Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3264/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e)
journal: Dz.U. 2015 poz 581
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r.o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
article: art. 471, art. 627,  art. 638 w zw. z art. 556 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
article: art. 106 i art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 11 września 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółka jawna [...] w likwidacji w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1837/16 w sprawie ze skargi A. Spółka jawna [...] w B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Spółka jawna [...] w likwidacji w B. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z 15 marca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1837/16 oddalił skargę A. Spółki jawnej [...] z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] wystąpił do Narodowego Funduszu Zdrowia o rozpatrzenie sprawy dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym X. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy nazwanej umową o dzieło, na rzecz płatnika składek – skarżącej Spółki, w okresie od 23 listopada 2010 r. do 30 listopada 2010 r., której przedmiotem była usługa obsługi suwnicy na jedn. Vagsund.

Decyzją z [...] października 2014 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, że X. (uczestnik postępowania) w okresie od 23 listopada 2010 r. do 30 listopada 2010 r. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania zawartej ze skarżącą umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia.

W wyniku odwołania skarżącej Prezes NFZ zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2016 r. na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 581 ze zm.,) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że umowa zawarta przez skarżącą z uczestnikiem postępowania nie miała charakteru umowy o dzieło, gdyż polegała one na dokonywaniu powtarzalnych czynności z należytą starannością. Było to wyłącznie staranne działanie wykonawcy umowy, jako ciąg powtarzających się czynności. Organ I instancji prawidłowo zatem przyjął, że czynności wykonywane w ramach ww. umowy nie miały charakteru czynności przynoszących konkretny materialny rezultat, były one realizowane w ramach umowy starannego działania, mającej charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 6, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także niewłaściwe zastosowanie art. 627 i art. 734 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił powyższą skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; zwanej dalej: p.p.s.a.). Na wstępie Sąd przedstawił podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji oraz poglądy prezentowane w orzecznictwie i literaturze, dotyczące cech umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług.

Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżącej, że opisane w badanej umowie czynności stanowią dzieło. W rozpatrywanym przypadku nie powstał bowiem rezultat (materialny bądź niematerialny), który mógłby zostać poddany sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. Badana umowy polegała nie na tworzeniu czegokolwiek, lecz obsłudze suwnicy na jednostce Vagsund. W ocenie Sądu, organy prawidłowo oceniły, że przy tego rodzaju zakresie czynności, jak obsługa suwnicy na jednostce Vagsund trudno mówić, że polegały one "na dostarczeniu określonych wyników swojej pracy w postaci dzieła", zwłaszcza że w orzecznictwie podkreśla się, iż dzieło powinno mieć byt samoistny i możliwość uzyskania samodzielnej wartości w obrocie. Nie sposób zatem przypisać czynnościom polegającym na obsłudze suwnicy na jednostce Vagsund powstanie czegoś trwałego, dającego się wyodrębnić.

W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że organy NFZ stosując prawo materialne do ustalonego stanu faktycznego prawidłowo uznały, że łącząca strony umowa jest w istocie umową o świadczenie usług, w rozumieniu art. 750 k.c. Jej treścią była obsługa suwnicy na jednostce Vagsund, a zatem czynności w tym zakresie sprowadzały się do świadczenia usług. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, wydając zaskarżoną decyzję, w sposób właściwy przeanalizował treść spornej umowy, nazwanej "umową o dzieło". Organy nie popełniły uchybień przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle obowiązującego prawa. Dlatego skarga została oddalona.

W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła:

1. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 750 k.c. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, podczas gdy podstawą rozstrzygnięcia w sprawie winien być art. 627 i następne k.c.;

2. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, to jest:

1) art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi skarżącego;

2) art. 145 ust. 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie;

3) art. 145 ust. 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie;

4) art. 106 § p.p.s.a. w zw. z art. 2431 k.p.c. mające istotny wpływ na wynik postępowania, polegające na oparciu rozstrzygnięcia i przypisaniu mocy dowodowej przedłożonej przez ZUS kserokopii dokumentacji ZUS, podczas gdy kserokopia może być uznana za dowód jedynie pod warunkiem, poświadczenia jej zgodności z oryginałem, przeto przedstawiona przez ZUS kserokopia dokumentacji nie mogła stanowić dowodu w sprawie, jak również podstawy rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu (vide wyrok Sądu Najwyższego z 10 lipca 2009 r., sygn. akt II CSK 71/09);

5) art. 3 § 2 w zw. z art. 1 § 2 p.s.s.a. poprzez zaniechanie rozpoznania zasadniczych zarzutów skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 9 czerwca 2016 r., w tym w szczególności zarzucanego naruszenia:

a) art. 10 oraz z art. 6 k.p.a. poprzez niezawiadomienie przez organ stron o zamiarze wydania decyzji, co tym samym uniemożliwiło stronom zapoznanie się z materiałem dowodowym, jak również uniemożliwiło stronom wzięcie czynnego udziału w postępowaniu;

b) art. 9 oraz art. 11 k.p.a. poprzez nierozpoznanie indywidualnie sprawy X. i oparcie się na kserokopiach dokumentów doręczonych organowi przez ZUS, które to kserokopie w żadnej mierze nie dotyczyły X., przeto nie powinny stanowić dowodu w niniejszej sprawie;

c) art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy, tj. zamiaru i celu jaki przyświecał stronom w zawarciu umowy, jak również dokładnego przedmiotu uregulowanego umową;

6) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w skardze, w szczególności zarzutu naruszenia przez organ art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 i § 2 k.p.a., przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez nieprzeprowadzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dowodu z prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt [...], który to potwierdził, iż protokół ZUS został oparty na wadliwych i bezzasadnych ustaleniach, a nadto który to wykazał procedury istniejące w firmie, polegające na ustnym dookreślaniu rezultatu, na który to strony się umówiły; pisemnego oświadczenia jednego z wykonawców – [...]; dowodów z rachunków z wykonania poszczególnych dzieł, w których pokwitowane zostały jednocześnie odbiory prawidłowego wykonania dzieła ze strony reprezentantów odwołującej się spółki,

co miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem nie doprowadziło do uwzględnienia skargi skarżącej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewadliwe przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – zdaniem Sądu I instancji – po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny, że do umowy zawartej przez stronę skarżącą z uczestniczką postępowania, zważywszy na jej przedmiot – "usługa obsługi suwnicy na jedn. Vagsund" – należało stosować przepisy dotyczące umowy zlecenia, albowiem była to umowa o świadczenie usług, nie zaś umowa o dzieło, co po trzecie uzasadniało wniosek, że z tytułu wykonywania tej umowy uczestniczka postępowania w okresie wskazanym w kontrolowanej decyzji podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, stawiane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynika sprawy (pkt 2. ppkt 1 – 6 petitum skargi kasacyjnej) oraz oparte na podstawie z pkt 1 art. 174 p.p.s.a. zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (tj. przepisów ustawy – Kodeks cywilny oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych) poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie (pkt 1. petitum skargi kasacyjnej) nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że kontrolowana przez ten Sąd decyzja nie jest niezgodna z prawem.

Operując w granicach wyznaczonych wskazanymi podstawami kasacyjnymi nie ma podstaw aby twierdzić, że kontrolowany wyrok Sądu I instancji nie odpowiada prawu.

Uwzględniając istotę spornej w sprawie kwestii, której rozstrzygnięcie wymagało odpowiedzi na pytanie odnośnie do podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu – jak wymaga tego, w warunkach nim określonych, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – albo niepodlegania temu ubezpieczeniu przez uczestniczkę postępowania w związku z wykonywaniem przez nią pracy na podstawie zawartej ze stroną skarżącą umowy z dnia 23 listopada 2010 r., w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutów opartych na podstawie z pkt 1 art. 174 p.p.s.a., a mianowicie do stawianych w pkt 1. petitum skargi kasacyjnej, zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Jeżeli przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) wyznaczają i determinują normy prawa materialnego – w relacji do których normy procesowe pełnią jedynie funkcję instrumentalną – to trzeba przyjąć, że zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń oraz dowodów wyznaczają właśnie normy prawa materialnego, które stanowiąc podstawę przyznania uprawnienia, zwolnienia z obowiązku, nałożenia obowiązku, cofnięcia lub uszczuplenia uprawnień, wyznaczają tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy faktów o prawnie doniosłym znaczeniu. Punktem wyjścia dla ustalenia koniecznego zakresu postępowania wyjaśniającego w konkretnej sprawie są więc normy prawa materialnego.

Zgodnie z przywołanym powyżej art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniami społecznymi rolników, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi.

Uwzględniając treść przywołanej regulacji prawnej (która, jak wskazano powyżej, wyznacza zbiór koniecznych do ustalenia w sprawie faktów) oraz odnosząc wynikające z niej konsekwencje do treści postanowień umowy z dnia 23 listopada 2010 r., przedmiotem której była "usługa obsługi suwnicy na jedn. Vagsund" – fakt zawarcia umowy o takiej treści nie jest w sprawie sporny, jakkolwiek sporna jest jego kwalifikacja prawna – w opozycji do stanowiska strony skarżącej trzeba podnieść, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przywołanego powyżej przepisu prawa, ani też przepisów art. 750 oraz art. 627 k.c. oraz do wynikających z tych przepisów kryteriów oceny umowy, jako umowy o świadczenie usług, do której odpowiednio stosuje się przepisy zleceniu, albo umowy o dzieło. Zwłaszcza, gdy podkreślić, że sam fakt nazwania przez strony łączącej je umowy "umową o dzieło" w żadnym razie nie może przesądzać o jej charakterze, albowiem nazwa umowy z wyeksponowaniem terminologii służącej podkreśleniu charakteru umowy jako umowy o dzieło, nie są elementami decydującymi samodzielnie o rodzaju zobowiązania w oderwaniu od oceny rzeczywistego przedmiotu tej umowy i sposobu oraz okoliczności jej wykonania (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt III AUa 377/12).

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przywołanych przepisów prawa – których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie – w punkcie wyjścia trzeba podnieść, że w sytuacji, gdy granica między usługami, a dziełem może "bywać płynna" (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2000 r., sygn. akt IV CKN 152/00), to tym bardziej zyskuje na znaczeniu stanowisko, z którego wynika, że ocena umowy z punktu widzenia art. 353¹ k.c. wymaga skutecznego – co trzeba podkreślić – zaprzeczenia przez organ ubezpieczeń społecznych, że układając swą relację w formie umowy o dzieło, strony ustaliły ją w sposób odpowiadający właściwości tego stosunku prawnego, i wykazania, że łączył je inny stosunek prawny (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II UK 454/13).

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko strony skarżącej nie podważa – osadzonej na gruncie faktów o prawnie doniosłym znaczeniu w sprawie – oceny Sądu I instancji odnośnie do wskazanej "skuteczności zaprzeczenia oraz skuteczności wykazania" przez organ administracji, że sporna w sprawie umowa nie jest umową o dzieło, to jest umową o rezultat usług, lecz umową o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia.

Na wstępie trzeba podnieść, że z przepisów ustawy – Kodeks cywilny regulujących umowę o dzieło w relacji do przepisów tej ustawy odnoszących się do umów o świadczenie usług, do których odpowiednio mają zastosowanie przepisy o zleceniu wynika, iż między stronami umowy o dzieło nie występuje jakikolwiek stosunek zależności lub podporządkowania, że przyjmujący zamówienie, zobowiązując się do wykonania dzieła, może współdziałać z zamawiającym, jeżeli współdziałanie to jest potrzebne do wykonania dzieła i nie ciąży na nim zasadniczo obowiązek osobistego wykonania dzieła chyba, że wynika to z umowy o dzieło lub charakteru dzieła, że przedmiot umowy o dzieło może być określony w różny sposób i różny może być stopień dokładności takiego określenia, pod warunkiem że nie budzi wątpliwości o jakie dzieło chodzi oraz że cechą konstytutywną dzieła jest samoistność (materialnego lub niematerialnego) rezultatu.

Uwzględniając powyższe, stanowisku strony skarżącej zmierzającej do wykazania, że postanowienia przywołanej umowy zawartej z uczestnikiem postępowania wskazują na to, iż posiadała ona wszystkie prawnie istotne cechy umowy o dzieło i nie zawierała cech właściwych umowie zlecenia, trzeba przeciwstawić argument z rezultatu stosowania metody typologicznej nakazującej – wobec jej istoty – uwzględnienie cech przeważających (dominujących) w danej umowie w relacji do normatywnych cech danej umowy wynikających z przepisów obowiązującego prawa (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 26 marca 2008 r. sygn. akt I UK 282/07; 5 maja 2010 r., sygn. akt I PK 8/10; 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I UK 273/16).

W tym też kontekście, jeżeli za uzasadniony uznać wniosek, że przedmiotem umowy o dzieło jest doprowadzenie do powstania samoistnego, jednorazowego oraz weryfikowalnego rezultatu (materialnego lub niematerialnego) – i rzecz jasna, bez względu przy tym na rodzaj i intensywność świadczonej w tym celu pracy i staranności – co oznacza, że dzieło jest w każdym przypadku wytworem przyszłym, który w momencie zawarcia umowy nie istnieje, to nie może i nie powinno tym samym budzić żadnych wątpliwości, że istotnym kryterium umożliwiającym odróżnienie umowy o dzieło od umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług jest możliwość poddania dzieła sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych, co stanowi jednocześnie charakterystyczny (i dystynktywny) element umowy o dzieło. Znajduje to swoje potwierdzenie w normatywnej treści art. 638 § 1 ustawy – Kodeks cywilny, z którego wynika, że do odpowiedzialności za wady dzieła stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży. Co przy tym nie mniej istotne w kontekście konsekwencji wynikających z doniosłości prawnej omawianego kryterium oraz doniosłości prawnej przywołanego odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o rękojmi, nie chodzi o to, aby ocena odnośnie do istnienia wad dokonywana była z punktu widzenia zgodności rezultatu umowy z jej treścią (treścią stosunku zobowiązaniowego), bo ta zawsze przecież jest dokonywana w odniesieniu do wszystkich umów obligacyjnych w aspekcie odnoszącym się do ewentualnej odpowiedzialności stron za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania (art. 471 ustawy – Kodeks cywilny), lecz o to, aby w ogóle była możliwa ocena uzgodnionego przez strony rezultatu według odpowiednio stosowanych przepisów o rękojmi (art. 638 w związku z art. 556 § 1 i § 2 ustawy – Kodeks cywilny), a więc innymi słowy również o to, aby w ogóle było możliwe odpowiednie zastosowanie przepisów o odpowiedzialności za wady.

Za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że w świetle omawianego kryterium, sporna w sprawie umowa, mimo nazwania jej przez strony "umową o dzieło", jest jednak umową o świadczenie usług, do której odpowiednio stosuje się przepisy o zleceniu. Uwzględniając jej przedmiot – "usługa obsługi suwnicy na jedn. Vagsund" – nie sposób jest twierdzić, że tak określony jej rezultat mógł być poddany jakiemukolwiek sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych w sposób, w jaki wymaga tego art. 638 w związku z art. 556 § 1 i § 2 ustawy – Kodeks cywilny, a więc przy uwzględnieniu możliwości odpowiedniego zastosowanie przepisów o odpowiedzialności za wady. Ponadto, skoro "usługi obsługi suwnicy na jedn. Vagsund" nie sposób jest uznać za dostateczne określenie cech oraz parametrów indywidualizujących "dzieło" stanowiące przedmiot umowy, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek odnośnie do braku określenia (zindywidualizowania) rezultatu (dzieła) spornej w sprawie umowy w sposób wymagany ustawą – Kodeks cywilny, a także – jak w świetle powyższego należałoby przyjąć – na wniosek odnośnie do braku możliwości nawet późniejszego jego określenia, w tym przy uwzględnieniu obowiązujących zwyczajów, to w korespondencji do przedstawionych argumentów tym bardziej za uzasadnione trzeba uznać stwierdzenie, że wymieniona umowa była umową starannego działania – nie zaś umową o rezultat usługi – a na jej podstawie uczestniczka postępowania była zobowiązana do rzetelnego i starannego działania, a mianowicie do właściwej, bezpiecznej, skutecznej obsługi suwnicy.

Podkreślając znaczenie na wstępie podniesionego argumentu – a mianowicie, że zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń oraz dowodów wyznaczają normy prawa materialnego – za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw należało również uznać zarzut z pkt 2. ppkt 6 petitum skargi kasacyjnej, na gruncie którego braku zgodności z prawem zaskarżonego wyroku strona skarżąca upatruje we wskazywanych wadliwościach jego uzasadnienia.

Ocena zasadności tych zarzutów wymaga, aby w punkcie wyjścia podnieść, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kontrolowanego wyroku sądu administracyjnego I instancji, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia i wolne jest od wskazywanych przez stronę wad i deficytów, co prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji uczynił zadość obowiązkowi jego sporządzenia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. W tej mierze, zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania zawartych w nim argumentów, co prowadzi do wniosku, że brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Zwłaszcza w sytuacji, gdy tak jak w rozpatrywanej sprawie, stanowisko to zostało umotywowane w stopniu wystarczającym, aby poddać je merytorycznej kontroli w postępowaniu wywołanym wniesioną skargą kasacyjną.

W odniesieniu natomiast do tego aspektu zagadnienia, który odnosi się do braku rozpatrzenia przez Sąd I instancji wszystkich zarzutów skargi trzeba podnieść, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż sąd administracyjny I instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, albowiem pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy (por. np.: wyroki NSA z dnia: 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4421/16; 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09; 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1766/10). Nie oznacza to jednak, że nie jest zobowiązany do przedstawienia i odniesienia się do tych zarzutów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i to w zakresie – co należy podkreślić – w jakim jest to konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy oraz dla oceny prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Okoliczność zatem, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie analizowano merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze może stanowić naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., ale – co trzeba podkreślić – wyłącznie w sytuacji wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 17 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1824/10; 28 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 851/15; 21 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1084/13; 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 358/15). Tym samym, jakkolwiek brak odniesienia się wojewódzkiego sądu administracyjnego do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze nie stanowi sam w sobie uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, to jednak pominięcie zarzutów i argumentów istotnych oraz – co należy podkreślić – wykazanie w skardze kasacyjnej w sposób w jaki wymaga tego art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. takiego właśnie ich charakteru, może stanowić uzasadnioną podstawę do uchylenia wyroku sądu administracyjnego I instancji.

Uzasadnienie omawianego zarzutu kasacyjnego nie zawiera wskazanego elementu, co nie może pozostawać bez wpływu na ocenę jego skuteczności. Jeżeli więc strona skarżąca nie wykazała w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać w świetle art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a., jakie dokładnie jest znaczenie deficytów podejścia Sądu I instancji do podnoszonych przez nią zagadnień w relacji do znaczenia i ich doniosłości w sprawie, w tym zwłaszcza wpływu zarzucanego braku ich rozpatrzenia albo nierozpatrzenia w dostatecznym stopniu na treść wydanego rozstrzygnięcia, to upatrywanie wadliwości zaskarżonego wyroku w podnoszonych deficytach jego uzasadnienia, nie może być uznane za usprawiedliwione. Zwłaszcza, gdy w korespondencji do podniesionego na wstępie argumentu oraz przedstawionych powyżej uwag podnieść również, że za zasadniczo wystarczające z punktu widzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia – zważywszy na przedmiot sprawy oraz istotne elementy jej stanu faktycznego – należało uznać stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że za niezasadne według tego Sądu trzeba było uznać zarzuty odnoszące się do nieprawidłowości postępowania dowodowego, czy też braku jego zupełności (por. s. 13 uzasadnienia kontrolowanego wyroku).

Z powodów, które legły u podstaw oceny o braku zasadności omawianych zarzutów kasacyjnych – wobec ich aktualności oraz przydatności – za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw należało uznać także zarzut z pkt 2. ppkt 5 petitum skargi kasacyjnej. Zwłaszcza, że nie został on również uzasadniony tak, jak należałoby tego oczekiwać w świetle art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a.

Nie ma również podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do uchybienia przez Sąd I instancji przepisom prawa wskazanym w pkt 2. ppkt 4 petitum skargi kasacyjnej.

Wbrew stanowisku strony skarżącej, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia wymienionych przepisów prawa w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej, a mianowicie w ten sposób, że rozpatrując sprawę ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, Sąd I instancji orzekał na podstawie dokumentacji, która pozbawiona była waloru dowodowego, a to z uwagi na jej deficyty formalne (kopie niepoświadczone za zgodność). Jeżeli bowiem – abstrahując, z uwagi na istotę omawianego zarzutu, od unormowania zawartego w § 1 – 2 art. 106 p.p.s.a. – a trzeba to stanowczo podkreślić, art. 106 § 3 – 5 p.p.s.a. najogólniej rzecz ujmując dotyczy postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, które to postępowanie, z uwagi na wszystkie konsekwencje wynikające z art. 133 § 1 tej ustawy, ma wyłącznie charakter uzupełniający, ograniczający się do dowodów z dokumentów i co więcej, nie służy ustalaniu stanu faktycznego sprawy administracyjnej, albowiem rolą i zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola prawidłowości jego ustalenia przez organ, nie zaś wyręczanie w tym względzie organu administracji właściwego do załatwienia sprawy, to z przedstawionego punktu widzenia za uzasadniony należy uznać wniosek, że podjęta na gruncie omawianego zarzutu próba podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie może być uznana za skuteczną.

Podważeniu prawidłowości stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydania decyzji kontrolowanej przez Sąd I instancji, w tym również podważeniu waloru mocy dowodowej materiałów dowodowych zawartych w aktach sprawy administracyjnej, które wraz ze skargą zostały przekazane Sądowi I instancji, w świetle wszystkich powyżej przedstawionych argumentów nie służy i nie może służyć zarzut naruszenia art. 106 p.p.s.a. w związku z art. 243¹ k.p.c.

Skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą nie mogły odnieść, oparte na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a., zarzuty z pkt. 2 ppkt 1 – 3 petitum skargi kasacyjnej, na gruncie których zarzucono naruszenie odpowiednio, art. 151 p.p.s.a, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Z tego mianowicie powodu, że wymienione przepisy prawa, jako tzw. przepisy wynikowe, nie mogły stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej (por. np. wyroki NSA z dnia: 20 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 425/18; 15 lutego 2108 r., sygn. akt II FSK 297/16; 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2547/17). Przepisy te, jak jednoznacznie wynika to z ich treści, odnoszą się do kompetencji sądu administracyjnego realizowanej w rezultacie rozpoznania skargi wniesionej na zaskarżony akt. Oznacza to, że warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia albo niestwierdzenia przez sąd administracyjny naruszeń prawa. Naruszenie wymienionych przepisów jest zawsze następstwem naruszenia innych przepisów stanowiących wzorce kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu i nie może tym samym stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej. W związku z tym, zmierzając do wykazania naruszenia wymienionej regulacji – poprzez niezasadne zdaniem strony skarżącej oddalenie skargi w miejsce jej uwzględnienia poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji – strona skarżąca powinna powiązać zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. oraz zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. z zarzutem (zarzutami) naruszenia konkretnych przepisów prawa, którym – jej zdaniem – uchybił wojewódzki sąd administracyjny stosując je, jako wzorce kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Brak zaś wskazania i wykazania tego rodzaju powiązań oznacza, że zarzut naruszenia przywołanych przepisów wynikowych nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

-----------------------

6

5