Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 910/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 2 i 3, art. 24 ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia 7 października 2013 r., nr [...] w przedmiocie wydania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Starosty [...] z dnia 17 lipca 2013 r., nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] na rzecz skarżącego B. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

B. K. wniósł skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 7 października 2013 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Starosty z dnia 17 lipca 2013 r. Postanowieniem tym Starosta odmówił skarżącemu wydania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów wraz z innymi dokumentami niezbędnymi do założenia nowych ksiąg wieczystych dla nieruchomości zapisanych w dawnych księgach wieczystych jako S. k. 4 i L. k. 2

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 26 kwietnia 2010 r. B. K. zwrócił się do Starosty o wydanie wypisów i wyrysów nieruchomości oznaczonych KW [[...]] i KW [[...]] w celu utworzenia nowych ksiąg wieczystych dla tych nieruchomości. Skarżący wniósł także o dołączenie aktualnego wyciągu z wykazu zmian gruntowych. Nieruchomość oznaczoną jako L. opisano następująco: L., gmina K., numery działek [[...]]., [[...]]., [[...]]., [[...]]., [[...]]. Wcześniejsze działki nr [[...]]- 2,53 ha, [[...]] - 28,66 ha, [[...]] - 8,94 ha, [[...]] - 6,53 ha, łącznie powierzchnia 46,66 ha. Drugą nieruchomość opisano jako S., położenie: obręb S. Gm. K., numery działek [[...]] cz., [[...]]., [[...]]., [[...]]., powierzchnia 11,39 ha.

Następnie wnioskiem z dnia 24 maja 2010 r., skarżący zwrócił się do Starosty o sprostowanie wypisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących własności i powierzchni przedmiotowych działek. Jak oświadczył, jest ich właścicielem, tymczasem jako ich właściciel wpisany jest jego dziadek. Wcześniej w dniu 14 maja 2010 r. strona otrzymała przygotowane materiały w związku z złożonym wnioskiem o wydanie uproszczonych wypisów i wyrysów.

Po długotrwałym postępowaniu administracyjnym, w toku którego zapadł w wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 maja 2011 r. o sygn. akt III SA/Gd 126/11, organ pierwszej instancji wzywał skarżącego do sprecyzowania żądania. Nastąpiło to na skutek zapadłego postanowienia z dnia 31 maja 2013 r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, którym uchylił postanowienie z dnia 11 marca 2013 r. Starosty i przekazał do ponownego rozpoznania w celu dokładnego sprecyzowania żądania strony.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 6 czerwca 2013 r. oświadczył m.in., że przedmiotem wniosku jest wydanie wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów wraz z niezbędnymi dokumentami w postaci wykazów zmian danych ewidencyjnych celem założenia nowych ksiąg wieczystych w miejsce ksiąg wieczystych dawnych oznaczonych jako L. oraz S. Wskazano, że dotyczy to następujących działek: działki nr [[...]]-[[...]] położonych w S., gmina K. objętych księgą wieczystą S. oraz działki nr [[...]]-[[...]] położonych w L., objętych księgą wieczystą L. W piśmie z dnia 21 czerwca 2013 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że organ dysponuje danymi potrzebnymi do wydania wnioskowanych przez niego dokumentów. Świadczy o tym m.in. wyrys z mapy ewidencyjnej z dnia 30 stycznia 2012 r., a dołączony przez niego do pisma z 6 czerwca 2013 r.

Starosta postanowieniem z dnia 17 lipca 2013 r. powołując się na art. 24 ust. 3, 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 123 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił skarżącemu wydania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów wraz z innymi dokumentami niezbędnymi do założenia nowych ksiąg wieczystych dla nieruchomości zapisanych w dawnych księgach wieczystych jako S. i L.

Organ uznał, że na podstawie pism z dnia 6 i 21 czerwca 2013 r. oraz bezpośredniej rozmowy w dniu 24 czerwca 2013 r. z pełnomocnikiem skarżącego, żądanie strony dotyczy sporządzenia pełnej dokumentacji ewidencyjnej niezbędnej do założenia nowych ksiąg wieczystych w miejsce dawnych ksiąg wieczystych S. i L. Sprowadza się to do sporządzenia przez organ wypisów i wyrysów oraz wykazów zmian danych ewidencyjnych, żądanie nie dotyczy kopii dokumentów uzasadniających wpis do bazy danych ewidencji gruntów i budynków.

Zdaniem organu oznaczenie wnioskowanych nieruchomości S. i L. jest inne, niż w operacie ewidencji gruntów i budynków. W wymienionych dawnych księgach wieczystych nieruchomości są oznaczone numerami parcel i działek, których granice nie pokrywają się z obecnymi numerami działek ewidencyjnych. Są ich częściami, w związku z tym nie ma możliwości sporządzenia odpowiedniej dokumentacji prawnej. Domaganie się przez skarżącego sporządzenia wypisów i wyrysów na części obecnych działek jest niemożliwe i niezgodne z § 9 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, z którego wynika, że numer działki może mieć postać liczby naturalnej lub postać ułamka, natomiast nie może mieć oznaczenia literowego, np. "część".

Organ stwierdził, że podane przez wnioskodawcę numery działek w postaci ułamka [[...]]-[[...]] położone w obrębie S. i działki nr [[...]]-[[...]] położone w obrębie L. nie występują w ewidencji gruntów i budynków. Numery te pochodzą z opracowania sporządzonego przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego na zlecenie Nadleśnictwa K. dla jego potrzeb. Wyniki tego opracowania nie podlegały ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów i budynków. Jedynie obecna działka nr [[...]] położona w obrębie geodezyjnym L. figuruje w ewidencji gruntów i budynków. Działka ta zawarta jest w obszarze nieruchomości objętej dawną księgą wieczystą L., lecz granice tej działki nie pokrywają się z granicami działek znajdujących się w w/w księdze wieczystej.

Podsumowując organ stwierdził, że niemożliwe jest wydanie wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów i budynków w celu założenia nowych ksiąg wieczystych. Żądanie strony dotyczące sporządzenia wykazu zmian danych ewidencyjnych wybiega poza zakres informacji określonych w art. 24 ust. 3 ustawy.

W zażaleniu na opisane wyżej postanowienie pełnomocnik skarżącego stwierdził, że organ pierwszej instancji ma wszystkie dokumenty niezbędne do rozpoznania sprawy zgodnie z wnioskiem

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia 7 października 2013 r. nr [[...]], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 24 ust. 3, 4 i 5 ustawy z dnia 17 maja 1089 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne utrzymał w mocy postanowienie Starosty z dnia 17 lipca 2013 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Za uzasadniony uznano pogląd organu pierwszej instancji, zgodnie z którym oznaczenie wnioskowanych nieruchomości S. i L. jest inne, niż w operacie ewidencji gruntów i budynków. W w/w dawnych księgach wieczystych nieruchomości są oznaczone numerami parcel i działek, których granice nie pokrywają się z obecnymi numerami działek ewidencyjnych. Są ich częściami, w związku z tym nie ma możliwości sporządzenia odpowiedniej dokumentacji prawnej. Wynika z tego, że nie ma możliwości sporządzenia wypisów i wyrysów na części obecnych działek, które miałyby przysłużyć się do założenia księgi wieczystej.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, że starosta wydaje wyrysy i wypisy, które są jedynie potwierdzeniem informacji aktualnie zarejestrowanych w ewidencji gruntów i budynków. Starosta prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie ma obowiązku załączania wykazu zmian gruntowych do wydawanych przez niego wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy zauważył, że niemożliwe jest sporządzenie oraz wydanie żądanych przez wnioskodawcę informacji dotyczących działek, które nie znajdują się w operacie ewidencji gruntów i budynków. Żądanie skarżącego wykracza poza przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego regulujące udostępnianie informacji z ewidencji gruntów i budynków ze względu na brak przedmiotu wniosku, gdyż w ewidencji gruntów i budynków wymienione działki nie występują. Organ ewidencyjny nie ma możliwości wydania danych z operatu ewidencji gruntów i budynków, które nie są w jego posiadaniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. K. wniósł o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

W ocenie skarżącego organ pierwszej instancji ma wszystkie dokumenty niezbędne do rozpoznania sprawy zgodnie z jego wnioskiem. Wynika to z faktu posiadania przez organ wyrysu z mapy ewidencyjnej z dnia 30 stycznia 2012 r. Dokumenty, które organ powinien wydać oprócz wypisów i wyrysów, to kopie z operatu lub uwierzytelnione kopie wykazów zmian danych ewidencyjnych i gruntowych lub wyciągi z wykazów. Wnioskodawca zarzucił bezprawne połączenie części działek z innymi nieruchomościami

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko reprezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienia organów obu instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa.

Przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej było postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 7 października 2013 r., które utrzymało w mocy postanowienie Starosty z dnia 17 lipca 2013 r. odmawiające skarżącemu wydania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów wraz z innymi dokumentami niezbędnymi do założenia nowych ksiąg wieczystych dla nieruchomości zapisanych w dawnych księgach wieczystych jako S. i L.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonych postanowień były przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1297 ze zm.), zwane dalej - ustawą oraz przepisy Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r., nr 38, poz. 454), zwane dalej - rozporządzeniem.

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Dane te mają charakter informacyjny, a sam rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Ma on charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan faktyczny.

Stosownie do przepisu art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące m.in. gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. W ewidencji gruntów i budynków wskazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby prawne i fizyczne, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części (art. 20 ust. 2 pkt 1).

Natomiast art. 22 ust. 1 ustawy stanowi, że ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie..

Sposób prowadzenia i zasady wymiany danych zostały uregulowane w Rozdziale III rozporządzenia, zatytułowanym: prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych.

Do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia).

Jak wynika z § 46 ust. 1 rozporządzenia dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia (m.in. na wniosek właścicieli nieruchomości).

Aktualizacja danych w ewidencji dotyczy naniesienia zmian powstałych już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych. Przy czym aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia).

Wprowadzanie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie, tj. poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na wprowadzeniu do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2-3 ustawy w związku z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o czym organ tylko zawiadamia (§ 49 ust.1), albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Drugi ze wskazanych trybów stosuje się w sytuacji, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Prowadzone wówczas postępowanie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej.

Ponadto zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy, Starosta udostępnia informacje zawarte w operacie ewidencyjnym w formie: 1) wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów tego operatu; 2) wyrysów z mapy ewidencyjnej; 3) kopii dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych operatu ewidencyjnego; 4) plików komputerowych sformatowanych zgodnie z obowiązującym standardem wymiany danych ewidencyjnych; 5) usług, o których mowa w art. 9 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej. Także § 51 rozporządzenia określa formy udostępniania informacji.

Należy podkreślić, że niniejsza sprawa była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - sygn. akt III SA/Gd 126/11. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla dalszych rozważań prawnych oraz dla oceny prawidłowości zapadłych w niniejszej sprawie postanowień.

W dniu 26 kwietnia 2010 r., B. K. zwrócił się do Starosty "o wydanie wypisów i wyrysów do celów prawnych w celu przeniesienia w/w nieruchomości do nowych ksiąg wieczystych". Strona wniosła także o dołączenie aktualnego wyciągu z wykazu zmian gruntowych m.in. do zamknięcia dotychczasowych KW Nr L. i KW Nr S.". Dokumenty te, jak wskazano są niezbędne do uporządkowania stanu prawnego nieruchomości, której jest właścicielem. Do wniosku zostały dołączone nie tylko odpisy z przedmiotowych ksiąg wieczystych ale również trzy prawomocne postanowienia sądu powszechnego dotyczące stwierdzenia nabycia spadku.

Następnie w dniu 7 maja 2010 r. wpłynęło do Starostwa Powiatowego żądanie strony wydania wypisów i wyrysów uproszczonych. Przygotowane materiały zostały odebrane przez wnioskodawcę w dniu 14 maja 2010 r. Po otrzymaniu tych materiałów B. K. ponownie zwrócił się do Starosty.

I tak, wnioskiem z dnia 24 maja 2010 r., skarżący zwrócił się "o sprostowanie wypisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących własności i powierzchni" działek ewidencyjnych objętych KW Nr L. i KW Nr S.". Podniósł, że jest właścicielem w/w nieruchomości. Tymczasem uzyskane przez niego wypisy uproszczone z dnia 14 maja 2010 r. poświadczają nieprawdę, gdyż jako ich właściciel wpisany jest jego dziadek. Wnioskodawca w uzasadnieniu złożonego wniosku powołał się na przedłożone prawomocne postanowienia dotyczące nabycia spadku.

Żądanie skarżącego wyrażone we wniosku z dnia 24 maja 2010 r., w którym zwrócił się do Starosty o sprostowanie wypisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących własności i powierzchni spornych działek, nie powinno budzić wątpliwości organu. Wnioskodawca domagał się tym samym wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków.

Takich też wątpliwości nie miały również organy obu instancji, które prowadziły długotrwałe postępowanie w niniejszej sprawie, i to w przedmiocie dokonania zmian w ewidencji

Wyrazem czego jest chociażby wydane w jego toku postanowienie o zawieszeniu postępowania. Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2010 r. Starosta zawiesił postępowanie " w sprawie [...] dotyczącej wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków". W uzasadnieniu postanowienia wskazano jednoznacznie, że strona domaga się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, a wnioskowana zmiana dotyczy wpisania jako właściciela nieruchomości B. K.

Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez organ drugiej instancji. W swoim rozstrzygnięciu z dnia 18 lutego 2011 r. "dotyczącym wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego powołując się, co jest ważne, na art. 22 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne wskazał m.in., że zmiany w rejestrze gruntów i budynków wprowadza się na wniosek właściciela, po dostarczeniu przez wnioskodawcę dokumentów mających udowodnić istnienie interesu prawnego. W rozpatrywanej sprawie stosownych dokumentów wskazujących przedmiot własności nie dostarczył.

Na skutek skargi wywiedzionej przez stronę na powyższe postanowienie, niniejsza sprawa była przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

W wyroku z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 126/11, której przedmiotem było zawieszenie postępowania w sprawie wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie, dokonując analizy i oceny prawnej unormowań dotyczących aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków oraz charakteru ewidencji, która wyłącznie odzwierciedla aktualny stan prawny nieruchomości. Jednak, co jest istotne, w uzasadnieniu tego wyroku, Sąd podniósł - "Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Organ prowadzący postępowanie winien ocenić wniosek skarżącego i rozpoznać go merytorycznie w oparciu o obowiązujące przepisy w zakresie sposobu i trybu dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków".

Z powyższego stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wynika jednoznacznie, że wniosek skarżącego stanowi wniosek o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków i powinien być merytorycznie rozpoznany na podstawie przepisów w zakresie sposobu i trybu dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Wyrażone w tym wyroku stanowisko Sądu stanowiło wiążące wskazanie dla organu rozpoznającego sprawę i wskazanie to, nie mogło budzić najmniejszych wątpliwości organu (zresztą w tym przedmiocie było prowadzane przez organy postępowanie). Jak zaznaczono już wyżej do wniosku z dnia 24 maja 2010 r. zostały dołączone prawomocne postanowienia sądowe, które miały potwierdzać prawo własności wnioskodawcy spornych nieruchomości.

Stosownie do art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd orzekający, tak samo jak organy obu instancji, został związany oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie III SA/Gd 126/11.

Jak podnosi się w judykaturze związanie to ma charakter bezwzględny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 537/13, wskazał, że artykuł 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej.

Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 451/08, lex nr 526493, wyrok NSA z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I FSK 494/09, lex nr 594010, wyrok WSA z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1591/09, lex nr 559604, wyrok NSA z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I GSK 940/09, lex nr 594756).

Podkreślono także, że art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności oraz wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie tego artykułu przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Dlatego art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania.

Reasumując, organy związane zostały wskazaniami wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 maja 2011 r. i zobligowane do rozpoznania wniosku strony - jako wniosku o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków. W konsekwencji też miały merytorycznie o nim rozstrzygnąć, wydając stosowne orzeczenie.

I co jest ważne, jak wynika z zachowania się organów przez znaczy okres czasu w tym też przedmiocie postępowanie było prowadzone (maj 2010 r. - marzec 2013 r.). Jednak do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie nie doszło.

Trzeba zaznaczyć, że po zapadnięciu wyroku, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w piśmie dnia 10 sierpnia 2011 r. przekazując akta sprawy organowi pierwszej instancji wskazał, że Starosta powinien ponownie przeprowadzić postępowanie dowodowe z uwzględnieniem wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku rozpoznając merytorycznie wniosek skarżącego "w oparciu o obowiązujące przepisy w zakresie sposobu i trybu dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków".

Ponadto, po zapadnięciu powyższego wyroku, skarżący wniósł również do tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego "w zakresie wykonania prawomocnego wyroku WSA w Gdańsku - sygn. akt III SA/GD 126/11 z dnia 26 maja 2011r."

Skarga ta została odrzucona postanowieniem z dnia 14 grudnia 2012 r., w sprawie sygn. akt III SAB/Gd 37/12 wydanym w przedmiocie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków, z powodu nieuiszczenia przez skarżącego wpisu.

Jednak postanowieniem z dnia 31 stycznia 2013 r. Główny Geodeta Kraju uznał zażalenie B. K. na bezczynność Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w zakresie sprawowania nadzoru nad Starostą w związku z niewykonaniem prawomocnego wyroku WSA w Gdańsku sygn. akt III SA/Gd 126/11 z dnia 26 maja 2011 r.

Ponadto jeszcze w piśmie z dnia 4 marca 2013 r. Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zwracał się do Starosty o poinformowanie o sposobie zakończenia postępowania w sprawie wniosku strony z dnia 24 maja 2010 r. dotyczącego sprostowania wpisów w ewidencji gruntów i budynków.

Jednak Starosta nie wydał orzeczenia, przedmiotem którego było dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków lecz postanowienie z dnia 11 marca 2013 r. w przedmiocie odmowy wydania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów wraz z wykazem zmian gruntowych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylając to rozstrzygnięcie w swoim postanowieniu kasacyjnym z dnia 17 maja 2013 r. trafnie zauważył, że "organ ewidencyjny wyraźnie myli procedurę udostępniania danych z ewidencji gruntów i budynków z procedurą wykazywania w niej praw i przedmiotu własności, skutkiem czego było niewłaściwe określenie przedmiotu postępowania". Jednak w uzasadnieniu (wbrew treści wiążących wytycznych) wskazał, że "przedmiotowa sprawa dotyczyła udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków" oraz zarzucił organowi nie zbadanie "czego dokładnie domaga się wnioskodawca". Nie może ujść uwadze, że po sprecyzowaniu wniosku przez skarżącego doszło do wydania przez Starostę kolejnego postanowienia z dnia 17 lipca 2013 r., w którym ponownie odmówiono wydania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów wraz z innymi dokumentami, tym razem rozstrzygnięcie to zostało utrzymanego przez organ odwoławczy w mocy.

Jest oczywistym, że w niniejszym postępowaniu doszło do naruszenia wiążących wskazań Sądu udzielonych organom zgodnie z unormowaniem zawartym w przepisie art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym postępowanie organów w sprawie wniosku strony było dotknięte istotną wadliwością. Przede wszystkim jednak spowodowało wydanie rozstrzygnięcia w innym, niż we wnioskowanym przedmiocie.

Jednoznaczne i wiążące wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2011 r., aby żądanie skarżącego traktować jako wniosek o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków - nie zostały wykonane.

W konsekwencji też ponownie rozpoznając sprawę organy powinny uwzględnić ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w powyższym wyroku, stosownie do art. 153 ww. ustawy.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że postanowienia organów obu instancji zostały wydane z opisanym powyżej naruszeniem przepisów prawa, i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 - tej ustawy.