Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2375/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Anna Falkiewicz-Kluj WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D.H. na postanowienie Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii na rzecz skarżącego D.H. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 2375/20

UZASADNIENIE

Minister Rozwoju postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania D. H., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...] - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Przedmiotowe postanowienie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], Wojewoda [...] orzekł w pkt i o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...] zł, za nieruchomość położoną w gminie S. obręb [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, w pkt 2 o przyznaniu odszkodowania ustalonego w pkt 1 niniejszej decyzji w całości na rzecz właściciela nieruchomości opisanej w punkcie 1 decyzji – D. H. oraz w pkt 3 o zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, reprezentowanego przez Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...], do zapłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył D. H.

Minister Rozwoju postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Organ w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 Kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, s gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

Stosownie do art. 39 Kpa organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia (art. 46 § 1 Kpa).

W myśl art. 40 § 1 Kpa pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu. jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 Kpa).

Organ odwoławczy wskazał, co wynika z treści zaskarżonej decyzji, że Wojewoda [...] zamieścił prawidłowe pouczenie odnośnie możliwości i terminu na złożenie odwołania.

Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2020 r., wynika, że została ona doręczona D. H. w dniu 24 lutego 2020 r.

Zatem termin na złożenie odwołania upłynął w dniu 9 marca 2020 r. (poniedziałek).

Tymczasem jak wynika z akt sprawy, odwołanie D. H., reprezentowanego przez adw. L. L. zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu przepisów ustawa Prawo pocztowe (Dz.U. z 2018 r. poz. 2188, ze zm.) w dniu 10 marca 2020 r. Do odwołania nie dołączono wniosku o przywróceniu terminu do jego wniesienia.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że jest zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie od kwestionowanego przez stronę rozstrzygnięcia zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie.

Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sadu Administracyjnego uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 Kpa. Rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony na wniosek strony, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2Kpa).

Skargę na postanowienie Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył D. H.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucał :

1. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, iż odwołanie pełnomocnika skarżącego od decyzji Wojewody [...] nr [...] wniesione zostało w dniu 10 marca 2020 r., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem skutkowało bezpodstawnym stwierdzeniem iż, doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] nr [...], a w konsekwencji błędnym zastosowaniem przepisu art. 134 kpa.

Działając z ostrożności procesowej zaskarżonemu postanowieniu zarzucał także:

2. naruszenie art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374) poprzez jego niezastosowanie, czego wyrazem jest uznanie, iż doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] nr [...], mimo iż termin do jego wniesienia pozostawał zawieszony w okresie od dnia 8 marca 2020 r. do dnia 16 maja 2020 r.

Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie od w/w decyzji do Ministra Rozwoju w dniu [...] marca 2020 r. Odwołanie nadano przesyłką poleconą w placówce operatora publicznego jakim jest Poczta Polska S.A. Przesyłce nadano nr [...]. Nadanie w/w przesyłki odnotowane zostało w pocztowej książce nadawczej prowadzonej w Kancelarii pełnomocnika Skarżącego.

Skarżący wyjaśnił, że w książce nadawczej każdorazowo odnotowuje się m.in. nr sprawy, której przesyłka dotyczy. Sprawa Skarżącego o odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia działki nr [...] pod budowę Trasy [...] oznaczona jest nr [...], i taki też nr widnieje w kolumnie [...] książki nadawczej. Wyjaśnił również, że tego dnia (tj. [...] marca 2020 roku) w tej sprawie (tj. sprawie zarejestrowanej pod nr [...]) nie wysyłano żadnego innego pisma do Wojewody [...].

Zdaniem skarżącego Minister Rozwoju z niezrozumiałym pobudek, uznał iż, odwołanie w przedmiotowej sprawie zostało nadane 10 marca 2020 roku , a więc z uchybieniem ustawowych terminów. Nie wiadomo na jakiej podstawie termin 10 marca 2020 r. został uznany za dzień złożenia pisma, ponieważ wedle informacji znajdujących się na stronie http://www.poczta-polska.pl oraz w książce nadawczej kancelarii bezsprzecznie wynika, iż owe odwołanie zostało wysłane w dniu 9 marca 2020 roku, czyli z zachowaniem wyznaczonych terminów.

Skarżący zwrócił uwagę, że możliwym racjonalnym wytłumaczeniem zaistniałej

sytuacji jest pomylenie odwołania złożonego w niniejszej sprawie w dniu 9 marca 2020 roku z innym pismem, które w dniu 10 marca 2020 r. wysłano do Wojewody [...] w innej sprawie, tj. w sprawie z wniosku W. H. toczącej się przed Wojewodą [...].

Niezależnie od powyższego wskazał, że zaskarżone postanowienie jest błędne także z tego względu, iż pomija ono fakt, iż bieg terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2020 roku o nr. [...] uległ zawieszeniu z dniem 8 marca 2020 roku, kiedy to wszedł w życie przepis art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Wskazał, że z uwagi na obowiązywanie w/w przepisu, rozpoczęty w dniu 24 lutego 2020 roku (data doręczenia zaskarżonej decyzji Skarżącemu) 14 dniowy termin do złożenia odwołania, uległ zawieszeniu z dniem 8 marca 2020 roku (data wejścia w życie cytowanej wyżej ustawy), a zawieszenie to trwało do dnia 16 maja 2020 roku, kiedy to powołany przepis został uchylony.

Minister Rozwoju Pracy i Technologii w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo podniósł, że twierdzenia pełnomocnika zawarte w skardze nie zostały poparte wystarczającymi dowodami. W szczególności za taki dowód nie można uznać umieszczenia w książce nadawczej sygnatury czy też numeru pod którym pełnomocnik prowadzi sprawę, gdyż jest to tylko wewnętrze oznaczenie sprawy dla potrzeb organizacyjnych. Dlatego też wykazanie, że odwołanie wniesiono w terminie, w szczególności w przypadku gdy w sprawie występuje profesjonalny pełnomocnik, powinno zostać udowodnione ponad wszelką wątpliwość.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, wydane z powołaniem się na przepis art. 134 k.p.a. Powyższe postanowienie zapadło we wstępnym postępowaniu organu odwoławczego, w którym organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy złożone odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Na tym etapie organ odwoławczy badając dopuszczalność odwołania nie może wejść w ocenę jego zasadności. Oceniając prawidłowość zaskarżonego postanowienia należy w pierwszej kolejności przywołać treść przepisu art. 134 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jest rozstrzygnięciem kończącym wstępne postępowanie organu odwoławczego. Akt ten, przybierający na podstawie art. 134 k.p.a. formę postanowienia, nie tylko kończy zatem etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie odwoławcze

Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zachowanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania jest warunkiem skuteczności tej czynności procesowej. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 k.p.a. W przypadku, gdy w postępowaniu wstępnym okaże się, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ administracji wydaje postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zatem żeby przyjąć, że odwołanie zostało złożone w terminie, należy ustalić w jakiej dacie nastąpiło doręczenie decyzji stronie, której dotyczy odwołanie i czy doręczenie to spełnia warunki pozwalające uznać je za doręczone ze skutkiem prawnym. Termin do złożenia odwołania rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia skutecznego doręczenia decyzji stronie. Następnie organ winien ustalić w sposób nie budzący wątpliwości w jakiej dacie zostało złożone odwołanie.

Organ wydając zaskarżone postanowienie wziął pod uwagę odwołanie D. H., reprezentowanego przez adw. L. L. nas którym widnieje datownik z datą 10.03.2020 nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu przepisów ustawa Prawo pocztowe (Dz.U. z 2018 r. poz. 2188, ze zm.)

Nie odniósł się natomiast do dowodu w postaci pocztowej książki nadawczej prowadzonej w Kancelarii pełnomocnika skarżącego z dnia 9 marca 2020 r. oraz dowodu w postaci numeru sprawy skarżącego o odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia działki nr [...] pod budowę Trasy [...] oznaczonej [...], który widnieje w kolumnie [...] książki nadawczej.

Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym, gdyż zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania postanowienia o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.).

Oznacza to, że organ naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 § 1 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ weźmie pod uwagę również dowody przedstawione przez pełnomocnika skarżącego i dokona ich oceny w całokształcie i w sposób przekonujący.

Natomiast zarzut naruszenia art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374) poprzez jego niezastosowanie, czego wyrazem jest uznanie, iż doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] mimo iż termin do jego wniesienia pozostawał zawieszony w okresie od dnia 8 marca 2020 r. do dnia 16 maja 2020 r. nie zasługuje na uwzględnienie.

W realiach niniejszej sprawy nie jest sporne, że ww. decyzja organu I instancji- Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2020 r., została doręczona D. H. w dniu 24 lutego 2020 r.

Stosownie do powołanego powyżej przepisu z dniem 24 lutego 2020 r. rozpoczął się bieg 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania. Zatem termin na złożenie odwołania upłynął w dniu 9 marca 2020 r.

Pomimo, że przepis art. 15zzs ust. 1 pkt 1 (specustawy) wszedł w życie z dniem 31 marca 2020 r., to wynika z niego, że nierozpoczęcie biegu terminów, jak i zawieszenie terminów już rozpoczętych obowiązuje w okresie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Jeśli więc stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od 14 marca 2020 r., to należy przyjąć, że od tej daty z mocy prawa następuje skutek wynikający z tej normy prawnej.

Stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 - wywołującym chorobę COVID-19 został ogłoszony na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej z dniem 14 marca 2020 r., a następnie odwołany z dniem 20 marca 2020 r., kiedy to w jego miejsce został ogłoszony - do odwołania - stan epidemii. Oznacza to, że bieg zawieszonego z dniem 14 marca 2020 r. terminu do wniesienia odwołania, rozpoczął ponownie swój bieg z dniem 23 maja 2020 r.

W realiach sprawy niniejszej bieg terminu na wniesienie odwołania zakończył się przed dniem 14 marca 2020 r.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł w wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postepowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.