Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 981/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Anna Jarosz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów Województwa W. na postanowienie Komendanta Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z 14 sierpnia 2018 r. Komendant Policji (dalej też jako "Komendant Wojewódzki" lub "organ I instancji") – po rozpatrzeniu zażalenia Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa wielkopolskiego (dalej w skrócie "ZW NSZZP") na wydane przez Komendanta Miejskiego Policji w P. (zwanego też dalej "Komendantem Miejskim" lub "organem I instancji") postanowienie nr [...] z dnia 13 lipca 2018 r. o odmowie dopuszczenia ZW NSZZP do udziału w postępowaniu administracyjnym wszczętym z urzędu w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm.; w skrócie "u.P."), st. sierż. K. M. – utrzymał w mocy ww. postanowienie Komendanta Miejskiego.

Zaskarżone postanowienie, jak wynika z jego uzasadnienia, zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 04 lipca 2018 r. do Komendy Miejskiej Policji w P. wpłynęły materiały dotyczące zdarzenia do jakiego doszło dnia 02 lipca 2018 r. na terenie działania KPP G. z udziałem funkcjonariusza Policji dzielnicowego Komisariatu Policji P. Grunwald - st. sierż. K. M.. Komendant Policji pismem z 04 lipca 2018 r. polecił Komendantowi Miejskiemu Policji w P. wszcząć postępowanie dyscyplinarne przeciwko st. sierż. K. M. :zmierzającego do zwolnienia go ze służby w Policji w trybie określonym w art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P. (k.2 akt adm.). W związku z powyższym Komendant Miejski, pismami z 06 lipca 2018 r.:

– poinformował K. M. o wszczęciu postępowania administracyjnego zmierzającego do zwolnienia go ze służby w Policji w trybie określonym w art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P. Odbiór pisma K. M. potwierdził własnoręcznie w dniu 06 lipca 2018 r. (k.70 akt adm.);

– na podstawie art. 43 ust. 3 u.P. zwrócił się do ZW NSZZP o wydanie opinii w sprawie zamierzonego zwolnienia, wskazując, ze data zwolnienia ustalona została na 07 lipca 2018 r. (k.72 i 73 akt adm.).

Rozkazem personalnym nr [...] z 06 lipca 2018 r. Komendant Miejski zwolnił st. sierż. K. M. – któremu Prokuratura Rejonowa w P. postawiła zarzut, że w dniu 02 lipca 2018 r. w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie [...]zł użył przemocy, zadając pokrzywdzonemu szereg uderzeń pięściami, kopiąc, a nadto uderzając gumowymi pałkami, przy czym pokrzywdzony został narażony na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo wystąpienia ciężkiego lub średniego uszczerbku na zdrowiu, jak również groził mu pozbawieniem życia oraz pobiciem prze osoby trenujące mieszane sporty walki.

Odbiór rozkazu personalnego K. M. potwierdził w dni 06 lipca 2018 r. (k.82 akt adm.)

W dniu 09 lipca 2018 r. do Komendy Miejskiej Policji w P. wpłynął wniosek Przewodniczącego ZW NSZZP, z tej samej daty, zawierający żądanie dopuszczenia ZW NSZZP do udziału w postępowaniu administracyjnym dot. zamiaru zwolnienia ze służby st. sierż. K. M. (k.95 akt adm.).

Przywołanym na wstępie postanowieniem z 13 lipca 2018 r. Komendant Miejski Policji w P. odmówił dopuszczenia ZW NSZZP do udziału w ww. postępowaniu, argumentując w uzasadnieniu, że był zobowiązany do niezwłocznego wdrożenia wszelkich możliwych i dostępnych prawem działań umożliwiających zapewnienie obywatelom poczucia bezpieczeństwa i porządku, co w połączeniu z oczywistością popełnionego przestępstwa sprawiło, że rozkazem personalnym z 06 lipca 2018 r. zwolnił st. sierż. K. M. ze służby w Policji.

Od opisanego postanowienia organu I instancji, ZW NSZZP wniósł zażalenie.

Utrzymując to postanowienie w mocy – przywołanym na wstępie postanowieniem z 14 sierpnia 2018 r. – Komendant Wojewódzki wyjaśnił, że zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Odnosząc się do pierwszej z wymienionych przesłanek, organ II instancji stwierdził, że Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Policjantów (dalej też jako "NSZZP" lub "Związek") zgodnie ze statutem realizuje swoje cele m.in. przez "wydawanie opinii oraz zajmowanie stanowisk w sprawach kadrowych (...)". Powyższy cel jest niewątpliwie przesłanką pozwalającą na dopuszczenie ZW NSZZP do udziału w postępowaniu. Jeżeli zaś idzie o drugą przesłankę dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu – czyli sytuację, gdy przemawia za tym interes społeczny – to zdaniem Komendanta Wojewódzkiego w przedmiotowej sprawie w interesie społecznym było jak najszybsze zwolnienie ze służby w P. K. M. , który w sposób drastyczny dopuścił się naruszenia obowiązujących norm prawnych. Przepisy k.p.a., w tym jego art. 7, chroniąc słuszny interes obywateli (policjantów), wymagają również uwzględnienia interesu społecznego (tu: interesu służby), który wynika ze szczególnego charakteru Policji jako formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa obywateli oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Sprawne funkcjonowanie tej formacji opiera się na właściwej realizacji zadań przez poszczególne jednostki organizacyjne Policji.

Ponadto Komendant Wojewódzki zaznaczył, że w niniejszym postępowaniu administracyjnym organ nie miał obowiązku uwzględnienia nawet ewentualnej pozytywnej dla policjanta opinii ZW NSZZP. Przy tym wskazał, że art. 43 ust. 3 u.P. nie nakłada na organ obowiązku zasięgnięcia opinii, a tylko przewiduje taką możliwość. Tym samym opinia ta ma jedynie charakter ocenny, ale nie wiążący dla organu. Poza tym Komendant Wojewódzki podkreślił, że wniosek ZW NSZZP o dopuszczenie do udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym wpłynął już po wydaniu decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby. Końcowo zaś zauważył, że jednym z celów statutowych Związku jest prowadzenie działań zmierzających do podnoszenia zaufania społeczeństwa do Policji i policjantów – z czym wydaje się być zgodne natychmiastowe zwolnienie st. sierż. K. M. ze służby w Policji orzeczone przez Komendanta Miejskiego.

Skargę na opisane postanowienie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Zarząd Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa wielkopolskiego, zastępowany przez pełnomocnika zawodowego, który, powołując się na zarzuty naruszenia:

1. prawa materialnego, tj. art. 43 ust. 3 u.P. przez błędną wykładnię, przejawiającą się w przyjęciu, że tryb zasięgania opinii związku zawodowego przed zwolnieniem policjanta ze służby w przypadku określonym w art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P. ma charakter fakultatywny, podczas gdy przepis ten obliguje organ do zasięgnięcia opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P., a tym samym organ winien umożliwić Związkowi realizację tego prawa poprzez m.in. umożliwienie zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w sprawie;

2. przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 31 § 1 i 2 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób rażąco naruszający interes społeczny, co przejawiło się w nieuzasadnionej odmowie dopuszczenia NSZZP do udziału w sprawie, mimo iż nie zachodziły żadne okoliczności, które umożliwiałyby wydanie takiego postanowienia, a przeciwnie:

– udział w postępowaniu organizacji związkowej jest wprost związany z jej celami statutowymi,

– interes społeczny wymaga bezwzględnie możliwości uczestniczenia związku zawodowego policjantów w procedurze zwolnienia funkcjonariusza, co wynika bezpośrednio z konstytucyjnych praw i wolności,

– nie istniało żadne zagrożenie dla interesu społecznego w sytuacji, w której w chwili wydawania postanowienia przez organ I instancji rozkaz personalny nie był prawomocny, a decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a zatem funkcjonariusz został wydalony ze służby z chwilą wydania rozkazu,

Żądaniem skargi objęto uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Komendanta Miejskiego oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że zwolnienie funkcjonariusza ze względu na ważny interes służby lub gdy okoliczności popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego są oczywiste i uniemożliwiają jego pozostanie w służbie, wymaga obligatoryjnego otrzymania od organu opinii właściwej organizacji związkowej, przy czym zwrócenie się o opinię winno także przewidywać możliwość jej wydania w rozsądnym terminie. W niniejszej sprawie organ zwrócił się o taką opinię, jednak – zdaniem strony skarżącej – było to działanie wyłącznie pozorne, albowiem nie umożliwiono Związkowi jej wydanie (wniosek o wydanie opinii wpłynął 06 lipca 2018 r. i w tym samym dniu został wydany rozkaz personalny). Tym samym rozkaz personalny został wydany z rażącym naruszeniem prawa.

Niezależnie od powyższego pełnomocnik Skarżącego stwierdził, że organy obu instancji błędnie utożsamiają procedurę określoną w ustawie o Policji z możliwością uczestniczenia organu związkowego w postępowaniu na podstawie art. 31 k.p.a. Oczywistym jest, że udział w postępowaniu ułatwia związkowi wydanie merytorycznej i uzasadnionej opinii, jednak są to instytucje odrębne, a prawo uczestniczenia w postępowaniach dotyczących zwolnień funkcjonariuszy przez odpowiednie organy związków zawodowych jest podstawowym prawem umożliwiającym realizację statutowych zadań związku zawodowego Policji. Fakt, że został decyzji nadany rygor natychmiastowej wykonalności, nie kończy w żadnej mierze postępowania, zwłaszcza że już - jak wskazano w Skardze – "09 czerwca" (powinno być 09 lipca– uw. Sądu) Przewodniczący ZW NSZZP zwrócił się o dopuszczenie Zarządu do udziału w postępowaniu administracyjnym. W chwili wydania postanowienia o odmowie z dnia 13 lipca przez organ I instancji, wbrew jego twierdzeniom, rozkaz personalny nie był prawomocny. Co więcej, skoro decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, to dopuszczenie do udziału w postępowaniu związku zawodowego w żaden sposób nie zagrażałoby interesowi społecznemu (interesowi służby), skoro policjant został wydalony ze służby ze skutkiem natychmiastowym, a zatem nie mogło być mowy o ewentualnym opóźnieniu, które mogłoby odbić się negatywnym echem w społeczeństwie i przyczynić do demoralizacji wśród funkcjonariuszy. Przeciwnie, to właśnie ograniczenie możliwości realizowania konstytucyjnych praw i wolności związkowych jest sprzeczne z interesem społecznym oraz dobrem służby.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była w niniejszej sprawie jest odmowa dopuszczenia organizacji społecznej – Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa wielkopolskiego – do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067, z późn zm.; w skrócie "u.P."), czyli w przypadku popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017, poz. 1257 – aktualnie Dz.U. z 2018, poz. 2096 – dalej jako: k.p.a.).

Wyjaśniając motywy wydanego rozstrzygnięcia należy na wstępie wyjaśnić trzy zasadnicze kwestie:

Po pierwsze – kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie podlega postanowienie o odmowie dopuszczenia organizacji społecznej – Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa wielkopolskiego – do udziału w postępowaniu administracyjnym. Przedmiotem badania w niniejszej sprawie, była więc – wyłącznie – legalność odmownego załatwienia wniosku Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa wielkopolskiego z dnia 09 lipca 2018 r. (k.95 akt adm.).

Po drugie - kwestia zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, choćby z pominięciem art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, stanowi zagadnienie mające znaczenie dla oceny legalności rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia ze służby i powinna być podnoszona w tym właśnie postępowaniu. Jednakże, ewentualna wada postępowania w sprawie zwolnienia st.sierż. K. M. ze służby pozostaje kwestią odrębną, od zasadności wniosku Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa wielkopolskiego o dopuszczenie do udziału w postępowaniu dotyczącym zwolnienia tego policjanta ze służby.

Po trzecie – czym innym jest realizacja ustawowego uprawnienia organizacji związkowej do merytorycznej wypowiedzi w kwestii zapowiedzianego zwolnienia policjanta ze służby (art. 43 ust. 3 u.P.), a czym innym kwestia udziału w postępowaniu administracyjnym w związku z realizowanymi celami statusowymi (art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: (1) wszczęcia postępowania, (2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. W myśl art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a., organizacje społeczne to organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne.

Jak wynika z cytowanego art. 31 § 1 k.p.a., dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, jakie toczy się przed organem administracji w sprawie dotyczącej innej osoby, może nastąpić w przypadku spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek, którymi są:

– po pierwsze, cele statutowe danej organizacji społecznej, które winny uzasadniać jej dopuszczenie do udziału w sprawie,

– po drugie, interes społeczny, który za wnioskowanym dopuszczeniem również powinien przemawiać.

Spełnienie powyższych warunków podlega ocenie właściwego organu administracji. Nie spełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek skutkuje tym, że organ administracji winien odmówić dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu.

W okolicznościach – tej, konkretnej – sprawy zasadnicze znaczenie ma już samo tylko literalne brzmienie art. 31 § 1 k.p.a., który stanowi, że organizacja społeczna ma prawo żądać dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Uprawnienie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. istnieje zatem - jeżeli - postępowanie jest w toku, gdyż instytucja dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu ni funkcjonuje samodzielnie, w oderwaniu od konkretnej sprawy. Warunkiem skuteczności wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jest pozostawanie tego postępowania w toku. W judykaturze wskazuje się, że to czy w momencie złożenia wniosku decyzja nie była ostateczna pozostaje bez znaczenia, o tyle, że po jej wydaniu organ I instancji nie ma możliwości procedowania. Oznacza to, że w przypadku złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu po zakończeniu postępowania pierwszoinstancyjnego, organ I instancji powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy zostało wywołane postępowanie przed organem II instancji. W takim tylko bowiem wypadku, organ będzie miał obowiązek dokonać merytorycznego badania wniosku. W przypadku zaś ustalenia, że postępowanie II instancyjne nie toczy się, zachodzą podstawy do odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w sprawie wskutek wygaśnięcia uprawnienia określonego w art. 31 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r. sygn. II OSK 626/13).

W okolicznościach badanej sprawy nie rodzi wątpliwości fakt, że w sprawie dotyczącej zwolnienia ze służby st. sierż. K. M. odwołanie od rozkazu personalnego o zwolnieniu nie zostało wniesione. Fakt ten nigdy nie był w niniejszej sprawie kwestionowany, a dokumentuje go odpowiedź udzielona przez Komendanta Wojewódzkiego w P. (k.75 akt sąd.). W złożonej do Sądu skardze pełnomocnik zawodowy reprezentujący stronę skarżącą, podnosił jedynie, że rozkaz personalny "nie był prawomocny" w chwili wydawania postanowienia przez organ I instancji. Odnosząc się do tego argumentu skargi należy jednak zauważyć, że warunkiem skuteczności wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jest pozostawanie tego postępowania w toku. To kiedy rozkaz personalny nr [...] z dnia 06 lipca 2018 r. w sprawie zwolnienia st. sierż. K. M. ze służby stał się ostateczny, czy tym bardziej prawomocny pozostaje – w okolicznościach badanej sprawy – bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonych postanowień.

Nie ulega w ocenie Sądu wątpliwości, że Komendant Miejski Policji w P. wydając postanowienie nr [...] z dnia 13 lipca 2018 r. naruszył przepisy postępowania, bowiem organ ten powinien był w pierwszej kolejności ustalić, czy zostało wywołane postępowanie przed organem II instancji. K. M. rozkaz personalny o zwolnieniu go ze służby odebrał 06 lipca 2018 r. i z tym dniem rozpoczął bieg 14-dniowy termin do złożenia przez niego odwołania. Termin ten upływał zatem z dniem 20 lipca 2018 r. (piątek). Dopiero więc po tej dacie można było w sposób jednoznaczny ustalić, czy w sprawie w której swój udział zgłosił Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Policjantów województwa wielkopolskiego wywołano postępowanie odwoławcze. Należy jednak zauważyć, że uchybienie polegające na braku wyjaśnienia tej okoliczności przez organ I instancji (Komendanta Miejskiego Policji w P.) nie miało – w okolicznościach badanej sprawy – żadnego wpływu na wynik sprawy. Kwestią bezsporną pozostaje bowiem, że od rozkazu personalnego o zwolnieniu st.sierż. K. M. ze służby nie złożono odwołania. Dlatego rozpoznający sprawę na skutek zażalenia Komendant Policji postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2018 r. prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, bowiem postępowanie zakończone rozkazem personalnym z 06 lipca 2018 r. – udziału w którym dotyczył wniosek skarżącego z 09 lipca 2018 r. – nie było już kontynuowane. A skoro wniosek został złożony po zakończeniu postępowania, to okoliczność ta przesądzała o braku możliwości jego uwzględnienia. Postępowanie w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu jest bowiem postępowaniem wpadkowym, którego byt prawny jest ściśle powiązany z postępowaniem głównym, co w szczególności oznacza, że zakończenie tego drugiego, co do zasady skutkuje bezprzedmiotowością tego pierwszego. Jedynie wyjątkowo – jak przyjmuje się w utrwalonym orzecznictwie sądowym – tj. tylko w sytuacji, gdy wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, wniesiony w toku tego postępowania (głównego), nie został przez organ rozpatrzony przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie główne, postępowanie wpadkowe w sprawie dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu głównym nie staje się bezprzedmiotowe i co do wniosku organizacji społecznej nadal aktualny pozostaje obowiązek jego rozpoznania i rozstrzygnięcia przez właściwy organ (por.: wyrok NSA z 22.10.2008 r., II OSK 1239/07; wyrok NSA z 18.11.2008 r., II OSK 1388/07; wyrok WSA z 13.09.2012 r., IV SA/Po 474/12 – dostępne w CBOSA).

W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodziła jednak, gdyż wniosek Związku, co bezsporne, został złożony już po wydaniu rozkazu personalnego kończącego postępowanie w sprawie zwolnienia policjanta ze służby (postępowanie główne), które to postępowanie – wobec niewniesienia odwołania – nie było już kontynuowane. Sąd podkreśla, iż nie ocenia legalności działania organu w tym zakresie, w świetle dyspozycji art. 43 ust. 3 u.P. Wypowiadanie się przez Sąd odnośnie do kwestii prawidłowej wykładni lub stosowania tego przepisu (czego w istocie dotyczył zarzut z pkt 1 petitum skargi) wykraczałoby bowiem poza granice niniejszej sprawy, której przedmiotem jest jedynie kontrola wpadkowego postanowienia o odmowie dopuszczenia Związku do udziału w postępowaniu. Ewentualne uchybienia organu, jeśli idzie o wzmiankowaną w art. 43 ust. 3 u.P. procedurę opiniowania zwolnienia policjanta ze służby, mogłyby mieć jedynie znaczenie, jak to już wyżej wskazano, w postępowaniu głównym, dotyczącym owego zwolnienia, a nie w kontrolowanym tu postępowaniu wpadkowym w kwestii dopuszczenia organizacji związkowej do udziału w postępowaniu głównym. W tym postępowaniu wpadkowym ocenie, w warstwie materialnoprawnej, podlegał jedynie sposób wykładni i stosowania przez organy przepisów art. 31 § 1 i 2 k.p.a.

Niezależnie od powyższego należy również podkreślić, że art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. uzależnia dopuszczenie o udziału – w trwającym postępowaniu – od istnienia celów statutowych uzasadniających dopuszczenie tej organizacji do udziału w danym postępowaniu. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony nie może służyć partykularnym celom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, art. 37 Nb 8).

Przez cel statutowy uzasadniający dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie należy rozumieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania danej organizacji społecznej. Organ powinien zatem ocenić, czy między celami statutowymi organizacji społecznej a przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym. Jednakże nawet wtedy, gdy udział organizacji społecznej w postępowaniu jest uzasadniony jej celami statutowymi, organ administracji publicznej może uznać żądanie organizacji społecznej za niezasadne ze względu na interes społeczny (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2018, uw. 6 do art. 31), a ściślej: brak tego interesu w przystąpieniu organizacji do udziału w postępowaniu.

Podkreślić należy, iż przy ustalaniu spełnienia przesłanek warunkujących dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym praw lub obowiązków osób trzecich nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca, albowiem dopuszczenie innego podmiotu, który nie broni własnego interesu prawnego, zmienia układ praw procesowych strony (por. wyrok NSA z 02.06.2009 r., II OSK 897/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej w skrócie "CBOSA"). W konsekwencji trafnie przyjmuje się w orzecznictwie, że to organizacja społeczna powinna wykazać zasadność swego udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy (por. wyrok NSA z 31.01.2012 r., II OSK 2161/10, CBOSA).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy należy stwierdzić, że jest poza sporem, iż w niniejszej sprawie została spełniona pierwsza z wymienionych przesłanek – przesłanka zbieżności celów statutowych organizacji społecznej z przedmiotem postępowania. Zgodnie bowiem ze statutem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa wielkopolskiego, ów Związek realizuje swoje cele m.in. przez "wydawanie opinii oraz zajmowanie stanowisk w sprawach kadrowych", a do tej kategorii spraw niewątpliwie zaliczało się postępowanie w sprawie zwolnienia policjanta ze służby.

Jednocześnie Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko organów obu instancji, że nie została spełniona druga przesłanka dopuszczenia do udziału w postępowaniu – względy interesu społecznego.

Z treści art. 31 § 1 k.p.a. jednoznacznie wynika, że organizacja społeczna w sprawie dotyczącej innego podmiotu musi działać nie tylko w ramach swych celów statutowych, ale i w interesie społecznym, przez który rozumie się zwykle dyrektywę nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych i ważnych dla społeczeństwa (co oczywiście jest kategorią zmienną w czasie). Organizacja społeczna nie może przy realizacji swych celów powoływać się skutecznie na przesłankę interesu społecznego, jeśli z całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy wynika, że jej udział w takim postępowaniu ma służyć zaspokajaniu interesów partykularnych, w szczególności interesu członków tej organizacji lub strony postępowania. Interes społeczny jest bowiem pojęciem o wiele szerszym, odnoszącym się do społeczeństwa i wartości przez nie podzielanych, a nie do wybranej tylko grupy interesów, nie mówiąc już tylko o pojedynczych osobach. Inaczej prowadziłoby to do nieuprawnionego uprzywilejowania członków organizacji społecznych. W konsekwencji organizacja społeczna ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby, nie może poprzestać tylko na przedstawieniu swoich celów statutowych, lecz powinna uprawdopodobnić, że przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego celów. Dopiero wówczas będzie można przyjąć, że za jej udziałem przemawia interes społeczny.

W ocenie Sądu skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że jego wniosek motywowany jest względami interesu społecznego. Wręcz przeciwnie, w treści swego wniosku z 09 lipca 2018 r. wyraźnie zadeklarował, że zmierza do tego, aby jako strona "miał możliwość skutecznie bronić interesu prawnego policjanta", czyli działać w indywidualnym interesie strony postępowania, a w nie w interesie społecznym. Z kolei w skardze skoncentrował się na wykazywaniu, że "dopuszczenie do udziału w postępowaniu związku zawodowego w żaden sposób nie zagrażałby interesowi społecznemu (interesowi służby), skoro policjant został wydalony ze służby ze skutkiem natychmiastowym". Nie wystarczy jednak poprzestać na stwierdzeniu, że ewentualny udział Związku w postępowaniu "nie zagrażałby" interesowi społecznemu, ale należało jeszcze wykazać, że temu interesowi by "służył". Tego zaś, zdaniem Sądu, skarżący nie uczynił.

Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw oraz, że Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego - które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.

Podkreślenia wymaga, że uchylenie postanowienia z powodu naruszenia prawa materialnego doznaje ograniczenia, bowiem może ono nastąpić tylko wówczas, jeżeli uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie, w przypadku naruszenia przepisów postępowania, przez możliwość istotnego wpływu na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść postanowienia (por. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 458). Jednocześnie przyjmuje się, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji gdy przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego treść postanowienia byłaby taka sama (por. A. Kabat [w;] B. Dauter, A. Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 624). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd musi zatem mieć na uwadze, czy uchylenie zaskarżonego aktu z uwagi na stwierdzone uchybienia może doprowadzić do wydania postanowienia o innej treści na skutek ponownego rozpoznania sprawy. W okolicznościach badanej sprawy, wobec zakończenia postępowania głównego (w przedmiocie zwolnienia ze służby st.sierż. K. M.) nie istnieje możliwość wydania postanowienia o innej treści na skutek ponownego rozpoznania sprawy zainicjowanej wnioskiem Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa wielkopolskiego z dnia 09 lipca 2018 r.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.