Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 617/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6349 Inne o symbolu podstawowym 634
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia -, Sędzia -, WSA -, Protokolant - Beata Bińkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1) Uchyla zaskarżone postanowienie 2) Uchyla postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2005 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym:

T. B. dnia 31 stycznia 2005 r. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie mu uprawnień kombatanckich, wniosek swój motywując tym, że w listopadzie 1940 r. został wywieziony do obozu hitlerowskiego w D. Do wniosku dołączył m.in. życiorys, rekomendację Związku [...] oraz oświadczenia trzech świadków.

Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił T. B. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim w D. w listopadzie 1940 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona nie przedstawiła dostatecznych dowodów potwierdzających wysiedlenie do obozu w D., w szczególności nie uznano za wiarygodne przedstawionych przez stronę oświadczeń świadków.

Zainteresowany pismem z dnia 29 marca 2005 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego dołączył zaświadczenie z Urzędu Gminy w K. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego przesłuchano T. R. - jednego ze świadków, których oświadczenia zainteresowany dołączył do wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich. Świadek ten dnia [...] sierpnia 2005 r. składając zeznania - w sprawie dotyczącej innego wnioskodawcy - przed Kierownikiem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie potwierdził zawartych w oświadczeniu informacji o wysiedleniu T. B. do obozu w D.

W związku z tym, że po przeprowadzeniu dowodu z ustnego przesłuchania świadka zaszło podejrzenie sfałszowania oświadczenia organ na podstawie art. 304 §2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego [Dz. U. 1997. Nr 89, poz. 555] dnia [...] września 2005 r. skierował do Prokuratury Rejonowej w P. zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów określonych w art. 270 §1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny [(Dz. U. 1997. Nr 88, poz. 553) - dalej k.k.] i art. 13 §1 k.k. w zw. z art. 272 k.k. oraz usiłowania oszustwa z art. 13 §1 k.k. w zw. z art. 286 §1 k.k. Następnie - postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] - Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zawiesił z urzędu prowadzone przez siebie postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że Kierownik Urzędu nie jest uprawniony do samodzielnego rozstrzygania co do autentyczności oświadczeń świadków i z tego względu skierował do właściwej prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a postępowanie do czasu uzyskania w powyższej kwestii stanowiska prokuratury należało zawiesić na podstawie art. 97 §1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [(tekst jednolity z 9.10. 2000 r. Dz. U. 2000. Nr 98, poz. 1071) - dalej k.p.a.]

Dnia 31 października 2005 r. do organu wpłynęło pismo T. B. Kierownik Urzędu potraktował je jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony po terminie i postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia ww. wniosku.

Kwestionując powyższe postanowienie T. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której podniósł, że organ niesłusznie uznał jego pismo z dnia 31 października 2005 r. jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych [(Dz.U. Nr 153, poz. 1269) - dalej p.p.s.a.] sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Badając sprawę z tego punktu widzenia należy stwierdzić, że skarga jest zasadna.

Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w rozumieniu ww. artykułu obejmuje również ustalenie przez organ administracji treści rzeczywistego żądania strony.

Zasada prawdy obiektywnej jest także związana z zasadą legalizmu w ten sposób, że obowiązkiem organu jest ustalenie treści żądania strony i nadanie temu żądaniu odpowiedniej formy procesowej oraz przyjęcie właściwego trybu postępowania - z uwzględnieniem intencji strony dających się ustalić na podstawie całokształtu jej działań.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej zakwalifikował pismo zainteresowanego z dnia 31 października 2005 r. jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tymczasem z treści pisma, jak i z całokształtu wcześniejszych działań strony wynika, że jej rzeczywistym żądaniem było kontynuowanie postępowania administracyjnego. Strona mimo, iż zatytułowała pismo jako "odwołanie" to jednak nie sprecyzowała w treści pisma, że jest to jej zasadniczy środek odwoławczy od postanowienia z dnia [...] września 2005 r. Strona wniosła o "rozpatrzenie wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich" i wskazywała w jej ocenie nowy dowód w sprawie - decyzję przyznającą takie uprawnienia bratu - F. B.

Zważywszy, że od postanowienia zawieszającego postępowanie w sprawie służy środek odwoławczy w postaci zażalenia (w przedmiotowej sprawie byłoby to ponowne rozpoznanie sprawy w przedmiocie zawieszenia postępowania) oraz przysługują w przypadku jego prawomocności środki nadzwyczajne w postaci wznowienia postępowania bądź stwierdzenia nieważności postanowienia w myśl art. 126 k.p.a. Nie jest też wykluczone wnioskowanie o podjęcie zawieszonego postępowania z urzędu.

Wobec tego obowiązkiem organu było ustalenie czego żądała strona w piśmie z 31 października 2005 r., a następnie procedowanie i orzekanie w sprawie.

Takich działań organu zabrakło, czego wyrazem jest brak ustaleń faktycznych w tym przedmiocie.

Z tych względów zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać.

Uchylając zaskarżone postanowienie organu Sąd miał na uwadze treść art. 134 §1 i art. 135 p.p.s.a. Pierwszy z wymienionych przepisów stanowi, iż Sąd nie jest związany zarzutami skargi, a drugi przepis uprawnia Sąd do uchylenia wcześniejszych rozstrzygnięć podjętych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego załatwienia tej sprawy.

W przedmiotowej sprawie takim rozstrzygnięciem do uchylenia w trybie art. 135 p.p.s.a. było postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie z dnia 14 września 2005 r. Zawieszenie postępowania nastąpiło z uchybieniem przepisu 97 §1 pkt 4 k.p.a.

Rozważając kwestię zasadności zawieszenia postępowania należy stwierdzić, że podstawę prawną postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie stanowi art. 97 §1 pkt 4 k.p.a., na mocy którego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Zagadnienie wstępne w rozumieniu powyższego przepisu zachodzi w sytuacji, gdy w ramach przedmiotu sprawy administracyjnej obejmującego podstawę jej rozstrzygnięcia występuje jako jej element kwestia, której uprzednie rozpoznanie warunkuje możliwość rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, gdy jednocześnie do rozpoznania tej kwestii nie jest właściwy organ administracji rozpatrujący sprawę administracyjną, lecz inny organ lub sąd. Takiego elementu w przedmiotowej sprawie nie było.

Zdaniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych takim zagadnieniem wstępnym w rozpoznawanej sprawie jest konieczność rozstrzygnięcia przez powołane do tego organy o autentyczności złożonego do akt sprawy oświadczenia świadka.

Tymczasem zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest na podstawie całokształtu materiału dowodowego samodzielnie ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Nie ma żadnej potrzeby oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy karnej w przedmiocie fałszywych oświadczeń. Jest to odrębne postępowanie niezależne od tej sprawy. W rozpoznawanej sprawie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych winien po analizie całego materiału dowodowego i na podstawie rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu sformułować ocenę danego konkretnego dowodu - oświadczenia świadka - wskazując okoliczności, które jego zdaniem obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności.

Z tych przyczyn zawieszenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie narusza art. 97 §1 pkt 4 kpa i prowadzi do przewlekłości tegoż postępowania.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 134 §1, 135 i art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.