Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2602/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  1  par.  2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.  3  par.  1,  art.  151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.  29  ust.  1  pkt  1 w zw. z  art.  5  ust.  1  pkt 18
journal: Dz.U. 2008 nr 237 poz 1655
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu  Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz niektórych innych ustaw.
article: par.  10  ust.  1  pkt  1,  par.  7  ust.  5,  par.  5,  par.  18  ust. 4  pkt  2,  par. 10  ust.  2  pkt  1
journal: Dz.U. 2008 nr 139 poz 883
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty  pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata  2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1  art.  4  ust.  3
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi T. W. na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

1) W dniu [...].4.2013 r. T. W. (dalej także Skarżący, Wnioskodawca) złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego PROW na lata 2007-13. Jak wynika to z akt sprawy – planowana przez w/w. operacja obejmowała inwestycję budowlaną oraz zakup maszyn i urządzeń budowlanych, a także rolniczych celem rozwijania działalności polegającej na świadczeniu usług w zakresie działalności objętych kodami PKD:

a) 77.32.Z - wynajem i dzierżawa maszyn budowlanych;

b) 77.29.Z - wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń oraz dóbr materialnych, gdzie indziej nieskalsyfikowanych;

c) 77.31.Z - wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń rolniczych.

2) W efekcie kolejnych wezwań, w tym również będącego efektem wyroku WSA w Warszawie z dnia 16.12.2013 r., sygn. V SA/Wa 1713/13 (dotyczącego skarżącego wydanego w analogicznej sprawie) Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR pismem z dnia [...].6.2014 r. – stosownie do treści art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7.03.2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFR na rzecz RÓW (Dz. U. z 2013 r., poz. 173) – dalej ustawa z 2007 r. – odmówił przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 17.7.2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego PROW na lata 2007-13 (Dz. U. Nr 139 poz. 883 ze zm.) – dalej rozporządzenie MRiRW oraz art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27.1.2011 r. i art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z dnia 18.12.1995 r. W motywach wskazano, że zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia MRiRW pomoc jest przyznawana, jeżeli zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu oraz przepisach odrębnych, których regulacje dotyczą realizacji operacji.

Wnioskodawca zaś w ramach rozwijanej działalności gospodarczej planuje realizację operacji polegającej na zakupie maszyn i urządzeń budowlanych i rolniczych celem świadczenia usług w zakresie działalności objętych kodem 77.32.Z wynajem i dzierżawa maszyn budowlanych (kod główny) oraz 7.39. Z wynajem i dzierżawa maszyn, urządzeń oraz dóbr materialnych, gdzie indziej niesklasyfikowanych i 77.31.Z wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń rolniczych (kody pokrewne).

Z zapisów w Centralnej Ewidencji Działalności i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, iż małżonka M. W. jest wspólnikiem spółki cywilnej "P.", która prowadzi działalność gospodarczą w ramach kodu PKD:41.20.Z roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych jak również w ramach kodu 77.32.Z wynajem i dzierżawa maszyn budowlanych oraz kodu 77.31.Z wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń rolniczych. Z uwagi, iż przedsiębiorstwo inżynieryjno-budowlane "Prym" s.c. T. P. i M. W. świadczy usługi w zakresie kompleksowej obsługi budownictwa tj. realizacji obiektów budownictwa mieszkaniowego, obiektów użyteczności publicznej, obiektów handlowo-produkcyjnych, remontów, modernizacji i termorenowacji wszelkiego rodzaju budynków jak również wypożyczania sprzętu budowlanego i ogrodniczego co potwierdzają dane zamieszczone na stronie internetowej firmy www.prympiotrkow.pl należy stwierdzić, iż w tej sytuacji oba przedsiębiorstwa będą prowadzić tego samego rodzaju działalności.

Wobec powyższego w trakcie weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy Wnioskodawca został poproszony o złożenie wyjaśnień w zakresie planowanych powiązań pomiędzy własną działalnością T. oraz działalnością małżonki.

Analiza zgromadzonych w trakcie weryfikacji dokumentów w postaci deklaracji i oświadczeń Wnioskodawcy nie uprawdopodobniła w sposób przekonujący, iż Wnioskodawca będzie wykonywał działalność gospodarczą w żaden sposób nie powiązaną z działalnością prowadzoną przez małżonkę i nie będą zachodzić w tej sytuacji przesłanki działania skierowanego na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści.

Zgodnie z art. 21 ust. 3 w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z 2007 r. "strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, w którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z tego faktu skutki prawne". Ponadto zgodnie z art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. "nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia". Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z dnia 18.12.1995 r. "działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści."

Zdaniem Wnioskodawcy przedsiębiorstwo T. i spółka cywilna P. stanowią dwie odrębne firmy pomiędzy, którymi nie będzie zachodziła wymiana produktów ani usług. Celem Wnioskodawcy jest stworzenie profesjonalnej wypożyczalni sprzętu budowlanego z dużym zapleczem sprzętowym o jak największym obszarze działania. Tej funkcji jak twierdzi nie spełnia firma P., której oferta wypożyczalni sprzętu budowlanego jest mała i brak jest w niej wielu maszyn i urządzeń, na które jest aktualnie zapotrzebowanie. W wyniku takiej sytuacji spółka wykonując zlecone prace budowlane sama często zmuszona była do korzystania z usług wynajmu maszyn odległych wypożyczalni sprzętu budowlanego jak choćby Ł. lub K. Zdaniem Wnioskodawcy stanowi to wystarczający dowód by potwierdzić sens utworzenia i rozwijania przez przedsiębiorstwo T. tego typu działalności na danym obszarze. Jak twierdzi powstanie przedsiębiorstwa w ramach tej gałęzi działalności gospodarczej wypełni lukę na rynku, wzmoże konkurencję, pozwoli zaspokoić popyt na tego typu działalność, w znacznym stopniu zwiększy dostępność dla całego (nie tylko lokalnego) społeczeństwa do wszelkiego typu maszyn i urządzeń. Jednakże Wnioskodawca jednocześnie podkreśla współpracę obu przedsiębiorstw w zakresie wspólnych kontraktów oraz deklaruje świadczenie usług wynajmu maszyn i urządzeń na rzecz firmy P. gdy tylko zajdzie taka potrzeba, by ta nie musiała korzystać z usług odległych wypożyczalni jak to miało miejsce dotychczas. Zatem nie można się zgodzić ze stwierdzeniem Wnioskodawcy, iż pomiędzy działalnością przedsiębiorstwa Tobi Rental, a działalnością spółki cywilnej Prym nie będą zachodziły żadne powiązania.

W opinii ARiMR wyżej przytoczone argumenty jednoznacznie wskazują na wystąpienie czynności pozornych by uzyskać finansowanie operacji na rozwój działalności objętej niniejszym wnioskiem o przyznanie pomocy, a w rzeczywistości operacji polegającej na doposażeniu firmy prowadzonej przez współmałżonka Wnioskodawcy w celu umożliwienia realizacji przez spółkę cywilną P. swojej działalności w zakresie całościowej obsługi robót budowlanych.

Ponadto Wnioskodawca chcąc udowodnić brak komplementarności planowanych do świadczenia usług z usługami oferowanymi przez firmę małżonki podkreśla, iż główną działalnością spółki cywilnej Prym jest świadczenie wszelkiego rodzaju usług budowlanych w ramach kodu PKD: 41.20.Z roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, natomiast usługi w zakresie wynajmu maszyn i urządzeń świadczone pod kodem 77.31.Z zostały wprowadzone po części przypadkowo w wyniku powstałej "nadwyżki sprzętu". Powyższe argumenty ma potwierdzić treść oraz sama struktura strony internetowej spółki, gdzie informacja o istnieniu działu wypożyczalni znajduje się dopiero na samym końcu zakładki "O firmie", natomiast informacja zawarta w zakładce "Wypożyczalnia" w pierwszych słowach wskazuje, iż podstawową działalnością przedsiębiorstwa od momentu jego powstania jest budownictwo. Nie zmienia to jednak faktu, iż spółka Prym prowadzi działalność w zakresie wynajmu maszyn i urządzeń i uzyskuje z tego tytułu przychód, który kształtuje się jak twierdzi Wnioskodawca na poziomie 2-20% ogólnych przychodów przedsiębiorstwa. Ponadto potencjalny klient bez trudu odnajdzie na stronie internetowej informacje o istnieniu działu wypożyczalni sprzętu budowlanego oraz zamieszczony tam cennik usług. Zatem należy w tej sytuacji stwierdzić, iż obie działalności będą prowadzone na obszarze jednego powiatu (piotrkowski) i będą skierowane do tej samej grupy odbiorców czego nie wyklucza również sam Wnioskodawca.

ARiMR wskazał, iż osoby fizyczne podejmujące albo rozwijające działalność gospodarczą będące w związku małżeńskim i posiadające (bądź też nie) wspólność majątkową mogą ubiegać się o przyznanie pomocy w ramach przedmiotowego działania objętego PROW 2007-2013 jako odrębne podmioty. Jednakże jak już podkreślono w myśl art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ARiMR ma obowiązek badania przypadków, w których występuje ryzyko stworzenia pozornych warunków przez Wnioskodawców w celu uzyskania finansowania operacji na uruchomienie działalności.

Rozwijanie prowadzonej już na własny rachunek działalności gospodarczej jest zgodne z prawem powszechnie obowiązującym jak również dopuszczalne w świetle warunków przedmiotowego rozporządzenia. Niemniej jednak w zaistniałej sytuacji mimo, iż Wnioskodawca oświadcza, że zaplecza obu działalności nie są i nie będą powiązane, a same działalności będą dwoma odrębnymi przedsiębiorstwami przy czym działalność Wnioskodawcy będzie prowadzona samodzielnie, mamy tutaj do czynienia ze stanem faktycznym rozwijania jednego rodzaju działalności (dotyczy to głównie kodu 77.32.Z) w ramach majątku wspólnego przez formalnie dwóch odrębnych przedsiębiorców w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2014 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2010, Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.), a faktycznie w wysokim stopniu uprawdopodobnionej wspólnej rodzinnej działalności i osiągania zysków w ramach tej samej masy majątkowej z wykorzystaniem m.in. rzeczy nabytych odrębnie przez małżonków, bowiem wygenerowany zysk będzie skierowany do wspólnego gospodarstwa ze względu na ustawową wspólnotę majątkową (Wnioskodawca oświadczył, iż nie posiada ustanowionej rozdzielności majątkowej). W związku z powyższym należy uznać, że rozwijana działalność Wnioskodawcy będzie w rzeczywistości jedynie rozwinięciem i poszerzeniem pod względem lokalizacyjnym prowadzonej już na danym obszarze działalności małżonka. Działalności te mogą być prowadzone odrębnie jedynie pod względem formalnym, natomiast faktycznie będą one pośrednio i bezpośrednio od siebie zależne, prowadzone wspólnie, na tym samym obszarze, działające na tym samym rynku usługi i skierowane do tej samej grupy odbiorców. Nie bez znaczenia pozostaje w tym przypadku fakt, iż siedziba spółki cywilnej P. mieści się na terenie miasta P. (liczba mieszkańców 75 000) co powoduje, iż spółka nie mogłaby ubiegać się o przyznanie pomocy w ramach przedmiotowego działania w uwagi na brak spełnienia jednego z podstawowych kryteriów dostępu do pomocy określonego w par. 7 ust. 5 rozporządzenia MRiRW.

Również przytoczony przez Wnioskodawcę argument jakoby fakt podjęcia działalności gospodarczej w dniu [...].08.2012 r. bez uzyskania pomocy finansowej z ARiMR miał przemawiać za brakiem tworzenia ze strony Wnioskodawcy sztucznych warunków celem uzyskania wsparcia z środków publicznych w opinii ARiMR nie może być wzięty pod uwagę, gdyż proces ubiegania się o pomoc finansową w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" rozpoczął się w momencie złożenia wniosku o przyznanie pomocy w 2011 r., w którym to Wnioskodawca planował dopiero podjęcie działalności gospodarczej. Należy tutaj podkreślić, że zgodnie z zaświadczeniem z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].09.2011 r. przed rozpoczęciem prowadzenia indywidualnej działalności gospodarczej w dniu [...].08.2012 r. Wnioskodawca był pracownikiem firmy "P" s.c., która z tego tytułu odprowadzała składki ubezpieczenia zdrowotnego i społecznego i jak przyznaje sam Wnioskodawca pozostaje nim nadal na ¼ etatu mimo podjęcia indywidualnej działalności gospodarczej.

4) Następnie wnioskodawca sporządził wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które Prezes ARiMR uznał za bezzasadne.

5) W skardze – żądając uchylenia w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj.

a) przepisu § 18 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia MRiRW w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z 2007 r. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia przez Agencję materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie;

b) przepisu art. 21 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy z 2007 r. poprzez przyjęcie, że Skarżący sztucznie stworzył warunki pozwalające na uzyskanie pomocy, o którą w przeciwnym wypadku nie mógłby się ubiegać pomimo braku udowodnienia przez Agencję powyższego faktu.

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 4 ust. 3 rozporządzenia rady (WE) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 roku w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich poprzez błędną wykładnię pojęcia sztucznego stworzenia warunków wnioskowanej pomocy finansowej, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia oraz niewłaściwe zastosowanie tych przepisów polegające na odmowie przyznania przez Agencję pomocy finansowej z uwagi na sztuczne stworzenie przez Skarżącego warunków do jej uzyskania w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia w sytuacji, gdy ustalony stan faktyczny nie dawał podstawy do przyjęcia, że powyższa przesłanka odmowy została spełniona.

Motywując zarzuty w zakresie obrazy prawa procesowego zwrócono uwagę, że Agencja trzykrotnie wzywała Skarżącego (pismami z dnia [...].7.2013 r., [...].1.2014 r. oraz [...].4.2014 r.) do złożenia/uzupełnienia wyjaśnień dotyczących tych samych, powtarzających się zagadnień, nigdy nie wskazując w precyzyjny sposób, w jakim zakresie wcześniejsze odpowiedzi Skarżącego nie usunęły nieprawidłowości lub braków wniosku ani też nie wskazała informacji i dokumentów niezbędnych do analizy wskazanych zagadnień. Agencja ograniczała się w swoich analizach do stwierdzenia, że wcześniejsze wyjaśnienia Skarżącego ocenione zostały za niewystarczające, a zatem naruszyła tym samym przepis § 18 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia MRiRW oraz przepis art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z 2007 r. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Ponadto, zgodnie z art. 21 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy z 2007 r. "strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne". Uzasadniając odmowę udzielenia pomocy finansowej sztucznym stworzeniem przez Skarżącego warunków wymaganych do przyznania tejże pomocy, Agencja nie wykazała ponad wszelką wątpliwość, że Skarżący stara się sztucznie stworzyć warunki pozwalające na uzyskanie pomocy, o którą w przeciwnym wypadku nie mógłby się ubiegać (por. wyr. WSA w Wrocławiu, z dnia 11 października 2012 roku, sygn. akt V Sa/Wr 82/12). Tym samym, Agencja nie udowodniła faktu, z którego wywiodła skutek w postaci odmowy przyznania pomocy, o którą wnosił Skarżący i naruszyła przepis art. 21 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy z 2007 r.

Z kolei motywując naruszenie prawa materialnego zwrócono uwagę, że stwierdzając, iż "analiza zgromadzonych w trakcie weryfikacji dokumentów w postaci deklaracji i oświadczeń Skarżącego nie uprawdopodobniła w sposób przekonujący, iż Skarżący będzie wykonywał działalność gospodarczą w żaden sposób nie powiązaną z działalnością prowadzoną przez małżonkę i nie będą zachodzić w tej sytuacji przesłanki działania skierowanego na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści" i odmawiając na tej podstawie przyznania pomocy finansowej, Agencja naruszyła przepisy prawa materialnego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 4 ust. 8 Rozporządzenia nr 65/2011 oraz przepisu art. 4 ust. 3 Rozporządzenia nr 2988/95.

Przepisy te nie precyzują, na czym może polegać stworzenie sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności. Z przepisu art. 4 ust. 8 Rozporządzenia nr 65/2011 wynika, że samo sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności nie stanowi podstawy niedokonania płatności na rzecz wnioskodawcy, lecz jedynie takie stworzenie sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności, które mają na celu uzyskanie korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Taki sam wniosek należy wyciągnąć z analizy przepisu art. 4 ust. 3 Rozporządzenia 2988/95.

Przyjmuje się, że sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania pomocy dotyczyć może zarówno warunków podmiotowych (dotyczących Skarżącego) jak i przedmiotowych (dotyczących planowanej operacji). Przepis art. 4 ust. 8 Rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają łącznego istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. Analizując element obiektywny należy rozważyć okoliczności danego przypadku pozwalające na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia EFFROW. Innymi słowy, należy ustalić, iż pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych do uzyskania pomocy, cel realizowany przez dany system wsparcia finansowego nie zostanie osiągnięty (zob. wyr. TSWE z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie C-110/99 Emsland-Starke, pkt 52 i 53). W ramach drugiego - subiektywnego elementu woli - należy rozważyć obiektywne dowody pozwalające na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taka płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie można oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami (por. wyr. TSUE z dnia 12 września 2013 roku, sprawa C-434/12, Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie"-Razplasztatelna agencija, pkt 43). W konsekwencji, przepis art. 4 ust. 8 Rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by wniosek o płatność z systemu wsparcia EFRROW został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku (por. wyr. TSUE, z dnia 12 września 2013 roku, sprawa C-434/12,pkt 48).

W ocenie Skarżącego twierdzenie Agencji, że planowana działalność nosi znamiona sztucznie stworzonych warunków do uzyskania pomocy finansowej, gdyż planowana działalność byłaby jedynie pozornie samodzielną i niezależną od działalności prowadzonej przez jego małżonkę, należy uznać za niezasadne.

Jak wskazała Agencja w odmowie przyznania pomocy, działalność Skarżącego i działalność jego żony "mogą być prowadzone odrębnie jedynie pod względem formalnym, natomiast faktycznie będą one pośrednio i bezpośrednio od siebie zależne, prowadzone wspólnie, na tym samym obszarze, działające na tym samym rynku usługi i skierowane do tej samej grupy odbiorców". Planowana działalność jest, zdaniem Agencji, rozwinięciem i poszerzeniem działalności prowadzonej przez żonę Skarżącego.

Za takim stwierdzeniem, w ocenie Agencji, przemawiają następujące okoliczności:

a) powiązania osobiste między Skarżącym i wspólnikiem spółki cywilnej Prym - małżonka Skarżącego jest wspólnikiem spółki cywilnej P. oraz Skarżący wraz ze swoją małżonką posiada ustawową wspólność małżeńską;

b) powiązania kapitałowe i zaplecza obydwu przedsiębiorstw świadczące o komplementarności działalności obydwu przedsiębiorstw;

c) brak ekonomicznej zasadności planowanej przez Skarżącego działalności.

Ad a) Należy wskazać, że w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 mogą ubiegać się o pomoc finansową, jako odrębne podmioty, osoby fizyczne pozostające ze sobą w związku małżeńskim niezależnie od pozostawania lub nie w ustawowej wspólności majątkowej. W przedmiotowej sprawie, Skarżący ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej, niezależnej i odrębnej od działalności prowadzonej przez swoją żonę i złożył stosowny w tym celu stosowny wniosek jako podmiot odrębny od swojej małżonki prowadzącej działalność gospodarczą w formie umowy spółki cywilnej.

Ad b) Odnosząc się do w/w powiązań między obydwoma przedsiębiorstwami, Skarżący wielokrotnie wskazywał, że planowana przez niego działalność będzie odrębna i niezależna od tej, którą prowadzi jego małżonka, będąca wspólnikiem w spółce cywilnej Prym. Wyjaśniając kwestię wymiany produktów/usług pomiędzy przedsiębiorcami, Skarżący wskazał, że może nastąpić jedynie sporadyczne świadczenie usług na rzecz spółki cywilnej P., gdy po jej stronie zajdzie taka potrzeba, na poziomie nie przekraczającym 10 % ogólnego poziomu sprzedaży Skarżącego. Skarżący nie będzie podwykonawcą spółki P. Planowana przez Skarżącego operacja nie zakłada zatem, jak sugerowałaby Agencja w odmowie przyznania pomocy, działalności tylko i wyłącznie na potrzeby spółki P., ani też stałej współpracy obu przedsiębiorstw. Skarżący podkreślił w przekazanych Agencji wyjaśnieniach, że jego działalność skierowana będzie do szerokiego grona podmiotów prowadzących szeroko rozumianą działalność budowlaną, a nie tylko do spółki cywilnej P. Dlatego też należy uznać za nieuzasadnione twierdzenie Agencji, iż złożony przez Skarżącego wniosek o przyznanie pomocy finansowej jest w rzeczywistości wnioskiem o sfinansowanie operacji polegającej na doposażeniu przedsiębiorstwa prowadzonego przez żonę Skarżącego i Rozwoju działalności w zakresie robót budowlanych, którą zajmuje się spółka cywilna P. Brak jest zatem funkcjonalnych powiązań między działalnością Skarżącego oraz działalnością spółki cywilnej P. i poddania (uzależnienia) działalności Skarżącego od działalności prowadzonej przez spółkę cywilną P.

Ad c) Kolejnym powodem, dla którego Agencja odmówiła przyznania Skarżącemu pomocy, była tożsamość rynków, na których działać będą obydwa przedsiębiorstwa, a także tożsamość przedmiotu ich działalności gospodarczej. Z tym argumentem Agencji również nie można się zgodzić. Celem planowanej przez Skarżącego działalności jest wynajem i dzierżawa maszyn budowlanych (PKD 77.32.Z), wynajem i dzierżawa maszyn, urządzeń oraz dóbr materialnych, gdzie indziej niesklasyfikowane (PKD 77.39.Z) oraz wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń rolniczych (PKD 77.31.Z). Odmawiając przyznania pomocy finansowej, Agencja wskazała, iż taką działalność prowadzi już spółka P., co przemawia za niezasadnością podejmowania takiej działalności przez Skarżącego. Skarżący zaznaczył, że wynajem i dzierżawa maszyn budowlanych i rolniczych stanowi uboczną działalność spółki Prym. Głównym przedmiotem jej działalności jest świadczenie robót budowlanych związanych budynków mieszkalnych i niemieszkalnych (PKD 41.20.Z). W przeciwieństwie do spółki P., działalność Skarżącego ma polegać tylko i wyłącznie na wynajmie oraz dzierżawie maszyn i urządzeń budowlanych i rolniczych. Ponadto, Skarżący planuje prowadzić swoją działalność na możliwie najszerszym terytorium, wychodząc tym samym poza rynek lokalny, na którym działa spółka Prym. W związku z powyższym, za chybiony należało uznać wniosek Agencji, iż działalność Skarżącego będzie komplementarna względem działalności spółki P.

W ocenie Skarżącego należy stwierdzić, że Skarżący nie stworzył sztucznie warunków wymaganych do uzyskania pomocy finansowej. Co więcej, cel planowanej przez niego działalności gospodarczej jest zgodny z systemem wsparcia, o którym mowa w przepisie art. 4 ust. 8 Rozporządzenia nr 65/2011 oraz przepisu art. 4 ust. 3 Rozporządzenia nr 2988/95. Celem Skarżącego jest rozwój indywidualnej działalności gospodarczej "T." polegającej na świadczeniu usług dla ludności, co wpisuje się w katalog działalności mogących uzyskać pomoc finansowa w w/w działaniu. Prowadząc profesjonalny wynajem maszyn i urządzeń, planowany przez Skarżącego rozwój działalność przyczyni się do rozwoju przedsiębiorczości na rynku lokalnym i aktywizacji ludności na obszarze wiejskim. Skarżący, zatrudniając pracowników, przyczyni się również do rozwoju rynku pracy.

Podsumowując, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które wskazywałyby, że Skarżący zamierzał obejść przepisy prawa w celu uzyskania korzyści sprzecznych z danym systemem wsparcia finansowego:

1) Skarżący nie stworzył sztucznie warunków, ani podmiotowych, ani przedmiotowych, wymaganych do wymaganych do przyznania pomocy finansowej. Projekt operacji Skarżącego spełnia formalne kryteria kwalifikacyjne do udzielenia pomocy. Skarżący ubiega się o pomoc finansową na rozwinięcie własnej działalności; nie zamierza doposażać firmę "Prym";

2) cel, który Skarżący zamierzał osiągnąć, poprzez uzyskanie pomocy finansowej, jest zgodny z przedmiotowym systemem wsparcia "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. W konsekwencji uzyskane przez Skarżącego korzyści z tytułu przyznania mu pomocy finansowej nie byłyby sprzeczne z celem przedmiotowego systemu wsparcia. Przyznana pomoc finansowa miałaby na celu podjęcie własnej działalności, nie zaś w sposób pośredni - rozwój działalności spółki cywilnej Prym, której wspólnicy nie mogą ubiegać się o pomoc w ramach przedmiotowego systemu wsparcia, gdyż ich działalność nie spełnia podstawowego kryterium jakim jest siedziba w miejscowości, o której mowa w § 5 rozporządzenia MRiRW (§ 7 ust. 5 w zw. z § 5 rozporządzenia). Dzięki planowanej działalności Skarżącego, wzrosłaby konkurencyjność na lokalnym rynku, świadczone przez Skarżącego usługi przyczyniałyby się do zaspokajania potrzeb na rynku wynajmu i dzierżawy maszyn i urządzeń budowlanych i rolnych; doszłoby do zaktywizowania ludności z obszarów wiejskich i zwiększenia zatrudnienia na tych terenach.

6) W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z motywami rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

I. Zgodnie z art. 1 § 2 cytowanej ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., Sąd rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone uzasadniającymi jego uchylenie.

II. W kontekście zaskarżonego rozstrzygnięcia, a zwłaszcza powołanej tak podstawy prawnej wskazać należy, iż zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" uregulowane zostało w rozporządzeniu MRiRW z 17 lipca 2008 r., które zostało wydane zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 29 ust.1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 18 ustawy z 2007 r. i wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW: "Pomoc przyznaje się na operację: 1. Spełniającą wymagania określone w Programie, w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów, oraz zapewniającą osiągnięcie i zachowanie celu działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw".

Ponadto, art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich wskazuje, iż: "Nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia". Natomiast art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. L 312 z 23.12.1995 r.) stanowi, iż: "Działania skierowane na pozyskiwanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści."

III. Na etapie weryfikacji kompletności i poprawności wniosku o przyznanie pomocy, przed wydaniem pierwszego rozstrzygnięcia dotyczącego odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach niniejszego działania Skarżący był łącznie trzykrotnie wzywany, pismem z dnia [...].7.2012 r. pismem z dnia [...].1. 2014 r. oraz z dnia [...].4. 2014 r. do złożenia uzupełnień, poprawnych dokumentów oraz złożenia wyjaśnień. Agencja na podstawie całości zgromadzonej dokumentacji stwierdziła, iż wniosek o przyznanie pomocy nie kwalifikuje się do dalszej oceny i odmówiła Skarżącemu przyznania pomocy finansowej wskazując jednocześnie na wystąpienie przesłanek odmowy tj. niespełnienie przez Skarżącego warunków określonych w § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRiRW, art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. Zasadne było również działanie Agencji, która kierując do Skarżącego kolejne wezwanie do złożenia uzupełnień z dnia [...] kwietnia 2014 r. kierowała się pośrednio wytycznymi wskazanymi przez WSA w Warszawie, które wskazywały na obowiązek uszczegółowienia kolejnego wezwania Skarżącego do złożenia uzupełnień, w sposób umożliwiający uzyskanie przez niego informacji w jakim zakresie złożone uprzednio wyjaśnienia nie były dla Agencji jednoznaczne i wystarczające do oceny przedmiotowego wniosku o przyznanie pomocy (patrz motywy wyroku WSA w Warszawie z dnia 16.12.2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1713/13).

IV. W sprawie podstawowe znaczenie ma kwestia czy spółka Prym mogła samodzielnie ubiegać się o przyznanie pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", a zatem czy istniała potrzeba tworzenia tzw. sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy finansowej ze środków publicznych.

W ocenie Sądu - co znalazło wyraz in fine zaskarżonego rozstrzygnięcia - siedziba spółki P. położona jest na terenie P. , którego liczba mieszkańców oscyluje wokół 75000,co powoduje, iż ten podmiot nie mógłby się ubiegać o przyznanie pomocy w ramach przedmiotowego działania z uwagi na brak spełnienia jednego z podstawowych kryteriów, który został określony w § 7 ust. 5 rozporządzenia MRiRW (o taką pomoc mogą ubiegać się wspólnicy spółki cywilnej, jeżeli siedziba lub oddział każdego ze wspólników w ramach prowadzonej spółki cywilnej oraz w przypadku operacji związanej z budową, przebudową, remontem połączonych z modernizacją, wyposażeniem lub zagospodarowaniem nieruchomości objętej operacją - miejsce położenia nieruchomości znajduje się w miejscowości, o której mowa w § 5; tam zaś widnieje nieprzekraczalna granica- dla miast- 5000 mieszkańców).

W świetle tych regulacji należało powołać do życia i wykorzystać inny podmiot, który mógłby ubiegać się o pomoc, na którą spółka P. nie miała jakichkolwiek szans.

V. Skarżący w pierwszym zarzucie skargi wskazuje na naruszenie § 18 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia MRiRW w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z 2007 r. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. W odpowiedzi na powyższe należy podkreślić, iż Agencja kierując do Skarżącego trzecie wezwanie do złożenia uzupełnień kierowała się pośrednio wytycznymi sądu wskazanymi w uzasadnieniu do wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt V SA/WA 1713/13. Przede wszystkim trzecie wezwanie do złożenia przez Skarżącego uzupełnień wskazywało już w sposób precyzyjny, które wyjaśnienia strony skarżącej były niewystarczające w ocenie Agencji, a w związku z tym wymagały uzupełnienia lub doprecyzowania. Z drugiej jednak strony wartym zaznaczenia jest, iż w ocenie sądów administracyjnych Agencja nie ma obowiązku udzielania porad zmierzających bezpośrednio do ułatwienia Wnioskodawcy uzyskania pomocy, zwłaszcza jeżeli porady w tym zakresie miałyby polegać na udzieleniu sugestii co do sposobów rozwiązania wewnętrznych problemów danego przedsiębiorców (vide wyrok WSA w Warszawie, sygn. V SA/Wa 2699/10).

Biorąc powyższe pod uwagę w odniesieniu do zarzutu braku rozpatrzenia przez Agencję materiału dowodowego w sprawie, stwierdzić należy, iż ten zarzut jest oczywiście bezzasadny. Agencja podejmując rozstrzygnięcie przeanalizowała wszystkie dokumenty oraz wyjaśnienia złożone przez Skarżącego w ramach składanych uzupełnień do wniosku o przyznanie pomocy. Podjęte przez Agencję rozstrzygnięcie oparte było na całokształcie dokumentacji zgromadzonej przed organem. Ponadto, podkreślenia wymaga, iż Agencja jako dysponent środków publicznych pochodzących z budżetu krajowego i budżetu UE jest zobowiązana zapewnić, iż wydatki te będą dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, a przyznanie pomocy będzie adekwatne i zgodne z celami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Dodatkowo, wartym wskazania jest fakt, iż Agencja działając w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa traktuje każdego wnioskodawcę w sposób jednakowy, co prowadzi do stwierdzenia, iż w przypadku wykrycia stworzenia przez wnioskodawców sztucznych warunków, Agencja każdorazowo odmawia przyznania pomocy.

Mając na uwadze przepisy rozporządzenia MRiRW z 2008 r. dla działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", wskazujące na obowiązek dwukrotnego wezwania Wnioskodawcy do usunięcia braków i nieprawidłowości jak również art.21 ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy z 2007 r.: "W postępowaniach w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy", Agencja była uprawniona do kolejnego wezwania Skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień w celu usunięcia wszelkich wątpliwości w zakresie stworzenia przez stronę sztucznych warunków. Powyższe wezwanie było ponadto efektem ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2013 r. Podkreślenia również wymaga fakt, iż Agencja odmawiając przyznania pomocy finansowej w sposób szczegółowy wykazała powiązania, które świadczą o stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania nienależnego wsparcia, a zatem zarzut dotyczący naruszenia art. 21 ust. 3 w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z 2007 r. jest bezzasadny.

VI. Odpierając zarzut naruszenia art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 w zw. z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 podnieść należy, iż środki finansowe pochodzące z budżetu UE winny być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami oraz zasadami słuszności i proporcjonalności. Dodatkowo, na Agencję został nałożony obowiązek wykluczenia ryzyka w zakresie osiągnięcia nienależnych korzyści przez wnioskodawców, którzy tworzą sztuczne warunki w celu uzyskania tych korzyści.

W przedmiotowej sprawie za podstawę rozstrzygnięcia, Agencja trafnie wzięła pod uwagę następujące fakty:

1) Skarżący w związku z realizacją operacji planuje prowadzić działalność gospodarczą, która została sklasyfikowana pod kodem PKD 77.32.Z. wynajem i dzierżawa maszyn budowlanych. Przy czym działalność spółki P., której wspólnikiem jest żona Skarżącego, jest prowadzona w sektorze budowlanym, ponadto jeden z rodzajów działalności tejże spółki również obejmuje działalność sklasyfikowaną kodem PKD 77.32.Z.

2) Skarżący przed podjęciem działalności gospodarczej był pracownikiem spółki "PRYM" odpowiedzialnym za wynajem maszyn budowlanych. Po otworzeniu własnej działalności jego współpraca z ww. spółką zmieniła się jedynie w zakresie wymiaru czasu pracy, na jaki Skarżący jest tam zatrudniony.

3) Pomiędzy Skarżącym oraz jego żoną, tj. wspólniczką P. S.C., istnieje ustawowa wspólnota majątkowa.

4) Skarżący w swoich wyjaśnieniach i oświadczeniach dopuszcza możliwość współpracy ze spółką P.

5) Działalność obu podmiotów gospodarczych skierowana jest do tych samych odbiorców działających na rynku. Z drugiej strony należy zgodzić się ze Skarżącym, iż w ramach PROW 2007-2013 mogą ubiegać się małżonkowie pozostający w ustawowej wspólności majątkowej, którzy tworzą lub rozwijają niezależną działalność gospodarczą, jednak, w myśl wyroku z 6 marca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1501/13, "(...) każdy z projektów musi spełniać m.in. kryterium celowości ekonomicznej i stanowić każdorazowo zamkniętą, odrębną i niezależną od siebie inwestycję generującą dochody. Jednocześnie, podejmowana działalność nie może stanowić de facto rozwinięcia działalności prowadzonej już przez drugi podmiot." W niniejszej sprawie na podstawie przedstawionego stanu faktycznego i prawnego zachodzą przesłanki do stwierdzenia, iż Skarżący stworzył sztuczne warunki, a co za tym idzie Agencja była zobowiązana do odmowy przyznania pomocy finansowej Skarżącemu, w sprawie wszczętej wnioskiem nr [...], w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw".

VII. Reasumując, nie sposób uznać, aby na etapie obsługi przez ARiMR wniosku przyznanie pomocy w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia prawa, w szczególności §10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRiRW z 2008 r., art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2005 oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95. Rozstrzygnięcie Agencji o odmowie przyznania Skarżącemu pomocy finansowej w ramach przedmiotowego działania jest w świetle ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy jak najbardziej zasadne. Działania Agencji należy uznać za prawidłowe zarówno co do treści, jak i formy.

VIII. Mając na uwadze treść art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.