Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1614/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 150
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1614/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.), WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2010r., sprawy ze skarg M. G., na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 22 września 2009r. Nr [...], z dnia 25 września 2009r. Nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, I. uchyla zaskarżone postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, II. określa, że powyższe postanowienia nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 200 zł ( dwieście złotych).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 czerwca 2009 roku, znak [...] Dyrektor Urzędu Skarbowego określił wysokość zobowiązania podatkowego M. G. w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2003 roku. Od decyzji tej M. G. wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, w którym podniosła, że w okresie doręczenia decyzji nie przebywała pod wskazanym adresem, a jej mąż przeoczył awizo decyzji.

Postanowieniem z dnia 22 września 2009 roku, znak [...], wydanym na podstawie art. 216 i art. 217 oraz art. 162 § 2 i art. 163 § 2 o.p., Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podniósł, że M. G. nie uprawdopodobniła, aby do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Zaznaczył, że kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, a zatem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli strona dopuściła się lekkiego nawet niedbalstwa. Następnie ten sam organ w dniu 25 września 2009 roku, postanowieniem znak [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, w podstawie prawnej wskazując art. 216 i art. 217 oraz art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 o.p. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w sposób zastępczy w dniu 26 czerwca 2009 roku, odwołanie złożono w dniu 14 sierpnia 2009 roku, a wniosek o przywrócenie terminu nie został uwzględniony.

M. G. wniosła w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargi na oba rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej, żądając ich uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania.

W skardze na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (sygn. akt I SA/Kr 1614/09) podniosła zarzuty naruszenia art. 41 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 120, art. 121, art. 122, art.124, art. 127, art. 210 § 4 w zw. z art. 219 o.p. Natomiast w skardze na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania (sygn. akt I SA/Kr 1615/09) zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 120 i art. 150 o.p.

W odpowiedzi na obie skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie.

Na rozprawie w dniu 12 stycznia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach I SA/Kr 1614/09 i I SA/Kr 161509 i prowadzić je pod wspólną sygnaturą I SA/Kr 161509.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W szczególności podstawą do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu organu administracji publicznej jest naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.). Uchylając zaskarżony akt, sąd w myśl art. 152 p.p.s.a. orzeka, czy i w jakim zakresie może on być wykonywany.

W ocenie Sądu żadne z zaskarżonych postanowień nie mogło pozostać

w obrocie prawnym, aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione w skargach zarzuty.

Zgodnie z art. 163 § 2 o.p., w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Natomiast stosownie do art. 228 § 1 o.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie do wniesienia odwołania. Należy podkreślić, że zarówno przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak

i stwierdzenie uchybienia tegoż terminu, uzależnione jest od skutecznego doręczenia zaskarżonego aktu administracyjnego, albowiem od daty takiego doręczenia biegnie termin do wniesienia odwołania (art. 223 § 2 o.p.). W przypadku braku skutecznego doręczenia decyzji stronie, nie można mówić o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia odwołania, a zatem tym bardziej nie może być mowy o jego przywróceniu bądź stwierdzeniu, że odwołanie wniesiono po jego upływie.

W niniejszej sprawie organy podatkowe powołały się na doręczenie zastępcze. Zasadą postępowania podatkowego jest dokonywanie doręczeń do rąk adresata, bezpośrednio bądź za pośrednictwem innych osób (art. 148 i art. 149 o.p.). W wypadku niemożności doręczenia w taki sposób, stosownie do art. 150 § 1 i § 1a o.p. pismo przechowuje się przez okres 14 dni w placówce pocztowej, ewentualnie- w urzędzie gminy, dwukrotnie zawiadamiając adresata o pozostawieniu pisma, poprzez umieszczenie zawiadomienia w skrzynce pocztowej bądź na drzwiach mieszkania, biura itd. (awizo). Wówczas pismo uważa się za doręczone z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu (art. 150 § 2 o.p.). Wyraźnie zatem widać, że doręczenie zastępcze (per awizo) możliwe jest dopiero wówczas, gdy nie było możliwości dokonania doręczenia w trybie art. 148 bądź art. 149 o.p.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości występujący w orzecznictwie pogląd, iż pismo w postępowaniu podatkowym nie może być uznane za doręczone zgodnie z art. 150 o.p., gdy z treści potwierdzenia odbioru nie wynika, z jakich powodów nie dokonano doręczenia w trybie art. 148 § 1 i art. 149 o.p., a także czy zawiadomienie o przesyłce dwukrotnie umieszczono

w jednym z miejsc wymienionych w art. 150 § 2 o.p. (tak w wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 maja 2009 roku, sygn. akt III SA/Gl 25/09, Lex Omega nr 515956 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2008 roku, sygn. akt III SA/Wa 1527/08, Lex Omega nr 516621). W niniejszej sprawie decyzja, skierowana do skarżącej, znajduje się w aktach sprawy wraz z niekompletnie wypełnionym zwrotnym potwierdzeniem jej odbioru. Znajdują się na nim jedynie pieczątki "awizowano", "zawiadomienie powtórne" i "zwrot- nie podjęto w terminie", opatrzone parafą doręczającego, a także dwie pieczęcie okrągłe urzędu pocztowego. Na blankiecie zwrotnego potwierdzenia odbioru nie zostało jednak zaznaczone (zakreślone), że awizowania dokonano z powodu niemożności doręczenia w sposób inny niż zastępczy, a co więcej- nie zaznaczono, gdzie zostało pozostawione zawiadomienie o przechowywaniu pisma w urzędzie pocztowym. W ocenie Sądu tak wypełnione zwrotne potwierdzenie odbioru nie jest wystarczające do uznania, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji skarżącej w trybie art. 150 o.p.

Organy podatkowe naruszyły zatem ten przepis, zaś w konsekwencji kolejne normy postępowania- art. 163 § 2 i art. 228 § 1 o.p. uznając, że zachodzą przesłanki do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu oraz do stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z jego uchybieniem. Wady te w sposób oczywisty wpłynęły na wynik sprawy. Prawidłowo zastosowane przepisy proceduralne powinny prowadzić do uznania, że w sprawie w ogóle nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji z dnia 8 czerwca 2009 roku, a zatem rozstrzyganie kwestii związanych z terminem do wniesienia od niej odwołania nie jest dopuszczalne, nie doszło bowiem jeszcze do rozpoczęcia jego biegu. Oba postanowienia nie mogły zatem pozostać w obrocie prawnym, zaś obowiązkiem organów podatkowych w dalszym toku postępowania będzie przede wszystkim dokonanie skutecznego doręczenia decyzji pierwszej instancji, odpowiadającego wymogom art. 148, art. 149 albo art. 150 o.p.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., art. 152 p.p.s.a., zaś w zakresie kosztów postępowania- art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.