Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2583/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 262 & 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 27 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lutego 2017 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. D. S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [....] 2016 roku numer [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej także "Minister"), po rozpatrzeniu zażalenia spółki [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej także: "skarżącej (spółki)", na postanowienie Wojewody [...] (dalej także "Wojewody") z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak [...], ustalające koszty postępowania odwoławczego od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., zezwalającej skarżącej spółce na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości, stanowiącej własność J. S. i K. S., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], [...], obręb [...], gmina [...], o pow. 1,60 ha, w kwocie 1.845,00 zł oraz zobowiązujące spółkę do uiszczenia tych kosztów w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia, utrzymał postanowienie Wojewody w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Ministra zaskarżonego obecnie postanowienia z dnia [...] lipca 2016 r., przedstawia w następujący sposób:

1. Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Starosta [...], działając na podstawie art. 124 ust. 1a w związku z art. 124 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.), oraz art. 104 w związku z art. 108 kodeksu postępowania administracyjnego, orzekł o:

1) zezwoleniu skarżącej na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości stanowiącej własność J. S. i K. S., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], [...], o powierzchni 1,60 ha, położonej w gminie [...], obręb [...], powiat [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], celem założenia i przeprowadzenia, w związku z przebudową napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji [...], przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej, tj. 1 stanowiska słupowego wraz z fundamentami o wysokości do 36,5 m i powierzchni zajęcia gruntu nieprzekraczającej 30 m oraz 6 przewodów roboczych i 2 odgromowych o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 8,6 m w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 36,5 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości, o całkowitej powierzchni zajęcia 3100 m2 oznaczonej w załączniku graficznym do decyzji jako pas technologiczny (zajęcia) o szerokości 40 m (2 x 20 m od osi linii);

2) nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

3. Od powyższego rozstrzygnięcia, odwołanie złożyli J. S. i K. S., reprezentowani przez pełnomocnika - r. pr. T. S., wnosząc jednocześnie o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji.

4. Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. Wojewoda [...] wstrzymał natychmiastowe wykonanie rozstrzygnięcia Starosty [...] nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. (znak: [...]).

5. W toku postępowania odwoławczego, pismem z dnia 21 września 2015 r. (znak [...]) skarżąca zwróciła się do Wojewody o przeprowadzenie, w trybie art. 136 k.p.a., uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie zlecenia organowi pierwszej instancji przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości oraz opinii biegłego elektroenergetyka i geodety - na okoliczność ustalenia obecnego stanu linii (w tym zwisu przewodów) oraz konieczności niezwłocznej jej przebudowy, a także jej znaczenia dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego regionu (pkt 1). W pkt 2 zaznaczono z kolei, iż w przypadku nieuwzględnienia przez organ wniosku z pkt 1, inwestor dokona ww. czynności "własnym staraniem".

6. Pismem z dnia 19 października 2015 r. Wojewoda wezwał Starostę [...] do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie powołania biegłego elektroenergetyka w celu udzielenia opinii na okoliczność obecnego stanu technicznego odpowiednich odcinków linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia (110 kV) relacji [...] (w tym zwisu przewodów), obejmujących m.in. nieruchomość będącą przedmiotem opisanego na wstępie postępowania odwoławczego. Starosta [...] pismem z dnia 5 stycznia 2016 r. przekazał protokół z oględzin opisanej na wstępie nieruchomości, przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2015 r. oraz opinię sporządzoną przez dr inż. M. S. - biegłego elektroenergetyka, dotyczącą określenia parametrów istniejących przewodów i urządzeń napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia (110 kV) relacji [...] oraz istnienia bądź nie konieczności niezwłocznej przebudowy linii.

7. Kolejnym pismem z dnia 25 stycznia 2016 r. przekazano m.in. kopię umowy zawartej w dniu [...] lipca 2015 r. w [...] pomiędzy Skarbem Państwa, w imieniu którego działał R. P. - Etatowy Członek Zarządu Powiatu w [...] a Biurem Konsultingowo- Inżynierskim "[...]", dr inż. M. S., [...], [...] [...] oraz fakturę nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. wystawioną na kwotę 3.690,00 zł za wykonaną - przez Biuro Konsultingowo-Inżynierskie "[...]" - usługę sporządzenia opinii dotyczącej określenia parametrów istniejących przewodów i urządzeń napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia (110 kV) relacji [...] oraz istnienia bądź nie konieczności niezwłocznej przebudowy linii.

8. Jednakże pismem z dnia 15 grudnia 2015 r. ([...]) skarżąca spółka wycofała wniosek w sprawie niezwłocznego zajęcia spornej nieruchomości oraz wniosła o uchylenie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. (znak: [...]) oraz umorzenie - na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. - toczącego się przed Wojewodą [...] postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

9. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak [...] uchylił decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.

10. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak [...], ustalił koszty postępowania odwoławczego od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. zezwalającej skarżącej na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości, stanowiącej własność J. S. i K. S., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], [...], obręb [...], gmina [...], o pow. 1,60 ha, w kwocie 1.845,00 zł oraz zobowiązał skarżącą do uiszczenia tych kosztów w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia.

11. Skarżąca spółka wniosła do Ministra zażalenie na postanowienie Wojewody z dnia [...] kwietnia 2016 r., podnosząc że art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

III. Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa rozpatrzył zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewody z dnia [...] kwietnia 2016 r., utrzymując to postanowienie w mocy.

Uzasadniając orzeczenie, Minister wskazał w szczególności, co następuje:

Art. 262 § 1 k.p.a. stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania, które:

1) wynikły z winy strony,

2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

Przy czym w myśl art. 263 § 1 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych, zaś zgodnie z § 2 w/w artykułu - organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy.

Wskazać należy, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje generalna zasada ponoszenia kosztów postępowania przez organ administracji publicznej. Wyjątek od tej zasady wprowadza przepis art. 262 § 1 k.p.a.. który określa jakie koszty postępowania obciążają stronę. Wyliczenie to ma charakter zamknięty, co oznacza, że stronę obciążają wyłącznie koszty wymienione w tym przepisie. Z treści tego przepisu można także wywieść wniosek, że inne koszty postępowania, niewymienione w tym przepisie, obciążają organ administracji. Zasada ta w szczególności odnosi się do postępowań wszczynanych z urzędu. Procedurze administracyjnej nie jest również znana możliwość orzekania o kosztach postępowania między stronami postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2000 r., II SA/Gd 2016/98, Palestra2001, z. 7-8, s. 206).

Podobne stanowisko prezentowane jest w doktrynie, gdzie przyjmuje się, że wykładnia art. 262 § 1 k.p.a. powinna być wąska, bowiem omawiane uregulowanie prawne jest istotnym wyjątkiem od zasady, że koszty postępowania ponosi organ administracji publicznej /Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red.dra A.Mudreckiego, Gdańsk 2008, str.578/.

Zauważyć należy, że cyt. wyżej przepis art. 262 k.p.a. ustala zasadę rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę a organ administracji /Skarb Państwa, budżet jednostki samorządu terytorialnego czy innego podmiotu/. Nie mniej jednak brak jest regulacji, przy pomocy jakich narzędzi rozgraniczyć te koszty, które zostały poniesione rzeczywiście z winy strony, a które wyniknęły z realizacji zasady prawdy obiektywnej oraz zasady oficjalności, zobowiązujących organ prowadzący postępowanie do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Należy przypomnieć, że ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym spoczywa na organie administracji publicznej.

Art. 7 k.p.a., ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Myśl tę rozwija następnie art. 77 § 1 k.p.a., nakładając na organ administracji zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Całego, czyli obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe.

W treści tych przepisów zawarta jest podstawowa cecha postępowania administracyjnego, nakładająca na organy administracji obowiązek zachowania aktywnej postawy podczas całego postępowania wyjaśniającego. Aktywność ta winna być rozumiana jako obowiązek organu wykorzystania w sprawie wszystkich dowodów znanych mu z urzędu, poszukiwania innych (nowych) dowodów na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych źródeł dowodowych, a także dopuszczenia wszystkich środków dowodowych zgłaszanych przez stronę lub innych uczestników postępowania, o ile mają one istotne znaczenie dla sprawy. Z tego też względu w trakcie postępowania dowodowego fundamentalne znaczenie ma także zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, udzielania informacji stronom, przekonywania, pisemności, a także szybkości i prostoty.

Z przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika zatem jednoznacznie, że postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Zgodnie zaś z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem może być opinia biegłego.

Jak to było powiedziane, art. 262 k.p.a. ustala zasadę rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę a organ administracji, czyli odpowiednio Skarb Państwa, budżet jednostki samorządu terytorialnego czy innego podmiotu. Trzeba jednak ustalić prawnie wymierne kryterium rozgraniczające te koszty, które z nich zostały poniesione rzeczywiście w interesie strony, a które wyniknęły z realizacji zasady prawdy obiektywnej oraz zasady oficjalności, tj. zasad zobowiązujących organ prowadzący postępowanie do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tym kryterium jest stopień realizacji zasady prawdy obiektywnej. Z zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu administracyjnym wynika wniosek, że ciężar dowodu w tym postępowaniu spoczywa na organie administracji publicznej. Oznacza to, że kosztami postępowania można by obciążyć stronę wyłącznie wtedy, gdyby organ spełnił jej żądanie w sprawie przeprowadzenia dowodu, nie posiadając jednocześnie jakichkolwiek wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i stwierdzając, że przeprowadzenie takiego dowodu jest całkowicie zbędne, (zob. G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2007, wyd. II). Trzeba wyjaśnić, że koszty postępowania w interesie strony są związane z dodatkowymi czynnościami postępowania dowodowego, gdy np. strona domaga się dodatkowych jeszcze opinii biegłego, ponowienia ekspertyzy lub oględzin, przesłuchania dodatkowych świadków pomimo wyjaśnienia okoliczności sprawy (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 880).

Z treści zaskarżonego postanowienia, wynika, że nakładając obowiązek pokrycia kosztów postępowania, ściślej kosztów opinii biegłego elektroenergetyka, organ uznał iż zostały one poniesione w interesie i na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Uzasadniając powyższe stanowisko organ wskazał, iż przedmiotowa opinia miała wyłącznie charakter subsydiarny, potwierdzający okoliczności już udowodnione, a więc nie była niezbędna do ustalenia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Wskazano również, że żalący wycofał swój wniosek o niezwłoczne zajęcie nieruchomości co skutkowało umorzeniem postępowania przed organem I instancji i czyniło pozyskanie opinii biegłego zupełnie zbędnym i bezprzedmiotowym.

IV. Pismem z dnia 29 sierpnia 2016 r. skarżąca spółka wniosła do tut. Sądu skargę na postanowienie Ministra z dnia [...] lipca 2016 r., zarzucając temu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 262 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 77, 80 i 84 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżąca powinna ponieść koszty przeprowadzenia opinii biegłego, bez względu na fakt, iż organ odwoławczy miał wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, u przeprowadzony dowód okazał się niezbędny dla ich wyjaśnienia, o czym świadczy uzasadnienie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżąca wskazała w szczególności, co następuje:

Przepis art. 262 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania, które 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Z przepisał tego bezspornie wynika, że podstawową przesłanką obciążenia strony kosztami postępowania jrit stwierdzenie, że są to koszty które nie powstały w wyniku działań organu administracji w zakresie jego ustawowych obowiązków.

Z brzmienia przepisu art. 262 § 2 kpa wynika, że koszty postępowania administracyjnego ponosi organ, w takich granicach, w jakich wypełnia on swoje ustawowe obowiązki. Dopiero ustalenie, że dane koszty nie zostały poniesione wskutek wypełniania przez organ jego ustawowych obowiązków, pozwala na podjęcie rozważań, czy koszty te zostały poniesione "w interesie" lub "na żądanie' strony postępowania. Tylko w przypadku ustalenia, że także któraś z tych przesłanek zachodzi możliwe jest obciążenie kosztami postępowania.

Zakres czynności, które powinien podjąć organ administracji w ramach ustawowych obowiązku określa art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji jest zobowiązany w toku postępowaniu w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy - niezbędny do rozstrzygnięciu sprawy. Z kolei zgodnie z treścią przepisu art. 84 § 1 k.p.a. kiedy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.

Wiadomości specjalne są konieczne w tych sprawach, w których pojawia się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, a którego zakres przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne. W niniejszej sprawie przeprowadzenie opinii biegłego było niezbędne do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Fakt ten w sposób oczywisty wynika po pierwsze z pism Wojewody z dnia 19 października 2015 r., a dodatkowo z uzasadnienia decyzji kończącej postępowanie, w której to organ w żadnym miejscu nie wskazał, jakoby opinia była zbędna, a dowód przeprowadzono jedynie na wyraźne żądanie Wnioskodawcy. Jest całkowicie odwrotnie. Wojewoda podaje, że opinia potwierdza okoliczność złego stanu technicznego linii.

W nauce prawa administracyjnego przyjmuje się, że wykładnia art. 262 § 1 kpa powinna być wąska, bowiem przepis ten jest istotnym wyjątkiem od zasady, że koszty postępowania ponosi organ administracji publicznej. Należy jednak ustalić prawnie wymierne kryterium rozgraniczające te koszty, tj. które z nich zostały rzeczywiście poniesione w interesie strony, a które wyniknęły z realizacji zasady prawdy obiektywnej oraz zasady oficjalności, czyli zasad obowiązujących organ prowadzący postępowanie do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tym kryterium jest stopień realizacji zasady prawdy obiektywnej, z której wynika wniosek, że ciężar dowodu w tym postępowaniu spoczywa na organie administracji publicznej.

Powyższe oznacza, że kosztami postępowania można obciążyć stronę wyłącznie wtedy, gdyby organ spełnił jej żądanie w sprawie przeprowadzenia dowodu, nie posiadając jednocześnie jakichkolwiek wątpliwości, co do stanu faktycznego i stwierdzając, że przeprowadzenie takiego dowodu jest całkowicie zbędne (vide: G. Łaszyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II).

Należy również wyjaśnić, że koszty postępowania w interesie strony są związane z dodatkowymi czynnościami postępowania dowodowego, gdy np. strona domaga się dodatkowych jeszcze opinii biegłego, ponowienia ekspertyzy lub oględzin, przesłuchania dodatkowych świadków, pomimo wyjaśnienia okoliczności sprawy (vide: B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006).

Art. 7 kpa ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zasadę tę rozwija następnie art. 77 § 1 kp, nakładając na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W treści tych przepisów zawarta jest podstawowa cecha postępowania administracyjnego, wskazująca obowiązek organu administracji zachowania aktywnej postawy podczas całego postępowania wyjaśniającego. Aktywność ta powinna być rozumiana jako obowiązek organu wykorzystania w sprawie wszystkich dowodów znanych mu z urzędu, poszukiwania innych (nowych) dowodów na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych mu źródeł dowodowych, a także dopuszczenia wszystkich środków dowodowych zgłaszanych przez stronę lub innych uczestników postępowania, o ile mają istotne znaczenie dla sprawy.

Z przywołanych powyżej przepisów i ich wykładni bezsprzecznie wynika, że postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracji jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Zgodnie zaś z przepisem art. 75 § 1 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności może to być opinia biegłego.

W kontekście poczynionych powyżej uwag należy dojść do wniosku, że przepis art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ nie doszło do spełnienia przesłanek warunkujących jego zastosowanie.

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 3 października 2016 r., Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2016 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Stosownie do art.119 pkt 1 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VII. Kontrola legalności zaskarżonego do Sądu postanowienia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2016 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym zaskarżonym obecnie postanowieniem orzekł w drugiej instancji Minister, prowadzonego na podstawie art.262 § 1 pkt 2, 263 i 264 k.p.a., było rozstrzygnięcie, czy zachodzą przesłanki do obciążenia skarżącej spółki kosztami postępowania w przedmiocie udzielania spółce, w trybie i na zasadach uregulowanych w art.124 ust.1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości, które to koszty obejmują należność biegłego elektroenergetyka z tytułu zapłaty za sporządzenie w toku postępowania specjalistycznej opinii. Trafnie uznał Minister, że ustawowe przesłanki do obciążenia skarżącej w/w kosztami wystąpiły, albowiem koszty te należy zaliczyć do przewidzianej w art.262 § 1 pkt 2 k.p.a. kategorii kosztów postępowania, poniesionych w interesie lub na żądanie strony, które nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Zarzuty skargi nie zasługują w tej sytuacji na uwzględnienie.

2. Przepis art.262 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Przychylić należy się do wykładni przytoczonego przepisu, dokonanej w wyroku WSA w Krakowie z dnia 6 września 2013 r., II SA/Kr 714/13, LEX nr 1396127, w myśl której: "1. Z treści art. 262 § 1 k.p.a. wynika, że podstawową przesłanką obciążenia strony kosztami postępowania jest stwierdzenie, iż są to koszty, które nie powstały w wyniku działań organu administracji w zakresie jego ustawowych obowiązków. Zasadą jest, iż koszty postępowania administracyjnego ponosi organ - w takich granicach, w jakich wypełnia swoje ustawowe obowiązki. Dopiero uznanie, iż dane koszty nie zostały poniesione wskutek wypełniania przez organ jego ustawowych obowiązków, pozwala na podjęcie rozważań, czy koszty te zostały poniesione "w interesie" lub "na żądanie" strony postępowania. Tylko w przypadku ustalenia, że także któraś z tych przesłanek zachodzi - możliwe jest obciążenie kosztami postępowania strony. 2. Kosztami postępowania można obciążyć stronę wyłącznie wtedy, gdyby organ spełnił jej żądanie w sprawie przeprowadzenia dowodu, nie posiadając jednocześnie jakichkolwiek wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i stwierdzając, że przeprowadzenie takiego dowodu jest całkowicie zbędne".

3. Nie można podzielić zapatrywania skarżącej spółki, że hipoteza art.262 § 1 pkt 2 k.p.a. nie została w sprawie spełniona, albowiem zlecenie sporządzenia przedmiotowej opinii wynikało z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie w przedmiocie udzielenia spółce zezwolenia z art.124 ust.1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zauważyć w tym kontekście należy, że opinia biegłego z grudnia 2015 r., dotycząca "określenia parametrów istniejących przewodów i urządzeń napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia (110 kV) relacji [...] oraz istnienia bądź konieczności niezwłocznej przebudowy linii", została sporządzona na zlecenie Starosty, na wniosek skarżącej spółki, nie na etapie rozpatrywania przez ten organ wniosku o udzielenie zezwolenia z art.124 ust.1a u.g.n. w pierwszej instancji, a w ramach uzupełniającej procedury dowodowej, przewidzianej w art.136 k.p.a. (Starosta działał tu jedynie na zlecenie organu odwoławczego). Do zlecenia sporządzenia przedmiotowej opinii doszło zatem dopiero na etapie postępowania odwoławczego, wywołanego odwołaniem właścicieli nieruchomości od pozytywnej dla skarżącej spółki decyzji Starosty z dnia [...] maja 2015 r., udzielającej spółce żądanego zezwolenia, a zatem jednoznacznie stojącej na stanowisku, że przesłanki do niezwłocznego zajęcia nieruchomości zostały przez skarżącą spółkę wykazane. Powyższa okoliczność świadczy o tym, że co do zasady rozpatrzenie zasadności udzielenia spółce żądanego zezwolenia było możliwe już w oparciu o ten materiał dowodowy, który zgromadził organ I instancji. O ile zatem zlecona ostatecznie opinia, o której sporządzenie wnioskowała sama spółka, potwierdziła potrzebę niezwłocznego zajęcia nieruchomości, o tyle powyższe nie stanowiło nowej okoliczności w sprawie, a jedynie potwierdzenie ustaleń organu I instancji. Przedmiotowa opinia potwierdziła zatem korzystne dla spółki ustalenia Starosty, poczynione w decyzji I instancji a jednocześnie nie została ostatecznie skonsumowana, tj. wykorzystana przez organ odwoławczy przy rozpatrywaniu odwołania od w/w decyzji co do meritum, a to z racji cofnięcia przez spółkę, przed przystąpieniem przez organ odwoławczy do orzekania, wniosku o udzielenie zezwolenia z art.124 ust.1a u.g.n. (co wiązało się z uzyskaniem w międzyczasie waloru ostateczności przez decyzję główną, tj. decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości na podstawie art.124 u.g.n., która to okoliczność wywołała niecelowość dalszego ubiegania się przez spółkę o zezwolenie z art.124 ust.1 a). Uzasadnione jest w tej sytuacji podzielenia stanowiska organu, iż przedmiotowa opinia miała wyłącznie charakter subsydiarny, potwierdzający okoliczności już udowodnione, a więc nie była niezbędna do ustalenia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Tym samym wbrew ocenie skargi przesłanki do zastosowania w sprawie art.262 § 1 pkt 2 k.p.a. zostały spełnione.

W świetle powyższych okoliczności skarga, jako nie mająca usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art.151 p.p.s.a.