Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt II SA/Ka 1690/02
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 2003-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 24 ust. 3-4, art. 36 ust. 1
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 1999 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Teza: Procedura wprowadzania zmian w planie zagospodarowania przestrzennego nie zawiera instytucji pozwalających na weryfikację czynności cywilnoprawnych i aktów administracyjnych, poprzedzających wszczęcie tej procedury planistycznej.

TEZY

Procedura wprowadzania zmian w planie zagospodarowania przestrzennego nie zawiera instytucji pozwalających na weryfikację czynności cywilnoprawnych i aktów administracyjnych, poprzedzających wszczęcie tej procedury planistycznej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Katowicach Anny Podsiadło sprawy ze skargi Romana K., Zbigniewa K., Anny H. i Grzegorza H. na uchwałę Rady Miejskiej w D.-G. z dnia 19 czerwca 2002 r., (...) w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą (...) z dnia 29 listopada 2000 r., Rada Miejska w D.-G. postanowiła przystąpić do sporządzenia "zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta D.-G., dla terenów położonych w dz. Z., rejonie ulic: J. - Z. - T.". Granice obszaru objętego planem określał załącznik graficzny w skali 1:5000, będący integralną częścią uchwały. Wykonanie uchwały powierzono Zarządowi Miasta.

Zarząd zawiadomił o przystąpieniu do sporządzenia planu poprzez obwieszczenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w D.-G., od 27 czerwca 2001 r. do 26 lipca 2001 r. oraz zamieszczenie komunikatu w "Trybunie Śląskiej" z dnia 27 czerwca 2001 r. Zainteresowanych poinformowano o możliwości składania wniosków do planu. W okresie wskazanym w art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie wpłynął żaden wniosek do planu.

W dniu 4 marca 2002 r. Zarząd Miasta D.-G. sporządził zawiadomienie o wyłożeniu projektu planu zagospodarowania przestrzennego miasta D.-G., dla wyżej opisanych terenów, wraz z prognozą, o której mowa w przepisach o ochronie środowiska. W zawiadomieniu podano miejsce i czas wyłożenia projektu oraz poinformowano o prawie składania protestów i zarzutów. Zawiadomienie zamieszczono na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w D.-G. od dnia 8 marca 2002 r. do 30 kwietnia 2002 r. oraz opublikowano w "Trybunie Śląskiej" z dnia 8 marca 2002 r. O wyłożeniu projektu z prognozą poinformowano imiennie Annę H., Romana K. i Zbigniewa K., w dniu 13 marca 2002 r. oraz Grzegorza H. w dniu 18 marca 2002 r.

Dnia 15 kwietnia 2002 r. do Zarządu Miasta D.-G. wpłynął zarzut Romana K., Zbigniewa K., Anny H. i Grzegorza H. Wskazali, iż są właścicielami działki nr 812/5, o powierzchni 4,3547 ha, położonej w D.-G. Stwierdzili, że nie wyrażają zgody na proponowane zmiany w planie zagospodarowania przestrzennego, tj. drogi.

Na posiedzeniu w dniu 27 maja 2002 r., Zarząd Miasta D.-G. rozpatrywał zarzut skarżących. Nie uwzględnił wniesionego zarzutu.

Zarząd Miasta D.-G. sporządził, w dniu 22 maja 2002 r., zawiadomienie o terminie sesji Rady Miejskiej w sprawie rozpatrzenia nieuwzględnionych zarzutów i protestów, zgłoszonych do projektu planu zagospodarowania przestrzennego miasta D.-G. dla wyżej opisanych terenów. Ogłoszenie wywieszono na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w D.-G., od 27 maja 2002 r. do 19 czerwca 2002 r. Zamieszczono je także w piśmie "W Zagłębiu" z dnia 27 maja 2002 r. oraz doręczono skarżącym, w dniu 28 maja 2002 r.

W wyznaczonym terminie, tj. 19 czerwca 2002 r. Rada Miejska w D.-G. podjęła uchwałę (...), o odrzuceniu zarzutu Romana i Zbigniewa K. oraz Anny i Grzegorza H. Powołała się na przepis art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./. W uzasadnieniu uchwały Rada stwierdziła, że przedmiotem zarzutu jest negacja zasadności projektowanych przez nieruchomości skarżących ulic dojazdowych /symbol zmiany planu KD/. Jednym z celów zmiany planu było wyznaczenie dla tego obszaru prawidłowego i czytelnego układu komunikacyjnego. Obszar działek stanowi w całości własność prywatną. Układ działek jest łanowy /pasmowy/, o kierunku północ - południe, tzn. od ulicy J. do ulicy T. Celem prawidłowego obsłużenia terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, wyznaczono dwie ulice dojazdowe /prostopadłe do układu działek/ w formie sięgaczy, od ulicy Z. w kierunku zachodnim, oznaczone symbolem KD. Takie wytyczenie ulic dojazdowych pozwoli na obsługę komunikacyjną ok. 55 działek budowlanych. Z ogólnej powierzchni działki nr 812/5, będącej własnością skarżących, projekt przewiduje przeznaczenie pod jednorodzinną zabudowę mieszkaniową MN - 82 procent powierzchni, pod ulice dojazdowe KD - 4,3 procent powierzchni i pod sady i ogrody S - 13,7 procent powierzchni. Teren ulic dojazdowych przeznacza się do realizacji celów publicznych. Uprawnienia właścicieli składających zarzut wynikają z art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie Rady, projekt pozwala na najbardziej efektywne zagospodarowanie terenu pod względem ekonomicznym i funkcjonalnym. Przebieg ulic dojazdowych umożliwi uruchomienie terenów sąsiednich, przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. Uchwałę (...) doręczono skarżącym w dniu 28 czerwca 2002 r.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Roman K., Zbigniew K., Anna H. i Grzegorz H. stwierdzili, iż w dalszym ciągu nie zgadzają się na proponowane zmiany, tj. wykonanie na ich działce dwóch dróg. Wyjaśnili, że dotychczas użytkują działkę rolniczo, za co płacą podatki. Wszyscy prowadzą działalność gospodarczą. W najbliższej przyszłości chcą zagospodarować działkę nr 812/5. Jest to największa i jedyna ich działka nadająca się na przeniesienie ich działalności i wybudowanie wszystkiego zgodnie z zasadami Unii Europejskiej. Nadto, planując na działce, między ulicą Z. a ulicą J., zabudowę mieszkaniową, nie wzięto pod uwagę linii wysokiego napięcia. Podnieśli, że tak duża działka, mogąca dać zatrudnienie ludziom, zostanie pokrojona na części, bo jakaś ważna osoba sąsiadująca chce sprzedać swój teren na działki, a skarżący muszą dać drogę.

W odpowiedzi na skargę Gmina D.-G. wniosła o oddalenie skargi. Argumentowała, jak Rada w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wskazała nadto, iż wnioskodawcy nie złożyli żadnej propozycji do projektu. Opracowanie zmiany planu wywołane zostało zainteresowaniem prywatnych właścicieli realizacją jednorodzinnej zabudowy mieszkaniowej. Obecnie obowiązujący plan ogólny, niemal w całości przeznacza sporne tereny pod usługi oświaty, sportu i rekreacji, ulicę zbiorczą obszarową i ogrody przydomowe. Niedopuszczalna jest zatem realizacja w tym miejscu obiektów handlu hurtowego lub innej działalności gospodarczej, wpływającej na środowisko.

W piśmie procesowym z dnia 1 grudnia 2003 r. skarżący zarzucili, że wydzielenie dróg następuje dla korzyści materialnej byłego Prezydenta Miasta, który w czasie prezydentury stał się właścicielem ośmiu działek rolnych. Działki te, wykorzystując zajmowane stanowisko, bardzo szybko przeklasyfikował na działki budowlane.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na mocy art. 21 ustawy o NSA, Sąd sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem. Tak przeprowadzona kontrola wykazał, że zaskarżona uchwała odpowiada wymogom prawa.

Uchwała podjęta została w czasie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./, w oparciu o art. 24 ust. 3 tej ustawy. Warunki skargi na taką uchwałę formułuje przepis art. 24 ust. 4 ustawy.

Roman K., Zbigniew K., Anna H. i Grzegorz H., których zarzut został odrzucony zaskarżoną uchwałą, byli podmiotami uprawnionym do wniesienia skargi. Skarżący są współwłaścicielami nieruchomości - działki nr 812/5, położonej w D.-G. Projekt planu przewiduje zmiany w sposobie zagospodarowania terenu nieruchomości skarżących, co ma wpływ na, należące do sfery uprawnień właścicielskich skarżącego, korzystanie z nieruchomości.

Uprawniony podmiot może domagać się stwierdzenia nieważności uchwały odrzucającej zarzut. Podstawą odrzucenia zarzutu może być:

- bezpodstawność odrzucenia zarzutu,

- niezachowanie wymaganej przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym procedury,

- brak w uchwale uzasadnienia faktycznego i prawnego.

Obowiązek uwzględnienia zarzutu powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego zarzut jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego /normy prawa materialnego/. Zdaniem Sądu sporny projekt nie narusza przepisów powszechnie obowiązujących. W omawianym zakresie, przypomnieć trzeba, iż ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości, spowodowane uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, było kompensowane roszczeniami przewidzianymi w art. 36 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Uchwała nie przekracza również granic uznania, przy korzystaniu przez Gminę z uprawnień określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W uzasadnieniu uchwały, zawierającym elementy faktyczne i prawne, wskazano na okoliczności powodujące wybór przyjętego rozwiązania planistycznego. Odwołano się do potrzeb społeczności lokalnej, wskazując na umożliwienie uruchomienia terenów sąsiednich, przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. Nie bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej uchwały pozostaje umożliwienie zainteresowanym składania wniosków do planu już po podjęciu uchwały o przystąpieniu do opracowania planu oraz to, iż przed wyłożeniem projektu skarżący nie złożyli żadnego wniosku. Także składając zarzut skarżący ograniczyli się do zanegowania projektu zmiany planu, nie przedstawiając rozwiązań alternatywnych. Argumentacja przedstawiona zaś w skardze jest o tyle nieprzekonująca, że wskazane przez skarżących zagospodarowanie działki nie byłoby możliwe również w świetle postanowień planu obowiązującego przed projektowaną zmianą planu. Organy Gminy zachowały wymagana przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym procedurę. Dokonano stosownych ogłoszeń i zawiadomień, nie wyłączając zawiadomienia skarżących, o podejmowanych działaniach i możliwości obrony swych praw. Uzgodniono projekt z właściwymi organami i służbami. Nie jest kwestionowane, iż do projektu dołączona została prognoza oddziaływania na środowisko, wymagana przez przepis art. 10 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Z akt sprawy nie wynika, aby organy Gminy nie wywiązały się z obowiązków nałożonych przepisami art. 43 ust. 1-3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska /Dz.U. nr 62 poz. 627 ze zm./, a skarżący nie zarzucają naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 2a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Jak już wskazano, zaskarżona uchwała zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. W uzasadnieniu tym znajdują się elementy stanowiące wypowiedzenie się organu w kwestii indywidualnej, dotyczące sytuacji prawnej i faktycznej osób składających zarzut. Również zatem w tej mierze nie można mówić o naruszeniu przepisu art. 24 ust. 3 omawianej ustawy.

Odnosząc się do twierdzeń skarżących o nieuzasadnionym naruszaniu ich prawa własności, czynionym dla zaspokojenia interesów majątkowych innej osoby /byłego Prezydenta D.-G./ przyjdzie stwierdzić, iż projekt planu odnosi się do stwierdzonego stanu faktycznego i prawnego terenu objętego planowaną zmianą. Procedura wprowadzania zmian w planie zagospodarowania przestrzennego nie zawiera instytucji pozwalających na weryfikację czynności cywilnoprawnych i aktów administracyjnych, poprzedzających wszczęcie tej procedury planistycznej.

Wobec powyższego należało, na mocy art. 27 ust. 1 ustawy o NSA, oddalić skargę.