Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1060/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 81 ust. 2, art. 81 ust. 1 pkt 4a, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 36z, art. 78ust. 1 pkt 5, art. 72
journal: Dz.U. 2016 poz 2142
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
article: art. 7, art. 77, art. 80, art 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Farmaceutyczny – (dalej także "GIF") decyzją

nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., wydaną na podstawie art. 108 ust. 4 pkt 4 lit. c, art. 78 ust. 1 pkt 5, art. 36z ust. 1, art. 81 ust. 2 pkt 4a ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. 2008 r. Nr 45, poz. 271, z późn. zm., dalej "p.f.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...] - w przedmiocie cofnięcia zezwolenia znak: [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej należącej do K. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "Skarżąca", "Spółka").

Do wydania ww. decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 18 sierpnia 2014 r. GIF otrzymał pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego znak: [...] w sprawie jednoczesnego zatrudnienia B. K. jako kierownika hurtowni farmaceutycznej w [...] należącej do Skarżącej i jednocześnie jedynego magistra farmacji w aptece zlokalizowanej w [...]. W związku z powyższym na polecenie GIF, Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] (dalej "WIF") w dniu 12 września 2014 r. przeprowadzili kontrolę doraźną w hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w miejscowości [...], należącej do Spółki. W wyniku kontroli wykazano m.in., iż hurtowania farmaceutyczna prowadzi sprzedaż produktów leczniczych wyłącznie do innej hurtowni farmaceutycznej.

Zawiadomieniem z dnia 25 listopada 2014 r. poinformowano Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w tej sprawie i przysługujących jej prawach strony, a także wezwano do nadesłania faktur sprzedaży dla wybranych produktów leczniczych objętych refundacją produktów leczniczych: Clexane, Fraxiparine, Humira, Mabthera, Oxis, Plavix, Pradaxa, Pulmicort oraz Symbicort. Strona odebrała pismo w dniu 12 grudnia 2014 roku i nie przesłała żądanej dokumentacji. Powtórne wezwanie z dnia 17 grudnia 2014 r., podwójnie awizowane, zostało zwrócone jako nieodebrane. Jednocześnie w tym samym dniu do organu wpłynęła odpowiedź pełnomocnika spółki wraz z załącznikami w postaci uwierzytelnionych kopii faktur VAT dotyczących obrotu wskazanymi w wezwaniu produktami leczniczymi, w którym strona wniosła o umorzenie postępowania, a także poinformowała, iż nie dostarcza leków do aptek z uwagi na ograniczony asortyment produktów leczniczych, który sprawia, iż apteki "nie są zainteresowane zakupem leków w hurtowni należącej do Spółki".

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny cofnął zezwolenie znak: [...] wydane w dniu [...] czerwca 2014 r. na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej przez K. sp. z o.o. z siedzibą w [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż ze zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Spółka nie dopełniła obowiązku określonego w art. 36z ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne w części dotyczącej odpowiedniego i nieprzerwanego zaspokojenia zapotrzebowania podmiotów uprawnionych do obrotu detalicznego produktami leczniczymi.

Wyjaśniono, że wskazane wyżej produkty lecznicze zostały wybrane z uwagi na liczne trudności w ich zakupie przez pacjentów i apteki w okresie ostatnich kilku lat, a ponadto są one objęte refundacją z uwagi na ich krytyczne znaczenie w farmakoterapii – ratują bowiem życie i zdrowie oraz są stosowane w chorobach przewlekłych, terapii nowotworów oraz chorobach nieuleczalnych u dzieci i autoimmunologicznych.

Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zaskarżyła w całości decyzję GIF zarzucając jej naruszenie:

• przepisów prawa materialnego, tj.: art. 81 ust.1 pkt 2 (obecnie art. 81 ust. 2 pkt 4a) w zw. z art. 36z ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż przepis stanowi ogólną i abstrakcyjną normę, na podstawie której można cofnąć zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej każdemu przedsiębiorcy, z uwagi brak jakiegokolwiek produktu leczniczego na terenie całego kraju;

• przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 77, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędy w ustaleniach faktycznych, co w konsekwencji doprowadziło do dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonych w postępowaniu dowodów i znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.

Główny Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] marca 2016 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony stan faktyczny, z którego wynika, iż Skarżąca prowadziła sprzedaż produktów leczniczych objętych refundacją wyłącznie do hurtowni farmaceutycznych, które to leki z założenia przeznaczone były na eksport, o czym świadczą adnotacje zawarte w uwagach na fakturach sprzedaży. Tym samym w ocenie GIF Spółka nie wypełnia obowiązku zabezpieczenia potrzeb pacjentów i nie zaspokaja w celu jego realizacji zapotrzebowania podmiotów uprawnionych do obrotu detalicznego produktami leczniczymi.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego GIF wskazał, że zgodnie z art. 36z ust. 1 p.f. konieczne jest zabezpieczenie potrzeb pacjentów poprzez zapewnienie nieprzerwanego zaspokojenia zapotrzebowania podmiotów uprawnionych do obrotu detalicznego produktami leczniczymi i przedsiębiorców zajmujących się obrotem hurtowym produktami leczniczymi. Obowiązek ten dotyczy w szczególności produktów refundowanych – dofinansowywanych z budżetu państwa, a zatem powinny one trafiać, zgodnie z ich przeznaczeniem, do polskich pacjentów, a nie być kierowane na eksport. Tym bardziej, że w stosunku do produktów: Humira, Mabthera, Alimta, Neulasta, Xarelto, Pradaxa, Fraxiparine, Clexane, Serevent Dysk, Vesicare, występowały poważne braki z ich dostepnością na rynku.

GIF wyjaśnił również, że obowiązujące przepisy prawa uprawniają Spółkę do eksportu produktów leczniczych, jednak jest on możliwy pod warunkiem, że hurtownia wywiąże się z obowiązku zaspokojenia potrzeb pacjentów, zgodnie z art. 36z ust. 1 p.f. Obowiązek ten wynika zarówno z przepisów krajowych, jak i unijnych. Jednocześnie organ wskazał, że każda hurtownia działająca na polskim rynku ma obowiązek zapewnienia właściwych i stałych dostaw do aptek ogólnodostępnych. Niedopuszczalna jest w ocenie organu sytuacja, w której hurtownia farmaceutyczna prowadzi dystrybucję wyłącznie do innych hurtowni "mając nadzieję" czy "wierząc", że jej kontrahenci na pewno zapewnią stosowne dostawy do aptek. Hurtownia farmaceutyczna nie może bowiem "przenieść" obowiązku dostarczania produktów leczniczych do aptek na inne hurtownie (swoich kontrahentów).

Organ wyjaśnił także, że o ile hurtownia farmaceutyczna nie ma obowiązku posiadania w asortymencie wszystkich produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium RP, to wielkość i częstotliwość dostaw powinna być uzależniona od potrzeb pacjentów, natomiast sprzedaż leków do aptek ogólnodostępnych jest obowiązkiem, a nie uprawnieniem hurtowni farmaceutycznej.

Organ odniósł się również do przedstawionych przez Skarżącą dowodów oraz wyjaśnień, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji dokonała sprzedaży produktów leczniczych w znacznej ilości do apteki ogólnodostępnej, jednakże nie produktów leczniczych-refundowanych, uznając je za nie mające wpływu na wynik sprawy.

K. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zaskarżyła ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej decyzji wydanej w I instancji, wstrzymanie ich wykonania oraz zasądzenie kosztów. Zaskarżonej decyzji zarzuciła mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego tj.: art. 81 ust. 2 pkt 4a w zw. z art. 36z ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż Skarżąca nie zaopatrywała aptek ogólnodostępnych w produkty lecznicze w sytuacji, gdy taka działalność była przez nią prowadzona, jak również poprzez błędne zastosowanie przepisu i uznanie, iż stanowi on ogólną i abstrakcyjną normę, na podstawie której można cofnąć zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej każdemu przedsiębiorcy, za brak jakiegokolwiek produktu leczniczego, gdziekolwiek w kraju,

2. przepisów postępowania: tj. art. 7, art. 77 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędy w ustaleniach faktycznych, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, iż Skarżąca nie prowadziła sprzedaży produktów leczniczych do aptek ogólnodostępnych, co nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie, jak również poprzez niezrozumiałe dla Skarżącej pominięcie dowodów złożonych w toku postępowania administracyjnego, co w konsekwencji doprowadziło do dowolnej i wybiorczej, a nie swobodnej oceny zgromadzonych w postępowaniu dowodów, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu Skarżąca podkreśliła, że organ błędnie uznał, iż nie wypełniła ona obowiązku zabezpieczenia potrzeb pacjentów i nie zaspokajała w celu jego realizacji zapotrzebowania podmiotów uprawnionych do obrotu detalicznego produktami leczniczymi. Podniosła również, że w toku postępowania wielokrotnie przedkładała dowody na wypełnianie obowiązku określonego w art. 36z ustawy p.f., m.in. przy pismach z 18 maja 2015 r., 3 czerwca 2015 r., 7 lipca 2015 r., 29 maja 2015 r., składając faktury dokumentujące sprzedaż do aptek ogólnodostępnych, zaś organ nie wziął tych dowodów pod uwagę.

Skarżąca podniosła również, że produkty lecznicze wyszczególnione w korespondencji pomiędzy Okręgową Izbą Aptekarską w [...] i B. P. oraz w piśmie Departamentu Nadzoru GIF z dnia 7 września 2015 r., Spółka posiadała w swojej ofercie i umożliwiała ich zakup aptekom ogólnodostępnym.

Rozwijając zarzuty naruszenia przepisów postępowania Skarżąca wskazała, że organ prowadząc postępowanie całkowicie pominął przedstawione przez Stronę dowody, nie próbując się nawet do nich odnieść w minimalnym stopniu, co narusza zasady prawdy obiektywnej oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej, co w konsekwencji powinno prowadzić do uznania, że nieprawidłowo organ zebrał on materiał dowodowy w sprawie, jak również nie ocenił go zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów, czym naruszył przepisy postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na podjęcie zaskarżonej decyzji.

W ocenie Skarżącej GIF całkowicie pomija fakt, iż na rynku farmaceutycznym istnieją hurtownie, które zaopatrują wyłącznie inne hurtownie – tzw. przedhurt, hurtownie producenckie, hurtownie dla rynku pozaaptecznego, które nigdy nie wypełniają dyspozycji art. 36z ustawy Prawo farmaceutyczne. Spółka podkreśliła, iż w stosunku do tych podmiotów nie są prowadzone postępowania o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, co stanowi nierówność w traktowaniu podmiotów obrotu gospodarczego w tym segmencie rynku.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego przepisu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2017 poz. 1369, ze zm.).

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga K. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem obie zaskarżone decyzje Głównego Inspektora Farmaceutycznego nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przesłanek takich Sąd nie dopatrzył się zarówno w świetle argumentacji przedstawionej w skardze, jak i z urzędu.

Główny Inspektor Farmaceutyczny, zarówno działając jako organ I jak i II instancji prawidłowo - bez naruszenia przepisów postępowania - ustalił okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a Sąd przyjął ustalony przez organy stan faktyczny także za podstawę swojego rozstrzygnięcia.

Przedmiotowa sprawa dotyczyła cofnięcia zezwolenia znak: [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej w: "[...]" należącej do K. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] z uwagi na niedopełnienie obowiązku określonego w art. 36z ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne w części dotyczącej odpowiedniego i nieprzerwanego zaspokojenia zapotrzebowania podmiotów uprawnionych do obrotu detalicznego produktami leczniczymi.

Przesłanki obligatoryjnego cofnięcia ww. zezwolenia zostały przewidziane w art. 81 ust. 1 Prawa farmaceutycznego. W przepisie art. 81 ust. 2 sformułowane zostały natomiast przesłanki fakultatywnego cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. Zgodnie z art. 81 ust. 1 pkt 4a Prawa farmaceutycznego, który miał zastosowanie w niniejszej sprawie, organ może cofnąć zezwolenie jeżeli przedsiębiorca naruszył określony w art. 36z p.f. obowiązek zaspokajania zapotrzebowania na produkty lecznicze w odniesieniu do produktów leczniczych objętych refundacją.

Należy zauważyć, że przepis art. 81 ust. 1 pkt 4a p.f. został dodany na mocy art. 1 pkt 9 lit. b) ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 788 z późn. zm.), dalej: ustawa zmieniająca. Tą samą ustawą (jej art. 1 pkt 9 lit. a) - wskutek nadania nowego brzmienia art. 81 ust. 1 pkt 2 p.f. - uchylono zapis tego pkt mówiący iż: "Główny Inspektor Farmaceutyczny, a w odniesieniu do hurtowni farmaceutycznych produktów leczniczych weterynaryjnych Główny Lekarz Weterynarii, cofa zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, jeżeli przedsiębiorca naruszył przepis art. 36z w odniesieniu do produktów leczniczych objętych refundacją".

Ponadto na mocy art. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, w art. 36z ustawy Prawo farmaceutyczne nadano nowe brzmienie jego ust. 2 oraz dodano ust. 3 – 9. Przepis ten uzyskał brzmienie: "Podmiot odpowiedzialny oraz przedsiębiorcy zajmujący się obrotem hurtowym produktami leczniczymi są obowiązani zapewnić, w celu zabezpieczenia pacjentów, nieprzerwane zaspokajanie zapotrzebowania podmiotów uprawnionych do obrotu detalicznego produktami leczniczymi i przedsiębiorców zajmujących się obrotem hurtowym produktami leczniczymi w ilości odpowiadającej potrzebom pacjentów."

Przypomnieć należy, że naruszenie wskazanego obowiązku w odniesieniu do produktów objętych refundacją przez hurtownię farmaceutyczną stanowiło do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. przyczynę obligatoryjnego cofnięcia zezwolenia w rozumieniu art. 81 ust. 1 pkt 2 pr. farm. Od momentu wejścia w życie wskazanej wyżej nowelizacji przesłanka ta stanowi przyczynę względną cofnięcia zezwolenia (art. 81 ust. 2 pkt 4a p.f.). Zastosowanie komentowanego przepisu wymaga zatem ustalenia przez organ, jakie było zapotrzebowanie podmiotów uprawnionych do obrotu detalicznego produktami leczniczymi i przedsiębiorców zajmujących się obrotem hurtowym tymi produktami leczniczymi w badanym okresie, jakie były potrzeby pacjentów w tym okresie i czy zapotrzebowanie to było zaspokojone (vide: Stefańczyk-Kaczmarzyk Justyna [w:] Kondrat Mariusz (red.) Prawo farmaceutyczne. Komentarz LEX 505014).

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd zauważa, że w uzasadnieniu obu decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego wskazano, że produkty lecznicze objęte refundacją w stosunku do których GIF wezwał Skarżącą do przedstawienia faktur dotyczących obrotu tymi produktami, zostały wybrane przez organ z uwagi na liczne trudności w ich zakupie od pacjentów i aptek, na przestrzeni ostatnich kilku lat, a także z uwagi na fakt, iż są to leki ratujące życie i zdrowie ludzi, stosowane w chorobach przewlekłych, w terapii nowotworów, nieuleczalnych chorobach u dzieci oraz w rzadkich, nieuleczalnych chorobach autoimmunologicznych.

W ocenie Sądu, organ dysponując informacjami w zakresie trudności w zakupie konkretnych produktów leczniczych, prawidłowo wezwał Skarżącą do przedstawienia faktur sprzedaży tych właśnie produktów. Ustalenie, że w tym zakresie Skarżąca dokonywała sprzedaży wyłącznie do innych hurtowni farmaceutycznych, uprawniło GIF do stwierdzenia, że Skarżąca swoim działaniem wypełniła znamiona przewidziane w art. 81 ust. 1 pkt 4a ustawy Prawo farmaceutyczne. Dlatego też w ocenie Sądu, organ w sposób zgodny z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego przeprowadził postępowanie w tej sprawie, zgromadził niezbędny materiał dowodowy, przeanalizował go, a także dokonał subsumcji przepisów, prawidłowo stwierdzając, że Skarżąca nie zapewniała zabezpieczenia potrzeb pacjentów poprzez nieprzerwane zaspokajanie zapotrzebowania podmiotów uprawnionych do obrotu detalicznego produktami leczniczymi refundowanymi.

W tym miejscu należy zauważyć, że jak wynika z faktur wystawionych przez K. Sp. z o.o., m.in. [...], nabywcą produktów leczniczych m.in. takich jak CRESTOR, ENTOCORT, ZOLADEX LA, XARELTO czy PRADAXA była spółka N. LTD z siedzibą w Wielkiej Brytanii, a faktury te w uwagach zawierały oznaczenie "towar przeznaczony na export. Ponadto z faktur wystawionych przez K. Sp. z o.o., m.in. [...] wynikało, że nabywcą produktów leczniczych m.in. takich jak NEULASTA, MABTHERA, ALMIMTA, HUMIRA była spółka P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], a faktury te w uwagach zawierały oznaczenie "towar przeznaczony na export. Również z faktur wystawionych rzez K. Sp. z o.o., m.in. [...] wynika, że nabywcą produktów leczniczych m.in. takich jak XARELTO, PRADAXA, czy VESICARE była spółka P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...].

Analiza przedstawionych przez Skarżącą w postępowaniu administracyjnym faktur doprowadziła zatem organ do prawidłowych w tym zakresie wniosków, iż ww. produkty lecznicze sprzedawane były do innych hurtowni farmaceutycznych oraz przeznaczone były na eksport, o czym świadczą znajdujące się na tych fakturach adnotacje.

Zdaniem Sądu, oceny organu nie może podważać fakt, iż Skarżąca wskazała we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na okoliczność, iż żaden przepis prawa nie zabrania hurtowni odsprzedaży produktów leczniczych do innych hurtowni. Również podnoszony fakt zaopatrywania także podmiotów detalicznych w produkty lecznicze, potwierdzony fakturami, nie świadczy o zabezpieczeniu przez Skarżącą nieprzerwanego zaspokajania zapotrzebowania podmiotów uprawnionych do obrotu detalicznego produktami leczniczymi refundowanymi. Załączone do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy faktury wskazują na zaopatrywanie podmiotów obrotu detalicznego m.in. w produkty lecznicze, jednakże porównanie kwot i ilości dostarczanych do podmiotów obrotu detalicznego produktów, z produktami przeznaczonymi na eksport, wskazuje na znaczną dysproporcję w tym zakresie.

Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest również fakt, iż faktury przedstawione wraz z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy przez Spółkę, a także w dalszym toku postępowania, swoim zakresem obejmują sprzedaż produktów leczniczych (poza fakturą z dnia [...] grudnia 2014 r. dokumentującą sprzedaż do: Apteka [...] Sp. z o.o. z/s w [...]) już po wydaniu przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. Oznacza to, że przed wydaniem decyzji I instancyjnej Skarżąca nie wykazała, iż zaopatrywała inne podmioty niż hurtownie farmaceutyczne, co także uprawniało organ do stwierdzenia, że Spółka zaczęła wykonywać działalność wskazaną w art. 36z ust 1 i art. 78 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo farmaceutyczne, dopiero po wydaniu ww. decyzji.

Powoływanie się przez Skarżącą na okoliczność, że GIF nie wziął pod uwagę specyfiki rynku farmaceutycznego, nie ma w niniejszej sprawie najmniejszego znaczenia, albowiem to podmioty działające na rynku powinny dostosować swoje strategie biznesowe oraz praktyki działania na tym rynku, do obowiązujących przepisów. Prawidłowo zatem w decyzji II instancyjnej wskazano, że warunek wynikający z art. 36z p.f. stanowi obowiązek Spółki, a nie jej uprawnienie. Jakkolwiek sprzedaż na rynek zagraniczny na skutek zarówno eksportu produktów leczniczych, jak i wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów jest w świetle art. 72 p.f. działaniem legalnym wchodzącym w zakres pojęcia obrotu hurtowego, to o ile Skarżąca chciała prowadzić handel z innymi hurtowniami, również eksportowy, to powinna wykazać, że działa również w celu zaspokojenia potrzeb pacjentów. Nie można bowiem przerzucić ciężaru tej odpowiedzialności na inne hurtownie farmaceutyczne.

Tymczasem w niniejszej sprawie, jak już stwierdzono wcześniej, przed wydaniem decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, Skarżąca nie była w stanie wykazać, na podstawie faktur VAT lub innych dokumentów, że sprzedaje podmiotom detalicznym leki refundowane. Z przedstawionych faktur, wynikało bowiem, że wykazane w nich produkty lecznicze refundowane przeznaczone były wyłącznie na export, w związku z czym nie miały trafić do polskich pacjentów.

Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, cofnięcie Spółce zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej przez GIF okazało się zasadne. Należy bowiem mieć na uwadze, że prowadzenie hurtowni farmaceutycznej jest działalnością reglamentowaną. Produkty lecznicze są szczególnym towarem z uwagi na ich oddziaływanie na życie i zdrowie ludzi, a w szczególności charakter taki mają produkty lecznicze refundowane, które to życie i zdrowie ludzkie często ratują, bądź używane są w przypadkach chorób przewlekłych, ciężkich, czy nowotworowych. Z tego względu punkty sprzedaży detalicznej powinny mieć w każdym czasie możliwość obrotu produktami leczniczymi, a mogą to uzyskać jedynie w przypadku dostępności towaru w hurtowni. Świadomy eksport produktów leczniczych za granicę oraz sprzedaż ich do innych hurtowni, zamiast zaopatrywania punktów sprzedaży detalicznej, z całą pewnością stoi w sprzeczności z ww. zasadą. Sankcją zaś za uchybienia w zakresie nieprzerwanego zaspokajania zapotrzebowania podmiotów uprawnionych do obrotu detalicznego produktami leczniczymi i przedsiębiorców zajmujących się obrotem hurtowym produktami leczniczymi w ilości odpowiadającej potrzebom pacjentów w celu zabezpieczenia ich faktycznych potrzeb, jest cofnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej.

W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że organ w toku postępowania zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zapewnił stronie czynny udział w postępowaniu oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), ponadto uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia przez organ art. 80 k.p.a., jak również wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego zawartych w ustawie Prawo farmaceutyczne.

W tych też warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.