Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 648/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 94a ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.
article: art. 31 par. 1-4  art. 13 par. 1 pkt 2, art. 61a
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. sprawy ze skargi D. w W. na postanowienie Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. Głównego Inspektora Farmaceutycznego, wydanym na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 115 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej: K.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego [...] W. z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia [...] do udziału w postępowaniu na prawach strony w sprawie prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie [...], położonej [...] W. przy ul. (...) oraz jej działalności, utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu przypomniano, że pismem z dnia [...] lipca 2012 r. [...] wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej [...], położonej przy ul. (...) [...] W. i jej działalności przez podmiot, który uzyskał zezwolenie na jej prowadzenie.

Jak wskazała [...] jest ona organizacją społeczną, której cele statutowe uzasadniają wszczęcie postępowania administracyjnego. We wniosku podniesiono, że wszelkie zachowania, które naruszają lub mogą naruszać godność zawodu, a w szczególności zachowania aptekarzy, które wykraczają poza dobro nadrzędne, jakim jest dobro pacjenta, jako sprzeczne z zasadami etyki i deontologii zawodowej, nie mogą pozostawać bez stosownej reakcji organów samorządu aptekarskiego. Jako ważny interes społeczny [...] wskazała, że podstawą działalności organizacji społecznej z założenia jest interes publiczny, zaś organizacja zgłaszając żądanie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym zmierza do realizacji zadań mających znaczenia dla interesu ogólnospołecznego, o czym przekonuje ścisły związek celów statutowych tej organizacji z przedmiotem postępowania. Do wniosku dołączono:

1) pismo kierowane do pacjenta apteki [...],

2) ofertę współpracy dla apteki,

3) ofertę systemu [...] z dnia [...] listopada 2011 r,

4) wzór umowy systemu [...],

5) regulamin funkcjonowania systemu [...],

6) pismo kierowane do pacjenta apteki [...],

7) pismo kierowane do pacjenta apteki [...],

8) kopię ulotki [...],

9) listę aptek honorujących legitymację [...],

10) wzór umowy o współpracy określający zasady uczestnictwa apteki w [...] realizowanym wspólnie z [...] S.A., 11)kopię pisma do Ministra Zdrowia dot. działań podjętych przez Spółkę: [...] SA,

12) kopię ulotki [...],

13) kopię kuponów do realizacji w sieci aptek [...],

14) kopię ulotki [...],

15) PrintScreen witryn [...] i [...],

16) pismo [...] S.A. kierowane do ubezpieczonych dot. przyznania świadczenia z tytułu leczenia szpitalnego i Karty aptecznej.

[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny wezwał [...] do uzupełnienia wniosku o statut O. [...] W.; statut został nadesłany przy piśmie z dnia [...] września 2012 r.

Ponadto pismem z dnia [...] października 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny wezwał wnioskującą izbę aptekarską do uzupełniania wniosku o:

1) wskazanie związku przedmiotu postępowania dotyczącego innej osoby ze swoimi celami statutowymi w powiązaniu z interesem społecznym,

2) skonkretyzowanie interesu społecznego przemawiającego za wszczęciem postępowania w sprawie lub dopuszczenia [...] do toczącego się postępowania,

3) wykazanie zasadności udziału O. [...] W. w postępowaniu administracyjnym, którego domaga się wszczęcia lub wnosi o dopuszczenie jej na prawach strony do postępowań już prowadzonych,

4) uprawdopodobnienie, że O. [...] W. przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego celów (dla interesu społecznego w rozumieniu art. 31 § 1 K.p.a.).

W piśmie [...] jako cel statutowy wskazano § 5 tiret 6 statutu, zgodnie z którym Rada Aptekarska [...] kieruje działalnością Izby w okresie pomiędzy zjazdami [...], w szczególności poprzez współdziałanie z organami władzy i administracji państwowej w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu i innych dotyczących farmacji, a mających wpływ na ochronę zdrowia publicznego. Natomiast jako interes społeczny wskazano ratio legis wprowadzenia zakazu reklamy aptek.

Postanowieniem z [...] listopada 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny odmówił dopuszczenia [...] do udziału w postępowaniu na prawach strony w sprawie prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie [...], położonej [...] W. przy ul. (...) oraz jej działalności.

Na powyższe postanowienie, [...] złożyła zażalenie do Głównego Inspektora Farmaceutycznego za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego [...] W.

Po zapoznaniu się z zebraną w niniejszej sprawie dokumentacją, Główny Inspektor Farmaceutyczny postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Na wstępie organ wskazał, iż [...] wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu które się nie toczy. Niemniej jednak niezależnie od powyższego, należy wskazać co następuje.

Zgodnie z art. 31 § 1 K.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem:

1) wszczęcia postępowania,

2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu,

jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym opiera się na trzech podstawowych przesłankach. Po pierwsze, postępowanie powinno dotyczyć osoby trzeciej. Po drugie, udział organizacji jest uzasadniony jej celami statutowymi. Po trzecie wreszcie, udział organizacji jest uzasadniony interesem społecznym. Udział organizacji społecznej w postępowaniu na podstawie wskazanych przepisów nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych. Jednocześnie udział organizacji społecznej w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby nie może powodować naruszenia sfery jej prywatności przez nadmierne poszerzenie kręgu uczestników postępowania.

Jak podkreśla się w literaturze nie ma trwałej, stałej definicji interesu społecznego. Jego treść jest ciągle zmieniającą się kompozycją i balansem różnorodnych wartości określonego społeczeństwa w określonym czasie. Istnienie interesu społecznego jest niezwykle ważne, gdyż jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 marca 2012 r., (sygn. akt VII SA/Wa 2492/11) organ nie jest zobowiązany do każdorazowego uwzględnienia wniosku organizacji społecznej tylko z tego powodu, że charakter rozpoznawanej sprawy jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 lutego 2012 r. (sygn. akt II OSK 2580/11) wskazał, że postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jest tylko takie postępowanie, co do którego wymóg zapewnienia udziału społeczeństwa jest przewidziany konkretnym przepisem administracyjnego prawa materialnego.

Dokonując analizy wniosku organizacji społecznej należy mieć również na względzie fakt, że przepis art. 31 § 1 K.p.a. nie może być interpretowany rozszerzająco, gdyż stanowi on wyjątek od zasady, że uczestnikiem postępowania (stroną) jest podmiot, którego praw lub obowiązków dotyczy postępowanie. Powyższe potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2011 r. (sygn. akt II OSK 1397/10), w którym Sąd stwierdził: "Przy ustaleniu spełnienia przesłanek warunkujących dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym praw lub obowiązków osób trzecich nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca, albowiem dopuszczenie innego podmiotu, który nie broni własnego interesu prawnego, zmienia układ praw procesowych strony, przyznając te prawa także innemu podmiotowi".

Interes społeczny wskazywany przez [...] jest w rzeczywistości przejawem partykularnego interesu samorządu zawodowego. Wbrew twierdzeniom Prezesa Okręgowej Rady Aptekarskiej [...] nie należy utożsamiać samego faktu bycia organizacją społeczną ze spełnianiem przesłanki interesu społecznego. Przeczy temu chociażby już sama konstrukcja przepisu art. 31 K.p.a., gdzie sam ustawodawca wyraźnie wskazał na konieczność wskazania interesu społecznego przez organizację społeczną a zatem nie zakłada a priori, że organizacja społeczna chroni jakiś interes społeczny.

[...] nie wykazała konkretnego interesu społecznego a jedynie wyraziła generalne przekonanie, że należy przestrzegać obowiązujących przepisów prawa. Taka konstatacja jest niewystarczająca do żądania dopuszczenia do toczącego się postępowania. Główny Inspektor Farmaceutyczny nie poddaje wątpliwości potrzeby zakazu reklamy aptek i w pełni popiera stanowisko wyrażone przez [...]. Niemniej jednak argumentacja przytoczona na poparcie istnienia interesu społecznego jest de facto uzasadnieniem dla ratio legis znowelizowanego art. 94a ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne. W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego, nie jest możliwe utożsamianie wprowadzenia konkretnego przepisu z interesem społecznym. Z zasady, racjonalny ustawodawca wprowadzając przepisy nakładające określone obowiązki kieruje się szeroko pojętym interesem społecznym i potrzebą ochrony społeczeństwa przed negatywnymi skutkami poszczególnych zjawisk. Nie oznacza to jednak, iż organizacja społeczna wnosząca o dopuszczenie do toczącego się postępowania może wskazywać jako interes społeczny, przesłanki którymi kierował się ustawodawca wprowadzając dany przepis.

[...] w zażaleniu na postanowienie organu I instancji wskazała na okoliczność, iż samorząd aptekarski mógłby być wsparciem merytorycznym dla organu na każdym etapie postępowania. W tym miejscu należy wskazać, że organem powołanym do sprawowania nadzoru w zakresie przestrzegania przepisów o zakazie reklamy aptek jest wojewódzki inspektor farmaceutyczny. Rola organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie może polegać na przedstawianiu swoich poglądów na temat poszczególnych działań strony toczącego się postępowania. Tylko wojewódzki inspektor farmaceutyczny może dokonać analizy danego działania strony i ocenić czy stanowi ono zabronioną reklamę apteki czy też nie.

W przedmiotowej sprawie należy sobie zadać pytanie jaki interes społeczny chce chronić [...]. We wniosku wskazuje ona na interes pacjenta, który jest zagrożony jakoby przez potencjalnie nieprawidłowe wykonywanie obowiązków przez farmaceutów, którzy będą chcieli tylko reklamować swoją aptekę. Jednakże analiza użytej przez [...] argumentacji wskazuje na chęć ochrony członków samorządu, prowadzących apteki.

W tym miejscu należy zauważyć, iż dopuszczenie O. [...] W. do udziału w postępowaniu naraża interes strony. O. to zrzeszenie farmaceutów, wykonujących zawód na określonym terenie, nierzadko prowadzących własne apteki. Dopuszczenie O. do postępowania spowoduje, iż korzystając z praw przysługujących stronie będzie miała ona dostęp do dokumentów, dotyczących działalności gospodarczej podmiotu prowadzącego aptekę.

Niewykluczone jest, że będą to dane dotyczące podmiotu bezpośrednio konkurującego na lokalnym rynku. W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego dopuszczenie [...] do postępowania, którego stroną jest inny przedsiębiorca, nie zawsze farmaceuta, w której członkowie tej organizacji konkurują z podmiotem działającym na tym samym rynku mogłoby poważnie zagrozić interesom strony a interes społeczny przedstawiony przez [...] nie uzasadniania podjęcia takiej decyzji.

Na marginesie należy podkreślić, iż charakter działań podjętych przez samorząd aptekarski (złożenie ponad 80 wniosków jednego dnia) wskazuje, że głównym celem była chęć sparaliżowania działań Inspekcji Farmaceutycznej. Złożenie takiej ilości wniosków nie przyczyni się do szybkiego wyjaśnienia sprawy, a jedynie spowoduje przewlekłość toczących się postępowań.

Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego [...] nie może zostać zrealizowany ze względu na nie wykazanie interesu społecznego.

Obszerną (20 str.) skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] zarzucając Głównemu Inspektorowi Farmaceutycznemu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 31 § 1 K.p.a., poprzez przyjęcie, że nie istnieje interes społeczny, który przemawia za udziałem skarżącej w postępowaniu lub za jego wszczęciem;

2) art. 31 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że udział skarżącej w postępowaniu lub jego wszczęcie nie są uzasadnione jej celami statutowymi;

3) art. 31 § 1 K.p.a. poprzez wydanie postanowienia o odmowie dopuszczenia skarżącej do postępowania, które w rzeczywistości nie zostało w ogóle wszczęte;

4) art. 7 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niezebranie i nie rozpatrzenie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej, polegającego na ustaleniu stanu faktycznego sprawy, który w bardzo istotnych elementach jest niezgodny z rzeczywistością;

5) art. 8 K.p.a. poprzez lakoniczność oraz nieadekwatność uzasadnienia zaskarżonego postanowienia do wniosków i argumentacji skarżącej, nierozpatrzenie zarzutów zażalenia, sformułowanie nieuprawnionych, gołosłownych i niesprawiedliwych ocen na temat motywów działania skarżącej, co podważa zaufanie skarżącej do władzy publicznej;

6) art. 11 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 Kpa poprzez brak rzeczywistego i konkretnego wyjaśnienia skarżącej w uzasadnieniu zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy;

7) art. 12 K.p.a. poprzez brak wnikliwego prowadzenia postępowania, przejawiający się w powierzchownym i schematycznym potraktowaniu żądania skarżącej;

8) art. 77 § 1 K.p.a. poprzez wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego oraz nierozpatrzenie przedstawionego przez skarżącą materiału dowodowego;

9) art. 80 § 1 Kpa poprzez pozostawienie poza swoimi rozważaniami najważniejszych argumentów podnoszonych przez skarżącą oraz dokonanie oceny istotnych dla sprawy materiałów dowodowych wbrew zasadom logiki i wnioskom wynikającym z doświadczenia życiowego;

10) art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niewyczerpujący, nielogiczny i niespójny.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz poprzedzającego go postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, odmawiającego dopuszczenia do postępowania [...].

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o oddalenie skargi

W ocenie organu, [...] nie wykazała (do czego jest zobowiązana) konkretnego interesu społecznego (w znaczeniu obiektywnym), a jedynie wyraziła generalne przekonanie, że należy przestrzegać obowiązujących przepisów prawa. Taka konstatacja jest niewystarczająca do żądania dopuszczenia do toczącego się postępowania. Główny Inspektor Farmaceutyczny nie poddaje w wątpliwość potrzeby zakazu reklamy aptek, niemniej jednak argumentacja przytoczona na poparcie istnienia interesu społecznego jest de facto uzasadnieniem dla ratio legis znowelizowanego art. 94a ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne. W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego nie jest możliwe utożsamianie w każdym przypadku wprowadzenia konkretnego przepisu z interesem społecznym.

Jako kolejny argument [...] podnosi, iż - w jej ocenie interesem społecznym jest "ustawowy nakaz współdziałania samorządu aptekarskiego z organami administracji publicznej (...) w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu i innych dotyczących farmacji, a mających wpływ na ochronę zdrowia publicznego (art. 7 ud 1 pkt. 5 ustawy o izbach aptekarskich)." W dalszej części jako przykład wskazuje, iż: "(...) zgodnie z art. 99 ust. 4a ustawy - Prawo farmaceutyczne podmiot prowadzący aptekę jest obowiązany zatrudnić osobę odpowiedzialną za prowadzenie apteki, o którą mowa w art. 88 ust. 2, dającą rękojmię należytego prowadzenia apteki. Kwestia ustalenia, czy dana osoba daje rękojmię należytego wykonywania zawodu pozostaje w gestii organów samorządu zawodowego, tak więc inicjowanie postępowań, których wynikiem jest ustalenie zgodności z prawem określonych zachowań, w tym przypadku działań reklamowych umożliwia wypełnianie [...] jej statutowych i ustawowych uprawnień wobec jej członków."

Udzielenie rękojmi lub odmowa jej udzielenia zostaje wydana w formie postanowienia w trybie art. 106 K.p.a. na które służy zażalenie a następnie skarga do sądu administracyjnego. Powyższe oznacza, iż organy samorządu zawodowego współdziałają z organami Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej w procesie stosowania prawa i poprzez wydanie opinii o dawaniu rękojmi, realizują władcze uprawnienia samorządu. Należy zatem wskazać, iż samorząd zawodowy nie może występować jednocześnie w roli organu sprawującego nadzór nad wykonywaniem zawodu zaufania publicznego, "przejmującego w tym zakresie funkcję państwa" i jednocześnie występować w postępowaniu na prawach strony.

W przedmiotowej sprawie należało sobie zadać pytanie jaki interes społeczny w znaczeniu obiektywnym chce chronić [...]. We wniosku wskazywała ona na bliżej nieokreślony interes pacjenta, który jest zagrożony jakoby przez potencjalnie nieprawidłowe wykonywanie obowiązków przez farmaceutów, którzy będą chcieli tylko reklamować swoją aptekę. Jednakże analiza użytej przez [...] argumentacji wskazuje na chęć ochrony członków samorządu, prowadzących apteki, co nie może zostać uznane za interes społeczny.

Nadto Główny Inspektor Farmaceutyczny wskazał, ze wydał postanowienie o odmowie dopuszczenia do postępowania, pomimo iż się ono nie toczy, gdyż kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje innej formy prawnej działania organu w przypadku zastosowania art. 31 K.p.a,. a niemożliwe było również pozostawienie wniosku bez rozpoznania. [...] złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu i organ w tym zakresie orzekł.

Reasumując - Główny Inspektor Farmaceutyczny nie kwestionuje, że [...] jest co do zasady organizacją społeczną, której cele statutowe umożliwiają jej udział w postępowaniu administracyjnym w zakresie przepisów ustawy - Prawo farmaceutyczne. Jednakże, art. 31 § 1 K.p.a. jako wymóg stawia również wykazanie interesu społecznego, a obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. W zaskarżonym postanowieniu Główny Inspektor Farmaceutyczny wskazał, że [...] nie wykazała interesu społecznego, który uzasadniałby jej udział w postępowaniu. Zasadnym było zatem wydanie zaskarżonego postanowienia, utrzymującego w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na postanowienie z dnia [...] grudnia 2012 r. Głównego Inspektora Farmaceutycznego, którym utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego [...] W. z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia [...] do udziału w postępowaniu na prawach strony w sprawie prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie [...], położonej [...] W. przy ul. (...) oraz jej działalności.

Na wstępie należy zaznaczyć, że ze względu na zawarte w skardze [...] stwierdzenie:

"Niniejsza skarga dotyczy niezgodnego z prawem stanowiska [...], że istnieją podstawy odmowy wszczęcia albo odmowy dopuszczenia [...] do postępowania, którego przedmiotem ma być ustalenie zgodności wskazanych we wniosku zachowań z normą art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, z późn. zm.), zakazującą reklamowania aptek i ich działalności. Spór dotyczy sposobu interpretacji i stosowania normy art. 31 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego." (str. 3 skargi)

- dla przejrzystości wywodu niezbędne jest uszeregowanie zdarzeń zaistniałych w sprawie, istotnych z punktu widzenia końcowego jego efektu.

[...] pismem z dnia [...] lipca 2012 r. wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie reklamy apteki ogólnodostępnej [...] W. przy ul. (...).

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. organ I instancji odmówił skarżącej dopuszczenia do udziału w ww. postępowaniu administracyjnym stwierdzając, że takie postępowanie się nie toczy.

Organ odwoławczy z tych samych względów utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Jednocześnie w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] listopada 2012 r. stwierdzono, że w tym samym dniu, co w niniejszej sprawie, Izba złożyła do organu odrębny wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie prowadzenia reklamy ww. apteki, który jest przedmiotem odrębnego postępowania (art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a.).

Skarżąca nie zakwestionowała przedstawionego wyżej stanu faktycznego co do toczących się przed organem dwóch postępowań z wniosków [...] dotyczących tego samego podmiotu prowadzącego aptekę [...] W. W niniejszej skardze stwierdziła, że przebieg dotychczasowego postępowania został szczegółowo opisany w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W tym stanie rzeczy nie ulega wątpliwości, że niniejsza skarga dotyczy postanowienia Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie dopuszczenia skarżącej do udziału w postępowaniu na prawach strony (art. 13 § 1 pkt 2 k.p.a.) w sprawie reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie [...] W. przy ul. (...).

Zatem, wbrew twierdzeniom skarżącej, skarga nie dotyczy "niezgodnego z prawem stanowiska GIF", że istnieją podstawy odmowy wszczęcia postępowania.

Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

Analiza powyższego unormowania prowadzi do wniosku, że dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym nie może funkcjonować samodzielnie, abstrakcyjnie, w oderwaniu od konkretnej sprawy administracyjnej, przed konkretnym organem. Nie można wniosku (o dopuszczenie) do udziału w postępowaniu złożyć na przyszłość, jak też w sposób generalny do wszystkich postępowań. Podkreślenia wymaga, że dla żądania organizacji społecznej, dotyczącego dopuszczenia do toczącego się postępowania istotny jest problem granic czasowych, w jakich organizacja społeczna może wystąpić z żądaniem dopuszczenia. Niewątpliwie postępowanie musi być zawisłe, co jest traktowane jako dodatkowa przesłanka w przypadku tej inicjatywy. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2007 r. sygn. akt II GSK 20/07, a mianowicie:

1. Teza, że instytucja dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, o której mowa w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., nie funkcjonuje samodzielnie, abstrakcyjnie w oderwaniu od konkretnej sprawy, ma pełne odniesienie do sytuacji, jeżeli wniosek z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. jest złożony w czasie, gdy nie toczy się postępowanie administracyjne w danej sprawie, dlatego, że nie zostało ono wszczęte bądź, dlatego, że zostało ostatecznie zakończone. Natomiast załamuje się ona w sytuacji, gdy wniosek organizacji społecznej o dopuszczeniu jej do udziału w postępowaniu w sprawie na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. został złożony w toku postępowania administracyjnego i przed jego ostatecznym zakończeniem. W takiej sytuacji nie staje się on bezprzedmiotowy mimo formalnie ostatecznej decyzji kończącej to postępowanie w sprawie, chyba, że organizacja społeczna zaniedbała wykorzystania środków procesowych przeciwko bezczynności organu w rozpatrzeniu jej wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie.

2. Przepisy art. 31 § 1-4 k.p.a. mają podwójny charakter - nie są to tylko przepisy procesowe, ale mają także elementy materialnoprawne, gdyż określają przesłanki uprawnienia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony w sprawie dotyczącej innego podmiotu. (Lex nr 338613).

Skoro zatem [...] Inspektor Farmaceutyczny stwierdził, że nie toczy się przed tym organem postępowanie w sprawie prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie [...] W. przy ul. (...), to prawidłowo przyjął, że nie istnieją podstawy do zadośćuczynienia żądaniu organizacji społecznej – [...] dopuszczenia do udziału w postępowaniu w oparciu o art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie z dnia [...] grudnia 2012 r., utrzymujące w mocy ww. postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, nie narusza prawa.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut rażącego naruszenia prawa przez niewydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z uwagi na brak przedmiotu postępowania (art. 61a) K.p.a.).

Zgodnie bowiem z przepisem art. 31 § 2 K.p.a. organ administracji orzeka o zasadności, ewentualnie bezzasadności żądania organizacji społecznej biorąc pod uwagę przesłanki wymienione w art. 31 § 1 K.p.a. Przepis art. 31 § 2 K.p.a. jest zatem przepisem szczególnym do uregulowania zawartego w art. 61a K.p.a.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.