Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 315/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2011-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 16 a
journal: Dz.U. 2007 nr 39 poz 251
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 1, ust. 3 a
journal: Dz.U. 2005 nr 236 poz 2008
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Teza: Rada gminy ma obowiązek precyzyjnego wskazania miejsc odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych pochodzących z obszaru własnej gminy. Obowiązek ten wynika z realizacji zadań własnych w zakresie gospodarki odpadami, których gmina nie może zaniechać ani przenieść na inne podmioty.

TEZY

Rada gminy ma obowiązek precyzyjnego wskazania miejsc odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych pochodzących z obszaru własnej gminy. Obowiązek ten wynika z realizacji zadań własnych w zakresie gospodarki odpadami, których gmina nie może zaniechać ani przenieść na inne podmioty.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 października 2011 r. sprawy ze skargi P. U.-A. A. Sp. z o.o. w . na uchwałę Rady Gminy Wyszki z dnia 18 marca 2010 r. nr XXIII/173/10 w przedmiocie wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości oraz na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie Gminy Wyszki 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Rady Gminy Wyszki na rzecz strony skarżącej P. U.-A. A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. kwotę 574,00 zł (słownie: pięćset siedemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-


UZASADNIENIE

W dniu 18 marca 2010 r. Rada Gminy Wyszki podjęła uchwałę nr XXIII/173/10 w sprawie wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości oraz na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie Gminy Wyszki (Dz. Urz. Woj. Podl. Nr 78, poz. 1192).

W dniu 08 lutego 2011 r. P. U. – A. "A." Spółka z o.o. w B. wezwało Radę Gminy Wyszki do usunięcia naruszenia prawa powyższą uchwałą poprzez zamieszczenie w niej precyzyjnego wskazania miejsc odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, do których odpady mają być przekazywane.

Z uwagi na brak odpowiedzi organu na powyższe wezwanie – Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego wskazując jako jej podstawę art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zarzuciła naruszenie:

- art. 7 ust. 3 "a" ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez niewskazanie w treści uchwały konkretnego składowiska miejsc odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, do których mają być przekazywane odpady pochodzące z gminy Wyszki;

- § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie szczegółowego sposobu określenia wymagań, jakie powinien spełnić przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia.

Wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały.

W uzasadnieniu skargi wywiedziono, że interes prawny skarżącej Spółki wynika z faktu, iż niewskazanie przez Radę Gminy Wyszki konkretnych składowisk odpadów powoduje konieczność ich ustalenia we własnym zakresie przez podmiot zajmujący się ich odbieraniem (skarżącego), a zatem obowiązek Rady został bezpodstawnie przerzucony na przedsiębiorcę. Ponadto treść art. 7 ust. 3 "a" ustawy z 13 września 1996 r. wyraźnie zawiera obowiązek ustalenia w uchwale dwóch kwestii: opisu wyposażenia technicznego niezbędnego do realizacji zadań oraz wskazania wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami miejsc odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych, do których odpady mają być przekazywane. Na konieczność zamieszczenia tego drugiego warunku w uchwale określającej wymagania wobec przedsiębiorcy odbierającego odpady wskazuje również wymieniony wyżej przepis rozporządzenia z 30 grudnia 2005 r. Tymczasem sprzecznie z tak określonymi prawnymi wymaganiami Rada Gminy Wyszki w § 1 pkt 6 uchwały wskazała, że "miejsca odzysku lub unieszkodliwiania odpadów powinny być zgodne z obowiązującymi przepisami, w tym z zapisami Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa P.". Nie stanowi to precyzyjnego wskazania takich miejsc i narusza prawo. To naruszenie ogranicza skarżącego w prowadzeniu działalności gospodarczej, bowiem nie jest on w stanie ustalić miejsca (konkretnego składowiska), w którym mógłby deponować odpady pochodzące z Gminy Wyszki. Skarżący wskazał również na przepisy art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, z którego jego zdaniem wynika, że obowiązkowym zadaniem własnym gminy jest gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz art. 16 "a" ust. 1 pkt 3 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, z którego wynika obowiązek gminy, samodzielnie lub wspólnie z innymi gminami, zapewnienia urządzeń do odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych lub zapewnienia warunków do ich powstania, umożliwiających współdziałanie z przedsiębiorcami zajmującymi się odbieraniem odpadów. Reasumując skarżący wskazał, że wymienione jako naruszone przepisy zobowiązują gminę do wskazania konkretnego składowiska, czego w kwestionowanej uchwale nie dokonano, przez co narusza ona prawo i podlega stwierdzeniu nieważności.

Uzasadniając spełnienie wymagań formalnych skargi skarżący wskazał na wyczerpanie trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, na które nie uzyskał odpowiedzi, co uprawniało go do złożenia skargi w terminie 60 dni od dnia wezwania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Uzasadniając pierwszy wniosek podniósł zarzut naruszenia procedowania w tej samej sprawie, bowiem wyrokiem z dnia 02 listopada 2010 r. w sprawie II SAB/Bk 54/10 WSA w Białymstoku oddalił skargę na bezczynność Rady Gminy Wyszki w przedmiocie uchwały w sprawie wymagań, jakie powinien spełnić przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie zezwolenia na odbieranie odpadów komunalnych o treści wymaganej przepisami prawa. Argumentował, że wyrok w tamtej sprawie poprzedziły wezwanie i skarga identyczne w swej treści jak złożone w sprawie niniejszej oraz że strona podmiotowa i przedmiotowa sprawy II SAB/Bk 54/10 są identycznie z tymi elementami w niniejszym postępowaniu. Wskazując na niedopuszczalność ponawiania wezwania z art. 101 ust. 1 ustawy samorządowej do usunięcia naruszenia prawa wywodził organ, że poprzednie wezwanie z 28 maja 2010 r. skonsumowało to prawo, zatem obecne z 08 lutego 2011 r. nie mogło otwierać prawa do ponownego zaskarżenia. Stąd obecnie wniesioną skargę należało uznać za spóźnioną. Odnosząc się merytorycznie do zarzutów skargi wyjaśniono, że przepis uchwały wskazujący, iż miejsca odzysku bądź unieszkodliwiania odpadów powinny być zgodne z obowiązującymi przepisami, w tym z zapisami Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami – gwarantuje skarżącemu swobodę wyboru takich miejsc w obrębie wszystkich wskazanych przez Wojewódzki Plan, dostępny publicznie jako akt prawa miejscowego. Gmina nie jest uprawniona ani zobowiązana do ograniczania, ani do powtarzania treści aktów normatywnych, gdyż byłoby to sprzeczne z zasadami techniki prawodawczej. Nie jest również rolą gminy zawieranie umów z podmiotami zarządzającymi miejscem odzysku lub unieszkodliwiania odpadów – na rzecz przedsiębiorców odbierających te odpady. Końcowo wskazano, że identyczne rozwiązania prawne jak zaskarżone zawierają uchwały innych gmin.

W piśmie z dnia 16 czerwca 2011 r. skarżący ustosunkował się do stanowiska organu z odpowiedzi na skargę kwestionując słuszność zarzutu niedopuszczalności skargi jako spóźnionej i wniesionej w tej samej sprawie, co rozpoznana wyrokiem z 02 listopada 2010 r. sygn. akt II SAB/Bk 54/10. Zdaniem strony pomiędzy sprawą niniejszą a II SAB/Bk 54/10 zachodzi wyłącznie tożsamość podmiotowa, ale nie przedmiotowa. Obecnie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała z 18 marca 2010 r., a więc przyjęte w niej rozwiązania prawne – których uchybienia kwalifikują ją do stwierdzenia nieważności. W poprzedniej sprawie przedmiotem zaskarżenia była bezczynność organu w wydaniu aktu prawnego określającego miejsca składowania i unieszkodliwiania odpadów. Skarżący wskazał, że: nie jest wystarczające, aby w uchwale podjętej na podstawie art. 7 ust. 3 "a" ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie wskazanie spornych miejsc składowania i unieszkodliwiania odpadów odbywało się wyłącznie poprzez odesłanie do wojewódzkiego planu gospodarki odpadami (pkt 1 i 2 wyjaśnień zawartych w przedmiotowym piśmie); obowiązek precyzyjnego wskazania spornych miejsc można wyprowadzić z ustawy samorządowej, ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie oraz ustawy o odpadach, określających gospodarowanie odpadami komunalnymi jako zadanie własne gminy (pkt 3, 4 i 5 pisma). Wskazano, że to podmiot zajmujący się odbieraniem odpadów zawiera umowy z przedsiębiorcami zarządzającymi składowiskami odpadów. W konkluzji zarzucono dowolność przyjętego w kwestionowanej uchwale rozwiązania legislacyjnego.

W toku rozpatrywania skargi przez sąd administracyjny, strona skarżąca na żądanie sądu, w piśmie procesowym z dnia 10.0.2011r. wskazała, ze naruszenie jej interesu prawnego podjętą uchwałą wiąże się z niemożnością kontynuacji działalności w zakresie obierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, położonych na terenie gminy Wyszki, zapoczątkowanej zezwoleniem z dnia 6.09.2006r.

W odpowiedzi na powyższe pismo procesowe, Rada Gminy Wyszki podtrzymała wniosek o oddalenie skargi podkreślając, iż brak wskazania w uchwale konkretnego składowiska odpadów nie uniemożliwił innym przedsiębiorcom uzyskania zezwoleń na odprowadzanie odpadów komunalnych z nieruchomości położonych na terenie gminy Wyszki na składowiska odpadów położone poza obszarem gminy, a które wyraziły zgodę na odbieranie odpadów komunalnych z gminy Wyszki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Nie ulega wątpliwości, że uchwała stanowiąca przedmiot skargi jest uchwałą podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej, podlegającą zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Warunkami dopuszczalności skargi wniesionej w oparciu o powołany przepis są: wydanie przez organ gminy uchwały w sprawie z zakresu administracji publicznej, uprzednie bezskuteczne wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa oraz zachowanie terminu do wniesienia skargi. Warunkiem zaś skuteczności skargi jest wykazanie przez skarżącego, iż kwestionowana uchwała narusza jego interes prawny.

Przystępując w pierwszej kolejności do oceny skargi poprzez pryzmat przesłanek dopuszczalności, sąd stwierdził jej dopuszczalność. Skarga poprzedzona bowiem została wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i złożona w terminie. W kwestii terminu do wniesienia skargi opartej na art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 2.04.2007r. w sprawie o sygn. IIOPS 2/07 (ONSAiWSA 2007/3/60) wskazując, iż do terminu wniesienia takiej skargi ma zastosowanie art. 53 par. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Termin wniesienia skargi opartej na art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynosi 30 dni od dnia doręczenia stronie odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub 60 dni od dnia wezwania, jeżeli organ takiej odpowiedzi nie udzielił.

Skarżąca spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 8.02.2011r, nadanym w tejże dacie w urzędzie pocztowym (dowód: kserokopia koperty dołączonej do skargi – k. 25 akt sądowych). Względem tego wezwania Rada Gminy Wyszki nie zajęła stanowiska (fakt bezsporny). 60 – ty dzień od daty wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, liczony od dnia nadania w urzędzie pocztowym przesyłki zawierającej wezwanie, przypadał na sobotę 9.04.2011r. Zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 15.06.2011r. sygn. I OPS 1/11 sobota jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 par. 4 kpa, a zatem ostatni dzień terminu do wniesienia skargi uległ przesunięciu do najbliższego następnego dnia powszedniego tj. poniedziałku 11.04.2011r. W tej właśnie dacie wpłynęła do organu niniejsza skarga.

Skład orzekający nie podziela zamieszczonego w odpowiedzi na skargę stanowiska jakoby termin do wniesienia niniejszej skargi należało liczyć od wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 28.05.2010r., poprzedzającego wniesienie wcześniejszej skargi spółki na bezczynność uchwałodawczą, zarejestrowanej pod sygnaturą IISAB/Bk 54/10, a w konsekwencji uznać skargę niniejszą za spóźnioną i podlegającą odrzuceniu na podstawie art. 58 par. 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zauważa, że poprzednie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, mimo tożsamości argumentacji dotyczącej wadliwości uchwały, opatrzone było zastrzeżeniem spółki, iż brak reakcji organu na to wezwanie, skutkować będzie wniesieniem skargi na podstawie art. 101"a" ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym tj. skargi na bezczynność uchwałodawczą rady gminy, natomiast niniejsze zastrzeżeniem wystąpienia ze skargą na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym na treść uchwały jako naruszającą obowiązujące przepisy prawa. Między sprawą o sygnaturze IISAB/Bk 54/10 (z których to akt sąd w niniejszym postępowaniu dopuścił dowód – k. 68 odwrót akt sądowych) a sprawą niniejszą nie ma tożsamości. W poprzednim postępowaniu przedmiotem kontroli sądu w ogóle nie była objęta treść uchwały. Nie można zatem wyprowadzać wniosku o niedopuszczalności niniejszego postępowania z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Z tych przyczyn sąd nie podzielił również wniosku o odrzucenie skargi w oparciu o art. 58 par. 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Nie ulega też wątpliwości, że kwestionowana uchwała została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej. Pojęcie "sprawa z zakresu administracji publicznej" nie jest prawnie zdefiniowane. W orzecznictwie wypracowane jednak zostały kryteria odróżniania spraw z zakresu administracji publicznej od spraw z innych zakresów. Zasadniczym kryterium uznania uchwały organu gminy za uchwałę podjętą z zakresu administracji publicznej, jest przynależność norm prawnych stanowiących podstawę wydania uchwały do norm prawa administracyjnego (publicznego) i wynikający z tych norm charakter przedmiotu regulacji w drodze uchwały (tak w postanowieniu Sądu Najwyższego z 26.09.1996r. sygn. IIIARN 45/96 – OSNP 1997/8/125). Podstawa prawna podjętej uchwały decyduje więc o tym, czy jest ona oświadczeniem woli w rozumieniu prawa cywilnego, czy aktem administracji kształtującym władczo sytuację innych podmiotów. Drugim kryterium wskazującym na administracyjny charakter uchwały jest sposób kształtowania sytuacji prawnej adresata uchwały. Przy stosowaniu przepisów prawa prywatnego stosunek gminy i obywatela (podmiotu prawa) jest równorzędny, przy stosowaniu przepisów prawa publicznego istnieje, przynajmniej potencjalne, podporządkowanie obywatela (podmiotu prawa) organowi. Orzecznictwo sądowoadministracyjne opowiada się przy tym za szerokim pojęciem sprawy z zakresu administracji publicznej. Zaskarżona uchwała wiąże się z realizacją obowiązkowego zadania własnego jednostki samorządu terytorialnego, jaką jest gmina, w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi, konkretnie polegającego na zapewnieniu objęcia wszystkich mieszkańców gminy zorganizowanym systemem odbierania odpadów komunalnych (vide: art. 16 "a" ustawy z dnia 27.04.2001r. o odpadach (Dz. U. z 2007r. Nr 39, poz. 251). Z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 13.09.1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005r. Nr 236, poz. 2008 ze zmianami) wynika że na prowadzenie przez przedsiębiorców działalności, między innymi, w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości wymagane jest uzyskanie zezwolenia. Wymagania zaś, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z danej gminy, określa rada gminy w drodze uchwały(vide: art. 7 ust. 3 "a" ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.) Uchwała powyższa jest uważana za akt prawa miejscowego (vide: postanowienie NSA z dnia 18.11.2009r. sygn. II OPS 1/09). W uchwale podjętej na podstawie art. 7 ust. 3"a" ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, narzucane są podmiotom zewnętrznym w stosunku do administracji, określone obowiązki, co nadaje uchwalanym normom charakter generalny i abstrakcyjny.

Przesądzenie o dopuszczalności skargi na uchwałę, otwiera sądowi drogę do merytorycznej oceny sprawy. Od strony materialnoprawnej legitymacja skargowa z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oparta jest na subiektywnym przekonaniu danego podmiotu, że kwestionowaną uchwałą został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie. Interes prawny skarżącego, do którego nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realność charakteru interesu prawnego strony, kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego (vide: między innymi wyrok NSA z dnia 18.09.2003r. sygn. IISA 2637/02, Lex Nr 80699). W wyroku z dnia 9.06.1995r. sygn. IVSA 346/96 (ONSA 1996 Nr 3, poz. 125) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że naruszenie interesu prawnego, o jakim mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, to takie naruszenie subiektywnie pojmowanego przez skarżącego jego interesu, które obiektywnie polega na nieprzestrzeganiu przez organ norm prawnych powszechnie obowiązujących.

Z brzmienia art. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, że adresatami uchwały rady gminy podjętej na podstawie szczególnego upoważnienia z art. 7 ust. 3 "a" w/w/ ustawy, są przedsiębiorcy prowadzący usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych. Skarżąca spółka, jak wynika z treści pisma procesowego z dnia 10.08.2011r. i dołączonych do pisma kopii dokumentów, prowadziła na podstawie decyzji Wójta Gminy Wyszki z [...].10.2006r. na terenie Gminy Wyszki działalność gospodarczą w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Końcowy termin ważności zezwolenia określony był w decyzji na [...].12.2009r. (vide: kopia decyzji k. 74-79 akt sądowych). W dniu 9.11.2009r. spółka wystąpiła do Wójta Gminy Wyszki o wydanie kolejnego zezwolenia na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (vide: kopia wniosku k. 83-86 akt) i w związku z tymże wnioskiem zobowiązana została między innymi do udokumentowania deklaracjami administratorów składowisk, gotowości przyjęcia odpadów komunalnych z terenu gminy Wyszki w związku ze zbliżającym się terminem zamknięcia składowiska odpadów funkcjonującego na terenie gminy (vide: kopia pisma wójta z 17.11.2009r.). Zobowiązanie nie zostało wykonane z uwagi na różnice stanowisk w kwestii strony odpowiedzialnej za wskazanie miejsca składowania odpadów komunalnych z terenu gminy Wyszki. W okolicznościach sprawy zatem, treść uchwały określającej wymagania, jakim powinni odpowiadać przedsiębiorcy ubiegający się o udzielenie zezwolenia na odbieranie odpadów komunalnych z terenu gminy, miała bezpośrednie "przełożenie" na sferę praw i obowiązków skarżącej spółki. Spółka, mając trudność w uzyskaniu deklaracji administratorów składowisk usytuowanych na terenach innych gmin, co do gotowości przyjęcia odpadów komunalnych z obszaru gminy Wyszki oczekiwała, iż w uchwale podjętej na podstawie art. 7ust. 3 "a" ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, znajdzie się wskazanie konkretnego miejsca odzysku odpadów komunalnych z terenu gminy.

Stwierdzenie, że zaskarżona uchwała miała wpływ na sferę praw i obowiązków skarżącej spółki, pozwalało sądowi przejść do oceny, czy zaskarżona uchwała została podjęta w zgodzie z obiektywnym porządkiem prawnym. Zdaniem sądu, treścią podjętej uchwały obiektywny porządek prawny został naruszony.

Będący podstawą prawną uchwały, przepis art. 7 ust. 3 "a" ustawy z dnia 13.09.1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stanowi, iż rada gminy określa, w drodze uchwały, wymagania, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o zezwolenie na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, uwzględniając:

1.opis wyposażenia technicznego niezbędnego do realizacji zadań,

2.wynikające z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami miejsca odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych, do których odpady mają być przekazywane.

Z brzmienia przepisu wynika więc, że określenie przez radę gminy wymagań ma polegać na opisie niezbędnego wyposażenia technicznego pozwalającego na bezpieczne i prawidłowe odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości położonych w danej gminie oraz na wskazaniu miejsc odzysku lub unieszkodliwiania odpadów do których odebrane odpady komunalne mają być odprowadzone, przy czym wskazane miejsca odzysku mają wynikać z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Obowiązek precyzyjnego wskazywania przez radę gminy miejsc odzysku lub unieszkodliwiania odpadów potwierdzają zapisy Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30.12.2005r. w sprawie szczegółowego sposobu określenia wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia (Dz. U. z 2006r. Nr 5, poz. 33) oraz systemowy kontekst upoważnienia ustawowego dla rady gminy do określania wymagań.

Rozporządzenie wykonawcze, o którym mowa wyżej, stanowi wprost, że wymagania obejmujące, między innymi, miejsca odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, określa się w sposób precyzyjny, zrozumiały, niedyskryminujący, nieograniczający konkurencji oraz nieutrudniający dostępu do rynku przedsiębiorców świadczących usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.

Kontekst systemowy regulacji zawartej w art. 7 ust. 3"a" ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie pozostawia wątpliwości, że wskazanie miejsc odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych jest obowiązkiem rady gminy. Z art. 16 "a" ustawy z dnia 27.04.2001r. o odpadach (Dz. U. z 2010r. Nr 185, poz. 1243) wynika, że do obowiązkowych zadań własnych gmin w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi należy, między innymi, zapewnienie objęcia wszystkich mieszkańców gminy zorganizowanym systemem odbierania wszystkich rodzajów odpadów komunalnych oraz zapewnienie budowy, utrzymania i eksploatacji własnych lub wspólnych z innymi gminami lub przedsiębiorcami instalacji i urządzeń do odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych albo zapewnienie warunków do budowy, utrzymania i eksploatacji instalacji i urządzeń do odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych przez przedsiębiorców. Utrzymanie czystości i porządku, urządzeń sanitarnych, wysypisk i miejsc unieszkodliwiania odpadów komunalnych jest zadaniem gminy związanym z zaspakajaniem zbiorowych potrzeb wspólnoty (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym), mieszczących się w grupie zadań o charakterze użyteczności publicznej. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi, iż są to zadania własne o charakterze obowiązkowym. Realizacji zadań własnych o charakterze obowiązkowym gmina nie może zaniechać ani przenieść na inne podmioty. Obowiązkowe zadania własne gmina realizuje na własną odpowiedzialność. Wskazanie konkretnego składowiska odpadów komunalnych służyć ma zapobieganiu powstawania dzikich wysypisk czy podrzucania śmieci. Poprzez wskazanie konkretnego (konkretnych) miejsc odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych, gmina nie traci kontroli nad tym, gdzie i w jaki sposób odpady komunalne będą poddawane procesowi odzysku lub unieszkodliwiania. Wskazane przez radę gminy miejsce (miejsca) odzysku odpadów komunalnych muszą być zgodne z listą miejsc odzysku odpadów komunalnych zawartą w wojewódzkim planie gospodarki odpadami. Plany te, wbrew stanowisku organu, wiążą przede wszystkim rady gminy. Jak stwierdził w wyroku z dnia 24.09.2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (sygn. IISA/Po 135/08) plany gospodarki odpadami, mając charakter programów działania, obowiązują w zasadzie jedynie "wewnątrz" administracji i nie mogą w sposób bezpośredni wywoływać skutków prawnych w sferze podmiotów "zewnętrznych" wobec administracji, jakkolwiek w pewnych sytuacjach, na mocy konkretnych przepisów ustawy mogą one wywoływać pośrednio również skutki prawne w odniesieniu do podmiotów poza strukturami administracji. Kształtując wymagania, jaki powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na odbiór odpadów komunalnych, gmina zobowiązana jest respektować postanowienia wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Respektowanie wojewódzkiego planu gospodarki odpadami należy rozumieć w ten sposób, że gmina ma obowiązek wyznaczenia takiego składowiska, które zostało wskazane jako właściwe dla przyjmowania odpadów komunalnych z jej terytorium. Nie wyklucza to jednak możliwości wskazania przez gminę innych, dodatkowych składowisk, zwłaszcza w przypadku, gdy dysponują one lepszą "technologią" w porównaniu do składowiska wskazanego jako właściwe w planie wojewódzkim (vide: wyrok Sąd Najwyższego z dnia 3.03.2010r. sygn. III SK 37/09, Lex nr 585837). Za Sądem Najwyższym powtórzyć można, iż celem reglamentacji ilości składowisk, na które mogą być wywożone odpady komunalne z terytorium poszczególnych gmin, jest nie tylko troska o redukcję zagrożeń dla środowiska i kosztów związanych z przewozem odpadów, ale także zapewnienie odpowiedniej – w skali województwa – sieci składowisk, pozwalającej zrealizować zasadę bliskości. Dodatkowo, celem redukcji ilości składowisk, z jakich mogą korzystać przedsiębiorcy świadczący usługi na terytorium poszczególnych gmin, jest zapewnienie kontroli strumienia dowożonych odpadów oraz racjonalizacja działań jednostek samorządu terytorialnego podejmowanych w ramach gospodarki odpadami.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona uchwała w sposób istotny naruszyła przepis art. 7 ust. 3 "a" ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, co – zważywszy, że uchwała jest aktem prawa miejscowego – czyni koniecznym stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 147 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się zamieszczenie w wyroku obligatoryjnych rozstrzygnięć o zwrocie przez organ na rzecz strony skarżącej poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego (art. 200 w związku z art. 210 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz o niemożności wykonywania uchwały do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).