Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2753/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Protokolant Ref. staż. Marcin Sieradzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], zwane dalej "Kolegium", decyzją z dnia [...]października 2015 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania K. Z., zwanego dalej "skarżącym", utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak:

[...] o skierowaniu K. Z., PESEL: [...], na badania psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Jako podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji Kolegium wskazano art. 127 w zw. z art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej zwanej: "k.p.a."), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) oraz art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.). Z treści decyzji wynikało także, iż prawnomaterialną podstawą decyzji Kolegium był art. 99 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015 r. poz. 155 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o kierujących pojazdami".

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Organ wskazał, że decyzja pierwszoinstancyjna zapadła ze względu na wniosek Komendanta [...], zwanego dalej "Komendantem Policji", z dnia [...]lutego 2015 r. o skierowanie skarżącego na badanie psychologiczne w celu określonym we wstępie uzasadnienia. Wniosek wynikał ze stwierdzenia, że K. Z. w okresie dziesięciu miesięcy uzyskał łącznie 26 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Punkty zostały przyznane skarżącemu z uwagi na fakt, że wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego poprzez przekroczenie maksymalnej dopuszczalnej prędkości prowadzenia pojazdu na drogach publicznych, a mianowicie:

- w dniu [...] maja 2013 r. – przyznano mu 4 punkty,

- w dniu [...] sierpnia 2013 r. – przyznano 8 punktów,

- w dniu [...] lutego 2014 r. – przyznano 10 punktów, a

- w dniu [...]marca 2014 r. – kolejne 4 punkty.

W dniu [...]marca 2015 r. Urząd [...], Delegatura Biura Administracji i Spraw Obywatelskich, skierował do skarżącego pismo – zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania go na ww. badania psychologiczne. Następnie, w dniu [...]kwietnia 2015 r., Prezydent [...]decyzją znak: nr [...]skierował K. Z., na badania psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzja została wydana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit b powołanej wyżej ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

W dniu [...]maja 2015 r. skarżący złożył za pośrednictwem Prezydenta [...], Delegatura Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w [...], odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...]kwietnia 2015 r. o skierowaniu na badania psychologiczne. Wymienionej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez uchylenie się od zebrania całego materiału dowodowego, jego wszechstronnej oceny, przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów przez co organ naruszył zasadę ochrony słusznego interes obywateli oraz zaufania do organów władzy publicznej, oraz

2. art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, które miało wpływ na wynik postępowania.

Skarżący podkreślił, iż ani w roku 2013 ani też w 2014 roku nie przekroczył wskazanej w decyzji granicy 24 punktów karnych. Nie był też informowany o liczbie punktów karnych a tym bardziej o przekroczeniu granicy punktów dopuszczalnych. Skarżący zwrócił również uwagę, że przedmiotowa decyzja została wydane w czasie, kiedy nie miał on żadnych punktów karnych.

W dniu [...]października 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]wydało zaskarżoną decyzję, utrzymując w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...]kwietnia 2015 r. Kolegium stwierdziło, że zgodnie z przepisami art. 99 ust. 1 pkt 3 oraz art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o kierujących pojazdami organ administracji jest zobligowany do wydania decyzji o określonej treści - o skierowaniu kierowcy na kontrolne badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, jeżeli osoba kierująca przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszania przepisów ruchu drogowego. Powołany przepis nie przyznaje organom możliwości swobodnego działania na zasadzie uznania administracyjnego, ani też możliwości badania prawidłowości przyznania kierowcy pojazdu mechanicznego punktów karnych z tytułu wykroczeń odnotowanych w ewidencji prowadzonej przez Policję.

W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z pism Komendanta [...] w [...]K.Z. uzyskał łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...]marca 2014 r. poprzez wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego. Odwołujący się przekroczył zatem limit dopuszczalnych 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zaistniały więc wątpliwości co do kwalifikacji kierowcy, a tym samym przesłanki do skierowania odwołującego na badania psychologiczne.

Ocena prawidłowości wpisu ilości punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wykracza poza zakres przeprowadzonego przez organ pierwszej i drugiej instancji postępowania bowiem organem prowadzącym ww. ewidencję jest komendant wojewódzki policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych, czyli w niniejszej sprawie Komendant Policji. Organ administracji związany jest domniemaniem prawidłowości wpisu punktów karnych. Wniosek Komendanta Policji jest zatem wiążący i stanowi potwierdzenie, że punkty karne zostały naliczone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i nie ma podstaw do ich anulowania. Odwołujący się, reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego, nie przedłożył dowodu mogącego skutecznie obalić powyższego domniemania. Argument zawarty w odwołaniu, że skarżący nie był informowany o liczbie przyznanych mu punktów karnych nie ma w tym przypadku znaczenia.

Kolegium potwierdziło, ze znajomość i przestrzeganie przepisów przez kierowców są istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu. Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, aby organ uprawniony do wydawania uprawnień do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby otrzymały je osoby znające zasady i przepisy ruchu drogowego, ale także kontrolował, czy nie utraciły one tych warunków. Prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy i jego ograniczenia mogą mieć miejsce tylko w ściśle określonych przez prawo przypadkach. Stąd też i ingerencja organu administracyjnego w postaci sprawdzenia kwalifikacji kierującego jest ograniczona. Organ ten nie może dokonywać tej czynności w sposób dowolny, ale tylko wówczas gdy spełnione są ustawowe przesłanki. Wezwanie kierującego do poddania badaniu kontrolnemu psychologicznemu jest dopuszczalne tylko w wyraźnie określonych w obowiązujących przepisach przypadkach. Zgodnie z obowiązującymi przepisami przesłanką taką jest przekroczenie 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że liczba otrzymanych punktów karnych uzasadnia skierowanie [...].[...]. na kontrolne badanie psychologiczne; przesłanki zobowiązujące organ do takiego postępowania są, w opinii składu orzekającego, wiarygodne i udowodnione.

Niezasadne są zatem zarzuty odwołującego się co do naruszeń art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Kolegium z dnia [...]października 2015 r. wniósł K. Z. żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz umorzenia postępowania. Skarżący podkreślił, że Kolegium nie zbadało zarzutów wniesionych w odwołaniu od decyzji Prezydenta [...]. W szczególności nie została zbadana skuteczność wpisów ostatecznych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, prowadzonej przez Komendanta Policji, co rzutuje na wynik sprawy.

W konkluzji skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa wobec czego powinna zostać uchylona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że skarga K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]z dnia [...]października 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 22 kwietnia 2015 r., w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne jest bezzasadna i zasługuje na oddalenie.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Materialnoprawna podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia w postaci przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, w tym w szczególności art. 99 ust. 1 pkt. 3b ustawy, były prawidłowo wybrane, właściwie zinterpretowane i odpowiednio zastosowane.

Zgodnie z treścią art. 99 ust. 1 pkt. 3b ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli: przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W rozpatrywanym przypadku organem właściwym do wydania takiej decyzji był Prezydent [...].

Ponadto, w oparciu o art. 99 ust. 2 pkt 1 lit b wymienionej ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1

- z urzędu na podstawie informacji uzyskanych od administratora centralnej ewidencji kierowców - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. a-c; ale także - w myśl art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy - na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. b i d.

Wskazane przepisy mają charakter związany, co oznacza, że w sytuacji wystąpienia okoliczności w nich podanych, starosta w I instancji ma obowiązek orzec o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne.

Z przepisu art. 99 ust.1 pkt. 3b ustawy o kierujących pojazdami wynika, że skierowanie na badanie psychologiczne ma miejsce wówczas gdy kierowca przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżący w okresie od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...]marca 2014 r. otrzymał łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Okoliczność ta bezspornie wynika z wniosku Komendanta Policji z dnia [...]października 2015 r. o skierowanie skarżącego na badanie psychologiczne.

Wskazać także należy, że w oparciu o art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., 1137 ze zm.), to Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przypisując określonemu naruszeniu odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10. Tylko zatem ten organ jest uprawniony zarówno do dokonywania wpisu przypisanych kierowcy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak i do ich usuwania. Tym samym, kwestie związane ze sposobem naliczania punktów, ich ilością, nie podlegają badaniu przez starostę, ani przez Kolegium, a pozostawione są organowi prowadzącemu ewidencję, tj. komendantowi wojewódzkiemu Policji, niemniej ewentualna ich kontrola może być dokonana w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Zgodnie z jednolitym i utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym "ani starosta ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania, ani weryfikowania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego" (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2015 r., I OSK 1808/13; z 20 stycznia 2015 r. I OSK 893/13; z dnia 19 sierpnia 2014 r. I OSK 134/13 LEX nr 1549649; z dnia 20 maja 2014 r. I OSK 2697/12, LEX nr 1478762; z dnia 4 kwietnia 2013 r., I OSK 127/13; z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl),

Jak słusznie zatem podkreślono w zaskarżonej decyzji organ prowadzący postępowanie w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne nie jest uprawniony do korygowania wpisów dokonanych przez organ prowadzący ewidencję (Policję) i podejmuje rozstrzygnięcie w oparciu o dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym, wskazane we wniosku organu kontroli ruchu drogowego.

Bezspornie zatem, w niniejszej sprawie, po otrzymaniu wniosku Komendanta Policji z dnia [...]października 2015 r. (wskazującego na otrzymanie przez skarżącego 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego), organ pierwszej instancji zobowiązany był do wszczęcia postępowania i wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu.

Mając na względzie powołane wyżej stanowisko sądów administracyjnych, zupełnie nie można się zgodzić z sugestią skarżącego jakoby organ, w tym przypadku Prezydent [...], był uprawniony lub zobowiązany do ustalania bądź weryfikowania prawidłowości przyznania określonej liczby punktów. Tym zakresem spraw, jak już wspomniano (art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym) zajmuje się prowadząca ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisanych określonemu naruszeniu punktów - Policja. Za błędne i nie mogące w sprawie odnieść zamierzonego skutku należy zatem uznać podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące powiadamiania go o licznie przyznanych mu (obciążających go) punktów karnych. Zauważyć przy tym należy, że "Jeżeli jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana jedynie w skardze do Sądu na taką czynność". (wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2013 r., I OSK 855/12, Lex nr 1363638),

Dlatego też skierowanie skarżącego w takich okolicznościach faktycznych i prawnych na badanie psychologiczne należało uznać za w pełni uzasadnione, uprawnione i prawidłowe. W tym kontekście Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]podtrzymującego stanowisko organu pierwszej instancji.

W ocenie Sądu kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, iż nie narusza ona prawa. Organy przeprowadziły postępowanie w sposób nie naruszający zasad wyrażonych w art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Rozstrzygnięcie oparto na właściwej podstawie prawnej. Stan faktyczny ustalono bezspornie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zaś wystarczające, spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., organ w sposób nie budzący wątpliwości przytoczył fakty istotne dla rozstrzygnięcia, wyjaśnił jaki jest przedmiot postępowania, w oparciu o jaką podstawę prawną jest ono prowadzone, a tym samym jaki jest zakres niezbędnych ustaleń.

W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.