Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1156/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Elżbieta Kremer (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego A. M. kwotę 200,-zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją Nr [...] z dnia 21 sierpnia 2006r. wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071 z późn.zm./, oraz art. 5a ust 4 ustawy o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29 grudnia 1993 r. (Dz. U. z dnia 4 stycznia 1994 r) po rozpatrzeniu odwołania A. M., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] Nr [...] z dnia 29 maja 2006 r. o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005.

Wydanie powyższych rozstrzygnięć poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi:

Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z inicjatywy A.M., który w dniu [...] 2005r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]. Jak ustalono, A. M. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów położonych w miejscowości [...], oznaczonych numerami [...],[...],[...],[...][...],[...],[...], których jak wynika z odpisu z księgi wieczystej Kw Nr [...] oraz aktu notarialnego Repertorium A nr [...], jest właścicielem

Wezwaniem z dnia [...] 2005 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] zwrócił się do wnioskodawcy o złożenie wyjaśnień odnośnie danych działek ewidencyjnych o numerach [...],[...],[...],[...]. A. M. nie zgłosił się na wezwanie organu.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, decyzją Nr [...] z dnia 21 sierpnia 2006r. odmówiono przyznania A. M. płatności bezpośredniej do gruntów rolnych oraz nałożono sankcję z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej w wysokości [...] zł i sankcję z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej w wysokości [...] zł, które będą potrącane z płatności pomocy, do której producent rolny będzie uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. W uzasadnieniu powołanej decyzji organ podniósł, iż rozstrzygnięcie takie wynika z powodu różnicy powierzchni działek rolnych jaką beneficjent zadeklarował do dopłat, a powierzchnią faktycznie stwierdzoną.

Po skutecznie wniesionym odwołaniu, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] decyzją z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...].

Powołując się na przepis art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r, Nr 6, poz. 40) o płatnościach bezpośrednich, stanowiącym iż "osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi".

2. Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego", - uznano, iż zadeklarowana we wniosku obszarowym powierzchnia działki nie jest zgodna z powierzchnią wynikającą z posiadanych przez organ dokumentów.

We wniosku złożonym w dniu [...] 2005 r. powierzchnia zadeklarowanych działek ewidencyjnych wyniosła 2,794 ha, zaś powierzchnia działek ewidencyjnych wykorzystywanych w celach rolniczych i powierzchnia działek rolnych wyniosła 2,74 ha.

W wyniku różnic w powierzchni działek zadeklarowanych we wniosku a stwierdzonych w czasie kontroli administracyjnej wykluczono z dopłat działkę rolną B i ustalono, że powierzchnia od której może zostać przyznana dopłata to 1,06 ha (2,74 ha - 1,68 ha/działka rolna B) czyli powierzchnia działki rolnej A. Różnice wynosiły więc odpowiednio 158,49 % (JPO) i 158,49 % (UPO).

W konsekwencji organ zastosował przepis art. 138 ust 1 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r. str. 1 ze zm.), stanowiący, " Z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicja zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wyryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 pnkt 22 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004 przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% wyznaczonego obszaru, to kwota jaka ma być przyznana w ramach programu dopłat za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę, natomiast jeżeli różnica ta przekracza 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw , nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Jeżeli ta różnica przekracza 50 % rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym... Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto różnicę..."

Zastosowano również art. 51 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady ( WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników ( Dz.Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str 18 ze zm.) Art. 51 ust 1. Jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, za wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru.

Jeśli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.

2. Jeśli dla całkowitego zatwierdzonego obszaru objętego pojedynczym wnioskiem, za wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, obszar zadeklarowany przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia o więcej niż 30%, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia nie zostanie przyznana na dany rok kalendarzowy w ramach tych programów pomocowych.

Jeżeli różnica ta przekracza 50% rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust 3 do 5. Kwota ta podlega kompensacji dopłatami w ramach jakichkolwiek programów pomocowych, o których mowa w tytułach III i IV rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 do których dany rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków złożonych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym wykrycia różnicy. Jeśli dopłaty nie pozwalają na pełną kompensację tej kwoty, pozostałe saldo zostaje anulowane..."

Skargę na powyższą decyzję złożył A. M.. W uzasadnieniu skargi powołał się na fakt zadeklarowania spornej działki zgodnie z posiadanymi dokumentami w postaci wypisu z rejestru gruntów. Różnice w przyjętej przez organ wielkości działek są dla skarżącego niezrozumiałe. Skarżący podał, że z uzyskanego wypisu rejestru gruntów z dnia [...] 2006r. dowiedział się, że jego działki zostały pomniejszone, ale nie wie pod co zostały przeznaczone. W tej sprawie czeka na odpowiedź starosty.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna.

W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja organu II instancji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji w sprawie przyznania płatności bezpośredniej za rok 2005 wydane zostały z naruszeniem prawa i dlatego zostały uchylone. Powodem uchylenia jest nie wyjaśnienie okoliczności stanu faktycznego, przyjętego za podstawę wydanych decyzji, a w konsekwencji naruszenie art. 7, 77 kpa.

Organ uznał, iż skarżący błędnie zadeklarował we wniosku obszarowym działkę rolną o oznaczeniu B.

We wniosku złożonym powierzchnia całkowita zadeklarowanych działek ewidencyjnych wyniosła 2,794 ha, zaś powierzchnia działek ewidencyjnych wykorzystywanych w celach rolniczych i powierzchnia działek rolnych wyniosła 2,74 ha. W wypisie z rejestru gruntów opatrzonego datą [...] 2005 r. działka oznaczona numerem:

- [...] (KW [...], KW [...]) posiada powierzchnię 0,5820 ha, natomiast w wypisie z rejestru gruntów z dnia [...] 2006 r. ta sama działka podzielona została na dwie jednostki: [...] o powierzchni 0,5773 ha i [...] o powierzchni 0,0047 ha.

- [...] posiada powierzchnię 0,5410 ha, natomiast w wypisie z rejestru gruntów z dnia [...] 2006 r. ta sama działka podzielona została na dwie jednostki: [...] o powierzchni 0,5362 ha i [...] o powierzchni 0,0048 ha.

- [...] posiada powierzchnię 0,2860 ha, natomiast w wypisie z rejestru gruntów z dnia [...] 2006 r. ta sama działka podzielona została na dwie jednostki: [...] o powierzchni 0,2830 ha i [...] o powierzchni 0,0030 ha.

- [...] posiada powierzchnię 0,2870 ha, natomiast w wypisie z rejestru gruntów z dnia [...] 2006 r. ta sama działka podzielona została na dwie jednostki: [...] o powierzchni 0,2834 ha i [...] o powierzchni 0,0036 ha.

A zatem w wniosku złożonym w dniu [...] 2005r. skarżący podał numery działek ewidencyjnych i ich powierzchnię zgodną z wypisem z rejestru gruntów z dnia [...]2005r.

Natomiast pomiędzy datą [...] 2005 r. a dniem [...] 2006r. /data kolejnego wypisu z rejestru/ dokonano zmiany w ewidencji gruntów, w związku z podziałem dotychczasowych działek nr [...],[...],[...],[...] każdej z nich na dwie części. Z akt nie wynika, z czyjej inicjatywy i jakie postępowanie się toczyło w wyniku którego dokonano podziału nieruchomości i wprowadzono zmiany w ewidencji gruntów. Skarżący jedynie twierdzi, że nie brał udziału w takim postępowaniu i oczekuje wyjaśnień w tej sprawie od Starosty jako organu właściwego w sprawach ewidencji gruntów.

Zdaniem Sądu w takich okolicznościach sprawy należałoby wyjaśnić, czy skarżący wiedział o wprowadzonych zmianach w ewidencji gruntów i mimo ciążącego na nim zobowiązania do pisemnego informowania organu o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności zaniechał tego obowiązku, czy też skarżący rzeczywiście nie uczestniczył w postępowaniu polegającym na wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i nie można postawić mu zarzutu nie wykonania ciążącego na nim obowiązku informowania organu o powstałej zmianie.

W rozpoznawanej sprawie organy przyjęły, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną wynosi 158.49%, jednak z akt sprawy nie wynika, aby deklarowane przez skarżącego działki rolne nie były rzeczywiście w jego posiadaniu. Tym samym wyjaśnienia wymaga czy zadeklarowana we wniosku przez skarżącego powierzchnia działek rolnych jest rzeczywiście rozbieżna z powierzchnią działek rolnych, które faktycznie posiada, czy też stwierdzona różnica w powierzchni jest wyłącznie wynikiem zmian w oznaczeniu działek ewidencyjnych na których znajdują się działki rolne. Ponadto z znajdującego się w aktach protokołu kontroli z dnia [...] 2006r. wynika, że powierzchnia działki rolnej B deklarowana i stwierdzona jest tożsama i wynosi 1,68 ha., natomiast brak w decyzji odniesienia do tego dowodu.

Jest rzeczą bezsporną, że przepisy europejskie przewidujące rygorystyczne sankcje w przypadku gdy deklarowana przez stronę powierzchnia działek rolnych jest większa niż powierzchnia stwierdzona, mają zapobiegać takim praktykom. Natomiast nałożenie na strony obowiązku podawania informacji o zmianach powstałych po złożeniu wniosku ma umożliwiać organowi dokonywanie weryfikacji podanego we wniosku stanu faktycznego. W rozpoznawanej sprawie problemem spornym jest nie podanie przez skarżącego informacji o zmianie w ewidencji gruntów, co tym samym utrudniło ustalenie stanu faktycznego co do powierzchni działek rolnych deklarowanych i stwierdzonych. Natomiast z dotychczasowych ustaleń nie wynika, aby powierzchnia działek rolnych posiadanych przez skarżącego ulegała zmianie. Tym samym bez wyjaśnienia powyższych wątpliwości, brak możliwości jednoznacznej oceny stanu faktycznego, a w konsekwencji decyzja wydana została przedwcześnie.

Nadto organy administracji publicznej zobowiązane są zgodnie z wyrażoną w przepisie w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnianiu swoich rozstrzygnięć, gdyż strony maja prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym (J. Z., glosa do wyroku NSA z dnia 19 czerwca 1997 r., V SA 1512/96, OSP 1998, z. 2, poz. 29).

Wymogi stawiane prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej określone są w art. 107 § 1 k.p.a. Niezwykle istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji jest jej uzasadnienie, na które składa się uzasadnienie faktyczne, zawierające w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji, przy czym treść uzasadnienia prawnego i faktycznego winna się wzajemnie uzupełniać. Uzasadnienie faktyczne winno zawierać ustosunkowanie się do tych faktów i dowodów, które przemawiają za podjętym rozstrzygnięciem oraz co do tych, którym organ administracji nie przyznał mocy dowodowej przy podejmowaniu decyzji.

W przedmiotowej sprawie decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] została wydana dnia [...]2006 r., a utrzymującą ją w mocy decyzja organu II instancji dnia 21 sierpnia 2006r. W aktach sprawy znajduje się protokół z czynności kontrolnych z którego wynika, że kontrola została przeprowadzona w dniu [...] 2006r. i była to kontrola obszarowa, zasadnicza dotycząca całego gospodarstwa przeprowadzona metodą inspekcji terenowej. Z protokołu kontroli wynika, że powierzchnia działki rolnej B deklarowana i powierzchnia stwierdzona są tożsame i w obu przypadkach wynoszą 1,68ha. Jak wynika z podanych dat, kontrola była przeprowadzona w trakcie postępowania odwoławczego. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji zupełnie pomija fakt kontroli i wynik przeprowadzonej kontroli, nie ustosunkowując się do tego dowodu. Utrzymując decyzje organu l instancji przyjmuje, że powierzchnia działki rolnej B deklarowana i stwierdzona jest rozbieżna. Pominiecie i nie ustosunkowanie się do tego protokołu powoduje, że w rozpoznawanej sprawie strona mogła mieć zupełnie uzasadnione wątpliwości co do tego, z czego wynikają powzięte przez organ wnioski powodujące odmowę przyznania płatności.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że orzeczenie w przedmiotowej sprawie, bez wyjaśnienia tak istotnych okoliczności faktycznych stanowi rażące naruszenie prawa, albowiem powoduje, iż decyzja została wydana przedwcześnie. Dopiero dokładnie przeprowadzone postępowanie dowodowe winno zakończyć się merytorycznym orzeczeniem, a treść tego orzeczenia będzie zależna od wyników postępowania.

Działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153,poz. 1270/ uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, albowiem stwierdzono naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art.152 ustawy powołanej wyżej, uchylone decyzje nie mogą być wykonane.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 ustawy.