Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 712/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2010-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1, 2, 3, 4 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 33 pkt 1 i 4
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności faktycznych.

Tytułem wykonawczym z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] Prezydent B., na podstawie art. 13 ust. 2 pkt 4, art. 13 ust. 4, art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust 3 i 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. nr 19, poz. 115 ze zm.), ustalił B. G. opłatę za nieopłacony postój pojazdu o nr rej. [...] VW w strefie płatnego parkowania przy ul. Ś. R. (31 stycznia 2005 r. godz. 13.35), ul. W. (30 marca 2005 r. godz. 13.20; 20 września 2005 r. godz. 13.26; 17 stycznia 2006 r. godz. 15.51), ul. Ś. (19 kwietnia 2005 r. godz. 15.15) w ogólnej kwocie 257,80 zł. Upomnienie organ doręczył adresatowi w dniu 7 grudnia 2006 r. W dniu 30 lipca 2009 r. Prezydent B. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego B. G. (zawiadomienie o zajęciu doręczono 4 sierpnia 2009 r.).

Pismem z dnia 5 sierpnia 2009 r. B. G. zgłosiła zarzuty do postępowania egzekucyjnego i podała, że od 30 maja 2006 r. nie jest właścicielką przedmiotowego pojazdu. Opłaty za postój na ul. W. jej nie obowiązują, gdyż jest współwłaścicielem gruntu przy tej ulicy o pow. 2527 m2. Parkując na ul. Świętojańskiej i Św. Rocha skorzystała z przywilejów przewidzianych w przepisach ruchu drogowego. Do pisma została dołączona bezterminowa karta parkingowa dla osoby niepełnosprawnej oraz decyzja z dnia 1 lutego 2008 r. w sprawie ustalenia wartości podatku od nieruchomości na 2008 r. przy ul. W.

Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. Prezydent Miasta B. uznał zarzuty jako nieuzasadnione i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym. W uzasadnieniu wyjaśniono, że Strefa Płatnego Parkowania jest wyznaczona znakami D-44 i D-45, z których znak D-44 rozpoczyna strefę, w której zabroniony jest postój bez opłaty (skrzyżowanie nie odwołuje tego znaku), zaś znak D-45 oznacza wyjazd ze strefy. Nadto na każdej ulicy w strefie umieszczane są znaki D-18 informujące o sposobie parkowania i o tym, że parking jest płatny. Kontrolerzy przeprowadzają kontrolę wnoszenia opłat wyłącznie w granicach strefy. Wskazano, że z przedstawionych przez zobowiązaną dokumentów oraz danych z informacji Referatu Rejestracji Pojazdów wynika, że była ona właścicielką pojazdu o nr rejestracyjnym [...] do dnia 30 maja 2006 r. Z posiadanych przez wierzyciela kopii wezwań-raportów wynika, że w datach wyszczególnionych w upomnieniu przedmiotowy pojazd zaparkowany został w strefie bez opłaty w postaci prawidłowo wypełnionej, umieszczonej w widocznym miejscu karty postojowej, bądź karty parkingowej osoby niepełnosprawnej. Niedopełniony został również warunek – zaparkowania pojazdu w wyznaczonym dla niepełnosprawnych miejscu – uprawniający do objęcia stawką zerową. Oznacza to, że wszczęte postępowanie egzekucyjne powinno być kontynuowane.

Od powyższego postanowienia B. G. wywiodła zażalenie i podniosła, że strefa obowiązuje na terenach gminnych i nie może być egzekwowana przez kontrolerów na własności prywatnej będącej w strefie. Jej pojazdy parkują od 1994 r. do chwili obecnej pod siedzibą firmy ul. W. na prywatnym gruncie. Kontrolerzy w okresie 2005/2006 błędnie ocenili granice terenu gminy i jej współwłasności. Nadto podała, że przedmiotowy pojazd w datach wyszczególnionych w upomnieniu był zaparkowany prawidłowo w miejscu uprawniającym do stawki zerowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło kwestionowane postanowienie i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia (postanowienie z dnia [...] listopada 2009 r.). Zażalenie zostało uwzględnione z powodu naruszenia przez organ I instancji przepisów dotyczących prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Organ odwoławczy wytknął, że akta nie zawierają dokumentu o zajęciu konta bankowego potwierdzającego samo zajęcie i datę wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie dołączono żadnej dokumentacji na którą organ I instancji powołuje się w swoim uzasadnieniu (informacje z Referatu Rejestracji Pojazdów, kopie wezwań-raportów). Nadto organ odwoławczy podniósł, że kwestionowane rozstrzygnięcie nie odnosi się w ogóle do zarzutu zaparkowania pojazdu na terenie własnej posiadłości i nie zawiera żadnego dowodu źródłowego na poparcie istnienia obowiązku wymienionego w przedmiotowym tytule wykonawczym. Końcowo podano, że błędnie w sprawie dokonano rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Rozpoznając sprawę ponownie Prezydent Miasta B. uzupełnił materiał dowodowy w zakresie wskazanym przez organ odwoławczy (do akt dołączono dokumentację z ewidencji pojazdów i kierowców, kopie wezwań – raportów oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego) i postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. uznał zarzuty jako nieuzasadnione. W uzasadnieniu podano, że z kopii wezwań – raportów wynika, iż kontrolerzy w datach wyszczególnionych w upomnieniu i tytule wykonawczym nie odnotowali faktu uiszczenia opłaty za parkowanie w postaci prawidłowo zaznaczonej – wypełnionej i umieszczonej w widocznym miejscu karty postojowej. Również na wezwaniach – raportach w rubryce "uwagi" kontrolerzy nie zamieścili żadnych adnotacji dotyczących wątpliwości co do własności terenu. Powyższe oraz fakt, że kontrolerzy kontrolę przeprowadzają wyłącznie w granicach strefy, w ocenie organu świadczy o tym, że przedmiotowy pojazd był zaparkowany w pasie drogowym ulicy należącej do strefy. Nadto organ podał, że dołączona kserokopia decyzji w sprawie wymiaru podatku nie potwierdza, że zobowiązanej przysługuje prawo własności do terenu stanowiącego pas drogowy przy ul. W. W dalszej kolejności organ wywiódł, że z Centralnej Ewidencji Pojazdów wynika, że zobowiązana była właścicielem przedmiotowego pojazdu w dniach w których parkowano w strefie. Z posiadanych wezwań – raportów wynika również, że w datach wyszczególnionych w upomnieniu pojazd zaparkowany został bez opłaty w postaci prawidłowo wypełnionej karty postojowej bądź wyłożonej karty parkingowej osoby niepełnosprawnej. Niedopełniony został również warunek zaparkowania pojazdu w wyznaczonym dla niepełnosprawnych miejscu. W świetle powyższego organ po raz kolejny uznał, że postępowanie egzekucyjne powinno być kontynuowane.

Zobowiązana B. G. nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem i wywiodła zażalenie. Podała, że kontrolerzy nie są specjalistami w zakresie wyrysów gruntów, aby rzetelnie ocenić granice terenu gminnego od terenu prywatnego. Wskazała, że teren i parking strefy przy ul. W. został oznaczony znakami D-44 umieszczonymi na granicy terenu stanowiącego pas drogowy i w połowie na współwłasności prywatnej. Niezrozumiałym jest wprowadzenie strefy płatnego parkowania na części gruntu stanowiącego współwłasność. B. G. wskazała, że w tej kwestii odbyło się spotkanie z władzami miasta i zawnioskowała o przesłuchanie w charakterze świadków osób uczestniczących w tym spotkaniu. Nadto stwierdziła, że jej pojazdy parkowały i parkują poza pasem drogowym na terenie własnym i podkreśliła, że przedmiotowy pojazd został zaparkowany w miejscu wyznaczonym dla osób niepełnosprawnych.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło kwestionowane rozstrzygnięcie i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy podał, że podnoszone zarzuty odnoszą się do błędu co do osoby zobowiązanej (art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) oraz do braku istnienia obowiązku z uwagi na przysługujące zobowiązanej prawo własności nieruchomości (art. 33 pkt 1 ustawy). Odnośnie zarzutu braku istnienia obowiązku organ wskazał, że z dniem 18 grudnia 2003 r. weszła w życie uchwała Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 1 grudnia 2003 r. nr XVI/158/03 (Dz. U. Woj. Podl. nr 121, poz. 2241). Uchwała ta jest aktem prawa miejscowego, wyznacza m.in. granice strefy, jak też odpowiednie czynności kontrolerów strefy. Oznacza to, iż skoro granice strefy (nawet określone w sposób wadliwy, jak twierdzi zobowiązana) obejmują miejsca postojowe przy ul. W. i zostały uchwalone w akcie prawa miejscowego, to powołanie się na błędne ustalenie tychże granic nie znajduje podstaw do uwzględnienia zarzutu braku istnienia obowiązku. Organ odwoławczy przyjął również, że czynności wykonane przez kontrolerów strefy – zgodnie z przepisami Regulaminu (załącznik nr 5 do uchwały), korzystają z domniemania legalności. Zdaniem SKO na uwagę zasługuje zarzut dotyczący zdarzenia z dnia 22 maja 2003 r., tj. parkowania przy ul. S. z tego powodu, że w tym przypadku zachodził brak podstawy prawnej. W dacie zdarzenia określonego w tytule wykonawczym oraz upomnieniu nie istniała podstawa w postaci właściwego aktu prawa miejscowego. Powyższa okoliczność obligowała organ odwoławczy do uchylenia kwestionowanego rozstrzygnięcia z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, albowiem organ I instancji musi zdecydować czy nie zachodzi konieczność korekty upomnienia oraz tytułu wykonawczego.

Rozpoznając sprawę po raz kolejny, Prezydent Miasta B. postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. znowu uznał zarzuty jako nieuzasadnione. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podtrzymano całą argumentację zawartą w poprzednim postanowieniu z dnia [...] listopada 2009 r. Dodatkowo organ wyjaśnił, że od momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie jest egzekwowany obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie w dniu 22 maja 2003 r. przy ul. S. z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu organu odwoławczego.

Zażalenie od tego postanowienia złożyła zobowiązana i podniosła, że organ I instancji całkowicie pomija fakt, że jest ona współwłaścicielem nieruchomości o nr geodezyjnym 361, na której był zaparkowany jej samochód. W związku z tym nie miała obowiązku uiszczania opłaty za zaparkowanie na własnej działce. Zdaniem zobowiązanej nie powinna ona ponosić ujemnych konsekwencji niewłaściwego ustalenia przez gminę strefy płatnego parkowania. Podniosła, że samochód był zaparkowany od strony ul. P. a nie od strony ul. W. (na dowód powyższego dołączyła do akt zdjęcie oraz wyrysy nieruchomości przy ul. W.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. uwzględniło zażalenie. W uzasadnieniu podało, że kwestia podnoszona przez zobowiązaną dotycząca niepowstania po jej stronie obowiązku poniesienia części dochodzonych opłat z uwagi na to, że nie parkowała w strefie lecz na nieruchomości stanowiącej współwłasność była już przedmiotem oceny SKO w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2010 r. Wyrażono w nim pogląd, że nawet błędne ustalenie granicy strefy (poza granicami pasa drogowego) ma charakter wiążący organy egzekucyjne. Aktualnie rozstrzygając sprawę SKO podało, że z poglądem tym można się zgodzić o ile faktycznie z uchwały wynikałoby, że miejsce w którym został zaparkowany samochód znajduje się w wyznaczonej strefie. Pomimo wskazania przez SKO w postanowieniu z dnia [...] listopada 2009 r., że kwestia ta wymaga zbadania w aktach sprawy brak jest dowodów na to, że znaki wyznaczające strefę przy ul. W. oraz miejsca w których stwierdzono parkowanie samochodu znajdują się w granicach strefy wyznaczonych uchwałą. Dlatego SKO zaleciło w ponownym postępowaniu wyjaśnienie i udokumentowanie czy rzeczywiście granice strefy obejmują miejsce, w którym kontrolerzy ustalili fakty parkowania.

Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy sprawy o wyjaśnienia Departamentu Finansów Referatu Egzekucji Administracyjnej – pismo z dnia 4 maja 2010 r. Wynika z niego, że dołączone przez zobowiązaną dokumenty nie uwiarygodniają przedstawionej przez nią tezy o parkowaniu poza obszarem strefy płatnego parkowania. Zwrócono uwagę na fakt, że dołączone zdjęcie przedstawia fragment ul. P. na której pracownicy strefy nie przeprowadzają kontroli wnoszenia opłat, gdyż uwidocznione na zdjęciu miejsce znajduje się poza granicami strefy (na dowód powyższego dołączono projekt stałej organizacji ruchu na poszerzenie strefy płatnego parkowania na terenie Białegostoku z dnia 1 marca 2005 r.). Wskazano, że zakładając hipotetyczną sytuację dokonania kontroli we wskazanym przez zobowiązaną miejscu, na wezwaniu – raporcie zostałaby zapisana ul. P. a nie W. Dołączona fotografia nie dokumentuje ani czasu, ani też miejsca zdarzenia, dlatego też nie może stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie. Odnosząc się do granic strefy wskazano, że z zapisu uchwały wynika, iż ul. Pałacowa należy do obszaru strefy na odcinku od ul. W. do Alei J. P., zatem bezprzedmiotowym byłaby kontrola wnoszenia opłat w miejscu wskazanym przez zobowiązaną (jako dowód dołączono zdjęcie oznakowania strefy płatnego parkowania – znak D-44 rozpoczynający obszar strefy zgodnie z uchwałą).

Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym pełnomocnik zobowiązanej w piśmie z dnia 17 maja 2010 r. podniósł, że znak D-44 został ustawiony na prywatnym gruncie zamiast w pasie drogowym. W piśmie z dnia 30 czerwca 2010 r. poinformowano, że Zarząd Dróg i Inwestycji Miejskich podał, że znak został ustawiony zarówno zgodnie z projektem organizacji ruchu jak i w pasie drogowym ul. P.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Prezydent B. stwierdził niezasadność zgłoszonych zarzutów. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że przedstawione przez zobowiązaną dokumenty nie uwiarygodniają tezy o parkowaniu poza obszarem strefy. Wskazano, że dołączone zdjęcie przedstawia fragment ul. Pałacowej, na której nie przeprowadza się kontroli opłat, albowiem uwidocznione na fotografii miejsce znajduje się poza granicami strefy. Organ nie dał wiary przedstawionym przez stronę fotografiom, gdyż nie dokumentują ani czasu, ani miejsca zdarzenia. Podkreślono, że nawet gdyby dokonano kontroli w miejscu określanym przez zobowiązaną - to w raporcie-wezwaniu byłaby wpisana ul. P., a nie ul. W. Ponadto, organ stwierdził, że zarzut błędnej lokalizacji znaku w rejonie skrzyżowania ul. P. z ul. W. jest niezasadny, gdyż przedmiotowy znak został ustawiony w 2005 r. zgodnie z projektem organizacji ruchu w związku z rozszerzeniem strefy płatnego parkowania w pasie drogowym ul. P., a nie jak twierdzi zobowiązana - na terenie prywatnym. W zakresie korzystania z miejsc dla osób niepełnosprawnych organ zaznaczył, że w przypadku parkowania na ul. Ś. i ul. Ś. R. nie zostały dopełnione warunki umożliwiające zastosowanie stawki zerowej (tj. parkowanie na kopercie dla osób niepełnosprawnych oraz umieszczenie w widocznym miejscu karty parkingowej osoby niepełnosprawnej).

Powyższe postanowienie zażaleniem zaskarżyła B. G. Wniosła o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zarzuciła, że organ I instancji całkowicie pominął okoliczność, iż jest współwłaścicielem nieruchomości o nr ew. 361, na której zaparkowany był pojazd. W jej ocenie, nie powinna ponosić konsekwencji niewłaściwego ustalenia przez gminę strefy płatnego parkowania. Podkreśliła, że pojazd był zaparkowany od strony ul. P., a nie ul. W., zaś budynek pod którym stał samochód jest budynkiem narożnym o nr W. Zaznaczyła, że wejście do jej lokalu znajduje się od ul. P. i w trakcie dostawy oraz rozładunku towarów pojazd parkuje najbliżej wejścia do sklepu, tj. od ul. P., natomiast parkowanie od strony ul. W. mijałoby się z celem i zwiększałoby czas rozładunku. Skarżąca zarzuciła, że organ I instancji przyznał, iż przedstawiony na zdjęciu fragment ul. P. znajduje się poza granicami strefy, natomiast nieprawdą jest brak istnienia kontroli opłat na tym terenie przez kontrolerów strefy. Skarżąca podniosła również, że uchwała ustanawia strefę płatnego parkowania w granicach częściowo obejmujących należącą do skarżącej nieruchomość pomimo tego, że uchwała nie może naruszać przysługującego jej prawa własności nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie I – instancyjne i podało, że podniesione przez skarżącą zarzuty dotyczą dwóch kwestii. Po pierwsze odnoszą się w istocie do błędu co do osoby zobowiązanego, po wtóre zaś opierają się na podniesieniu braku istnienia obowiązku z uwagi na przysługujące skarżącej prawo własności nieruchomości oraz błędne oznaczenie strefy parkowania. W zakresie zarzutu braku istnienia obowiązku z uwagi na przysługujące skarżącej prawo własności nieruchomości oraz błędne oznaczenie strefy parkowania, organ podał, że z dniem 18 grudnia 2003 r. weszła w życie uchwała Rady Miejskiej Białegostoku nr XVI/158/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. (Dz. Urz. Woj .Podl. z 2003 r. nr 121, póz. 2241). Przedmiotowa uchwała jest aktem prawa miejscowego określającym m.in. granice strefy płatnego parkowania, jak też odpowiednie czynności kontrolerów strefy. Z uwagi na to, że uchwała jest aktem prawa miejscowego to nawet potencjalna "wadliwość" ustalenia granic strefy (poprzez zaliczenie prywatnej nieruchomości do granic strefy) nie unicestwia zakresu stosowania przepisów tej uchwały. Ewentualna eliminacja jej wadliwych i naruszających interes prawny osób trzecich postanowień może zostać zrealizowana jedynie w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym przez stronę skarżącą bądź też z inicjatywy zarządcy drogi. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił, że granice strefy (w rejonie ul. Warszawskiej) oznaczone zostały znakiem D-44 "rozpoczynającym" strefę oraz znakiem D-45 "odwołującym" strefę. W ramach postępowania wyjaśniającego udokumentowano materiałem zdjęciowym miejsce lokalizacji znaku strefy D-44 od strony ul. P., który usytuowany jest w pobliżu drzwi wejściowych (na równi ze schodami) od strony ul. P. do budynku handlowo – usługowego przy ul. W. Słusznie, zdaniem SKO, organ I instancji zauważył, że "gdyby dokonano kontroli w miejscu wskazanym przez stronę, na wezwaniu-raporcie zostałaby wpisana ul. P., a nie ul. W.". Organ podniósł, że czynności wykonane przez kontrolerów strefy – zgodnie z przepisami Regulaminu - w postaci wystawienia przez kontrolera strefy dokumentu kasowego jakim jest umieszczany za przednią szybą pojazdu wezwanie-raport, korzystają z domniemania legalności. Skarżąca nie wykazała natomiast wiarygodnym przeciwdowodem wadliwości dokonywanej kontroli przez pracowników strefy. Odnosząc się do zarzutów dotyczących parkowania przy ul. Ś. i ul. Ś. R. oraz dołączonych do zażalenia fotografii, organ podał, że nie stanowią one wiarygodnego potwierdzenia stanowiska skarżącej. Fotografie nie uwidaczniają rzeczywistego miejsca zaparkowania, ani też nie pozwalają na identyfikację pojazdu który został na nich uwidoczniony. Organ poddał w wątpliwość fakt zachowania przez stronę fotografii pojazdu z określeniem ściśle dokładnych dat ich wykonania, zbieżnych z datami zdarzeń objętych tytułem wykonawczym.

Od powyższego postanowienia skargę do sądu administracyjnego wywiodła B. G. i zarzuciła naruszenie:

- art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych poprzez przyjęcie, że jest zobowiązana do uiszczenia opłaty za parkowanie pomimo tego, że opłata na ul. W. nie powinna być pobrana, albowiem jest ona współwłaścicielem działki przy ul. W. o pow. 2527 m2, dodatkowo parkując przy ul. Ś. i ul. Ś. R. skorzystała z uprawnień przysługujących osobom niepełnosprawnym,

- art. 195 i art. 140 k.c. w zw. z art. 32 i 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez naruszenie jej uprawnień jako współwłaściciela nieruchomości i żądanie uiszczenia opłaty za parkowanie na nieruchomości stanowiącej jej współwłasność.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia oraz postanowienia organu I instancji i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego wg norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji niewłaściwego ustalenia przez gminę strefy płatnego parkowania. W momencie obciążenia opłatą jej samochód nie znajdował się na drodze publicznej czy też w pasie drogowym ul. W. lecz na nieruchomości stanowiącej jej współwłasność. Skarżąca podkreśliła, że samochód był zaparkowany od strony ulicy P. a nie od strony ul. W. Organ twierdzi, że przedłożone przez nią zdjęcia przedstawiają fragment ul. P. a nie ul. W. przy czym nie zauważa, że budynek przed którym został zaparkowany samochód jest budynkiem narożnym posadowionym na skrzyżowaniu ul. P. i ul. W., któremu nadano numer W. Wejście do lokalu skarżącej znajduje się od ul. P. i w trakcie rozładunku czy dostawy towaru samochód staje jak najbliżej wejścia do sklepu, czyli właśnie od ul. P. Organ podał również, że wskazany na zdjęciu fragment ul. P. znajduje się poza granicami kontroli opłat. Jednak nie jest prawdą, że kontrolerzy w tym miejscu nie przeprowadzają kontroli wnoszenia opłat co jest spowodowane nieczytelnym oznakowaniem granic strefy płatnego parkowania. Odnośnie opłat za parkowanie przy ul. Ś. skarżąca podkreśliła, że jako osoba niepełnosprawna miała prawo zaparkować na miejscu dla inwalidów i pozostawiła w widocznym miejscu uprawniającą ją do tego legitymację. Skarżąca podniosła również, że "nie jest w stanie pojąć" w jaki sposób uchwała w strefie płatnego parkowania może naruszać przysługujące jej prawo własności.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarzuty i argumenty w niej wskazane nie podważają legalności kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2010 r. o uznaniu zarzutów B. G. dotyczących tytułu wykonawczego nr [...] za nieuzasadnione. Niniejszy tytuł wykonawczy został wydany na podstawie art. 13 ust. 2 pkt 4, art. 13 ust. 4, art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust 3 i 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. nr 19, poz. 115 ze zm.) i dotyczy opłaty za nieopłacony postój pojazdu o nr rej. [...] VW w strefie płatnego parkowania przy ul. Ś. R. (31 stycznia 2005 r. godz. 13.35), ul. W. (30 marca 2005 r. godz. 13.20; 20 września 2005 r. godz. 13.26; 17 stycznia 2006 r. godz. 15.51), ul. Ś. (19 kwietnia 2005 r. godz. 15.15) w ogólnej kwocie 257,80 złotych.

Zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych (obowiązującą na datę wystawienia tytułu wykonawczego, tj. na dzień 30 marca 2007 r.) korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W myśl art. 13b ust. 1 ustawy opłatę tę pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Kolejne przepisy art. 13b ustawy określają: zasady ustalania strefy płatnego parkowania (ust.2) i upoważniają radę gminy (miasta) do ustalania takiej strefy (ust. 3) oraz do ustalania wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów w takiej strefie i do określenia sposobu pobierania tej opłaty (ust. 4 pkt 1 i 3). W ust. 7 wskazał, że wymienione opłaty pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku – zarządca drogi.

Rada Miasta B. wykorzystała upoważnienie zawarte we wskazanych powyżej przepisach ustawy o drogach publicznych i uchwałą z dnia 1 grudnia 2003 r. nr XVI/158/03 ustaliła strefę płatnego parkowania na terenie Miasta Białegostoku na obszarze określonym w załącznikach nr 1 i 2 do uchwały (Dz. Urz. Woj. Podl. nr 121, poz. 2241). Uchwała ta, jak i uchwała ją zmieniająca z dnia 24 stycznia 2005 r. nr XXXV/393/05 są aktami prawa miejscowego i zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP- źródłem powszechnie obowiązującego prawa na terenie Miasta Białegostoku. Przepisy te obowiązują zatem każdego, kto parkuje pojazd na terenie wyznaczonej strefy płatnego parkowania. Ponadto, jak ocenił Sąd, przepisy te nie naruszają prawa własności Skarżącej, bowiem w myśl § 3 ust. 3 lit. a) i b) Regulaminu strefy płatnego parkowania w Białymstoku (załącznik nr 5 do w/w uchwały) działanie strefy płatnego parkowania obejmuje ogólnodostępne miejsca postojowe na drogach publicznych z wyłączeniem terenów prywatnych (§ 3 ust. 3 lit. b w/w Regulaminu).

Obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu powstaje z mocy samego prawa. Oznacza to, że w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej, a zatem nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Skoro obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej powstaje z mocy prawa (brak postępowania administracyjnego w tym zakresie) przyjąć należy, że możliwość dochodzenia swych racji przez korzystającego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego poprzez złożenie zarzutu. W tym wypadku, pomimo ogólnej zasady wynikającej z treści art. 29 § 1 zd. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005, nr 229, poz. 1954 ze zm.), zgodnie z którą organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, przyjąć należy, że wniesienie zarzutu wszczyna postępowanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie jego zasadności, zaś organ egzekucyjny jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (vide: wyrok WSA w Gdańsku z 20 maja 2008 r., I SA/Gd 55/08, Lex nr 494296). W sytuacji bowiem kiedy obowiązek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna możliwość obrony swoich praw przez dłużnika. Przepis art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje zamknięty katalog okoliczności, które mogą być podstawą wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z treścią art. 34 §1 ustawy organ egzekucyjny zgłoszone zarzuty rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Przy czym zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, w przypadku gdy wierzycielem jest gmina reprezentowana przez prezydenta miasta, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe. W takiej sytuacji, organ egzekucyjny obowiązany jest rozpatrzyć wniesione zarzuty bez zasięgania stanowiska wierzyciela wyrażonego w formie odrębnego postanowienia (vide: wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 kwietnia 2008 r., I SA/Bd 31/08, Lex nr 489623). Przyjęcie literalnej wykładni tej regulacji prowadziłoby do wniosku, że w sytuacji, gdy wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot, organ egzekucyjny przed rozpatrzeniem zarzutów musiałby uzyskać w zakresie zgłoszonych zarzutów stanowisko wierzyciela – a więc uzyskać stanowisko od siebie samego. W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta Białegostoku występuje w dwóch rolach: organu podatkowego w rozumieniu art. 13 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 8, poz. 60 ze zm.) i organu egzekucyjnego w rozumieniu art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższym stwierdzić należy, że prawidłowo w sprawie Prezydent Miasta B. rozstrzygnął o zasadności zgłoszonych zarzutów bez uprzedniego stanowiska wierzyciela ale po uprzednim przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie zasadności zgłoszonych zarzutów.

B. G. zgłosiła następujące zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego:

- od 30 maja 2006 r. nie jest właścicielką pojazdu o nr rej. [...] VW,

- opłaty za postój na ul. W. jej nie obowiązują, gdyż jest współwłaścicielem gruntu przy tej ulicy o pow. 2527 m2. Jej pojazdy od 1994 r. do chwili obecnej parkują na prywatnym gruncie od strony ul. Pałacowej. Początkowo skarżąca zarzucała bezprawne wprowadzenie strefy płatnego parkowania na części gruntu stanowiącego jej współwłasność oraz umieszczenie znaku D-44 na granicy terenu stanowiącego pas drogowy i w połowie na własności prywatnej. Podniosła, że kontrolerzy w okresie 2005/2006 błędnie ocenili granice terenu gminy i jej współwłasności. Następnie podała, że pomimo tego, iż przedstawiony na przedłożonym przez nią na zdjęciu, fragment ul. P. - miejsce na którym według skarżącej parkowany był samochód, znajduje się poza granicami strefy, to nieprawdą jest brak istnienia kontroli opłat na tym terenie. Do akt została dołączona decyzja z dnia 1 lutego 2008 r. w sprawie ustalenia wartości podatku od nieruchomości na 2008 r. przy ul. W. oraz wyrysy nieruchomości przy ul. W.

- parkując na ul. Ś. i Ś. R. skorzystała z przywilejów przewidzianych w przepisach ruchu drogowego, tj. pojazd został zaparkowany w miejscu dla osób niepełnosprawnych. Na potwierdzenie powyższego do akt została dołączona bezterminowa karta parkingowa dla osoby niepełnosprawnej oraz zdjęcia.

Powyższe zarzuty były przedmiotem 4- krotnego postępowania przed organami administracji publicznej. Zostały zakwalifikowane jako zarzuty odnoszące się do błędu co do osoby zobowiązanej (art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) oraz do braku istnienia obowiązku z uwagi na przysługujące zobowiązanej prawo własności nieruchomości (art. 33 pkt 1 ustawy). W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego odnośnie zarzutu dotyczącego błędu co do osoby zobowiązanej ustalono, że skarżąca istotnie, była właścicielką pojazdu o nr rejestracyjnym [...] do dnia 30 maja 2006 r. (dowód: dokumentacja z Centralnej Ewidencji Pojazdów). Niemniej jednak okoliczność ta w realiach przedmiotowej sprawy nie ma znaczenia, albowiem tytuł wykonawczy dotyczy zdarzeń sprzed tej daty. Tym samym zarzut ten pozostaje nieuzasadniony.

Odnośnie zarzutu dotyczącego parkowania na ul. Ś. i Ś. R. w miejscu dla osób niepełnosprawnych podać należy, że zgodnie z pkt 12 załącznika 4 do uchwały Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 1 grudnia 2003 r. nr XVI/158/03 w sprawie ustalenia na terenie Miasta Białegostoku strefy płatnego parkowania (Dz. Woj. Podl. z 2003, nr 121, poz. 2241 ze zm.), osoby niepełnosprawne posiadające kartę parkingową osoby niepełnosprawnej mogą korzystać z zerowej stawki opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na wyznaczonych miejscach w strefie płatnego parkowania, czyli na tzw. kopercie dla osób niepełnosprawnych. W przypadku postoju poza kopertą, na miejscach ogólnodostępnych objętych strefą płatnego parkowania w godzinach jej funkcjonowania należna jest opłata za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie, pobierana na zasadach ogólnych. Organy prowadzące postępowanie egzekucyjne na podstawie kopii wezwań –raportów ustaliły, że w datach wyszczególnionych w upomnieniu przedmiotowy pojazd zaparkowany został w strefie płatnego parkowania bez opłaty w postaci prawidłowo wypełnionej, umieszczonej w widocznym miejscu karty postojowej, bądź karty parkingowej osoby niepełnosprawnej. Niedopełniony został również warunek zaparkowania pojazdu w wyznaczonym dla niepełnosprawnych miejscu uprawniającym do objęcia stawką zerową.

Przechodząc do oceny zarzutu dotyczącego braku istnienia obowiązku z uwagi na przysługujące zobowiązanej prawo własności nieruchomości (art. 33 pkt 1 ustawy) podać należy, że skarżąca podtrzymując swoje stanowisko dotyczące wadliwego ustalenia przez gminę strefy płatnego parkowania, poprzez jej wyznaczenie również na gruncie stanowiącym jej własność, sprecyzowała że samochód był zaparkowany od strony ul. P. a nie od strony ul. W. (na dowód powyższego dołączyła zdjęcie).

Z załącznika nr 1 – Wykaz ulic objętych strefą płatnego parkowania, do uchwały Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 24 stycznia 2005 r. nr XXXV/393/05 zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia na terenie Miasta B. strefy płatnego parkowania, obowiązującej w datach parkowania przy ul. W. (uchwała weszła w życie w dniu 1 marca 2005 r. - § 6 uchwały) wynika, że strefa płatnego parkowania na ul. W. obowiązuje od ul. H. S. do ul. Ś. a na ul .P. od ul. W. do Alei J. P. – pkt 5, 6 załącznika (Dz. Woj. Podl. z 2005, nr 33, poz. 495). Zakres strefy parkowania na powyższych ulicach pokrywa się z zakresem określonym w uchwale pierwotnej Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia na terenie Miasta Białegostoku strefy płatnego parkowania. Z treści § 3 tej uchwały wynika, że wjazd do strefy oznakowany jest znakami D-44, wyjazd ze strefy oznakowany jest znakami D-45. Obowiązujące stawki opłat za parkowanie są podane na znakach D-4 oraz kartach postojowych - § 4 ust.2 uchwały.

W sprawie niniejszej organy ustaliły, że granice strefy w rejonie ul. W. zostały oznaczone w sposób zgodny z treścią uchwały. Znakiem D-44 rozpoczynającym strefę i znakiem D-45 odwołującym strefę (dowód: Projekt stałej organizacji ruchu na poszerzenie strefy płatnego parkowania z dnia 1 marca 2005 r.). Ustalono również w oparciu o wyjaśnienia Zarządu Dróg i Inwestycji Miejskich z dnia 22 czerwca 2010 r., że znak D-4 został ustawiony w 2005 r. zgodnie z projektem organizacji ruchu w związku z rozszerzeniem strefy. Zamontowano go w pasie drogowym ul. P., w odpowiedniej odległości od pozostałych znaków, zgodnie ze szczegółowymi warunkami technicznymi dla znaków i sygnalizacji drogowych. Do akt zostało dołączone zdjęcie lokalizacji znaku. W aktach sprawy znajdują się również kopie wezwań – raportów na których została wpisana ul .W.

Zakres powyższych ustaleń, w ocenie Sądu, wskazuje na to, że organy podjęły wszelkie niezbędne kroki w celu oceny zasadności zarówno zarzutu parkowania w miejscu dla osób niepełnosprawnych jak i zarzutu dotyczącego braku istnienia obowiązku. W świetle tych ustaleń zasadnie przyjęto, że zarzuty te są nieuzasadnione. Tym bardziej, że strona skarżąca nie przedstawiła żadnego wiarygodnego przeciwdowodu na potwierdzenie swojego stanowiska. Dołączone do akt zdjęcia dotyczące zdarzeń związanych z parkowaniem przy ul. Ś. i ul Ś. R. nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu, albowiem nie uwidaczniają rzeczywistego miejsca zaparkowania, ani też nie pozwalają na identyfikację pojazdu. Zasadnie organy przyjęły, że mało wiarygodne jest posiadanie przez stronę fotografii pojazdu ze ściśle wskazanymi datami ich wykonania, zbieżnymi z datami zdarzeń objętych tytułem wykonawczym. Kolejny dowód przedstawiony przez stronę skarżącą to zdjęcie fragmentu ulicy P. na którym, zdaniem skarżącej, zaparkowany był samochód. Uwidocznione na zdjęciu miejsce znajduje się poza granicami kontroli wnoszenia opłat. Oznacza to, że przedkładając niniejsze zdjęcie sama skarżąca zanegowała swoje twierdzenia odnośnie tego, że pojazd był zaparkowany na prywatnej nieruchomości na której gmina niewłaściwie ustaliła strefę płatnego parkowania. Jeżeli rzeczywiście pojazd byłby zaparkowany w miejscu wskazanym na załączonym zdjęciu to stwierdzić należy, że po pierwsze nie powinna być przeprowadzona żadna kontrola opłat, bo obszar znajduje się poza granicami strefy, która obejmuje miejsca przykrawężnikowe na jezdni lub chodniku (§ 3 ust. lit. a Regulaminu strefy płatnego parkowania w Białymstoku, załącznik nr 5 do uchwały). Ponadto nawet gdyby taka kontrola została przeprowadzona to na wezwaniach – raportach wskazana byłaby ul. P. a nie ul. W. Skarżąca podniosła, że pomimo tego iż wskazany fragment znajduje się poza granicami strefy to nieprawdą jest brak kontroli opłat na tym terenie. Nie przedstawiła jednak żadnego dowodu na potwierdzenie tego, że takie kontrole mają miejsce. Przeprowadzenie takiego dowodu tym bardziej nie leżało w gestii organów, które ustaliły, że zarówno strefa jak i czynności kontrolerów zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W tym miejscu podnieść należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje stanowisko zgodnie z którym jeżeli skarżący chce uchylić się od odpowiedzialności, to zgłaszając zarzuty winien wykazać ich zasadność. Bowiem to nie organ egzekucyjny, ale skarżący zgłaszający dany zarzut zamierza odnieść określony skutek prawny. Jeżeli zobowiązany nie przedstawi dowodów uzasadniających zgłoszony zarzut, to organ prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego może ocenić tylko w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty (vide: wyrok NSA z 11 marca 2009 r., I OSK 1513/08, lex nr 532606, wyrok NSA z 11 marca 2009 r., I OSK 1514/08, Lex nr 532601). W sprawie niniejszej organy oceniając zasadność zgłoszonych zarzutów przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w zakresie znacznie przekraczającym stan dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy.

Wobec niepotwierdzenia zarzutów skargi należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami.).-