Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 228/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 12
journal: Dz.U. 2006 nr 122 poz 851
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia 10 lutego 2010 r. nr . w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Postępowanie w sprawie wszczęte zostało zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej u A. . z dnia 19 sierpnia 2008 r. w postaci przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat (poz. 15 wykazu chorób zawodowych). W związku z powyższym zgłoszeniem Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. wszczął postępowanie administracyjne, w ramach którego ustalono, że strona była zatrudniona w następujących zakładach pracy:

- Szkole Podstawowej nr . (szkoła zlikwidowana);

- od 20 sierpnia 1980 r. do 31 sierpnia 1982 r. jako nauczyciel-instruktor . (22 godz. tygodniowo, w tym jako nauczyciel biologii i historii - 6 godz. tygodniowo);

* od 1 września 1982 r. do 31 sierpnia 1983 r. jako wychowawca półinternatu (26 godz. tygodniowo);

* zajęcia ponadwymiarowe: udział w zbiórkach drużyn zuchowych i harcerskich - 8 godz. tygodniowo, obozach harcerskich w okresie wakacji i ferii zimowych,

* od 01 września 1982 r. komendant szczepu, udział w zbiórkach zuchowych i harcerskich od 4 do 5 godz. tygodniowo;

- Zespole Szkół .

- od 1 września 1983 r. do 31 sierpnia 2006 r. jako nauczyciel (zajęcia z języka polskiego, wychowania do życia w rodzinie oraz praca w bibliotece; pełny wymiar godzin, ponadto przygotowanie przedstawień teatralnych, organizowanie wyjazdów do teatrów i opery, zbiórki harcerskie, opiekun samorządu szkolnego);

-Szkole Podstawowej nr ...

* od 22 listopada 2002 r. do 20 czerwca 2003 r. jako nauczyciel wychowania do życia w rodzinie (9/18 etatu tj. 9 godz. tygodniowo),

* od 1 października 2003 r. do 25 czerwca 2003 r. jako nauczyciel wychowania do życia w rodzinie (9/18 etatu),

* od 1 października 2003 r. do 25 czerwca 2004 r. jako nauczyciel wychowania do życia w rodzinie (5/18 etatu);

- T.B. S.A. w P.Filia w

- od 1 września 2006 r. do nadal jako dyrektor szkoły (brak narażenia na nadmierny wysiłek głosowy).

W toku postępowania administracyjnego strona była badana w Dolnośląskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. Oddział w W., który w dniu 8 grudnia 2008 r. wydał orzeczenie lekarskie nr ... o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej ( poz. 15 pkt 1, 2, 3). Swoje stanowisko uzasadnił tym ,że w 3-krotnych badaniach laryngologicznych i foniatrycznych uzupełnionych badaniem videostroboskopowym rozpoznano: dysfonię hyperfunkcjonalną, torbiel dojęzykowej powierzchni nagłośni, refluks żołądkowo-przełykowy, astmę oskrzelową w trakcie diagnostyki, zgrubienie lewego fałdu nalewkowo-nagłośniowego. Rozpoznane jednostki chorobowe nie znajdują się w wykazie chorób zawodowych. Nie potwierdzono obecności guzków głosowych stwierdzonych w Poradni Laryngologicznej w Ś. w 2001 r.

W trybie odwoławczym A. przeszła badania w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., który w dniu 20 marca 2009 r. wydał orzeczenie lekarskie

nr ... o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia stwierdzono że: "W wyniku przeprowadzonych badań, w tym konsultacji laryngologicznej i foniatrycznej oraz badania video stroboskopowego ustalono rozpoznanie: przewlekłe zapalenia krtani z zaostrzeniem w odcinku tylnym, obrzęk podnabłonkowy prawego fałdu głosowego, dysfonia hyperfunkcjonalna. Przeprowadzona aktualnie ocena wydolności głosowej krtani metodą videostroboskopową wykazała, że fałdy głosowe są symetryczne przy fonacji i oddychaniu, gładkie, z zaznaczoną siatką naczyń. prawym fałdzie obrzęk obejmujący cały fałd głosowy, okresowo balotujący, prawy fałd wydaje się szerszy. Zwarcie fonacyjne - okresowo niedomykalność w tylnym odcinku głośni, okresowo nadmiernie w przednim. Niewielka torbiel językowa powierzchni nagłośni. Drgania fałdów głosowych niejednakowe, niejednoczesne, nieregularne. Amplituda drgań zmniejszona. Przesunięcie brzeżne obecne. Poziom fałdów głosowych równy. Występuje tendencja do fonacji rzekomej. Wskazana okresowa obserwacja prawego fałdu głosowego. Nie wykazano zmian organicznych w zakresie krtani uznanych za typowe dla następstw nadmiernego wysiłku głosowego w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które dają podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu (poz. 15). Stwierdzone obecnie zmiany morfologiczno-czynnościowe w zakresie krtani nie są objęte wykazem chorób zawodowych."

Na podstawie opinii jednostek orzeczniczych I i II stopnia, upoważnionych

do rozpoznawania chorób zawodowych, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś wydał w dniu 22 kwietnia 2009 r. decyzję nr . o braku podstaw do stwierdzenia u A. choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat: guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią (poz. 15 pkt 1, 2, 3)

A. wniosła odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że w długoletniej pracy była narażona na nadmierny wysiłek głosowy, a obecnie ma problemy z głosem, gardłem i krtanią, z uwagi na co zmieniła pracę.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu w związku z prowadzonym postępowaniem odwoławczym zwrócił się do obu placówek orzekających o weryfikację orzeczeń lekarskich. W odpowiedzi na powyższe Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W Oddział w W w piśmie dnia 1 czerwca 2009 r. poinformował, że w orzeczeniu lekarskim nr ... stwierdzono - między innymi - zgrubienie lewego fałdu nalewkowo-nagłośniowego. Fałdy nalewkowo-nagłośniowe nie są fałdami głosowymi , lecz inną strukturą anatomiczną. Stwierdzona zmiana nie została przez ustawodawcę ujęta w definicji choroby zawodowej. Wymaga jednak, podobnie jak rozpoznana torbiel nagłośni powierzchni dojęzykowej, obejrzenia krtani i pobrania wycinków, usunięcia torbieli w zestawie Kleinsassera w Oddziale Otolaryngologii."

Z kolei Instytut Medycyny Pracy w Ł pismem z dnia 8 czerwca 2009 r. stwierdził, że podtrzymuje treść orzeczenia z dnia 20 marca 2009 r. nr .... Ponadto poinformował, że zgodnie rozporządzeniem z dnia 30 lipca 2002 r. za chorobę zawodową narządu głosu uważamy guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe bądź niedowłady mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Zmiany te dotyczą tylko jednej części anatomicznej krtani tj. fałdów głosowych i są charakterystyczne dla następstw przewlekłego nadmiernego wysiłku głosowego. Zmiany dotyczące innych części anatomicznych krtani takich jak nagłośnia i fałdy nalewkowo- nagłośniowe nie są typowe dla wysiłku głosowego i nie mogą być uznane za chorobę zawodową narządu głosu. Stwierdzona w orzeczeniu okresowa niedomykalność w tylnym odcinku głośni, okresowo nadmierna w przednim nie jest spowodowana niedowładem mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe, a dla niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe jest utrwalona niedomykalność na całej długości głośni. W tym przypadku niedomykalność jest okresowa i dotyczy tylko tylnego odcinka głośni. Stwierdzony na prawym fałdzie głosowym obrzęk podnabłonkowy dodatkowo utrudnia pełne zwarcie fonacyjne w części tylnej głośni i nie może być uznany za chorobę zawodową, gdyż do jej obrazu należą tylko wtórne zmiany przerostowe (nie obrzękowe).

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. w związku z wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) kolejnym pismem z dnia 8 lipca 2009 r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł oraz do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w W. z prośbą o wydanie opinii lekarskiej odnośnie choroby narządu głosu figurującej pod poz. 15.3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., która obecnie brzmi: "niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią." Wskazując, że wobec zmiany stanu prawnego obowiązującym rozporządzeniem jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. i w orzeczeniu lekarskim fakt ten winien być uwzględniony. W odpowiedzi na powyższe pismo Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W. pismem z dnia 24 sierpnia 2009 r. poinformował, że w badaniach nie rozpoznano niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią."

Natomiast Instytut Medycyny Pracy w Ł pismem z dnia 7 grudnia 2009 r. poinformował, że: nie zaistniały żadne nowe dowody w sprawie, a zgodnie z nowym brzmieniem pkt. 15.3 wrzecionowata niedomykalność fonacyjną głośni spowodowana niedowładem mięśni wrzecionowatych krtani jest bardziej zaawansowaną zmianą (dotyczy całej długości głośni) niż to przewidywało poprzednie rozporządzenie tzn. rozpoznania typu szczelinowatego, niedomykalność w tylnym odcinku itp. nie będą stanowiły podstawy do rozpoznania choroby zawodowej. Z kolei zmiany morfologiczno-czynnościowe pod postacią przewlekłego prostego zapalenia krtani z zaostrzeniem w odcinku tylnym, obrzęk podnabłonkowy prawego fałdu głosowego i dysfonia hyperfunkcjonalna rozpoznane u strony w trakcie badania nie są i nie były objęte obowiązującym w danym czasie wykazem chorób zawodowych. W jego ocenie zmiana brzmienia pkt 15.3 wykazu chorób zawodowych wg rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. (Dz. U. nr 105, poz. 869) nie wpływa na zmianę stanowiska orzeczniczego.

Decyzją z dnia 10 lutego 2010 r. nr ... Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. wydaną z powołaniem się na przepisy art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 12, poz. 851 ze zm.) art. 235 1 Kodeksu Pracy oraz § 8 ust. 1i 4 w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w z dnia 22 kwietnia 2009 r. nr 5/09 o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat: guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią (poz. 15 pkt 1, 2, 3) u A. . W motywach decyzji ostatecznej decyzji stwierdził , że zgodnie z treścią § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych , dokonane czynności w toku postępowania pozostają skuteczne, wobec czego nie odmawia mocy dowodowej czynnościom dokonanym na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, które utraciło moc z dniem 03 lipca 2009 r. W ocenie organu odwoławczego w przypadku A. został spełniony drugi przywołany wyżej warunek konieczny do stwierdzenia choroby zawodowej, ponieważ dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że wykonując swoje obowiązki zawodowe pracowała w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy. Natomiast odnośnie warunku pierwszego wskazał, że oba ośrodki orzecznicze stoją na stanowisku, że rozpoznane u strony schorzenia nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, ponieważ nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Do stwierdzenia choroby zawodowej nie jest wystarczające wykazanie ekspozycji zawodowej na czynnik wywołujący chorobę, lecz konieczne jest również rozpoznanie choroby zawodowej, dokonane przez jednostkę właściwą do rozpoznawania chorób zawodowych. Według organu II instancji wydane orzeczenia poprzedzone zostały specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia odwołującej się i są obiektywne, spójne, przekonujące oraz obszernie uzasadnione.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której skarżąca domagała się stwierdzenia jej nieważności . Skarga oparta została na zarzucie naruszenia przepisów art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6, 7, 77, 80 Kodeksu postępowania administracyjnego . Skarżąca podniosła , że organ odwoławczy działał z naruszeniem powołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem nie wziął pod uwagę faktu, że dwa niezależne ośrodki diagnostyczne postawiły dwie odmienne diagnozy. W jej ocenie jedynym punktem wspólnym dla wydanych przez nie opinii jest stwierdzenie dysfonii hyperfunkcjonalnej, a jej wątpliwości budzi stwierdzenie zgrubienia lewego fałdu nalewkowo- nagłośnieniowego w jednym orzeczeniu oraz stwierdzenie obrzęku podnabłonkowego prawego fałdu głosowego w drugim orzeczeniu. Według skarżącej organy działające w sprawie nie podjęły próby wyjaśnienia tych znacznych rozbieżności, co powoduje, że orzeczenia nie są jednoznaczne w swojej treści oraz nie są spójne. Zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP skarżąca oparła na stwierdzeniu wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt 23/07 niekonstytucyjności rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Odnosząc się do zarzutu niewyjaśnienia rozbieżności diagnostycznych w orzeczeniach lekarskich strona przeciwna wskazała, że pismem z dnia 19 maja 2009 r. organ zwrócił się do właściwych jednostek o wydanie opinii uzupełniających, które znajdują się w aktach sprawy. W zakresie zarzutu naruszenia art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji strona przeciwna wskazała na przepis § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, na podstawie którego czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Dodatkowo podniosła, że w związku ze zmianą stanu prawnego również uzyskano dodatkowe opinie jednostek orzeczniczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W obowiązującym stanie prawnym definicja choroby zawodowej ujęta została w art. 235 ¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). Przepis ten dodany został ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 825) i obowiązuje od dnia 3 lipca 2009 r., a więc znajdował zastosowanie również na dzień orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji. Zgodnie z jego treścią za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowym. Wskazując w powołanym przepisie na wykaz chorób zawodowych ustawodawca jednocześnie ustalił w art. 237 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy upoważnienie dla Rady Ministrów do określenia wykazu chorób zawodowych w drodze rozporządzenia. Na podstawie delegacji zawartej w art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹ Kodeksu pracy, którego obowiązujące brzmienie ustalone zostało nowelą z dnia 22 maja 2009 r., Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), które weszło w życie z dniem 3 lipca 2009 r. Zastąpiło ono wcześniejsze rozporządzenie Rady Ministrów, regulujące materię związaną z orzekaniem w przedmiocie choroby zawodowej, z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), które w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07, utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r. W badanej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, zgłoszenie podejrzenia u skarżącej choroby zawodowej, nastąpiło w dniu 19 sierpnia 2008 r., a zatem postępowanie w sprawie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej, wszczęte zostało na podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 i stanowiło ono podstawę prawną czynności podejmowanych w dalszym toku postępowania, aż do czasu utraty jego mocy obowiązującej. Zatem czynności przeprowadzone przez organ na tej podstawie nie mogą być uznane za nieważne tylko z tego względu, że przepisy w oparciu o które zostały podjęte utraciły swą moc, co wynika między innymi z przepisu art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże, skoro w toku postępowania i przed wydaniem decyzji ostatecznej w niniejszej sprawie rozporządzenie z dnia 30 lipca 2002 r. przestało obowiązywać, organy administracji obowiązane były uwzględnić w dalszym postępowaniu nowe regulacje. W tym zakresie Państwowy Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., do postępowania administracyjnego w tej sprawie prawidłowo zastosował § 11 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz.869) uznając, że do tego postępowania zastosowanie mają przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem 3 lipca 2009 r., pozostają skuteczne.

Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie, decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydawana jest na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jej wydanie poprzedza zatem postępowanie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej. W tym zakresie, zgodnie z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia, orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej, bądź braku podstaw do jej rozpoznania wydawane jest przez lekarza wyspecjalizowanej jednostki diagnostycznej powołanej do rozpoznawania chorób zawodowych, a określonej w § 5. Podstawę do wydania takiego orzeczenia stanowią wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego. Podkreślić przy tym trzeba, że wprawdzie organ orzekając o chorobie zawodowej nie może dokonywać własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej i obowiązany jest przyjąć ustalenia wynikające z wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06), to jednak jeśli w świetle wszystkich zgromadzonych dowodów orzeczenie to budzi wątpliwości, organ administracji może żądać wydania kolejnych orzeczeń, przez inne jednostki diagnostyczne.

W analizowanej sprawie pozostaje poza sporem fakt istnienia w środowisku pracy skarżącej warunków narażenia na nadmierny wysiłek głosowy, a więc warunków szkodliwych przewidzianych w przepisach normujących kwestie chorób zawodowych. Osią sporu między stronami jest określenie charakteru schorzenia gardła stwierdzanego u skarżącej. Opierając się na orzeczeniach lekarskich, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne stwierdziły, że skoro upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji. W tym miejscu wskazać jednak należy, że przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 § 1 kpa (por. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r, sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonującego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. Tymczasem wydane w sprawie opinie lekarskie, na których orzekające w sprawie organy administracyjne oparły swe rozstrzygnięcia, nie spełniają wskazanych powyżej wymogów, w szczególności zaś nie zawierają pełnego, przekonywującego uzasadnienia i wbrew twierdzeniu organu odwoławczego nie są spójne , skoro zawierają odmienne ustalenia co do zdiagnozowanych u strony schorzeń gardła, a zbieżność orzeczeń jednostek diagnostyczo-lekarskich dotyczy jedynie wniosku co do braku podstaw stwierdzenia choroby zawodowej . Tym samym rodzi to uzasadnione wątpliwości co do powodów wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. I tak w orzeczeniu Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy stwierdzono m.in., że w 3-krotnych badaniach laryngologicznych i foniatrycznych uzupełnionych badaniem videostroboskopowym rozpoznano: dysfonię hyperfunkcjonalną, torbiel dojęzykowej powierzchni nagłośni, refluks żołądkowo-przełykowy, astmę oskrzelową w trakcie diagnostyki, zgrubienie lewego fałdu nalewkowo-nagłośniowego". Natomiast w uzasadnieniu orzeczenia Instytut Medycyny Pracy w Ł rozpoznał: przewlekłe zapalenia krtani z zaostrzeniem w odcinku tylnym, obrzęk podnabłonkowy prawego fałdu głosowego, dysfonia hyperfunkcjonalna. Wprawdzie organ administracji dostrzegł wskazaną rozbieżność, o czym świadczy pismo z dnia 19 maja 2009 r. nr ..., w którym organ drugiej instancji zwraca się do obu ośrodków z prośba o uzupełnienie opinii w tym zakresie, jednakże pisma wyjaśniające przesłane do organu przez wskazane wyżej ośrodki, nie wyjaśniają w ocenie Sądu dostrzeżonych wątpliwości. Przede wszystkim w piśmie z dnia 8 czerwca 2009 r. ... Instytutu Medycyny Pracy w Ł nie odniesiono się do podnoszonej przez organ odwoławczy kwestii rozpoznania w orzeczeniu lekarskim z dnia 8 grudnia 2008 r. nr 221/2008 zgrubienia lewego fałdu nalewkowo-nagłośniowego, której to zmiany nie zdiagnozowano w orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy w Ł z dnia 20 marca 2009 r. nr ... Znamienne jest, że orzeczeniu lekarskim pierwszego stopnia zakwalifikowano pacjentkę do zabiegu operacyjnego z uwagi na rozpoznaną torbiel dojęzykową powierzchni nagłośni i zgrubienie lewego fałdu nalewkowo-nagłośniowego, a w orzeczeniu lekarskim wydanym w trybie odwoławczym – po upływie około 4 miesięcy po pierwszym badaniu - nie rozpoznano wskazanych schorzeń, nie rozpoznając również stanu po zabiegu operacyjnym, zalecanym przez Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W., zalecając jednocześnie konieczność okresowej obserwacji prawego fałdu głosowego. Z kolei w ramach uzasadnienia orzeczenia lekarskiego .... stwierdzono u skarżącej okresową niedomykalność w tylnym odcinku głośni, okresowo nadmiernie w przednim, czego nie zdiagnozował ośrodek diagnostyczny pierwszej instancji. Powyższe okoliczności budzą tym większe wątpliwości, że w pismach ośrodków orzeczniczych – stanowiących odpowiedzi na pismo Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia 19 maja 2009 r. nr ... – ośrodki podtrzymują stanowiska zajęte w opiniach wydanych w sprawie. W tym kontekście nie można uznać, że orzeczenia lekarskie stanowiące podstawę faktyczną wydanych w sprawie decyzji mają walor spójności i są wystarczająco uzasadnione. Ocena wskazanych pism i opinii rzutuje również na ocenę pisma Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. z dnia 24 sierpnia 2009 r. nr ... stanowiącego odpowiedź na prośbę organu odwoławczego o sporządzenie opinii uzupełniającej z dnia 8 lipca 2009 r. nr ..., wystosowanej w związku z wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) i zmianą brzmienia poz. 15. 3 dotyczącej choroby narządu głosu. Stwierdzić należy, że nie sposób uznać jej za opinię we wskazanym wyżej rozumieniu, bowiem zawiera wyłącznie jedno zdanie, w którym stwierdza się, że w badaniach nie rozpoznano niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Nie ulega wątpliwości , że w odniesieniu do przedmiotu sporu jednostki chorobowe wymienione w rozporządzeniu z dnia 30 lipca 2002r. oraz jednostki chorobowe określone w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009r. nie są identyczne. Analizując wykaz chorób w obu rozporządzeniach należy zwrócić uwagę na to , że odnośnie chorób wymienionych pod pozycją 15 obu wykazów – załączników do rozporządzenia z 30 lipca 2002r. oraz z 30 czerwca 2009r., istnieje zgodność brzmienia dwóch pierwszych podpunktów z tej pozycji obu rozporządzeń. Występuje natomiast różnica w brzmieniu podpunktu 3 tej pozycji wykazu. Zgodnie z wykazem do rozporządzenia z 2002r., jednostką chorobową był "niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią", natomiast według obowiązujących obecnie przepisów rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r., jednostką chorobową ujętą w podpunkcie 3 pkt 15 wykazu jest "niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną i trwałą dysfonią". Co prawda Instytut Medycyny Pracy w Ł w piśmie z dnia 7 grudnia 2009 r. nr ... stwierdził, że zgodnie z nowym brzmieniem pkt 15 .3 wykazu chorób zawodowych wrzecionowata niedomykalność fonacyjna głośni spowodowana niedowładem mięśni wewnętrznych krtani jest bardziej zaawansowaną zmianą (dotyczy całej długości głośni) niż przewidywało to poprzednie rozporządzenie, to jednak w dalszej części pisma wskazuje na rozpoznania sprzeczne z rozpoznaniami dokonanymi w ramach badań wykonanych w ośrodku orzeczniczym pierwszej instancji. Organy administracyjne powinny zatem uzupełnić postępowanie wyjaśniające poprzez wezwanie biegłych o uzupełnienie postępowania poprzez wyczerpujące i nie budzące wątpliwości uzasadnienie orzeczeń, a w razie potrzeby przeprowadzenie ponownych badań. W przeciwnym bowiem wypadku nie można twierdzić, że decyzja wydana została na podstawie zbieżnych opinii biegłych. Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzji pierwszej instancji zapadły z naruszeniem § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz z naruszeniem art. art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), a więc z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego obu wydanych w niniejszej sprawie decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).