Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 314/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 17 i 18, art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Teresa Randak,, WSA Marta Wojciechowska (spr.), Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi A S.A w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1 uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ( słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art.17 i art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) [dalej u.o.p.e.a.], odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie czterdziestu siedmiu tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C., przeciwko B S.A., poprzednikowi prawnemu A S.A. w C..

W uzasadnieniu wydanego postanowienia Naczelnik wskazał, że organ egzekucyjny Drugiego Urzędu Skarbowego w C. prowadził postępowanie egzekucyjne przeciwko B S.A. Pismem z dnia 26 marca 2003r. wierzyciel zawiadomił organ egzekucyjny o konieczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego w związku z toczącym się postępowaniem restrukturyzacyjnym i postanowieniem z dnia 31 marca 2003r. postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone. Pismem z dnia 29 grudnia 2005r. wierzyciel poinformował organ egzekucyjny o umorzeniu zaległości objętych wskazanymi tytułami egzekucyjnymi. Z kolei pismem z dnia 24 sierpnia 2006r. zobowiązany wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Rozpatrując wniosek o umorzenie postępowania Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w C. stwierdził, że do wyegzekwowania w niniejszej sprawie pozostały jeszcze koszty egzekucyjne w kwocie [...] zł, które powstały w związku z dokonanymi, przed wszczęciem postępowania restrukturyzacyjnego, czynnościami egzekucyjnymi. Zatem, stosownie do treści art. 64 c § 5 i 6 u.o.p.e.a., koszty te należy egzekwować w toku postępowania egzekucyjnego w oparciu o wystawione tytuły wykonawcze, na podstawie których prowadzona była egzekucja. Jednocześnie Naczelnik podkreślił, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 59 § 1 u.o.p.e.a., które wskazywałyby na konieczność umorzenia postępowania.

Nie godząc się z treścią postanowienia B S.A. wniosła zażalenie, w którym domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz umorzenia postępowania zarzucając, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa, a mianowicie:

1) z naruszeniem art. 32 f ustawy z dnia 30 października 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy (Dz. U. z dnia 6 grudnia 2002 r. Nr 213, poz. 1800 ze zm.) poprzez przyjęcie, że koszty postępowania egzekucyjnego od zobowiązań publicznoprawnych restrukturyzowanych nie przejęte przez operatora, podlegają wyegzekwowaniu,

2) z naruszeniem art. 1 a pkt 6 u.o.p.e.a. poprzez naliczenie całości kosztów egzekucyjnych i pobieranie części tych kosztów bez podstawy prawnej,

3) naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 u.o.p.e.a. poprzez zaniechanie umorzenia postępowania egzekucyjnego, pomimo wygaśnięcia obowiązku zapłaty na skutek przejęcia zobowiązań publicznoprawnych B, a więc i naliczonych kosztów egzekucyjnych przez operatora.

Uzasadniając odwołanie strona wskazała, że nie była zobowiązana do przedstawienia kosztów egzekucyjnych Prezesowi Agencji Rozwoju Przemysłu podczas sporządzania spisu zobowiązań publicznoprawnych podlegających restrukturyzacji, bowiem po pierwsze, wysokość tych kosztów możliwa jest do ustalenia dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego w sprawie, a po drugie nie można przyjąć, że nie podlegają one umorzeniu w sytuacji, gdy w ramach restrukturyzacji umorzeniu uległy należności główne.

Poza tym, w jej ocenie, w myśl art. 21 ust. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie w związku z treścią art. 27 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy, w przypadku pozytywnego zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego nie stosuje się art. 64 "c" § 4 u.o.p.e.a. Strona powołała się także na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 maja 2006 r. w sprawie sygn. akt 18/05 w ramach, którego dokonano oceny przepisu art. 49 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji. Trybunał w wyroku tym uznał, że pobieranie opłaty egzekucyjnej i komorniczej w przypadku umorzenia postępowania lub ściągnięcia należności przy bezskuteczności działań egzekucyjnych jest niezgodne z Konstytucją. W niniejszej sprawie, ma jej zdaniem miejsce analogiczna sytuacja, bowiem w przypadku niektórych tytułów wykonawczych nie doszło do zastosowania środka egzekucyjnego. Jednocześnie strona podkreśliła, że skoro organ egzekucyjny – Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. umorzył zaległości z tytułu składek, to Naczelnik powinien umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art.59 § 1 pkt 2 u.o.p.e.a.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art.138 §1 pkt 1 w związku, z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji( tekst jedn. Z 2005r. Dz.U Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, iż w sprawie nie budzi wątpliwości to, że B S.A. była dłużnikiem Skarbu Państwa z powodu zalegania w podatkach, jak i należnościach składkowych do opłacania, których była zobowiązana na mocy stosownych przepisów prawa. Powstałe zaległości zostały objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym. Należności Skarbu Państwa przypadające od B były restrukturyzowane na podstawie ustawy z dnia 30 października 2002r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy(Dz. U. Nr 213, poz.1800 ze zm.). Ustawa ta w rozdziale piątym dotyczącym restrukturyzacji finansowej należności publicznoprawnych odsyła do przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.). Zdaniem Dyrektora, określony w tej ustawie zakres restrukturyzacji nie obejmuje kosztów egzekucyjnych. Dyrektor podkreślił przy tym, że przepisy prawa na mocy, których zostało wszczęte postępowanie restrukturyzacyjne weszły w życie na długo po tym, jak wszczęto postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie w wyniku, którego powstały sporne koszty. Natomiast ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obliguje organy egzekucyjne do naliczenia kosztów egzekucyjnych przy dokonywaniu czynności egzekucyjnych, niezależnie od skuteczności tych działań. Dodatkowo Dyrektor wskazał na decyzję Komisji Wspólnot Europejskich z dnia 5 lipca 2005 r. w sprawie pomocy państwa na rzecz B S.A. i podniósł, że jakakolwiek dodatkowa pomoc państwa, w tym poprzez umorzenie kosztów egzekucyjnych nie jest możliwa, albowiem Komisja jednoznacznie określiła, że podmiot ten otrzymał na przestrzeni lat 1997-2002 nadmierną pomoc, która podlega zwrotowi.

Od powyższego postanowienia A S.A., jako następca prawny B S.A., reprezentowany przez pełnomocnika, wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik zarzucił:

1) naruszenie art. 32 f ustawy z dnia 30 października 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy, poprzez przyjęcie, że koszty postępowania egzekucyjnego od zobowiązań publicznoprawnych restrukturyzowanych nie zostały przejęte przez operatora,

2) naliczenie całości kosztów egzekucyjnych od należności publicznoprawnych restrukturyzowanych, pomimo braku podstaw prawnych

3) naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zaniechanie umorzenia postępowania egzekucyjnego, pomimo wygaśnięcia obowiązku zapłaty na skutek przejęcia zobowiązań publicznoprawnych skarżącego wraz z naliczonymi kosztami egzekucyjnymi przez operatora,

4) naruszenie przepisu art. 32 a ust. 1 pkt 7 ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorstw o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy, poprzez uznanie, że koszty egzekucyjne za czynności prawne dokonane w 2002 r. nie podlegają restrukturyzacji i są wymagalne,

5) naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pobieranie kosztów w przypadku wygaśnięcia egzekwowanego zobowiązania nie na skutek działań egzekucyjnych.

Podnosząc te zarzuty, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Dodatkowo pełnomocnik wnosił o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Wniosek ten był rozpatrywany przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

W obszernym uzasadnieniu skargi, w pierwszej kolejności pełnomocnik przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i podkreślił, że zgodnie art. 32 a ust. 1 pkt 7 ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy, restrukturyzacji podlegają znane na dzień 30 czerwca 2003 r. należności publicznoprawne, w tym z tytułu kosztów egzekucyjnych powstałych m.in. od zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez płatnika, Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Nie ma zatem znaczenia okoliczność, że koszty te powstały przed dniem wejścia w życie ustawy, jak również nie ulega wątpliwości, iż są one należnością publicznoprawną z uwagi na charakter i rolę organu egzekucyjnego w toku egzekucji administracyjnej. Pełnomocnik odwołał się także do wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego wskazując, że opłaty egzekucyjne jako takie mają charakter daniny publicznej. Nadto wskazując na treść art. 32 a ust. 1 ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy podniósł, iż restrukturyzacja na szczególnych zasadach polega na przejęciu od przedsiębiorcy przez operatora zobowiązań przedsiębiorcy, o których mowa w art. 32 a ust. 1, do których to bezsprzecznie zaliczają się także koszty egzekucyjne, a stosownie do treści ust. 3 powołanego artykułu przedsiębiorca objęty restrukturyzacją nie odpowiada za zobowiązania przejęte przez operatora. Pełnomocnik podkreślił ponadto, że zgodnie z art. 32 g cytowanej ustawy, skarżący nie był zobowiązany określać kosztów egzekucyjnych w spisie zobowiązań publicznoprawnych, gdyż nie są one takimi zobowiązaniami, bowiem ustawa określa je jako należności publicznoprawne, a nie zobowiązania. Należności te przechodzą na operatora, ale nie jako zobowiązania publicznoprawne, które należy umieścić w spisie przedkładanym do Prezesa Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. Wskazuje na to także charakter kosztów egzekucyjnych, których wielkość można podać po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, a zatem ich wyliczenie możliwe jest także po zakończeniu tego postępowania. Za taką interpretacją przemawia także – zdaniem pełnomocnika – treść art. 27 ustawy o pomocy publicznej, zgodnie z którym, restrukturyzacja należności publicznoprawnych jest dokonywana w zakresie, na zasadach i w trybie określonym w przepisach ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców z zastrzeżeniem przepisów ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy. Z kolei według drugiej z wymienionych ustaw postępowanie egzekucyjne podlega zawieszeniu do czasu postępowania restrukturyzacyjnego, w przypadku zaś pozytywnego zakończenia tego postępowania, nie stosuje się art. 64 c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zatem nie obciąża się wierzycieli za nieściągnięte koszty egzekucyjne, gdyż koszty te z mocy prawa w ramach postępowania restrukturyzacyjnego nie będą ściągane, lecz restrukturyzowane.

W dalszej kolejności powołując się na art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej autor skargi podniósł, że pobieranie opłaty egzekucyjnej w razie umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela, byłoby całkowicie dysfunkcjonalne i rażąco niezgodne z wymienionym przepisem. W tym zakresie pełnomocnik odwołał się do poglądu Sądu Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z dnia 6 listopada 2003 r. w sprawie sygn. akt III CZP 57/03 i dodatkowo podniósł, iż organowi egzekucyjnemu nie należała się opłata, gdyż wskutek zawieszenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa, organ ten nie przekazał żadnych kwot wierzycielowi, a zgodnie z art. 1 a pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez opłatę komorniczą rozumie się 5% kwot przekazanych wierzycielowi przez organ egzekucyjny lub przekazanych przez zobowiązanego w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego. W końcowej części uzasadnienia pełnomocnik podniósł także, iż stosownie do art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo, jeżeli obowiązek nie istniał. W rozpatrywanej sprawie – w ocenie pełnomocnika – nie ma wątpliwości, że w związku z wszczętym i prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym, sporne koszty postępowania egzekucyjnego znane na dzień 30 czerwca 2003 r. zostały umorzone z mocy art.32 f ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorstw o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy, w związku z wydaną decyzją restrukturyzacyjną. Skoro obowiązek został umorzony, to postępowanie egzekucyjne również powinno być niezwłocznie umorzone.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. w odpowiedzi na skargę podniósł, że poza sporem w niniejszej sprawie jest to, że Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. i Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w C. dokonali czynności egzekucyjnych. Również bezsprzeczne jest, że B S.A. przystąpiła do postępowania restrukturyzacyjnego w oparciu o treść ustawy z dnia 30 października 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy. Jednak zdaniem organu odwoławczego, mimo iż wskazywana wyżej ustawa, w przeciwieństwie do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.), przewiduje objęcie oddłużeniem również zaległości z tytułu należnych kosztów egzekucyjnych powstałych w związku z postępowaniem egzekucyjnym powadzonym jeszcze przed zgłoszeniem długów do postępowania restrukturyzacyjnego, to jednak uznać należy, że w niniejszej sprawie B S.A. z tej możliwości nie skorzystała. Pomijając, bowiem we wniosku restrukturyzacyjnym należne organom egzekucyjnym w C. koszty egzekucyjne, doprowadzono do sytuacji, w której koniecznym stało się ich domaganie od samego zobowiązanego. Natomiast utrzymująca się zaległość z tytułu kosztów egzekucyjnych, wyklucza możliwość umorzenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 u.o.p.e.a. Jednocześnie Dyrektor wskazał na priorytetowy charakter kosztów wynikający z kolejności ich zaspokajania. Nadto Dyrektor podkreślił, że nie można w tym przypadku rozważać także ewentualnego umorzenia kosztów egzekucyjnych w oparciu o art. 64 "e" u.o.p.e.a., gdyż na takie rozwiązanie nie wyraziła zgody Komisja Wspólnot Europejskich w decyzji z dnia 5 lipca 2005 r. w sprawie pomocy państwa na rzecz B S.A. uznając, że podmiot ten otrzymał na przestrzeni lat 1997-2002 nadmierną pomoc, podlegającą obecnie zwrotowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem.

W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja lub postanowienie narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla decyzję lub postanowienie w części lub w całości. Uchylenie następuje w przypadku, gdy doszło do naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, postanowienie organu odwoławczego zawiera uchybienia, które uzasadniają wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ nadzoru rozpatrując zażalenie B S.A. nie odniósł się do podstawowych zarzutów tego zażalenia, poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że z uwagi na odesłanie w rozdziale piątym ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy do przepisów ustawy o restrukturyzacji finansowej należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, zakres restrukturyzacji nie obejmuje kosztów egzekucyjnych. W dalszej części uzasadnienia organ nadzoru skupił się na rozważaniach dotyczących obowiązku naliczania kosztów egzekucyjnych przez organy egzekucyjne oraz przyczynach wykluczających umorzenie kosztów egzekucyjnych wynikających z decyzji z dnia 5 lipca 2005r. Komisji Wspólnot Europejskich. Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej w K. pominął w swoich rozważaniach uregulowania zawarte w ustawie z dnia 30 października 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy ( Dz. U Nr 213, poz. 1800 ze zm.), na które powoływała się skarżąca, wskazując na ich naruszenie.

Stosownie do art. 27 ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy, restrukturyzacja finansowa należności publicznoprawnych jest dokonywana w zakresie, na zasadach i w trybie określonych w przepisach ustawy o restrukturyzacji należności publicznoprawnych, z zastrzeżeniem przepisów rozdziału 5 i rozdziału 5a.

Nie ma zatem wątpliwości, że ustawa o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy, ma charakter aktu lex specialis, a to oznacza, że przysługuje jej pierwszeństwo w zastosowaniu, zwłaszcza w sytuacji odrębnych uregulowań w zakresie poszczególnych instytucji prawnych. Pokreślić przy tym należy, iż restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych na szczególnych zasadach, zwanej dalej "restrukturyzacją na szczególnych zasadach", zgodnie z art. 32 a ust. 1 pkt 2 podlegają znane na dzień 30 czerwca 2003 r. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez płatnika, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na podstawie pkt 7 art. 32 a ust.1 cytowanej ustawy, należności m.in. z tytułu kosztów egzekucyjnych od należności wymienionych w punkcie 2. Powołany artykuł zamieszczono w rozdziale 5 a ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy.

Zatem, skoro wskazane przepisy mają pierwszeństwo w stosowaniu, a z ich treści wynika, ze dotyczą należności znanych na dzień 30 czerwca 2003r., to tym samym za bezzasadny należy uznać argument podnoszony przez organy w odniesieniu do kosztów egzekucyjnych, że czynności egzekucyjne były podjęte przed wejściem w życie ustawy. Dotyczą one bowiem należności, które podlegały restrukturyzacji na podstawie przepisów zawartych w rozdziale 5a ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy.

Chcąc jednak dokonać weryfikacji twierdzeń zawartych w postanowieniach organów obu instancji sąd winien zapoznać się z dokumentami i materiałami, które organy brały pod uwagę wydając postanowienia w tej sprawie. W aktach przekazanych sądowi znajdują się jedynie tytuły wykonawcze oraz zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych, w tym wierzytelności z rachunków bankowych, zajęcia ruchomości, protokoły majątkowe, informacje przesyłane przez banki dotyczące rachunków bankowych zobowiązanego i informacje o zbiegu egzekucji, oraz zawiadomienia przesyłane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o umorzeniach postępowań egzekucyjnych objętych poszczególnymi tytułami i zwrotne potwierdzenia odbioru wysyłanej korespondencji.

Akta egzekucyjne przekazane sądowi nie pozwalają na weryfikację twierdzeń zawartych w postanowieniu organu egzekucyjnego i organu nadzoru, albowiem brakuje w nich dokumentacji związanej z restrukturyzacją. Bez tych dokumentów nie można dokonać prawidłowej oceny spornej kwestii, albowiem nie można ustalić przebiegu postępowania restrukturyzacyjnego oraz jego wyników ( w szczególności które należności zostały zgłoszone do restrukturyzacji, jakie były ustalenia pomiędzy wierzycielem, a dłużnikiem w zakresie sald zgłaszanych należności itp.), a co się z tym także wiąże, ocenić zasadności stanowisk obu organów.

W niektórych pismach przesyłanych do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C. przez Zakład Ubezpieczeń w C., oprócz informacji o umorzeniu należności objętych tytułem wykonawczym, znajdowała się adnotacja, iż koszty ponosi płatnik. W zawiadomieniach tych powoływano się na decyzje z dnia [...] wskazując ich sygnaturę. W przedłożonych aktach brak jest tych decyzji.

Dodatkowo wskazać należy, iż Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu poza stwierdzeniem, że zakres restrukturyzacji nie obejmuje w ogóle kosztów postępowania egzekucyjnego, a bezwzględna wymagalność kosztów egzekucyjnych wyklucza zastosowanie wobec B wnioskowanego umorzenia kosztów, w ogóle nie odniósł się do zarzutów podnoszonych przez stronę w zażaleniu, w szczególności dotyczących naruszenia art. 32 f ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy, art. 1 a pkt 6 i 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tym samym poza sferą rozważań Dyrektor pozostawił kwestię umorzenia należności objętych tytułem wykonawczym i umorzenia w związku z tym postępowania egzekucyjnego, a zawarł w postanowieniu stwierdzenia dotyczące umorzenia kosztów egzekucyjnych, pomimo że strona nie wnosiła o takie umorzenie. Podkreślenia wymaga również i to, że w odpowiedzi na skargę stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej uległo modyfikacji, bowiem przyznał on, że koszty egzekucyjne także mogły być objęte restrukturyzacją, jednak z uwagi na pominięcie ich we wniosku restrukturyzacyjnym B doprowadziła do sytuacji, w której koniecznym stało się ich domaganie od samego zobowiązanego.

Jak już wspomniano wcześniej, do akt nie dołączono dokumentów związanych z postępowaniem restrukturyzacyjnym i poza tytułami wykonawczymi oraz pismami o cofnięciu tychże tytułów, w dokumentach przekazanych sądowi brak jest jakichkolwiek innych informacji mogących potwierdzić zasadność zarówno twierdzeń organów, jak i skarżącego, co uniemożliwia dokonanie prawidłowej oceny spornej kwestii.

W postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z art. 18 ustawy egzekucyjnej, mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem specyfiki postępowania egzekucyjnego, polegającej przede wszystkim na przymusowym jego charakterze, a także szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków. W postępowaniu egzekucyjnym będą miały jednak zastosowanie zasada wynikająca z art. 6 Kodeksu – zasada praworządności, zasada udzielania informacji wynikająca z art.9 Kodeksu, a tam gdzie organy mają podjąć wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego, również zasada wynikająca z art.7 Kodeksu- zasada prawdy obiektywnej. Wydane przez organy egzekucyjne postanowienia w niniejszej sprawie, stosownie do art.107 § 1 i 3 k.p.a., który na podstawie odesłania z art. 126 k.p.a. stosuje się odpowiednio do postanowień, powinny zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

Stosownie do art. 107 § 1 i 3 k.p.a. postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne, czyli powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z unormowania tego wynika, że organ wydający postanowienie ma obowiązek przedstawienia argumentów i ocen, którymi kierował się zajmując określone stanowisko w sprawie. ( porównaj wyrok NSA w Warszawie sygn. akt II SA 692/98 z dnia 7 lipca 1998, wybór LEX nr 41386).

Organy winny w tej sytuacji rozważyć, czy w rozstrzyganej sprawie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., co wymaga odniesienia zakresu stosowania powyższego przepisu w stosunku do okoliczności i przesłanek zaistniałych w niniejszej sprawie, a także ustalenia znaczenia pojęcia "obowiązku" w nim użytego.

Zaskarżone postanowienie nie spełnia wymogów, o których mowa w art.107 § 1 i 3 k.p.a. W postanowieniu tym organ przede wszystkim nie wskazał faktów i dowodów, na których się oparł, nie wyjaśnił, jakimi przesłankami kierował się wydając zaskarżone postanowienie, nie przedstawił na poparcie swojego stanowiska argumentów i nie ocenił argumentów podnoszonych przez stronę. Uzasadnienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. w zasadzie sprowadza się do kategorycznych stwierdzeń nie popartych żadną argumentacją. Poza sferą rozważań Dyrektor pozostawił argumenty podnoszone przez zobowiązanego, w tym wskazywane naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 października 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy.

W ocenie Sądu stwierdzone uchybienia jednoznacznie wskazują na naruszenie zasady praworządności, zasady udzielania informacji i zasady prawdy obiektywnej, wynikających z powołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a.

Stwierdzone naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem na podstawie art. 145§1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd zaskarżoną decyzję uchylił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.