Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 2711/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odrzucono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie sędzia NSA Mariola Kowalska sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 108/18 w sprawie ze skargi L. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane i zobowiązania do ich zwrotu postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 27 marca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 108/18 oddalił skargę L. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane i zobowiązania do ich zwrotu.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] września 2016 r. nr [...] przyznano na wniosek L. H. :

1. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na K. H., na okres od [...] października 2016 r. do [...] września 2017 r., w wysokości 500 zł miesięcznie.

2. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na J. H., na okres od [...] października 2016 r. do [...] września 2017 r., w wysokości 500 zł miesięcznie.

W dniu [...]września 2017 r. Prezydent Miasta L. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz obowiązku jego zwrotu za okres od [...] lipca 2017 r. do [...] września 2017 r., a wypłaconych na podstawie ww. decyzji.

Decyzją z [...] listopada 2017 r. nr [...], organ pierwszej instancji orzekł o:

I. uznaniu ww. świadczeń z funduszu alimentacyjnego – w łącznej kwocie 3 000 zł – za świadczenia nienależnie pobrane:

1. świadczenie na J. H., otrzymane w okresie od [...] lipca 2017 r. do [...] września 2017 r., w wysokości po 500 zł miesięcznie,

2. świadczenie na K. H., otrzymane w okresie od [...] lipca 2017 r. do [...] września 2017 r., w wysokości po 500 zł miesięcznie,

II. obowiązku zwrotu ww. nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

W uzasadnieniu organ wskazał, że dłużnik alimentacyjny A. H., zobowiązany nakazem alimentacyjnym Sądu Okręgowego w D. z [...] marca 2010 r. do płatności alimentów w wysokości 100 euro tygodniowo na rzecz każdego dziecka, dokonuje regularnych wpłat alimentów na K. H. i J. H., poczynając od 2010 r.

W piśmie z [...] września 2016 r. Prezes Sądu Okręgowego w L. zaświadczył, że L. H., [...] września 2016 r., wystąpiła do Sądu z wnioskiem o dochodzenie roszczeń alimentacyjnych za granicą.

Organ wskazał ponadto, że L. H. co miesiąc, równocześnie z pobieranym świadczeniem z funduszu alimentacyjnego, otrzymuje alimenty od dłużnika w łącznej wysokości 1 000 zł na dwoje dzieci. Będąc stroną w postępowaniu, L. H. oświadczyła w dniach [...] marca i [...] kwietnia 2017 r., że otrzymała alimenty od dłużnika na rzecz osób uprawnionych w okresie marzec 2017 r. w wysokości 1 000 zł, kwiecień 2017 r. w wysokości 1 000 zł.

Organ podkreślił, że alimenty, jakie wypłaca dłużnik, stanowią obecnie równowartość wypłacanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca zaś, składając wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, została zapoznana z warunkami uprawniającymi do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz konieczności powiadamiania o zmianach w swojej sytuacji, która ma wpływ na prawo do świadczeń. Wnioskodawczyni potwierdziła to własnoręcznie złożonym podpisem.

Zdaniem organu pierwszej instancji wyegzekwowana kwota powinna być przekazana w pierwszej kolejności na spłatę należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, a dopiero później wierzycielowi. Podstawowym celem ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest zapewnienie przede wszystkim środków osobom, którym na podstawie orzeczenia sądu przysługują alimenty. W przypadku gdy egzekucja świadczeń od zobowiązanego jest nieskuteczna, to państwo, poprzez stworzony fundusz alimentacyjny, przejmuje w pewnym zakresie obowiązek łożenia na rzecz osoby uprawnionej. Jednocześnie organ wskazał, że warunkami niezbędnymi do uzyskania wsparcia w postaci świadczeń z funduszu alimentacyjnego są warunek bezskuteczności egzekucji i spełnienie kryterium dochodowego. Ustawodawca zastrzegł również, że osoba korzystająca z pomocy państwa, jakim jest przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, nie może pobierać jednocześnie alimentów od dłużnika, co wynika z art. 2 pkt 7 lit. d ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r. poz.1257 ze zm.). Zatem świadczenie z funduszu alimentacyjnego, wypłacone za okres od [...] lipca 2017 r. do [...] września 2017 r., w łącznej wysokości 3 000 zł, stanowi świadczenie nienależnie pobrane, tj. świadczenie wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie jego pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów.

Ponadto, zdaniem organu, skarżąca posiadała pełną świadomość dotyczącą świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w szczególności w zakresie definicji świadczenia nienależnie pobranego – została pouczona o tym we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń. Podobne pouczenie zawiera decyzja ustalająca prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, którą strona otrzymała [...] października 2016 r. Spełnione zostały zatem przesłanki z art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, pozwalające na ustalenie stronie nienależnie pobranych świadczeń i zobowiązania jej do ich zwrotu, zgodnie z art. 23 ust. 1 ww. ustawy.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego za miesiące: lipiec, sierpień i wrzesień 2017 r. należą się jej dzieciom, ponieważ alimenty w wysokości 4 000 zł są zasądzone prawomocnym wyrokiem. Wpłaty ojca dzieci, w wysokości 1 000 zł miesięcznie, które skarżąca zgłasza w ośrodku, stanowią 0,25% całości zasądzonych alimentów, co jej zdaniem nie daje nawet minimum socjalnego dla jej rodziny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ ustalił, że decyzją z [...] września 2016 r. skarżącej zostało przyznane świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres od [...] października 2016 r. do [...] września 2017 r. w kwocie 1 000 zł miesięcznie na dwoje dzieci. Kwestią bezsporną jest, że strona w okresie od [...] lipca do [...] września 2017 r., równocześnie z pobieranym świadczeniem z funduszu alimentacyjnego, otrzymywała przekazem pocztowym, bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego, alimenty w wysokości 1 000 zł miesięcznie. Co więcej, ze zgromadzonych akt wynika, że strona każdorazowo informowała organ o fakcie otrzymania alimentów od zobowiązanego. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest prawna kwalifikacja okoliczności równoczesnego pobierania alimentów od dłużnika oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Kluczowa dla rozstrzygnięcia przedmiotowej kwestii, w ocenie organu odwoławczego, jest treść art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który określa jedną z konfiguracji faktycznych, w której wypłacone z funduszu świadczenia uznaje się za nienależnie pobrane. Zgodnie z tym przepisem, nienależnie pobranym świadczeniem są świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Oznacza to, że alimenty uzyskane bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego skarżąca otrzymała niezgodnie z kolejnością, o której mowa w art. 28 ww. ustawy.

Organ odwoławczy podkreślił, że w orzecznictwie zwraca się uwagę na ogólną zasadę systemową, zgodnie z którą osoba uprawniona do świadczeń z funduszu nie może otrzymywać jednocześnie świadczeń od dłużnika alimentacyjnego, ponieważ ideą funduszu alimentacyjnego jest wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów od osób zobowiązanych do ich płacenia. W przeciwnym wypadku, jeżeli nie ma problemów z otrzymaniem świadczeń od dłużnika alimentacyjnego, pomoc państwa osobie uprawnionej do alimentów staje się niepotrzebna i bezprzedmiotowa. Stąd też nie jest prawnie dopuszczalne powielanie świadczeń alimentacyjnych, a więc otrzymywanie ich jednocześnie z funduszu oraz od dłużnika alimentacyjnego, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Obowiązujące w tym zakresie reguły zostały jednoznacznie określone w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Świadczenia osobie uprawnionej wypłaca Fundusz (art. 20 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów). Dłużnik alimentacyjny ma obowiązek zwrócić organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie (art. 27 ust. 1 ustawy). Jeżeli dłużnik alimentacyjny nie zwraca tych należności, prowadzone jest wobec niego postępowanie egzekucyjne. Uzyskane w jego toku kwoty rozdysponowuje się w ściśle przez prawo określonej kolejności, przy czym w pierwszej kolejności zawsze spłaca się należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy – do ich całkowitego zaspokojenia. Należności wierzyciela alimentacyjnego, a więc skarżącej, mogą być zaspokojone w trzeciej kolejności. Oznacza, że jeżeli skarżąca ma wobec dłużnika alimentacyjnego roszczenie o zaległe alimenty, które powstało jeszcze przed uzyskaniem uprawnień do świadczenia z funduszu, to w okresie wypłaty świadczeń z funduszu, roszczenie to nie może zostać zaspokojone z pierwszeństwem wobec należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 ww. ustawy. Pobranie w takiej sytuacji jakichkolwiek kwot od dłużnika alimentacyjnego i zaliczenie ich na poczet zaległych lub bieżących alimentów, będzie skutkowało tym, że otrzymane w tym okresie świadczenia z funduszu alimentacyjnego zostaną zakwalifikowane jako nienależnie pobrane świadczenie.

Wobec tego organ odwoławczy uznał, że skarżąca, przyjmując od dłużnika alimenty przekazane niezgodnie z kolejnością wyznaczoną art. 28 ust. 1 ww. ustawy, wypełniła wskazaną w art. 2 pkt 7 lit. d przesłankę uzasadniającą podjęcie decyzji o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Organ odwoławczy podkreślił, że w aktach znajduje się podpisany przez skarżącą wniosek, w którym została pouczona, że zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, nienależnie pobranym świadczeniem alimentacyjnym jest świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie jego pobierania otrzymała alimenty (zaległe lub bieżące) niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 ustawy, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Tożsame pouczenie zawierała decyzja z [...] października i [...] listopada 2016 r. przyznająca stronie świadczenie z funduszu alimentacyjnego.

L. H. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu powołanym na wstępie wyrokiem skargę oddalił. Sąd podzielił ustalenia faktyczne i prawne poczynione przez organy administracyjne i zgodził się z organami, że przedmiotowe alimenty otrzymane przez skarżąca bezpośrednio od ojca jej dzieci – dłużnika alimentacyjnego, zostały otrzymane niezgodnie z kolejnością, o której mowa w art. 28 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Sąd Wojewódzki nie podzielił stanowiska skarżącej, że skoro powyższe wpłaty zostały dokonane przez ojca dzieci bezpośrednio na jej rzecz, to tym samym mogła ona dokonać swobodnego wyboru, na poczet którego z wymagalnych długów zalicza przyjęte świadczenie. Stanowisko skarżącej nie znajduje potwierdzenia w ustawie, zwłaszcza, że z treści art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji niewątpliwie wynika, że nienależnie pobranym świadczeniem jest świadczenie wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Przepis art. 28 ust. 1 ww. ustawy w sposób jednoznaczny ustala, że w pierwszej kolejności zaspokajane są należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (pkt 1) oraz z tytułu zaliczek alimentacyjnych (pkt 2), zaś dopiero w dalszej kolejności – należności wierzyciela alimentacyjnego (pkt 3). Oznacza to, że jeżeli skarżąca ma wobec dłużnika alimentacyjnego roszczenie o zaległe alimenty, które powstało jeszcze przed uzyskaniem uprawnień do świadczeń z Funduszu, to w okresie wypłaty świadczeń z tego Funduszu, roszczenie to nie może zostać zaspokojone z pierwszeństwem wobec należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji. Pobranie w takiej sytuacji jakichkolwiek kwot od dłużnika alimentacyjnego i zaliczenie ich na poczet zaległych alimentów skutkuje tym, że otrzymane w tym okresie świadczenia z Funduszu zostają zakwalifikowane jako nienależnie pobrane. Sąd uznał, że choć przepis art. 2 pkt 7d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji powołuje się na art. 28 jedynie co do określonej w nim kolejności zaspokajania zaległych należności, tym niemniej wynika z niego generalna zasada, że osoba pobierająca świadczenie z funduszu alimentacyjnego ma obowiązek powstrzymywania się od bezpośredniego pobierania alimentów od dłużnika alimentacyjnego, a w razie zaistnienia takiego przypadku powinna otrzymaną kwotę przekazać komornikowi sądowemu lub organowi właściwemu wierzyciela, w tym przypadku MOPS w L., o czym zresztą skarżąca była pouczana w decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego.

Wypełniona została tym samym przesłanka niezbędna do uznania, że pobrane w powyższym okresie przez skarżącą przedmiotowe świadczenie miało charakter nienależny w rozumieniu art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła L. H., zastąpiona przez adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy zaskarżając go w całości i zarzucając mu nieprawidłowe rozstrzygnięcie ww. sprawy poprzez podjęcie decyzji, w której Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności.

Na podstawie powyższego zarzutu, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie wyroku Sądu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz o rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącej kasacyjnie. W piśmie z [...] lipca 2018 r. skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazała, że "Zgodnie z art. 451. § 1. Dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. Jednakże to, co przypada na poczet danego długu, wierzyciel może przede wszystkim zaliczyć na związane z tym długiem zaległe należności uboczne oraz na zalegające świadczenia główne". W związku z tym skarżąca kasacyjnie stanęła na stanowisku, że pieniądze wpłacane przez dłużnika alimentacyjnego A. H. zostały po oświadczeniu L. H. księgowane na poczet zaległości ubocznych tzn. odsetek od należności głównej, która na dzień dzisiejszy sięga kilkudziesięciu tysięcy złotych. Wykazane dochody skarżącej w PIT-36 za 2017 r. zgodnie z wyżej wskazanym artykułem zostały zakwalifikowane jako świadczenia niealimentacyjne.

Zarządzeniem z [...] lipca 2020 r., wydanym na podstawie art. art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842), strony zostały poinformowane o zamiarze skierowania skargi kasacyjnej na posiedzenie niejawne w składzie trzech sędziów w celu przyspieszenia jej rozpoznania, oraz że rozpoznanie sprawy w tym trybie będzie możliwe, jeżeli wszystkie strony, w terminie czternastu dni, od dnia doręczenia tego zarządzenia, wyrażą na to zgodę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wyraziło zgodę na rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca kasacyjnie nie zajęła stanowiska.

Zarządzeniem z [...] marca 2021 r., wydanym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ww. ustawy, sprawę skierowano na posiedzenie niejawne z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Jednocześnie, strony postępowania zostały poinformowane, że w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania ww. zarządzenia, mogą dodatkowo przedstawić, na piśmie, swoje stanowisko w sprawie, w granicach zarzutów złożonej skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w sprawie istniały podstawy do skierowania rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzenie niejawne w składzie trzech sędziów w celu przyspieszenia jej rozpoznania. Taką możliwość z uwagi na obowiązujący stan epidemii wprowadził art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy z dnia 2 marca 2020 r. jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej powinno następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Ten standard ochrony praw stron i uczestników został zachowany, skoro strony zostały o tym powiadomione i miały możliwość pisemnego zajęcia stanowiska w sprawie (wyrok NSA z 8 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1918/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 177a P.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie nie podlega więc uzupełnieniu na wezwanie sądu, a ich brak jest podstawą do odrzucenia skargi kasacyjnej (art. 178 i art. 180 P.p.s.a.). Z tych ostatnich przepisów wynika bowiem, że "Wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie" (art. 178 P.p.s.a.), a "Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków" (art. 180 P.p.s.a.). Przy czym, "Nieodrzucenie skargi kasacyjnej z przyczyn wymienionych w art. 180 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym nie wyłącza możliwości odrzucenia jej na późniejszym etapie, np. na rozprawie" (zob. B. Dauter, Komentarz do art. 180 p.p.s.a., System Informacji Prawnej LEX/el 2019, uw. 10).

Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych, jest wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie nie wskazano na żadną podstawę kasacyjną z art. 174 P.p.s.a., ani w ramach przytoczenia podstaw kasacyjnych nie powołano żadnego przepisu ani normy prawnej, która została – zdaniem skarżącej kasacyjnie – naruszona przez Sąd pierwszej instancji. Również uzasadnienie skargi kasacyjnej, którego zadaniem powinno być wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy kasacyjnej, nie odwołuje się do żadnej normy prawnej, ani nie przedstawia żadnej argumentacji prawnej. Nie można więc uznać, że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie spełnia wymagania z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a braki te, jak podniesiono wyżej, nie podlegają uzupełnieniu.

W tej sytuacji już Sąd pierwszej instancji powinien odrzucić skargę kasacyjną, jako niedopuszczalną (art. 178 P.p.s.a.). Skoro jednak tego nie uczynił, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.

Orzeczenie nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej na rzecz adwokata ustanowionego z urzędu należnych od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.). Koszty nieopłaconej pomocy prawnej przyznawane są przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 - 261 P.p.s.a.