Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1463/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-04-27 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono postanowienie tut. Sądu i ustanowiono radcę prawnego
Powołane przepisy: article: Art. 195 par. 2, art. 239 pkt 1 lit. a, art. 245 , art. 246 par. 1, art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia K. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2015r., sygn. akt III SA/Kr 1463/14 o umorzeniu postępowania w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o odmowie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi K. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1.uchylić postanowienie z dnia 19 marca 2015r., sygn. akt III SA/Kr 1463/14, 2.ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.


UZASADNIENIE

W dniu 23 września 2014r. (data prezentaty Sądu) skarżący K. Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W treści wniosku podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dwoma synami i dwiema córkami. Skarżący nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jego dochód stanowi zasiłek stały w kwocie 529 zł i zasiłek okresowy w wysokości 140-200 zł.

W dniu 23 lutego 2015r. (data prezentaty Sądu) skarżący złożył dodatkowe dokumenty w tym: kserokopię decyzji Prezydenta Miasta o odmowie przyznania mu świadczenia w formie zasiłku celowego na grudzień 2014r. na zapłacenie czynszu zaległego i bieżącego, wezwania do zapłaty od spółki [...] Energia na kwoty 300,57 zł i 47,39 zł, jak również pismo informujące o uwzględnieniu jego prośby o rozłożenie zaległych płatności za energię elektryczną na raty, wyliczenie opat za bezumowne korzystanie z lokalu oraz zadłużenia z tego tytułu, fakturę za leki na kwotę 80,90 zł. Z dokumentów tych wynika, że skarżący posiada zadłużenie z tytułu nieregulowanych opłat czynszowych w kwocie 22.008,01 zł (stan na dzień 31 grudnia 2014r.). Natomiast opłata za bezumowne korzystanie z lokalu przy ul. C wynosi 551,36 zł.

Postanowieniem z dnia 19 marca 2015r., sygn. akt III SA/Kr 1463/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie sądowe w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż skarżący na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi korzysta z ustawowego zwolnienia od konieczności ponoszenia kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, gdyż skarżący, pomimo wezwania, nie nadesłał wymaganych dokumentów, pozwalających dokonać oceny jego sytuacji majątkowej.

Na powyższe postanowienie Sądu K. Ś. wniósł zażalenie, w którym zaprzeczył, że nie nadesłał wymaganych przez Sąd dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270., zwanej dalej jako p.p.s.a.), jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo.

K. Ś. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2015r. Po zapoznaniu się z jego treścią oraz z podniesionymi w nim zarzutami Sąd uznał, iż zażalenie jest oczywiście uzasadnione, a w związku z tym uchylił zaskarżone postanowienie i rozpatrzył wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.

W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w szczególności:

"Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

§ 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

§ 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

§ 4. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej."

"Art. 246. § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny."

Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem stronom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym oraz kosztów pomocy prawnej udzielonej im przez profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest bowiem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania, w szczególności jeśli posiada stały miesięczny dochód. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o przyznanie prawa pomocy uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy wnioskodawcy.

W swoim wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Należy jednak zauważyć, że skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skoro zatem skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy.

W ocenie Sądu, K. Ś. wykazał natomiast w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, gdyż wiązałoby to się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego samego i dla jego zobowiązań. Z całokształtu materiału dowodowego wynika bowiem, że utrzymuje się on jedynie ze środków pomocy społecznej, które wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skala zobowiązań finansowych skarżącego w sposób znacznie odbiegający od uzyskiwanego dochodu powoduje, że znajduje się on w ciągłym zadłużeniu. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że skarżący jest osobą ubogą, borykającą się głównie z problemem mieszkaniowym i koniecznością opłacenia zajmowanego lokalu.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.