Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 113/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 153, art. 145 par. 1pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3, art. 15, art. 49 b, art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3,
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7, art. 10 par. 1, art. 75, art. 77 par. 1, art. 78, art. 81, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 12
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi F. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 16 grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie prawidłowości wykonanych robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 lutego 2009 roku, nr [...]


UZASADNIENIE

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 lutego 2009 r., nr [...] stwierdził brak podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., w przedmiocie wybudowania ogrodzenia działek nr 104, 103 i 102 w D. obręb geodezyjny S. (będących własnością R.S.) usytuowanych w bezpośrednim sąsiedztwie działek nr 105 i 106/2 w D. (będących własnością F.K.).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na działkach nr 103, 104 i 102 w miejscowości D. w bezpośrednim sąsiedztwie działek oznaczonych nr 105 i 106/2 na podstawie zgłoszenia do Starosty Powiatowego zostało wykonane przez R. S. ogrodzenie z żelbetowych elementów prefabrykowanych. Przedmiotowe ogrodzenie na całej długości nie przekracza wysokości podanej w zgłoszeniu.

Organ podniósł, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 23 marca 2007 r., nr [...] stwierdził brak podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej przedmiotowego ogrodzenia w oparciu o art. 49 b ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 maja 2007 r., Nr [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt [...] uchylił obie opisane decyzje. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że stanowisko organów nadzoru budowlanego określające brak podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 49b Prawa budowlanego z 1994 r. było właściwe, jednak organy nadzoru budowlanego nie zweryfikowały zarzutów o nieprawidłowości wykonanych robót budowlanych pod kątem zagrożenia bezpieczeństwa ludzi tj. przesłanki określonej w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz czy przy dokonywaniu zgłoszenia nie doszło do naruszenia art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego.

Rozpatrując ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku wykonanych w dniu 12 czerwca 2008 r. oględzin w terenie ustalił, że ogrodzenie na terenie działek nr 102, 103, 104 w D. zostało wykonane w całości w oparciu o zgłoszenie dokonane Staroście a ponadto nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, gdyż słupy konstrukcyjne zostały zamocowane w gruncie w stopach betonowych. Ponadto ekspertyza techniczna sporządzona przez uprawnioną osobę potwierdza, że ogrodzenie zostało wykonane zgodnie ze sztuką i zasadami wiedzy budowlanej, płyty betonowe stanowiące wypełnienie konstrukcji ogrodzenia zostały usztywnione, konstrukcja ogrodzenia jest stabilna i nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia oraz zagrożenia środowiska.

Organ ustalił, że realizacja przedmiotowego ogrodzenia nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż ogrodzenie to wykonane zostało z 5 prefabrykowanych elementów, a więc nie jest to wysokość wymagająca uzyskania pozwolenia na budowę, ponadto nie pogarsza stanu środowiska.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł F. K. reprezentowany przez adwokat A. B., wskazując iż ogrodzenie zostało wykonane nieprawidłowo, stanowi zagrożenie bezpieczeństwa. Zarzucił także brak uprawnień sporządzającego ekspertyzę do oceny stanu technicznego ogrodzenia.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 16 grudnia 2009 r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, iż przeprowadzone zostało dodatkowe postępowanie dowodowe, które potwierdziło, że inwestor realizując ogrodzenie działki nie naruszył przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego. Przedmiotowa inwestycja została zrealizowana na podstawie skutecznego zgłoszenia, a jego konstrukcja (zgodnie z obliczeniami statycznymi zawartymi w ekspertyzie) jest stabilna, został spełniony warunek nośności, stateczności, a osiadanie nie przekracza wartości maksymalnych.

Odnosząc się do zarzutu kwestionującego uprawnienie "budowniczego" J. S. do sporządzenia ekspertyz – organ wyjaśnił, że uprawnienie to wynika z rozporządzenia Prezesa z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U z 1939 r., Nr 34 poz.216). Art. 364 tego rozporządzenia szczegółowo określa uprawnienia przysługujące osobom posiadającym taki tytuł. Osoby te uprawnione są do kierowania robotami budowlanymi z wyjątkiem robót dotyczących budynków zabytkowych, pomników i budynków monumentalnych jak również budynków większych o skomplikowanych konstrukcjach żelaznych i żelazo-betonowych oraz do sporządzenia projektów (planów) robót budowlanych, do kierowania którymi są one uprawnione. Zdaniem organu, przedmiotowe ogrodzenie nie stanowi skomplikowanej konstrukcji, zatem brak jest podstaw do podważenia uprawnień autora sporządzonej ekspertyzy jak też samej ekspertyzy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł F.K., reprezentowany przez pełnomocnika adwokata A. B..

Skarżący domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zarzuca naruszenie: art. 6 kpa; art. 10 § 1 kpa poprzez niezawiadomienie skarżącego o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem przed podjęciem decyzji z dnia 17 lutego 2009 r.; art. 36 § 1 kpa; art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § 1 kpa poprzez nierozstrzygnięcie wniosku dowodowego skarżącego z dnia 25 lipca 2008 r.; art. 107 § 3 kpa poprzez brak uzasadnienia odmowy przeprowadzenia dowodu w treści zaskarżonych decyzji organów obu instancji; art. 5 ust 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane; art. 29 ust 1 pkt 23 w związku z art. 30 ust 7 pkt 1 i 4 ustawy Prawo budowlane oraz zasady równości wynikającej z art. 32 Konstytucji RP.

Uzasadniając zarzuty skargi pełnomocnik wskazał, że wybudowane przez R. S. ogrodzenie wzdłuż granicy działek nr 102, 103 i 104 oraz nr 105 i 106/2 w D. stanowi istotną ingerencję w krajobraz, a także wpływa na sposób korzystania, komfort i cenę nieruchomości skarżącego. Ogrodzenie to rażąco koliduje z naturalnym krajobrazem łąk i pól uprawnych. Przeprowadzone w dniu 12 czerwca 2008 r. oględziny przez organ I instancji zostały sporządzone w oparciu o wąski pas ogrodzenia na granicy działek nr 103 i 105, podczas gdy granica biegnie dalej. Przedstawiciele organu I instancji nie dokonali oględzin od strony działek nr 105 i 106/2, stanowiących własność skarżącego. Ekspertyza techniczna wykonana w sprawie dotyczy tylko ogrodzenia prefabrykowanego na działkach nr 103, 104, 105, a więc została sporządzona z pominięciem działki nr 106/2. Skarżący nie brał udziału w wykonywaniu ekspertyzy, jak również wykonujący ekspertyzę nie mógł być obecny na działce nr 105 i 106/2, gdyż jest to teren ogrodzony. Pełnomocnik wskazał, iż ekspertyza nie została wykonana przez rzeczoznawcę budowlanego, tylko przez osobę posiadającą uprawnienia. Natomiast organ nadzoru budowlanego bezkrytycznie przyjął tak sporządzoną ekspertyzę jako dowód, w oparciu o który rozstrzygnął sprawę. W skardze podkreśla się, iż skarżący domaga się dla przedmiotowego ogrodzenia przeprowadzenia procedury uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż wymaga tego konieczność zabezpieczenia jego interesów zgodnie z art. 5 ust 1 pkt 9 Prawo budowlane. Takie ogrodzenie w istotny sposób ogranicza sposób korzystania z działki skarżącego, nawet gdyby było wykonane prawidłowo. Brak jest racjonalnego uzasadnienia, aby w procesie wydawania rozstrzygnięcia w przedmiocie wzniesienia obiektu budowlanego na granicy sąsiednich działek przez organy administracji uwzględniać jedynie interes inwestora. W niniejszym postępowaniu skarżący został pozbawiony możliwości korzystania z przysługującego mu prawa własności w sposób niezakłócony, dlatego należy stwierdzić że utrzymywanie przedmiotowego ogrodzenia narusza zasady współżycia społecznego oraz zakłóca korzystanie z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno – gospodarczego przeznaczenia nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 15 marca 2010 r. pełnomocnik uczestniczki postępowania R. S. wniósł o oddalenie skargi, polemizując z jej twierdzeniami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga F. K. zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo, w tym przepisy prawa procesowego w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozważając niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należy zauważyć obowiązki organów_@KON@_ wynikające z treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej p.p.s.a. Jak stanowi wymieniony przepis, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Stosownie do treści przytoczonego przepisu, wskazania co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu sądu administracyjnego, podobnie jak ocena prawna zawarta w tym orzeczeniu, stanowią postanowienia o charakterze wiążącym. Wskazania określają sposób prowadzenia postępowania w przyszłości, a ich celem jest uniknięcie ponownego popełnienia błędów w postępowaniu administracyjnym oraz określenie kierunku tego postępowania, natomiast ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie.

Jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt [...], uchylając wcześniejsze decyzje podjęte na podstawie przepisu art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.) Sąd nakazał przeprowadzenie ponownego postępowania w trybie przepisów art. 51 ust. 1 pt 2 i 3 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 tej ustawy. Nałożył na organy obowiązek dokonania ustaleń, czy stan przedmiotowego obiektu (ogrodzenia) oraz sposób jego wykonania mogą spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia a także czy doszło do naruszenia art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez ustalenie, czy ogrodzenie to podlega zgłoszeniu, czy też wymagało pozwolenia na budowę. Wskazał także Sąd, analizując przepis art. 7 i art. 77 § 1 kpa, że "organ administracji zobowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego i rozwianiu wszelkich wątpliwości pojawiających się w toku jego ustalania" (vide: fotokopia wyroku w aktach administracyjnych II instancji).

Jak wynika z okoliczności sprawy, realizacja wytycznych WSA w zakresie dokonania niezbędnych ustaleń polegała przede wszystkim na przeprowadzeniu w dniu 12 czerwca 2008 r. dowodu z oględzin z udziałem uczestniczki R. S. i jej pełnomocnika, pod nieobecność pełnomocnika skarżącego - powiadomionego o terminie (vide: protokół, zawiadomienie k. 77, 90 akt administracyjnych I instancji). Zgodnie z zapisami w protokole, oględziny dotyczyły działek nr 103 i 104 (należących do uczestniczki R. S.), gdzie nie stwierdzono, aby ogrodzenie zagrażało bezpieczeństwu ludzi, natomiast z uwagi na to, że działki nr 105 i 106/2 (będące własnością skarżącego), jak zapisano w protokole "stanowią teren podmokły", stwierdzono celowość wykonania orzeczenia technicznego potwierdzającego stan techniczny ogrodzenia.

Uczestniczka postępowania złożyła do organu I instancji ekspertyzę techniczną ogrodzenia, sporządzoną przez J. S. posiadającego uprawnienia "budowniczego", Nr upr. [...]. Z treści ekspertyzy wynika, że ogrodzenie poddane zostało oględzinom w dniu 19 czerwca 2008 r., ustalona została długość ok. 150 m i maksymalna wysokość 2,5m. Ogrodzenie zostało opisane jako betonowe, wykonane z materiałów prefabrykowanych (płyt betonowych i żelbetowych słupków). Według autora, wykonano je zgodnie ze sztuką budowlaną, a konstrukcja nie powoduje zagrożenia ludzi, mienia oraz zagrożenia środowiska (vide: ekspertyza k. 94 akt administracyjnych I instancji). Jak wynika następnie z akt sprawy administracyjnej, pełnomocnik reprezentujący stronę skarżącą, po zapoznaniu się z opisaną ekspertyzą, złożył do PINB wniosek o zwrócenie się do biegłego z zakresu budownictwa z listy biegłych (rzeczoznawców budowlanych), w celu wydania opinii dotyczącej stanu technicznego wybudowanego ogrodzenia na działkach 13, 104, 105 wzdłuż granicy oddzielającej nieruchomości R. S. oraz F. K.. We wniosku zakwestionowano uprawnienia J. S. do wykonania przedmiotowej ekspertyzy, jak również zgłoszono zarzuty merytoryczne do jej treści, kwestionując także prawidłowość wykonanych obliczeń statycznych (vide: wniosek k. 111 akt administracyjnych I instancji). Przedmiotowy wniosek nie został rozpatrzony przez organ I instancji, który wydał decyzję w dniu 17 lutego 2009 r. stwierdzającą brak podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego. Zarzuty strony przeciwko sporządzonej ekspertyzie uznano za niezasadne z tego powodu, że jak stwierdził organ osoba, która ją sporządziła ma wystarczające uprawnienia. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący domagał się między innymi rozpatrzenia wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w celu wydania opinii co do stanu technicznego przedmiotowego ogrodzenia i uzupełnienia w związku z tym postępowania dowodowego w trybie art. 136 kpa. Również zaskarżona decyzja nie odniosła się do zgłoszonego wniosku, ponawiając jedynie argumentację dotyczącą posiadania przez autora ekspertyzy dostatecznych uprawnień dla jej sporządzenia.

W przedstawionym stanie faktycznym, w ocenie Sądu, doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Oba organy nie rozpatrzyły skierowanych pod swoim adresem wniosków dowodowych, których celem było podważenie merytorycznej zawartości ekspertyzy stanu technicznego ogrodzenia złożonej przez uczestniczkę postępowania. Nie może podlegać aprobacie sytuacja, w której organ uznając, nawet trafnie, że autor sporządzonej ekspertyzy posiada uprawnienia do jej sporządzenia, nie dokonuje samodzielnej oceny tego dowodu, lecz ocenia tylko uprawnienia autora. Tymczasem w sytuacji, gdy przedmiotowy dowód jest kwestionowany, a stan ogrodzenia przedmiotem sporu, prawidłowo przeprowadzone postępowanie wymagało przynajmniej dokonania ustnego uzupełnienia ekspertyzy z udziałem stron i autora opinii, na rozprawie administracyjnej, stosownie do wymogu określonego w art. 89 § 2 kpa. Dodatkowe wyjaśnienia czy też uzupełnienia były celowe również z tego powodu, że skarżący poddaje w wątpliwość, czy w rzeczywistości autor opinii dokonał oględzin ogrodzenia, szczególnie na odcinku wskazanym w protokole oględzin z dniu 12 czerwca 2008 r. Niemniej istotne jest, że strona złożyła w postępowaniu administracyjnym dwukrotnie, do obu organów, wnioski o powołanie biegłego (rzeczoznawcy), co podlegać powinno ocenie stosownie do treści art. 78 kpa. Niewątpliwie żądanie strony w niniejszej sprawie było usprawiedliwione tym, że okoliczność stanu technicznego ogrodzenia ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy (por. art. 78 § 1 kpa). Nieuwzględnienie tego żądania może nastąpić tylko w okolicznościach, o których mowa w art. 78 § 2 kpa, ale żaden z organów nie dokonał oceny wniosku skarżącego pod kątem wymienionych w tym przepisie przesłanek. Tymczasem w sytuacji, gdy ustalony stan faktyczny był podstawą dla negatywnego rozstrzygnięcia (niekorzystnego dla strony inicjującej niniejsze postępowanie), a przedmiot sprawy stanowi istotę sporu uczestniczących w nim stron, na organie ciążył szczególny obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy i przeprowadzenia postępowania dowodowego w taki sposób, by wszystkie wątpliwości zostały wyjaśnione. Nie służy obowiązkowi prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) nieprzeprowadzenie dowodów żądanych przez stronę ani też brak oceny zasadności takiego żądania. Sporna ekspertyza nie mogła zostać uznana za dowód przesądzający w sprawie tylko z tego powodu, że według organu jej autor posiada uprawnienia wystarczające dla jej sporządzenia. Tym samym oba organy naruszając wymienione wyżej przepisy postępowania naruszyły także przepis art. 153 p.p.s.a., bowiem wbrew wytycznym Sądu zawartym w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r. zaniechały wszechstronnych ustaleń w sposób gwarantujący zachowanie zasady wynikającej z art. 7 kpa (w związku z art. 77 § 1 kpa). Przeprowadzenie dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego ma bowiem na celu rozwianiu wszelkich wątpliwości pojawiających się w toku jego ustalania. Takie zaś wątpliwości w niniejszej sprawie istnieją, wobec arbitralnego i niczym nie popartego stanowiska obu organów co do wartości dowodowej ekspertyzy sporządzonej dla potrzeb niniejszego postępowania administracyjnego.

Trzeba się dalej zgodzić ze skarżącym, że poza opisanymi naruszeniami zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa, ponieważ organ nie wskazał motywów nieprzeprowadzenia wnioskowanego dowodu, co powinien był uczynić stosownie do treści art. 78 kpa. Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ administracji państwowej może nie uwzględnić żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu jedynie wtedy, gdy nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzenia dowodów lub w czasie rozprawy i to w zasadzie wtedy, gdy żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Trzeba zatem zauważyć, że przedmiotowe wnioski dowodowe zostały zgłoszone w odpowiednim terminie i dotyczyły formalnie istotnych okoliczności sprawy, zatem nie można byłoby jednoznacznie zarzucić skarżącemu aby zgłaszał je dla przedłużenia postępowania. Taki zarzut można natomiast w szczególności postawić organowi I instancji, który pominął wniosek zgłoszony niezwłocznie po zapoznaniu się strony z kwestionowaną ekspertyzą, a decyzję wydał ze znacznym, nieuzasadnionym opóźnieniem. Również organ II instancji nie odniósł się do złożonego wniosku ani do uchybień popełnionych w tym zakresie przez organ I instancji. Organ administracji jest uprawniony do oceny potrzeby przeprowadzenia dowodu i nie naruszy przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli odmówi przeprowadzenia dowodu, powołując się na jego zbędność, czego jednak w niniejszej sprawie zaniechano. Niemniej w ocenie Sądu nie można byłoby przyjąć zasadności odmowy przeprowadzenia przez organ odwoławczy wskazanego dowodu, bowiem organ I instancji nie wyjaśnił istotnych okoliczności w sposób bezsporny.

W dalszej kolejności należy wskazać, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., że opisany wyżej wyrok WSA tak samo wiążący charakter jak dla organu ma dla następnie orzekającego sądu administracyjnego. Sąd administracyjny, który ponownie orzeka w sprawie może uwzględnić skargę na decyzję tylko, jeżeli organ administracyjny nie zastosuje się do oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu poprzednio zapadłego w tej sprawie wyroku (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1665/2009 (Baza orzeczeń LexPolonica nr 2226830 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Takie zaś uchybienia w niniejszej sprawie, które uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd kontrolując niniejszą sprawę zauważa. Związanie sądu dokonaną sądową oceną prawną traci swoją moc tylko w trzech wypadkach: w razie zmiany ustawy, zmiany (już po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz w wypadku wzruszenia przedmiotowego orzeczenia w przewidzianym prawem trybie (por. m. in. wyrok NSA z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1844/2007, Baza orzeczeń LexPolonica nr 2036814 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Żaden z wymienionych wyżej przypadków nie zaistniał w rozpoznawanej sprawie, wobec czego ocena prawna i wytyczne WSA w Gdańsku zawarte w wyroku wydanym w sprawie sygn. akt [...] pozostają aktualne i zachowują moc wiążącą.

Uzasadniony jest także zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 kpa, który Sąd postrzega w związku z art. 81 kpa, w sytuacji, gdy strona składała w toku postępowania przed organem I instancji wniosek dowodowy, ponowiony następnie w odwołaniu. Skoro organ II instancji uznał za niecelowe przeprowadzenie wnioskowanego dowodu, w istocie powinien był umożliwić stronie przed wydaniem zaskarżonej decyzji wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, materiałów i żądań (art. 10 § 1 kpa). Także organ I instancji wydał decyzję wiele miesięcy od złożonego wniosku, nie dokonując zawiadomienia, o którym mowa w art. 10 § 1 kpa. W opisanych okolicznościach sprawy naruszenie tego przepisu Sąd może uznać za istotne. Strona nie była bowiem powiadomiona o zamknięciu postępowania dowodowego w sytuacji, gdy składała zarzuty przeciwko złożonej ekspertyzie (opinii mającej charakter prywatny) wraz z konkretnym wnioskiem dowodowym, który powinien zostać rozpatrzony jako wniosek o powołanie niezależnego biegłego. Należy przy tym wyjaśnić skarżącemu, że wskazany dowód (ekspertyza) wraz z innymi dowodami zebranymi w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego stanowi materiał podlegający przez organ administracji publicznej ocenie według reguł określonych w art. 80 kpa. W szczególności za takim stanowiskiem przemawia treść przepisu art. 75 § 1 zdanie pierwsze kpa, zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jednakże dokonując opisanych wyżej ustaleń organy naruszyły zasadę prawdy obiektywnej wynikającą z art. 7 kpa, rozumianą jako podejmowanie wszelkich czynności zmierzających do wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym, w celu ustalenia stanu rzeczywistego. Nadto zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie został oceniony przez organy w sposób określony w art. 80 kpa, przez co wyprowadzone przez organy wnioski jako nazbyt dowolne naruszają zasadę swobodnej oceny dowodów.

Zaniechanie przeprowadzenia wskazanego przez stronę dowodu prowadzi do wniosku, że w szczególności organ II instancji, skutkiem braku wyczerpujących ustaleń, w sposób co najmniej przedwczesny, a więc nieuprawniony, dokonał oceny, iż budowa przedmiotowego ogrodzenia nastąpiła w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ludzi i mienia. Podkreślić należy, że tylko wszechstronne i prawidłowe ustalenia mogą być podstawą dla rozstrzygnięcia na podstawie skonkretyzowanej normy prawa materialnego, którego to obowiązku w niniejszej sprawie, skutkiem istotnych błędów w postępowaniu, organy nie dochowały.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze wskazać należy, że nie mogą one zostać uwzględnione. Zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP jest nietrafny, skarżący błędnie utożsamia naruszenie przez organy prawa procesowego na skutek wadliwie przeprowadzonego postępowania z naruszeniem zasad konstytucyjnych, co w kontrolowanej sprawie nie jest tożsame.

Nie są także uzasadnione zarzuty dotyczące kwestionowania uprawnień autora ekspertyzy znajdującej się w aktach administracyjnych. Trafnie organ odwoławczy wywiódł, na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie nabycia uprawnień przez wymienionego, iż mógł on sporządzić przedmiotową opinię, dotyczącą obiektu budowlanego (ogrodzenia), pozostającego w ramach posiadanych uprawnień budowniczego. Uprawnienia "budowniczego" nadawane były według reguł określonych przepisami rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939 r., Nr 34, poz. 216, zm. Dz. U. z 1949 r., Nr 4, poz. 20). Przepisy tego rozporządzenia straciły moc z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46, ze zm.), a więc od 14 sierpnia 1961 r. Jednakże, zgodnie z treścią przepisu przejściowego tej ustawy – art. 90 ust. 2 osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nabyły prawo do kierowania robotami budowlanymi lub do kierowania robotami budowlanymi i sporządzania projektów budowlanych tych robót na podstawie art. 361-365 i 369-371 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216 z późniejszymi zmianami), zachowują te prawa nadal. Kolejne ustawy Prawo budowlane również zawierają regulacje przejściowe dotyczące nadanych już uprawnień. Ustawa z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.) rozstrzyga o tym w art. 67 stanowiąc, że osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy uzyskały prawo projektowania i kierowania robotami budowlanymi, zachowują nadal w dotychczasowym zakresie uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie; ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. w art. 104 przewiduje, że osoby, które, przed dniem wejścia w życie ustawy, uzyskały uprawnienia budowlane lub stwierdzenie posiadania przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, zachowują uprawnienia do pełnienia tych funkcji w dotychczasowym zakresie. Tak więc mimo zmiany stanu prawnego J. S. posiada ważne uprawnienia w zakresie wskazanym przepisami art. 364 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. Natomiast przywołany w skardze art. 15 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nie może mieć zastosowania, ponieważ postanowienia tego przepisu odnoszą się wyłącznie do "rzeczoznawcy budowlanego", normując w szczególności wymogi, jakie winna spełniać osoba ubiegająca się o nadanie takiego tytułu, a także wskazując organ właściwy do wydania decyzji w przedmiocie nadania wspomnianego tytułu. Tymczasem autor przedmiotowej ekspertyzy wprawdzie nie posiada uprawnień rzeczoznawcy budowlanego, co jest niesporne, ale jednak nie oznacza, iż nie może sporządzić oceny stanu technicznego określonego obiektu budowlanego.

Chybione są także zarzuty skargi odwołujące się do stwierdzeń, że przedmiotowe ogrodzenia narusza zasady współżycia społecznego, wywodzące uprawnienia skarżącej z przepisów dotyczących ochrony własności. Przede wszystkim prawo własności podlega ochronie przed sądem powszechnym. Organy budowlane nie wchodzą w materię zastrzeżoną dla sądów, a normy prawa cywilnego nie mogą decydować o zasadności rozstrzygnięć podejmowanych na podstawie Prawa budowlanego. Nadto Sąd zwraca uwagę, że zakres postępowania wyznaczają wytyczne WSA zawarte w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r., nakładające obowiązek przeprowadzenia postępowania na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3 (w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3). Błędnie także wywodzi skarżący zasadność swych twierdzeń z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2006/06, odnoszącego się do legalności budowy przy granicy, bowiem wyrok ten w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania, a jego wytyczne nie wiążą Sądu orzekającego w tej sprawie, lecz tylko w sprawie, będącej przedmiotem kontroli NSA na skutek skargi kasacyjnej. Przytoczone w skardze twierdzenia NSA, z którymi nie sposób zresztą polemizować, bo Sąd je podziela, odnoszą się w okolicznościach wymienionej sprawy do budowy przy granicy obiektów budowlanych, które nie są ogrodzeniem. Ze swej istoty ogrodzenie, które w okolicznościach niniejszej sprawy może być obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, a także urządzeniem budowlanym (art. 3 pkt 9), służy wygrodzeniu (oddzieleniu) działki gruntu przeznaczonej pod zabudowę, zatem sytuowane jest przy granicy tej działki z działkami sąsiednimi. W szczególności nie stosuje się do ogrodzenia § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.), bowiem postanowienia tego przepisu odnoszą się wyłącznie do budynków (i ich części).

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji zastosuje się do oceny prawnej przedstawionej powyżej i przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w opisanym zakresie. W szczególności wyznaczy rozprawę administracyjną z udziałem stron i autora ekspertyzy J. S., rozważając następnie wniosek strony skarżącej o powołanie niezależnego biegłego, który może być uzasadniony w okolicznościach kontrolowanej sprawy. Organ nadal uwzględnia wiążące wytyczne wyroku WSA z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt [...]. Jednocześnie zwraca się skarżącemu uwagę, że może we własnym zakresie zlecić przeprowadzenie wnioskowanego dowodu (mającego charakter kontropinii) wybranemu przez siebie rzeczoznawcy. Dowód ten będzie równorzędny wraz z innymi dowodami zebranymi w sprawie oraz podlegający ocenie stosownie do treści art. 80 kpa.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił obie wydane w sprawie decyzje oraz stosownie do art. 152 p.p.s.a. orzekł o ich wstrzymaniu.