Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 204/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 140aa i  art. 140ab ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca) Protokolant st. specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 2 lutego 2021 r. nr SKO 4162/3/2021 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz strony skarżącej kwotę 4067 (cztery tysiące sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. C. (dalej: strona, strona skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO, organ odwoławczy) z dnia (...) lutego 2021 r. (...) utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Powiatu Wałbrzyskiego (dalej: organ I instancji) z dnia (...) grudnia 2020 r. nr (...) w sprawie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 15000,00zł za przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VII po drodze bez zezwolenia.

Z akt administracyjnych sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 21 września 2020 roku do organu I instancji wpłynęły dokumenty z przeprowadzonej kontroli drogowej w dniu 24 lipca 2020 r. przez funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w Wałbrzychu z uwagi na poruszanie się po drodze powiatowej nr 3464 D zespołu pojazdów składającego się z ciągnika siodłowego marki I. o nr rej. (...) wraz z naczepą marki A. o nr rej. (...) przewożącego koparkę marki H. (...) umieszczoną na naczepie. Wraz z pismem przewodnim z dnia 14 września 2020 r. przekazano protokół z kontroli drogowej z dnia 24 lipca 2020 r. (...) wraz z załącznikiem (2 karty), notatkę urzędową z dnia 24 lipca 2020 r., protokół oględzin z dnia 24 lipca 2020 r. (2 karty), oświadczenie z dnia 24 lipca 2020 r., pismo Komendy Miejskiej Policji w Wałbrzychu z dnia 4 sierpnia 2020 r. i pismo Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 sierpnia 2020 r. Zgodnie z protokołem kontroli drogowej miejscem rozpoczęcia przewozu był Ś., a miejscem zakończenia przewozu (miejsce docelowe) był S. Podmiotem wykonującym przewóz drogowy był A. C., który wykonywał przewóz krajowy rzeczy w ramach gospodarstwa rolnego, na potrzeby własne. W toku oględzin ustalono, że długość zespołu pojazdów wynosi 16 m 80 cm, szerokość pojazdu wraz z ładunkiem wystającym poza obrys boczny naczepy w najszerszym miejscu wynosi 3 m 40 cm, natomiast wysokość w najwyższym punkcie wynosi 4 m 95 cm od jezdni.

Na tej podstawie w dniu (...) października 2020 roku Zarząd Powiatu Wałbrzyskiego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie przejazdu pojazdu nienormatywnego kat. VII po drodze powiatowej nr 3464 D w G., bez zezwolenia.

Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ I instancji wydał decyzję z dnia (...) grudnia 2020 r. Nr (...), którą orzekł o nałożeniu na A. C. kary pieniężnej w wysokości 15000,00 zł za przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VII po drodze - drodze powiatowej nr 3464 D w G. bez zezwolenia. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 140aa i art. 140ab ust. 1 pkt. 3 lit. c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2020 roku poz. 110 ze zm.), dalej "Prawo o ruchu drogowym" oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 roku poz. 256 ze zm.), dalej "k.p.a.".

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył brzmienie mających zastosowanie w sprawie przepisów Prawa o ruchu drogowym oraz wskazał, co następuje. Z uwagi na fakt, że podczas oględzin ustalono, że wysokość zespołu pojazdów w najwyższym punkcie wynosiła 4 m 95 cm od jezdni - zespół pojazdów spełnia wymogi pojazdu nienormatywnego kategorii VII. Dlatego też podmiot wykonujący przejazd po drogach winien posiadać zezwolenie kategorii VII obejmujące wyznaczoną trasę wskazaną w zezwoleniu. Z kolei brak zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego wymaga nałożenia kary pieniężnej stosowanie do zapisów art. 140aa i 140ab Prawa o ruchu drogowym.

Organ I instancji wskazał przy tym, że w toku postępowania ustalono następujące fakty: wysokość zespołu pojazdów w najwyższym punkcie wynosiła 4 m 95 cm od jezdni, co wynika z notatki urzędowej z dnia 24 lipca 2020 r. sporządzonej przez kontrolera Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w Wałbrzychu. Podmiot wykonujący przewóz nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego co wynikało z wyjaśnień A. C. zawartych w notatce urzędowej z dnia 24 lipca 2020 r., że jako rolnik jest wyłączony z przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie poruszania się pojazdami nienormatywnymi oraz oświadczenie kierującego zespołem pojazdów M. J. zawarte w notatce urzędowej z dnia 24 lipca 2020 roku, że nie posiada zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego kat. VII. Podsumowując swoje stanowisko organ pierwszej instancji uznał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa jest zobowiązany i ustawowo umocowany do nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdu nienormatywnego bez stosowanego zezwolenia.

Od decyzji odwołanie wniósł A. C. zarzucając, że nałożenie kary za przejazd pojazdu nienormatywnego jest niezasadne i bezprzedmiotowe. Strona argumentowała, że w piśmie z dnia 24 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego we Wrocławiu, na podstawie otrzymanych materiałów od Policji uznał, że kontrolowany podmiot wykonywał krajowy przewóz koparki na potrzeby własne, a więc wykonywał niezarobkowy przewóz drogowy zdefiniowany w art. 4 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Oznaczało to jednocześnie odstąpienie od prowadzenia postępowania administracyjnego przez ten organ na podstawie art. 92a ust. 7 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Tym samym strona uznała, że nie zostało naruszone Prawo o ruchu drogowym, jak również wymagane pozwolenia nie obowiązują gospodarstwa rolnego w ramach własnych potrzeb.

SKO przytoczoną na wstępie decyzją z dnia (...) lutego 2021 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organ I instancji. W podstawie prawnej powołano art. 140aa i art. 140ab ust. 1 pkt. 3 lit. c Prawa o ruchu drogowym oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W uzasadnieniu organ odwoławczy powtórzył ustalenia faktyczne organu I instancji. Na tej podstawie doszedł do przekonania, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że kierujący pojazdem nienormatywnym po drodze powiatowej odbywał przewóz bez wymaganego zezwolenia. Przy czym organ odwoławczy wyjaśnił, że brak jest podstaw do uznania, że przejazd tego pojazdu dla potrzeb własnych rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne, będącego właścicielem pojazdu, tj. A. C. nie wymagał wydania zezwolenia na przejazd. Dalej argumentował, że nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy to, że przewóz ten jako wykonywany dla potrzeby własne, w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we Wrocławiu, nie naruszał przepisów tej ustawy o transporcie drogowym. Przepisy Prawa o ruchu drogowym nie przewidują wyłączenia od obowiązku uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego kat. VII dla rolnika wykonującego przewóz dla potrzeb prowadzącego gospodarstwo rolne. Skoro pojazd wykonujący przewóz w dniu 24 lipca 2020 r. spełniał kryteria pojazdu nienormatywnego kat. VII, dla którego A. C. nie uzyskał zezwolenia na przejazd, zatem zasadne było wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, o której mowa w art.140 ab ust.1 pkt 3 lit.c Prawa o ruchu drogowym.

W skardze na powyższą decyzję A. C. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i procesowego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, przez niezasadne zastosowanie art. 4 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, w sytuacji, gdy kontrolowany przewóz w przedmiotowej sprawie nie miał charakteru transportu drogowego oraz art. 92 a ust. 7 pkt. 2 Ustawy o transporcie drogowym, przy braku prawnej możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego, w sytuacji przewozu koparki w kraju na potrzeby gospodarstwa rolniczego. Ponadto zarzucił pominięcie w ustaleniach faktycznych okoliczności, iż kierowcy pojazdu został wymierzony i przyjęty mandat drogowy z tytułu ponadnormatywnego przewożenia ładunku, co w sytuacji utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji skutkowałoby dublowaniem wymiaru kary, za ten sam czyn. Wreszcie A. C. wskazał na pominięcie unormowania przyjętego przez RP - jako następstwo wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 21 marca 2019 r. dotyczącego naruszenia przez Polskę unijnego prawa poprzez ograniczenia dla swobodnego ruchu pojazdów - w znowelizowanej w dniu 18 grudnia 2020 r. ustawie o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej rozszerzył swoje stanowisko wskazując, że kontrola przeprowadzona została w oparciu o ustawę o transporcie drogowym, a informacja o wysokości pojazdu była tylko wzmiankowana w tym protokole i nie została poparta prawidłowym postępowaniem dowodowym - nie wykonano w sposób prawidłowy pomiarów wysokości. W protokole kontroli jest jedynie wzmianka, że użyto laserowego miernika. Ponadto nie wykonano pomiarów na płaszczyźnie, a tylko takie dokonanie pomiarów wykazałoby prawidłową wysokość zespołu pojazdów. Stąd w niniejszej sprawie nie został ustalony prawidłowo stan faktyczny, w konsekwencji bezzasadnie zastosowano przepisy nakładające kwestionowaną karę. Wysokość zespołu pojazdów nie została udokumentowana żadnym prawidłowym pomiarem, w sposób zgodny z ustawą o miarach, z użyciem prawidłowego przyrządu pomiarowego i sposobu pomiaru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a.") sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wskazania również wymaga, że z art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że rozstrzygnięcie sądu musi znajdować oparcie w faktach prawidłowo udokumentowanych w aktach sprawy. Sąd zatem orzeka na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej, a stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Oceniając bowiem zaskarżoną decyzję z punktu widzenia ich zgodności z prawem stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie SKO narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie w całości.

Na samym wstępie należy wskazać, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z definicją legalną "pojazd nienormatywny" to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy (art. 2 pkt 35 Prawa o ruchu drogowym). Przy tym na kanwie niniejszej sprawy znaczenie mają również wydane na podstawie art. 66 ust. 5 ustawy przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm.), które w § 2 ust. 4 przewidują, że wysokość pojazdu, z wyłączeniem motocykli, nie może przekraczać 4,00 m.

Przy tym w dacie stwierdzonego naruszenia przepisów prawa jak i w dniu wydania kwestionowanej decyzji kategorie pojazdów nienormatywnych były określone w załączniku nr 1 do Prawa o ruchu drogowym:

- pojazd nienormatywny kategorii I to pojazd: a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej nie większych od dopuszczalnych, b) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t;

- pojazd nienormatywny kategorii II: pojazd wolnobieżny, ciągnik rolniczy albo zespół pojazdów składający się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej, którego długość, wysokość oraz rzeczywista masa całkowita nie są większe od dopuszczalnych, naciski osi nie są większe od dopuszczalnych przewidzianych dla danej drogi i szerokość nie przekracza 3,5 m;

- pojazd nienormatywny kategorii III to pojazd a) o naciskach osi i rzeczywistej masie całkowitej nie większych od dopuszczalnych, b) o szerokości nieprzekraczającej 3,2 m, c) o długości nieprzekraczającej: - 15 m dla pojedynczego pojazdu, - 23 m dla zespołu pojazdów, d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m;

- pojazd kategorii IV to pojazd lub zespól pojazdów: a) o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej, b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m, c) o długości nieprzekraczającej. - 15 m dla pojedynczego pojazdu, - 23 m dla zespołu pojazdów, - 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach, d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m, e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t;

- pojazd nienormatywny kategorii V to pojazd lub zespół pojazdów a) o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych dla danej drogi, b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m, c) o długości nieprzekraczającej: - 15 m dla pojedynczego pojazdu, - 23 m dla zespołu pojazdów, - 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach, d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m, e) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t;

- pojazd nienormatywny kategorii VI to pojazd lub zespół pojazdów: a) o szerokości nieprzekraczającej: - 3,4 m dla drogi jednojezdniowej, - 4 m dla drogi dwujezdniowej klasy A, S i GP, b) o długości nieprzekraczającej: - 15 m dla pojedynczego pojazdu, - 23 m dla zespołu pojazdów, - 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach, c) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m, d) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t, e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11.5t.

- pojazd nienormatywny kategorii VII to pojazd lub zespół pojazdów: a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I—VI, b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do - 11,5 t.

Dalej, zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym ruch pojazdu nienormatywnego dozwolony jest pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ.

Przy tym należy nadmienić, że zgodnie z art. 64e Prawa o ruchu drogowym powyższy obowiązek nie dotyczy: 1) autobusu - w zakresie nacisków osi; 2) pojazdu, którego szerokość i długość bez ładunku nie są większe od dopuszczalnych, przewożącego ładunek na zasadach określonych w art. 61 ust. 6, 8 i 9; 3) pojazdu biorącego udział w akcjach ratowniczych oraz przy bezpośredniej likwidacji skutków klęsk żywiołowych; 3a) pojazdu dostarczającego do szpitali wyposażenie i zaopatrzenie niezbędne do zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego na podstawie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 284, 322, 374 i 567); 4) pojazdu zarządu drogi; 5) pojazdu Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Służby Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Więziennej, Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywanego przez Służbę Celno-Skarbową oraz jednostek ochrony przeciwpożarowej, wykonującego zadania tych służb.

Wreszcie przepisy art. 140 aa ust. 1 oraz ust. 3 Prawa o ruchu drogowym przesądzają, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej którą wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, naczelnik urzędu celno-skarbowego lub zarządca drogi.

Dopełnieniem powyższej regulacji jest przy tym art. 140ab ust. 1. pkt 3 Prawa o ruchu drogowym (obowiązujący w dacie stwierdzonego naruszenia przepisów prawa jak i w dniu wydania kwestionowanej decyzji) według którego karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości - za brak zezwolenia kategorii VII:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że postępowanie administracyjne prowadzono w trybie przepisów Prawa o ruchu drogowym. Jak wynika z akt sprawy Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w piśmie z dnia 24 sierpnia 2020 r. wprost stwierdził brak podstaw do prowadzenia postępowania na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 2201) ponieważ kontrolowany podmiot wykonywał niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne, co wykluczało wdrożenie procedury związanej z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Stąd też zasadniczo chybiona okazała się argumentacja rozpatrywanej skargi, która oparta była na zarzutach dotyczących naruszenia art. 4 ust. 4 oraz art. 92 a ust. 7 pkt. 2 ustawy o transporcie drogowym. Należy podkreślić, że brak podstaw do nałożenia sankcji w trybie tej ustawy z uwagi na niezarobkowy charakter przewozu nie wyklucza wszczęcia postępowania na podstawie powołanych wyżej przepisów Prawa o ruchu drogowym. Takiej ewentualności nie wyklucza też fakt nałożenia mandatu przez Policję.

Pozostając przy ocenie argumentów skargi Sąd nie dopatrzył się uchybień związanych z koniecznością uwzględnienia wspomnianego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Dotyczył on bowiem kwestii implementacji do porządku krajowego obowiązków z dyrektywy 96/53/WE (warunki przemieszczania się po drogach krajowych pojazdów odpowiadających określonym w pkt 3.1 i pkt 3.4 załącznika nr I do dyrektywy 96/53/WE wartościom nacisku osi). Tymczasem nałożóna zaskarżoną decyzją kara nie ma związku z powyższą kwestią.

Dalej, odstępstwa od obowiązku uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego określają cytowane wyżej art. 64e Prawa o ruchu drogowym. Przy tym poza sporem jest to, że wypadki te nie wystąpiły w niniejszej sprawie, co zresztą prawidłowo zidentyfikował organ odwoławczy.

Przechodząc wreszcie do motywów stanowiska zajętego przez Sąd należy wyjaśnić – za uzasadnieniem decyzji SKO – że celem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją administracyjną organu pierwszej instancji. Reguła ta wynika zresztą z ogólnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego która została wyrażona w art. 15 k.p.a.

Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie podkreśla, że do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (wyrok NSA z dnia 11 listopada 1992 r., V SA 721/92, ONSA 1992/3–4, poz. 95).

A zatem obowiązkiem organu drugiej instancji jest przede wszystkim ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego. Przy tym - co do zasady – organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w oparciu o dowody zgromadzone przez organ pierwszej instancji z uwzględnieniem przepisów art. 136 k.p.a. (o czym dalej będzie mowa).

Następnie, ponowne rozpatrzenie materiału dowodowego powinno znaleźć odzwierciedlenie w prawidłowym uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego. Nie powinno budzić wątpliwości, że organ odwoławczy – podobnie jak organ pierwszej instancji winien jest w pełni respektować przepisy art. 107 pkt 6, w związku z § 3 k.p.a., które – wśród obligatoryjnych elementów decyzji przewidują jej uzasadnienie. Przy tym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W przypadku decyzji, której przedmiotem jest nałożenie obowiązku, w szczególności gdy ma on postać dolegliwej kary administracyjnej, obowiązek należytego uzasadnienia decyzji dodatkowo akcentuje kodeksowa zasada ogólna przekonywania. Wedle art. 11 k.p.a. organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Nie budzi zaś wątpliwości, że zagrożenie zastosowaniem przymusu państwowego wchodzi w grę w szczególności w przypadku decyzji nakładających sankcje pieniężne.

Podsumowując, prawidłowe uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, który utrzymuje w mocy rozstrzygnięcie w przedmiocie kary pieniężnej powinno w sposób jednoznaczny oraz przekonujący relacjonować przebieg własnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego w aspekcie ustalenia przewidzianych w przepisach prawa materialnego przesłanek zastosowania sankcji. Nie można zatem – tak jak uczyniło SKO – poprzestać na zrelacjonowaniu postępowania dowodowego przeprowadzonego przed organem I instancji.

W niniejszej sprawie stanowiący podstawę orzekania przez organy administracyjne materiał dowodowy został zgromadzony przez funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w Wałbrzychu z uwagi na kontrolę przeprowadzoną w dniu 24 lipca 2020 r. W ramach tych czynności stwierdzono ruch pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej, którego wysokość – według osób dokonujących kontroli – miałaby uzasadniać uzyskanie zezwolenia na przejazd takiego pojazdu w kategorii VII. Takie ustalenia – przy założeniu ich prawidłowości - bez wątpienia mogłyby stanowić podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie przepisów Prawa o ruchu drogowym i to niezależnie od tego, że funkcjonariusze wskazali, że stwierdzone przekroczenia wymiarów i dopuszczalnej masy pojazdu dawało podstawę do zastosowania sankcji przewidzianej jedynie w ustawie o transporcie drogowym (zob. Załącznik nr 1 do protokołu kontroli nr (...) z dnia 24 lipca 2020).

Problem jednak w tym, że wartość dowodowa dokumentów odzwierciedlających czynności dowodowe funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w Wałbrzychu w ogóle nie została oceniona w ramach postępowania odwoławczego przed SKO przez pryzmat ich kompletności i wiarygodności.

Przy tym organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do podstawowej kwestii w sprawie, a mianowicie prawidłowości dokonanego pomiaru, a w konsekwencji tego, czy można uznać, że wysokość kontrolowanego pojazdu była większa od przewidzianej w przepisach prawa.

To z kolei stanowi oczywiste naruszenie treści wyżej powołanych art. 107 pkt 6, w związku z § 3, w związku z art.11 oraz art. 15 k.p.a., w związku z art. 140 aa ust. 1 oraz art. 140ab ust. 1 Prawa o ruchu drogowym.

Dotykając kwestii kompletności zgromadzonego materiału dowodowego Sąd dostrzega jego braki. Po pierwsze, chociaż z przekazanych dokumentów wynikałoby, że czynności pomiaru wysokości pojazdu wykonano certyfikowanym urządzeniem – miernikiem laserowym, to w aktach sprawy brak kopii stosownego certyfikatu dla tego urządzenia. Co również istotne, protokół oględzin w którym odzwierciedlono ww. czynność został opatrzony datą 24 kwietnia 2020 r., chociaż z pozostałych dokumentów wynikałoby, że sankcjonowane wydarzenie miało miejsce w dniu 24 lipca 2020 r. Sąd nie wyklucza, że błędna data mogła być wynikiem oczywistej omyłki osoby sporządzającej protokół oględzin, niemniej kwestia to powinna zostać wyjaśniona. Należy wreszcie dostrzec, że akta sprawy nie zawierają dokumentacji fotograficznej, która miała stanowić załącznik protokołu oględzin. A taka dokumentacja – zgodnie z treścią protokołu – była wykonana.

Przy tym Sąd podkreśla, że wspomniane uchybienia nie oznaczają, że decyzję odwoławczą oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wydano bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Pamiętać jednak należy, że organ drugiej instancji jest kompetentny do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Zgodnie z treścią art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wobec podniesionych wątpliwości w ocenie Sądu stan sprawy niewątpliwie uzasadnia przeprowadzenie takiego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego przy zapewnieniu czynnego udziału strony. Oczywiście należy powtórzyć, że postępowanie takie powinno być skoncentrowane na określeniu wiarygodności przeprowadzonych pomiarów.

Należy dodatkowo zaakcentować, że obowiązek prawidłowego ustalenie stanu faktycznego sprawy nie odnosi się tylko samego faktu naruszenia obowiązku posiadania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii. Należy wskazać, że powołany wcześniej art. 140ab ust. 1 Prawa o ruchu drogowym w pkt 1-3 czytelnie różnicuje wysokość sankcji w zależności od skali przekroczenia dopuszczalnych wymiarów pojazdu (w tym wysokości). A zatem materiał dowodowy powinien wykazywać jednoznacznie nie tylko sam fakt naruszenia administracyjnego obowiązku posiadania zezwolenia jak i skalę tego naruszenia.

W tym stanie rzeczy uzasadnione było przyjęcie, że organ odwoławczy, przy wydaniu zaskarżonej decyzji, naruszył także normy art. 7, art. 77 § 1, art. 136 § 1, w związku z art. 140 aa ust. 1 oraz art. 140ab ust. 1 Prawa o ruchu drogowym.

W świetle powyższych ustaleń SKO ponownie rozpatrzy sprawę zgodnie z wymogami wynikającymi z powołanych wyżej przepisów k.p.a., mając na uwadze charakter przedmiotu sprawy (kara administracyjna) oraz wynikający z tego szczególny obowiązek zachowania dyrektyw procesowych wynikających z art. 7, art. 11 k.p.a. jak i skonkretyzowanych czynności procesowych organu administracyjnego określonych w art. 107 pkt 6, w związku z § 3 k.p.a. Organ odwoławczy weźmie również pod uwagę dyrektywy związane z jego pozycją toku instancji, które wynikają z treści przepisów art. 15 oraz art. 136 § 1 k.p.a.

W tym stanie sprawy Sąd, stwierdzając, że naruszenia opisanych wyżej norm postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w pkt I sentencji wyroku uwzględnił skargę i orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

W pkt II sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.