Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 661/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w pkt 2, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w zakresie określonym w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu, 3. w pozostałym zakresie skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Prezydent [...] uwzględnił wniosek P. Sz. o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego i przyznał stronie przedmiotowe świadczenie na okres od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. w wysokości 200 zł miesięcznie.

Następnie, decyzją z dnia [...]organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 31 ust. 1, art. 12, art. 2 pkt 2, 8, 11, 12, art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 20, art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7 ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz.U. Nr 123, poz. 836), art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu sprawy P. Sz., orzekł o zmianie decyzji z dnia [...] w ten sposób, że ustalono termin końcowy przysługiwania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego i uchylono wypłatę tego świadczenia z dniem 31 października 2010 r.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia orzekający organ podniósł, że na mocy decyzji z dnia [...] przyznano stronie prawo do świadczenia alimentacyjnego w wysokości 200 zł miesięcznie, na okres od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego oraz w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty ustalono, iż zmienił się skład rodziny wnioskodawcy, ponieważ w dniu 9 października 2010 r. jego matka – D. K. (poprzednio K.) zawarła związek małżeński ze Z. K. (odpis skrócony aktu małżeństwa nr [...]r. wystawiony przez Urząd Stanu Cywilnego w[...]). W związku ze zmianą sytuacji rodzinnej zaistniała konieczność weryfikacji sytuacji dochodowej rodziny wnioskodawcy. Ustalając ponownie dochód rodziny uzyskany w 2009 r. uwzględniono dochód brutto D. K. (poprzednio K.) wykazany w zaświadczeniu urzędu skarbowego nr [...] r. o wysokości dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, pomniejszony o składki na ubezpieczenia społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne (39.888,00 zł). Uwzględniono także dochód brutto Z. K. wykazany w zaświadczeniu urzędu skarbowego nr [...] r. o wysokości dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, pomniejszony o składki na ubezpieczenia społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz podatek należny (29.026,93 zł). Wskazano, że ogółem w 2009 r. rodzina uzyskała dochód w wysokości 68.914,93 zł, co daje miesięcznie - 5.742,91 zł, a w przeliczeniu na osobę 820,42 zł, co przekracza kwotę 725 zł, dlatego należało stwierdzić, iż od 1 listopada 2010 r. nie spełniona została podstawowa przesłanka warunkująca kontynuację prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego jaką jest spełnienie kryterium dochodowego.

W odwołaniu od powyższej decyzji P. Sz. podniósł, że uchylenie przedmiotowego świadczenia jest nieuzasadnione i niesprawiedliwe. Stwierdził, że cały ciężar utrzymania rodziny spoczywa na jego matce, a w istocie świadczenia te powinien płacić ojciec – A. Sz.. Skarżący opisał swoją sytuację rodzinną. Stwierdził przy tym, że mąż matki opiekuje się nim i rodzeństwem od października 2010 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] uchyliło zaskarżoną decyzję oraz uchyliło decyzję Prezydenta [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy w całości podzielił argumentacje organu I instancji co do kwestii przekroczenia kryterium dochodowego, uprawniającego do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, podnosząc, że w przypadku uzyskiwania przez podmiot wnioskujący o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego (w istocie przez jego rodzinę) dochodu wyższego niż opisany w art. 9 ust. 1 ustawy, organ wniosku takiego nie może uwzględnić bez względu na wielkość przekroczenia czy też inne, towarzyszące sprawie okoliczności.

W ocenie SKO organ pierwszej instancji dopuścił się jednak naruszenia przepisów o charakterze proceduralnym i wskazując na art. 24 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zwrócił uwagę, że z treści powyższego przepisu nie wynika, aby decyzja w przedmiocie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, mogła określać sytuację prawną jej adresata w okresie poprzedzającym wydanie takiej decyzji. Decyzja tego rodzaju posiada walor decyzji konstytutywnej i skutkuje zmianą lub rozwiązaniem stosunku administracyjnoprawnego ex nunc, tj. z chwilą wejścia tej decyzji do obrotu prawnego, co w ocenie organu potwierdza przywołane orzecznictwo sądowe np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 marca 2010 r. (sygn. akt II SA/Sz 1312/09, LEX nr 606684). Ponadto zdaniem organu, analogiczne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych podejmowanym na tle regulacji art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi odpowiednik art. 24 ustawy o świadczeniach z funduszu alimentacyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1501/08), dlatego też w ocenie organu zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz uchylenia decyzji Prezydenta [...] z dnia[...]), ze skutkami następującymi od momentu doręczenia niniejszej decyzji stronie.

W skardze do sądu P. Sz. podniósł, iż decyzja organu odwoławczego jest dla niego niezrozumiała, gdyż wyklucza rozstrzygnięcie organu I instancji z[...]). Zdaniem skarżącego nie ma podstaw do uwzględniania dochodów jego ojczyma za 2009 r., tj. za okres, gdy pozostawał on jeszcze w odrębnym gospodarstwie domowym. Ponownie również skarżący podniósł kwestię braku odpowiedzialności jego ojca, który nie łoży na jego utrzymanie oraz nie interesuje się losem swoich dzieci.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podnieść, że stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie.

Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wnika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy.

Zważywszy powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie w części nie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa obowiązujących w dacie jego podjęcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło za podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji.

Z powyższego wynika, że organ odwoławczy, orzekając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., może, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, wydać decyzję merytoryczno - reformacyjną albo decyzję kasacyjną kończącą rozpatrzenie sprawy. Ponadto - na mocy art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy posiada kompetencję do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uchylając decyzję organu pierwszej instancji, organ odwoławczy jest zatem obowiązany do określenia swojego stanowiska w sprawie, co powinno nastąpić poprzez orzeczenie co do istoty sprawy, umorzenie postępowania pierwszej instancji albo przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1983 r., sygn. akt SA/Kr 706/83, Gospodarka Administracja Państwowa 1987/5 str. 43; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 12/96, Lex Polonica nr 338858; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1385/05, Baza Orzeczeń LEX nr 209493; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2007 roku, sygn. akt IV SA/Wa 390/07, Baza Orzeczeń LEX nr 337009).

Nie jest natomiast dopuszczalne wydanie przez organ odwoławczy decyzji jedynie uchylającej decyzję organu pierwszej instancji bez określenia swojego stanowiska w sprawie. Przedmiotem postępowania odwoławczego jest bowiem ponowne rozpoznanie i rozpatrzenie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją. W żadnym wypadku nie można mówić o wypełnieniu dyspozycji normy prawnej wynikającej z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w przypadku wydania rozstrzygnięcia uchylającego decyzję organu I instancji oraz decyzję z dnia [...] bez dodatkowego określenia swego stanowiska w sprawie.

Ponadto zwrócić należy uwagę, że przepis art. 24 ustawy alimentacyjnej w zw. z art. 163 K.pa. ustanawia szczególny, nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji administracyjnej wydanej w przedmiocie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w razie wystąpienia określonych w nim przesłanek do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W razie wystąpienia przesłanek z powyższego przepisu prawa, organ winien wydać decyzję w przedmiocie zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jednak skład orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, iż uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej świadczenie rodzinne nie może nastąpić z mocą wsteczną i w tym zakresie słuszne jest stanowisko organu odwoławczego przywołującego orzecznictwo sądów administracyjnych w tym przedmiocie, lecz nie można tracić z pola widzenia okoliczności, iż ewentualne rozstrzygnięcie merytoryczne nie może naruszać zasady reformationis in peius określonego treścią art. 139 k.p.a., zgodnie z którym organ nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, przy czym zakres tego zakazu wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać, określonej decyzją organu I instancji sytuacji prawnej strony, która powinna pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej, ustalonej zaskarżoną decyzją, w żadnym zaś przypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia.

Tymczasem w niniejszej sprawie organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił także decyzję, której dotyczyło wszczęte postępowanie tj. decyzję z dnia [...] przez co wkroczył w sferę merytorycznego rozstrzygnięcia, jednak w dalszej jego części nie tylko nie określił skutków prawnych dokonanej subsumcji normy prawnej, lecz także naruszył zakaz określony w art. 139 k.p.a., gdyż na mocy decyzji zmieniającej z 4 marca 2011 r. ustalono końcowy termin przysługiwania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dzień 31 października 2010 r. przy ustalonym uprzednio okresie zasiłkowym od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. (na mocy decyzji z dnia[...]), a skarżący nie wniósł odwołania w zakresie przyznającym prawo do wnioskowanego świadczenia.

Co do zasady jednak uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej przez organ odwoławczy było słuszne, gdyż wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego.

Przede wszystkim bowiem sentencja rozstrzygnięcia decyzji administracyjnej nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, stosownie do regulacji zawartej w art. 107 K.p.a., powinna obowiązek ten wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji, w przeciwnym wypadku prowadzi to do uchylenia decyzji, bowiem decyzja w zasadzie może być niewykonalna, na co jasno zwraca uwagę NSA w wyroku z dnia 27 czerwca 1996 r. (SA/Gd 1537/95, LEX nr 44086). Rozstrzygniecie organu I instancji niestety nie wypełnia przedstawionego wyżej standardu, gdyż ogranicza się do stwierdzenia - cyt. "uchylam wypłatę świadczeń - świadczenie z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną w wieku od 18 lat do ukończenia 25 roku życia na osobę: P. Sz. z dniem: 2010-10-31". Abstrahując od niezrozumiałego stwierdzenia o "uchyleniu wypłaty świadczeń", zwrócić należy uwagę, że w sprawach pomocy społecznej decyzje cechować się muszą szczególną jasnością i precyzją wypowiedzi, ponieważ wielokrotnie są kierowane do osób, które mają kłopoty z prawidłowym odczytaniem przedkładanych im treści. Zaniechanie więc należytej staranności w prawidłowym formułowaniu rozstrzygnięcia w tych sprawach może zniweczyć cel prowadzonego postępowania, jakim jest udzielenie świadczenia pomocy społecznej.

Odnosząc się zaś do merytorycznej treści rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji podkreślić należy, że podstawę materialnoprawną kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7 ze zm.), a w szczególności art. 9 ust. 1, 2, 4 art. 24 i art. 2 pkt 5 tej ustawy w związku z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz § 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalenia dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr 123, poz. 836).

Stosownie do art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r., świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł.

W zakresie pojęcia dochodu i dochodu rodziny ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów odwołuje się w art. 2 pkt 4 i 5 do ich znaczenia w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.

Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych dochód, to – po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób – m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Z kolei art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Dla pełnego wyjaśnienia tego pojęcia należy odwołać się jeszcze do adekwatnego do okresu zasiłkowego przewidzianego w ustawie z 7 września 2007 r. okresu świadczeniowego (art. 2 pkt 8), który oznacza okres na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego.

Biorąc pod uwagę, że w rozpatrywanej sprawie w przypadku skarżącego okres świadczeniowy, na który przyznano świadczenie alimentacyjne, obejmował czas od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r., to zgodnie z powołanym art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, rok kalendarzowy poprzedzający ten okres świadczeniowy to rok 2009 (od 1 stycznia do 31 grudnia). Jednak zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy z 7 września 2007 r. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub osobę uprawnioną pozostającą pod opieką opiekuna prawnego prawo do świadczeń z funduszu ustala się na podstawie dochodu rodziny lub osoby uprawnionej powiększonego o uzyskany dochód.

Rozwinięcie powyższego unormowania nastąpiło w § 12 ust. 1 wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego (art. 15 ust. 9 ustawy) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. (analogicznie jak w § 12 wcześniej obowiązującego rozporządzenia wykonawczego do ustawy z dnia 28 lipca 2008 r. - Dz. U. Nr 136, poz. 855), w świetle którego w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń.

Należy jednak mieć na względzie ustaloną już linię orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazującą, iż określona wyżej regulacja, pozostaje w sprzeczności z definicją dochodu rodziny zawartą w art. 3 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wykraczając w ocenie Sądu – poza delegację ustawową, bowiem sposób ustalenia dochodu (do czego upoważnia art. 15 ust. 9 ustawy) nie może oznaczać wprowadzenia nowych zasad jego obliczania (vide też wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 lutego 2010 r. II SA/Łd 1024/09 na tle analogicznego przepisu rozporządzenia z dnia 28 lipca 2008 r. – dostępny w internecie).

Poza tym, co jest równie istotne, regulacja zawarta w przepisach cyt. ustawy rozróżnia sytuację, w której następuje zmiana składu rodziny, od sytuacji w której następuje uzyskanie dochodu przez członka rodziny. Czym innym jest bowiem zmiana składu rodziny, a czym innym uzyskanie dochodu przez członka rodziny. Zmiana składu osobowego rodziny - art. 3 pkt 16) ustawy, w trakcie okresu zasiłkowego lub w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, nie jest i nie może być tożsama z uzyskaniem dochodu - art. 3 pkt 24) ustawy. Takie też stanowisko reprezentowane jest w orzecznictwie administracyjnosądowym (vide: wyrok WSA w Gdańsku z 4 listopada 2010 r. w sprawie II SA/Gd 598/10, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 listopada 2008 r. w sprawie IV SA/Po 192/2008), który to pogląd ten jest również podzielany przez Sąd w niniejszym składzie.

Mając na uwadze materiał zgromadzony w sprawie, należy przyjąć, że skład rodziny skarżącego uległ zmianie od dnia 9 października 2010 r., to jest od dnia zawarcia związku małżeńskiego matki skarżącego ze Z. K. Z tym też momentem rodzina skarżącego powiększyła się o jedną osobę - męża. Zatem w roku kalendarzowym 2009, poprzedzającym okres świadczeniowy, Z. K. nie był członkiem rodziny skarżącego.

W konsekwencji należy uznać, że mamy tu do czynienia - ze zmianą składu rodziny, której skład był inny w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, inny zaś w momencie składania wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

O ile więc w mających odpowiednie zastosowanie przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w dacie wydania decyzji nie określono szczegółowo takiej sytuacji, w której skład rodziny jest inny w chwili składania wniosku niż w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, to jednak zdaniem Sądu, nie można przyjąć interpretacji przedstawionej przez organy, która w konsekwencji, pozwala na uwzględnienie dochodu Z. K., uzyskanego w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, w którym to roku, nie był on członkiem rodziny skarżącego. Zgodnie z tym stanowiskiem, literalna wykładania przepisu art. 3 pkt 2) ustawy, wskazuje, że chodzi tu o dochód osób, które obecnie tworzą rodzinę i nie ma znaczenia, czy osoby te tworzyły ją w momencie uzyskania tego dochodu. Dlatego należy uwzględnić sytuację z chwili złożenia wniosku i badać uprawnienie na podstawie dochodów tych osób uzyskiwanych w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, nawet jeżeli wówczas nie tworzyły rodziny.

Przeciwko takiemu poglądowi, przemawia przede wszystkim okoliczność, że organy orzekające, zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami - art. 5 ust.1 - 3 w zw. z art. 3 pkt 2) cyt. ustawy, ustalają i analizują stan faktyczny związany z ustaleniem dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy. Takie też stanowcze stanowisko reprezentują sądy administracyjne w przywołanych powyżej orzeczeniach (moment składania wniosku, nie może być tu zatem rozstrzygający). Bezspornym było, że w niniejszej sprawie będzie to dochód uzyskany w roku kalendarzowym 2009. Zatem przedmiotem analizy organów winien być przeciętny dochód uzyskany przez członków rodziny skarżącego w 2009 r. W tym też roku, co należy podkreślić, a co również pozostawało poza sporem, Z. K. nie należał do rodziny skarżącego.

W świetle poczynionych powyżej rozważań, na tle dokonanych ustaleń stanu faktycznego, brak jest podstawy, która uprawniałaby do doliczenia do dochodu rodziny skarżącego w roku 2009, dochodu Z. K., który nie był w tym okresie członkiem rodziny.

Na podsumowanie rozważań, należy przywołać trafny pogląd wyrażony przez WSA w Łodzi w wyroku z dnia 31 marca 2009 r. w sprawie II SA/ Łd 158/2009 r., wyrażony na tle definicji dochodu rodziny, zawartej w przepisie art. 3 pkt 2) cyt. ustawy. W ocenie tego Sądu przy obliczaniu dochodu za określony rok kalendarzowy uwzględnia się realne dochody uzyskane w tym czasie oraz liczbę osób, które w danym roku ten dochód konsumują. Tylko w ten sposób uzyskamy odpowiedź na pytanie, jaką przeciętną kwotą miesięczną skarżąca dysponowała na każdego z członków rodziny, uczestniczących w tym właśnie czasie (to jest w roku, z którego dochody liczy się dla ustalenia uprawnień do świadczeń rodzinnych) we wspólnym gospodarstwie domowym. W konkluzji wskazano, że dla prawidłowego obliczenia dochodów, konieczne jest uwzględnienie stanu faktycznego, w tym także liczebności rodziny, w tym okresie.

Oczywiście zmiany osobowe w składzie rodziny, mają odbicie w dochodzie rodziny, jednak, jak zostało już wcześniej podniesione, zmiana składu osobowego rodziny, nie może być utożsamiana z uzyskaniem dochodu. Ewentualne skutki zmiany składu osobowego, mające wpływ na zmianę sytuacji dochodowej rodziny, mogą być - proporcjonalne do okresu, w jakim dochody te wpływają na sytuację dochodową rodziny - uwzględnione w postępowaniu o prawo do świadczeń rodzinnych na nowy okres zasiłkowy.

Uznać zatem należy, że organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego tj. przepisu art. 9 ust. 1, 2, 4 art. 24 i art. 2 pkt 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w związku z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz przepisów prawa procesowego, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ponownie dokonać obliczenia dochodu rodziny skarżącego z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 151 cyt. Ustawy orzeczono jak w punkcie 3, natomiast punkt 2 sentencji oparto na art. 152 ustawy.