Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 29/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: par. 8 ust. 1-2, par. 9 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej

SENTENCJA

Dnia 23 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2010 roku przy udziale --- sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności dla gospodarstwa - uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...], Nr [...].


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 59 § 1 i art. 58 § 1 k.p.a. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. odmówił S. M. przywrócenia terminu do złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w sprawie [...].

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji ustalił, że w dniu 20 kwietnia 2009r. S. M. złożył prośbę o przywrócenie terminu. Jako okoliczności uzasadniające niezłożenie oświadczenia w terminie wskazał choroby swoje oraz rodziny. Załączył zaświadczenie lekarskie (18.10.2008 – 19.01.2009) potwierdzające chorobę zakaźną wnioskodawcy w tym terminie. Organ wskazał, że zgodnie z orzecznictwem NSA tylko nagła choroba może uzasadniać przywrócenie terminu, natomiast długotrwała choroba nie wyklucza możliwości posłużenia się pełnomocnikiem/domownikiem. Wnioskodawca nie dochował należytej staranności. Następnie organ pierwszej instancji stwierdził, że zostały spełnione przez wnioskodawcę dwie przesłanki, czyli te które stanowią o złożeniu pisma o przywrócenie terminu (20.04.2009) i dokonaniu czynności, co do której termin został uchybiony: złożenie oświadczenia (20.01.2009). Nie został jednakże spełniony jeden z istotnych warunków przywrócenia terminu – złożenie prośby o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Wnioskodawca wniósł prośbę po terminie przewidzianym na jej złożenie. Dopełnił czynności, dla której przewidziany był termin składając w Kancelarii BP ARiMR w B. w dniu 20 stycznia 2009r. formularz O-1/31 z zaznaczonym celem złożenia – oświadczenie (nr dok. [...]).

W zażaleniu na to postanowienie S. M. podniósł, iż złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego po terminie nastąpiło na skutek zaistnienia niekorzystnych i niezależnych od niego okoliczności. Organ pierwszej instancji nie uwzględnił przedstawionych przez niego zaświadczeń lekarskich potwierdzających, że jego choroba – stłuczenie nogi, uraz mechaniczny gałki ocznej, zapalenie rogówki miała nagły charakter. W dniu [...] urodził mu się syn J., który bardzo często zapadał na różnego rodzaju infekcje i choroby. Kilkakrotnie w stanie ciężkim przebywał w szpitalach w W. i W. w terminach: 29 września – 7 października, 21 października – 12 listopada, 19 listopada – 2 grudnia oraz 7 – 17 grudnia 2008r. W tym samym czasie w szpitalach w W. i W. przybywało wraz z jego żoną również jego drugie dziecko – dwuletnia Z.. Miało to miejsce w terminach: 5 – 12 listopada, 19 listopada – 2 grudnia oraz 8 – 17 grudnia 2008r. W tym czasie sam również zapadał nagle na różne choroby. W okresie od 15 września do 17 października 2008r. oraz od 18 października do 19 stycznia 2009r. leczył własne choroby, co potwierdzają zaświadczenia lekarskie i decyzja Prezesa KRUS. Okoliczności te uniemożliwiły mu złożenie oświadczenia w wymaganym terminie. Oświadczenie to złożył natychmiast po całkowitym wyzdrowieniu, czyli w dniu 21 stycznia 2009r., a więc w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (czyli po wyleczeniu chorób). Niezłożenie wraz z tymi dokumentami prośby o przywrócenie terminu mogło być jedynie skutkiem niedoinformowania go o takiej konieczności przez pracowników BP ARiMR, do który zgłosił się po pomoc w wyjaśnieniu tej sprawy. Prośbę taką złożył natychmiast po poinformowaniu go o tym, iż jest to wymagane, czyli w dniu 20 kwietnia 2009r. Nadto S. M. podniósł, że zrealizował wszystkie zamierzenia zadeklarowane we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego we właściwym czasie, co potwierdził dokumentami.

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 286, poz. 2870 ze zm.) przewiduje skutek w postaci wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 roku wypłaty tylko w razie nie dotrzymania warunków określonych w § 8 ust. 1 rozporządzenia, czyli w sytuacji nie zrealizowania przedsięwzięcia w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności w trzecim roku realizacji planu oraz w przypadku nie złożenia kierownikowi biura powiatowego oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Ustawodawca w § 8 ust. 2 rozporządzenia wskazał, iż oświadczenie to powinno zostać złożone w terminie siedmiu dni od dnia, w którym upłynął termin wskazany w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (6 miesięcy od dnia wypłaty płatności w trzecim roku realizacji). Termin do złożenia oświadczenia ma charakter terminu procesowego i może podlegać przywróceniu na podstawie art. 58 k.p.a. W myśl art. 67 rozporządzenia komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.Urz. (WE nr L 153 z dnia 30 kwietnia 2004r., s. 30 – 83 ze zm.) wnioski o przyznanie pomocy sprawdzane są w sposób zapewniający rzeczywistą weryfikację i zgodność z warunkami pomocy przez kontrole administracyjne, a także kontrole na miejscu. Przepis ten zezwala na wykorzystywanie w celu sprawdzenia warunków przyznania płatności danych zawartych w zintegrowanym systemie zarządzania i kontroli ustanowionym rozporządzeniem (WE) nr 1782/2003. Zgodnie z art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 w ramach kontroli administracyjnych sprawdzana jest również zgodność z zobowiązaniami długoterminowymi. Wykorzystując dane zawarte z Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) ustalono, iż dzień 16 listopada 2008r. należy przyjąć jako datę zakończenia realizacji przedsięwzięć, natomiast termin siedmiodniowy na dostarczenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego upłynął z dniem 23 listopada 2008r. W art. 58 § 1 i 2 k.p.a. zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą zostać spełnione kumulatywnie (łącznie). Strona nie spełniła wszystkich koniecznych przesłanek do zastosowania instytucji przywrócenia terminu, gdyż uchybiła siedmiodniowemu terminowi na złożenie podania o przywrócenie terminu. Termin ten należy liczyć najpóźniej od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. od dnia 19 stycznia 2009r., natomiast prośbę o przywrócenie terminu złożyła w dniu 20 kwietnia 2009r.

W skardze na powyższe postanowienie S. M. wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji i zwrot kosztów postępowania.

Zaskarżonym postanowieniom skarżący zarzucił naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 8 i 9 K.p.a. podnosząc, że przy składaniu oświadczenia w dniu 21 stycznia 2009r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. nikt nie spytał, czy oświadczenie to jest składane w terminie, czy po jego upływie. W świetle powołanych przepisów k.p.a. było to obowiązkiem pracownika Agencji przyjmującego oświadczenie. Do jego obowiązków należało także pouczenie skarżącego o tym, że jeśli oświadczenie jest składane po terminie to należy złożyć wniosek o jego przywrócenie. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, istnieją przesłanki do przywrócenia terminu. Nadto podniósł on, iż w sprawie płatności została zawarta umowa. Następuje zatem zbieg norm administracyjnych z przepisami prawa cywilnego. Do oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć winny mieć zastosowanie także art. 56 i 65 k.c. W świetle tych przepisów oświadczenie złożone po terminie winno zostać potraktowane jako zawierające wniosek o przywrócenie terminu. Ze względu na sytuację rodzinną i ekonomiczną odmowa przywrócenia terminu jest bardzo krzywdząca.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji sąd administracyjny nie musi zatem ograniczać się do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może z urzędu uwzględnić inne wadliwości zaskarżonego aktu aniżeli wskazane przez stronę skarżącą. Z art. 135 p.p.s.a. wynika natomiast, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skarga jest zasadne, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.

Przede wszystkim należy wskazać, iż skarżący korzysta z pomocy na rozwój gospodarstwa udzielanej dwutorowo – w trybie decyzji administracyjnej z 2005 roku oraz na podstawie umowy podpisanej w dniu 21 stycznia 2009 roku. Rozstrzygnięcia organu, poddane kontroli sądu administracyjnego dotyczą jedynie pierwszego rodzaju pomocy – dopłat na rozwój gospodarstwa niskotowarowego, udzielonych na podstawie decyzji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]. W tym postępowaniu zapadały decyzje administracyjne, tak więc uwagi skarżącego, iż w sprawie mają zastosowanie również przepisy kodeksu cywilnego są nietrafne.

Skarżący uzyskał płatność w trybie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z dnia 31 grudnia 2004 r.), dalej powoływanego jako Rozporządzenie. Delegację ustawową do wydania Rozporządzenia znajdujemy w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm .).

Przepisy § 6-9 Rozporządzenia normują tryb przyznawania płatności do gospodarstw niskotowarowych, obowiązki beneficjenta i skutki ich niedopełnienia. I tak m.in. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:

1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz

2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (§ 8. 1).

Stosownie natomiast do § 8 ust.2, oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1.

W kontekście cytowanych uregulowań postawić trzeba organom zarzut naruszenia art. 7, 8 i 77 k.p.a. Przede wszystkim nie ustalono w toku postępowania, jaki rodzaj zobowiązań wynikał z decyzji Kierownika Agencji z [...], w szczególności jakie zobowiązania należało wykonać w trzecim roku obowiązywania decyzji i – co najistotniejsze – kiedy skarżący otrzymał transzę płatności przypadającą w trzecim roku płatności. Tym samym nie ustalono, kiedy upływał termin realizacji przedsięwzięcia przypadającego w trzecim roku do kiedy beneficjent zobowiązany był złożyć oświadczenie, o którym stanowi § 8 ust.2 Rozporządzenia. Są to okoliczności fundamentalne dla ustalenia, czy skarżący wypełnił zobowiązania, ciążące na nim w trzecim roku pomocy. Organ I instancji nie ustalił powyższych okoliczności, organ II instancji stwierdził jedynie, że datę 16 listopada 2008 roku należy przyjąć jako datę zakończenia przedsięwzięć. Dla dokonania takiego ustalenia nie jest wystarczające ogólnikowe odwołanie się do danych zawartych w zintegrowanym systemie kontroli, co uczynił organ w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej. Jest to stwierdzenie arbitralne, wymykające się jakiejkolwiek weryfikacji.

Niezależnie od powyższego, istotnego uchybienia, nie sposób zgodzić się również ze stanowiskiem organów, iż skarżący niezasadnie powoływał się na swoją chorobę jako przyczynę opóźnienia złożenia oświadczenia. Nie sposób zgodzić się z wnioskiem organu, iż w tym konkretnym przypadku skarżący mógł skorzystać z pomocy dorosłego domownika jako pełnomocnika. Wniosek ten jest nietrafny, gdyż nie uwzględnia rodzaju i natężenia przeszkód, jakie napotkał skarżący od września 2008r. do stycznia 2009r. Jak wynika z załączonych zaświadczeń dzieci skarżącego były w tym czasie aż siedmiokrotnie w szpitalach, przy czym były to okresy od siedmiodniowych do kilkunastodniowych, niejednokrotnie wszystkie dzieci pozostawały w szpitalach jednocześnie, ponadto z córką w szpitalu przebywała też jej matka, żona skarżącego. W takiej sytuacji skarżący, który sam korzystał ze zwolnień lekarskich od 15 września 2008r do 19 stycznia 2009r., praktycznie nie miał możliwości wyręczenia się pomocą dorosłego domownika jako pełnomocnika, tym bardziej, że nie była to choroba przewlekła, która jest zdarzeniem w miarę przewidywalnym, dotknęły go różne rodzaje schorzeń, na które zapadał nagle (uraz nogi, zapalenie rogówki – choroba zakaźna). Te wszystkie okoliczności winny skłonić organ do rozważenia, czy nie zaistniały okoliczności usprawiedliwiające złożenie oświadczenia o realizacji przedsięwzięcia z opóźnieniem. Za takim rozwiązaniem przemawia również regulacja §9 ust 2 Rozporządzenia, zgodnie z którą długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego uzasadnia przyznanie płatności w czwartym i piątym roku, nawet pomimo niezrealizowania przedsięwzięcia w zakreślonym w §8 ust.1 pkt 1 terminie. Skoro zatem choroba może stanowić usprawiedliwienie do wypłaty kolejnej transzy dopłat pomimo niewykonania przedsięwzięcia, tym bardziej winna być wystarczającym usprawiedliwieniem dla opóźnienia w złożeniu oświadczenia o tym, że przedsięwzięcie zostało zrealizowane w terminie.

Nie zostały zatem wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, co stanowi przesłankę uchylenia zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia I instancji w trybie art. 145 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.

Ponadto z pouczenia zawartego w treści decyzji z [...] nie wynika jednoznacznie, iż uchybienie terminowi do złożenia oświadczenia rodzić może ujemne konsekwencje dla beneficjenta. Pouczenie to jest bowiem powtórzeniem treści § 8 ust.1 i 2 Rozporządzenia, te zaś uregulowania nie są jednoznaczne, o czym będzie niżej mowa. Wprawdzie skarżący podpisując wniosek o przyznanie świadczeń złożył jednocześnie oświadczenie, że znane mu są zasady przyznawania świadczeń do gospodarstwa niskotowarowego, jednakże w podpisanym jednocześnie zobowiązaniu nie ma mowy o obowiązku złożenia oświadczenia o którym stanowi § 8 ust.2 w terminie 7 dni i jakichkolwiek skutkach opóźnienia, co mogło wprowadzać w błąd co do istoty tego obowiązku, zwłaszcza że w zobowiązaniu wymieniono inne obowiązki ujęte w Rozporządzeniu – np. zakaz zbycia gospodarstwa, obowiązek przechowywania dokumentacji. Zasadny jest w tej sytuacji zarzut naruszenia art. 9 k.p.a.

Niezależnie od powyższych przesłanek, uzasadniających uchylenie rozstrzygnięć, wskazać należy na kolejne przyczyny, które legły u podstaw wyroku, związane z wykładnią cytowanych regulacji prawnych. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela przeważających w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądów, iż zawarty w § 8 ust.2 Rozporządzenia termin 7 dni jest terminem procesowym, podlegającym przywróceniu w trybie art. 58-59 k.p.a ( vide m. in. wyrok NSA II GSK 488/08 z dnia 13.11.2008r., z 8.01.2009r. II SA/Ke 718/08;. wyrok WSA w Kielcach II SA/Ke 362/0 3.09.2009r., wyrok WSA w Warszawie V SA/Wa 638/09 z 28.07.2009).

W zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich, Rozporządzenie określa szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, zwanej dalej "płatnością dla gospodarstwa niskotowarowego", oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania (§ 1). Unormowanie to wskazuje, iż powołany akt prawny reguluje w sposób wyczerpujący przesłanki i tryb przyznawania pomocy wspierającej tę kategorię gospodarstw. Co istotne, ani w Rozporządzeniu, ani w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) nie zawarto unormowania, odsyłającego do kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach w tymże akcie nie unormowanych. Jakkolwiek niespornym wydaje się, iż przyznawania świadczeń w trybie Rozporządzenia jest procedurą administracyjną (w zakresie, w jakim świadczenia regulowane są decyzją administracyjną , a nie wynikają np. z umowy), to równocześnie przyjąć należy, iż regulacje Rozporządzenia w sposób wyczerpujący regulują zasady tychże świadczeń dotyczące.

Ujemne skutki niewykonania tych obowiązków przewiduje § 9. 1. I tak, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2. Powołany ust. 2 § 9 przewiduje sytuacje, w których mimo zaistnienia sytuacji wskazanej w ust. 1, płatność do gospodarstwa niskotowarowego może zostać wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności:

1) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego;

2) wystąpienie klęski żywiołowej;

3) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych;

4) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego."

Powyższa regulacja, w szczególności brzmienie § 9 ust. 1 Rozporządzenia wskazuje wprost, z jakimi okolicznościami wiązać należy wstrzymanie wypłaty transzy świadczeń na czwarty i piąty rok obowiązywania dopłat. Okolicznością taką jest jedynie niewykonanie zobowiązań przypisanych w trzecim roku w zakreślonym półrocznym terminie. Jego bezskuteczny upływ powoduje konieczność wstrzymania dopłat w czwartym i piątym roku.

Jest to jednak jedyna sytuacja, w której prawodawca przewidział negatywne konsekwencje związane z niedotrzymaniem terminu wykonania zobowiązań w trzecim roku. Konsekwencje te nie dotyczą natomiast niezłożenia zaświadczenia w terminie 7 dni od upływu okresu półrocznego. Gdyby prawodawca zamierzał rozciągnąć negatywne skutki zaniechania beneficjenta i na ten obowiązek, winien dokonać takiego zapisu w sposób nie budzący wątpliwości. Jest zaś oczywiste, iż zapisu takiego nie ma. Zapis Rozporządzenia w zakresie ujemnych skutków odnosi się tylko i wyłącznie do niewykonania zobowiązań w półrocznym okresie. Wynika to wprost z treści cytowanego wyżej § 9 ust. 1 Rozporządzenia. Wynika to również z zasady, że jeżeli prawodawca nie reguluje wprost określonych sankcji, nie można ich domniemywać. Byłoby to nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego Państwa prawa.

Ponadto należy podnieść, że i w kodeksie postępowania administracyjnego wśród unormowań dotyczących terminów dla dokonania czynności w postępowaniu administracyjnym nie ma norm, które wprowadzałyby jako zasadę ogólną negatywne skutki niedokonania czynności w terminie. W każdym przypadku ujemne konsekwencje uchybienia terminu wynikają nie z ogólnych unormowań procedury administracyjnej a expressis verbis z regulacji szczegółowej. Tak jest w przypadku wniesienia odwołania, zażalenia, wniosku o wznowienie postępowania, wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Ujemnych konsekwencji niezachowania terminu procesowego nie można natomiast domniemywać. Również z ujemnymi skutkami procesowymi niedochowania terminu wiąże się instytucja przywrócenia terminu, której poświęcono regulacje art. 58,59 k.p.a. Fakt, czy dla skuteczności czynności procesowej niezbędne jest przywrócenie terminu do jej dokonania, zależy od tego, czy z uchybieniem łączą się negatywne konsekwencje.

Konkludując, negatywne dla strony konsekwencje niezachowania terminu przewidzianego w k.p.a. muszą wynikać wprost z przepisów (jak np. w przypadku odwołania, zażalenia, wniosku o wznowienie postępowania). Nie sposób interpretować inaczej unormowań Rozporządzenia.

Również wykładnia celowościowa przemawia za wnioskiem, że skoro prawodawca nie przewidział wprost ujemnych skutków niedochowania siedmiodniowego terminu dla złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia, nie można takich sankcji domniemywać. Celem regulacji zawartej zarówno w Rozporządzeniu, jak i w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm) jest wspieranie gospodarstw poprzez udzielanie pomocy finansowej na realizację takich przedsięwzięć, które uczynią ich gospodarstwa bardziej dochodowymi, ekologicznymi, bądź też pozwolą rolnikowi znaleźć źródła dochodów poza rolnictwem. Złożenie oświadczenia nie może być traktowane jako cel sam w sobie, pełni ono funkcję informacyjną dla organu. Warunki przyznania płatności określono w § 3 ust. 4 Rozporządzenia – to zobowiązanie się rolnika do realizacji przedsięwzięć określonych w decyzji, mających na celu restrukturyzację gospodarstwa oraz zobowiązanie do nieprzenoszenia własności gospodarstwa w zakreślonym terminie. Omawiany wcześniej § 9 reguluje kwestię wstrzymania dopłat w ostatnich dwóch latach, zaś § 10 wstrzymanie i zwrot płatności, gdy rolnik przeniesie własność gospodarstwa przed upływem zakreślonego terminu.

Skoro zaś w ocenie sądu, brak podstaw do domniemywania ujemnych skutków niedochowania siedmiodniowego terminu do złożenia oświadczenia o realizacji przypadających w trzecim roku przedsięwzięć, brak również podstaw do uruchamiania procedury przywrócenia terminu, zwłaszcza, że jest ona procedurą dość restrykcyjną, jej skuteczne zastosowanie wymaga spełnienia kilku przesłanek.

W sytuacji gdy beneficjent złożył oświadczenie, ale z opóźnieniem, organ winien przede wszystkim zbadać, czy zobowiązanie w trzecim roku zostało wykonane w terminie, o jakim stanowi §8 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia, ustalić, czy beneficjent złożył wraz z oświadczeniem dokumenty, o których mowa w § 8 ust. 3, a w razie braków .wezwać stronę do uzupełnienia i rozstrzygnąć bądź o wypłacie kolejnej transzy, bądź o jej wstrzymaniu.

Reasumując, zarówno niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i odmienna wykładnia § 9 ust. 1 Rozporządzenia skutkują koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego je postanowienia I instancji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit/ a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z wcześniejszych rozważań, dotyczą zarówno wykładni przepisów, jak i konieczności uzupełnienia postępowania wyjaśniającego.

a. t.-p.