawarte w pkt. 2 wyroku oparte zostało na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organ wyda rozstrzygnięcie, mając na uwadze wskazaną ocenę prawną.