Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 438/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 108
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
article: art. 2a
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: sekretarz Anna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2018 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] UNP: [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty 2012 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. określił A. M. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty 2012 r. w kwocie 3.408 zł oraz orzekł o obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z wystawieniem przez stronę trzech faktur z 6 lutego 2012 r. nie dokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych dla odbiorcy A w C.

W uzasadnieniu decyzji wskazano w szczególności, że przeważająca działalność gospodarcza przedsiębiorstwa B to wynajem i zarządzanie nieruchomościami. W lutym 2012 r. strona wykazała zakupy towarów i obroty związane z wykorzystywaniem lokali użytkowych, a także nabycie lamp, lamp podłogowych, wiszących, kinkietów, plafonier, żyrandola udokumentowane fakturą VAT nr [...] r. wystawioną przez C Sp. z o.o., z siedzibą w C. na kwotę netto 47.260 zł. W lutym 2012 r. strona wykazała też dostawę lamp, lamp podłogowych i wiszących, kinkietów, plafonier, żyrandola na podstawie trzech faktur VAT z 6 lutego 2012 r. o wartości netto odpowiednia 41.340 zł, 5.131 zł i 1.704 zł wystawionych na rzecz A w C. Zapytania ofertowe E. G. dotyczące zakupu sprzętu oświetleniowego zamieszczono na stronie internetowej z datą 30.10.2009 r. z terminem składania ofert do 30.07.2011 r. w związku z ubieganiem się o dofinansowanie projektu "Rozwój Turystyki na Ś. poprzez uruchomienie działalności hotelowo-gastronomicznej w zabytkowym budynku [...]" przedstawiła zdjęcia sprzętu oświetleniowego, którego zakup dokumentują faktury z 6 lutego 2012 r.

Spółka C potwierdziła zakup sprzętu oświetleniowego przez skarżącą, ale nie potrafiła wskazać bliżej szczegółów transakcji, a wydruki spółki w zakresie obrotów na koncie magazynu za okres lutego 2012 r. nie potwierdzają dokonania dostaw towarów na rzecz skarżącej.

A. M. zeznała, że w lutym 2012 r. zajmowała się wychowaniem małego dziecka, a obowiązki w firmie wykonywał dyrektor zarządzający I.K. Strona nie pamiętała okoliczności zawarcia współpracy z firmami C i A, nie pamiętała danych osób reprezentujących te podmioty i nie miała żadnej wiedzy o przebiegu transakcji.

Według zeznań I. K. sporne transakcje miały rzeczywiście miejsce, świadek nie pamiętał jednak, jaki były okoliczności nabycia towaru w celu dalszej odsprzedaży. Zakupione towary mogły być nowe lub używane, dokonano przeglądu sprzętu oświetleniowego i jego przeczyszczenia. Towar był osobiście odebrany przez świadka z bliżej nieokreślonego magazynu w C., nie widomo, kto ponosił koszty transportu.

A. M. w latach 2007-2012 była zatrudniona w spółce A. Jednym ze wspólników tej spółki oraz członkiem rady nadzorczej jest E.G., która jednocześnie jest jednym ze wspólników i wiceprezesem zarządu spółki C. Prezesem zarządu A Sp. z o.o. jest P. J., który jest jednocześnie jednym ze wspólników i prezesem zarządu spółki C.

Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wiarygodności zeznaniom strony i świadka I. K. wskazując na występujące w nich sprzeczności i ocenił, że transakcje udokumentowane spornymi fakturami VAT nie miały miejsca. Zarówno zapłata na rzecz skarżącej, jak i zapłaty ze strony skarżącej na rzecz firmy A miały miejsce w tym samym dniu – 7 lutego 2012 r.

Zgodnie z przepisem art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( t.j.. Dz.U. z 2011 r. , NR 177, poz. 1054 ze zm.) z uwagi na fakt, że transakcja ze spółką C nie miała miejsca skarżąca nie nabyła prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez ten podmiot. Transakcje z firmą A nie zostały faktycznie przeprowadzone i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast strona jest zobowiązana zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT do zapłaty podatku wykazanego na fakturach, które nie dokumentują rzeczywiście dokonanych dostaw.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podzielając jego stanowisko.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję A.M. wniosła o jej uchylenie. Strona skarżąca podniosła następujące zarzuty:

1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 188 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. - Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.; dalej: "o.p.") w zw. z art. 123 § 1 o.p. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka E. G., o co wnioskowała skarżąca w piśmie z dnia 20 grudnia 2017 r., podczas gdy przeprowadzenie dowodu pozwoliłoby na ustalenie istotnych okoliczności fatycznych sprawy, w tym m.in. przeprowadzenia spornych transakcji oraz istnienia po stronie skarżącej prawa rozporządzania spornymi towarami, czym również odebrano skarżącej realną możliwość skonfrontowania treści zeznań E. G. uzyskanych w innym postępowaniu i przez co pozbawiono skarżącą prawa czynnego udziału w postępowaniu;

art. 122 o.p. w zw. z art. 187 o.p. poprzez uchylenie się od obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym zebrania i wyczerpującego rozpoznania całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez selektywną ocenę materiału dowodowego pod z góry przyjętą tezę o fikcyjności transakcji udokumentowanych spornymi fakturami, z pominięciem okoliczności wynikających z całokształtu materiału dowodowego, a w szczególności z dokumentów przedłożonych przez skarżącą wraz z pismem z dnia 20 grudnia 2017 r.;

art. 191 o.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która w niniejszej sprawie przybrała postać oceny dowolnej, w szczególności poprzez niezasadne przyjęcie, iż:

- faktura z dnia 02.02.2012 r. nr [...] wystawiona przez C Sp. z o. o. na rzecz skarżącej nie dokumentuje rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, podczas gdy z wyjaśnień złożonych przez prezesa zarządu ww. spółki – P. J. oraz zeznań I.K. wynika, że skarżąca dokonała zakupu spornych towarów od C Sp. z o. o. i dostawa faktycznie miała miejsce;

- niewiarygodne są zeznania P. J. i I. K. co do faktu dokonania transakcji, w związku z tym, że świadkowie nie pamiętali szczegółów transakcji, podczas gdy po upływie pięciu lat od zdarzenia, nie sposób oczekiwać, by świadek pamiętał szczegóły transakcji, nawet jeżeli nawet jeżeli transakcja była jedyną dokonaną w danym okresie rozliczeniowym;

- nadesłane przez C SP. z o.o. wydruki w zakresie obrotów na koncie magazynowym spółki nie potwierdzają dokonania przez spółkę na rzecz firmy B dostawy towarów wyszczególnionych na fakturze z dnia 02 lutego 2012 r. nr [...], podczas gdy z wyjaśnień spółki z dnia 8 grudnia 2017 r. wynika, że spółka nie prowadziła gospodarki magazynowej ze względu na usługowy charakter działalności, w konsekwencji czego wskazany dokument nie może świadczyć o braku transakcji wynikającej z ww. faktury;

- nie znajduje logicznego uzasadnienia sytuacja, w której podmioty powiązane osobowo mające swoje siedziby w tym samym mieście (C Sp. z o. o. i A) przy zawieraniu transakcji miałyby korzystać z podmiotu trzeciego, podczas gdy, jak wynika z wyjaśnień C SP. z o. o. z 8 grudnia 2017 r., cena jakiej pierwotnie oczekiwała E.G. była nie do zaakceptowania przez C Sp. z o. o., stąd spółka sprzedała towar innemu kontrahentowi - skarżącej, która następnie sprzedała towar E. G., nie zaś jak przyjął organ "pośredniczyła" pomiędzy nimi;

towary ujęte w spornych fakturach były w posiadaniu E. G., na co wskazuje zgromadzona w sprawie dokumentacja fotograficzna, podczas gdy organ nie podjął nawet próby ustalenia, czy lampy, kinkiety, plafoniery i żyrandole znajdujące się na zdjęciach są urządzeniami tymi samymi czy tylko takimi samymi co urządzenia ujęte na spornych fakturach;

- o fikcyjności transakcji wynikających ze spornych faktur świadczy złożenie przez skarżącą oferty E. G. po upływie oznaczonego przez nią terminu, podczas gdy przepisy powszechnie obowiązujące nie stwarzają przeszkód do zawarcia umowy pomiędzy przedsiębiorcami, nawet jeżeli upłynął termin składania ofert zakreślony przez oferenta;

- zapłata w drodze przelewu bankowego potwierdza fikcyjność spornych transakcji, podczas gdy zasady logicznego rozumowania i zasady doświadczenia życiowego nakazują uznać, że taki sposób płatności uprawdopodabnia faktyczne wystąpienie transakcji;

- w wątpliwość wystąpienia zakwestionowanych transakcji poddaje fakt złożenia oferty sprzedaży towarów w tym samym dniu, w którym miały one zostać zakupione, podczas gdy uzasadnionym biznesowo, a wręcz pożądanym, jest natychmiastowe poszukiwanie kontrahenta w celu dalszej odsprzedaży towaru w celu osiągnięcia z tego tytułu zysku;

d) art. 124 o.p. w zw. z art. 210 § 4 o.p. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, w szczególności przez brak wskazania powodów odmowy wiarygodności twierdzeniom skarżącej oraz wiarygodności dokumentów przedłożonych przez skarżącą wraz z pismem z dnia 20 grudnia 2017 r.;

art. 120 o.p. w zw. z art. 84 Konstytucji RP poprzez rozstrzyganie wszelkich wątpliwości na niekorzyść podatnika, czym organ naruszył utrwaloną w literaturze i orzecznictwie zasadę rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść podatnika [in dubio pro tributario);

a w konsekwencji art. 121 § 1 o.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów podatkowych oraz

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 88 ust. 3a pkt.4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której zakwestionowane faktury VAT dokumentowały zdarzenia gospodarcze, które wbrew twierdzeniom organu zostały dokonane w rzeczywistości, co wynika z zebranego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zasadniczy spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy ustalenia, czy transakcje zakupu sprzętu oświetleniowego od spółki C, a następnie jego sprzedaży firmie A miały miejsce w rzeczywistości. Organy podatkowe na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego miały uzasadnione podstawy do przyjęcia, że faktury dokumentujące powyższe transakcje nie odzwierciedlają rzeczywistych operacji gospodarczych.

A.M. przesłuchana w charakterze strony nie posiadała żadnych informacji o spornych transakcjach, zeznała jednak, że z właścicielami firm miała kontakt, ale nie pamięta ich danych osobowych. Tymczasem organy podatkowe wskazały, ze skarżąca w latach 2007-2012 była zatrudniona w firmie A, gdzie wspólnikiem i członkiem rady nadzorczej była E. G. – równocześnie wspólnik i wiceprezes zarządu spółki C. Twierdzenia strony co do braku informacji na temat osób zarządzających firmami C i A nie są więc wiarygodne, co pozwala też na powzięcie wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu spornych transakcji.

Firma skarżącej zarządza nieruchomościami a sporne transakcje miały dotyczyć zakupu i sprzedaży sprzętu oświetleniowego. W tej sytuacji organy podatkowe trafnie wskazały na brak znajomości szczegółów związanych z tym szczególnym dla strony rodzajem transakcji dotyczących np. miejsca odbioru towaru i jego składowania, kosztów transportu, czy sposobu doręczenia faktur. Strona skarżąca podnosi, że sprzęt oświetleniowy został nabyty wcześniej przez spółkę C i był przez nią użytkowany a więc transakcje dotyczyły rzeczy używanych. Tymczasem zgodnie z zeznaniami E. G. sprzęt nabywany w ramach dotacji od [...] Centrum Przedsiębiorczości miał być nowy. Nie bez znaczenia pozostaje też okoliczność, że E. G. w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami zwróciła kwotę otrzymanej dotacji (w tym na zakup sprzętu oświetleniowego).

Oferty nabycia sprzętu oświetleniowego miały być złożone przez E.G. 30 października 2009 r., a termin składania ofert upływał z 30 lipca 2011 r. Jednak transakcja nabycia sprzętu według faktur to 6 lutego 2012 r., a skarżąca miała złożyć swoją ofertę 2 lutego 2012 r. Przelewy środków związane ze spornymi transakcjami zostały dokonane w tym samym dniu – 7 lutego 2012. Wydruki na koncie magazynowym spółki C za luty 2012 r. nie potwierdzają dokonania transakcji ze skarżącą.

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności za zgodny z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego wnioskowania należy uznać wniosek, że sporne transakcje nie miały miejsca w rzeczywistości, a wystawienie faktur miało jedynie stanowić podstawę do uzyskania przez E. G. dotacji na zakup sprzętu oświetleniowego.

E.G. została przesłuchana w postępowaniu prowadzonym przez Komendę Miejską Policji w C., a protokół z tego przesłuchania znajduje się w aktach sprawy. Strona miała więc możliwość zajęcia stanowiska co do tego dowodu i nie zachodziła konieczność ponownego przesłuchania świadka. Wbrew zarzutom skargi organy podatkowe podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i ustosunkowały się do przeprowadzonych dowodów.

W szczególności organ odwoławczy wskazał, że przedstawione w piśmie strony z 20 grudnia 2017 r. dokumenty potwierdzają jedynie zakup sprzętu oświetleniowego przez spółkę C, nie mogą natomiast stanowić dowodu, że sprzęt ten został faktycznie sprzedany skarżącej. Co najmniej jako zaskakujące należy ocenić twierdzenia strony, że E.G. działając w ramach firmy A nie była w stanie dojść do porozumienia z E.G. – wspólnikiem spółki C co do ceny nabycia sprzętu, a porozumienie to w "cudowny" sposób stało się możliwe po sprzedaży sprzętu firmie skarżącej. W zaskarżonej decyzji organ wskazał, z jakich przyczyn odmówił wiarygodności twierdzeniom, że transakcje miały miejsce w rzeczywistości. Zgodnie z art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika, a przepis powyższy nie dotyczy wątpliwości odnoszących się do stanu faktycznego.

W konsekwencji prawidłowych ustaleń, że sporne faktury nie dokumentują rzeczywistych operacji gospodarczych zaskarżona decyzja nie narusza też przepisów prawa materialnego. Dodatkowo zauważyć należy, że wobec zastosowanych w listopadzie 2017 r. środków egzekucyjnych bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych za luty 2012 r. został skutecznie przerwany.

Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) należało orzec jak w sentencji wyroku.

dc