Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 481/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 124 ust 1, art. 124b ust 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 3 pkt 8
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant: starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Wojewody L. oraz [...]. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 691/16 w sprawie ze skargi T.T. na decyzję Wojewody L. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od T.T. na rzecz Wojewody L. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych oraz na rzecz [...] z siedzibą w L. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 listopada 2016r. sygn. akt II SA/Lu 691/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Wojewody L. z dnia [...] maja 2016r. nr [...]oraz decyzję Starosty P. z dnia [...] marca 2016r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Wspominany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] marca 2016r. Starosta P. na wniosek [...] S.A. w L. ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości o powierzchni 266,7m2, oznaczonej jako działka gruntu nr [...] o powierzchni 0,4907ha, położonej w B., stanowiącej własność T.T., poprzez udzielenie ww. Spółce zezwolenia na realizację inwestycji pod nazwą: "Przebudowa istniejącej linii napowietrznej 110 kV relacji [...] przebiegającej przez ww. działkę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia

organ odwołał się do treści art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015r. poz. 1774 ze zm.), dalej powoływanej

w uzasadnieniu jako "u.g.n.", i wskazał, że według wniosku [...] S.A. w L., przebudowa linii napowietrznej 110 kV relacji [...] miałaby polegać na przeciągnięciu przewodów fazowych i odgromowych skojarzonych ze światłowodem. Zdaniem organu jest to inwestycja celu publicznego, o jakiej mowa w art. 6 u.g.n., o znaczeniu ponadlokalnym i całkowitej długości 19.295km, przebiegająca przez obszary należące do trzech powiatów. Dzięki realizacji tej inwestycji dojdzie do zwiększenia pewności zasilania, poprawy jakości energii dostarczanej do odbiorców oraz zmniejszenia zagrożenia przeciążeniami linii, mogącymi powodować braki w dostawie energii elektrycznej. Inwestycja jest zgodna z decyzją nr [...] Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2015r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie z treścią decyzji ustalono warunki zabudowy inwestycji obejmującej realizację przebudowy linii napowietrznej 110Kv z zachowaniem tej samej trasy długości co istniejąca linia. Organ podkreślił, że wydanie decyzji jest konieczne, ponieważ mimo prowadzonych z właścicielem rokowań nie

udało się uzyskać jego zgody na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania przebudowy oraz ustanowienia służebności. Do porozumienia nie doszło również podczas rozprawy administracyjnej, zaś pismem z dnia [...] stycznia 2016r.

pełnomocnik Spółki twierdząc, że nie doszło do zawarcia ugody, wniósł o wydanie decyzji administracyjnej. Do wniosku o ograniczenie prawa własności dołączono mapę dla ustalenia służebności gruntowej dla działki nr [...], sporządzoną przez

uprawnionego geodetę i zarejestrowaną w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej Kartograficznej w P., na której uwidoczniono aktualny przebieg

linii oraz obrysowano i wyliczono powierzchnię nieruchomości, która została wskazana jako niezbędna do przeprowadzenia inwestycji. Zgodnie z załącznikiem mapowym obszar ograniczenia obejmuje pas o powierzchni 266m2, o szerokości 7,2m i 34m długości. W końcowej części decyzji organ wskazał na treść art. 124 ust. 4 i 6 u.g.n.

Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła T.T., właścicielka działki nr [...].

Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2016r. utrzymał w mocy decyzję Starosty P. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 124 ust. 1 u.g.n. i, podobnie jak organ I instancji, uznał, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego. Również – jego zdaniem – ograniczenie sposobu korzystania stało się konieczne, ponieważ rokowania z właścicielem nieruchomości o dobrowolne jej udostępnienie nie przyniosły rezultatu, o czym świadczy załączony do wniosku

protokół z przebiegu rokowań z dnia [...] kwietnia 2015r., z którego wynika, że wnioskodawca zaproponował jednorazowe wynagrodzenie za dobrowolne udostępnienie nieruchomości w wysokości 800zł, natomiast właścicielka oświadczyła, że nie wnosi zastrzeżeń co do budowy i wpisania służebności do księgi wieczystej przy spełnieniu warunku wynagrodzenia w postaci całorocznego czynszu, gdzie wysokość czynszu będzie uzależniona od wartości bieżącej dzierżawionej powierzchni pasa technicznego. Ponadto Spółka w piśmie z dnia [...] maja 2015r. przesłała umowę wraz

z propozycjami jej zawarcia. Do porozumienia jednak nie doszło, podobnie jak podczas rozprawy administracyjnej w dniu [...] października 2015r.

W ocenie Wojewody zakres ograniczenia sposobu korzystania z

działki nr [...], tj. powierzchnię 266,7m2 po 3,9m po obu stronach osi inwestycji liniowej, oznaczoną symbolami: [...], określa dokumentacja, przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w P. dnia [...] lipca 2015r., stanowiąca załącznik mapowy do decyzji. Organ zwrócił ponadto uwagę, że w myśl art. 124 § 1 u.g.n. rokowania o dobrowolne udostępnienie nieruchomości przeprowadzane są między właścicielem tej nieruchomości, a wnioskodawcą przed wniesieniem do organu I instancji wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.

Oświadczenie tylko jednej ze stron chęci prowadzenia rokowań w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego (odwoławczego) nie może być skuteczne,

bowiem organ odwoławczy bada prawidłowość przeprowadzonego postępowania i wydanego w jego rezultacie rozstrzygnięcia. Nie jest też rolą organu odwoławczego prowadzenie mediacji między tymi stronami, a wszelkie propozycje dotyczące warunków zawarcia umowy cywilnoprawnej winny być kierowane bezpośrednio do wnioskodawcy.

W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T.T. wskazała, że rozstrzygając wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nie jest wystarczające odwołanie

się do ustaleń planu lub decyzji w zakresie zagospodarowania działki i lokalizacji obiektu budowlanego. Konieczne jest zawarcie w decyzji rozstrzygnięcia o

usytuowaniu obiektu na działce. Dopiero to pozwala na ocenę zgodności z planem lub

z decyzją lokalizacyjną. Zdaniem skarżącej zakres ograniczenia prawa własności lub użytkowania wieczystego musi być ściśle określony, co oznacza, że musi ona wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela (użytkownika wieczystego) i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego. Samo odwołanie się w decyzji do wskazanych dokumentów jest niewystarczające. Tymczasem organ ograniczył postępowanie dowodowe do

przyjęcia za pewnik przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów.

Skarżąca zwróciła również uwagę, że skoro decyzja wydawana na podstawie art. 124 ust.1 u.g.n. stanowi wyjątek od konstytucyjnej ochrony prawa własności, wynikającej z art. 21 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, odstępstwo to powinno być możliwie jak najmniej dokuczliwe dla właściciela. Może zawierać tylko takie rozstrzygnięcia, które są zgodne z planem lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zatem decyzja powinna dotyczyć takiego obszaru działki, który jest niezbędny dla posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych. Tymczasem ze

zgromadzonego materiału w sprawie nie wynika zgodność decyzji lokalizacyjnej z treścią wniosku.

Skarżąca wskazała również na brak określenia w decyzji terminu wykonania robót budowlanych, chociaż wiadomo, że będą trwały łącznie nie więcej niż 15 dni w okresie od dnia [...] kwietnia 2016r. do dnia [...] listopada 2018r. Ponadto w jej ocenie nic nie stoi na przeszkodzie, aby wnioskodawca ponownie przystąpił do negocjacji. W mniemaniu skarżącej przeprowadzone rokowania należy bowiem uznać za iluzoryczne i zmierzające jedynie do wypełnienia ustawowego warunku złożenia wniosku o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Zaproponowana w rokowaniach jednorazowa kwota odszkodowania za

nieograniczone w czasie ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w żaden sposób nie przystaje do realnej szkody związanej z realizacją na jej działce inwestycji.

Odpowiadając na skargę Wojewoda L. podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi T.T., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd przywołując treść art. 124 ust. 1 u.g.n. wskazał, że istotą tego przepisu jest uzyskanie tytułu prawnego do władania nieruchomością na cele budowlane dla wybudowania określonych przewodów, ciągów, obiektów lub urządzeń infrastruktury technicznej bez

konieczności odbierania właścicielom lub użytkownikom wieczystym ich praw. Sąd zgodził się z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 16 marca 2016r. sygn. akt I OSK 1473/14, iż ograniczenie prawa własności nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n. może odnosić się jedynie do przyszłych, dopiero planowanych inwestycji przesyłowych. Zdaniem Sądu nie może

być natomiast stosowane dla uregulowania korzystania z nieruchomości w związku ze zwykłą eksploatacją już istniejących instalacji przesyłowych na nieruchomości. Zezwolenie, o jakim mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., może zatem zostać wydane przed rozpoczęciem na danej, ściśle określonej nieruchomości, konkretnego procesu inwestycyjnego lub wyjątkowo w trakcie realizacji inwestycji.

Następnie Sąd I instancji stwierdził, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, że wniosek [...] S.A w L. dotyczył przebudowy już istniejącej napowietrznej linii 110kV relacji [...], polegającej na przeciągnięciu przewodów fazowych i odgromowych skojarzonych ze światłowodem. Nie było więc podstaw do zastosowania art. 124 u.g.n., a roboty mogły zostać wykonane na podstawie art. 124b ust.1 ww. ustawy. Sąd przypomniał, że stosownie do tego ostatniego przepisu starosta, wykonujący zadanie

z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości,

służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej

oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów,

urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja

o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła [...] S.A. w L. Zaskarżając wyrok w całości, podniosła następujące zarzuty

naruszenia prawa:

I) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm., aktualnie: Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r. poz. 290 ze zm.), dalej powoływanej jako "Pr.bud", poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. pomimo poprawnego ustalenia, iż charakter planowanej inwestycji wskazuje na przebudowę, której definicja zawarta jest w art. 3 pkt 7a Pr.bud., to w ocenie Sądu I instancji należało zastosować w sprawie art. 3 pkt 8 Pr.bud., który wskazuje, że realizacja inwestycji polegać będzie na wykonywaniu prac remontowych, tj. wykonywaniu w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji lub konserwacyjnych;

2. art. 124b ust. 1 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że pomimo iż inwestycja pt. "Przebudowa istniejącej linii napowietrznej

110kV relacji [...]" polegać

będzie na przebudowie, wobec czego przy braku zgody właściciela przedmiotowej nieruchomości na wykonanie przebudowy ww. linii właściwe jest ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust 1 u.g.n., to – w ocenie Sądu I instancji – należało zastosować przepis art. 124b ust 1 u.g.n. regulujący wykonywanie prac związanych z remontem lub konserwacją;

II. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107

§ 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", które mogło mieć istotny

wpływ na wynik sprawy:

a). polegające na błędnym ustaleniu, iż wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości prowadziło do legalizacji uprzedniego zajęcia nieruchomości na cele infrastrukturalne, podczas gdy decyzja ta wywołuje skutek ex nunc, wobec czego nie ogranicza praw właściciela przedmiotowej nieruchomości do dochodzenia roszczeń z tytułu dotychczasowego korzystania przez skarżącego z ww. nieruchomości i nie legalizuje stanu bieżącego;

b). sporządzenie wadliwego uzasadnienia poprzez podjęcie rozważań co do legalności uprzedniego zajęcia nieruchomości, co stanowiło przekroczenie granic orzekania, brak wskazania, które ustalenia dokonane przez organy I i II instancji zostały przyjęte za słuszne oraz brak jakiegokolwiek odniesienia się do argumentów właścicielki nieruchomości, co uniemożliwia skarżącej kasacyjnie zajęcie stanowiska.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o

uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonego wyroku w całości oraz o ponowne rozpoznanie sprawy przez ten Sąd na tym samym posiedzeniu i oddalenie skargi T.T. w całości. W przypadku zaś nieuwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ww. wniosku, na podstawie art. 176 § 1

pkt 3 oraz art. 176 § 2 P.p.s.a. Spółka wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie oraz o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Ponadto wniosła o zasądzenie od T.T.

na swą rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych powiększonych o opłatę skarbową

uiszczoną od pełnomocnictwa.

Ponadto skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł także Wojewoda L. . Zaskarżając

wyrok w całości, podniósł następujące zarzuty naruszenia prawa:

1) naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy – art.133 § 1 P.p.s.a. poprzez błędną ocenę znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego, co skutkowało błędnym ustaleniem, że realizacja całej inwestycji celu publicznego pn. "Przebudowa istniejącej linii napowietrznej 110kV relacji [...] " polegała będzie jedynie na

przeciągnięciu przewodów fazowych i odgromowych skojarzonych ze światłowodem, podczas gdy powyższy zakres prac odnosi się jedynie do robót wykonywanych na działce nr [...], położonej w B., gm. N., stanowiącej własność T.T., zaś planowana inwestycja ma polegać na przebudowie istniejącej linii elektroenergetycznej, nie zaś na jej remoncie, bowiem roboty budowlane obejmować będą demontaż starych słupów, postawienie nowych słupów o

zmienionych parametrach fizycznych (zwiększona wysokość, rzadszy rozstaw na

trasie linii) z jednoczesną wymianą przewodów o innych właściwościach fizycznych i technicznych, co w istocie sprowadza się do rozbiórki obiektu budowlanego i wzniesienia go od nowa;

2) naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 144

§ 4 w związku z art.153 P.p.s.a. poprzez pominięcie jasnych i konkretnych wskazań w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do dalszego postępowania organu

administracji publicznej w sprawie;

3) naruszenie prawa materialnego – art. 3 pkt 7a i 8 Pr.bud. poprzez niezastosowanie art. 3 pkt 7a Pr.bud. i niewłaściwe zastosowanie art. 3 pkt 8 Pr.bud., polegające na przyjęciu, że realizacja całej inwestycji polegać będzie na wykonywaniu prac remontowych, w sytuacji gdy zgodnie z art. 3 pkt 8 Pr.bud. przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym, podczas gdy charakter wszystkich wykonywanych prac wskazywał na przebudowę, której definicja zawarta jest w art. 3 pkt 7a Pr.bud. stanowiącym, że przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót

budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji;

4) naruszenie prawa materialnego – art. 124 ust. 1 i art. 124b u.g.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 124b ust. 1 u.g.n. wobec błędnego ustalenia, iż przedmiotowa inwestycja pt. "Przebudowa istniejącej linii napowietrznej 110kV relacji [...]", polegać będzie na

wykonaniu prac związanych z remontem lub konserwacją, podczas gdy ma polegać

na przebudowie istniejącej linii elektroenergetycznej i wobec braku zgody właściciela przedmiotowej nieruchomości na wykonanie przebudowy linii elektroenergetycznej właściwe jest ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art.

124 ust 1 u.g.n.

W oparciu o powyższe zarzuty Wojewoda L. wniósł o uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zaskarżonego wyroku w całości, ponowne rozpoznanie na tym samym posiedzeniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie i oddalenie skargi T.T. w całości. W

przypadku zaś nieuwzględnienia powyższego wniósł o uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Ponadto

skarżący kasacyjnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przypisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania

Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest

zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku,

gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.

Obie skargi kasacyjne oparto na podstawach przewidzianych w art.

174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji podniesienia obu podstaw kasacyjnych, zasadą jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony,

można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego (vide: wyrok NSA z dnia 9 marca 2005r. sygn. akt FSK 618/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Odnosząc się zatem kolejno do postawionych w obu skargach kasacyjnych zarzutów naruszenia przepisów postępowania wypada wskazać, iż bezzasadne są zarzuty sformułowane w tym zakresie przez Wojewodę L.. Przepis art. 133 § 1 P.p.s.a. stanowi bowiem, iż – co do zasady, a wyjątek w tym zakresie przewidziany nie ma zastosowania w niniejszej sprawie – sąd wydaje wyrok

po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Natomiast zdanie drugie

przewiduje, iż wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Przyjmuje się, iż naruszenie określonej

w art. 133 § 1 P.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. jeżeli polega ono na: oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy; pominięciu istotnej części tych akt; oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (vide: K.Radzikowski, Orzekanie przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, ZNSA 2009, nr 2, s. 56 – 60.). Żadna z powyższych okoliczności nie jest przywoływana w skardze kasacyjnej na uzasadnienie postawionego zarzutu.

Natomiast błędna ocena dowodów znajdujących się w aktach sprawy – co podniesiono na uzasadnienie tegoż zarzutu – nie stanowi naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a., lecz

może stanowić o wadliwości dokonanej przez sąd I instancji oceny zastosowania przez organy regulacji odnoszących się do gromadzenia dowodów w toku postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.), przy czym zarzut ten winien był postawiony w powiązaniu z odpowiednim przepisem wynikowym stosownym przez

Sąd I instancji. Tak sformułowany zarzut nie został jednak w skardze kasacyjnej Wojewody L. postawiony. Skarga kasacyjna nie przywołuje jednocześnie okoliczności mogących wskazywać na naruszenie normy prawnej określonej w art. 133 § 1 zdanie drugie P.p.s.a. Tym samym zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. uznać wypada za chybiony.

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 144 § 4 w związku z art. 153 P.p.s.a. Art. 144 P.p.s.a. nie jest podzielony na dalsze jednostki redakcyjnie, a tym samym nie istnieje art. 144 § 4 P.p.s.a. Tak więc skarga kasacyjna w zakresie zarzutu naruszenia art. 144 § 4 P.p.s.a. jest wadliwie sformułowana, co uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku przez pryzmat powyższego zarzutu, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny ze względu na ograniczenia wynikające chociażby z

art. 183 § 1 P.p.s.a., nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy przede wszystkim wskazanie podstaw kasacyjnych (art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) rozumiane jako podanie konkretnych przepisów prawa, które w jego ocenie naruszył sąd I instancji. Wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony gdy wskazuje ona jako naruszony konkretny przepis, z podaniem numeru jednostki redakcyjnej przepisu. Tylko tak sprecyzowany zarzut pozwala ustalić granice zaskarżenia. Wskazywanie jako naruszonego przepisu, który nie istnieje nie czyni zadość powyższemu wymaganiu. (vide: postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 1997r. sygn. akt III CKN 29/97, OSNC 1997 nr 6-7, poz. 96; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2008r. sygn. akt I OSK 2034/06; wyrok NSA z dnia 22 lipca 2004r. sygn. akt GSK 356/04; wyrok NSA z dnia 10 maja 2011r. sygn. akt II OSK 2520/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Ponadto wypada dostrzec, iż przepis art. 144 P.p.s.a. reguluje kwestie momentu związania sądu wydanym wyrokiem, zaś sam zarzut kasacyjny postawiony w powyższy zakresie i jego uzasadnienie zupełnie abstrahują

od tych kwestii.

Trafne natomiast – podniesiono w skardze kasacyjnej [...] S.A. – zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. Odnosząc się do powyższego zarzutów wypada wskazać, iż Sąd I instancji uchylając kwestionowane decyzje organów obu instancji, w motywach zaskarżonego wyroku zaniechał odniesienia się do zarzutów postawionych

w skardze T.T. uznając, iż organy wadliwie prowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w oparciu o przepis art. 124 ust. 1 u.g.b., podczas gdy powinny były je prowadzić – z uwagi na zakres inwestycji, polegający jedynie na przeciągnięciu przewodów fazowych i odgromowych skojarzonych ze światłowodem – na postawie

art. 124b ust. 1 u.g.n. Tym samym Sąd I instancji uznał, iż zakres inwestycji obejmuje wykonanie czynności związanych z remontem, konserwacją lub usuwaniem awarii, o których mowa w powyższym przepisie, a tym samym nie stanowi przebudowy istniejącej linii energetycznej 110kV. Z powyższym zapatrywaniem trafnie nie zgadza się skarżący kasacyjnie kwestionując przyjęty przez Sąd I instancji zakres inwestycji.

W tym zakresie należy jasno wskazać, że w motywach zaskarżonego wyroku nie zostało wyjaśnione w oparciu o jakie przesłanki Sąd I instancji zakres inwestycji sprowadził wyłącznie do "przeciągnięcia przewodów fazowych i odgromowych skojarzonych ze światłowodem". Stanowisko Sądu pozostaje tym bardziej wątpliwe,

że inwestor wskazywał – a co nie było kwestionowane przez stronę skarżącą – iż przedmiotowa inwestycja liniowa obejmuje nie tylko wymianę samych przewodów, ale także wymianę istniejących słupów ma takie o innej wysokości, ich posadowienie w dotychczasowej linii inwestycji ale w innych miejscach, a także zmianę parametrów technicznych samej linii energetycznej. Ponadto wypada wskazać – co także zostało pominięte przez Sąd I instancji – iż inwestor legitymuje się wydaną dla

przedmiotowego przedsięwzięcia ostateczną decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego uznającą inwestycję za "przebudowę jednotorowej linii

napowietrznej". Powyższe pozwala zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, iż

stanowisko Sądu I instancji na temat charakteru przedmiotowej inwestycji wyrażone zostało w oderwaniu od jakiejkolwiek analizy kluczowych okoliczności sprawy, które winny być szczegółowo ocenione na gruncie regulacji prawnych różnicujących pojęcia "remontu" i "modernizacji" od "odbudowy". Skoro w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest kwestionowane, iż warunkiem uznania planowanych robót, jako przewidzianych w art. 124 u.g.n. bądź też w art. 124b u.g.n. jest precyzyjne wykazanie, że roboty te spełniają konkretne przesłanki określone w art. 3 pkt 6 – 8 Pr.bud. (vide: wyrok NSA z dnia 6 lutego 2018r. sygn. akt I OSK 1812/17; wyrok NSA

z dnia 12 maja 2011r. sygn. akt II OSK 827/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ), to na gruncie niniejszej sprawy brak odniesienia się przez Sąd I instancji do konkretnych okoliczności charakteryzujących przedmiotową inwestycję, przy jednoczesnym sformułowaniu tezy, iż inwestycja ta obejmuje jedynie czynności związane z konserwacją, remontem lub usuwaniem awarii, pozwala uznać zasadność zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. postawionego w związku z naruszeniem przepisów o gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.), a wobec nieuzasadnionego zakwestionowania ustaleń i oceny prawnej wyrażonej w motywach zaskarżonej decyzji, także art. 107 § 1 K.p.a.

Nie jest natomiast oparty na prawdzie zarzut naruszenia powyższych regulacji z uwagi na postawiony przez Sąd I instancji zarzut nielegalności zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod aktualnie funkcjonującą inwestycję liniową. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie Spółki, Sąd I instancji w lakonicznych motywach wyroku nie prowadził jakichkolwiek rozważań co do legalności dotychczasowego zajęcia nieruchomości, a w szczególności nie odnosił się do kwestii "legalizacji uprzedniego zajęcia nieruchomości na cele infrastrukturalne" w kontekście możliwości dochodzenia roszczeń za dotychczasowe korzystanie z tej nieruchomości. Tym

samym zarzut kasacyjny podnoszony w tym zakresie jest nieadekwatny do

okoliczności sprawy, a w szczególności chybiony jest zarzut, iż w tym zakresie Sąd I instancji wykroczył poza granice orzekania.

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej jedynie wówczas gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej

rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (vide: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, uwaga 7 do art. 141). Natomiast mankamenty uzasadnienia wyroku polegające na niedostatecznym rozwinięciu poszczególnych jego elementów, w sytuacji gdy pomimo tego zaskarżony wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, nie stanowią naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 28 listopada 2011r. sygn. akt I GSK 952/10; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2017r. sygn. akt I OSK 2693/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Przytoczone powyżej okoliczności sprawy wyraźnie wskazują, iż brak jest niejasności zarówno co do podstawy faktycznej, jak i prawnej zaskarżonego wyroku, natomiast wadliwość zaprezentowanej przez Sąd I instancji motywacji w ramach każdej z powyższych podstaw rozstrzygnięcia nie

stanowi o naruszeniu art. 141 § 4 P.p.s.a. Powyższe, na gruncie wymagań określonych przez przepis art. 174 pkt 2 P.p.s.a., bezzasadnym czyni zarzut naruszenia art. 141 §

4 P.p.s.a.

Przechodząc natomiast do zarzutów naruszenia prawa materialnego wypada uznać ich zasadność w zakresie wskazanym przez skarżących kasacyjnie.

Nie ulega bowiem wątpliwości, iż roboty związane z remontem, konserwacją i usuwaniem awarii, o których mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n. w swym najszerszym zakresie winny mieścić się w znaczeniu pojęciowym opisanym w art. 3 pkt 8 Pr.bud. i polegać na wykonywaniu w istniejącym obiekcie budowlanym czynności polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, w tym także z użyciem innych niż pierwotnie wyrobów, ale bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu, w tym bez zmiany jego charakterystycznych parametrów. Zmiana charakterystycznych parametrów obiektu w następstwie wykonania określonych robót, nie pozwala takich robót kwalifikować w oparciu o przepis art. 124b ust. 1 u.g.n., bowiem zależnie od zakresu tych robót mogą ona być kwalifikowane jako przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a Pr.bud. lub też jako odbudowa, rozbudowa, lub nadbudowa, a więc budowa w rozumieniu art. 3 pkt 6 Pr.bud. Nie może budzić wątpliwości, iż dokonanie kwalifikacji konkretnej inwestycji z punktu widzenia art. 3 pkt 6 – 8 Pr.bud. wymaga wnikliwej oceny całokształtu okoliczności spraw, w tym w szczególności dokumentacji projektowej i technologicznej planowanych robót. Dokonanie ustaleń w oparciu o powyższe okoliczności, iż planowane prace budowlane doprowadzą do zmiany takich

parametrów dotychczasowej inwestycji, jak chociażby wysokość słupów energetycznych lub szerokość ich rozstawu, zmian w zakresie napięcia lub natężenia elektroenergetycznego albo zmian mocy pola elektroenergetycznego winno prowadzić do konkluzji, iż tego rodzaju prace nie stanowią czynności związanych z remontem, konserwacją lub usuwaniem awarii w rozumieniu art. 124b u.g.n. lecz powinny być kwalifikowane odpowiednio do ich zakresu, a podstawą ich przeprowadzenia winno

być rozstrzygnięcie ograniczające właścicielowi sposób korzystania z nieruchomości,

o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie zarówno w sytuacji budowy infrastruktury (art. 3 pkt 6 Pr.bud.), jak i jej przebudowy

(art. 3 pkt 7a Pr.bud.).

Konkludując wypada wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uwzględnił skargi kasacyjne i uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd ten weźmie pod uwagę powyższe rozważania tyczące w szczególności niedostatecznej oceny charakteru robót stanowiących projektowaną inwestycję, w kontekście zastosowania w sprawie art. 124 ust. 1 bądź art. 124b ust. 1 u.g.n., a w sytuacji ewentualnego uznania, iż charakter tych robót wykracza poza dyspozycję art. 3 pkt 8 Pr.bud., rozpozna skargę T.T. odnosząc się do stawianych w niej zarzutów (art. 190 P.p.s.a.).

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie

art. 203 pkt 2 P.p.s.a.