Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 754/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 1982 nr 19 poz 147
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska . As. sąd. Szymon Widłak Protokolant : sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2008 r. przy udziale sprawy ze skargi P. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę /-/ Sz. Widłak /-/ M. Kosewska /-/ W. Długaszewska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy – na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego – orzekł o wymeldowaniu P. M. z pobytu stałego z lokalu nr [...] usytuowanego przy ul. [...] w P.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowe postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałego z powyżej wskazanego adresu P. M. zostało wszczęte na wniosek I. Z.-M. Wnioskodawczyni podała, iż Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w O. na podstawie tytułu wykonawczego - wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] sygn. akt [...] dokonał eksmisji P. M. z lokalu mieszkalnego położonego w P. przy ul. [...]. W związku z powyższym P. M. nie przebywa w niniejszym lokalu.

Organ ewidencyjny znaczył, iż oceny stanu faktycznego dokonał na podstawie treści wniosku, zeznań stron, zeznań świadków, przeprowadzonych oględzin w lokalu, postanowienia z dnia [...] Nr[...] Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. stwierdzającego, iż postępowanie egzekucyjne zostało zakończone oraz pisma Komendy Powiatowej Policji w P. Wskazał, że z wyjaśnień złożonych przez wnioskodawczynię jak i zeznań świadków – mieszkańców budynku oraz żony wymeldowanego - wynika, że P. M. nie przebywa w lokalu nr [...] przy ul. [...] od grudnia 2006r. Zwrócił również uwagę na fakt, że sam P. M. zeznał, iż w przedmiotowym lokalu nic nie posiada. Wymeldowany przyznał, że został wyprowadzony przez Komornika Sądowego na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] sygn. [...]. Potwierdził także, że jego centrum życiowe skupia się w różnych miejscach. Organ ewidencyjny podkreślił, że przeprowadzone oględziny lokalu potwierdziły, że P. M. nie posiada w niniejszym mieszkaniu swoich rzeczy.

Oceniając całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wskakując na rejestracyjny charakter ewidencji ludności, organ I instancji stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zostały wyczerpane przesłanki art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. M. Odwołujący podniósł, że zaskarżona decyzja został przez urzędników i współpracujących radców prawnych "wytworzona", a nie "sporządzona". Wyraził swoje zdumienie, że pracownicy UMiG w P. dają wiarę "oszustom i kłamcom" opierając się wyłącznie na zeznaniach świadków, a nie dają wiary jemu przedstawiającemu wszystkie wnioski dowodowe na piśmie. Potwierdził, jako niesporny, fakt jego eksmisji z przedmiotowego lokalu dokonanej przez komornika sądowego w dniu [...]. Dodatkowo odwołujący zakwestionował sposób nabycia przez I. Z.-M. własności nieruchomości przy ul. [...] w P., stwierdzając, iż nastąpiło to w drodze przestępstwa.

Do odwołania zastały dołączone pisma odwołującego skierowane do odpowiednich organów, prasy i prokuratury.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] sygn. akt [...] orzeczono wobec P. M. eksmisję z przedmiotowego lokalu. Wyrok ten został wykonany przez komornika sądowego w dniu [...] – postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. nr [...]. Zaznaczył również, iż podczas przesłuchania strony – I. Z. – M. oraz P. M. - potwierdziły, że odwołujący opuścił sporny lokal i w nim nie zamieszkuje. Dodatkowo powyższy fakt stwierdzili przesłuchani świadkowie, a ponadto wynika on z protokołu oględzin dokonanych w dniu [...]. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podkreślił przy tym, iż równoznaczne z trwałym i dobrowolnym opuszczeniem lokalu w rozumieniu powołanego przepisu jest opuszczenie dokonane w wyniku przymusowej eksmisji, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.

W uzasadnieniu pisma skarżący przyznał, iż od 9 lutego 2006r. nie mieszka w lokalu przy ul. [...] w P., gdyż został eksmitowany wraz z rodziną na bruk przez komornika sądowego działającego przy Sądzie Rejonowym w O. Podkreślił przy tym, że aktualnie czyni starania w zakresie odzyskania mieszkania, które zajmował, a z którego został bezprawnie wymeldowany.

W uzasadnieniu skargi skarżący poruszył ponadto kwestię odmowy zameldowania w spornym lokalu jego żony oraz ponownie zakwestionował legalność sposobu nabycia przez I. Z.-M. własności nieruchomości przy ul. [...] w P.

Dodatkowo skarżący złożył wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowód z dołączonych do skargi dokumentów, które jego zdaniem, mają świadczyć o prawdziwości podanych przez niego faktów.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W pismach z dnia [...] i [...] skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dołączonych do pism nowych dokumentów. Ponadto w piśmie z dnia [...] stwierdził, że nie opuścił miejsca stałego pobytu, a chwilowo w nim nie przebywa. Jednak nadal zamierza w nim przebywać, zaś w obecnych miejscach pobytu nie zamierza pozostać na stałe. W konsekwencji, zdaniem skarżącego, nie zachodzi przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) – w dalsze części uzasadnienia zwana ustawą - zgodnie, z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Należy podkreślić, iż w obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego. Dostarcza bowiem organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu, bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny (wyrok NSA z 24.02.2006r., IIOSK 561/05, LEX nr 194344).

Przesłankami wymeldowania w oparciu o cytowany powyżej art. 15 ust. 1 ustawy jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: utraty prawa do przebywania w lokalu, niedopełnienie obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego, faktyczne opuszczenia lokalu. Podkreślenia wymaga fakt, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, iż prawomocny wyrok orzekając eksmisję skarżącego stanowił wystarczając dowód utraty przez niego uprawnień do przebywania w lokalu. Wyrok ten wiąże na podstawie art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego nie tylko sąd, który go wydał, ale także inne sądy (wyrok NSA z 05.10.2000r., V SA 234/00, LEX nr 80641). W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może poddawać ocenie trafności wyroku eksmisyjnego. W świetle wyraźniej treści art. 15 ust. 2 ustawy Sąd w niniejszym postępowaniu nie może również uzależniać wymeldowania od okoliczności, które spowodowały wystąpienie z powództwem o eksmisję.

W ocenie Sądu organy obu instancji przeprowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z wymogami procedury administracyjnej. Właściwie oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy i prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Słusznie zatem organy ewidencyjne, wobec stwierdzenia zaistnienia trzech powyżej wskazanych przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy, orzekły o wymeldowaniu skarżącego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P.

Zasadnie organy obu instancji stwierdziły, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy – zeznania stron, świadków, dokumenty, oględziny spornego lokalu - wskazuje, iż skarżący opuścił lokal w grudniu 2006r. i nie przebywał w nim do chwili wydania zaskarżonej decyzji. Trafnie ustalono, iż opuszczenie lokalu przez skarżącego nastąpiło na skutek przeprowadzonej przez komornika sądowego eksmisji w celu wykonania wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] sygn. akt [...] orzekającego eksmisję skarżącego i jego rodziny z przedmiotowego mieszkania. Zasadnie w uzasadnieniach oby decyzji podkreślono, iż fakt opuszczenia przez skarżącego danego lokalu jednoznacznie wynika z postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. z dnia [...] Nr [...], w którym stwierdzono zakończenie niniejszego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż komornik opróżnił i wydał powódce – wnioskodawczyni I. Z.- M. – lokal mieszkalny położony w P. przy ul. [...]. Na uwagę zasługuje fakt, na który organy ewidencyjne zwróciły uwagę w uzasadnieniach swoich decyzji, iż skarżący podczas przesłuchania sam przyznał, że został wyprowadzony z przedmiotowego mieszkania przez komornika sądowego na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] sygn. akt [...]. Potwierdził również, że jego centrum życiowe skupia się aktualnie w różnych miejscach. Dodatkowo organ I instancji stwierdził, iż przeprowadzone oględziny spornego lokalu potwierdziły, iż skarżący nie posiada w przedmiotowym mieszkaniu żadnych rzeczy.

Należy zatem ponownie stwierdzić, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że skarżący – w wyniku wydania wyroku eksmisyjnego z dnia [...] oraz skutecznie przeprowadzonej egzekucji – utracił prawo do przebywania w spornym lokalu i w konsekwencji w nim nie zamieszkuje. Zasadnie zatem organy ewidencyjne orzekły o wymeldowaniu skarżącego z przedmiotowego mieszkania. Podkreślenia wymaga fakt, że powyższe rozstrzygnięcie znajduje w pełni uzasadnienie w stanowisku utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej (wyrok NSA z dnia 06.10.2005r., II OSK 65/05, LEX nr 188693).

Mając na względzie powyższe, za niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy uznać należy twierdzenia skarżącego, który w piśmie z dnia [...] zaznaczył, iż nie opuścił miejsca stałego pobytu, a chwilowo w nim nie przebywa, ale ma zamiar w nim przebywać na stałe. Podkreślenia wymaga fakt, iż aktualnie skarżący nie ma żadnego tytułu prawnego do tego, aby móc wrócić do spornego lokalu. Nie przysługuje mu bowiem do przedmiotowego mieszkania ani prawo własności, ani prawo najmu. Skarżący powinien mieć świadomość, iż fakt zameldowania go w danym lokalu na pobyt stały nie spowoduje, że nabędzie on uprawnienie do ponownego wejścia w posiadanie tego lokalu i będzie mógł w nim ponownie zamieszkać. Należy bowiem ponownie zwrócić uwagę na fakt, że ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny. Jej celem jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu - faktycznego miejsca pobytu osoby, a nie przyznawanie uprawnień do zamieszkania w danym miejscy. Miejsce pobytu stałego jest to miejsce, gdzie skoncentrowane są interesy życiowe danej osoby, przebywa ona tam w sensie fizycznym, realizuje w nim swoje potrzeby życiowe, posiada tam przedmioty, rzeczy osobiste potrzebne do codziennej egzystencji. W rozpatrywanej sprawie przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że skarżący nie przebywa w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. Nie ma tam również żadnych swoich rzeczy. W konsekwencji w celu odzwierciedlenia rzeczywistego, aktualnego stanu – niezamieszkiwania przez skarżącego pod wyżej wskazanym adresem - należało wymeldować skarżącego z przedmiotowego mieszkania.

Zdaniem Sądu dla rozpatrywanej sprawy nie mają znaczenia wskazane przez skarżącego sprawy cywilne i karne dotyczące legalności nabycia przez wnioskodawczynię I. Z.-M. nieruchomości przy ul. [...] w P. Z tego względu Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącego o przeprowadzenie dowodów z przedłożonych przez niego dokumentów. Zgodnie bowiem z treścią art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Należy podkreślić, że wskazane przez skarżącego okoliczności, których prawdziwość chciał wykazać przedłożonymi przez siebie dokumentami, nie są istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Słusznie organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że z księgi wieczystej KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P. (stan z dnia 02.01.2007r.) wynika, iż I. Z.-M. jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, a to oznacza, że przysługuje jej przymiot strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z póź zm.) – zwanej dalej k.p.a. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W konsekwencji I. Z.-M. posiadając legitymację procesową miała prawo żądać wymeldowania skarżącego z lokalu znajdującego się na nieruchomości, której jest jedynym żyjącym, ujawnionym w księdze wieczystej współwłaścicielem. Należy również podkreślić, iż organy administracji, a także Sąd związane są sformułowanym w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 124, poz. 1361 z póź. zm.) domniemaniem wynikającym z wpisu w księdze wieczystej – domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Oznacza to, że dopóki I. Z.-M. jest ujawniona w księdze wieczystej jako współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości, to organy administracji ani Sąd nie mogą kwestionować jej prawa własności do tej nieruchomości.

Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Burmistrz Miasta i Gminy orzekając o wymeldowaniu skarżącego zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki wynikająca z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) oddalił skargę.

/-/ Sz. Widłak /-/ M. Kosewska /-/ W. Długaszewska

D.W.d