Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 196/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 3 i 11, art. 106 ust. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie zmiany opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [....] grudnia 2016 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego K. D. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2016 r.

nr [...] zmieniono własną decyzję z dnia [...] listopada 2013 r.

nr [...] (uprzednio zmienioną decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...]) o ustaleniu odpłatności za pobyt K. D. (dalej powoływany jako: "skarżący") w Domu Pomocy Społecznej w B. w ten sposób, że od dnia 1 listopada 2016 r. do dnia 31 października 2017 r. ustalono stronie opłatę miesięczną w wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania obowiązującego w ww. Domu.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że skarżący od dnia

[...] sierpnia 2013 r. przebywa w DPS w B. przy ul. [...]. Stronie ustalono odpłatność za pobyt w DPS w wysokości 70% dochodów wynoszących w okresie od dnia [...] sierpnia 2013 r. do dnia [...] sierpnia 2013 r. - 806,61 zł i od dnia [...] września 2013 r. - 1.389,17 zł. Jako powód zmiany decyzji wskazano na zmianę sytuacji dochodowej K. D., będącą następstwem uzyskania przez niego w miesiącu październiku 2016 r. kwoty w wysokości 35.979,74 zł, zasądzonej wyrokiem Sądu Okręgowego w B. Kwotę tę uznano za dochód jednorazowy, o którym mowa w art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.; dalej: "u.p.s."), rozliczając go na 12 kolejnych miesięcy. Powyższe spowodowało, że kwota 70% miesięcznego dochodu strony, w okresie od dnia [...] listopada 2016 r. do dnia [...] października 2017 r., była wyższa niż kwota średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w DPS. W tej sytuacji zaistniała podstawa do zmiany decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w DPS w oparciu o przepis art. 106 ust. 5 u.p.s., poprzez zobowiązanie strony do ponoszenia opłat za pobyt w DPS w wysokości obowiązującego wówczas kosztu utrzymania w tym Domu.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na skutek odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z dnia [...] lutego

2017 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu stanowiska, Kolegium wskazało na art. 163 k.p.a., który przewiduje możliwość wzruszenia ostatecznych decyzji, na mocy których strona nabyła prawo, a także na art. 106 ust. 5 u.p.s., stanowiący, że decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody

w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5 ustawy. Na podstawie ww. przepisów Kolegium wywiodło, że przepisy te dają możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej m.in. w przypadku zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej. Możliwość zmiany tego rodzaju decyzji dopuszczona jest bowiem w sytuacji zmiany sytuacji dochodowej mieszkańca domu pomocy społecznej.

Jednocześnie Kolegium podało, że stosownie do przepisów art. 60 ust. 1 i 2 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.s., pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Do odpłatności obowiązany jest w pierwszej kolejności mieszkaniec domu i wnosi ją w kwocie nie wyższej niż 70% swojego dochodu.

Odnosząc powyższe do stanu sprawy, organ odwoławczy wskazał, że skoro po umieszczeniu odwołującego w DPS nastąpiła zmiana jego sytuacji dochodowej, bo w dniu [...] października 2016 r. uzyskał on jednorazowy dochód w kwocie 35.979,74 zł. (kwota zasądzona wyrokiem Sądu Okręgowego w B.), to kwota ta – zgodnie z treścią art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. stanowiła jego dochód,

w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Przepis art. 8 ust. 11 łącznie z art. 8 ust. 3 u.p.s. określa bowiem sposób wpływu uzyskanego dochodu na rodzaj i wielkość świadczeń z pomocy społecznej. Zaliczenie uzyskanego przez odwołującego dochodu do dochodu jednorazowego powodowało, że kwota tego dochodu rozliczona została w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Kolegium stwierdziło, że uzyskany przez odwołującego się dochód był dochodem jednorazowym, który podlegał regulacji z art. 8 ust. 11 u.p.s. Rozliczając zaś uzyskaną kwotę, zasądzoną wyrokiem Sądu Okręgowego w B. w wysokości 35.979,74 zł na 12 miesięcy, miesięczny dochód odwołującego się - w okresie od października 2016 r. - wynosił 5.067,62 zł (renta w zbiegu z emeryturą z ZUS w wysokości 1.860,64 zł + dodatek pielęgnacyjny w kwocie 208,67 zł + 1/12 kwoty zasądzonej wyrokiem Sądu Okręgowego w B., tj. 2.998,31 zł). Zatem kwota 70% miesięcznego dochodu odwołującego się od października 2016 r. wynosiła 3.547,33 zł (5.067,62 zł x 70%) i była wyższa niż kwota średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w DPS (3.321,00 zł). Odpłatność za okres od [...] października 2016 r. do [...] października 2017 r. ustalono zatem w wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w DPS.

Na wyżej przedstawioną decyzję, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której zarzucił organowi naruszenie: art. 8 ust. 3 i 11, art. 106 ust. 5 u.p.s. oraz art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a.

Naruszenie przepisu prawa materialnego polegało zdaniem skarżącego na błędnym przyjęciu, że zasądzona kwota wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] maja 2016 r. stanowi jednorazowy dochód skarżącego w myśl powołanych wyżej przepisów ustawy o pomocy społecznej. Ustawodawca posługując się bowiem terminem "dochód" wskazuje, że nie chodzi o każde przysporzenie jakiejkolwiek korzyści majątkowej w formie pieniężnej lub ekwiwalentu, gdyż w takim przypadku ustawa wskazywałaby na inne kryterium. Już z treści art. 8 ust. 3 i art. 106 ust. 3b u.s.p. wynika, że chodzi o zmianę sytuacji dochodowej, a zatem realne przysporzenie majątkowe, które pozwala mieszkańcowi DPS na samodzielne pokrycie opłat za pobyt w całości lub części. W takim przypadku dysponuje on bowiem możliwością ponoszenia opłat. Nie każde zatem przysporzenie majątkowe będzie skutkowało wydaniem decyzji zmieniającej, gdyż w skrajnym przypadku mogłoby to prowadzić do uznania, że nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej także wtedy, gdy mieszkaniec DPS otrzymał świadczenie niepieniężne o charakterze nieodpłatnym, które mogłoby zostać potraktowane za dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.

Dalej skarżący wskazał, że kwota 35 tys. zł zasądzona ww. wyrokiem Sądu R. w B. stanowi spełnienie świadczenia cywilnego - zwrotu pożyczki udzielonej w 2013 r. przez skarżącego na rzecz jego wnuka K. Ż. i już wcześniej stanowiła element znanej organowi sytuacji majątkowej skarżącego. Nie może być zatem poczytana jako uzyskanie dochodu, gdyż w żaden sposób sytuacja skarżącego nie uległa zmianie. Wręcz przeciwnie, poprzez zapłatę kwoty zasądzonej wyrokiem sądowym, majątek skarżącego pozostaje w tej samej wysokości co w 2013 r. Organy pominęły zatem w rozpoznawanej sprawie treść wyroku Sądu R. w B., jego znaczenie dla ustaleń faktycznych, a przede wszystkim ustalenia, czy skarżący rzeczywiście uzyskał dochód zmieniający jego sytuację majątkową. W istocie organy bezzasadnie przyjęły, że wartość pieniężna będąca de facto od wielu lat własnością skarżącego ponownie może zostać uznana jako dochód. Takie postępowanie prowadzi do trudnej do zaakceptowania sytuacji, w której ta sama kwota może zostać uznana dwukrotnie za dochód.

Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w B. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 6 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 261/17 oddalił skargę, uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Sąd stwierdził, że przepisy u.p.s. określają rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania, a zgodnie z art. 36 pkt 2 lit. "o" tej ustawy - świadczeniem niepieniężnym z pomocy społecznej jest pobyt i usługi

w domu pomocy społecznej. Pobyt ten jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania, który w przypadku domu pomocy społecznej

o zasięgu powiatowym ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku. Ogłoszenie to stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane (art. 60 ust. 1, ust. 2 pkt 2). Stosownie zaś do zarządzenia Prezydenta Miasta B. z dnia 9 marca 2016 r. nr 295/16 (Dz. Urz. Województwa Podlaskiego z 2016 r., poz. 1278), koszt ten dla DPS w B. przy ul. [...] wynosił 3.321,00 zł. W myśl zaś art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.s., mieszkaniec domu jest obowiązany do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu. Przy czym, stosownie do treści art. 8 ust. 3 u.p.s., za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. W przypadku zaś uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego, przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony (art. 8 ust. 11 ustawy).

W związku z tym, skoro w niniejszej sprawie bezsporny był fakt, że skarżący

w dniu [...] października 2016 r. uzyskał kwotę, zasądzoną wyrokiem Sądu O. w B. w wysokości 35.979,74 zł, to uzyskał on dochód - w rozumieniu art. 8 u.p.s.- który, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 11 wskazanego artykułu, rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

Następnie Sąd wskazał, że w art. 8 ust. 4 u.p.s. zawarty został zamknięty katalog świadczeń pieniężnych, które nie są wliczane do dochodu. Oznacza to, że wszelkie niewymienione w nim miesięczne przychody - bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania - po odpowiednich pomniejszeniach, należało uznać za dochód. Zdaniem Sądu także analiza przepisu art. 8 ust. 3 u.p.s. potwierdzała, że zasądzone wyrokiem sądu, środki pieniężne mieściły się w kategorii dochodu, gdyż ani w art. 8 ust. 4 u.p.s., ani w innych przepisach tej ustawy nie wymienia się kwot pochodzących z takiego źródła, jako podlegających wyłączeniu przy ustalaniu dochodu osoby korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej. W związku z tym – w ocenie Sądu - organy administracyjne prawidłowo uznały, że przedmiotowa kwota 35.979,74 zł podlegała zaliczeniu do dochodu skarżącego a następnie rozliczeniu, stosownie do art. 8 ust. 11 u.p.s.

W ocenie Sądu, organy nie dopuściły się także w mniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, gdyż została ona wyjaśniona prawidłowo

w kontekście przesłanek stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Nie zachodziła zatem potrzeba uzupełniania materiału dowodowego o treść uzasadnień wyroków, albowiem okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy.

Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1982/17 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.

Uwzględniając skargę kasacyjną NSA wskazał na zasadność jej zarzutów odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania w postaci: art. 145 § 1 pkt 1 lit c) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.

NSA podkreślił, że w realiach analizowanej sprawy, dla uznania, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja były prawidłowe, należało ustalić, czy sytuacja dochodowa skarżącego w porównaniu z okresem, w którym była wydana decyzja ustalająca zasady odpłatności za pobyt skarżącego w DPS, to jest w dniu

[...] listopada 2013 r., istotnie uległa zmianie. Tymczasem ani organy, ani Sąd I instancji nie wyjaśnili, z jakiego tytułu została zasądzona na rzecz skarżącego kwota 35 979,74 zł. Okoliczność ta zdaniem NSA może natomiast mieć znaczenie

w analizowanym stanie faktycznym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący twierdził bowiem, że powyższa kwota została zasądzona na jego rzecz od wnuka – K. Ż. tytułem zwrotu pożyczki wysokości 30 tys. zł, której udzielił wnukowi po roku 2013 r. Kwota ponad 5.000 zł stanowiła natomiast zwrot poniesionych przez skarżącego kosztów procesu. W związku z tym należało ustalić, czy rzeczywiście K. D. zadysponował powyższą kwotą 30.000 zł już po wydaniu przez Prezydenta Miasta B. decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. W takim bowiem wypadku kwota ta stanowiła - w dniu [...] listopada 2013 r. - jego majątek, którego wysokość organ powinien wziąć pod uwagę, wydając w 2013 r. ww. decyzję. Jej zatem obecny zwrot, zasądzony wyrokiem sądu cywilnego, nie wpływał na stan majątkowy skarżącego. Natomiast, jeśliby się okazało, że dyspozycja tą kwotą przez skarżącego nastąpiła wcześniej (przed dniem [...] listopada 2013 r.), albo zasądzenie jej wynikało z innej podstawy prawnej (niż zwrot pieniędzy), to oczywiście w takiej sytuacji wydanie decyzji na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. było by uzasadnione.

Z tych powodów NSA zaleciła, aby rozpoznając ponownie sprawę Sąd Wojewódzki rozważył albo dopuszczenie dowodu – w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. z treści wyroków Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] maja 2016 r. (sygn. akt [...]) oraz Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] października 2016 r. (sygn. akt [...]) na okoliczność ustalenia, z jakiego tytułu skarżący uzyskał ww. sumy, albo uchylenie zaskarżonej decyzji z odpowiednimi wytycznymi dla organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne w przedmiocie zmiany wysokości opłaty za pobyt skarżącego w domu pomocy społecznej toczy się od października 2016 r., a wydane w nim rozstrzygnięcie kończące było już materią kontroli tutejszego Sądu oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem

z dnia 9 lutego 2018 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1982/17 uchylił orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2017 r. sygn. akt. II SA/Bk 261/17 oddalające skargę i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że wyrok kasacyjny II instancji powoduje określone konsekwencje dla dalszego postępowania w konkretnej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zakres kognicji sądu w niniejszym postępowaniu jest zatem zawężony do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. W praktyce oznacza to, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy odstąpienie od wykładni dokonanej przez sąd

II instancji jest niedopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 1117/05, Lex 238489). Również niedopuszczalne jest rozważanie na nowo kwestii, które już wcześniej przesądzono, a które nie były przedmiotem kontroli NSA.

Nawiązując zatem do poglądu wyrażonego przez NSA w ww. wyroku z dnia

9 lutego 2018 r. stwierdzić należy, że ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny będący podstawą określenia wysokości odpłatności skarżącego za pobyt w DPS budzi uzasadnione wątpliwości, co do swej poprawności.

Jak wynika z art. 106 ust. 5 u.p.s. stanowiącego materialoprawną podstawę kontrolowanej decyzji, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także

w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5 ww. ustawy. Przy czym stosownie do treści art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub

w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. W sytuacji zaś uzyskania w ciągu

12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej,

w przypadku osoby samotnie gospodarującej, kwotę tego dochodu rozlicza się

w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony (art. 8 ust. 11 ustawy).

W świetle powyższych przepisów, warunkiem zmiany odpłatności za pobyt skarżącego w DPS jest zaistnienie przesłanki zmiany sytuacji dochodowej, którą

w ocenie Sądu należy rozumieć jako realne przysporzenie majątkowe, pozwalające na samodzielne pokrycie opłat w całości lub części za pobyt w DPS. Organ winien zatem w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, czy sytuacja dochodowa skarżącego w porównaniu z okresem, w którym była wydawana decyzja ustalająca zasady odpłatności za pobyt w DPS, tj. w dniu [...] listopada 2013 r., istotnie uległa zmianie.

W konkretnej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący w miesiącu październiku 2016 r., a więc już po umieszczeniu w DPS, uzyskał na mocy wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] maja 2016 r. kwotę 35.979,74 zł. Powyższa okoliczność nie jest kwestionowana przez skarżącego. Skarżący podkreśla jednakże, że powyższa kwota została zasądzona na jego rzecz od wnuka, tytułem zwrotu pożyczki w wysokości 30. 000 zł, której udzielił mu jeszcze przed wydaniem decyzji pierwotnej o ustaleniu odpłatności za DPS, tj. przed [...] listopada 2013 r. Kwota zaś ponad 5.000 zł stanowiła zwrot poniesionych przez niego kosztów procesu. Zdaniem skarżącego spełnienie świadczenia cywilnego – zwrotu pożyczki, która wcześniej stanowiła element znanej organowi sytuacji majątkowej, nie może być poczytana za uzyskanie dochodu, gdyż w żaden sposób sytuacja ta nie uległa zmianie. Przeciwnie poprzez zapłatę kwoty zasądzonej wyrokiem sadowym majątek jego pozostaje w takiej samej sytuacji jak w 2013 r.

W ocenie Sądu powyższe stanowisko skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Podnoszona przez niego okoliczność tytułu uzyskania spornego dochodu ma bowiem wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Przede wszystkim rację ma skarżący, że dla ustaleń faktycznych w konkretnym przypadku,

w szczególności dla ustaleń czy skarżący faktycznie uzyskał dochód zmieniający jego sytuację materialną znaczenia ma treść ww. wyroku Sądu Rejonowego

w B. Na powyższe zwrócił uwagę także NSA wskazując, że w związku

z uzyskaniem zasądzonej wyrokiem sądowym zwrotu pożyczki należało ustalić, czy rzeczywiście skarżący zadysponował powyższą kwotą 30.000 zł już po wydaniu przez Prezydenta Miasta B. decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. W takim bowiem wypadku kwota ta stanowiła - w dniu [...] listopada 2013 r. - jego majątek, którego wysokość organ powinien wziąć pod uwagę, wydając w 2013 r. ww. decyzję. Jej zatem obecny zwrot, zasądzony wyrokiem sądu cywilnego, nie wpływał na stan majątkowy skarżącego. Natomiast, jeśliby się okazało, że dyspozycja tą kwotą przez skarżącego nastąpiła wcześniej (przed dniem [...] listopada 2013 r.), albo zasądzenie jej wynikało z innej podstawy prawnej (niż zwrot pieniędzy), to oczywiście w takiej sytuacji wydanie decyzji na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. byłoby uzasadnione.

W konkretnej sprawie organy nie poczyniły jednak ustaleń w powyższym zakresie. Organy natomiast z góry uznały, że uzyskane środki pieniężne zasądzone wyrokiem sądu mieszczą się w kategorii dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 4 u.p.s. podkreślając przy tym, że w przepisie tym zawarty został zamknięty katalog świadczeń pieniężnych, które nie są wliczane do dochodu, a zatem wszelkie niewymienione w nim miesięczne przychody - bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania - po odpowiednich pomniejszeniach, należy uznać za dochód. Wykładnię powyższych przepisów co do zasady należy podzielić, zaakcentować jednakże należy za NSA, że warunkiem ich zastosowania w niniejszej sprawie było prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Wobec zaś braku ustaleń organów co do kluczowej kwestii w niniejszej sprawie, tj. zaistnienia przesłanki zmiany sytuacji majątkowej skarżącego uznać należy, że w konkretnej sprawie na pierwszy plan wysuwają się zagadnienia proceduralne, co w zasadzie czyni bezprzedmiotowym merytoryczną ocenę skażonej decyzji. Ta bowiem narusza przepisy prawa procesowego w sposób, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu lub co najmniej jest decyzję przedwczesną.

W tym miejscu podkreślić należy, że fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego jest spoczywający na organie obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy - art. 7 kpa. Właściwe ustalenie stanu faktycznego - niezbędne dla prawidłowości podejmowanych decyzji - wymaga z kolei wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego - art. 77 kpa. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia skodyfikowanej w art. 7 kpa zasady dokonania niezbędnych ustaleń tak, aby w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnić stan faktyczny sprawy i pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa. Powyższa zasada pozostaje w związku

z zasada praworządności, albowiem właściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego.

Powyższe uchybienia postępowaniu administracyjnemu uniemożliwiły Sądowi dokonanie merytorycznej oceny zarzutów skargi, albowiem ocena taka byłaby równoznaczna z zastąpieniem przez sąd jurysdykcji zastrzeżonej organom administracyjnym, której działanie sąd administracyjny jedynie kontroluje pod względem zgodności z prawem. Na wyłączną kompetencje sądów administracyjnych do dokonywania oceny legalności zaskarżanych rozstrzygnięć niejednokrotnie wskazywał już Naczelny Sąd Administracyjny, między innymi w wyroku z dnia

13 lutego 2007 r. sygn. akt II OSK 12/06 i z dnia 20 grudnia 2006r. sygn. akt I FSK 259/06.

Wobec stwierdzonego naruszenia wyżej wymienionych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw.

z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone decyzje. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r.,poz. 1800 ze zm.).

Organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy winien mieć na względzie treść wyżej wskazanych przepisów prawa procesowego i prawidłowo je stosować. Z tych powodów, rozpoznając ponownie sprawę organy w pierwszej kolejności winny zgromadzić pełny materiał dowodowy, w tym wyroki Sądu Rejonowego

w B. z dnia [...] maja 2016 r. (sygn. akt [...]) oraz Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] października 2016 r. (sygn. akt [...]), a następnie dokonać oceny treści tych orzeczeń na okoliczność ustalenia, z jakiego tytułu skarżący uzyskał ww. sumy i dopiero na podstawie tak przeprowadzonego postępowania dowodowego wydać orzeczenie w sprawie.