Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 760/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i  lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 33
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Bożena Pindel, Protokolant specjalista Beata Kuziel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A sp. z o.o. z siedzibą w K., zwana dalej zamiennie "stroną", "spółką", "zobowiązaną" lub "skarżącą", reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., zwanego dalej "organem odwoławczym" lub "Kolegium", Nr [...] z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta L., zwanego dalej "wierzycielem", Nr [...] z dnia [...] r. nie uznające zarzutów zobowiązanego na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K.. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a." oraz art. 17, art. 18, art. 23 § 4, art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., aktualnie: Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a" lub "ustawą egzekucyjną" oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj.: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925).

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Spółka wniosła do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., zwanego dalej "organem egzekucyjnym" zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 26 listopada 2013 r.: 1) [...] , 2) [...] , 3) [...] , 4) [...] , 5) [...] , 6) [...] , 7) [...] , 8) [...] , 9) [...] ,10) [...] ,11) [...].

Skarżąca zarzuciła, że:

1. tytuły wykonawcze sporządzone są na formularzach TYT-1 niezgodnych ze wzorem podatnym we właściwym rozporządzeniu, ponieważ zawierają dopisek "Wzór wykonany przez www.signform.pl, udostępniony przez LexisNexis"; nadto w niektórych polach treść jest nieczytelna lub brak określonych wzorem treści,

2. brak prawidłowego oznaczenia wierzyciela, ponieważ w miejscu przewidzianym na NIP wierzyciela podano numer przynależny Urzędowi Miasta L., która to jednostka nie posiada osobowości prawnej, a w miejscu na pieczęć wierzyciela wskazano Burmistrza Miasta L. - według zobowiązanej wierzycielem jest Gmina (Miasto) L.,

3. błędnie oznaczono zobowiązanego poprzez nie podanie pełnej nazwy – pominięcie fragmentu: "[...] ", w konsekwencji nazwa jest również niezgodna z wpisem do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego,

4. istnieje poważna wątpliwość, czy osoba podpisująca tytuły wykonawcze posiadała upoważnienia do działania w imieniu wierzyciela,

5. w tytułach wykonawczych nie wskazano przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę, w związku z czym dochodzone należności są zawyżone,

6. zobowiązana złożyła wniosek o rozłożenie na raty, odroczenie płatności, umorzenie należności,

7. skarżąca złożyła do Kolegium wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r.

Spółka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 29 § 2 u.p.e.a., ponieważ tytuły egzekucyjne nie spełniają wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 1, 2 i 7 u.p.e.a., a w konsekwencji również o uchylenie zajęć praw majątkowych z wierzytelności i ruchomości.

Na wypadek nie uwzględnienia ww. żądań, wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania przez Kolegium sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji wierzyciela z dnia [...] r. Nadto wskazała, że nie został także jeszcze załatwiony jej wniosek o rozłożenie płatności na raty, względnie odroczenie terminu płatności zobowiązań, ewentualnie ich umorzenie

Organ egzekucyjny przekazał zarzuty zgłoszone przez zobowiązaną wierzycielowi celem zajęcia stanowiska. Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] r. uznał te zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdził, że tytuły wykonawcze zostały sporządzone z wykorzystaniem obowiązujących wzorów. Podkreślił, że tytuły wykonawcze są kompletne i czytelne. Odnosząc się do zarzutu błędnego oznaczenia wierzyciela wskazał, że odpowiada ono wymogom z art. 1a pkt 13 oraz art. 5 § 1 u.p.e.a. Nawiązując do zarzutu błędnego oznaczenia zobowiązanego stwierdził, że podanie nazwy "A" pozwala bezsprzecznie zidentyfikować zobowiązaną. Wyjaśnił, że osoba podpisująca tytuły wykonawcze - zastępca Burmistrza Miasta M. B. - działała z upoważnienia Burmistrza Miasta L.. Wierzyciel wskazał, że nie doszło do przerwy w naliczeniu odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej będącej przedmiotem egzekucji.

Odnosząc się do żądania alternatywnego wierzyciel wskazał, że złożenie przez zobowiązaną wniosku o umorzenie lub odroczenie płatności zaległości podatkowej nie ma wpływu na postępowanie egzekucyjne.

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Burmistrz Miasta L. dokonał sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w postanowieniu z dnia [...] r. Nr [...] poprzez wprowadzenie w miejsce zwrotu "A`", zwrotu "A Sp. z o.o." (jednokrotnie w sentencji i trzykrotnie w uzasadnieniu).

W zażaleniu na postanowienie wierzyciela stanowiące stanowisko w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych spółka podtrzymała podnoszone wcześniej zarzuty i argumentację na ich poparcie, nie zgadzając się z oceną dokonaną przez wierzyciela. Nadto podkreśliła, że ww. postanowienie zostało skierowane do podmiotu, który nie istnieje; błąd co do oznaczenia osoby jest oczywisty, błędne jest również pouczenie o trybie (terminie) zaskarżenia.

Zaskarżonym postanowieniem Kolegium utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela z dnia [...] r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy opisując dokonane ustalenia wskazał, że decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta L. określił A Sp. z o.o. w K. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie [...] zł. Spółka wniosła odwołanie od tej decyzji, które wpłynęło do Urzędu Miasta L. w dniu 16 kwietnia 2010 r. i zostało przekazane do Kolegium w dniu 29 kwietnia 2010 r. (dowód: decyzja [...] okoliczność znana z urzędu - akta sprawy [...] , akta sprawy Nr [...] ). Kolegium decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja Kolegium została doręczona pełnomocnikowi spółki w dniu 22 czerwca 2010 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach dla przesyłki o nr [...] w aktach sprawy [...] ). W następstwie wniesienia skargi przez spółkę na tę decyzję, wyrokiem z dnia 14 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję z dnia [...] r. Nr [...] . Po rozpoznaniu wywiedzionej przez Kolegium skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 lipca 2013 r., II FSK 2188/11 uchylił w całości wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2010 r. i oddalił skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r.

Kolejno Kolegium podało, że M. B. sprawujący funkcję zastępcy Burmistrza Miasta L. upoważniony został przez Burmistrza Miasta L. m.in. do podpisywania tytułów wykonawczych (dowód: upoważnienie z dnia 13 grudnia 2010r. [...] - w aktach organu pierwszej instancji).

Nadto organ odwoławczy wskazał, że w tytułach wykonawczych wystawionych przez Burmistrza Miasta L. w rubryce 10. Nazwa pełna/Nazwisko pierwsze imię, drugie imię, zamieszczono wpis "A" a w rubryce 13. Numer Identyfikacji Podatkowej "[...] ", w rubryce 14. REGON/PESEL [...]. Jako adres zobowiązanego wskazano K. [...] , ul. [...] . Jako podstawę prawną dochodzonej należności podano orzeczenie z dnia [...] r. nr [...] . Tytuły opatrzone zostały pieczęcią urzędową Burmistrza Miasta L. (rubryka 45) i podpisane przez zastępcę Burmistrza M. B. (rubryka 52) (dowód: tytuły wykonawcze w aktach sprawy organu I instancji).

Kolegium stwierdziło, że przedmiotem sporu jest prawidłowość dokonanej przez wierzyciela oceny zarzutów zgłoszonych przez spółkę. Przybliżyło regulację instytucji zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego, a następnie stwierdziło, że zarzuty zgłoszone przez stronę należy zakwalifikować jako:

1. niespełnienie wymogów dotyczących tytułu wykonawczego określonych w art. 27 - w części dotyczącej wad tytułu wykonawczego;

2. nieistnienie obowiązku - zarzut nieuwzględnienia przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę;

3. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej.

Odnosząc się do tych zarzutów w pierwszej kolejności Kolegium wskazało, że obowiązku sporządzenia tytułu wykonawczego według ustalonego wzoru (o czym mowa w art. 26 § 1 u.p.e.a.) nie można utożsamiać z naruszeniem wymogów dotyczących tytułu wykonawczego z art. 27 u.p.e.a. Ewentualne naruszenie przez wierzyciela nakazu sporządzenia tytułu wykonawczego według ustalonego wzoru nie może stanowić materii zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji. Skoro organ egzekucyjny opatrzył tytuł wykonawczy sporządzony przez wierzyciela klauzulą o skierowaniu go do egzekucji, to znaczy że tytuł wykonawczy mógł stanowić podstawę do prowadzenia egzekucji. Organ egzekucyjny uznał tym samym, że egzekucja jest dopuszczalna a tytuł wykonawczy został sporządzony zgodnie z obowiązującym wzorem. Nadto Kolegium stwierdziło, że przedmiotowe tytuły wykonawcze są czytelne w stopniu umożliwiającym ustalenie ich treści.

Następnie Kolegium oceniło, że oznaczenie wierzyciela w tytułach wykonawczych jest prawidłowe. Przywołało definicję zawartą w art. 1a pkt 13 u.p.e.a. i wskazało, że w górnym prawym rogu tytułów wykonawczych w miejscu przewidzianym na oznaczenie wierzyciela zamieszczono odcisk pieczęci nagłówkowej Burmistrza Miasta L.. Wymieniony organ posiada status wierzyciela w egzekucji administracyjnej zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości wynikającej z decyzji z dnia [...] r. [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Decyzja ta wydana została przez Burmistrza Miasta L. działającego jako organ pierwszej instancji, a zatem jest on organem, o którym mowa w art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a., jako uprawniony do żądania wykonania obowiązku wynikającego z decyzji. Podkreśliło, że przywołany przepis stanowi, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wymienionych w art. 2 u.p.e.a. - w tym wskazanych w art. 2 § 1 pkt 1 podatków - jest m.in. w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji organów jednostek samorządu terytorialnego właściwy do orzekania organ pierwszej instancji. Wywiodło, że nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa stanowisko zobowiązanej, że przymiot wierzyciela w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym w niniejszej sprawie przysługuje Miastu L.. Miasto L. jest wprawdzie zainteresowane w pozyskaniu pieniędzy stanowiących jako podatki dochód budżetu tej jednostki samorządu terytorialnego, lecz nie nadaje mu to pozycji wierzyciela w egzekucji administracyjnej tych należności.

Organ odwoławczy stwierdził, że oznaczenie zobowiązanego zamieszczone w tytułach wykonawczych, w oparciu o które prowadzona jest egzekucja administracyjna pozwala na niebudzącą wątpliwości identyfikację podmiotu wobec, którego prowadzona jest egzekucja. W tytułach wykonawczych zamieszczono NIP, REGON, oraz dane adresowe zobowiązanej. Wprawdzie w odpowiedniej rubryce nie podano pełnej nazwy spółki, bowiem pominięto "[...] " i zamieszczono jedynie "A", co nie odpowiada pełnej nazwie ujawnionej w rejestrze przedsiębiorców KRS. Błąd ten, w zestawieniu jednak z innymi niekwestionowanymi danymi dotyczącymi zobowiązanej pozwala na jednoznaczne ustalenie, wobec jakiego podmiotu jest prowadzona egzekucja. Nie ma również wątpliwości, że to na A Sp. z o.o. w K. ciążył obowiązek zapłaty zobowiązania podatkowego w wysokości wynikającej z decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r.

Nawiązując do zarzutu nieistnienia obowiązku w części w jakiej wierzyciel zaniechał oznaczenia okresu przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych Kolegium stwierdziło, że jest on chybiony, ponieważ nie wystąpiła żadna z wymienionych w art. 54 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.; dalej jako: "O.p."), okoliczności skutkujących przerwą w naliczaniu odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Odwołanie zobowiązanej od decyzji z dnia [...] r. wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 16 kwietnia 2010 r. Odwołanie wraz z aktami sprawy wpłynęło do Kolegium w dniu 29 kwietnia 2014 r. Dochowany został zatem termin z art. 227 § 1 O.p.; dlatego brak było podstaw do nie naliczania odsetek za okres od wniesienia odwołania do przekazania akt sprawy organowi odwoławczemu (art. 54 § 1 pkt 2 O.p.). Decyzja Kolegium z dnia [...] r. została doręczona pełnomocnikowi zobowiązanej w dniu 22 czerwca 2010 r., a zatem z zachowaniem dwumiesięcznego terminu z art. 139 § 3 O.p. Kolegium oceniło, że stanowisko wierzyciela, co do przerw w naliczeniu odsetek za zwłokę było wprawdzie zwięzłe, równie jednak nieskonkretyzowane były w tej części zarzuty sformułowane przez zobowiązaną.

Kolegium wskazało, że udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowych poprzez umorzenie, rozłożenie na raty, odroczenie terminu płatności następuje w drodze decyzji podatkowej. Do momentu wydania takiej decyzji zobowiązanie podatkowe istnieje w wysokości wynikającej z decyzji wymiarowej bądź z deklaracji podatkowej. Samo złożenie wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej pozostaje bez wpływu na istnienie i wymagalność zobowiązania podatkowego. Dopiero wydanie decyzji, z której wynika że udzielono ulgę wywołuje skutek w postaci zawieszenia albo umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), a także podstawę do zgłoszenia zarzutu z art. 33 pkt 1 i 2 u.p.e.a. W momencie wszczęcia egzekucji administracyjnej wobec zobowiązanej nie zostało wydane rozstrzygnięcie którego konsekwencją byłoby umorzenie, rozłożenie na raty, odroczenie płatności zaległości podatkowych będących przedmiotem egzekucji.

Odnosząc się do żądania alternatywnego organ odwoławczy podkreślił, że zawisłość przed organem pierwszej instancji albo organem nadzoru spraw dotyczących ulgi w spłacie zaległości podatkowych bądź uchylenia w trybie nadzwyczajnym decyzji wymiarowej nie stanowi w żadnej mierze zagadnienia wstępnego względem toczącego się postępowania egzekucyjnego.

Kolegium za chybiony uznało zarzut niewłaściwej redakcji pouczenia o prawie i terminie wniesienia środka zaskarżenia na postanowienie wierzyciela. Jako bezpodstawny oceniło zarzut skierowania tego postanowienia do podmiotu, który nie istnieje; wskazując na skutki dokonanej rektyfikacji. Natomiast zarzuty naruszenia art. 32a i art. 45 u.p.e.a. zakwalifikowało jako pozostające poza granicami sprawy.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a w konsekwencji uchylenie postanowienia wierzyciela i umorzenie postępowania egzekucyjnego; względnie o uchylenie zaskarżonej "decyzji" oraz poprzedzającej ją "decyzji" Burmistrza Miasta L. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto o zasądzenie kosztów postępowania, wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie organu do przedłożenia akt sprawy, a w szczególności tytułów wykonawczych – celem przeprowadzenia dowodu.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a także prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, poprzez:

1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie zarzutów dotyczących naruszenia art. 32a i art. 45 u.p.e.a.,

2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 7, art. 8, art. 11, art. 107 § 2 i § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia pierwszej instancji, brak pogłębienia zaufania organów administracji publicznej poprzez dowolne przyjęcie, że mimo błędnego wystawienia tytułów wykonawczych są one prawidłowe, co miało istotny wpływ na wynik postępowania,

3. uznanie, że kwestionowane tytuły wykonawcze zostały wystawione zgodnie z przepisami art. 27 § 1 pkt 1, 2 i 7 u.p.e.a., mimo błędnego oznaczenia wierzyciela, zobowiązanego oraz innych uchybień zawartych w uzasadnieniu skargi,

4. błąd w ustaleniach faktycznych, przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów w zakresie, w jakim organ odwoławczy przyjął, że błąd w oznaczeniu zobowiązanego, mimo ewidentności nie ma wpływu na ważność tytułów wykonawczych,

5. dowolność w ocenie dowodów i kwalifikowanie wszelkich wątpliwości na niekorzyść skarżącej.

W uzasadnieniu skarżąca prezentowała argumentację co do istoty tożsamą z motywami zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego, w szczególności eksponując błędy w oznaczeniu wierzyciela i zobowiązanego w tytułach wykonawczych. Skarżąca podkreśliła, że organ egzekucyjny naruszył prawo poprzez niezastosowanie art. 29 § 2 u.p.e.a., bezpodstawnie samodzielnie dokonując korekty tytułów wykonawczych poprzez posłużenie się w zawiadomieniach o wszczęciu egzekucji rejestrową nazwą skarżącej. Akcentowała również obowiązki organu egzekucyjnego wynikające z art. 45 u.p.e.a. Wskazała, że niewystarczająco została wyjaśniona i udokumentowana kwestia prawidłowości podpisu na tytułach wykonawczych, ponieważ przedłożono tylko upoważnienie dla zastępcy burmistrza, a nie przedstawiono podstawy wyboru samego burmistrza i dowodu złożenia przez niego ślubowania w ustawowym zakresie. Skarżąca nie kwestionowała stanowiska Kolegium w zakresie prawidłowości naliczania odsetek (zarzut nieistnienia obowiązku), lecz wywiodła, że to wierzyciel winien był wykazać prawidłowość naliczania odsetek. Podkreśliła, że Kolegium pominęło kwestię, że skarżąca wnosiła środki ochrony prawnej z tzw. ostrożności, gdyż korespondencja była kierowana na adres jej siedziby i odmowa przyjęcia korespondencji ze względu na błąd co do nazwy podmiotu, do którego kierowano pisma, mogła skutkować uprawomocnieniem się decyzji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację, zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do eksponowanego przez skarżącą błędnego oznaczenia zobowiązanego, organ odwoławczy podkreślił, że nie kwestionuje faktu, iż w tytułach wykonawczych pominięto część nazwy, ale został zachowany człon nazwy odróżniający od firm innych przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku oraz oznaczenie formy prawnej. Zamieszczone w tytułach wykonawczych dane: adres siedziby, NIP, REGON pozwalały na jednoznaczna identyfikację podmiotu egzekucyjnego. Odwołując się do poglądu prezentowanego w wyroku WSA w Łodzi z dnia 9 marca 2011 r., III SA/Łd 48/11 Kolegium wywiodło, że tytuł wykonawczy nie może być kwalifikowany jako niespełniający wymogów formalnych z art. 27 u.p.e.a., jeżeli podmiot zobowiązany można bez problemu zidentyfikować i nie zachodzi obawa popełnienia przy tej identyfikacji błędu – a te warunki zostały w sprawie dochowane. Podtrzymało stanowisko w przedmiocie braku podstaw do odnoszenia się do czynności organu egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 1 września 2014 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej oświadczył, że zarzuty na postępowanie egzekucyjne zostały przez organy egzekucyjne w ostatecznym toku postępowania uznane za uzasadnione, co wynika z postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., którym uchylone zostało postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji i umorzone postępowanie egzekucyjne prowadzone przez ten organ. Oświadczył ponadto, że postępowanie w odniesieniu do stanowiska wierzyciela, będące przedmiotem niniejszego postępowania sądowego nie stało się jeszcze jednak bezprzedmiotowe, gdyż na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., wierzyciel wniósł prawdopodobnie skargę do Sądu administracyjnego. Pełnomocnik podtrzymał skargę i podkreślił, że słuszność zarzutu wadliwego wystawienia tytułów wykonawczych potwierdził organ egzekucyjny w postanowieniu z dnia [...] r. Brak pełnej nazwy zobowiązanego w tytule wykonawczym organ egzekucyjny uznał za istotne uchybienie, przesądzające o wadliwości tychże tytułów wykonawczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Postępowanie zakończone w administracyjnym toku instancji, zaskarżonym postanowieniem toczyło się w przedmiocie zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, które organ odwoławczy zidentyfikował jako zarzuty określone w art. 33 pkt 1, 2 i 10 u.p.e.a., a to: 1) zarzut nieistnienia dochodzonego egzekucyjnie obowiązku w związku z nie wykazaniem w tytułach wykonawczych przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę, co spowodowało zawyżenie należności (art. 33 pkt 1), 2) zarzut rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej podniesiony w związku z toczącym się w tym przedmiocie postępowaniem (art. 33 pkt 2), 3) zarzut niespełnienia w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.: prawidłowego oznaczenia wierzyciela - art. 27 § 1 pkt 1, wskazania firmy zobowiązanego - art. 27 § 1 pkt 2, podpisu osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela - art. 27 § 1 pkt 7 oraz sporządzenia tytułów wykonawczych na formularzach niezgodnych ze wzorem (art. 33 pkt 10). Sporna jest zasadność zgłoszonych zarzutów. Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 32a i art. 45 u.p.e.a., a Kolegium wywodziło, że te zarzuty pozostają poza granicami sprawy. Skarżąca podkreślała także, że postanowienie wierzyciela nie było skierowane do niej tylko do podmiotu, który nie istnieje, ponieważ skarżąca posiada inną firmę niż w tym postanowieniu wskazano, a Kolegium jej zarzuty w tym zakresie zignorowało.

Przechodząc do stanu prawnego sprawy Sąd wskazuje, że w myśl art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Stosownie do art. 34 § 1 i § 2 ustawy egzekucyjnej zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie ( § 2).

Ponieważ w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela. W wyniku wystąpienia przez organ egzekucyjny do wierzyciela, zostało wydane postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela, a po rozpatrzeniu wniesionego na nie zażalenia, zaskarżone postanowienie.

Przechodząc do rozstrzygnięcia sporu Sąd stwierdza, że błędne jest twierdzenie pełnomocnika skarżącej, że postanowienie wierzyciela zostało skierowane do podmiotu nieistniejącego. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że co prawda w postanowieniu z dnia [...] r. wierzyciel omyłkowo w oznaczeniu strony wpisał dodatkowo literę "H", jednakże postanowieniem z dnia [...] r. dokonał sprostowania z urzędu oczywistej omyłki poprzez wprowadzenie w miejsce zwrotu "A` Sp. z o.o.", zwrotu "A Sp. z o.o." (jednokrotnie w sentencji i trzykrotnie w uzasadnieniu). Postanowienie rektyfikacyjne zostało utrzymane w mocy ostatecznym postanowieniem Kolegium z dnia [...] r. Nr [...] . Skarga została oddalona wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 22 stycznia 2015 r., I SA/Gl 761/14. Postanowienie doręczono zobowiązanej z decyzji z dnia [...] r., w stosunku do której postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte.

Kolejno przyjdzie stwierdzić, że organ odwoławczy prawidłowo zidentyfikował granice sprawy administracyjnej. Orzekał bowiem zażaleniowo w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Zasadnie przeto stwierdził, że bezpodstawnie pełnomocnik skarżącej domaga się w tym postępowaniu rozstrzygania w kwestii naruszenia art. 32a i art. 45 u.p.e.a. Ocena stanowiska wierzyciela w przedmiocie zasadności podniesionych zarzutów egzekucyjnych nie obejmuje rozstrzygania co do prawidłowości wypełnienia przez wierzyciela obowiązku zawiadomienia organu egzekucyjnego o wszczęciu postępowania w sprawie istnienia lub wysokości dochodzonej należności pieniężnej, czym tym bardziej oceny prawidłowości działania organu egzekucyjnego w zakresie obowiązku zawieszenia postępowania czy odstąpienia od czynności. Art. 34 u.p.e.a. reguluje w istocie dwa powiązane ze sobą postępowania w przedmiocie zarzutów. Zasadnicze postępowanie jest prowadzone przez organ egzekucyjny i pozostaje w ścisłej zależności od postępowania wpadkowego w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów. Kolegium dokonało prawidłowego rozróżnienia tych postępowań.

Natomiast dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia co do oceny zasadności zarzutów egzekucyjnych Sąd – podzielając pogląd strony skarżącej - stwierdza, że rozstrzygnięcie jest błędne co do oceny zarzutu wadliwości tytułu wykonawczego (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.) w zakresie oznaczenia firmy zobowiązanej. Kolegium naruszyło wskazany przepis w sposób mający wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy p.p.s.a.).

Wierzyciel twierdził, że zarzut jest niezasadny, ponieważ podanie nazwy A Sp. z o.o. oraz danych kontaktowych, jak adres czy numery identyfikacyjne jednoznacznie pozwala zidentyfikować zobowiązanego. Kolegium podzielając ten pogląd wywodziło, że oznaczenie zobowiązanego zamieszczone w tytułach wykonawczych pozwala na niebudzącą wątpliwości identyfikację podmiotu wobec, którego prowadzona jest egzekucja. Wskazało, że w tytułach wykonawczych zamieszczono NIP, REGON oraz dane adresowe zobowiązanej. Organ odwoławczy zauważył, że w odpowiedniej rubryce nie podano pełnej nazwy spółki, bowiem pominięto "[...] " i zamieszczono jedynie "A", co nie odpowiada pełnej nazwie ujawnionej w rejestrze przedsiębiorców KRS. Jednak stwierdził, że ten błąd jest nieistotny, bowiem ten zapis w zestawieniu z innymi niekwestionowanymi danymi dotyczącymi zobowiązanego pozwala na jednoznaczne ustalenie, wobec jakiego podmiotu jest prowadzona egzekucja. Nie ma również wątpliwości, że to na A Sp. z o.o. w K. ciążył obowiązek zapłaty zobowiązania podatkowego w wysokości wynikającej z decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r.

Z argumentacją prezentowaną przez organy nie sposób się zgodzić. W tym miejscu przypomnieć trzeba, że tytuł wykonawczy, na postawie którego organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną jest dokumentem urzędowym sporządzonym według ustalonego wzoru, który musi odpowiadać wymogom formalnym określonym przez ustawodawcę w art. 27 u.p.e.a. Prawidłowe wystawienie tytułu wykonawczego ma niezwykle istotne znaczenie, ponieważ nie ma możliwości skutecznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wadliwego lub niezawierającego wszystkich wymaganych przez prawo elementów.

Art. 27 u.p.e.a. w § 1 pkt 2 stanowi, iż tytuł egzekucyjny zawiera m.in. wskazanie firmy zobowiązanego i jego adresu. Pojęcie firmy, którym posługuje się wskazany przepis, należy do kategorii prawa cywilnego. Firmą osoby prawnej, zgodnie z art. 45(5) Kodeksu cywilnego, jest jej nazwa. Jest to oznaczenie indywidualizujące spółkę jako przedsiębiorcę. Określenie firmy jest niezbędnym warunkiem ważności umowy spółki, a wpis firmy do rejestru ma charakter konstytutywny. W odniesieniu do zobowiązanego podlegającego obowiązkowi wpisu do KRS miarodajny jest co do jego nazwy wpis w rejestrze przedsiębiorców. Artykuł 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) wprowadza w tym zakresie domniemanie prawdziwości wpisów w rejestrze.

Wobec powyższego zanegować należy stanowisko wierzyciela oraz organu odwoławczego, że sporny tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Stwierdzić trzeba, iż tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. jedynie wtedy, gdy podana w nim firma zobowiązanego, przeciwko któremu ma być prowadzone postępowanie egzekucyjne, jest określona przez nazwę pod którą on działa i która widnieje w KRS.

Skoro zatem w spornych tytułach wykonawczych z dnia 26 listopada 2013 r. podano jako firmę zobowiązanej "A", natomiast jak wynika z KRS zobowiązana działa pod firmą A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, to zarzut niewłaściwego wypełnienia pozycji 10 tytułu wykonawczego był zasadny. Tego błędu nie konwaliduje podanie w tytułach wykonawczych numeru NIP czy numeru REGON. Wbrew przekonaniu Kolegium, które odwołało się do argumentacji zawartej w wyroku WSA w Łodzi, III SA/Łd 48/11 (w którym rozważano wadliwość polegającą na pominięciu znaku interpunkcyjnego oraz zastosowanie skrótu "sp.") wadliwości w analizowanych w niniejszej sprawie tytułach wykonawczych nie sposób kwalifikować jako nieistotnej. Ustawodawca wymaga bowiem wskazania firmy zobowiązanego, a nie jakiejś części jego nazwy, z doprecyzowaniem za pomocą innych elementów różnicujących (por. też prawomocne wyroki: WSA we Wrocławiu z dnia 12 listopada 2013 r., I SA/Wr 1300/13 oraz WSA w Kielcach z dnia 25 października 2012 r., I SA/Ke 526/12; dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Natomiast Sąd nie podzielił poglądu, że wadliwość tytułów wykonawczych przejawia się ponadto zastosowaniem formularzy niezgodnych ze wzorem ze względu na dopisek "Wzór wykonany przez www.signform.pl, udostępniony przez LexisNexis". Ma rację Kolegium wywodząc, że wymóg sporządzenia tytułu wykonawczego na wzorze nie został sformułowany w art. 27 u.p.e.a. i pozostaje poza zakresem wynikającym z zarzutu określonego w art. 33 pkt 10 u.p.e.a. Nadto trzeba wskazać pełnomocnikowi skarżącej, że kwestionowany dopisek nie zmienia wzoru, a jedynie wskazuje na elektroniczną lokalizację, z której został pozyskany. W stosowanych wzorach wbrew zarzutom nie brakuje określonych wzorem treści, a treść poszczególnych pól jest wystarczająco czytelna.

Nieuzasadniony jest również zarzut nieprawidłowego oznaczenia w tytułach wykonawczych wierzyciela, którym – zdaniem skarżącej – jest Gmina (Miasto) L.. Prawidłowo Kolegium wskazało na definicję legalną wierzyciela zawartą w art. 1a pkt 13 u.p.e.a., który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o wierzycielu, rozumie się przez to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Podało też , że w górnym prawym rogu tytułów wykonawczych w miejscu przewidzianym na oznaczenie wierzyciela zamieszczono odcisk pieczęci nagłówkowej Burmistrza Miasta L.. Kolegium stwierdziło, że ten organ posiada status wierzyciela w egzekucji administracyjnej zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości wynikającej z decyzji z dnia [...] r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Decyzja ta wydana została bowiem przez Burmistrza Miasta L. działającego jako organ pierwszej instancji, a zatem – jak wywiodło Kolegium - jest on organem, o którym mowa w art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a., jako uprawniony do żądania wykonania obowiązku wynikającego z decyzji. Podkreśliło, że przywołany przepis stanowi, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wymienionych w art. 2 u.p.e.a. - w tym wskazanych w art. 2 § 1 pkt 1 podatków - jest m.in. w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji organów jednostek samorządu terytorialnego właściwy do orzekania organ pierwszej instancji. Sąd w pełnym zakresie ten pogląd podziela, a w konsekwencji za chybiony uznaje zarzut wadliwości tytułów wykonawczych w zakresie oznaczenia wierzyciela.

Sąd stwierdza, że niezasadne jest także kwestionowanie podpisu na tytułach wykonawczych osoby działającej w imieniu wierzyciela. Uwierzytelniona kserokopia pełnomocnictwa znajdująca się w aktach sprawy jednoznacznie wskazuje, że M. B. sprawujący funkcję zastępcy Burmistrza Miasta L. upoważniony został przez Burmistrza Miasta L. m.in. do podpisywania tytułów wykonawczych (upoważnienie z dnia 13 grudnia 2010 r. [...]). Sąd w tym zakresie podziela ocenę organów w kwestii niezasadności zarzutu; nie znajduje usprawiedliwionych podstaw żądanie przez skarżącą, aby powyższa okoliczności była wykazana poprzez przedstawienie podstawy wyboru Burmistrza i dowodu złożenia przez niego ślubowania w ustawowym terminie.

Zgodzić się również trzeba z Kolegium, że niezasadny jest zarzut rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej (art. 33 pkt 2 u.p.e.a.). Prawidłowo Kolegium podało, że postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia 25 października 2013 r. o rozłożenie podatku na raty, ewentualnie o odroczenie terminu płatności zobowiązania podatkowego, określonego decyzją, na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze, nie zostało zakończone. Toczące się postępowanie z wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowej nie ma wpływu na znajdujące się w toku postępowanie egzekucyjne. Jedynie istnienie w obrocie prawnym decyzji o rozłożeniu zaległości na raty stwarza podstawę do podnoszenia zarzutu wymienionego w art. 33 pkt 2 u.p.e.a. Takiej jednak decyzji w obrocie nie było.

Przejść wreszcie trzeba do ostatniej z badanych kwestii. Organy jako niezasadny oceniły również zarzut że w tytułach wykonawczych nie wykazano przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę, co miało skutkować zawyżeniem dochodzonych należności. Wierzyciel kwalifikując ten zarzut jako zarzut wadliwości tytułów wykonawczych, ocenił go jako niezasadny wskazując, że art. 54 § 1 pkt 2 i pkt 3 O.p. nie znajdują zastosowania, ponieważ nie zostały spełnione wskazane w nich przesłanki, co – jak stwierdził - potwierdzają akta sprawy. Natomiast Kolegium zidentyfikowało ten zarzut jako zarzut nieistnienia obowiązku. Następnie szczegółowo opisało przebieg postępowania w zakresie istotnym dla oceny, czy w sprawie istniał jakikolwiek okres, kiedy odsetek nie nalicza się; co zostało szczegółowo przedstawione w części historycznej wyroku. Analizowane były okresy od momentu wniesienia odwołania do jego przekazania do organu odwoławczego oraz terminowość załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Kolegium stwierdziło, że okres, za który odsetek nie nalicza się nie wystąpił w sprawie i w takim stanie rzeczy podzieliło ocenę wierzyciela co do bezzasadności tego zarzutu.

Sąd, nie kwestionując argumentacji powołanej na poparcie tezy, że w sprawie nie wystąpiły okresy, w których nie nalicza się odsetek, stwierdza – działając z urzędu, w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. - że organ odwoławczy błędnie zidentyfikował ten zarzut. Podkreślić trzeba, że skarżąca nie wskazała wprost, jaki zarzut podnosi, z odniesieniem do katalogu zarzutów zamieszczonego w art. 33 § 1 u.p.e.a. Z treści pisma zawierającego zarzuty wynikało jednak, że podnosi wadliwość tytułów wykonawczych, motywowaną między innymi nie zamieszczeniem w tytułach wykonawczych okresów przerw w naliczaniu odsetek. Kwalifikacja zarzut jako zarzutu nieistnienia obowiązku została dokonana przez Kolegium. I jest to kwalifikacja błędna. Wskazać bowiem trzeba, że zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym zobowiązany może podnosić jedynie wówczas, gdy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które miały miejsce po wydaniu tytułu wykonawczego (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2014 r., II FSK 315/12, LEX nr 1450218). Natomiast weryfikacja kwestii odsetkowej możliwa w przypadku wyspecyfikowania w tytule egzekucyjnym odsetek w nieprawidłowej wysokości lub za okresy nie odsetkowe, może się odbywać wyłącznie w oparciu o zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 września 2014 r., I SA/Kr 798/14, LEX nr 1512455). W tym stanie rzeczy doszło do naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 i 10 u.p.e.a. w związku z art. 7 k.p.a., a dostrzeżone naruszenie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a.).

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy uwzględni sformułowaną wyżej ocenę prawną, mając jednakże na uwadze aktualny stan postępowania egzekucyjnego.

Ze względów wyżej szczegółowo opisanych, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji. W punkcie 2 sentencji Sąd rozstrzygnął, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a., o kosztach postępowania.