Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 43/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 193, art. 194
journal: Dz.U. 2020 poz 821
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. U. i A. S. –U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od naliczania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2020 r., znak: [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżących A. S. i T. U. solidarnie kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] września 2020 r. Nr [...] Prezydent Miasta R. (dalej: Prezydent, organ I instancji), działając na podstawie art. 193 ust. 1 pkt 1, art. 194 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz.821, dalej: ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz § 2, § 3 i § 4 Uchwały Nr 370/2012 Rady Miejskiej w R. z dnia 22 czerwca 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie

z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. [...] poz. 5312, dalej: Uchwała RM z 2012 r.), odmówił odstąpienia od naliczania A. S.- U. i T. U.(dalej: skarżący, strona, zobowiązani) opłaty za pobyt dziecka N. U. w pieczy zastępczej za okres od 1 lutego 2020 r. do 31 stycznia 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że [...] czerwca 2020 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia stronie opłaty za pobyt dziecka N. U. w pieczy zastępczej od 1 lutego 2020 r. Podstawą prawną wszczęcia tego postępowania był przepis art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, zgodnie z którym za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo- wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w tych placówkach.

Organ I instancji ustalił, że N. U. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w R. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z [...] września 2017 r.

w sprawie [...] przebywa od 25 października 2017 r. w Całodobowej Placówce Opiekuńczo - Wychowawczej typu socjalizacyjnego "[...]"

w C.. Skarżący są rodzicami przysposobionego dziecka N. U.

i w związku z tym są osobami zobowiązanymi do ponoszenia opłaty za jej pobyt

w pieczy zastępczej. Średnie miesięczne wydatki na utrzymanie małoletniej w tej placówce wynoszą [...] zł.

W myśl art. 194 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w pieczy zastępczej, na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie

z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej uchwaloną na podstawie art. 194 ust. 2 ww. ustawy, może zastosować jedną z wymienionych wyżej ulg.

Prezydent w niniejszej sprawie orzekał na podstawie § 3 ust. 1 Uchwały RM

z 2012 r., zgodnie z którym w postępowaniu dotyczącym m.in. odstąpienia od ustalenia opłaty osób zobowiązanych za pobyt dziecka w pieczy zastępczej należy wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności, jakie mają wpływ na uwzględnienie lub odmowę uwzględnienia wniosku o odstąpienie od ustalenia opłaty, w tym w szczególności:

1) konieczność wspierania osób i rodzin w przezwyciężeniu sytuacji, które spowodowały umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej,

2) sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osób zobowiązanych do wnoszenia odpłatności,

3) rozmiar uszczuplenia dochodów publicznych lub zwiększenia wydatków publicznych w związku z m.in. odstąpieniem od ustalenia opłaty za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w pieczy zastępczej.

Zgodnie z przepisem § 3 ust. 2 ww. Uchwały osoba zobowiązana winna wskazać okoliczności uzasadniające zastosowanie wnioskowanej ulgi oraz dołączyć stosowne dowody (np. dokumenty) na potwierdzenie tych okoliczności. Rozstrzygnięcie

w przedmiocie zastosowania ulgi następuje w drodze decyzji (§ 3 ust. 3 ww. uchwały).

Organ I instancji na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego

w sprawie ustalił, że zobowiązani są małżeństwem i mają na utrzymaniu 13-letniego syna. Skarżąca jest osobą przewlekle chorą na [...], [...]

z powikłaniami, wymaga stałego leczenia specjalistów: [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] i [...] . Wymaga stałego leczenia farmakologicznego i ponosi koszty zakupu leków, których średni koszt wynosi około [...] zł miesięcznie.

Prezydent uznał zobowiązanych za rodzinę w rozumieniu § 2 pkt 4 Uchwały RM z 2012 r. (rodzice biologiczni dziecka wspólnie zamieszkujący i gospodarujący). Dochodem skarżących jest wynagrodzenie z pracy w łącznej wysokości:

- w lutym 2020 r. w kwocie [...] zł ([...]zł + [...]zł),

- w marcu 2020 r. w kwocie [...]zł ([...]zł + [...]zł),

- w kwietniu 2020 r. w kwocie [...]zł ([...]zł + [...]),

- w maju 2020 r. w kwocie [...]zł ([...]zł + [...]zł),

- w czerwcu 2020 r. w kwocie [...]zł ([...]zł + [...]zł),

- w lipcu 2020 r. w kwocie [...]zł ([...]zł + [...]zł).

Zgodnie z § 4 pkt 1 Uchwały RM z 2012 r. odstępuje się od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, jeżeli dochód na osobę nie przekracza kwoty 400% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, stanowiącego kwotę[...] zł na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 1876, dalej: u.p.s.), tj. kwoty [...] zł.

W ocenie organu I instancji dochód zobowiązanych przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie o następujące kwoty: w lutym 2020 r. - [...]zł,

w marcu 2020 r. - [...]zł, w kwietniu 2020 r. - [...] zł, w maju 2020 r. - [...] zł, czerwiec - [...] zł i w lipcu – [...] zł. Dlatego Prezydent, po przeanalizowaniu dokumentów potwierdzających sytuację materialną, bytową i zdrowotną skarżących oraz z uwagi na przekroczenie przez nich kryterium dochodowego uzasadniającego odstąpienie od naliczenia ww. opłaty oraz brak podstaw do uznania sytuacji strony za szczególną, nie znalazł przesłanek do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt N. U. w pieczy zastępczej w okresie od 1 lutego 2020 r. do 31 stycznia 2021 r.

Organ I instancji wskazał również, że skarżący są w wieku produkcyjnym

i posiadają stałe źródło dochodu. Dlatego odstąpienie od naliczenia przedmiotowej opłaty byłoby obecnie przedwczesne. Jednocześnie poinformowano zobowiązanych, że mogą zwrócić się z wnioskiem o odroczenie spłaty zadłużenia lub rozłożenie opłaty na raty.

Od decyzji Prezydenta skarżący złożyli odwołanie, wskazując na trwające postępowanie o alimenty w Sądzie Rejonowym w R., wniesienie skargi kasacyjnej w sprawach o pozbawienie praw rodzicielskich i rozwiązanie adopcji, niestałe i niskie dochody, które nie są wystarczające do utrzymania mieszkania

i zaradzenia sytuacji bytowo-zdrowotnej chorej na [...] skarżącej, chorego na [...] syna P. U., a także pogarszający się stan kręgosłupa skarżącego. Podnieśli nadto, że zarzut, iż przekroczyli kryterium dochodowe wypłynął stąd, że wynagrodzenie z pracy akordowej w miesiącu czerwcu wzrosło radykalnie z powodu zwiększonych zamówień i większej ilości godzin roboczych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: Kolegium, organ odwoławczy, organ II instancji) decyzją z [...] listopada 2020 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania skarżących, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że skarżący wnioskiem z 11 czerwca 2020 r. wnieśli o odstąpienie od naliczania kosztów za pobyt N. U.

w Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej typu socjalizacyjnego "[...]"

w C.. Organ odwoławczy uznał, że ustalenia Prezydenta dotyczące dochodu skarżących znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym zebranym

w sprawie. Skarżący są osobami pozostającymi w rodzinie w rozumieniu § 2 pkt 4 Uchwały RM z 2012 r., bowiem ilekroć w uchwale jest mowa o rodzinie - oznacza to rodziców biologicznych dziecka wspólnie zamieszkujących i gospodarujących. Podobnie jak organ I instancji Kolegium ustaliło, że w omawianym okresie od 1 lutego 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. skarżący przekroczyli kryterium dochodowe uprawniające ich do skorzystania z ulgi w postaci odstąpienia od ustalenia przedmiotowej opłaty.

Oceniając istniejący w niniejszej sprawie stan faktyczny, Kolegium wskazało, że obydwoje małżonkowie posiadają stałe źródła dochodu z tytułu zatrudnienia. Skarżąca co prawda legitymuje się orzeczeniem o [...] stopniu niepełnosprawności do 30 listopada 2021 r., jednak nie uniemożliwia to jej wykonywania pracy zarobkowej (zatrudnienie na czas nieokreślony w [...]

w J.). Skarżący również posiada zatrudnienie na czas nieokreślony w firmie "[...]" P.R. w R.. Zgodnie z przedstawionymi przez skarżących fakturami miesięczne obciążenie budżetu rodziny z tytułu średniego kosztu zakupu leków dla skarżącej wynosi około [...] zł.

Dlatego, w ocenie organu II instancji, w sytuacji rodziny zobowiązanych w chwili obecnej nie zaistniały szczególne okoliczności przemawiające za odstąpieniem od ustalenia opłaty na podstawie § 3 ust. 1 Uchwały RM z 2012 r. Kolegium podzieliło więc stanowisko organu I instancji, że odstąpienie od naliczenia opłaty byłoby obecnie przedwczesne. Jednocześnie pouczyło o możliwości wystąpienia z wnioskiem

o odroczenie spłaty zadłużenia lub rozłożenia opłaty na raty. Tak samo w przypadku zmiany sytuacji rodziny, w tym również dochodowej, zdrowotnej, czy też zasądzenia alimentów od nich na rzecz N. U., skarżący mogą powiadomić

o takich okolicznościach organ I instancji, który dokona wówczas oceny, czy i jaki ewentualnie wpływ mają zaistniałe okoliczności na ich odpłatność za pobyt N. U. w pieczy zastępczej.

Od powyższej decyzji skarżący, działający przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. § 2 pkt 3 i 4, § 3 i § 4 Uchwały RM z 2012 r. oraz art. 194 ust 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, art. 32 ust. 1, art. 71 ust. 1 i art. 72 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 121 § 1 i § 2 ustawy

z dnia 25 lutego 1964 Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm., dalej: k.r.o.) poprzez błędną wykładnię tych przepisów, polegającą na tym że:

a) organy obu instancji, obliczając dochód członka rodziny na osobę, nie uwzględniły 13-letniego syna skarżących – P. U., który jest dzieckiem przysposobionym w pełni i znajduje się na wyłącznym ich utrzymaniu, a zamiast tego dokonały podziału dochodu na dwie osoby (małżonków), choć powinny na trzy (małżonków i syna);

b) organy obu instancji traktowały skarżących jako zobowiązanych wskazując, że są biologicznymi rodzicami N. U., podczas gdy są rodzicami adopcyjnymi;

c) organy obu instancji najprawdopodobniej (choć ze względu na ogólnikowość uzasadnienia nie jest to w pełni możliwe do zweryfikowania) nie potraktowały syna P. U. jako członka rodziny na potrzeby podziału dochodu, bowiem uznały, że jest on przysposobiony, a nie jest biologicznym dzieckiem skarżących,

podczas gdy:

d) z § 4 pkt 2 Uchwały RM z 2012 r. wynika, że organ odstępuje od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, jeżeli dochód na osobę nie przekracza 400% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie - w przypadku rodziny;

e) dochód skarżących w 2020 r. po podzieleniu na głowę członków rodziny przekroczył kryterium dochodowe tylko w miesiącu czerwcu i lipcu 2020 w sposób nieznaczny, natomiast w pozostałych miesiącach był poniżej kwoty wynikającej z ww. Uchwały, tj. [...] zł;

f) 13-letni P. U. jest biologicznym bratem N. U. i został przysposobiony w pełni przez skarżących, a tym samym zgodnie z art. 121 § 1 i § 2 k.r.o. nawiązały się między nim a skarżącymi stosunki jak między rodzicami a dziećmi;

g) jeśli organ traktuje skarżących jako rodziców N. U. zobowiązanych do poniesienia kosztów, to podobnie powinien potraktować skarżących jako rodziców P. U.;

h) skarżący ponoszą samodzielnie i w sposób wyłączny koszty utrzymania syna, a tym samym powinien być on brany pod uwagę przy podziale dochodu na członków rodziny;

i) nieuwzględnienie 13-letniego P. U. przy podziale dochodu stanowi niedopuszczalną dyskryminację i pozbawia go prawa do wychowania w godnych warunkach;

j) wykładnia pojęcia "rodzic biologiczny" zawartego w § 2 pkt 3 i pkt 4 Uchwały RM z 2012 r. powinna być dokonana w sposób spójny, tj. albo w ogóle skarżący nie są zobowiązani do ponoszenia kosztów, bo nie są rodzicami biologicznymi N. U., albo organ dokonuje wykładni celowościowej pojęcia rodzic biologiczny i obejmuje nią również rodzica przysposobionego, zarówno dla potrzeb nałożenia obowiązku ponoszenia kosztów, jak i podziału dochodu na członków rodziny, a tym samym przy podziale dochodu uwzględnia jako syna skarżących – P. U.;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolność w podejmowaniu decyzji o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz zbyt ogólnikowe stwierdzenia i argumenty zastosowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co nie pozwala na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym czyni wątpliwym poprawność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego

w sprawie, a w szczególności poprzez:

a) nieuwzględnienie faktu, że Całodobowa Placówka Opiekuńczo-Wychowawcza "[...]" w C. wystąpiła jednocześnie do Sądu Rejonowego

w R. o nałożenie na skarżących alimentów, które - jak wynika z uzasadnienia - są związane z kosztami pobytu N. U. w Ośrodku;

b) Sąd Najwyższy przyjął do rozpoznania skargę kasacyjną skarżącego

w przedmiocie rozwiązania adopcji;

c) brak wskazania przyczyn nieuwzględnienia syna skarżących P. U.

w podziale dochodu na członków rodziny;

d) nierozważenie w sposób kompleksowy materiału dowodowego i niewzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy, w tym przyczyn, dla których N. U. znalazła się w pieczy zastępczej oraz tego, że była to sytuacja niezawiniona przez skarżących, którzy prawidłowo wywiązują się z obowiązków rodziców adopcyjnych

w stosunku do drugiego z adoptowanych dzieci.

W konsekwencji powyższych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Bezsporne jest, że skarżący, jako rodzice adopcyjni małoletniej N. U., umieszczonej w placówce opiekuńczo-wychowawczej, zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej są zobowiązani do ponoszenia miesięcznej opłaty w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w tej placówce. Opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej (ust. 1a), także gdy są pozbawieni władzy rodzicielskiej (ust. 6).

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że w toku postępowania

o ustalenie odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej [...] czerwca 2020 r. skarżący złożyli wniosek o odstąpienie od ustalenia tej opłaty za okres od 1 lutego 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. Wydanie decyzji w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty powoduje, że do czasu uzyskania przez tę decyzję waloru ostateczności nie może być rozstrzygana sprawa ustalenia tej opłaty (por. wyrok NSA z 14 lipca 2016 r., sygn. akt

I OSK 3078/14, publ. Lex nr 2100692).

Odstąpienie od ustalenia przedmiotowej opłaty jest możliwe po zbadaniu przesłanek zawartych w Uchwale RM z 2012 r., wydanej na podstawie art. 194 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

W przedmiotowej sprawie organy prawidłowo uznały, że skarżących należy uznać za rodzinę w rozumieniu § 2 pkt 4 ww. Uchwały, co oznacza rodziców biologicznych dziecka wspólnie zamieszkujących i gospodarujących (w przeciwieństwie do osoby zobowiązanej uznanej za samotnie gospodarującą - § 2 pkt 3 tej Uchwały). Nie ma wątpliwości, że skarżących jako rodziców adopcyjnych traktuje się jak rodziców biologicznych w świetle ww. Uchwały. Przez przysposobienie bowiem powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek, jak między rodzicami a dziećmi (art. 121 § 1 k.r.o.).

Zgodnie z § 4 pkt 2 Uchwały RM z 2012 r. odstępuje się od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, jeżeli dochód na osobę nie przekracza 400% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie – w przypadku rodziny. Z kolei ilekroć

w uchwale jest mowa o dochodzie, oznacza to dochód na osobę samotnie gospodarującą lub dochód na osobę w rodzinie ustalony zgodnie z przepisami ustawy

z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm. - § 2 pkt 1 Uchwały RM z 2012 r.).

Z zaskarżonej decyzji wynika, że organy obu instancji dokonały analizy materiału dowodowego i ustalenia dochodu na osobę w rodzinie w poszczególnych miesiącach analizowanego okresu bez uwzględnienia syna skarżących P. U., lat 13 (również adoptowanego), który mieszka z nimi i jest na ich utrzymaniu (okoliczność bezsporna). Zdaniem Sądu takie działanie organów jest nieprawidłowe. Stąd zasadny jest zarzut skargi, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala na ocenę rzeczywistych motywów, którymi kierowały się organy, dzieląc dochody skarżących na 2 osoby, pomimo iż ustaliły, że w skład ich rodziny wchodzi jeszcze syn.

W tym miejscu należy zauważyć, że w toku postępowania organy administracji publicznej, stojąc na straży praworządności, winny podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), są zobowiązane do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz jego swobodnej, a nie dowolnej oceny (art. 80 k.p.a.). Ponadto zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. organ winien w decyzji przedstawić spójną argumentację, zawierającą uzasadnienie faktyczne i prawne, wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.

Nieprawidłowe postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia dochodu na osobę w rodzinie skarżących powoduje, że nie została rozpoznana istota sprawy. Jeśli § 2 pkt 1 Uchwały RM z 2012 r. odsyła do przepisów u.p.s., to oznacza, że przez dochód na osobę w rodzinie należy rozumieć dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie (art. 6 pkt 3 u.p.s.), przy czym rodzina w tym ujęciu to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (art. 6 pkt 14 u.p.s.). Natomiast definicja rodziny z § 2 pkt 4 Uchwały RM z 2012 r. odnosi się nie do dochodu, tylko do kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. (528 zł na osobę w rodzinie)

w związku z § 2 pkt 2 ww. Uchwały (definicja kryterium dochodowego w rozumieniu uchwały).

Niewątpliwe więc dochód rodziny skarżących powinien być liczony jako suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie (art. 6 pkt 4 u.p.s.), a dochód na osobę

w rodzinie - przy uwzględnieniu również syna skarżących. Jego pominięcie w tej sytuacji jest nie tylko dyskryminujące (jak wskazuje skarga), ale przede wszystkim niezrozumiałe i dowolne.

Organy administracji w niniejszej sprawie w uzasadnieniach swoich decyzji powołały treść § 3 pkt 1 Uchwały RM z 2012 r., z którego wynika, że w postępowaniu dotyczącym odstąpienia od ustalenia opłaty osób zobowiązanych za pobyt dziecka

w pieczy zastępczej należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności, jakie mają wpływ na uwzględnienie lub odmowę uwzględniania wniosku w tym zakresie, w tym

w szczególności między innymi:

1) konieczność wspierania osób i rodzin w przezwyciężeniu sytuacji, które spowodowały umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej;

2) sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osób zobowiązanych do wnoszenia odpłatności

3) rozmiar uszczuplenia dochodów publicznych lub zwiększenia wydatków publicznych w związku z umorzeniem, odroczeniem terminu płatności, rozłożeniem na raty lub odstąpieniem od ustalenia opłaty za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej

w pieczy zastępczej.

Jednak tylko pobieżnie oceniły sytuację osobistą i majątkową skarżących, bez szczególnego odniesienia się do poszczególnych punktów 1, 2, 3 tego przepisu (organy powinny wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności, jakie mają wpływ na uwzględnienie lub odmowę uwzględniania wniosku o odstąpienie od ustalenia przedmiotowej opłaty,

w tym w szczególności te wymienione w przepisie). Rozważań na ten temat zabrakło, co czyni zasadnym zarzut skargi naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

W związku z tym organ odwoławczy przedwcześnie, bez rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz z błędną interpretacją pojęcia "dochodu na osobę

w rodzinie", orzekł, że w sprawie niniejszej nie zaistniały szczególne okoliczności przemawiające za odstąpieniem od ustalenia skarżącym opłaty za pobyt N. U. w pieczy zastępczej.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził naruszenie przez organy ww. przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu skargi organ I instancji uwzględni powyższe uwagi Sądu i rozważy wniosek skarżących o odstąpienie od ustalenia przedmiotowej opłaty, uwzględniając ich syna jako członka rodziny oraz poddając wszechstronnej ocenie wszystkie zebrane w sprawie dowody.