Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 591/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1c,  art. 152,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, 9, 77, 107, 64, 67
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia NSA Julia Szczygielska, Asesor WSA Olga Białek /sprawozdawca/, Protokolant Magda Mikus, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. R. i K. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla gruntów rolnych z tytułu wspierania działalności rolniczej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżących J. R. i K. R. kwotę 655 złotych (sześćset pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z dnia [...] wydaną, między innymi, na podstawie § 6 ust. 1 w związku z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (DZ.U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm.) odmówił J. R. "przyznania płatności ONW na rok 2005".

W wyniku odwołania J. R. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji I Modernizacji Rolnictwa we W. decyzją z dnia [...], Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a.; art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2005r. Nr 31 poz.264. ze zm.); art. 3 ust.2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) w związku z § 7 ust 1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.); § 70 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. U. L 153 z 30.04.2004 r. ze zm.) w związku z art. 80 i art. 74 ust. 2 i 3 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r. ze zm.).

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że płatności z tytułu działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania są przyznawane na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zwanego dalej rozporządzeniem ONW, w związku z art. 14 ust. 2 rozporządzenia rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia.

Przepisy te stanowią, że płatności są przyznawane na każdy hektar gruntów użytkowanych rolniczo przez rolnika, który:

1. prowadzi działalność rolniczą na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na łącznej powierzchni działek o obszarze co najmniej 1 ha,

2. podejmuje się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o mniej korzystnych warunkach gospodarowania przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego,

3. stosuje dobrą praktykę gospodarki rolnej, zgodnie z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności poprzez zrównoważoną gospodarkę rolną.

Z powyższego wynika, że płatności z tytułu ONW można przyznać osobie, która w dniu wydania decyzji w sprawie płatności obszarowych jest posiadaczem gruntów rolnych. Przeniesienie posiadania gruntów rolnych przed wydaniem decyzji uniemożliwia tym samym przekazania płatności z tytułu ONW dotychczasowemu posiadaczowi w odniesieniu do okresu, w którym był on posiadaczem.

Ponadto organ zaznaczył, że § 4 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.04.2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie renty strukturalnej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich wskazuje, iż jedną z przesłanek przyznania renty strukturalnej jest zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Przy czym zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej, zgodnie z § 9 pkt 1 rozporządzenia, polega m.in. na: nie posiadaniu użytków rolnych o powierzchni przekraczającej 0,5 ha, z tym, że działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach może służyć wyłącznie zaspokojeniu potrzeb własnych uprawnionego oraz osób pozostających z nim we własnym gospodarstwie domowym. Zgodnie z brzmieniem § 7 ust. 1 w przypadku, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności ONW nastąpi przeniesienie posiadania wszystkich działek rolnych położonych na obszarach ONW na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność ONW przysługuje temu podmiotowi, jeżeli:

1) w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania działek rolnych złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji na formularzu udostępnionym przez Agencję;

2) zobowiąże się do:

a) kontynuowania działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, złożonym przez poprzedniego posiadacza działek rolnych,

b) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności ONW, uzyskanej przez poprzedniego posiadacza działek rolnych, jaką posiadacz ten obowiązany byłby zwrócić, jeżeli zaniechałby prowadzenia działalności rolniczej na tych działkach rolnych – w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w lit. a.

W przypadku przeniesienia przez producenta rolnego posiadania gospodarstwa rolnego i przyznania mu mocą decyzji renty strukturalnej, nie ma podstaw prawnych do tego by przyznać płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

W uzasadnieniu decyzji zwrócono również uwagę na brzmienie art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. U. L 153 z 30.04.2004r. ze zm.) w związku z art. 80 i 74 ust. 2 oraz ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r. ze zm.).

Przepisy te wskazują, że pomoc, o którą ubiega się przekazujący przyznawana jest przejmującemu w przypadku gdy:

(a) w czasie przekazywania ustalanym przez Państwa Członkowskie przejmujący poinformuje właściwe władze o przekazaniu i zwróci się o wypłacenie pomocy;

(b) przejmujący przedstawia wszystkie dowody przekazania wymagane przez właściwe władze;

(c) zostały spełnione wszystkie warunki przyznania pomocy w odniesieniu do przekazywanego gospodarstwa.

Odnosząc się do odwołania strony organ zauważył, że K. R., jako osoba przejmująca gospodarstwo J. R., nie złożył wniosku w wymaganym ustawowo czternastodniowym terminie o przejęcie tych płatności.

Wobec zgromadzonych dokumentów w sprawie i przepisów prawa materialnego organ stwierdził, w związku z przeniesieniem posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego, że J. R. nie mógł otrzymać płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zaś rozstrzygnięcie podjęte przez Kierownika Biura Powiatowego w W. jest prawidłowe.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli J. R. i K. R. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, skarżący wywodzili, że w sprawie doszło do naruszenia art. 30 § 4 k.p.a., art. 61 § 4, art. 9 i art. 10 § 1, art. 7 i art. 8 k.p.a. a także do naruszenia § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

Podnoszono, że mimo posiadania wiedzy w przedmiocie zbycia gruntów przez J. R. na rzecz K. R., oba organy rozstrzygając sprawę nie zastosowały przepisów art. 30 § 4 k.p.a. oraz art. 61 § 4, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a.

Zdaniem skarżących w niniejszej sprawie doszło do następstwa procesowego, które organy winny były wziąć pod uwagę z urzędu. Pominięcie wskazanego przepisu doprowadziło do sytuacji w której strona jaką jest K. R., bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a adresatem decyzji została osoba, która utraciła przymiot strony.

Przepis art. 30 § 4 k.p.a. zawiera bowiem regulację prawną następstwa procesowego w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Ustala on w szczególności zasady przenoszenia na inny podmiot praw zbywalnych w drodze czynności prawnej. W sytuacjach określonych w tym przepisie, w toku postępowania ulega zmianie podmiot działający jako strona oraz treść jego tytułu do udziału w sprawie. Norma ta ma zatem charakter procesowy i reguluje dalszy tok postępowania.

W postępowaniu administracyjnym następstwo procesowe ma miejsce wówczas gdy łącznie zaistnieją trzy przesłanki:

Pierwszą przesłanką jest: gdy sprawa będąca przedmiotem postępowania dotyczy praw zbywalnych. Zdaniem skarżących w niniejszej sprawie przesłanka ta została spełniona, bowiem prawo własności gospodarstwa rolnego jest prawem zbywalnym, ponadto również uprawnienie do uzyskania płatności do gruntów rolnych z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (jako uprawnienie związane z posiadaniem gospodarstwa rolnego) przechodzi na nabywcę gospodarstwa rolnego jako następcę prawnego. Wynika to wprost z zapisu § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

Drugą przesłanką jest zajście zdarzenia w postaci "zbycia prawa". W niniejszej sprawie powołana przesłanka również została spełniona, bowiem J. R., będący dotychczas stroną postępowania, przeniósł w drodze umowy darowizny zawartej w dniu 11 lipca 2005 r. (Rep. A nr [...]) prawo własności gospodarstwa rolnego na swojego syna K. R., który odtąd winien brać udział w postępowaniu jako strona.

Trzecią przesłanką jest wymóg by zdarzenie wypełniające przesłankę drugą nastąpiło w określonych granicach czasowych, tj. "w toku postępowania". W niniejszej sprawie, iż w niniejszej sprawie wszczęcie postępowania nastąpiło w dniu 11 maja 2005 r., doręczenie decyzji ostatecznej w dniu 27 lipca 2006 r., natomiast zbycie prawa w dniu 11 lipca 2005r. – co zdaniem skarżących oznacza, że również ta przesłanka zastosowania art. 30 § 4 k.p.a. została spełniona.

Dalej skarżący podnieśli, że łączne ziszczenie się powyższych przesłanek rodzi skutek wstąpienia na miejsce dotychczasowej strony jej następców prawnych. Organ administracji powinien zatem zawiadomić następców prawnych o prowadzonym postępowaniu i treści art. 30 § 4 k.p.a. (zgodnie z art. 61 § 4, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a.).

Konkludując skarżący wywodzili, że w niniejszej sprawie organ I instancji nie zawiadomił następcy prawnego o prowadzonym postępowaniu w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych – związanych z posiadaniem gruntów rolnych stanowiących do dnia 11 lipca 2005 r. własność J. R. Tym samym organ I instancji naruszył treść art. 30 § 4 k.p.a. w związku z art. 61 § 4 k.p.a. a także naruszył zasady ogólne postępowania administracyjnego wynikające z art. 9 k.p.a. tj. zasadę informowania strony oraz z art. 10 § 1 k.p.a. tj. zasadę uczestnictwa stron w postępowaniu. Również organ II instancji naruszył wskazane powyżej normy prawne, przez fakt utrzymania w mocy decyzji wydanej z naruszeniem powołanych przepisów.

Zdaniem skarżących – w świetle § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14.04.2004 r. niezależnie od tego czy następca prawny spełnia przesłanki określone w powołanym przepisie, czy też ich nie spełnia, to on winien być adresatem decyzji w postępowaniu administracyjnym wywołanym wnioskiem poprzednika prawnego. Ponieważ w niniejszej sprawie organy rozstrzygające, obie decyzje zaadresowały do J. R., który na etapie rozstrzygania sprawy nie był już stroną przedmiotowego postępowania, wydały decyzje wadliwe. Co więcej, z zasady ogólnej informowania strony (art. 9 k.p.a.) wynika, iż organ administracyjny winien był poinformować K. R. o warunku koniecznym przyznania mu płatności do gruntów rolnych z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, jakim jest obowiązek złożenia wniosku o te dopłaty. Ta okoliczność prawna ma bowiem wpływ na ustalenie jego uprawnienia będącego przedmiotem postępowania. Jednakże zarówno organ I instancji jak i organ II instancji nie wypełniły tego obowiązku, naruszając tym samym art. 9 k.p.a. Takie zaniechanie organów doprowadziło także do naruszenia zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, określone w art. 7 i 8 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi J. R. w całości, podtrzymując w tym zakresie argumentację i wywody prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do skargi K. R. stwierdzono zaś, że jest ona bezzasadna jako, że nie pochodzi od strony postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając zatem w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Przystępując do rozpoznania sprawy, w pierwszym rzędzie Sąd zobligowany był do dokonania oceny dopuszczalności skargi wniesionej przez K. R.

Zgodnie z art. 50 § 1 przywołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawnionym do wniesienia skargi, jest każdy kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z zacytowanego przepisu wynika zatem, że jedną z kategorii podmiotów którym ustawodawca przyznał prawo do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Legitymacja skargowa oparta więc została na "interesie prawnym we wniesieniu skargi". W literaturze przedmiotu podkreśla się, że interes ten stanowi nową kategorię interesu w prawie administracyjnym. Jego struktura i istota są złożone i nie wyczerpują się tylko w jednym obiektywnym bądź subiektywnym aspekcie. Legitymacja skargowa podmiotu wnoszącego skargę musi zawierać w sobie te dwa elementy. Skarżący musi więc mieć interes prawny: 1) w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem konkretnego aktu lub czynności, przy czym interes ten musi być oparty na normach administracyjnego prawa materialnego lub procesowego (w odniesieniu do postanowień) kształtujących istotę sprawy administracyjnej, w której skarga jest wnoszona i które pozwolą sądowi ocenić, czy skarga została wniesiona we własnej sprawie, oraz 2) w doprowadzeniu zaskarżonego aktu do lub czynności do stanu zgodności z obiektywnym porządkiem prawnym, czyli normami określającymi treść działania organów administracji publicznej i normami regulującymi procedurę ich podejmowania. Komentatorzy zwracają również uwagę, że omawiany przepis konstruuje pojęcie legitymacji skargowej o charakterze uniwersalnym, w związku z tym, nie można odwoływać się jedynie do pojęcia strony, które występuje w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 213-214).

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że K. R. ma tak rozumiany interes prawny w złożeniu skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2006 r. Wywodzi on go z faktu, że w trakcie toczącego się postępowania o przyznanie płatności, na mocy umowy darowizny i umowy cesji stał się właścicielem (posiadaczem) gospodarstwa rolnego J. R., zatem jako jego następca prawny – na zasadach ogólnych – stał się stroną tego postępowania. Co jednak istotne, odwołuje się również do § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, który to przepis, przyznaje szczególne uprawnienia podmiotom na rzecz których, w czasie toczącego się postępowania, nastąpi przeniesienie posiadania wszystkich działek rolnych na obszarach ONW. Na mocy przywołanego przepisu podmioty te mogą - po spełnieniu określonych warunków – wstąpić w miejsce swojego poprzednika prawnego w toczące się postępowanie, uzyskując uprawienia do uzyskania wnioskowanej płatności. Legitymację skargową K. R. w rozpoznawanej sprawie wywieść zatem należy z przywołanej normy. Skarżący posiada więc oparty na normie prawa materialnego, swój konkretny indywidualny interes prawny w domaganiu się przeprowadzenia sądowej kontroli prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji, szczególnie w kontekście pominięcia jego osoby w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że sądowa kontrola obejmująca ocenę ustalonych w sprawie przez organy administracji okoliczności faktycznych oraz obowiązujących w czasie podejmowania tej decyzji przepisów prawnych, wykazała, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, istnieje konieczność zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd dopatrzył się bowiem naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej, organy administracji stosują przy orzekaniu bezpośrednio akty normatywne wydawane przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzeń, zgodnie z Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę Gospodarczą i postanowieniami art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii, Republiki Słowacji do Unii Europejskiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864).

Do aktów tych należy powołane przez organ odwoławczy rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie obszarów wiejskich Z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. U. L. 153 z 30 kwietnia 2004) w związku z art. 80 i art. 74 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r.).

Przepisy rozporządzeń Unii Europejskiej muszą być jednak stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państwa członkowskiego, w tym procedury administracyjnej, chyba że z unormowań rozporządzeń, wynika, że ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowej.

Zgodnie zatem z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego organ administracji publicznej rozpoznający sprawę - w efekcie wydający decyzję - powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Winien więc działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwać aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.), a w toku postępowania stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), jak i wyjaśniać stronom zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.). Powinien też mieć na względzie, iż zasady ogólne postępowania administracyjnego są integralną częścią przepisów regulujących to postępowanie i są dla niego wiążące na równi z innymi przepisami postępowania.

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego sprawy wskazuje jednak, że organy obu instancji uchybiły wielu przestawionym wyżej zasadom zarówno w toku postępowania, jak i przy rozstrzyganiu sprawy.

Zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie winno zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, stosownie do art. 107 k.p.a. Decyzja ta – co należy podkreślić szczególnie w odniesieniu do decyzji organu pierwszej instancji – musi zaś zawierać uzasadnienie spełniające wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

Zaskarżona decyzja wydana została na skutek złożonego przez J. R. w dniu 11 maja 2005 r. wniosku o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Zgodnie z przepisem art. 61 § 3 k.p.a. w tym dniu nastąpiło więc wszczęcie postępowania w sprawie przyznania wskazanych płatności.

Szczegółowe warunki i tryb udzielania takiej pomocy finansowej (zwanej płatnością ONW) określony został w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm.) – zwanym dalej rozporządzeniem – wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.).

Zgodnie z § 2 wskazanego rozporządzenia płatność ONW udzielana jest producentowi rolnemu, który spełnia łącznie warunki określone w pkt 1 i 2 tego przepisu, czyli: zobowiąże się do przestrzegania wymagań o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej, nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia; jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których prowadzona jest działalność rolnicza, wynosi co najmniej 1 ha.

W rozpoznawanej sprawie istotne jednak jest, że już po złożeniu wniosku, J. R. przekazał umową darowizny z dnia 11 lipca 2005 r. nieruchomości wykazane we wniosku na rzecz swojego syna K. R., w związku z ubieganiem się o rentę strukturalną.

Taka sytuacja uregulowana zaś została w § 7 ust. 1 przywołanego wyżej rozporządzenia, zgodnie z którym: gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności ONW nastąpi przeniesienie posiadania wszystkich działek rolnych położonych na obszarach ONW na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność ONW przysługuje temu podmiotowi, jeżeli:

1) w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania działek rolnych złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji na formularzu udostępnionym przez Agencję;

2) zobowiąże się do zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty ONW, uzyskanej przez poprzedniego posiadacza działek rolnych, jakie posiadacz ten obowiązany byłby zwrócić, jeżeli zaniechałby prowadzenia działalności rolniczej na tych działkach rolnych – w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem, o którym mowa w lit. a.

W ust. 2 przywołanego przepisu wprowadzono zaś wymóg, dołączenia do wniosku kopii odpowiedniej umowy w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania działek rolnych oraz oświadczenia obejmującego zobowiązanie o którym mowa w ust. 1 pkt 2, na formularzu udostępnionym przez Agencję.

Zacytowany wyżej przepis stwarza więc możliwość przyznania płatności ONW temu producentowi rolnemu, który objął posiadanie wszystkich działek rolnych położonych na obszarach ONW w wyniku odpowiedniej umowy i który złożył wniosek o przyznanie płatności. Złożenie owego wniosku i odpowiednich oświadczeń w terminie 14 dni jest niewątpliwie jednym z warunków przyznania tej płatności. Przy pomocy wykładni gramatycznej i systemowej można natomiast twierdzić, że wniosek o którym mowa w ust. 1 § 7 rozporządzenia jest rodzajem swoistej deklaracji o wstąpieniu w prawa i obowiązki strony już toczącego się postępowania administracyjnego. Przez zawarte w tym przepisie stwierdzenie "w przypadku, gdy od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności ONW nastąpi przeniesienie posiadania wszystkich działek rolnych położonych na obszarach ONW, na rzecz innego podmiotu" prawodawca wyraźnie nawiązuje do postępowania wszczętego na wniosek poprzedniego posiadacza gruntu rolnego i niezakończonego wydaniem stosownej decyzji. Omawiany przepis reguluje zatem rodzaj swoistego następstwa prawnego. Wraz ze złożeniem wniosku następuje "przejęcie uprawnienia do uzyskania płatności" przysługującego dotychczasowemu posiadaczowi nieruchomości ONW przez posiadacza, który przejął nieruchomości w toku tego postępowania /por. – wyrok WSA II SA/BK 58/06 z dnia 25 maja 2006, nie publik. i wyrok WSA II SA/BK 20/06 z dnia 18 maja 2006r., nie publik./.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów skargi trzeba zauważyć, że nie mamy tutaj do czynienia z następstwem prawnym stron określonym przepisem art. 30 § 4 k.p.a. Sprawa administracyjna o którym mowa w tym przepisie winna być bowiem ujmowana w znaczeniu materialnym. Jej tożsamość określa zatem konkretny przepis prawa materialnego – w analizowanym przypadku przywołane wyżej rozporządzenie. Mamy więc do czynienia ze sprawą o przyznanie płatności ONW. Wbrew twierdzeniom skarżących nie jest to jednak uprawnienie, które jako związane z posiadaniem gospodarstwa rolnego przechodzi na następcę prawnego, który przejmuje to posiadanie. W prawie administracyjnym, to konkretny przepis stanowi o zbywalności prawa i o następstwie prawnym. Omawiany wyżej przepis § 7 rozporządzenia wskazuje zaś jednoznacznie, że uprawnienie do płatności ONW może być przejęte nie na zasadach ogólnych lecz jedynie zgodnie z zawartą w nim szczególną regulacją. Dodać przy tym należy, że system płatności ONW, podobnie jak płatności bezpośrednich, jest elementem wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej i co do zasady płatności te, przysługują temu producentowi rolnemu, który spełnia określone wymogi i który złoży wniosek w terminie wyznaczonym dla państw członkowskich na składanie wniosków. Płatności przyznawane są raz do roku i przyznanie płatności innemu producentowi rolnemu niż ten który złożył wniosek stanowić musi wyjątek od zasady (por. uzasadnienie wyroku WSA w Lubinie z dnia 2 marca 2006 r. II SA/ Lu 130/06, ZNSA 2006/6/130).

W przywołanym przepisie określone zatem zostały warunki wstąpienia przez nowego posiadacza gruntów rolnych położonych na terenach ONW w uprawnienia materialnoprawne oraz procesowe poprzedniego posiadacza. Z tych względów nie można podzielić podniesionych w skardze zarzutów, że naruszony został przepis art. 30 § 4 k.p.a. Skarżący wywodzili bowiem uprawnienie do udziału w postępowaniu K. R. wyłącznie z faktu dokonania czynności cywilnoprawnej – przeniesienia własności gospodarstwa rolnego. Podkreślić jednak należy, że przedmiotowa sprawa nie dotyczy (jak sugeruje to skarga) prawa własności (czy nawet posiadania) gruntów rolnych (gospodarstwa rolnego) lecz przyznania płatności. Nie można więc tutaj wywodzić następstwa na podstawie art. 30 § 4 k.p.a. jak w przypadku zbycia nieruchomości. W postępowaniu o przyznanie płatności, następstwo prawne powstaje na mocy przepisu szczególnego, o ile zostaną spełnione określone w nim warunki. Jednym z tych warunków – co zostało wcześniej zauważone – jest złożenie stosownego wniosku przez osobę która przejęła posiadanie gospodarstwa rolnego.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy, dla oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia istotne jest zatem ustalenie, czy zostały spełnione przez podmiot, który przejął od J. R. posiadanie działek rolnych położonych na obszarach ONW, szczególne wymagania pozwalające na uznanie, że podmiot ten "wstąpił" na miejsce poprzedniego posiadacza w toczące się postępowanie. Podstawowe znaczenie ma tutaj warunek złożenia wniosku przez podmiot przejmujący posiadanie, w normatywnie zakreślonym 14 dniowym terminie od dnia przeniesienia posiadania działek rolnych. Zdaniem organu odwoławczego warunek ten nie został spełniony, gdyż K. R. nie złożył w wymaganym terminie koniecznego wniosku. Jednak w ocenie Sądu, na podstawie przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania i podjętych przez niego czynności procesowych, które zostały udokumentowane w aktach sprawy, nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie tej okoliczności.

Przypomnieć bowiem trzeba, że wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. obowiązek zebrania całego materiału, powoduje, że organ winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają znaczenie dla sprawy ( zob. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2001 r., I SA 301/00, LEX nr 53964). Finalne rozstrzygnięcie sprawy następuje więc na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego. Organy powinny zatem zadbać o należyte zabezpieczenie w aktach sprawy kompletnego materiału dowodowego koniecznego do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Przedstawione wraz ze skargą akta sprawy stanowią dla sądu administracyjnego podstawowy dowód przestrzegania prawa procesowego pozwalający na odtworzenie i na kontrolę procesu administracyjnego. Powyższe potwierdza brzmienie art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w myśl którego, sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.

Przyjmując zatem, że przedstawione Sądowi akta administracyjne (uporządkowane, ponumerowane i opisane) stanowią kompletny materiał dowodowy będący podstawą orzekania, stwierdzić trzeba, że organy nie wyjaśniły w należyty sposób kwestii związanych z ewentualnym wniesieniem wniosku o przejęcie płatności przez K. R. W aktach tych znajduje się bowiem kserokopia umowy darowizny z dnia 11 lipca 2005 r. (akt notarialny rep. A nr [...]), która jak wynika z pieczątki wpływu, złożona została w Biurze Powiatowym w W. w dniu 11 lipca 2005 r. Omawiany akt notarialny na pewno nie został organowi przekazany "z urzędu" przez sporządzającego go notariusza, gdyż żaden z obwiązujących przepisów nie nakłada na niego takiego obowiązku. W tej sytuacji mógł on być złożony przez jedną (lub wszystkie) strony zawartej umowy. Wskazać przy tym należy, że przed organem pierwszej instancji toczyły się w tym samym czasie również inne postępowania z wniosku J. R. wiążące się z posiadanymi przez niego nieruchomościami rolnymi. Na podstawie informacji organu i dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy – pochodzących z innych postępowań – można stwierdzić, że toczyły się w tym czasie postępowania w sprawie przyznania J. R. renty strukturalnej i płatności bezpośrednich. Z przekazanych Sądowi akt sprawy nie wynika jednak kto, w jakim celu i do którego z toczących się przed organem postępowań złożył omawiany dokument. Brak odpowiednich informacji w tym zakresie stanowi istotne uchybienie, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W procesie postępowania administracyjnego ustanowiona bowiem została ogólna zasada pisemności (art. 14 § 1) z której wypływa dla organów administracji publicznej obowiązek załatwiania sprawy w formie pisemnej. W doktrynalnym ujęciu odnosi się go nie tylko do czynności kończących postępowanie – wydania decyzji – ale również do całego ciągu czynności, od wszczęcia postępowania poprzez postępowanie wyjaśniające do pojęcia decyzji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C. H. Beck Warszawa 2006, s. 94). Z kolei przepis art. 67 § 1 k.p.a. nakłada na organy obowiązek sporządzenia protokołów z czynności postępowania mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba, że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie. Obowiązek ten dotyczy więc okoliczności prawotwórczych (takich od których zależy, czy określona osoba może być podmiotem praw i obowiązków i jakiego rodzaju). Do tego rodzaju okoliczności niewątpliwie należy przedstawienie umowy darowizny nieruchomości, która jest istotnym elementem dla rozstrzygnięcia nie tylko w sprawie przyznania renty strukturalnej, ale również w sprawie przyznania płatności bezpośrednich lub płatności ONW. Zauważyć wreszcie trzeba, że zgodnie z art. 72 k.p.a., czynność organu administracji publicznej, z której nie sporządza się protokołu (gdyby organ za taką uznał czynność złożenia owej umowy), a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który tych czynności dokonał. Z adnotacji takiej powinno więc wynikać od kogo, w jakim celu i do którego postępowania organ przyjmuje składane dokumenty. Precyzyjne wyjaśnienie tych okoliczności, wymaga niewątpliwie udziału strony, i ma ono szczególnie istotne znaczenie, gdy – jak w rozpoznawanej sprawie - w tym samym czasie, przed tym samym organem, toczą się zbieżne przedmiotowo i podmiotowo postępowania w których wymaga się aktywności strony polegającej na konieczności informowania organu o określonych okolicznościach lub składania określonych podań.

Dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, istotne znaczenie ma więc wyjaśnienie od kogo i w jakim celu organ przyjął kopię opisanej na wstępie umowy darowizny. Umowa ta – jak wynika z § 7 ust. 2 przywołanego na wstępie rozporządzenia – powinna być dołączona do wniosku, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia, nie można więc wykluczyć, że została ona złożona przez K. R., w związku z ubieganiem się przez niego o "przejęcie" płatności ONW za 2005 r. po swoim ojcu J. R. Trzeba bowiem mieć na względzie, że z treści art. 63 § 1 k.p.a. w związku z art. 67 § 1 k.p.a. wynika, że skuteczność żądania strony nie jest uzależniona od formy pisemnej (może być ono również wniesione ustnie do protokołu).

Sąd zauważył przy tym, że wniosek o przyznanie płatności w przypadku przeniesienia posiadania gruntów rolnych na rzecz innego podmiotu powinien być złożony na formularzu udostępnionym przez Agencję a wzór wniosku określony został przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozporządzeniu z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. Nr 52, poz. 532) co oznacza, że jest on sformalizowanym pismem procesowym. Jednak w okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest to, że w toku postępowania wszczętego na wniosek J. R. o przyznanie płatności ONW za 2005 r., bezsprzecznie naruszony został przez organ pierwszej instancji obowiązek czuwania nad tym aby strony i inni uczestnicy postępowania (a takim niewątpliwie był już K. R.) nie ponieśli szkody z powodu nieznajomości prawa i udzielania im, w tym celu, niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a. zdanie drugie). Organ pierwszej instancji – pomimo, że dysponował informacją o zmianie posiadacza gruntów rolnych, którą uzyskał już w tym samym dniu gdy zmiana ta miała miejsce - nie poinformował jednak K. R. o istotnych dla jego interesu prawnego przepisach, co mogło spowodować, że podejmowane przez niego działania - w tym również ewentualne podanie o wstąpienie w postępowanie - mogły nie mieć charakteru sformalizowanego. O konieczności złożenia takiego sformalizowanego wniosku przez swojego następcę prawnego, nie został również poinformowany J. R., co również miało wpływ na skierowanie do niego decyzji odmawiającej płatności. Brak działania organu w tym zakresie spowodował więc naruszenie przywołanego wyżej art. 9 k.p.a. Dodatkowo podkreślić trzeba, że prawo jednostki do otrzymania niezwłocznej i szczegółowej informacji prawnej zawarte jest również w art. 6 § 3a Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz w art. 10 ust. 3 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, który stanowi: "W razie potrzeby urzędnik służy jednostce poradą dotyczącą możliwości sposobu postępowania w sprawie wchodzącej w zakres jej działania oraz dotyczącej pożądanego sposobu rozstrzygnięcia sprawy".

Wobec tego co powiedziano dotąd, trzeba też zwrócić uwagę, że gdyby przedmiotowa umowa została złożona przez K. R. w związku z zamiarem przystąpienia do toczącego się postępowania, fakt ten – jako mający znaczenie prawotwórcze - organ winien był udokumentować przez spisanie protokołu z podaniem w nim wszystkich istotnych okoliczności towarzyszących, w tym ewentualnie zgłoszonego żądania. Jeżeli następnie organ stwierdziłby, że zgłoszone żądanie nie spełnia wymogów określonych w przepisach szczególnych , to powinien wezwać wnoszącego żądanie do usunięcia stwierdzonych braków w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Dopiero nieusunięcie wskazanych przez organ braków w zakreślonym terminie może wywołać dla strony negatywne skutki.

Reasumując, brak należytego wyjaśnienia okoliczności związanych ze złożeniem umowy darowizny z dnia 11 lipca 2005 r. do akt sprawy - zwłaszcza zaś niewyjaśnienie: czy umowa ta została złożona przez J. R. (w związku z koniecznością wykonania przez niego obowiązku informowania Agencji o zmianie posiadania gospodarstwa), czy też przez K. R. w związku z przystąpieniem przez niego do toczącego się postępowania o przyznanie płatności – czy wreszcie przez oba wskazane podmioty - stanowi naruszenie fundamentalnej zasady postępowania tj. obowiązku podjęcia przez organ administracyjny, wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy – art. 7 k.p.a. Właściwe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy – niezbędne dla prawidłowości podejmowanych decyzji – wymaga z kolei wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego – art. 77 k.p.a. Tym obowiązkom niewątpliwie uchybił organ pierwszej instancji a i organ odwoławczy zaistniałych błędów i braków nie usunął. Skoro zatem organ wydał zaskarżone orzeczenie, bez pełnej znajomości stanu faktycznego sprawy, nie można w tym momencie zgodzić się z jego kategoryczną oceną, że K. R. nie przystąpił do toczącego się postępowania i wobec powyższego należało odmówić przyznania płatności J. R.

Niezależnie od przedstawionych wyżej zarzutów Sąd uznał za konieczne zaznaczenie, że decyzja organu pierwszej instancji podjęta została z naruszeniem przepisu art. 107 § 3, art. 11 oraz art. 8 k.p.a. Ta część decyzji, która nazwana została przez organ "uzasadnieniem", nie odpowiada bowiem jakimkolwiek warunkom wynikającym z przywołanych wyżej przepisów. Wymogów uzasadnienia faktycznego i prawnego określonych w art. 107 § 3 k.p.a. nie może bowiem spełniać uzasadnienie, które praktycznie sprowadzone zostało do jednego zdania o niezrozumiałej treści: "Producent jest stroną wiodącą w sprawie (0022 - ...), do czego nie jest uprawniony w kontekście uczestnictwa w kontrolowanej sprawie (0022 - ...)". Decyzja pozbawiona została zatem uzasadniania prawnego i praktycznie uzasadnienia faktycznego. Lapidarność zacytowanego zdania, a przede wszystkim jego kompletna niezrozumiałość powodują, że nie wyjaśnia ono – zarówno stronie postępowania, jak i organom kontrolującym - przyczyny odmowy przyznania płatności J. R. Pomijając już, że w postępowaniu administracyjnym nie występuje pojęcie "strony wiodącej w sprawie", to takie "uzasadnienie", należy uznać za absolutnie naruszające przywołane wyżej dyrektywy procesowe i wskazujące wręcz na lekceważący stosunek organu do nałożonych na niego przez ustawodawcę obowiązków w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem Sądu można nawet uznać, że praktycznie decyzja organu pierwszej instancji wydana została bez wymaganego prawem uzasadnienia. Okoliczność ta, powinna zostać zauważona przez organ drugiej instancji. Wymogi decyzji administracyjnej zostały bowiem precyzyjnie określone w art. 107 k.p.a. Zgodnie z § 3 tego przepisu, uzasadnienie faktyczne i prawne stanowią obowiązkowy składnik każdej decyzji administracyjnej, a braki w tym zakresie stanowią o wadliwości tego aktu. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Wyjaśnienie powodów zastosowania przez organ określonego przepisu prawa podlega kontroli w drodze administracyjnej bądź sądowej pod kątem jego prawidłowości.

Z powyższych względów nie można utrzymać w mocy decyzji która praktycznie nie zawiera uzasadnienia. Brak taki powoduje, że strona zostaje również pozbawiona możliwości obrony swoich praw w postępowaniu instancyjnym.

Przedstawione wyżej uchybienia, w szczególności w zakresie należytego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy (art. 7, art. 77 k.p.a.), należytego realizowania zasady informowania (art. 9 k.p.a.), należytego motywowania podjętego rozstrzygnięcia (107 § 3 i art. 11 k.p.a.) powodują, że zarówno decyzja organu pierwszej instancji jak również decyzja organu odwoławczego, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy kompetentny organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, co do złożenia w dniu 11 lipca 2005 r. umowy darowizny i towarzyszących temu faktowi okoliczności. Ustalenia – z udziałem stron - wymaga kto, w związku z jakim postępowaniem i w jakim celu złożył przedmiotową umowę. Dopiero wyjaśnienie tej okoliczności pozwoli na podjęcie odpowiednich dalszych kroków procesowych w sprawie, ewentualnie na wydanie rozstrzygnięcia. Organ winien mieć również na względzie wymóg wynikający z art. 67 § 1 k.p.a. oraz to, że skuteczność żądania strony nie jest uzależniona od formy pisemnej ( art. 63 § 1 w związku z art. 67 § 1 k.p.a.) a braki formalne żądania, mogą powodować dla strony niekorzystne skutki dopiero po bezskutecznym upływnie terminu do ich uzupełnienia ( art. 64 § 2 k.p.a.).

Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z istotnym naruszeniem prawa procesowego mogącym mieć wpływ na wynik sprawy – zgodnie z art. 145 § 1 lit c w związku z art. 134 i art. 135 powołanej wcześniej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Klauzula zawarta w pkt II wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu w sposób uwzględniający skargę, przepisu art. 152 przywołanego aktu. Orzeczenie o kosztach postępowania swoje wsparcie znalazło zaś w art. 200 przywołanej ustawy.