Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 265/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 16 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2022 roku, nr ....].


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] października 2021 r. M. S. zwrócił się do Prezydenta Miasta B. (dalej: "Prezydent") o ustalenie mu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności, z wyrównaniem od 18 maja 2021 r., załączając do wniosku kserokopię wyroku Sądu Rejonowego dla W. we W. IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2021 r. sygn. akt [...] zmieniający orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] października 2016 r. (nr [...]) oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. z dnia [...] czerwca 2016 r. (nr [...]) o tyle tylko, że zaliczające wnioskodawcę (M. S.) dla osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, symbol przyczyny niepełnosprawności 02-P, 03-L i 06-E, jak również stwierdzające, że wnioskodawca nie jest zdolny do pracy. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem [...] maja 2021 r. Z akt sprawy wynika, że zmienione ww. wyrokiem orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. z dnia [...] czerwca 2016 r. zostało wydane do dnia [...] czerwca 2018 r. We wniosku wnioskodawca powołał się na art. 15h ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 , innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020, poz. 1842 ze zm.; dalej: "specustawa"), przedłużający ważność orzeczeń o niepełnosprawności.

W reakcji na ww. wniosek Prezydent zwrócił się do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. o udzielenie informacji, czy wnioskodawca złożył wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności oraz czy posiada orzeczenie o niepełnosprawności. W odpowiedzi uzyskano informację, że w dniu [...] września 2019 r. M. S. złożył wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oraz skorzystał z możliwości wniesienia odwołania do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B., zaś aktualnie sprawa jest w toku przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. (pismo z dnia [...] października 2021 r., k. 35 akt adm. I inst.).

Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] Prezydent odmówił M. S. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w kwocie 215,84 zł od 1 maja 2021 r., stwierdzając, że zmienione na mocy wyżej powołanego wyroku orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] października 2016 r. oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. z dnia [...] czerwca 2016 r. zostały wydane terminowo, zaś przedmiotowy wyrok nie zmienił okresu ich obowiązywania. W chwili obecnej zaś wnioskodawca legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, od którego zostało złożone odwołanie, zaś sprawa jest w toku przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. Organ uznał, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek uprawniających do zasiłku pielęgnacyjnego od 15 maja 2021 r. oraz stwierdził, że art. 15h ust. 1 specustawy nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Postanowieniem wydanym tego samego dnia, tj. [...] listopada 2021 r. Prezydent zawiesił, na mocy art. 97 § 1 k.p.a. postępowanie dotyczące ustalenia wnioskodawcy prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, wszczęte na jego wniosek z dnia [...] października 2021 r., uznając, że rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej: "SKO") uchyliło decyzję Prezydenta z dnia [...] listopada 2021 r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając, że rozstrzygnięcie to zapadło przedwcześnie, bowiem stan faktyczny sprawy nie został kompleksowo wyjaśniony, podobnie jak okres, którego dotyczy żądanie strony. SKO wskazało przy tym, że decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. Prezydent przyznał wnioskodawcy zasiłek pielęgnacyjny za okres zaległy, tj. od dnia [...] kwietnia 2016 r. do dnia [...] czerwca 2018 r. W aktach sprawy brak jest natomiast orzeczenia o niepełnosprawności wydanego na skutek wniosku M. S. z dnia [...] listopada 2019 r. Nie jest zatem wiadome na jaki okres zostało wydane orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. Ponadto nie jest znana treść orzeczenia o niepełnosprawności w zakresie stopnia niepełnosprawności oraz czasu występowania niepełnosprawności. Ponadto SKO dostrzegło naruszenie art. 10 k.p.a. polegające na braku zawiadomienia wnioskodawcy w celu umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Tego samego dnia SKO wydało postanowienie nr [...] uchylające postanowienie Prezydenta o zawieszeniu postępowania.

Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2021 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Bk 913/21 wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę M. S. na postanowienie Prezydenta z dnia [...] listopada 2021 r. dotyczące zawieszenia postępowania administracyjnego, zaś postanowieniem wydanym tego samego dnia w sprawie sygn. akt II SA/Bk 912/21, sąd odrzucił skargę M. S. na decyzję Prezydenta z dnia [...] listopada 2021 r.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] Prezydent zawiesił postępowanie administracyjne dotyczące ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, wszczęte na wniosek M. S. z dnia [...] października 2021 r. Organ wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, że M. S. legitymuje się obecnie orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, wydanym przez Powiatowy Zespól do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. do dnia [...] września 2023 r. Od orzeczenia tego wnioskodawca odwołał się do wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B., zaś obecnie trwa postępowanie przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S.. Z powyższego wynika więc, że nie jest obecnie znane ostateczne rozstrzygnięcie co do co do stopnia niepełnosprawności wnioskodawcy. Ponadto organ przytoczył brzmienie art. 16 ust. 1-3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2022, poz. 615; dalej: "u.ś.r."), stwierdzając, że wnioskodawca nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, które wypełniałoby jego dyspozycję. Organ stwierdził, że kwestia uzyskania odpowiedniego orzeczenia jest zagadnieniem wstępnym, niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, co uzasadnia zawieszenie postępowania na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

W aktach sprawy znajdują się kserokopie dwóch orzeczeń o niepełnosprawności, wydanych przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. względem M. S.: orzeczenie z dnia [...] czerwca 2020 r. zaliczające go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia [...] czerwca 2021 r. oraz orzeczenie z dnia [...] września 2020 r. zaliczające go do lekkiego stopnia niepełnosprawności do dnia [...] września 2023 r. W obu orzeczeniach wskazano, że daty początkowej niepełnosprawności nie da się ustalić.

Wskutek rozpatrzenia zażalenia M. S. na postanowienie Prezydenta z dnia [...] stycznia 2022 r. o zawieszeniu postępowania, SKO postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] utrzymało je w mocy, podzielając ustalenia organu I instancji oraz stwierdzając istnienie przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. SKO podkreśliło w tym względzie, że wnioskodawca odwołał się od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] września 2020 r., jednakże Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. utrzymał je w mocy, zaś sprawa obecnie toczy się przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S.. SKO wyjaśniło przy tym, że zakończenie postępowania w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawnością jest warunkiem wydania decyzji w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto z jakich względów art. 15h ust. 1 specustawy nie miał wpływu na terminowość orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. z dnia [...] czerwca 2016 r., zmienionego wspomnianym na wstępie wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. we W. IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2021 r. sygn. akt [...].

Skargę na ww. postanowienie wywiódł do sądu administracyjnego M. S., zaskarżając je w całości oraz zarzucając: naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r. przez jego zastosowanie podczas gdy na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do stwierdzenia niekonstytucyjności części zawartej w nim normy prawnej, tj. w zakresie w jakim różnicuje ona prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną, ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, co determinuje naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP; a także naruszenie niedookreślonych przepisów specustawy. Skarżący podniósł także, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. nie mógł orzec o stopniu niepełnosprawności skarżącego do czasu rozpatrzenia sprawy przez Sąd Rejonowy dla W. we W. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego ostanowienia w całości oraz u uznanie, że specustawa przedłużyła orzeczenie o niepełnosprawności zmienione wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. we W. IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2021 r. sygn. akt [...]

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2022 r. skarżący odniósł się do odpowiedzi na skargę, podtrzymując twierdzenia zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, jednakże z innych powodów, niż te, które zostały w niej podniesione.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wedle którego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Sąd wyjaśnia przy tym, że przez zagadnienie wstępne rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji (por. m.in. wyrok NSA z 22 marca 2022 r., II GSK 1744/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA"). Instytucja zawieszenia postępowania, z uwagi na przesłankę zagadnienia wstępnego znajduje zastosowanie, o ile między rozstrzygnięciem kwestii prejudycjalnej, a rozstrzygnięciem postępowania administracyjnego, istnieje zależność, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Chodzi tu o istnienie bezpośredniego związku przyczynowego wyrażającego się w tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd, istotnej dla sprawy okoliczności prawnej, stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. Organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z 25 lutego 2022 r., II SA/Gl 1370/21, CBOSA). Gdy ustąpią przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, o których mowa w § 1 pkt 1-4, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony – o czym stanowi art. 97 § 2 k.p.a.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że toczy się ona z wniosku skarżącego z dnia [...] października 2021 r. o ustalenie mu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od dnia [...] maja 2021 r., z uwagi na jego niepełnosprawność.

Wedle art. 16 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16-tego roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z kolei ust. 3. ww. przepisu stanowi, że zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16-tego roku życia, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21-ego roku życia. Ze zgromadzonych w aktach sprawy orzeczeń o stopniu niepełnosprawności wynika, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność skarżącego (k. 21, 78 i 79 akt adm.), toteż stwierdzić należy, że skarżący ubiega się o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na zasadzie art. 16 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. Z regulacji tej wynika wprost, że ustalenie przez organ pomocowy istnienia niepełnosprawności i jej stopnia, odbywa się w oparciu o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez kwalifikowany do tego zespół ds. orzekania o niepełnosprawności. Tylko ten dokument uprawnia do poczynienia ustaleń w zakresie stopnia i daty powstania niepełnosprawności (por. wyrok WSA w Gliwicach z 11 lutego 2020 r., II SA/Gl 1030/19, CBOSA), co oznacza, że organ rozpoznający wniosek w przedmiocie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego, jest związany rozpoznaniem (ustalonym stopniem niepełnosprawności) zawartym w tym orzeczeniu (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2013 r., I OSK 1297/12, CBOSA). Tym samym rację ma organ odwoławczy, wskazując, że rozpoznanie to stanowi co do zasady prejudykat w sprawie o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] maja 2021 r. Sąd Rejonowy dla W. we W. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wydał wyrok (sygn. akt [...]) zmieniający orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] października 2016 r. (nr [...]) oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. z dnia [...] czerwca 2016 r. (nr [...]) w ten sposób, że zaliczył wnioskodawcę (M. S.) do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, ustalił symbol przyczyny niepełnosprawności jako: 02-P, 03-L i 06-E oraz stwierdził, że wnioskodawca nie jest zdolny do pracy. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem [...] maja 2021 r. Z kolei zmienione ww. wyrokiem orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. z dnia [...] czerwca 2016 r. zostało wydane do dnia [...] czerwca 2018 r. Wskutek ww. wyroku Prezydent wydał w dniu [...] czerwca 2021 r. decyzję nr [...], na mocy której, przyznał zasiłek pielęgnacyjny skarżącemu – jako osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16-tego roku życia, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (tj. na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 2 u.ś.r.), na okres od dnia [...] kwietnia 2016 r. do dnia [...] czerwca 2018 r. Okres ten pokrywa się z czasem trwania, ustalonego ww. wyrokiem, stopnia niepełnosprawności (tj. od dnia [...] kwietnia 2016 r. do [...] czerwca 2018 r.). Decyzja ta została wydana na wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2021 r. W konsekwencji uprawnienie skarżącego do zasiłku pielęgnacyjnego, przysługujące mu z uwagi na zmienione ww. wyrokiem orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia 5 października 2016 r. oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. z dnia [...] czerwca 2016 r., zostało skonsumowane (tj. urzeczywistniło się w decyzji Prezydenta z dnia [...] czerwca 2021 r.).

Jednocześnie podkreślić należy, że wbrew postulatom skarżącego, ważność zmienionych ww. wyrokiem orzeczeń o stopniu jego niepełnosprawności, nie uległa przedłużeniu, na mocy art. 15h ust. 1 specustawy. Skoro bowiem upłynęła ona dnia [...] czerwca 2018 r., a specustawa weszła w życie dopiero dnia [...] marca 2020 r., to wprowadzona na mocy jej art. 15h ust. 1 regulacja, wydłużająca ważność orzeczeń o stopniu niepełnosprawności w określonych tam przypadkach, nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Regulacja ta stanowi bowiem, że z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony (na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych), którego ważność: upłynęła w terminie do 90 dni przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, pod warunkiem złożenia w tym terminie kolejnego wniosku o wydanie orzeczenia, zachowuje ważność do upływu 60-tego dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (pkt 1); upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60-tego dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (pkt 2). Jak słusznie ustaliły organy obu instancji, ważność orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżącego, zmienionego ww. wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. we W. IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt [...]), upłynęła z dniem [...] czerwca 2018 r., a więc wcześniej niż w terminie do 90 dni przed dniem wejścia w życie specustawy (tj. ponad 1 rok i 8 miesięcy przed wejściem w życie specustawy). W tym względzie sąd podziela ustalenia oraz wnioski zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, stwierdzając przy tym wyraźnie, że podnoszona przez skarżącego argumentacja, postulująca przedłużenie, na mocy art. 15h ust. 1 specustawy, ważności przedmiotowego orzeczenia o niepełnosprawności, zmienionego ww. wyrokiem sądu powszechnego, jest nieuprawniona.

Nie ma również racji skarżący, kiedy twierdzi, że do czasu wydania przez Sąd Rejonowego dla W. we W. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (tj. do [...] maja 2021 r.), Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. nie mógł wydać orzeczenia o niepełnosprawności. W związku z powyższą argumentacją, skarżący domaga się stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] września 2020 r. Skarżący zdaje się jednak nie zauważać, że orzeczenie to zostało wydane na jego inny wniosek (z dnia [...] listopada 2019 r.) oraz obejmuje inny okres, aniżeli ten, wskazany w orzeczeniu o niepełnosprawności zmienionym ww. wyrokiem. Jak wynika z akt sprawy, orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] września 2020 r. zostało wydane do dnia [...] września 2023 r., podczas gdy ww. orzeczenie zmienione wyrokiem sądu, obowiązywało do dnia [...] czerwca 2018 r.

Podstawą faktyczną zawieszenia przedmiotowego postępowania było stwierdzenie przez organy obu instancji, że od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] września 2020 r. skarżący odwołał się do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B., a obecnie dochodzi swoich praw przed sądem powszechnym w S.. W konsekwencji, w ocenie organów, dopóki kwestia ustalenia obowiązującego skarżącego stopnia niepełnosprawności pozostaje otwarta, nie jest możliwe rozstrzygnięcie kontrolowanej sprawy. Rozumowanie to jest co do zasady słuszne, bowiem, jak to już zostało wcześniej wspomniane, niewątpliwie sprawa dotycząca ustalenia stopnia niepełnosprawności osoby wnioskującej o zasiłek pielęgnacyjny, stanowi prejudykat względem finalnego orzeczenia o przysługującym jej (lub nie) zasiłku pielęgnacyjnym (vide: art. 16 ust. 2 pkt 2 u.ś.r.). Jednakże na podstawie akt kontrolowanej sprawy, nie sposób stwierdzić, aby faktycznie wystąpiły okoliczności dostatecznie uzasadniające konieczność zawieszenia przedmiotowego postępowania, na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

W aktach sprawy nie ma bowiem ani odwołania skarżącego od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] września 2020 r., ani wydanego na jego skutek orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B., ani też żadnego dokumentu potwierdzającego zawiśnięcie sprawy przed sądem powszechnym w S. bądź informacji dotyczącej jej etapu, na którym znajdowała się ta sprawa w chwili wydania zaskarżonego postanowienia. Jedynym dowodem, z którego wynika, że M. S. skorzystał z prawa do wniesienia odwołania od (nieokreślonego) orzeczenia wydanego przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B., jest pismo Przewodniczącej Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] października 2021 r. (k. 35). W piśmie tym nie wskazano jednak sygnatury akt sprawy zawisłej przed sądem powszechnym, ani też nie zawarto żadnej informacji, mogącej wskazywać na jakim etapie sprawa ta się znajduje. W aktach sprawy brak jest również jakiegokolwiek dokumentu pochodzącego od właściwego sądu, przed którym sprawa ta miałaby się toczyć. Nie wiadomo również, czy sprawa ta (o ile faktycznie się toczy) została już zakończona, lub czy wyznaczono w niej termin rozprawy. Mimo upływu niespełna trzech miesięcy od chwili powzięcia przez Prezydenta informacji o wniesieniu przez skarżącego odwołania do sądu powszechnego, organ ten nie zweryfikował jej (ani też jej aktualności) przed wydaniem postanowienia w dniu [...] stycznia 2022 r.; również organ odwoławczy zaniechał tego działania przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, mimo upływu ponad czterech miesięcy od dnia wpływu ww. pisma do akt sprawy.

W konsekwencji postępowanie w sprawie zawieszono bazując na tzw. poszlakach, tj. na podstawie wybrakowanego materiału dowodowego, który powinien zostać uzupełniony w toku ponownego rozpatrzenia kontrolowanej sprawy. Tymczasem zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego obowiązkiem organu administracji publicznej jest zaś jego wszechstronne rozpatrzenie. Zadaniem sądu administracyjnego jest natomiast między innymi ustalenie, czy prawidłowo został zebrany materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym, a następnie, czy został oceniony przez organy administracyjne zgodnie z przepisami tego postępowania. W związku z tym sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracyjne wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla sprawy (por. wyrok NSA z 16 lutego 2021 r., II OSK 1339/18, CBOSA). Kontrola sądowa doprowadziła zaś w niniejszej sprawie do wniosku, że nie zostały należycie wyjaśnione okoliczności stanowiące podstawę zawieszenia postępowania na zasadzie art. 97 § 4 k.p.a. W aktach sprawy brak jest bowiem potwierdzenia, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ pozyska do akt: orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. wydane na skutek odwołań skarżącego złożonych od orzeczeń Powiatowego Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] czerwca 2020 r. i z dnia [...] września 2020 r., a także pochodzący od właściwego sądu powszechnego, dokument potwierdzający zawiśnięcie sprawy o ustalenie stopnia niepełnosprawności skarżącego przed tym sądem wraz z informacją dotyczącą aktualnego etapu tego postępowania. W przypadku zaś gdyby okazało się, że w sprawie tej zapadł wyrok, organ pozyska odpis tego wyroku wraz z informacją o jego prawomocności. Dopiero kompleksowe zgromadzenie ww. dokumentacji pozwoli na wszechstronne dokonanie oceny, czy możliwe jest merytoryczne załatwienie wniosku skarżącego z dnia [...] października 2021 r. o przyznanie mu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, czy też zachodzi konieczność zawieszenia postępowania zainicjowanego tym wnioskiem. Dodać przy tym należy, że wobec tak istotnych braków postępowania dowodowego, pozyskanie ww. dokumentów przez sąd na etapie postępowania sądowego nie było możliwe, bowiem oznaczałoby niedopuszczalne zastąpienie organów przez sąd, w wykonaniu nałożonych na nie ustawowych obowiązków (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz wyjście sądu poza jego kompetencje ograniczające się jedynie do kontroli działalności administracji publicznej.

Końcowo należy wskazać, że powołany przez skarżącego w zarzutach skargi wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 dotyczył stwierdzenia niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. odnoszącego się do świadczenia pielęgnacyjnego, a więc innego świadczenia opiekuńczego (przysługującego opiekunowi osoby niepełnosprawnej z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej), aniżeli wnioskowany przez skarżącego zasiłek pielęgnacyjny. W konsekwencji organy nie mogły naruszyć art. 17 ust. 1b u.ś.r., bowiem przepis ten nie znajduje zastosowania w kontrolowanej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, sąd uchylił zaskarżone postanowienie, a także poprzedzające je postanowienie organu I instancji, orzekając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022, poz. 329 ze zm.).