Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 609/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 20 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 22 ust. 1, art. 7d pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par 44, par 45 ust. 1 i 2, par 46, par 47 ust. 1 i 3, par 10, par 12
journal: Dz.U. 2015 poz 542
law: Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Dnia 8 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) . Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 roku sprawy ze skargi I. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian podmiotowych w operacie ewidencji gruntów i budynków 1) oddala skargę; 2) przyznaje adwokat Oldze Kowalskiej prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat O. K. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na podstawie art 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2015r., poz. 520) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...]z dnia [...], znak [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian podmiotowych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu Ł., gm. B. w odniesieniu do działek oznaczonych nr 813, 880, 973, 1248/1, 1248/2, 1249, 2059.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu 31 lipca 2014r. I.P. złożyła do Starosty [...] wniosek o dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu Ł., gm. B. w odniesieniu do działek oznaczonych nr 813, 880, 973, 1248/1, 1248/2, 1249, 2059, wynikających z prawomocnych postanowień Sądu Rejonowego w B., tj: postanowienia z dnia 9 lutego 2006r., sygn. [...] o uchyleniu postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 lutego 1978r., sygn. akt [...] i stwierdzeniu nabycia spadku po J. K. oraz postanowienia z dnia 12 marca 2010r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po F. K. i S. K.

Zawiadomieniem z dnia 3 września 2014r. Starosta [...]wszczął postępowanie administracyjne, które następnie postanowieniem z dnia 30 października 2014r. zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym w B. w sprawie o dział spadku po J. K. (sygn. akt [...]).

Na powyższe postanowienie I. P. złożyła zażalenie.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r., nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie dokonania zmian podmiotowych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu Ł., gm. B. w odniesieniu do działek oznaczonych nr 813, 880, 973, 1248/1, 1248/2, 1249, 2059.

Decyzją z dnia [...] Starosta [...] odmówił wprowadzenia zmian podmiotowych w operacie ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowych działek.

Od powyższej decyzji I. P. złożyła odwołanie, w którym podniosła, że wbrew twierdzeniom organu I instancji, przedmiotem złożonego wniosku nie jest ujawnienie jej jako właściciela działek, które przypadają jako udział w spadku po zmarłym J. K. lecz wpisanie wszystkich spadkobierców jako współwłaścicieli wskazanych we wniosku działek w miejsce spadkobierców wskazanych w uchylonym postanowieniu Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 lutego 1978r., sygn. akt [...]. Skarżąca wskazała, że prawomocnym postanowieniem z dnia 9 lutego 2006r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w B. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 lutego 1978r. i ustalił spadkobierców po zmarłym J. K. Stan prawny ujawniony w ewidencji gruntów i budynków od ponad 9 lat jest oparty na nieważnym i wyeliminowanym z obrotu prawnego postanowieniu Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 lutego 1978r. Odwołując się do treści § 44 ust. 2 i § 46 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków skarżąca podniosła, że pomimo przedstawionych prawomocnych postanowień Sądu Rejonowego w B., tj. z dnia 9 lutego 2010r. i 12 marca 2010r. organ administracji uchyla się od wykonania ciążącego na nim obowiązku utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności i odmawia wprowadzenia wnioskowanych zmian podmiotowych w operacie.

W uzupełnieniu odwołania z dnia 8 kwietnia 2015r. skarżąca podtrzymując swoją dotychczasową argumentację dodatkowo wskazała, że działki należące do J. K. s. W. zostały wskazane podczas oględzin w dniu 12 lutego 2008r. przeprowadzonych w obecności sędziego, biegłego geodety, świadków i uczestników postępowania. Działki pozostały w tym samym miejscu, jednakże w wyniku scalenia gruntów zostały zmienione ich numery. Skarżąca podkreśliła, że nie rozumie dlaczego w ewidencji gruntów nie zostali ujawnieni wszyscy współwłaściciele przedmiotowych nieruchomości będący następcami prawnymi po spadkodawcy – J. K. W rejestrze gruntów nadal pozostaje ujawniona tylko H. K. i to w oparciu o uchylone od ponad 9 lat postanowienie sądu.

[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że wniosek złożony przez skarżącą w dniu 31 lipca 2014r. dotyczył przeprowadzenia przez Starostę [...] aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmian podmiotowych w odniesieniu do działek o nr 813, 880, 973, 1248/1, 1248/2, 1249, 2059 położonych w obrębie Ł., gm. B. Jako podstawę żądanych zmian skarżąca przedstawiła kopie dwóch postanowień Sądu Rejonowego w B., tj. z dnia 9 lutego 2006r. sygn. akt [...] oraz z dnia 12 marca 2010r., sygn. akt [...].

Organ odwoławczy odwołując się do treści art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 22 ust. 1 ustawy -Prawo geodezyjne i kartograficzne, podkreślił, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące m.in. gruntów czyli dane dotyczące ich położenia, granic, powierzchni oznaczenia ksiąg wieczystych, jak również dane określające właściciela gruntów. Stosownie do treści § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów (Dz.U. z 2015r., poz. 542) dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych a aktualizacja operatu technicznego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Dane podmiotów będących właścicielami poszczególnych działek ewidencyjnych, mogą być zmieniane na podstawie dokumentów, o których mowa w art. 22 ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne przy czym dokumenty te muszą stanowić o tytule własności, a dokumentacja geodezyjno - kartograficzna musi pozwalać na identyfikację działek, których one dotyczą. Jak wynika z poczynionych ustaleń faktycznych w rejestrze gruntów obrębu Ł. J. K. s. W. i M. został wpisany jako właściciel w odniesieniu do nieruchomości oznaczonych nr działek: 901, 977, 1199, 1261, 2878, 2879, 4046, 1334, 145, 146, 147, 148, 461, 462, 463, 464, 2127, 2128, 3772, 2232, 2321, 2622, 3009, 3799, 3280, 3281, 3380, 3492 o pow. łącznej 5.42 ha na podstawie aktu własności ziemi [...] z dnia 26 września 1973 r., oraz nieruchomości o nr 75, 1897, 1079, 1156, 1391, 1941 i 2421 o pow. 2.47 na podstawie aktu własności ziemi [...] z dnia 28 września 1973r.

Na podstawie umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z dnia 6 marca 1979r., nr [...] J. K. został wykreślony jako właściciel wymienionych powyżej nieruchomości, a wpisani zostali H. c. J. i F. i J., S. s. S. i H. małż. K.

W roku 1988 przeprowadzono scalenie gruntów w obrębie Ł., obejmujące wieś Ł., część wsi P. gm. K., które zostało zatwierdzone decyzją Naczelnika Gminy B. z dnia [...] marca 1979r., nr [...]. H. c. J. i F. i J., S. s. S. i H. małż. K. do scalenia wnieśli grunty objęte umową przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego 6 marca 1979r., nr [...] składających się z nieruchomości objętych;

- aktem własności ziemi [...] położonej w obrębie Ł.,

- aktami własności ziemi [...] i [...] wraz z postanowieniem sądu [...] położonych w obrębie Ł.,

-aktem własności ziemi [...] położonej w obrębie P.,

-udziału 1/6 części w nieruchomości objętej aktem własności ziemi [...]

położonej w Ł.,

-udziału 1/2 części w nieruchomości objętej aktem własności ziemi [...]

położonej w Ł.,

-udziału 1/4 części w nieruchomości objętej aktem własności ziemi [...]

położonej w Ł..

Przy scaleniu na wniosek zainteresowanych nastąpiło wyjście ze współwłasności w odniesieniu do nieruchomości objętych aktem własności ziemi [...] oraz w części gruntów rolnych z nieruchomości objętych [...] i [...]. H. c. J. i F. i J., S. s. S. i H. małż. K. w wyniku scalenia otrzymali ekwiwalent w postaci :

1.własności nieruchomości oznaczonych nr działek; 626, 477, 1821, 1883, 187, 286,409, 188, 189, 287, 288, 410, 411, 1766, 1767, 1768, 1548, 1549, 580, 813, 880, 998, 973, 1114, 1115, 1248, 1249, 947, 2047, 2048, 2059 o pow. 13.49ha (udział 1/1),

2.udziału wynoszącego 1/6 części w nieruchomości oznaczonej numerami działek 102, 103, 104, 105, 1072, 1073, 1516, 1517, 1995 o pow. łącznej 2.09 ha (księga wieczysta [...]),

3. udziału wynoszącego 1/2 części w nieruchomości oznaczonej numerami działek 785, 1183, 1184, 1640, 1641, 1642, 1851 o pow. 4.34 ha

W ewidencji gruntów nie została wyodrębniona nieruchomość, która stanowi ekwiwalent wydzielony w wyniku scalenia za nieruchomości objęte aktami własności ziemi o nr [...] i [...].

Mając na uwadze przedstawione okoliczności faktyczne organ podkreślił, że podstawową funkcją katastru nieruchomości jest funkcja ewidencyjna. Polega ona na założeniu i systematycznym utrzymywaniu w stanie aktualności jednolitego w skali kraju, uporządkowanego i zupełnego zbioru danych przedmiotowych oraz podmiotowych dotyczących gruntów, budynków i lokali, stanowiących podstawę planowania gospodarczego i przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych (w dziale I), statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ma wynikający z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne obowiązek bieżącego aktualizowania ewidencyjnych danych o charakterze podmiotowym i przedmiotowym (§ 44 pkt 2 i § 45 cyt. rozporządzenia), ale nie oznacza to jednak, że jest właściwy do rozstrzygania sporów własnościowych, a więc dotyczących takich kwestii jak to, komu przysługuje prawo własności, jaki jest jego zasięg lub jakie są jego ograniczenia. Błędne zatem jest oczekiwanie przez skarżącą, że w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia istniejącego sporu poprzez ujawnienie prawa współwłasności dla działek wymienionych we wniosku. Organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów.

W operacie ewidencji gruntów i budynków brak jest nieruchomości stanowiącej własność J. K., a wskazane przez skarżącą działki stanowią własność osób trzecich. Dla działki o nr 1248/1 jest prowadzona księga wieczysta [...], z której wynika, że stanowi ona własność Gminy B. Na podstawie natomiast decyzji z dnia [...] listopada 1988r., nr [...]. grunty wsi Ł. zostały poddane scaleniu, którego uczestnikiem nie był już J. K. s. W. i M.. W okresie scalenia właścicielami gruntów zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 14 lutego 1978r. byli H. c. J. i F. i J., S. s. S. i H. małż. K., którzy do scalenia wnieśli wymienione powyżej grunty objęte innymi aktami przekazane im na podstawie umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego nr [...] z dnia 6 marca 1979 r., za które został wydzielony ekwiwalent łączny. W konsekwencji po przeprowadzonym scaleniu gruntów, operat ewidencji gruntów i budynków obrębu Ł. nie zawiera danych ewidencyjnych dotyczących działek, których na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 9 lutego 2006r., sygn. [...]. jedną z współwłaścicielek jest I. P. Wskazany przez skarżącą w odwołaniu od decyzji protokół z oględzin, w którym została wskazana prawdopodobna lokalizacja spornych działek nie jest dokumentem wymienionym w § 46 cyt. rozporządzenia skutkującym zmianami w operacie ewidencji gruntów i budynków .

W rozpatrywanej sprawie stan prawny działek będących przedmiotem wniosku skarżącej jest sporny. Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że w dniu 27 marca 2006r. skarżąca złożyła wniosek o dział spadku i zniesienie współwłasności zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia 9 lutego 2006r., sygn. akt [...]. Wprowadzenie wnioskowanych przez skarżącą zmian byłoby, zdaniem organu możliwe gdyby skarżąca przedstawiła prawomocne orzeczenie sądowe potwierdzające prawa konkretnych osób do jednoznacznie określonych numerów działek ujawnionych w aktualnie obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu Ł.

Ponadto za pozbawiony podstaw prawnych organ uznał wniosek skarżącej zawarty w odwołaniu z dnia 30 października 2014r. o ustalenie na podstawie skorowidza działek z nowego operatu ewidencji gruntów aktualnych nr działek odpowiadającym działkom wskazanym w protokole z oględzin z dnia 12 lutego 2008r. sygn. akt [...]. (aktualnie sprawa o sygn. akt [...]). Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ wskazał, że dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentami, z których ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu. W rozpatrywanym przypadku Starosta [...] nie miał podstaw dokonania zmian w ewidencji gruntów polegających na ujawnieniu zmian podmiotowych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu. Ł., gm. B. w odniesieniu do działek oznaczonych nr 813, 880, 973, 1248/1, 1248/2, 1249, 2059. Zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny, a organy ewidencyjne rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] wskazała, że wniosek, który zainicjował postępowanie dotyczył między innymi działek o nr 813, 880, 973, 1248/1, 1248/2, 1249 i 2059, a nie jak wskazują to organy administracji obu instancji – tylko tych działek. Organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów pomimo, że po dokonaniu zmian na podstawie uchylonego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 lutego 1978r., miało miejsce scalenie gruntów i działki należące do spadkodawcy uzyskały inną numerację. Zdaniem skarżącej toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o dział spadku nie doprowadzi do przywrócenia stanu ewidencji z okresu, w którym spadkodawca figurował w operacie. Podała, że "nie jest prawdą by scalenie gruntów i nowe oznaczenie numeracji działek, które istnieją w niezmienionym kształcie zrodziło skutek w postaci braku możliwości zidentyfikowania tych działek przez organ geodezyjny, tym bardziej, że w aktualnym operacie nadal figurują spadkobiercy ustaleni w uchylonym w roku 2006 postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, jako właściciele gruntów wydzielonych w wyniku scalenia. W ocenie skarżącej organy administracji odmawiając wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków utrzymują nieaktualny stan prawny operatu.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

W dniu 16 listopada 2015r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe skarżącej, w którym podtrzymując swoją dotychczasową argumentację wskazała, że Europejski Trybunał Praw Człowieka rozpatrując skargę na przewlekłość postępowania Sądu Rejonowego w B. w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności, uznał skargę za zasadną i umieścił sprawę na liście spraw zakomunikowanych rządowi. Zdaniem skarżącej konieczne jest zatem, jak najszybsze wpisanie do rejestru spadkobierców wskazanych w postanowieniu Sądu Rejonowego w B. z dnia 9 lutego 2006r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy).

Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian podmiotowych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu Ł., gm. B. w odniesieniu do działek oznaczonych nr 813, 880, 973, 1248/1, 1248/2, 1249, 2059. Postępowanie w rozpatrywanej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia 31 lipca 2014r. o dokonanie zmian podmiotowych w operacie ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do 7 wyżej oznaczonych działek.

Na wstępie należy wskazać, że sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków zostały uregulowane przez ustawodawcę w ustawie z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji – tekst jedn. Dz.U. z 2015r., poz. 520 ze zm.)- dalej P.g.k. oraz w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2015r., poz. 542 ze zm.) - dalej rozporządzenie.

Stosownie do treści art. 2 pkt 8 P.g.k., istotę ewidencji gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Zgodnie z art. 20 ust. 1 P.g.k., ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład których wchodzą grunty; 2) budynków – ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych o ogólnych danych technicznych; 3) lokali – ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Stosownie zaś do treści art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.k., w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego – oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowani nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami za zasadach samoistnego posiadania.

Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest starosta (art. 22 ust. 1 P.g.k). Do zadań starosty ustawodawca zaliczył w szczególności: prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym: prowadzenie dla obszaru powiatu ewidencji gruntów i budynków, w tym bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu, w tym bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 3, zwanej dalej "powiatową bazą GESUT", gleboznawczej klasyfikacji gruntów, tworzenie, prowadzenie i udostępnianie baz danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 7 i 10 oraz ust. 1b, tworzenie i udostępnianie standardowych opracowań kartograficznych w skalach: 1:500, 1:1000, 1:2000, 1:5000, o których mowa w art. 4 ust. 1e pkt 1 i 2; (art. 7d pkt 1 P.g.k.).

Szczegółowe natomiast zagadnienia prawne odnoszące się do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasad wymiany danych ewidencyjnych zostały uregulowane w Rozdziale 3 cyt. powyżej rozporządzenia. Zgodnie z § 44 rozporządzenia, do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych i modernizacja ewidencji. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że z istoty ewidencji, jako urzędowego zbioru danych na temat gruntów, budynków i lokali wynika, że może ona spełniać swe funkcje tylko przy założeniu aktualności danych ewidencyjnych (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2009r., sygn. akt I OSK 1434/08; wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 marca 2011r., sygn. akt III SA/Lu 327/10). W myśl § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

Przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio (§ 45 ust. 2 rozporządzenia). Przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 37-39 stosuje się odpowiednio (§ 45 ust. 3 rozporządzenia).

W myśl § 46 ust. 1 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd że, katalog podmiotów mogących wystąpić z wnioskiem o zmianę zapisów w ewidencji gruntów i budynków jest katalogiem zamkniętym. Zmiana w ewidencji gruntów i budynków może zaś być dokonana jedynie z wniosku wymienionych osób i podmiotów lub z urzędu. Oznacza to, że organ nie może łączyć tych dwu trybów, a decyzja winna określać wprost, czy zaskarżone postępowanie wszczęte było i prowadzone z urzędu, czy też na wniosek strony (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 listopada 2007r., sygn. akt IV SA/Wa 1683/07, Lex nr 424123).

W świetle cyt. powyżej przepisów § 44 pkt 2 i § 46 rozporządzenia, do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy: utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Regulując zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych, przepisy rozporządzenia posługują się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych. Aktualizacja taka nastąpić może z urzędu lub na wniosek (§ 45 ust. 1, § 46 ust. 1 rozporządzenia). W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych; 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych; 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej; 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów (§ 46 ust. 2 rozporządzenia). Aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (§ 47 ust. 1 rozporządzenia). W przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy (§ 47 ust 3 rozporządzenia).

W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ewidencja jest tylko zbiorem informacji i odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach (tj. prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności). Nie można zatem w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów samodzielnie ustalać i rozstrzygać o prawidłowości tytułów własności, które były podstawą dokonania wpisów w ewidencji. Stosownie do treści cyt. powyżej § 44 i § 47 rozporządzenia, ewidencja gruntów powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Dokonanie zatem zmian w operacie ewidencyjnym jest możliwe poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji, a rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym gruntów. Zawarte w ustawie P.g.k. regulacje prawne dotyczące ewidencji gruntów (art. 20 - 26) dotyczą naniesienia do ewidencji gruntów bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach, natomiast starosta, jako przedstawiciel Skarbu Państwa, odpowiada za aktualność danych w ewidencji, a wszelkie zmiany powinny być dokonane w oparciu o dane udokumentowane. Obowiązek wynikający z art. 22 ust. 2 P.g.k. z jednej strony zapewnia aktualność tych danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej zaś strony eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną. Zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do gruntu (w tym szczególnie prawa własności), mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 rozporządzenia. Wpis zmian do ewidencji gruntów ma charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego, nie może kształtować nowego stanu prawnego. W konsekwencji nie można w drodze postępowania o zmianę danych w ewidencji gruntów ustalać oraz rozstrzygać o prawidłowości istniejącego stanu prawnego. Organy ewidencji rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy lub innych osób do gruntu i budynku. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Dokonując aktualizacji ewidencji organy ewidencyjne nie są uprawnione do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło ujawnionych w niej praw, wydanych przez uprawnione do tego podmioty. Postępowanie ewidencyjne służy bowiem ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach i ma wyłącznie charakter informacyjny. Decyzja o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że na jej podstawie strona nie nabywa prawa. Przedstawione rozumienie pojęcia aktualizacji oraz techniczno–deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków, która jest wyłącznie systematycznie aktualizowanym zbiorem (rejestrem) informacji o gruntach, budynkach, lokalach i ich właścicielach - wyklucza dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych, lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność. Nie można bowiem na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem innej procedury, przerzucać kompetencji innych organów, czy sądów (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2014r., sygn. akt I OSK 2794/12, Lex nr 1480903).

W rozpoznawanej sprawie, postępowanie ewidencyjne w zakresie dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu Ł., gm. B. w odniesieniu do działek oznaczonych nr 813, 880, 973, 1248/1, 1248/2, 1249, 2059, zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia 31 lipca 2014r. Swoje żądanie dotyczące 7 spośród 30 działek, które wchodziły w skład masy spadkowej po J. K. skarżąca wywiodła z dwóch prawomocnych postanowień Sądu Rejonowego w B., tj: postanowienia z dnia 9 lutego 2006r., sygn. [...] o uchyleniu postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 lutego 1978r., sygn. akt [...] i stwierdzeniu nabycia spadku po J. K. oraz postanowienia z dnia 12 marca 2010r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po F. K. i S. K.

W toku natomiast prowadzonego postępowania skarżąca sprecyzowała, że wniosek, który zainicjował postępowanie dotyczył między innymi działek o nr 813, 880, 973, 1248/1, 1248/2, 1249 i 2059, a nie jak wskazują to organy administracji obu instancji – tylko tych działek. Wskazała, że przedmiotem wniosku nie jest ujawnienie jej jako właściciela ww. działek, które przypadają jej jako udział w spadku po zmarłym J. K. lecz wpisanie wszystkich spadkobierców jako współwłaścicieli wskazanych we wniosku działek w miejsce spadkobierców wskazanych w uchylonym postanowieniu Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 lutego 1978r., sygn. akt [...]. Podała, że prawomocnym postanowieniem z dnia 9 lutego 2006r., sygn. akt [...]Sąd Rejonowy w B. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 lutego 1978r. i ustalił spadkobierców po zmarłym J. K. Stan prawny ujawniony w ewidencji gruntów i budynków od ponad 9 lat jest natomiast oparty na nieważnym i wyeliminowanym z obrotu prawnego postanowieniu Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 lutego 1978r.

W świetle tak sformułowanego przez skarżącą żądania oraz przytoczonych na jego uzasadnienie okoliczności, organy administracji słusznie uznały, że to treść wniosku z dnia 31 lipca 2015r., który zainicjował postępowanie w przedmiotowej sprawie, determinował zakres prowadzonego postępowania. Zatem wszystkie kwestie odnoszące się do innych, niż wskazanych we wniosku 7 działek nie mogły być przedmiotem niniejszego postępowania. W ramach postępowania zdeterminowanego treścią żądania, badaniu nie podlega sam proces, w wyniku którego kwestionowane przez stronę dane ewidencyjne się znalazły, lecz ocena zasadności wniosku.

W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego organy ustaliły, że w operacie ewidencji gruntów i budynków brak jest nieruchomości stanowiącej własność J. K. s. W. i M., a wskazane przez skarżącą we wniosku działki stanowią własność osób trzecich. Bezspornym jest, że dla działki o nr 1248/1 jest prowadzona księga wieczysta [...], z której wynika, że obecnie działka stanowi własność Gminy B.

Na podstawie danych ujawnionych w rejestrze gruntów prowadzonym dla obrębu Ł. ustalono z kolei, że J. K. s. W. i M. został wpisany jako właściciel działek oznaczonych nr: 901, 977, 1199, 1261, 2878, 2879, 4046, 1334, 145, 146, 147, 148, 461, 462, 463, 464, 2127, 2128, 3772, 2232, 2321, 2622, 3009, 3799, 3280, 3281, 3380, 3492 o pow. łącznej 5.42 ha na podstawie aktu własności ziemi [...] z dnia 26 września 1973 r., oraz nieruchomości o nr 75, 1897, 1079, 1156, 1391, 1941 i 2421 o pow. 2.47 na podstawie aktu własności ziemi [...] z dnia 28 września 1973r.

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 lutego 1978r., sygn. akt [...] spadek po zmarłym J. K. nabyła w całości F. M. (siostra J. K.). W wyniku zawartej w dniu 6 marca 1979r., nr [...] umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego F. M. przekazała gospodarstwo rolne H. Z.K., c. J. i F. i J. – S. s. S. i H. małż. K. Grunty objęte ww. umową przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z dnia 6 marca 1979r. H. Z. K. i J. S. K. wnieśli do scalenia gruntów.

W wyniku scalenia gruntów w roku 1988, zatwierdzonego decyzją Naczelnika Gminy B. z dnia [...] listopada 1988r., nr [...] H. Z. K. i J. S. K. otrzymali ekwiwalent w postaci :

1.własności nieruchomości oznaczonych nr działek; 626, 477, 1821, 1883, 187, 286, 409, 188, 189, 287, 288, 410, 411, 1766, 1767, 1768, 1548, 1549, 580, 813, 880, 998, 973, 1114, 1115, 1248, 1249, 947, 2047, 2048, 2059 o pow. 13.49ha (udział 1/1),

2.udziału wynoszącego 1/6 części w nieruchomości oznaczonej numerami działek 102, 103, 104, 105, 1072, 1073, 1516, 1517, 1995 o pow. łącznej 2.09 ha (księga wieczysta [...]),

3. udziału wynoszącego 1/2 części w nieruchomości oznaczonej numerami działek 785, 1183, 1184, 1640, 1641, 1642, 1851 o pow. 4.34 ha

W ewidencji gruntów nie została wyodrębniona nieruchomość, która stanowi ekwiwalent wydzielony w wyniku scalenia za nieruchomości objęte aktami własności ziemi o nr [...] i [...].

Postanowieniem z dnia 9 lutego 2006r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w B. I Wydział Cywilny uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 lutego 1978r., sygn. akt [...] i stwierdził, że spadek po J. K. s. W. i M. na podstawie ustawy nabyła F. M. z domu K. w 4/12 częściach oraz dzieci rodzeństwa; M. S. z domu K. w 4/12 częściach, H. K. z domu K., F. K., S. K. i S. P. z domu K. po 1/12 części każdy nich wraz z wchodzącym w skład spadku gospodarstwem rolnym.

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. I Wydział Cywilny z dnia 15 września 2009r., sygn. akt [...] spadek po F. M. na podstawie ustawy nabyła w całości H. Z. K.

Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. I Wydział Cywilny z dnia 10 czerwca 2003r., sygn. akt [...] spadek po H. K. zd. K. nabył mąż J. K. oraz dzieci D. M. N. zd. K. i J. F. K. - w częściach równych po 1/3 części wraz z wchodzącym w skład spadku gospodarstwem rolnym. Spadek po J. K. na podstawie ustawy nabyły dzieci – D. M. N. zd. K. i J. F. K. – w częściach równych po ½ każde nich wraz z wchodzącym w skład spadku gospodarstwem rolnym.

Postanowieniem z dnia 27 czerwca 1994r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w B. I Wydział Cywilny stwierdził, że spadek po S. P. zd. K. na podstawie ustawy nabył mąż C. P. oraz dzieci I. C. P. zd. P. i Z. T. zd. P. w częściach równych po 1/3 każde z nich, wraz z wchodzącym w skład spadku gospodarstwem rolnym. Na mocy postanowienia z dnia 5 maja 1999r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w B. I Wydział Cywilny ustalił, że w skład spadku po S. P. i C. P. wchodzi; 1) zabudowana nieruchomość położona w Ł. o powierzchni 1,89 ha oznaczona w ewidencji gruntów jednostką rejestrową 138 w skład której wchodzą działki o nr 810/3, 810/4, 810/5, 810/6 i 810/7 i 810/8 oraz 2) nieruchomość położona w Ł. o łącznej powierzchni 2,54 ha oznaczona w ewidencji gruntów jako jednostka rejestrowa 139 w skład której wchodzą działki o nr 586, 673 i 2030. Dokonano działu spadku po S. P. i C. P. i zniesiono współwłasność pomiędzy I. P. i Z. T. w ten sposób, że nieruchomości opisane w pkt 1 przyznano na własność I. P. bez spłaty na rzecz Z.T.

Postanowieniem z dnia 12 marca 2010r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w B. I Wydział Cywilny stwierdził, że spadek po F. K. s. F. i Z. na podstawie testamentu z dnia 12 stycznia 2006r. nabyła siostrzenica I. C. P. zd. P. Spadek po S. K. c. F. i Z. na podstawie testamentu z dnia 12 stycznia 2006r. nabyła siostrzenica I. C. P. zd. P.

Postanowieniem z dnia 10 lipca 2013r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w B. I Wydział Cywilny stwierdził, że spadek po K. S. zd. M. na podstawie ustawy w zakresie masy ogólnej jak wchodzącego w skład spadku gospodarstwa rolnego nabyli mąż H. S. s. B. i M. oraz dzieci: D. M. N. zd. S. oraz Ilona S. c. H. i K. po 1/3 każde z nich. Spadek po H. S. na podstawie ustawy nabyły dzieci: D.M. N. zd. S. c. H. i K. oraz Ilona S. c. H. i K. – po ½ części każde z nich.

Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że stan prawny działek będących przedmiotem wniosku skarżącej o wprowadzenie zmian podmiotowych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu Ł., gm. B. w odniesieniu do działek oznaczonych nr 813, 880, 973, 1248/1, 1248/2, 1249, 2059 jest skomplikowany, i że istnieje się o prawo własności m.in. do tych działek. W dniu 27 marca 2006r. skarżąca złożyła bowiem wniosek o dział spadku po J. K. i zniesienie współwłasności powołując się na prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 9 lutego 2006r. sygn. akt [...] o zmianie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. K. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt [...] i do chwili obecnej nie została prawomocnie zakończona. Dopiero w tym postępowaniu przed sądem powszechnym zostanie ustalone, czy w ogóle do masy spadkowej po S. K. i F. K., których spadkobierczynią jest I. P. wchodzą nieruchomości lub udziały w nieruchomościach objętych jej wnioskiem i ewentualnie jaki jest jej udział we współwłasności działek. I. P. nie jest bowiem bezpośrednim spadkobiercą po J. K.

W świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a jego wynik w postaci odmowy wprowadzenia żądanych przez skarżącą zmian w operacie jest zgodny z przepisami prawami regulującymi zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu wobec istnienia sporu o własność pomiędzy spadkobiercami przedmiotowych działek nie jest możliwe dokonanie zmian podmiotowych w ewidencji gruntów i budynków. Wnioskowane przez skarżącą zmiany mogą zostać dokonane dopiero po rozstrzygnięciu sporu o własność, kiedy w sposób ostateczny zostanie ustalone prawo własności poszczególnych działek objętych jej wnioskiem. Organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o prawa do gruntów, ani tych praw nie nadają, a rejestrują jedynie stany prawne w ustalone w innym trybie lub przez inne organy (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2011r. sygn. akt I OSK 959/10, Lex nr 990307).

Zgodnie z treścią § 12 rozporządzenia, prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie:

1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,

2) prawomocnych orzeczeń sądowych,

3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,

4) ostatecznych decyzji administracyjnych,

5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,

6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.

W myśl natomiast § 10 ust. 1 rozporządzenia ewidencja obejmuje:

1) dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali,

2) dane dotyczące właścicieli nieruchomości.

Aby więc dokonać wpisu stanu prawnego nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków, stan ten musi wynikać z określonych prawem dokumentów, poza przypadkiem określonym w § 12 ust. 1 pkt 5, dotyczącym stanu prawnego wynikającego z dyspozycji zawartej w akcie normatywnym.

W rozpatrywanej sprawie stan prawny działek będących przedmiotem wniosku jest sporny. Skarżąca nie przedstawiła dokumentów stwierdzających przysługiwanie jej jakichkolwiek praw do będących przedmiotem wniosku nieruchomości. Swoje żądanie wywiodła jedynie z dwóch prawomocnych postanowień Sądu Rejonowego w B., tj: postanowienia z dnia 9 lutego 2006r., sygn. [...] o uchyleniu postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 lutego 1978r., sygn. akt [...] i stwierdzeniu nabycia spadku po J. K. oraz postanowienia z dnia 12 marca 2010r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po F. K. i S. K. Nie przedstawiła żadnych innych dokumentów potwierdzających jej prawa do wskazanych we wniosku działek. Oznacza to, że skarżąca w dniu orzekania przez organ administracji nie legitymowała się dokumentami, z których wynikałoby jej prawo własności do działek objętych wnioskiem. Zmiana danych właściciela może być natomiast dokonana na wniosek tylko wtedy, gdy wnioskodawca wykaże przysługiwanie prawa do przedmiotu, którego zmiana ma dotyczyć. Należy więc podzielić stanowisko organów administracji, że skoro skarżąca nie udokumentowała swoich praw do objętych wnioskiem działek, to nie mogła również skutecznie podważać danych dotyczących przedmiotowych działek w odniesieniu do innych ujawnionych w ewidencji osób.

Postępowanie ewidencyjne nie służy kreowaniu stanu prawnego gruntów. W postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów nie można również dokonywać oceny aktów, orzeczeń i czynności prawnych wymienionych w cytowanym wyżej § 12 rozporządzenia, uzależniać zmian w ewidencji od dokonania takiej oceny ani rozstrzygać o prawidłowości tytułów własności, które były podstawą dokonania wpisów w ewidencji, takich jak akty notarialne, akty własności ziemi, prawomocne orzeczenia sądowe, ostateczne decyzje administracyjne (por. wyrok NSA z 10 lutego 2003 r., II SA 1907/01, LEX nr 156364; wyrok NSA z 23 stycznia 1998 r., II SA 1283/97, LEX nr 41273). Ewidencja gruntów ma znaczenie jedynie informacyjno-techniczne, odzwierciedlające określony bezspornie stan faktyczny i prawny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 1999 r., II SA 17/99, LEX nr 46214).

Istotą ewidencji jest, jak sama nazwa wskazuje ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu gruntu lub budynku. Błędnym jest zatem oczekiwanie skarżącej, że ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności przez wpisanie do ewidencji w odniesieniu do wskazanych działek udziałów spadkobierców w spadku wynikających z postanowień spadkowych z pominięciem zdarzeń prawnych, które miały miejsce po otwarciu spadku po J. K. ( umowa przekazania gospodarstwa rolnego, decyzja scaleniowa) ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju spornych kwestii.

Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Jak wynika z akt sprawy, działki objęte wnioskiem w niniejszej sprawie były w 1979 r. przedmiotem umowy o przekazaniu własności gospodarstwa rolnego oraz następnie objęte postępowaniem scaleniowym zakończonym wydaniem decyzji Nr [...], która pozostaje w obrocie prawnym. Skarżąca zaś nie była uczestnikiem postępowania scaleniowego.

Reasumując należy wskazać, że w kontrolowanym postępowaniu organy dokonały szczegółowej analizy dokumentacji, na mocy której ujawnione zostały w ewidencji gruntów dane zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe, powołując się na wyszczególnione powyżej orzeczenia Sądu Rejonowego w B. Na podstawie dostępnych dokumentów prawidłowo ustaliły i zasadnie przyjęły, że ewidencja gruntów i budynków w tym zakresie odzwierciedla aktualny stan prawny i jednocześnie brak jest podstaw do dokonania zmian w ewidencji zgodnie z wnioskiem skarżącej tylko na podstawie złożonych przez nią postanowień spadkowych, co uzasadniało odmowę dokonania wnioskowanych przez skarżącą zmian w ewidencji. W ramach postępowania ewidencyjnego organy administracji nie są uprawnione, jak oczekuje tego skarżąca do załatwienia sporu o prawo własności (tj. ustalenia komu przysługuje i jaki jest jego zasięg), lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie zmian istniejących wpisów.

W świetle powyższego, Sąd stwierdził że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, ponieważ nie można bowiem kwestionować danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących ujawnionych w ewidencji osób, jeżeli podmiot kwestionujący te dane nie wykazał, poprzez stosowne udokumentowanie przysługiwania praw do przedmiotu, którego dane te dotyczą.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. § 2 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 461 ze zm.).

k.ż.