Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1000/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 16a ust. 1 i ust. 2, art. 17
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 11 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1548
law: Ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2013 r.nr [...] – po rozpoznaniu wniosku B. C. z dnia 13 czerwca 2013 r. – Burmistrz Miasta i Gminy O. (działający z upoważnienia Burmistrza Zastępca Dyrektora [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w O.), wskazując w podstawie prawnej m.in. 3 pkt 22 i art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.), odmówił przyznania wnioskodawczyni (wniosek z dnia 13 czerwca 2013 r.) specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką A. M. legitymującą się orzeczeniem z dnia [...] 2012 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że na podstawie art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ponadto przywołał definicję zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zawartą w art. 3 pkt 22 powołanej ustawy.

Wskazując na ustalony stan faktyczny, organ wyjaśnił, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące przyznanie przedmiotowego świadczenia. Powołując się na dokumentację zawartą w aktach postępowania, organ wskazał na okresy składkowe i nieskładkowe i stwierdził, że ostatnia praca zarobkowa – działalność gospodarcza wnioskodawczyni trwała do dnia [...] 2010 r., a po tym okresie strona nie podejmowała żadnego zatrudnienia i była zarejestrowana w powiatowym rzędzie pracy do dnia [...] 2011 r., czyli zgłaszała gotowość podjęcia zatrudnienia, natomiast pierwsze posiedzenie komisji orzekającej w przedmiocie niepełnosprawności jej matki odbyło się w dniu [...] 2012 r., zatem nie ma związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. Drugą z niespełnionych przesłanek organ powiązał z przekroczeniem kryterium dochodowego, wskazując, że łączny dochód w rodzinie za 2011 r. wyniósł [...] zł i po odliczeniu dochodu utraconego oraz dochodu uzyskanego przez męża wnioskodawczyni z tytułu zatrudnienia (marzec 2012) dochód rodziny wyniósł [...] zł, tj. [...] zł na osobę i przekracza kwotę 623 zł uprawniającą do pobierania przedmiotowego świadczenia o kwotę [...] zł.

W odwołaniu skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu wnioskodawczyni podniosła, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. zostało jej przyznane bezterminowo świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką A. M. Wyjaśniła, że w dniu 13 czerwca 2013 r. złożyła "ponownie niezbędne dokumenty" celem dalszego uzyskiwania świadczeń z tytułu opieki nad matką. Wyjaśniła, że jej zatrudnienie (na podstawie umowy o pracę) ustało w dniu [...] 2010 r. w związku z likwidacją zakładu pracodawcy; ponadto w okresie od [...] 2009 r. do [...] 2010 r. prowadziła sklep [...], a po zlikwidowaniu działalności gospodarczej zarejestrowała się w PUP w O. jako osoba bezrobotna, natomiast wyrejestrowała się w dniu [...] 2011 r. Podniosła, że jej starania o znalezienie pracy nie przyniosły żadnych efektów, a w tym czasie stan zdrowia matki pogarszał się.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu, po rozpatrzeniu odwołania B. C., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Kolegium przywołało treść art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 1548) i stwierdziło, że wnioskodawczyni wcześniej decyzją [organu I instancji] z dnia [...] 2012 r. nr [...] na podstawie dotychczasowych przepisów przyznano świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, które to świadczenie przyznano bezterminowo od [...] [2012 r.]. Wskazując, że uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego wygasło z mocy prawa z dniem 30 czerwca 2013 r. i dlatego strona złożyła w dniu 13 czerwca 2013 r. nowy wniosek wraz z dokumentami o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego, Kolegium stwierdziło, że wniosek ten został rozpatrzony na podstawie obowiązujących przepisów, tj. art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Na podstawie dokumentów zawartych w aktach postępowania Kolegium, odmiennie niż organ I instancji, ustaliło, że dochód rodziny w 2011 r. wyniósł [...] zł i został pomniejszony o utratę w wysokości [...] zł oraz powiększony o uzyskany dochód w kwocie [...] zł; dzieląc kwotę [...] zł przez 12 miesięcy organ odwoławczy ustalił miesięczny dochód trzyosobowej rodziny na kwotę [...] zł, tj. [...] zł na osobę rodzinie. W tym zakresie Kolegium naprawiło błąd organu I instancji w zakresie zastosowania art. 3 pkt 23 i 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych i uznało, że spełniona została przesłanka w postaci nieprzekroczenia kryterium dochodowego wynoszącego 623 zł na osobę w rodzinie. Niemniej jednak organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego z art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych w postaci rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Kolegium zaznaczyło, że przedmiotowe świadczenie nie jest przyznawane za samą opiekę nad rodzicem, lecz za faktyczną rezygnację z zatrudnienia z uwagi na konieczność osobistego sprawowania tej opieki.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnioskodawczyni zakwestionowała prawidłowość decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podnosząc że bez pracy pozostaje od czerwca 2011 r., a nie od marca, gdyż do [...] maja 2011 r. była zarejestrowana w urzędzie pracy w celu uzyskania pomocy w znalezieniu zatrudnienia. Podniosła, że za namową znajomych skorzystała z pomocy finansowej w okresie od [...] 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. w związku z opieką nad niepełnosprawną matką, a świadczenie jest niezbędne nie dla niej, lecz dla chorej matki, która potrzebuje takiej pomocy finansowej. Uznała przy tym, że organy nie muszą przypominać jej o obowiązku opieki nad chorą matką, gdyż sama bardzo dobrze wie, jakie są jej obowiązki prawne i moralne wobec matki.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało w pełni dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Organ wskazał przy tym na różnice pomiędzy art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązującym od 1 stycznia 2013 r. a dotychczas obowiązującym art. 17 ust. 1 tej ustawy, który to przepis umożliwiał przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom nie tylko rezygnującym z zatrudnienia, ale także osobom niepodejmującym zatrudnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że pozytywne przesłanki do przyznania świadczenia, którego przyznania domagała się skarżąca, przewidział ustawodawca w przepisie art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Powołany przepis wprowadzony został ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 1548), która z dniem 1 stycznia 2013 r. znowelizowała przepisy dotyczące świadczeń przyznawanych z tytułu opieki nad osobą niepełnosprawną. Obok dotychczasowego świadczenia pielęgnacyjnego, uregulowanego w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wprowadzono specjalny zasiłek opiekuńczy. Zasiłek ten przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r., poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, albo orzeczeniem o niepełnosprawności, łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 (art. 16a ust. 2 tej ustawy).

Podstawę odmowy przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką w niniejszej sprawie stanowiło w ocenie Kolegium niespełnienie przez stronę wymogu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Organ odwoławczy w ustalonych okolicznościach sprawy uznał, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia, bowiem nie wykonywała pracy zarobkowej w dacie stwierdzonego wystąpienia niepełnosprawności jej matki (niepełnosprawność od grudnia 2011 r., ustalony stopień niepełnosprawności od [...] 2012 r.), a samo niepodejmowanie zatrudnienia nie stanowi spełnienia przesłanki do uzyskania świadczenia z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W ocenie Sądu prezentowana przez Kolegium w niniejszej sprawie wykładnia art. 16a ust. 1 powołanej ustawy, opierająca się jedynie na wynikach wykładni językowej, nie zasługuje na akceptację. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela wyrażony w orzecznictwie, a zasadzający się na wynikach wykładni językowej i funkcjonalnej, pogląd (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Go 646/13 i powołane tam orzecznictwo – dostępny w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że jakkolwiek przepis art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie określa, iż warunek rezygnacji z zatrudnienia jest spełniony także w przypadku niepodejmowania zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, to aktualna pozostaje wykładnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia ugruntowana na tle świadczenia pielęgnacyjnego, określonego w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przemawia za tym istota każdego z tych świadczeń, jaką jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Specjalny zasiłek opiekuńczy, podobnie jak świadczenie pielęgnacyjne, ma na celu m.in. rekompensatę dla osób, które rezygnują z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na znaczną niepełnosprawność. Podobnie jak w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego, przyznanie tej rekompensaty jest formą wynagradzania przez Państwo osób opiekujących się członkami rodziny, gdyż w innym wypadku to Państwo musiałoby się wywiązać z obowiązku opieki nad swoim obywatelem. Zbieżność uregulowań dotyczących obydwu świadczeń rodzinnych pozwala zatem na stosowanie analogicznej wykładni takich samych przesłanek decydujących o przyznaniu każdego ze świadczeń. Przeciwna interpretacja przepisu, w takim zakresie, w jakim pozbawia osoby pozostające bez pracy możliwości ubiegania się o tę formę wsparcia, jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z powołaną zasadą wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym powinny być traktowane równo, a zatem według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, czy też faworyzujących. Dokonana przez organy wykładnia art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych prowadzi natomiast do zróżnicowania sytuacji prawnej osób sprawujących opiekę nad tymi niepełnosprawnymi, w stosunku do których niepełnosprawność powstała w okolicznościach wskazanych w art. 17 ust. 1b tej ustawy (tj. beneficjentów świadczenia pielęgnacyjnego) od sytuacji prawnej osób sprawujących opiekę nad "pozostałymi niepełnosprawnymi". Ponadto, co istotne w rozpoznawanej sprawie, zastosowana przez organy wykładnia różnicuje w sposób całkowicie niezrozumiały potencjalnych beneficjentów specjalnego zasiłku opiekuńczego. A mianowicie na tych, którzy podejmują się sprawowania opieki w następstwie rezygnacji z wykonywanej pracy oraz na tych, którzy również podejmują się sprawowania i wykonują stałą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jednakże nie pozostając w zatrudnieniu powstrzymują się od podejmowania pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania takiej opieki (por. wyroki: WSA w Rzeszowie z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 724/13, WSA w Łodzi z dnia 18 październik 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 805/13, WSA w Gdańsku z dnia 24 października 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 656/13 – orzeczenia powołane za WSA w Gorzowie Wlkp. sygn. akt II SA/Go 646/13 – dostępne jw.).

Tutejszy Sąd podziela również stanowisko orzecznictwa co tego, że za uznaniem, iż rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania opieki obejmuje również niepodejmowanie pracy, przemawia dyspozycja przepis art. 16a ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten, wyliczając enumeratywnie podmioty, którym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, nie wskazuje wśród nich osób bezrobotnych. W ocenie Sądu, gdyby wolą ustawodawcy był zamiar pozbawienia takich osób możliwości ubiegania się o to świadczenie, to zastrzeżenie takie zostałoby uczynione wprost w powyższym przepisie (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Go 550/13 – dostępny jw.).

W tym miejscu warto także przywołać kolejny pogląd zaprezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którym nie można zgodzić się z zawężeniem rozumienia omawianego pojęcia poprzez stosowanie formalnych ograniczeń. Za takie należy uznać konieczność formalnego pozostawania w zatrudnieniu lub w innej pracy zarobkowej, albo też formalnej rejestracji w urzędzie pracy. Działaniem nielicującym z zasadami demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP) byłoby forsowanie takiej interpretacji omawianego przepisu, która upatrywałaby w powyższej regulacji podstawy do jedynie formalnego, a w rzeczywistości wyłącznie fikcyjnego podejmowania zatrudnienia, wykonywania pracy zarobkowej lub uzyskania statusu bezrobotnego. Takie formalne i wąsko rozumiane pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w istocie prowadziłoby do erozji prawa, poprzez wymuszanie na osobach, które opiekują się niepełnosprawnymi członkami najbliższej rodziny i przez to rezygnują z aktywności zawodowej, podejmowania działań pozornych, zmierzających wyłącznie do tego, aby choćby przez krótki czas spełnić wymóg zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej albo bycia bezrobotnym, li tylko po to, aby móc z nich formalnie zrezygnować, a tym samym spełnić restrykcyjnie pojmowane przesłanki. Taki sposób rozumienia omawianej przesłanki należy odrzucić jako sprzeczny z istotą państwa prawnego i zasadą racjonalnego tworzenia prawa, a więc takiego, którego rozumienie nie zachęca obywateli do podejmowania fikcyjnej aktywności wyłącznie po to, aby uzyskać wsparcie ze środków publicznych dla swej szczytnej i społecznie pożądanej działalności (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 815/13).

Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca w przepisie art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych wiąże okoliczność rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z koniecznością sprawowania opieki, nie wprowadzając przy tym dodatkowego pojęcia "aktualnej" (względnie "obecnej") rezygnacji z zatrudnienia. W związku z tym pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", którym ustawodawca posłużył się w przepisie art. 16a ust. 1, należy interpretować szeroko, mając przede wszystkim na uwadze cel powyższego uregulowania, którym jest – jak zostało to już powiedziane – jest przyznanie rekompensaty pieniężnej tym członkom społeczeństwa, którzy, podejmując się opieki nad swymi najbliższymi niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, rezygnują z własnej aktywności zawodowej.

Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest również i to, że w tym samym stanie faktycznym skarżąca od [...] 2012 r. była uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką, jak to wynika z uzasadnienia decyzji organu II instancji, który w tym zakresie powołał się na decyzję z dnia [...] 2012 r. nr [...] i odwołał się do przepisów art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych na podstawie których przedmiotowa decyzja wygasała po 30 czerwca 2013 r. Tymczasem Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt K 27/13 (Dz.U. z dnia 16 grudnia 2013 r., poz. 1557) uznał za niezgodne z Konstytucją przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej ustawę o świadczeniach rodzinnych. Wobec powyższego szczególnego znaczenia nabiera w tym kontekście obowiązek respektowania przez organ II instancji wyrażonej w art. 11 K.p.a., a realizowanej na podstawie art. 107 § 3 K.p.a., zasady przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Prawidłowo zredagowane, pod względem merytorycznym i prawnym, uzasadnienie decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania tej zasady. Strony mają bowiem prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie nie tylko przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia, ale także daje stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji możliwość polemiki ze stanowiskiem organu i to zarówno w odniesieniu do ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, jak i wykładni przepisów będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę – w ramach motywowania podjętej decyzji – jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Uzasadnienie decyzji winno być elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie natomiast zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia, nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy lub nie przedstawi w sposób wyczerpujący wykładni stosowanych przy rozstrzyganiu sprawy przepisów prawa. Trzeba również podkreślić, że spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 K.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w niniejszej sprawie skarżąca nadal pozostawała osobą, która nie podejmowała zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Nie sposób przy tym nie zauważyć pewnej niekonsekwencji organów, które, uprzednio przyznając stronie świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o którym mowa w art. 17 ust. 1 powołanej ustawy, traktowały skarżącą jako osobę, która nie podejmowała z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawną matką od grudnia 2011 r. w sytuacji, gdy strona nie pozostawała już zatrudnieniu (skarżąca prowadziła sklep do [...] 2010 r.) ani nie była zarejestrowana w urzędzie pracy jako bezrobotna w urzędzie pracy (była zarejestrowana do [...] 2011 r.). Po czym organy zanegowały spełnienie tej przesłanki w tych samych okolicznościach faktycznych i w stanie prawnym uprawniającym do zastosowania analogicznej wykładni przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia".

W ocenie Sądu błędna jest również taka interpretacja przepisu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która sprowadza się w istocie do przyjęcia, że tylko ustanie zatrudnienia w określonym trybie i czasie stanowi wypełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Na gruncie omawianego przepisu stwierdzić należy, że nie uzależnia on spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia od ustania tegoż zatrudnienia w określonym prawem trybie. Stanowisko to należy odpowiednio odnieść do sytuacji niepodejmowania zatrudnienia. Między ustaniem zatrudnienia lub rezygnacją z jego podejmowania (lub wykonywania innej pracy zarobkowej) a wykonywaniem opieki nad wskazaną w tym przepisie osobą powinien istnieć związek przyczynowy, uwzględniający pewien aspekt czasowy. Aspekt czasowy w tym wypadku sprowadza się jednakże wyłącznie do stwierdzenia, że rezygnacja z zatrudnienia (także w postaci niepodejmowania zatrudnienia) miała miejsce w okresie, gdy po stronie osoby wymagającej opieki istniał stan niepełnosprawności, o którym mowa w przepisie art. 16a ust. 1 powołanej ustawy, co w praktyce w zasadzie odnosi się do dowolnego momentu w okresie od daty powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności do dnia złożenia wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy (tak tutejszy Sąd w wyroku z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt II SA/Po 719/13; por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Go 506/13, LEX nr 134399 – orzeczenia dostępne jw.). Co więcej, nawet w razie faktycznego podjęcia opieki nad niepełnosprawną osobą przed formalnym orzeczeniem daty i stopnia niepełnosprawności przesłanka ta jest spełniona, jeżeli nie podejmuje (rezygnuje z podjęcia) pracy zarobkowej w okresie sprawowania opieki, przed złożeniem wniosku o przyznanie danego świadczenia (świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego).

Reasumując wszystko powyższe, stwierdzić należy, że nie można uznać a priori, iż w przypadku osoby bezrobotnej (osoby, która nie pozostaje w zatrudnieniu lub nie wykonuje innej pracy zarobkowej) nie jest spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia, o jakiej mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zbyt wąska, a tym samym błędna, interpretacja pojęcia "rezygnacji z zatrudnienia" doprowadziła organy do naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych powiązane z naruszeniem przepisów art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a., co niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) orzekł, jak w sentencji (pkt I). W konsekwencji, na podstawie art. 152 p.p.s.a. rozstrzygnął również co do wykonalności zaskarżonej decyzji (pkt II sentencji).

Podczas ponownego rozpatrywania sprawy w postępowaniu odwoławczym Kolegium, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w stanie faktycznym, który nie budzi istotnych wątpliwości, uwzględni zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku wskazania dotyczące interpretacji pojęcia "rezygnacji z zatrudnienia" i zastosuje art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych odpowiednio do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, czemu da wyraz w należycie uzasadnionym merytorycznym rozstrzygnięciu.