Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 557/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art.99 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 341
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Protokolant: Asystent sędziego Joanna Karpińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2020 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 30 marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia 9 stycznia 2020 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 30 marca 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty K. z dnia 9 stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie skierowania P. B. (dalej również jako "strona", "odwołujący" albo "skarżący"), posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w związku z zaistnieniem uzasadnionego zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia.

Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Pismem z dnia 6 grudnia 2019 r. Prokurator Rejonowy w K. poinformował Starostwo Powiatowe w K., że w toku postępowania prowadzonego przez Prokuraturę w sprawie [...] uzyskano opinię dwóch biegłych lekarzy psychiatrów, którzy rozpoznali u P. B. "cechy uzależnienia od THC".

Prokurator podniósł, że wskazane wyżej rozpoznanie nasuwa zastrzeżenia co do stanu zdrowia P. B. a zwłaszcza co do uwarunkowanych predyspozycji do kierowania pojazdami mechanicznymi. Tym samym organ pierwszej instancji winien wszcząć postępowanie w sprawie skierowania kierowcy na badania lekarskie celem stwierdzenia przeciwskazań lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi.

Do pisma Prokurator dołączył nie poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię jednostronicowego wyciągu z opinii zawierającego wnioski biegłych wskazując, że opinia pozostaje do wglądu w Prokuraturze.

Przychylając się do wniosku Prokuratora, Starosta K. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie i decyzją z dnia 9 stycznia 2020 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.; powoływanej dalej w skrócie jako "u.k.p.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") skierował P. B. na badania lekarskie.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że okoliczności ustalone w oparciu o opinię biegłych psychiatrów nasuwają zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy.

P. B. zaskarżył opisaną wyżej decyzję w drodze odwołania skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

Wnosząc o uchylenie wydanej decyzji skarżący podniósł zarzuty:

- naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nie zbadanie wyczerpująco okoliczności faktycznych sprawy i nie dopełnienie obowiązku zgromadzenia materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną i wnikliwą jego analizę, a jedynie oparcie się na twierdzeniu Prokuratury Rejonowej w K. w piśmie z dnia 6 grudnia 2019r. o rozpoznaniu cech uzależnienia od THC, która to nawet nie załączyła opinii dwóch biegłych psychiatrów, na którą się powołuje, a jedynie kopię kartki z zapisem "wnioski" w punktach, z dwiema pieczątkami i podpisami, z których to jedna z pieczątek jest nieczytelna, a nadto nie wiadomo jakiego okresu czasu informacje te dotyczą, i w jakim czasie wnioski te zostały sporządzone;

- naruszenia art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b) i ust. 2 pkt. 1 lit. c) u.k.p. poprzez przedwczesne rozstrzygnięcie sprawy przez organ pierwszej instancji, bez dokonania prawidłowych ustaleń, czy w stosunku do skarżącego zachodzą uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia, a mianowicie duże prawdopodobieństwo, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu w takim charakterze, i że przeciwwskazania te powinny zostać zweryfikowane podczas badania lekarskiego.

Decyzją z dnia 30 marca 2020 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) i ust. 2 pkt 1 lit. a) u.k.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w art. 99 ust. 1 u.k.p. z urzędu na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b (ust. 2 pkt 1 lit. a tej ustawy). Zgodnie z kolei z przepisem art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (...), podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stan u jej zdrowia.

W świetle powyższego przepisu zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia muszą być "uzasadnione" i "poważne", a więc okoliczności ustalone przez organ muszą przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem wskazywać, że z uwagi na stan zdrowia w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami i powinny zostać zweryfikowane podczas badania lekarskiego. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionym w tym zakresie lekarzom. Sformułowanie "uzasadnione zastrzeżenia" zawarte w analizowanym przepisie należy interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Psychofizyczna kondycja kierowcy jest ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Dla zachowania bezpieczeństwa niezbędne jest więc czuwanie nad tym, by osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o takie uprawnienie, ale także w czasie późniejszym, kiedy korzystają z tych uprawnień. Stąd też ingerencja organów administracji w postaci sprawdzenia stanu zdrowia kierowcy.

Kolegium wskazało dalej, że do wniosku o wszczęcie postępowania załączono fragment opinii (wnioski) dwóch lekarzy psychiatrów. Z wniosków wynika, że P. B. nie jest chory psychicznie, stwierdzono u opiniowanego cechy zaburzeń osobowości oraz uzależnienie od THC - aktualnie wymuszona abstynencja. Stwierdzono, ze pacjent powinien być leczony odwykowo.

Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy stwierdzić należy, iż pismo z dnia 6 grudnia 2019r. Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. wraz z przedłożoną częścią opinii psychiatrycznej, w której stwierdzono u strony cechy zaburzeń osobowości oraz cechy uzależnienia od THC, stanowi informację wiarygodną, nasuwającą uzasadnione zastrzeżenia co do stanu sprawności psychofizycznych kierowcy, które mogą powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Zaburzenia osobowości oraz uzależnienie od THC mogą bowiem wpływać na reakcje kierowcy na drodze oraz szybkość i trafność podejmowanych decyzji w trakcie jazdy. Nie tylko choroba psychiczna może powodować uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, mające wpływ na wydanie decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy. Również zaburzenia osobowości mogą powodować zmiany zachowania, które wpływają na sprawność kierowcy, jako uczestnika ruchu drogowego z perspektywy bezpieczeństwa ruchu drogowego dla niego samego i innych uczestników ruchu.

W ocenie Kolegium wnioski zawarte w sporządzonej w ramach postępowania prokuratorskiego opinii psychiatrycznej, wskazujące na rozpoznanie u P. B. uzależnienia od THC i zaburzeń osobowości stanowią uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, co powoduje konieczność skierowania skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Opinia psychiatryczna została sporządzona przez dwóch biegłych psychiatrów na potrzeby postępowania karnego, niewątpliwie jest ona wiarygodnym źródłem informacji o stanie zdrowia strony. Informacja, która była powodem wszczęcia przez organ postępowania w niniejszej sprawie pochodziła od Prokuratora Prokuratury Rejonowej i była oparta na opinii biegłych lekarzy psychiatrów, wnioski z opinii stanowią źródło wiarygodnej informacji dla organu.

Ujawnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia strony są istotne dla posiadania uprawnień do kierowania pojazdami, o czym rozstrzyga treść art. 3 ust. 1 u.k.p., w świetle którego kierującym pojazdem może być osoba, która m.in. jest sprawna pod względem fizycznym i psychicznym. Niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo tak kierowcy, jak i innych uczestników dróg.

Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że to czy i w jakim stopniu stwierdzone u skarżącego zaburzenia osobowości i uzależnienie od THC mogą wpływać na jego zdolność kierowania pojazdami będzie dopiero przedmiotem badania przez lekarzy specjalistów. Na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich uprawniony lekarz stwierdzi czy istnieją, czy też nie istnieją w przypadku strony, przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że są one niezasadne. Okoliczność czy istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem przez skarżącego nie podlega badaniu w niniejszym postępowaniu. O istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami może zadecydować wyłącznie uprawniony lekarz. Skierowanie zaś na badania lekarskie przeprowadzone w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami ma charakter zapobiegawczy. W przedmiotowym postępowaniu rolą organu jest ustalenie czy istnieją wiarygodne informacje o zastrzeżeniach w stanie zdrowia skarżącego, które to zastrzeżenia mogą wskazywać na niezdolność do prowadzenia pojazdów. W ocenie Kolegium zastrzeżenia co do stanu zdrowia P. B. podnoszone przez Prokuratora są istotne, skoro dotyczą zaburzenia osobowości i uzależnienia od THC, co zostało stwierdzone opinią biegłych psychiatrów.

W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku P. B. wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć podniósł zarzuty:

- naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 8, art. 77, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy z uwagi na dokonanie błędnej weryfikacji stanu faktycznego i ustalenie stanu faktycznego wyłącznie na twierdzeniach PR w K. i załączniku do zawiadomienia, który nie może stanowić wiarygodnego dokumentu, zaś organy obydwu instancji w takiej sytuacji powinny dokonać weryfikacji materiału dowodowego celem ustalenia istnienia zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierującego;

- naruszenia art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.k.p. przez ich błędną wykładnię poprzez uznanie, że zawiadomienie poparte załącznikiem, który jest kopią części z całości opinii uzasadnia poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia, w sytuacji gdy z kopii nie można nawet odczytać wszystkich autorów pisma, zaś starosta nie jest zobligowany do zweryfikowania twierdzeń Prokuratury i załącznika, który stanowi dowód na poparcie ustaleń faktycznych zaskarżonej decyzji o skierowaniu na badania lekarskie, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia określonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej poprzez zastosowanie i wydanie decyzji o skierowaniu na badania, mimo braku spełnienia przesłanek uzasadniających zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że poddanie się sprawdzeniu stanu zdrowia jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Oznacza to, że nie wystarczą same wątpliwości, iż kierujący ze względu na stan zdrowia nie gwarantuje bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Okoliczności ustalone przez organ muszą z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu w takim charakterze i przeciwwskazania te powinny zostać zweryfikowane podczas badania lekarskiego.

W realiach rozpoznawanej sprawy Starosta K. był zobligowany do dokonania oceny, czy informacja uzyskana od Prokuratora Rejonowego w K. o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego jest wiarygodna i wystarczająca do wydania decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b) u.k.p. Prawidłowa wykładnia powołanego przepisu winna prowadzić do uznania, że Prokuratura Rejonowa w K. jest zobowiązana wskazać uzasadnione zastrzeżenia odnośnie stanu zdrowia kierowcy, a jeżeli tego zaniecha, Starosta winien zobowiązać Prokuraturę do uzupełnienia wniosku i dopiero wówczas dokonać oceny wskazanych okoliczności z punktu widzenia spełnienia przesłanek ustawowych do skierowania na badania lekarskie. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji nie uzyskał żadnych dodatkowych informacji od Prokuratury, poprzestając jedynie na jednozdaniowej informacji zawartej w piśmie wraz z części kopii opinii biegłych, których to pieczątki są nieczytelne, co pozbawia możliwości zweryfikowania autora opinii, o stwierdzeniu uzasadnionych i poważnych okoliczności mogących stanowić istotną przeszkodę do prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu publicznym. Organy orzekające nie dysponowały tym samym żadnym materiałem mogącym stanowić przedmiot analizy, aby stwierdzić, czy zostały spełnione przesłanki z art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b) u.k.p.

W konsekwencji, organy poprzestając wyłącznie na informacji uzyskanej z Prokuratury dokonały błędnych ustaleń stanu faktycznego i niezasadnie (przedwcześnie) przyjęły istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego. Starosta był zaś zobowiązany do zwrócenia się o uzyskanie informacji jakiego rodzaju schorzenia skarżącego stanowią uzasadnione i poważne okoliczności, mogące stanowić istotną przeszkodę do prowadzenia przez skarżącego pojazdów mechanicznych w ruchu publicznym, które zostaną poparte wiarygodnym materiałem dowodowym, a nie jakimś wyrwanym z kontekstu tekstem kopii opinii, z której nie można nawet odczytać w pełni wszystkich autorów tej opinii.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.

W piśmie z dnia 23 czerwca 2020 r. Prokurator Rejonowy w K. wnosząc o oddalenie skargi podniósł, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze organy orzekające w sprawie zweryfikowały stan faktyczny. Ponadto Prokurator wskazał, że składając wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie z uwagi na ochronę dóbr osobistych skarżącego przesłano wyciąg z opinii zaznaczając, że opinia w całości pozostaje do wglądu w siedzibie Prokuratury.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu skarżący uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty K. o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

Stosownie do treści art. 75 ust. 1 pkt 5 tej ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega osoba posiadająca prawo jazdy (...), jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Zgodnie natomiast z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p., gdy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie wydaje starosta.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organy rozpoznając niniejszą sprawę zasadnie przyjęły, iż organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu musi czuwać nad tym, by osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność także w okresie, gdy z tych uprawnień korzystają, a dla realizacji tego celu służy regulacja zawarta w przywołanym powyżej art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p.

Należy jednak mieć także na uwadze, że prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy, a jego ograniczenia mogą mieć miejsce tylko w ściśle określonych przez prawo wypadkach, i z tego też powodu ingerencja organu administracyjnego w postaci sprawdzenia stanu zdrowia kierującego jest ograniczona. Organ ten nie może dokonywać tej czynności w sposób dowolny, lecz tylko wtedy, gdy spełnione są ustawowe przesłanki. Wezwanie kierującego do poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia – w myśl przywołanego przepisu – jest bowiem dopuszczalne tylko wówczas, gdy nasuną się uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, przy czym zastrzeżenia te muszą zostać przynajmniej uprawdopodobnione. Istniejące w danym przypadku okoliczności muszą zatem z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do kierującego występują przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu w takim charakterze

W niniejszej sprawie postępowanie w sprawie skierowania skarżącego (kierowcy) na badania lekarskie w celu ustalenia u niego istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami zostało wszczęte z urzędu przez organ pierwszej instancji na podstawie uzyskanej od Prokuratora Rejonowego w K. informacji o poddaniu skarżącego w toku nadzorowanego przez Prokuraturę postępowania jednorazowemu badaniu sądowo-psychiatrycznemu i sporządzeniu z tego badania opinii, z której wynika, że biegli rozpoznali u P. B. "cechy zaburzeń osobowości i cechy uzależnienia od THC – aktualnie wymuszona abstynencja". Składając wniosek o wszczęcie postępowania Prokurator podniósł, że wskazane wyżej rozpoznanie nasuwa zastrzeżenia co do stanu zdrowia P. B. a zwłaszcza co do uwarunkowanych predyspozycji do kierowania pojazdami mechanicznymi.

Ze wskazanych na wstępie niniejszych rozważań regulacji ustawowych wynika, że stan zdrowia kierowcy jest istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu. Regulacja ta ma na celu nie tylko niedopuszczenie do udziału w ruchu w charakterze kierujących osób niemających wymaganego stanu zdrowia, ale także eliminowanie z ruchu tych osób, które utraciły warunki zdrowotne po uzyskaniu uprawnień do prowadzenia pojazdów lub u których przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów nie zostały ujawnione w toku badania przed wydaniem prawa jazdy. Rozpoznanie niniejszej sprawy wymagało zatem rozważenia zaistnienia przesłanek wymienionych w przepisach, zgodnie z którymi starosta może skierować na badania lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. W tej sytuacji wniosek Prokuratora stanowił sygnał dla organu administracji publicznej uprawnionego do wydania przedmiotowej decyzji do zbadania, czy dysponuje on wiarygodną informacją o uzasadnionych i poważnych zastrzeżeniach o stanie zdrowia skarżącego, mogących powodować u niego niezdolność do prowadzenia pojazdów. Zatem organ ten miał rozstrzygnąć według stanu faktycznego istniejącego na dzień orzekania, czy spełnione zostały w sprawie przesłanki do wydania decyzji w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p. i w tym celu - zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. - zobligowany był do zgromadzenia stosownego materiału dowodowego w sprawie uzasadniającego – w świetle przesłanek określonych w art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. – wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie.

Przepis art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. został tak zredagowany, że po pierwsze, musi istnieć przesłanka materialnoprawna w postaci "uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia", a po drugie, muszą one być potwierdzone w wyniku przeprowadzonego postępowania, które kończy decyzja o skierowaniu na badania lekarskie. Nie można w związku z tym przyjmować, że organ administracji publicznej przed wydaniem decyzji, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p., nie ma obowiązku pozyskiwania jakiejkolwiek wymaganej w realiach danej sprawy dokumentacji (w tym dokumentacji medycznej kierowcy), dokonywania jej analizy, gdyż związany jest wnioskiem Prokuratora o wszczęcie postępowania administracyjnego. Innymi słowy, w tego typu sprawach nie można zakładać istnienia swoistego automatyzmu prowadzącego w każdym przypadku uzyskania zawiadomienia przez starostę do wydania przezeń decyzji kierującej na badania, a więc automatyzmu polegającego na wydaniu danej decyzji administracyjnej bez analizy wskazanych w zawiadomieniu faktów. W takim bowiem wypadku, a więc przy założeniu automatyzmu, ciężar orzekania w tej materii spoczywałby nie na staroście, a na podmiocie zawiadamiającym. Decyzja w tej materii - co oczywiste - wymaga szczególnej wnikliwości i oceny całokształtu okoliczności oraz przedstawienia wszelkich jej aspektów w uzasadnieniu. Na organie administracji publicznej prowadzącym każde postępowanie administracyjne, a zatem także w przedmiocie skierowania osoby posiadającej prawo jazdy na badania lekarskie, stosownie do tzw. zasady oficjalności, ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.).

W niniejszej sprawie organy obu instancji przyjęły, że wystarczającą okolicznością wskazującą na istnienie uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego, uzasadniającą wszczęcie postępowania a następnie nałożenie na skarżącego obowiązku poddania się badaniu lekarskiemu mającemu na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, była informacja Prokuratora Rejonowego w K. poparta wyciągiem z opinii sądowo-psychiatrycznej dotyczącej osoby skarżącego, w której to opinii biegli psychiatrzy orzekli, że rozpoznali u P. B. "cechy zaburzeń osobowości i cechy uzależnienia od THC – aktualnie wymuszona abstynencja"

Należy w tym miejscu podkreślić, że do pisma z dnia 6 grudnia 2019 r. Prokurator nie dołączył całej opinii lecz wyłącznie nie poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię jednostronicowego wyciągu z przedmiotowej opinii zawierającego wnioski biegłych. Z treści przedmiotowego dokumentu nie wynika zaś w ogóle w jakiej sprawie ta opinia została wydana (jakiego czynu bądź czynów dotyczyło postępowanie prowadzone przeciwko skarżącemu), kiedy (w jakiej dacie) ten dokument został sporządzony i czym w istocie (jakim środkiem albo jaką substancją) jest wskazane w opinii "THC". Trudno jest również zweryfikować osoby, które pod tym dokumentem się podpisały. W treści pisma kierowanego do Starosty K. znalazła się nadto wzmianka, że opinia pozostaje do wglądu w Prokuraturze.

Mając na uwadze wskazane wyżej regulacje prawnej nie można w ocenie Sądu orzekającego uznać, by taki materiał mógł stanowić samoistną podstawę do prowadzenia przez organy postępowania w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, gdyż w istocie nie obrazuje on istniejących zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego, które można by uznać za na tyle poważne, by uzasadniały przeprowadzenie wobec skarżącego badania lekarskiego. Przyjąć zatem należy, że zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy, ograniczający się w istocie do ww., nie poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii jednostronicowego wyciągu z przedmiotowej opinii zawierającego wnioski biegłych nie dawał podstaw do przyjęcia, że w czasie wydawania decyzji istniały uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, uzasadniające skierowanie go na badanie lekarskie mające na celu stwierdzenie bądź wykluczenie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

W ocenie Sądu informacje i wnioski wynikające z opinii mającej w założeniu uzasadniać istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy mogą stanowić źródło decyzji administracyjnej o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie tylko wtedy, gdy wskazanemu dokumentowi nie można zarzucić niekompletności bądź zdawkowości. Jeżeli taki kompletny i nie budzący wątpliwości co do treści dokument nie zostanie przedłożony organowi właściwemu rzeczowo w sprawach dotyczących skierowania na badania lekarskie organ ten winien zobowiązać Prokuratora do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dokumentu nie budzącego we wskazanym wyżej zakresie jakichkolwiek wątpliwości. Niewystarczające ze strony organu orzekającego było w tej materii poprzestanie na wskazaniu Prokuratora, że z opinią w całości można się zapoznać w siedzibie Prokuratury zważywszy, że w świetle art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek zebrać materiał dowodowy. Istotnym jest nadto wskazanie, że organ orzekający jest w sprawach dotyczących skierowania kierowcy na badania lekarskie gwarantem tego, że ograniczenie praw obywatelskich następuje z uzasadnionych przyczyn.

W kontrolowanej sprawie organ pierwszej instancji takich kroków nie podjął, a zatem uznać należy, że nie dysponował materiałem mogącym stanowić przedmiot analizy celem stwierdzenia, czy hipoteza normy zawartej w przepisie art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b) u.k.p. rzeczywiście w stosunku do skarżącego została zrealizowana. Tym samym organ ten wydał decyzję z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Brak jakiejkolwiek reakcji ze strony starosty prowadził także do naruszenia określonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej.

W realiach sprawy zasadnie zarzucono także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W istocie decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera uzasadnienia spełniającego wymogi tego przepisu. Natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji wobec wskazanych wyżej braków w zakresie materiału dowodowego nie zawiera dających się zweryfikować ustaleń co do istnienia najistotniejszej przesłanki do skierowania skarżącego na badania lekarskie.

Z uwagi na wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania uznać należy, że organy orzekające naruszyły także art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b) u.k.p. rozstrzygając sprawę przedwcześnie.

Uznając w reasumpcji, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu pierwszej zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji winien uwzględnić oceny prawne i wyrażone powyżej wskazania zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a.