Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3472/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 § 1, art. 89 § 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), sędzia WSA Agnieszka Olesińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2017 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w W. ("DIC", "organ egzekucyjny") prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącej D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2015r., nr [...] obejmującego karę pieniężną wraz z należnymi odsetkami za zwlokę.

Organ egzekucyjny, dokonał zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., nr[...], zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w Urzędzie Celnym w C..

Spółka, w skardze z 30 czerwca 2016r. na tą czynność egzekucyjną, wniosła o wstrzymanie wykonania przedmiotowych zajęć oraz wstrzymanie wszelkich czynności egzekucyjnych. W ocenie Skarżącej, nie doręczono decyzji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej bądź grzywny w wysokości wskazanej w zawiadomieniu o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z dnia [...]czerwca 2016 r. nr[...]. W sprawie istnieją przesłanki do umorzenia postępowania z uwagi na brak możliwości stosowania w ogóle przepisu art. 14 i art. 6 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2016 r., poz.471 j.t.) zwana dalej " ustawa o grach hazardowych" Ponadto organ egzekucyjny stosuje zbyt uciążliwe środki egzekucyjne.

DIC, postanowieniem z dnia [...] lipca 2016r. nr [...], oddalił skargę, stwierdzając, że nie znalazł nieprawidłowości w podjętej przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej.

Skarżąca w zażaleniu z 1 sierpnia 2016r., na to postanowienie zarzuciła naruszenie art. 54 § 1 ustawa z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2016 r.,poz.599 j.t.) zwana dalej "u.p.e.a." poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że Skarżącemu w sprawie nie przysługuje skarga na czynności egzekucyjne. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie złożonej skargi na czynność egzekucyjną lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy DIC do ponownego rozpoznania.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej jako "DIS"), postanowieniem z [...]września 2016r.. nr [...], na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., utrzymał w mocy postanowienie DIC z [...] lipca 2016r.

Wskazał, że w postępowaniu wszczętym skargą w trybie art. 54 u.p.e.a. organ egzekucyjny kontroluje prawidłowość i zgodność z prawem dokonanych przez siebie czynności egzekucyjnych. Zatem strona, korzystając z przysługującego jej prawa zaskarżenia dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych, w złożonej skardze może podnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny lub egzekutora w odniesieniu do przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. W ocenie DIS, zakwestionowana czynność została przeprowadzona zgodnie z art. 89 u.p.e.a. Wskazał, że zawiadomienie o zajęciu doręczono Zobowiązanej Spółce 23 czerwca 2016r., zaś dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 10 czerwca 2016r. Tytuł wykonawczy z dnia [...] września 2015r. nr.[...] został doręczony Stronie w dniu 27 listopada 2015 r. Do zajęcia innej wierzytelności pieniężnej wykorzystano druk "Zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej", który odpowiadał wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju, w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2310) i zawierał wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 ww. ustawy.

Stąd pogląd DIS, że zajęcie innej wierzytelności pieniężnej zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zatem zażalenie Strony nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie DIS, organ egzekucyjny poprawnie rozpoznał skargę Strony z dnia 30 czerwca 2016 r. dokonując dokładnej analizy podjętej czynności egzekucyjnej pod względem jej zgodności z przepisami prawa. Również w prawidłowy sposób odniósł się do podnoszonych w treści skargi zarzutów niedoręczenia Stronie decyzji wymiarowej oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych przyjmuje się, uwzględniając zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem DIS, gdyby organ egzekucyjny, zgodnie z twierdzeniem pełnomocnika Spółki przyjął, iż Stronie nie służy, w sprawie, skarga na czynności egzekucyjne, odmówiłby wszczęcia postępowania w sprawie, zgodnie z art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2016 r.,poz.23 j.t. ze zm.) zwana dalej "k.p.a."

Strona, w skardze zarzuciła naruszenie art 54 § 1 u.p.e.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w skardze na czynności egzekucyjne strona może podnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny.

Wniosła o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. z powodu rażącego naruszenia prawa lub ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia jak też o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu administracji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa w postępowaniu wywołanym niniejszą skargą według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Zdaniem Skarżącej, wierzyciel stosuje w przedmiotowej sprawie zbyt uciążliwe środki egzekucyjne, w związku z czym istnieje ryzyko utraty płynności finansowej przez skarżącego. Brak wstrzymania wykonania decyzji i prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego może spowodować, iż skarżący popadnie w spiralę zadłużenia, co w sposób oczywisty będzie samo w sobie trudne do odwrócenia. Ponadto w niniejszej sprawie istnieją przesłanki do umorzenia postępowania z uwagi na brak możliwości stosowania w ogóle przepisu art 14 i art. 6 ustawy o grach hazardowych.

DIS, w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skargę należy oddalić.

2. Spór dotyczy zgodności z prawem rozstrzygnięcia w zakresie skargi na czynność egzekucyjną (tj. zajęcie wierzytelności pieniężnej w urzędzie celnym).

3. Jako podstawę prawną skargi Strona wskazała m.in. naruszenie art. 54 § 1 u.p.e.a. przejawiające się w zastosowaniu w sprawie zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych z uwagi na pozbawienie Strony środków na prowadzenie działalności gospodarczej oraz istnienie przesłanek do umorzenia postępowania.

4. Argumentacja Skarżącej nie może odnieść korzystnego dla niej skutku w wybranym przez nią trybie postępowania.

5. Zgodnie z art. 54 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie przez czynności egzekucyjne należy rozumieć wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (art. 1a pkt 2 u.p.e.a.). Te działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne). Ten środek prawny służy wyłącznie zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny, zaś przedmiotem skargi nie mogą być kwestie materialnoprawne. Taką ocenę wyrażały wielokrotnie sądy administracyjne, dla przykładu Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2015r., sygn. akt II FSK 1688/13, stwierdził, że przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych.

6. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a tiret 5 u.p.e.a., tj. egzekucję z wierzytelności. Podstawą prawną zajęcia był art. 89 u.p.e.a., który określa sposób dokonania zajęcia innej wierzytelności pieniężnej. Zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a.. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85 przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zgodnie z art. 89 § 3 pkt 2 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem, doręczając mu zgodnie z pkt 3 powołanego przepisu, odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Tytuł wykonawczy z dnia [...]września 2015 r., nr [...] został doręczony Stronie w dniu 27 listopada 2015 r. Zawiadomienie o zajęciu doręczono Zobowiązanej Spółce w dniu 23 czerwca 2016 r., zaś dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 10 czerwca 2016 r. Trafnie do zajęcia wierzytelności pieniężnej wykorzystano druk "Zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej", który odpowiadał wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju, w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2310) i zawierał wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a.

7. Sąd nie doszukał się wadliwości w przeprowadzeniu wskazanych powyżej czynności.

8. Zdaniem Sądu, trafnie organy egzekucyjne uwzględniły zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia i przyjęły, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

9. Skoro instytucją pozwalającą zobowiązanemu kwestionować między innymi istnienie i wymagalność obowiązku dochodzonego w postępowaniu egzekucyjnym – a za takie Sąd traktuje argumentację dotyczącą stosowania ustawy o grach hazardowych, czy związaną z przedstawieniem TS UE pytania prawnego - a w rezultacie zasadność wszczęcia tego postępowania, są zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, uregulowane w art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok z 28 stycznia 2010 r., II FSK 1716/09, CBOSA). Stąd trafność poglądu, zgodnie z którym zarzuty nie mogą być przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13 – CBOSA).

10. Równie nietrafny jest pogląd Spółki o stosowaniu, w niniejszej sprawie, zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych, a przede wszystkim – kwalifikacja tego poglądu jako przesłanki mogącej uzasadniać pogląd o skuteczności skargi na czynności egzekucyjne. Sąd wskazuje, że zarzut zastosowania przez organ egzekucyjny zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jest zarzutem wskazanym w art. 33 pkt 8 u.p.e.a. Z uwagę na zasadę niekonkurencyjności, argumentacja Strony w tym zakresie ma ograniczoną skuteczność.

11. Ubocznie Sąd wskazuje, że zajęcie "innej wierzytelności pieniężnej" nie jest, co do zasady, uznawane za uciążliwą czynność egzekucyjną. Stanu "uciążliwości" nie wykazała również w sprawie Skarżąca, nie wspominając już o tym, że nie wykazała jaką "mniej uciążliwą" czynność powinny podjąć względem niej organy administracji. Należy podkreślić, że administracyjny organ egzekucyjny dokonuje wyboru środków egzekucyjnych, które zastosuje w trwającym postępowaniu egzekucyjnym. Organ egzekucyjny powinien stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Wyboru środka egzekucyjnego organ nie powinien dokonywać mechanicznie, lecz mając na względzie sytuację majątkową zobowiązanego. Ponadto nie powinno umknąć uwadze, iż w wyniku czynności egzekucyjnej uzyskano kwotę 616,- zł, która zaspokoiła, w pewnym zakresie, zobowiązanie Skarżącej.

12. Z tych powodów Sąd nie może uwzględnić zarzutów Skarżącej, co do naruszenia art. 54 § 1 u.p.e.a.

13. Dlatego, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), orzekł, jak w sentencji.