Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 56/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 ust. 1 i 2, art. 2 ust. 2, art 1a pkt 3
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi N. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. – ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 8 poz. 60 z 2005r. ze zm./ w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 3 ust. 1 i art. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. Nr 121 poz. 844 z 2006r. ze zm./ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania N. D. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia [...]r. określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok [...], utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji określił N. D. podatek od nieruchomości za [...]r. w kwocie [...] zł po przeprowadzeniu postępowania podatkowego i stwierdzeniu, iż podatnik błędnie zakwalifikował grunty o powierzchni [...] m2 położone pod napowietrzonymi liniami energetycznymi.

Organ I instancji ustalił, że sporne grunty są wyłączone z produkcji rolnej i leśnej, w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego oznaczone są symbolem Tr – tereny różne ([...] m2) i podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości oraz Ls – lasy ([...] m2), R – grunty rolne ([...] m2), które podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości tylko w przypadku zajęcia ich na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż leśna i rolna.

Za bezsporne organ uznał, że na wskazanych gruntach znajdujące się w zarządzie N. D., posadowione są linie energetyczne będące własnością "zakładów energetycznych". Mając na uwadze określenie gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – art. 1a pkt 3 ustawy – organ wskazał, że wskazane grunty spełniają przesłanki tego określenia i zgodnie z przepisem art. 3 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych na N., jako podmiocie faktycznie władającym gruntami ciąży obowiązek podatkowy.

Konstrukcja podatku od nieruchomości wskazuje, że należy on do grupy podatków od posiadania majątku, co oznacza, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest podmiot, który faktycznie włada tym majątkiem. Jak organ ustalił grunty zostały udostępnione "zakładom energetycznym" na posadowienie na nich słupów przesyłowych oraz rozciągnięcie pomiędzy nimi sieci energetycznych, a także w celu utrzymania i umożliwienia eksploatacji linii elektroenergetycznych. To wskazuje, że grunty te zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej związanej z przesyłaniem energii elektrycznej, a więc działalności innej niż działalność leśna i rolna. Na wyłączenie przedmiotowych gruntów z produkcji leśnej wskazuje fakt, że większość gruntów pod liniami elektroenergetycznymi została sklasyfikowana w ewidencji gruntów jako tereny oznaczone symbolem Tr. Zostały one wydzielone specjalnie na potrzeby tych linii energetycznych. "Z. " na podstawie decyzji administracyjnych wnosiły wszelkie opłaty i odszkodowania związane z uzyskaniem zgody na ich budowę oraz uiszczały odszkodowania za wyłączenie gruntów z produkcji leśnej. Na przedmiotowych gruntach działalność leśna przez Nadleśnictwo nie jest prowadzona.

Wskazując na powyższe, organ podatkowy I instancji wywiódł, że choć zarządcą gruntów nie jest przedsiębiorca (N.) to zgodnie z przepisem art. la pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, grunty te jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu według stawek najwyższych, a podatnikiem jest N.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie w części dotyczącej podatku w kwocie [...] zł podnosząc, że wskazane w decyzji przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie mogą mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż Nadleśnictwo obowiązuje pismo Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych. Skarżący podał własne wyliczenie podatku od gruntów położonych pod liniami energetycznymi, którego łączna kwota wynosi [...] zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpatrując odwołanie wskazało, że zgodnie z art. 2 ust. l ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Z kolei, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają te grunty, które nie są użytkami rolnymi i lasami jako opodatkowane podatkiem rolnym i leśnym z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 ustawy), zaś na gruncie art. 3 ust. 1 pkt 4 w/w. ustawy, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (...).

Dalej SKO wskazując na przepisy art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy podatkowej wywiodło, że grunty, które są użytkami rolnymi i leśnymi jeżeli są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości a obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania (gruntów) wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w Zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władającymi nieruchomościami.

W sprawie, spór dotyczy opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów symbolem Tr.

W toku postępowania ustalono, że posiadaczem spornych gruntów w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych są zakłady energetyczne E. O. Spółka z o.o., korzystające z gruntów na których posadowione linie energetyczne na podstawie stosownych decyzji administracyjnych po uiszczeniu stosownych opłat i odszkodowań za wyłączenie gruntów z produkcji leśnej.

Za bezsporne organ odwoławczy uznał, że zarządcą spornych gruntów jest N. D. jako jednostka Lasów Państwowych na których nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy – prawo o działalności gospodarczej.

Sporne grunty bezumownie zajmuje Spółka E. O., na których prowadzi działalność gospodarczą co wynika z pisma z dnia [...]r. L.dz. [...], w którym N. D. potwierdza, że brak jest stałego porozumienia regulującego wjazd Spółki E. O. na grunty pod liniami energetycznymi w celu wykonania prac eksploatacyjnych i napraw. N. udostępnia teren każdorazowo na podstawie zgłoszeń o konieczności przeprowadzenia przez Spółkę E. prac, ze wskazaniem konkretnych linii i ich lokalizacji. Również Spółka E. pismem z [...]r. wyjaśniła, że wykonywanie prac eksploatacyjnych i napraw (linii przesyłowych) uzgadnia na bieżąco z N., a przykładem takiego postępowania jest pismo Spółki z [...]r., gdzie informowano o czasie, miejscu i zakresie prac wykonywanych w pasie linii energetycznych.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ odwoławczy uznał, że N. włada przedmiotowymi gruntami, na których Spółka E. O. prowadzi działalność gospodarczą dlatego uznał za zasadne podzielić trafność ustaleń i ocen organu I instancji, który uznał przedmiotowe grunty za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i określił podatek od nieruchomości N. D., jako jednostce, która Spółce, spornych gruntów na podstawie umowie cywilnoprawnej nie przekazała.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., N. D. zarzuciło decyzji SKO z [...]r. obrazę przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania materiału dowodowego oraz jego wszechstronnego rozważenia i oceny i wniosło o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy D.

W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że kwestionuje określenia podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł za grunty pod liniami energetycznymi.

Zdaniem skarżącego, SKO jest w swoich ocenach niekonsekwentne albowiem skoro uznaje, że podatek od nieruchomości należy do grupy podatków od posiadania majątku, to oznacza, że podatnikiem tego podatku winien być podmiot (osoba), która faktycznie tym majątkiem włada. Liniami energetycznymi włada Spółka E. w P., a nie N. D.

Organ odwoławczy będąc niekonsekwentnym, przyznał rację organowi I instancji, określając zobowiązanie podatkowe skarżącemu, zamiast Spółce E., podnosząc, że "zakłady energetyczne, na podstawie decyzji administracyjnych ponosiły wszelkie opłaty i odszkodowania za wyłączenie gruntów z produkcji leśnej.

Dalej skarżący wskazał, że na przedmiotowych gruntach nie jest prowadzona działalność leśna, a działalność gospodarczą prowadzi inny podmiot. Zdaniem skarżącego N., skoro linie energetyczne służą do prowadzenia działalności gospodarczej "zakładów energetycznych" to konsekwencją takiego stwierdzenia winno być przypisane podatku zakładom na podstawie art. 1a pkt 3 ustawy. W konsekwencji, skarżący wywiódł, iż nastąpiło błędne przyjęcie osoby podatnika przez pominięcie wskazanych wyżej faktów.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazując na argumenty przywołane w uzasadnieniu decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł , co następuje:

Rozpoznając wniesioną skargę, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności, czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 p.p.s.a.). Jednocześnie przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawę prawną. Sąd administracyjny dokonuje zatem kontroli legalności działań administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).

Mając na uwadze powyższe kryteria, Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę, uznał, iż skarga nie jest zasadna.

Z akt sprawy wynika, że na gruntach zarządzanych przez N. D., posadowiona jest linia energetyczna napowietrzna, eksploatowana przez Spółkę E. O. z P/. To oznacza, że na gruntach zarządzany przez N., inny podmiot prowadzi działalność gospodarczą związaną z przesyłaniem energii elektrycznej. Dalej uznano za bezsporne, że Spółka E. korzysta z gruntów zarządzanych przez N. bezumownie, zabiegając i ustalając każdorazowo o zgodę na wykonanie prac na terenie zajętym pod linie przesyłowe związanych z ich eksploatacją. Przy tak ustalonym stanie faktycznym spornym jest, na kim ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, od gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej a pozostających w zarządzie N. D. Czy na zarządcy, który faktycznie włada gruntem, czy na podmiocie prowadzącym na części gruntów pozostających w zarządzie N., działalność gospodarczą w zakresie przesyłania energii elektrycznej, nie mając do tych gruntów żadnego tytułu prawnego.

Przepis art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym Spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące :

1. właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych z zastrzeżeniem ust. 3,

2. posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,

3. użytkownikami wieczystymi gruntów,

4. posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie,

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Z kolei, przepis art. 3 ust. 2 stanowi, że obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władającymi nieruchomościami lub obiektami budowlanymi.

Uwzględniając treść przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowiącego, że grunty rolne i leśne zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości należy stwierdzić, iż zasadą jest obowiązek płacenia podatku od nieruchomości przez N. jako zarządcę nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa, jeżeli nie została przekazana we władanie innemu podmiotowi.

W sprawie bezspornym jest, że Spółka E. O. "korzysta na terenie N. z gruntów pod liniami energetycznymi bezumownie" – patrz pismo N. D. z dnia [...]r. L.d.[...].

W realiach sprawy pozostaje zatem do rozważenia kwestia, czy o obowiązku płacenia podatku decyduje władanie gruntem czy, jak wskazuje skarżący fakt korzystania z gruntu w celu prowadzenia działalności gospodarczej.

Zdaniem Sądu, organy podatkowe trafnie oceniły, że skoro podmiot prowadzący działalność gospodarczą korzysta z gruntu bez tytułu prawnego, to zgodnie z cytowanym przepisem art. 3 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązek podatkowy w podatku od gruntów pozostającego w zarządzie N., oznaczonych w ewidencji gruntów symbolami Tv, Ls i R, obciąża N.

Ocena powyższa wynika z konstrukcji podatku od nieruchomości, która obowiązek podatkowy przypisuje podmiotowi mającemu tytuł prawny do nieruchomości i faktycznie nieruchomością władającemu.

Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. w sprawie ISA/Ol-38/08, stwierdzając, że obowiązek podatkowy nie ciąży na N., jeżeli nie władają faktycznie nieruchomościami znajdującymi się w ich zarządzie (nie posiadają ich).

Dlatego nietrafne są zarzuty skargi, że organy podatkowe przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wszechstronnej oceny materiału dowodowego naruszyły przepisy postępowania podatkowego w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W postępowaniu podatkowym nie mogło dojść do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego albowiem postępowanie to regulują przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 8 poz. 60 z 2005r./.

Wskazany w uzasadnieniu skargi przepis art. 1a pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi wyjaśnienie określeń użytych w ustawie, a w tym przypadku znaczenia "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej".

W sprawie zostało wykazane, że Spółka E. O. korzysta z gruntów na których posadowione są linie przesyłowe bez tytułu prawnego, a zatem zgodnie z przepisem art. 3 ust. 2, na skarżącym ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.

Dla wyczerpania krytyki zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wyraził oceny o posiadaniu spornych gruntów przez Spółki E. nie wyjaśniając z czego to posiadanie wynika oraz przywołał decyzje wydane w czasie realizacji inwestycji obejmującej przedmiotowe linie przesyłowe ale zdaniem Sądu nie ma to wpływu na treść rozstrzygnięcia, skoro w innym fragmencie uzasadnienia wskazuje na ustalenie mające potwierdzenie w oświadczeniach strony, że skarżący faktycznie zarządza i włada gruntem.

Mając powyższe na uwadze, uznając, że zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/, skargę oddalił.