Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 295/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Irena Kamińska (spr.) Sędziowie NSA - Cezary Pryca - Anna Lech Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi H.P. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1976 r. - oddala skargę -


UZASADNIENIE

W dniu 22 lipca 2002 r. wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga H.P. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1976 r. orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Państwa zabudowanej nieruchomości, o powierzchni [...]m2, położonej w W. przy ul. [...] i przyznającej za nią odszkodowanie.

Z ustaleń organów administracyjnych orzekających w sprawie wynika, że przedmiotowa nieruchomość - należąca do H.P. - została wywłaszczona na rzecz Państwa na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. Nr 10 z 1974r., poz. 64 ) – decyzją z dnia [...] marca 1976r. nr [...] na wniosek Urzędu Dzielnicowego [...] Wydziału Architektury Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 1975 r. z uwagi na to, że została przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]"

Decyzją tą przyznano skarżącej odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, którego wysokość, w kwocie [...] zł, została określona w oparciu o elaboraty szacunkowe biegłych rzeczoznawców Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miasta W. oraz aneks do elaboratu szacunkowego, określającego wysokość odszkodowania za zabudowania z dnia [...] listopada 1975r.

Pismem z dnia [...] marca 1976 r. H.P. zakwestionowała wysokość przyznanego odszkodowania.

W wyniku przeprowadzonych przez organ czynności, w dniu [...] maja 1977 r., został sporządzony kolejny aneks do elaboratu szacunkowego obiektów budowlanych położonych na przedmiotowej nieruchomości, w którym przeszacowano wartość odszkodowania za budynki zgodnie z zarządzeniem nr [...] Naczelnego Dyrektora Państwowego Zakładu Ubezpieczeń, obowiązującego od dnia 01 stycznia 1976 r.

Na tej podstawie - w dniu [...] lipca 1977 r. - została wydana z upoważnienia Naczelnika Dzielnicy [...] decyzja nr [...] ustalająca uzupełniające odszkodowanie za zabudowania znajdujące się na tej nieruchomości, w kwocie [...] zł.

Skarżąca, nie zgadzając się nadal z wysokością otrzymanego odszkodowania, w dniu [...] grudnia 1992r. złożyła pismo do Urzędu Gminy [...] z wnioskiem , sprecyzowanym w piśmie z dnia [...] maja 1995r, o przyznanie zrewaloryzowanej niewypłaconej - jej zdaniem - części odszkodowania, działki rekreacyjno - budowlanej na terenie [...] lub Gminy [...] albo innej formy rekompensaty.

Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 1995r. umorzył postępowanie w tej sprawie jako bezprzedmiotowe, wobec wypłacenia należnego odszkodowania.

Organ odwoławczy, do którego zwróciła się H.P. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W trakcie postępowania skarżąca wielokrotnie modyfikowała swój wniosek. Ostatecznie H.P. pismem z dnia [...] kwietnia 1996r. wystąpiła z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 1976r. orzekającej o wywłaszczeniu i odszkodowaniu.

Wojewoda [...] decyzją, nr [...] z dnia [...] czerwca 1996r. odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie.

W związku z wejściem w życie z dniem 01 stycznia 1998r. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741) i zmianą przepisów dotyczących właściwości organów odwoławczych w sprawach wywłaszczania nieruchomości, odwołanie od tej decyzji rozpoznał Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

Uchylił on decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. zaskarżoną decyzje Wojewody [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Wobec negatywnego sporu kompetencyjnego między Wojewodą [...] a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 czerwca 2001 r. wyznaczył do rozpoznania wniosku H.P. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1976 r. Wojewody [...].

Decyzją z dnia [...] lutego 2002r. Nr [...], znak [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Organ administracyjny I instancji w uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że ocena prawidłowości decyzji administracyjnej powinna być dokonana w oparciu o przepisy prawa materialnego i procesowego obowiązującego w dniu jej wydania, a stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy zostanie udowodnione, że decyzja ta jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 §1 kpa.

Wobec faktu, że zarzuty H.P. sprowadzały się do zakwestionowania wysokości przyznanego odszkodowania, a szczególnie do niekorzystnej dla skarżącej różnicy między wyceną dokonaną przez biegłych w związku wywłaszczeniem nieruchomości, a wyceną dokonaną przez rzeczoznawców Wydziału Finansowego Urzędu Dzielnicowego [...] dla celów podatkowych, stwierdzono, że odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości mogło być ustalone jedynie według zasad przewidzianych w ustawie z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

W związku z tym, że zarówno z akt sprawy jak i z treści decyzji wynika, że odszkodowanie za grunt, roślinność oraz obiekty budowlane ustalone zostało zgodnie z art. 8 tej ustawy - Wojewoda [...] uznał, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja o wywłaszczeniu i przyznaniu odszkodowania została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym nie można stwierdzić jej nieważności.

Od powyższej decyzji skarżąca odwołała się do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, z prośbą o wnikliwe rozpatrzenie sprawy, gdyż arbitralne wywłaszczenie, bez dodatkowego uzasadnienia, za sporną kwotę stanowi o takiej wadliwości decyzji, która powoduje jej nieważność z mocy prawa.

Organ administracyjny II instancji, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję uznał, że nie istnieją podstawy do zmiany wydanego orzeczenia, ponieważ jest ono zgodne z obowiązującymi wówczas przepisami prawa. Wysokość odszkodowania, choć odbiega od wyceny rynkowej nieruchomości, jest zgodna z regulacjami dotyczącymi jego ustalania dla celów wywłaszczeniowych i dlatego nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Od tego orzeczenia w dniu [...] lipca 2002 r. H.P. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zgadzając się z faktem, że "wartość nieruchomości jest różnie liczona dla różnych celów".

W odpowiedzi na skargę organ administracyjny II instancji podtrzymał swoje stanowisko wskazując, że skarżąca nie powołuje żadnych nowych okoliczności, a zarzuty podniesione w skardze stanowią polemikę z treścią uzasadnienia decyzji.

Z dniem 01 stycznia 2004 r. sprawa została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdyż zgodnie z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd sprawuje kontrolę prawidłowości postępowania administracyjnego pod względem zgodności z przepisami prawa oraz orzeka na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Działanie w trybie nadzoru na podstawie art. 156 kpa powoduje, że badane są jedynie kwestie prawne które powinny być rozstrzygnięte według zasad stosowania kasacji.

Zgodnie z art. 16 § 1 kpa domniemanie ważności decyzji administracyjnej może być obalone jedynie przez stwierdzenie jej nieważności. Wymaga to wskazania ciężkiej wadliwości decyzji np., że została wydana bez podstawy prawnej lub z innym rażącym naruszeniem prawa.

Argumenty podnoszone przez stronę we wszystkich instancjach odwoławczych nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności zakwestionowanej decyzji, z uwagi na fakt, że sposób wyliczenia odszkodowania, choć zdaniem strony krzywdzący dla niej, jest jednak zgodny z prawem.

Odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości zostało ustalone zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 8 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. Nr 10 z 1974r., poz. 64 ). Wysokość odszkodowania obliczono w oparciu o elaboraty szacunkowe biegłych rzeczoznawców Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miasta W.:

- za grunt na podstawie ustępu 8 pkt.1 tego artykułu oraz

* Zarządzenia Nr 9 Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia

29.01.1974 r. (Dz. Bud. Nr 2 poz. 2), określającego wielkość powierzchni działki normatywnej

* Zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta W., dotyczącego

obliczania odszkodowania za grunty przewyższające normatyw

* Zarządzenia Naczelnika Dzielnicy [...], dotyczącego klas gruntów

* Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27.09.1974r. ( Dz. U, Nr 36, poz. 212 ) i Zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta W. z dnia [...].10.1974r., dotyczących ustalania przeciętnego kosztu wybudowania domu jednorodzinnego na terenie miasta W.

- za dom jednorodzinny i inne części składowe nieruchomości na podstawie ustępu 10 i 12 oraz

* Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27.09.1974 r. ( Dz. U. Nr 36, poz. 212),

dotyczącego zasad ustalania odszkodowań za budynki i grunty w mieście

* Cennika Państwowego Zakładu Ubezpieczeń dla szacowania budynków

systemem szczegółowym

* Katalogów cen kosztorysowych

* Zarządzenia Nr [...] Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...].11.1971r.

- za rośliny na podstawie ustępu 5 oraz

■ Instrukcji wykonawczej do wyceny roślin sadowniczych - pismo Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...].10.1970r. Nr [...], obowiązującej od dnia 01.11.1970r.

Przepisy te nie przewidywały ustalenia odszkodowania w wysokości równej rynkowej wartości wywłaszczonej nieruchomości.

Należy stwierdzić, że nie było i nadal brak jest podstaw prawnych do przyznania H.P. odszkodowania w takiej wysokości, w jakiej się domaga.

W świetle obowiązujących przepisów prawa nie ma możliwości naprawienia poczucia krzywdy osobie, która w wyniku wywłaszczenia nie otrzymała pełnej, rynkowej rekompensaty za przejętą nieruchomość.

Dlatego zgadzając się z argumentami organów administracji orzekających w sprawie, należy stwierdzić, że decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1976 r. orzekająca o wywłaszczeniu na rzecz Państwa zabudowanej nieruchomości, o powierzchni [...] m2, położonej w W. przy ul. [...] i przyznająca za nią odszkodowanie nie narusza w sposób rażący prawa ani nie jest dotknięta inną z wad wymienionych w art. 156 kpa. W związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności.

Wobec powyższego - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) -skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2002r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1976 r. - oddalono.