Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SAB/Wr 17/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi T. G. na bezczynność Wójta Gminy O. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków gospodarczo-mieszkalnych i trzech budynków gospodarczych w zabudowie zagrodowej oraz sieci infrastruktury technicznej I. zobowiązuje Wójta Gminy O. do wydania orzeczenia w sprawie w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Gminy O. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Skarżący T.G., pismem datowanym na dzień 9 stycznia 2013 r., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wójta Gminy O. w przedmiocie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków gospodarczo-mieszkalnych i trzech budynków gospodarczych w zabudowie zagrodowej oraz sieci infrastruktury technicznej na części działki nr [...] w S..

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Wójt nie wykonał ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. uchylającej jego decyzję odmowną nr [...] z dnia 25 sierpnia 2011 r. i nie przerwał swej bezczynności w tej sprawie nie zlecając urbaniście wykonania projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy. Zdaniem autora skargi nie ma żadnych przeszkód prawnych dla wykonania tej czynności przez Wójta, a trudności techniczne z dostępem do akt sprawy Wójt łatwo ominie wydając urbaniście upoważnienie do zapoznania się z aktami postepowania tam gdzie się one obecnie znajdują- w SKO lub w WSA.

Wójt Gminy O. w odpowiedzi na skargę (pismo z dnia 11 lutego 2013 r.) wniósł o jej oddalenie w całości zarzucając w pierwszej kolejności naruszenie przepisu art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie u.p.p.s.a.) poprzez niewyczerpanie przewidzianej w tym przepisie procedury, gdyż skarżący przed wniesieniem skargi nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa. Organ ponadto wyjaśnił, iż nie miał możliwości ponownego rozpatrzenia decyzji z dnia 25 sierpnia 2011 r., gdyż do momentu otrzymania zwrotu akt administracyjnych sprawy, co nastąpiło w dniu 6 lutego 2013 r., nie posiadał dokumentów potrzebnych do merytorycznego ustosunkowania się w przedmiotowej sprawie.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia 1 marca 2013 r. (podpisanym również przez jego córkę K. G.- właścicielkę przedmiotowej działki nr [...] w Stanowicach, dalej powoływanej jako córka skarżącego) wyjaśnił, iż od 2004 r., a więc w toczącym się, a w istocie przewlekanym, już dziewiąty rok postępowaniu, wielokrotnie składał skargi na bezczynność organu, które nadal pozostają w obrocie prawnym, bowiem Wójt nie przerwał swej bezczynności działaniami pozornymi, polegającymi na wydawaniu szeregu absurdalnych decyzji, kolejno uchylanych i unieważnianych przez SKO. Skarżący w tym kontekście zarzucił, iż przepisy prawa nie wskazują, aby w jednym postępowaniu strona musiała wielokrotnie wyczerpywać tryb skargowy przed wniesieniem skargi do WSA.

W dalszym piśmie procesowym z dnia 20 maja 2013 r. skarżący, na wezwanie Sądu, wyjaśnił, że przed wniesieniem niniejszej skargi kolejny raz złożył zażalenie na bezczynność Wójta do SKO za pośrednictwem Wójta. Skarżący, powołując się na fakt doręczenia mu odpowiedzi Przewodniczącego Rady Gminy, wskazał, że istnieje możliwość, iż Wójt, sabotując postępowanie skargowe, przekazał jego skargę na bezczynność Radzie Gminy, a nie do SKO. Skarżący podtrzymał też swoje stanowisko, że w jednym postępowaniu administracyjnym, które Wójt w tej sprawie przewleka od 2004 r., wystarczającym "wyczerpaniem środków odwoławczych" jest jednokrotne złożenie skargi na bezczynność organu do SKO. Skarżący dodał również, iż kila lat temu taką skargę już złożył i SKO uznało jej zasadność wydając postanowienie o nałożeniu na Wójta obowiązku wydania decyzji końcowej w tej sprawie, w terminie, który upłynął kilka lat temu. Zdaniem skarżącego Wójt nie wykonał postanowienia SKO wydając nieważną decyzję, zaś ostateczne i pozostające w obiegu prawnym rozstrzygnięcie SKO dowodzi wyczerpania przez stronę środków zaskarżenia przed skierowaniem skargi do Sądu. Skarżący uważa ponadto, że złożona do SKO, jedynie z ostrożności procesowej, kolejna skarga na bezczynność Wójta powinna skutkować odmową wszczęcia postepowania, ponieważ SKO nie powinno wydawać rozstrzygnięcia w sprawie już rozstrzygniętej.

Na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2013 r., pomimo prawidłowych zawiadomień, nie stawiła się żadna ze stron postępowania, a Sąd na chwilę orzekania nie posiadał wiadomości, aby wydana została decyzja w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.

Z akt administracyjnych przedłożonych Sądowi wynika, że wniosek inicjujący postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy przedmiotowej działki nr [...] w Stanowicach został złożony przez skarżącego w dniu 3 marca 2004 r., zaś samo zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało opatrzone datą 10 czerwca 2004 r. Na uwagę zasługuje okoliczność, iż początkowy przedmiot postępowania, tj. inwestycji polegającej na budowie zabudowy zagrodowej i związanej z nią dwóch budynków mieszkalnych, dwóch budynków gospodarczych, dwóch garaży, stawu, zbiornika do nawadniania upraw wraz z przyłączami sieci infrastruktury technicznej i droga dojazdową, po wielokrotnych modyfikacjach przez skarżącego został zmieniony na inwestycję polegającą na budowie trzech budynków gospodarczo-mieszkalnych i trzech budynków gospodarczych w zabudowie zagrodowej oraz sieci infrastruktury technicznej na części przedmiotowej działki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na niezałatwienie w terminie, przez Wójta Gminy O., sprawy ustalenia warunków zabudowy, postanowieniem z dnia 7 czerwca 2006 r., nr SKO [...], na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., wyznaczyło termin do załatwienia sprawy do dnia 30 września 2006 r.

Wójt Gminy O. decyzja z dnia 6 lutego 2007 r., nr [...], odmawia ustalenia na rzecz skarżącego warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków gospodarczo-mieszkalnych w zabudowie zagrodowej i sieci infrastruktury technicznej.

SKO we W., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2007 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia 6 lutego 2007 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Skarżący pismem z dnia 8 października 2007 r. wniósł do SKO, za pośrednictwem Wójta Gminy O., zażalenie na bezczynność organu w zakresie nierozpoznania wniosków formalnych (tj. sporządzenia kopii akt umożliwiających kontynuowanie postępowania) oraz nielegalne zaprzestanie prowadzenia postepowania na podstawie nieostatecznego postanowienia o zawieszeniu postępowania.

SKO we W. postanowieniem z dnia 5 czerwca 2008 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na niezałatwienie w terminie sprawy ustalenia warunków zabudowy, na podstawie art. 37 § 2 k.p.a., uznało zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło dodatkowy termin do załatwienia sprawy- 30 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia, oraz zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, zobowiązując organ pierwszej instancji do poinformowania Kolegium o dokonanych ustaleniach.

Skarżący pismem z dnia 24 lipca 2008 r. zwrócił się do SKO we W. o interwencję w sprawie przymuszenia Wójta Gminy O. do wykonania pkt I postanowienia SKO z dnia 5 czerwca 2008 r.

SKO we W. pismem z dnia 4 września 2008 r., poinformowało skarżącego, iż w związku z uznaniem, postanowieniem z dnia 5 czerwca 2008 r. , za zasadne jego zażalenia na niezałatwienie w terminie sprawy to ponowne złożenie środka prawnego w postaci zażalenia na niezałatwienie w terminie sprawy na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. jest niedopuszczalne. Kolegium pouczyło skarżącego, iż w tej sytuacji może on złożyć skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu lokalizacyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Jednocześnie poinformowano, że organ lokalizacyjny pismem z dnia 11 lipca 2008 r. wyjaśnił, iż przyczyną uchybień w zakresie terminów załatwienia sprawy było przekazanie akt sprawy Kolegium wraz z zażaleniem na postanowienie z dnia 20 września 2007 r. (zawieszenie postępowania), gdyż brak kopii akt uniemożliwił wydanie stosownego rozstrzygnięcia.

Wójt Gminy O. decyzją z dnia 10 grudnia 2008 r., nr [...], odmówił ustalenia na rzecz skarżącego warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków gospodarczo-mieszkalnych, budynków gospodarczych w zabudowie zagrodowej i sieci infrastruktury technicznej.

Decyzja ta nie została zaskarżona w toku instancyjnym, jednakże SKO we W. decyzją z dnia 2 października 2009 r., Nr SKO [...], wydaną po przeprowadzeniu postępowania nadzwyczajnego wszczętego na wniosek skarżącego, stwierdziło jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.

W dniu 4 czerwca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęły pisma skarżącego, datowane na dzień 7 maja 2010 r. i 31 maja 2010 r., określone mianem skargi na bezczynność organu po wezwaniu do zaprzestania naruszenia prawa.

Tut. Sąd postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Wr 35/10, odrzucił powyższą skargę na bezczynność Wójta Gminy O. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy wskazując w uzasadnieniu, że niewyczerpanie środków zaskarżenia w sprawie, gdyż skierowanie do organu wezwania do zaprzestania naruszenia prawa nie jest wniesieniem zażalenia na niezałatwienie sprawy do organu administracji publicznej wyższego stopnia, powoduje niedopuszczalność skargi.

Wójt Gminy O. decyzją nr [...] z dnia 25 sierpnia 2011 r. odmówił ustalenia na rzecz skarżącego warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków gospodarczo-mieszkalnych i trzech budynków gospodarczych w zabudowie zagrodowej oraz sieci infrastruktury technicznej.

Na skutek złożonego przez skarżącego i jego córkę odwołania SKO we W. decyzją z dnia 26 kwietnia 2012 r., nr [...], doręczoną Urzędowi Gminy O. w dniu 25 lipca 2012 r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

SKO we W. postanowieniem z dnia 18 maja 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego i jego córki na bezczynność Wójta Gminy O. w sprawie ustalenia warunków zabudowy, złożonego w jednym piśmie wraz z odwołaniem od decyzji odmownej z dnia 25 sierpnia 2011 r., uznało zażalenie za nieuzasadnione i odmówiło wyznaczenia dodatkowego terminu do załatwienia sprawy.

Wójt Gminy O. pismem z dnia 3 sierpnia 2012 r. zawiadomił strony, ze złożony w dniu 3 marca 2004 r. wniosek skarżącego o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków gospodarczo-mieszkalnych i trzech budynków gospodarczych w zabudowie zagrodowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki nr [...] w Stanowicach zostanie ponownie rozpatrzony.

W dniu 6 sierpnia 2012 r. córka skarżącego złożyła do SKO we W. ponowną skargę na bezczynność Wójta i przewlekłość postępowania, jak również za pośrednictwem tego organu, jako pełnomocnik skarżącego, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Kolegium z dnia 26 kwietnia 2012 r., nr [...].

Kolegium w związku z powyższymi skargami pismami z dnia 6 sierpnia 2012 r. i z dnia 7 sierpnia 2012 r., które wpłynęły do organu I instancji w dniu 9 sierpnia 2012r., zwróciło się o nadesłanie pełnych oryginałów akt sprawy. Żądane akta administracyjne zostały przekazane organowi II instancji w dniu 10 sierpnia 2012 r.

SKO we W. postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia córki skarżącego na niezałatwienie w terminie przez Wójta Gminy O. sprawy ustalenia warunków zabudowy, uznało je za nieuzasadnione i odmówiło wyznaczenia dodatkowego terminu do załatwienia sprawy.

Pismem z dnia 3 września 2012 r. referent ds. gospodarki przestrzennej Urzędu Gminy O. poinformował w/g rozdzielnika, w tym też skarżącego, iż całość akt, w związku z wniesieniem skargi, została przekazana do organu drugiej instancji, a także podał, że wszelkie czynności w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków gospodarczo-mieszkalnych i trzech budynków gospodarczych w zabudowie zagrodowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki nr [...] w S. zostaną podjęte po zakończeniu postępowania prowadzonego przez SKO we W..

WSA we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 571/12, oddalił skargę córki skarżącego na decyzję SKO we W. z dnia 26 kwietnia 2012 r., nr [...].

W dniu 11 stycznia 2013 r. skarżący, za pośrednictwem Wójta Gminy O., złożył skargę do SKO we W., datowaną na dzień 9 stycznia 2013 r., na bezczynność Wójta zarzucając niewykonanie ostatecznej decyzji SKO o uchyleniu jego decyzji odmownej oraz brak zlecenia urbaniście wykonania decyzji ustalającej warunki zabudowy.

SKO we W. w dniu 6 lutego 2013 r. zwróciło Urzędowi Gminy O. akta administracyjne, które uprzednio były dołączone do skargi córki skarżącego (sygn. akt sądowych II SA/Wr 571/12).

W dniu 12 marca 2013 r. do Urzędu Gminy O. złożono, datowaną na dzień 1 marca 2013 r. i podpisaną przez skarżącego i jego córkę, skargę na bezczynność Wójta Gminy O. z jednoczesnym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Przewodniczący Rady Gminy O. w związku z powyższą skargą zwrócił się do Wójta Gminy O. o udzielenie pisemnego wyjaśnienia. Pisemnej odpowiedzi udzielił w dniu 3 kwietnia 2013 r. referent ds. gospodarki przestrzennej Urzędu Gminy O..

W dniu 3 kwietnia 2013 r. sporządzono protokół przekazania wykonawcy kompletnego wniosku o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy wraz z dokumentacją sprawy celem sporządzenia projektu decyzji o warunkach zabudowy wraz z analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez ochronę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U z 2012 r., Nr 270 – zwanej dalej u.p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a u.p.p.s.a, a więc między innymi w sprawach, w których wydawane są decyzje administracyjne.

W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucił bezczynność Wójta Gminy O. w prowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Oceniając zatem prezentowane przez skarżącego żądanie należy zwrócić uwagę, iż wyraźnie zostało w nich wyartykułowane, iż jest to skarga na bezczynność organu, a nie na przewlekłość postępowania administracyjnego. W tej sytuacji podzielić należy pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 stycznia 2012 r., sygn. akt II SAB/Gl 38/11, że "wybór między skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania, a skargą na bezczynność organu zawsze należy do skarżącego, a skarga ta wyznacza granice danej sprawy (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.)." W konsekwencji przyjąć wypada, że złożenie skargi na bezczynność organu wiąże sąd jej granicami przedmiotowymi nawet wtedy gdy stwierdzi, że w sprawie spełnione zostały warunki do stwierdzenia przewlekłości prowadzenia postępowania administracyjnego.

Mając zatem zdefiniowany przedmiot sprawy ze skargi na bezczynność organu należało przejść dalej i zbadać czy spełniona została formalna przesłanka dopuszczalności tej skargi, jaką jest wyczerpanie środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi, jeżeli służyły one stronie przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 u.p.p.s.a). W myśl art. 37 § 1 k.p.a. na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu- wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero zatem po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść do sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie skarga jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia (tak zwłaszcza postanowienie NSA z 12 lutego 2002 r., sygn. akt II SA/Gd 3920/01, LEX nr 76109, czy też T.Woś w: red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 87-88). Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest zatem wykazanie składania przez nią stosownego zażalenia do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności skargi na bezczynność organu lub na przewlekłość postępowania nie ma zatem znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia.

W niniejszej sprawie przesłanka ta została spełniona, gdyż przed wniesieniem rozpoznawanej skargi skarżący dwukrotnie występował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., jako organu wyższego stopnia, ze skargami (właściwie winny być one określane mianem zażalenia) na bezczynność Wójta Gminy O.. Kolegium w przypadku skargi z dnia 12 września 2011 r. (złożonej przez skarżącego wraz z córką w jednym piśmie łącznie z odwołaniem od decyzji) odmówiło uwzględnienia zażalenia (postanowienie z dnia 18 maja 2012 r.), a ostatnia skarga z dnia 9 stycznia 2013 r. nie została przez SKO rozpoznana.

Sąd w niniejszym składzie stoi przy tym na stanowisku, iż skarżący, który wyczerpał tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a., nie był związany żadnymi terminami do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, co w konsekwencji oznacza, że nie było koniecznym powtarzanie procedury zażaleniowej w sytuacji uchylenia odmownej decyzji lokalizacyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jedynie w przypadku gdyby doszło do merytorycznego rozstrzygnięcia skargi na bezczynność organu prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, a organ ten nadal pozostawałby w bezczynności, to po stronie dotychczasowego skarżącego leżałby wybór czy ponownie nie złożyć zażalenia na bezczynność organu, ale po pierwsze tylko na jej przejawy występujące po dacie wyroku, a po drugie po ponownym wyczerpaniu trybu uregulowanego w art. 37 § 1 k.p.a. Dodatkowo zauważyć trzeba, iż powyżej zaprezentowana argumentacja odnosi się do bezczynności organu w ramach ostatnio prowadzonego postępowania zwykłego, po wydaniu decyzji kasacyjnej w postępowaniu nadzwyczajnym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji (analogiczna sytuacja miałaby miejsce w przypadku wznowienia postępowania), tj. od dnia 2 października 2009 r.

W dalszej kolejności zasadnym jest przypomnienie, iż zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art.35 § 3 k.p.a.). Należy jednak zauważyć, że do terminów wskazanych w art. 35 k.p.a. i w przepisach szczególnych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji obowiązany jest zawiadomić strony, wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Obowiązek ten obciąża organ również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).

W przypadku skargi na bezczynność, przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Istotne jest również, że dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana.

Zadaniem zatem Sądu było ustalenie czy zwłoka w wydaniu decyzji przekracza terminy określone w art. 35 k.p.a., a tym samym czy w przedmiotowej sprawie doszło do bezczynności rozumianej jako niepodejmowanie przez organy administracji publicznej działań zmierzających do wydania aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, a więc takich, które odnoszą się do konkretnego podmiotu i regulujących jego sytuację prawną.

Wyraźnie należy powtórzyć, iż niniejszą kontrolą sądowoadministracyjną objęte było postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia na rzecz skarżącego warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków gospodarczo-mieszkalnych i trzech budynków gospodarczych w zabudowie zagrodowej oraz sieci infrastruktury technicznej toczące się po decyzji kasacyjnej Kolegium, wydanej w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności decyzji, tj. po dniu 2 października 2009 r. Wcześniejszy etap tego postępowania, wszczęty wnioskiem skarżącego z dnia 3 marca 2004 r., zakończył się ostateczną decyzją organu I instancji z dnia 10 grudnia 2008 r. odmawiającą ustalenia na rzecz skarżącego warunków zabudowy.

Przypomnieć należy, iż w kontrolowanym obecnie etapie postępowania administracyjnego Wójt Gminy O. decyzją z dnia 25 sierpnia 2011 r. odmówił ustalenia na rzecz skarżącego warunków zabudowy, a następnie, po uchyleniu tej decyzji przez SKO decyzją z dnia 26 kwietnia 2012 r., zawiadomił strony pismem z dnia 3 sierpnia 2012 r., że złożony w dniu 3 marca 2004 r. wniosek skarżącego o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków gospodarczo-mieszkalnych i trzech budynków gospodarczych w zabudowie zagrodowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki nr [...] w S. zostanie ponownie rozpatrzony. Dalej organ I instancji, w związku ze skargą córki skarżącego na bezczynność Wójta i przewlekłość postępowania, jak również ze złożeniem skargi do WSA we Wrocławiu na decyzję Kolegium z dnia 26 kwietnia 2012 r., przekazało organowi II instancji akta administracyjne w dniu 10 sierpnia 2012 r. Z kolei pismem z dnia 3 września 2012 r. poinformowano strony, iż całość akt, w związku z wniesieniem skargi, została przekazana do organu drugiej instancji, a także podano, że wszelkie czynności w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków gospodarczo-mieszkalnych i trzech budynków gospodarczych w zabudowie zagrodowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki nr [...] w S. zostaną podjęte po zakończeniu postępowania prowadzonego przez SKO we W.. Po oddaleniu przez WSA we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 571/12, skargi córki skarżącego na decyzję SKO we W. z dnia 26 kwietnia 2012 r., organ II instancji w dniu 6 lutego 2013 r. zwrócił Urzędowi Gminy O. akta administracyjne, które uprzednio były dołączone do skargi.

Ostatnią czynnością w sprawie, jak to wynika z dołączonych wraz ze skargą akt administracyjnych, było sporządzenie w dniu 3 kwietnia 2013 r. protokołu przekazania wykonawcy kompletnego wniosku o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy wraz z dokumentacją sprawy celem sporządzenia projektu decyzji o warunkach zabudowy wraz z analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu.

Z przywołanej powyżej chronologii zdarzeń, mających miejsce po dniu 2 października 2009 r., widać wyraźnie, iż o ile do czasu wydania kolejnej decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy organ I instancji podejmował szereg czynności faktyczno-prawnych, to po zwrocie mu akt administracyjnych w dniu 10 sierpnia 2012 r., co było związane z uchyleniem przez SKO decyzji z dnia 26 kwietnia 2012 r., swoją aktywność ograniczył wyłącznie do zawiadomienia stron o kontynuowaniu postępowania, po czym niezwłocznie przekazał na żądanie organu II instancji akta administracyjne i poinformował strony, że wszelkie czynności w sprawie zostaną podjęte po zakończeniu postępowania prowadzonego przez SKO we W.. Po ponownym otrzymaniu oryginałów akt administracyjnych, co miało miejsce w dniu 6 lutego 2013 r., organ I instancji po blisko dwóch miesiącach protokolarnie przekazał dokumentację sprawy wykonawcy projektu decyzji o warunkach zabudowy.

Z argumentacji samego organu, jak też z faktycznego przebiegu zdarzeń, wynika, że Wójt Gminy O. uznał, że przekazanie oryginału akt administracyjnych organowi wyższej instancji, zwalnia go z obowiązku terminowego załatwienia sprawy. Tymczasem jak to zasadnie podnosił skarżący wielokrotnie w swoich pismach- skargach na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, a trafnie i przekonywująco wyłożył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1075/12, "brak akt administracyjnych nie jest przeszkodą do rozpoznania sprawy. To rzeczą organu jest zorganizować pracę tak, by być w posiadaniu albo samych akt administracyjnych albo ich kopii w razie zaistnienia konieczności ich przekazania innemu organowi. Dzisiejsze środki techniczne są w pełni wystarczające, by sprawnie i skutecznie rozwiązać ten problem. Bierne oczekiwanie na zwrot akt jest bezczynnością". Podobne stanowisko zajął także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 listopada 2009r., sygn. akt II SAB/Ke 35/09, twierdząc, iż "bierne (...) oczekiwanie na załatwienie sprawy przez sąd administracyjny i zwrot akt może być oceniane tylko jako bezczynność organu".

W przekonaniu Sądu w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym brak było faktycznych i prawnych przeszkód do sprawnego kontynuowania tego postępowania i, w terminach przewidzianych w art. 35 § 3 k.p.a., do wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego wskazania organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia 26 kwietnia 2012 r.

Poważne zastrzeżenia Sądu budzi także kwestia stosowania się organu I instancji do wymogów art. 36 § 1 k.p.a. nakazujących w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. zawiadamiać o tym strony podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Z akt sprawy wynika, iż jedyna informacja o przebiegu postępowania została podana w piśmie z dnia 3 września 2012 r., które jednakże, zarówno z uwagi na formę i treść, trudno uznać za zawiadomienie odpowiadające regułom art. 36 § 1 k.p.a.

Zważywszy na powyższe okoliczności Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nastąpiła bezczynność Wójta Gminy O., którego działanie niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), a nadto podważa wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa.

Według art. 149 § 1 u.p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Stwierdza też, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W niniejszej sprawie uwzględniając skargę na bezczynność organu Sąd, stosownie do przytoczonego przepisu, zobowiązał Wójta Gminy O. do wydania orzeczenia w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków gospodarczo-mieszkalnych i trzech budynków gospodarczych w zabudowie zagrodowej oraz sieci infrastruktury technicznej w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku.

Przy przedstawionej wyżej ocenie stwierdzone zaniechania organu, naruszające w sposób oczywisty ogólne zasady postępowania administracyjnego wyrażone zwłaszcza w normach art. 7, art. 8 i art. 12 k.p.a. oraz w przepisach art. 35 i art. 36 k.p.a. wyznaczających terminy załatwienia spraw, pozwalają w pełni na stwierdzenie, że zaistniała bezczynność miała cechy rażącego naruszenia prawa.

Z przedstawionych wyżej względów, działając na podstawie art. 149 § 1 u.p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I i II sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd, na podstawie art. 200 u.p.p.s.a., postanowił jak w pkt III sentencji wyroku.