Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1266/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Donata Starosta Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Agata Żebrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Ł. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odpłatności rodziców za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Ł. O. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 października 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 29 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku ponoszenia opłaty przez Ł. O. za pobyt małoletniego D. O. w instytucjonalnej pieczy zastępczej w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo - wychowawczej, tj. Ośrodku Wspomagania Rodziny w K. w wysokości:

. za okres od 2.01.2017 roku do 31.01.2017 roku w wysokości [...] zł,

. za okres od 1.02.2017 roku do 28.02.2017 roku w wysokości [...] zł,

. od 1.03.2017 roku do 30.04.2018 roku w wysokości [...] zł miesięcznie,

. od 1.05.2018 roku do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko Ośrodka Wspomagania Rodziny w K. w wysokości [...] zł miesięcznie.

Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

M. D. O. - syn Ł. O. i B. R. - na czas trwania postępowania - o zmianę formy ograniczenia władzy rodzicielskiej, o ograniczenie władzy rodzicielskiej, został umieszczony na podstawie postanowienia zabezpieczającego Sądu Rejonowego we W. Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia 23 grudnia 2016 roku (sygn. akt: III Nsm [...]) w placówce opiekuńczo – wychowawczej.

W dniu 02 stycznia 2017 r. D. O. został przyjęty do Ośrodka Wspomagania Rodziny w K..

Starosta P. decyzją nr [...] z dnia 22 czerwca 2017 roku odstąpił od konieczności uiszczania opłaty przez B. R. za pobyt małoletniego D. O. oraz ustalił obowiązek ponoszenia opłaty przez Ł. O. za pobyt małoletniego D. O. w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 listopada 2017 roku nr [...] 1060.2017 uchyliło decyzję z dnia 22 czerwca 2017 roku i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji m. in. celem przeprowadzenia odrębnych postępowań w zakresie: odstąpienia od konieczności uiszczania opłaty za pobyt małoletniego D. O. w placówce, a w zależności od tego rozstrzygnięcia, o ustaleniu obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt małoletniego w instytucjonalnej pieczy zastępczej.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Starosta P. decyzją nr [...] z dnia 29 marca 2018 r. odstąpił od konieczności ponoszenia opłaty za pobyt małoletniego D. O. w instytucjonalnej pieczy zastępczej – przez B. R. oraz odmówił odstąpienia od konieczności ponoszenia przez Ł. O. opłaty za pobyt małoletniego D. O. w instytucjonalnej pieczy zastępczej (k. 3 akt adm.). Decyzja ta stała się ostateczna, na skutek braku złożenia odwołania od niej.

Decyzją nr [...] z dnia 29 maja 2018 r. Starosta P. ustalił obowiązek ponoszenia przez Ł. O. opłaty za pobyt małoletniego D. O. w instytucjonalnej pieczy zastępczej w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo - wychowawczej, tj. Ośrodku Wspomagania Rodziny w K. w wysokości:

. za okres od 2.01.2017 roku do 31.01.2017 roku w wysokości [...] zł,

. za okres od 1.02.2017 roku do 28.02.2017 roku w wysokości [...] zł,

. od 1.03.2017 roku do 30.04.2018 roku w wysokości [...] zł miesięcznie,

. od 1.05.2018 roku do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko Ośrodka

Wspomagania Rodziny w K. w wysokości [...] zł miesięcznie.

Ł. O. odwołał się od powyższej decyzji wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W odwołaniu zakwestionowano wysokość ustalonej opłaty i wskazano na brak dochodów, które pozwoliłby na jej pokrycie. Skarżący wskazał, iż regularnie płaci na utrzymanie syna alimenty, dodatkowo z partnerką spłacają zobowiązania kredytowe i nie posiadają innych dochodów czy majątku pozwalającego na pokrycie takich kosztów. Wskazana w zaskarżonej decyzji kwota w znaczący sposób przekracza możliwości płatnicze Skarżącego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przeanalizowano szczegółowo sytuację finansową Skarżącego i wskazano, że kwestie związane z sytuacją dochodową były badane przy rozpatrywaniu sprawy odstąpienia od konieczności ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, którą rozstrzygnięto decyzją z dnia 29 marca 2018 r. W dalszej kolejności wskazano w jaki sposób wyliczono wysokość opłat należnych za pobyt D. O. w placówce opiekuńczo-wychowawczej.

W przewidzianym prawem terminie Ł. O. wniósł skargę na decyzję Kolegium domagając się uchylenia jej oraz decyzji organu I instancji i zasądzenia kosztów postępowania. W skardze podniesiono, że Skarżący niesłusznie został obciążony opłatą za pobyt syna w placówce opiekuńczo-wychowawczej. W ocenie Skarżącego doszło do naruszenia art. 191 ust. 10 ustawy o pieczy zastępczej, niesłusznie bowiem Ł. O. został zobowiązany do ponoszenia w całości wydatków związanych z utrzymaniem jego syna Dawida w placówce opiekuńczo-wychowawczej. W dalszej kolejności wskazano na naruszenie art. 193 ust. 6 ustawy o pieczy zastępczej, poprzez zaniechanie weryfikacji możliwości płatniczych Skarżącego. Następnie zarzucono naruszenie art. 193 ust. 1 i 6a ustawy o pieczy zastępczej, bowiem nie udokumentowano okresu pobytu D. O. w pieczy zastępczej. W następnej kolejności wskazano na naruszenie art. 8 w zw. z art. 6 pkt 3 i pkt 11 ustawy o pomocy społecznej, z uwagi na pominięcie licznych zobowiązań finansowych ciążących na Skarżącym. W ocenie Skarżącego przy wydawaniu należało uwzględnić możliwość częściowego odstąpienia od ustalenia obowiązku ponoszenia opłaty przez Ł. O., na podstawie przepisów uchwały Rady Miasta P. z dnia 4 września 2012 r. nr [...] w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz.Urz. Woj. Wlkp. 2012, poz. 3958 – dalej jako: Uchwała Rady Miasta P.). Wskazano też na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć tylko niektóre z podniesionych w niej zarzutów okazały się zasadne.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tj. Dz. U. z 2018 roku, poz. 998 ze zm. – dalej jako: ustawa o wspieraniu rodziny) oraz ustawy dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2017 roku, poz. 1257, obecnie: Dz.U. z 2018, poz. 2096 – dalej jako: k.p.a.).

Poza sporem w okolicznościach badanej sprawy pozostaje, że w pkt. 2 decyzji z dnia 29 marca 2018 r. nr [...] Starosta P. odmówił odstąpienia od konieczności ponoszenia przez Ł. O. (dalej również jako: Skarżący) opłaty za pobyt małoletniego D. O. w Ośrodku Wspomagania Rodziny w K. za okres od 02 stycznia 2017 r., tj. od dnia umieszczenia małoletniego w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Kwestią bezsporną pozostaje, że Skarżący od decyzji tej nie wniósł odwołania i decyzja ta stała się ostateczna. Poza sporem w okolicznościach badanej sprawy pozostaje, że D. O. trafił do Ośrodka Wspomagania Rodziny w K. w dniu 02 stycznia 2017r. na podstawie postanowienia zabezpieczającego wydanego przez Sąd Rejonowy we W. w dniu 23 grudnia 2016 r. Nie budzi również wątpliwości stron, ani Sądu, że Ł. O. został pozbawiony praw rodzicielskich względem D. O..

Istota sporu sprowadza się do zasadności obciążenia Ł. O. obowiązkiem ponoszenia opłaty za pobyt małoletniego D. O. w Ośrodku Wspomagania Rodziny w K. za okres: od 02.01.2017 r. do 31.01.2017 roku w wysokości [...] zł; za okres od 1.02.2017 roku do 28.02.2017 roku w wysokości [...] zł; od 1.03.2017 roku do 30.04.2018 roku w wysokości [...] zł miesięcznie, oraz od 1.05.2018 roku do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko Ośrodka Wspomagania Rodziny w K. w wysokości [...] zł miesięcznie.

Po zbadaniu skargi, Sąd uznał ją za zasadną, bowiem w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, zarzuty skargi zasadne są jednak tylko w części.

Zasadniczą kwestią, która nie została w sprawie przez organy ani rozważona, ani udokumentowania jest fakt, że rodzice ponoszą opłatę "za pobyt dziecka w pieczy zastępczej". W aktach sprawy udokumentowano fakt przyjęcia D. O. do Ośrodka Wspomagania Rodziny w K. w dniu 02 stycznia 2017 r. (k. 6 akt adm.). Faktu tego dowodzi pismo ze stycznia 2017 r. wystosowane przez ten Ośrodek do Sądu Rejonowego we W.. Należy jednak zauważyć, że podstawą umieszczenia D. O. w placówce opiekuńczo-wychowawczej było postanowienie zabezpieczające Sądu Rejonowego we W. z dnia 23 grudnia 2016 r. sygn. III Nsm [...] z którego wynika, że umieszczenie małoletniego w placówce nastąpiło "na czas trwania postępowania" o zmianę formy ograniczenia władzy rodzicielskiej (k. 7 akt adm.). Z akt administracyjnych niniejszej sprawy nie wynika - jak zasadnie zarzuca Ł. O. - aby organy poczyniły jakiekolwiek ustalenia, czy postępowanie na czas trwania, którego Sąd Rejonowy we W. wydał postanowienie zabezpieczające w 2016 r. nadal trwa, ani czy w całym wskazanym w zaskarżonej decyzji okresie D. O. winien był przebywać w Ośrodku Wspomagania Rodziny w K.. Poczynienie tych ustaleń ma kluczowe znaczenie dla ustalenia samego obowiązku obciążenia Ł. O. sporną opłatą, jak i dla ustalenia wysokości takiej opłaty. Należy, bowiem zauważyć, że wysokość opłat ustalonych Ł. O. została wyliczona na podstawie zarządzenia nr [...] Starosty [...] z dnia 13 lutego 2017 r. w sprawie ustalenia średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówkach opiekuńczo-wychowawczych Powiatu P. w roku 2017 (Dz.Urz.Woj. Wlkp. 2017, poz. 1412). Przepisy te przewidują rożne (niekiedy znacznie się pomiędzy sobą różniące) kwoty średnich miesięcznych wydatków za utrzymanie dziecka w danym domu, czy ośrodku. Z tej też przyczyny, dla legalności wydanego rozstrzygnięcia kluczowe znaczenie miało ustalenie: czy, a jeśli tak to gdzie i jak długo konkretnie, w danym ośrodku faktycznie przebywać miał D. O.. Bez tych ustaleń, zaskarżona decyzja wymyka się kontroli Sądu, na co trafnie zwrócono uwagę w złożonej skardze.

Podstawę ustalenia opłaty stanowił art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny, który stanowi, że za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości: średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. W tym kontekście należy wskazać, że niezasadnie Skarżący kwestionuje wskazanie go jako adresata nałożonego decyzją z dnia 29 maja 2018 r. obowiązku. Podkreślić trzeba, że bez znaczenia w sprawie pozostaje również fakt pozbawienia Skarżącego praw rodzicielskich, jak i okoliczność, że jak wskazuje uczyniono to bez jego wiedzy. Na podstawie art. 193 ust. 6 ustawy o wspieraniu rodziny, opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona. Nie może przy tym budzić uzasadnionych wątpliwości fakt, że na podstawie art. 193 ust. 1a ustawy o wspieraniu rodziny, opłatę taką rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej (wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2017 r. sygn. I OSK 157/17).

Analiza przepisów ustawy o wspieraniu rodziny wykazuje, że obowiązek organizowania pieczy zastępczej spoczywa na powiecie (art. 32 ust. 2), przy czym wydatki na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej ponosi powiat (art. 191 ust. 1 pkt 1) i gmina (art. 191 ust. 9). Do wydatków tych zalicza się m.in. świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej oraz dodatki do świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka (art. 192 pkt 1 i 2), tj. te świadczenia i dodatki do nich, które wyznaczają wysokość miesięcznej opłaty ponoszonej przez rodziców dziecka, o jakiej stanowi art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny. Uiszczenie takiej opłaty stanowi zatem zwrot przez rodziców dziecka części wydatków ponoszonych przez powiat i gminę. W kompetencję do ustalania w drodze decyzji opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustawy został wyposażony starosta będący organem jednostki samorządu terytorialnego (powiatu) w rozumieniu art. 5 § 2 k.p.a. Z kolei podstawę materialnoprawną sprawy administracyjnej, która podlega rozpatrzeniu w ramach przyznanej organowi i wskazanej wyżej kompetencji zawiera przepis art. 193 ustawy. Z przepisu tego wynika wysokość miesięcznej opłaty, jaką ponoszą rodzice za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (art. 193 ust. 1), katalog podmiotów zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz charakter ich odpowiedzialności z tego tytułu (art. 193 ust. 2-7), a także obowiązki informacyjne wójta albo starosty w przypadku powstania zaległości z tytułu nieponoszenia opłaty (art. 193 ust. 8).

Zgodzić należy się ze Skarżącym, że decyzja ustalająca opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej nie potwierdza jedynie ustawowego obowiązku rodziców, który w pełni wynikałby z mocy samego prawa, lecz zawiera istotny element konstytutywny – określa bowiem wysokość tej opłaty w konkretnym przypadku za konkretnie wskazane miesiące, przy czym wydanie tej decyzji, jak i jej treść nie muszą być zdeterminowane wyłącznie treścią art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy, lecz mogą być również zdeterminowane odstąpieniem – w drodze decyzji – od ustalenia tej opłaty na zasadach wynikających z uchwały rady powiatu podjętej na podstawie art. 194 ust. 2 ustawy. Na konstytutywny charakter decyzji ustalającej wskazaną opłatę wskazuje się również w piśmiennictwie (zob. S. Nitecki: Komentarz do art. 194 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, teza 4, Lex 2016 oraz judykaturze: por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2016 r. sygn. I OSK 3078/14).

Należy zauważyć, że nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie toczyło się postępowanie w sprawie odstąpienia od konieczności ponoszenia przez Ł. O. opłaty za pobyt D. O. w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Nie ulega również wątpliwości, że Starosta P. decyzją z dnia 29 marca 2018 r. (k.3 akt adm.) odmówił odstąpienia od konieczności ponoszenia przez Ł. O. opłaty za pobyt D. O. w placówce opiekuńczo-wychowawczej, a Ł. O. tej decyzji nie zakwestionował. Dlatego też za niezasadne, w odniesieniu do skarżonej w niniejszej sprawie decyzji - w sprawie ustalenia opłaty - uznać należy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o pomocy społecznej, oraz podnoszone okoliczności dotyczące możliwości finansowych Skarżącego. Organ administracji uruchamiający postępowanie w sprawie ustalenia opłaty obowiązany jest rozważyć, czy nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od jej ustalenia. I nie ulega wątpliwości, że w okolicznościach badanej sprawy Starosta przeprowadził odrębne postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem decyzji odmawiającej odstąpienia od konieczności ponoszenia przez Ł. O. opłaty za pobyt małoletniego D. O. w Ośrodku Wspomagania Rodziny w K.. Decyzja ta jest ostateczna i korzysta z domniemania legalności.

Konsekwencję decyzji z dnia 29 marca 2018 r., stanowi zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia 29 maja 2018 r., którymi orzeczono - o wysokości opłat - do poniesienia których zobowiązany jest Skarżący. Na tę okoliczność zasadnie zwrócił uwagę Starosta w uzasadnieniu decyzji, podkreślając, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie wysokości opłaty za pobyt dziecka placówce opiekuńczo-wychowawczej.

Analiza uzasadnienia decyzji z dnia 29 marca 2018 r. dowodzi, że Starosta P. badał sytuację finansową Skarżącego, w toku postępowania dotyczącego możliwości odstąpienia od konieczności ponoszenia przez Ł. O. opłaty za pobyt D. O. w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Starosta P. mając na uwadze przepisy uchwały Rady Powiatu w P. z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz.Urz. Woj. Wlkp. 2012, poz. 1605 – dalej jako: Uchwała Rady Powiatu) dokonał również oceny możliwości odstąpienia od ustalenia tej opłaty. Należy zaakcentować, że Ł. O. nie zakwestionował ani ustaleń faktycznych, ani rozstrzygnięcia decyzji z dnia 29 marca 2018 r. W toku postępowania – w sprawie ustalenia opłaty – nie podniesiono również nigdy, aby zaistniały ewentualnie nowe okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od konieczności ponoszenia przez Ł. O. opłaty za pobyt D. O. w placówce opiekuńczo-wychowawczej.

Podkreślić trzeba, że byt prawny postępowania o ustalenie opłaty zależny jest od losów postępowania dotyczącego odstąpienia od ustalenia przedmiotowej opłaty. Konsekwentne stanowisko w tym zakresie jest przyjmowane zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze (por. S. Nitecki, A. Wilk, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, Wyd/El 2016 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2015 r. sygn. III SA/kr 2111/14). Prawidłowo zatem w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności Starosta rozstrzygnął kwestię ewentualnego odstąpienia od ustalenia przedmiotowej opłaty i dopiero stwierdziwszy, że wobec Ł. O. nie ziściły się przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia przedmiotowej opłaty, przystąpił do jej ustalenia.

Podkreślić trzeba, że opłatę za pobyt dziecka placówce opiekuńczo-wychowawczej ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Nie ulega zatem wątpliwości, że ustalenie miejsca zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w placówce opiekuńczo-wychowawczej stanowi okoliczność determinującą właściwość miejscową organu, właściwego do orzekania w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w placówce.

Jak wynika z akt sprawy D. O. przed umieszczeniem w placówce opiekuńczo-wychowawczej zamieszkiwał z matką w S. W. na terenie powiatu poznańskiego. To ustalenie zdeterminowało właściwość Starosty [...] do orzekania w sprawie. Właściwość tego organu na żadnym etapie postępowania (zarówno w toku postępowania dotyczącego ewentualnego odstąpienia od obowiązku ponoszenia opłaty przez Ł. O., ani w toku postępowania w sprawie ustalenia wysokości tej opłaty) nie była sporna, ani kwestionowana.

Organ prowadząc postępowanie musiał uwzględnić wszystkie przepisy prawa powszechnie obowiązującego. W sprawie, zastosowanie znajdowała Uchwała Rady Powiatu w P.. Uchwała ta została podjęta na podstawie art. 194 ust. 2 ustawy o pieczy zastępczej i stanowi akt prawa miejscowego. Akty prawa miejscowego są przepisami powszechnie obowiązującymi na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Wykonywanie Uchwały Rady Powiatu w P. powierzono Staroście P. (§ 8), który był wydał decyzję pierwszoinstancyjną w rozpoznawanej przez Sąd sprawie.

Powoływana w skardze Uchwała Rady Miasta P. wykonywana jest przez Prezydenta Miasta P. (§8). Należy w tym miejscu wskazać, że z dokumentacji akt sprawy nie wynika, aby D. O. przed skierowaniem do placówki opiekuńczo-wychowawczej zamieszkiwał na terenie miasta P., a tylko w takim przypadku zastosowanie znajdowałyby przepisy powoływanej w skardze Uchwały Rady Miasta P..

Należy raz jeszcze zaakcentować, że kwestia właściwości organu nie była kwestionowana w toku postępowania administracyjnego. Zważywszy jednak na treść zarzutu skargi, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, rzeczą organu będzie również wskazać na czym organy oparły swoje ustalenie, co do tego gdzie dokładnie zamieszkiwał D. O. przed umieszczeniem w placówce opiekuńczo-wychowawczej.

Przepis art. 194 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny stanowi, że rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1, zaś zgodnie z art. 194 ust. 3 Starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1.

Wskazany ust. 2 stanowi, że upoważnienie ustawowe do określenia przez radę powiatu w drodze uchwały wskazanych zagadnień, zaś art. 194 ust. 3 pozwala na podejmowanie wskazanych czynności zarówno na wniosek strony jak i z urzędu.

Nie ulega wątpliwości, że w złożonym odwołaniu Ł. O. szczegółowo opisał swoją sytuację finansową i wskazał, że miesięczna wysokość opłaty ustalonej decyzją organu I instancji przekracza o ponad [...] zł miesięcznie, kwotę jego dochodów. Zważywszy zatem na fakt, że Ł. O. nie kwestionuje legalności decyzji z dnia 29 marca 2018 r., ani nawet nie polemizuje z jej treścią, jednak wskazuje, że nie jest w stanie pokrywać ustalonych decyzją z dnia 29 maja 2018 r. opłat z tytułu pobytu D. O. w placówce opiekuńczo-wychowawczej, rolą organu II instancji będzie wyjaśnienie - w porozumieniu ze Skarżącym - istoty jego żądań. Należy zauważyć, że w odwołaniu Skarżący wskazał, że na dzień składania tego pisma suma obciążeń z tytułu pobytu syna Dawida w placówce opiekuńczo-wychowawczej (bez odsetek) wynosiła [...] zł i przekraczała możliwości finansowe Skarżącego. Należy zauważyć, że w decyzji z dnia 29 maja 2018 r. Starosta P. zawarł obszerne pouczenie, w którym wskazał na możliwości skorzystania z ulg w postaci umorzenia w całości lub w części należności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Mając zatem na uwadze podniesione w odwołaniu argumenty należało w pierwszej kolejności zwrócić się do Skarżącego o wyjaśnienie, czy jego pismo należy traktować jako wniosek o umorzenie należności. W piśmie tym Skarżący akcentuje, bowiem wyłącznie brak zdolności do wywiązania się z nałożonego na niego obowiązku. W obliczu ciążących na organach obowiązków budowania zaufania i informowania, rolą Kolegium było wyjaśnić więc istotę żądania zawartego w odwołaniu.

Reasumując, zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 7, art. 14, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, rzeczą Kolegium będzie udokumentowanie poczynionych ustaleń w aktach sprawy i wydanie rozstrzygnięcia poddającego się kontroli. Z przyczyn opisanych w aktach sprawy konieczne będzie udokumentowanie, a w treści uzasadnienia wyjaśnienie: czy, a jeśli tak to gdzie, na mocy jakich orzeczeń(orzeczenia) i jak długo przebywać miał D. O.. Jeżeli - aktualną - podstawą przebywania D. O. w ośrodku opiekuńczo-wychowawczym pozostaje postanowienie Sądu Rejonowego we W. z dnia 23 grudnia 2016 r., to ustalenie to również winno zostać udokumentowane w aktach sprawy. Wobec zarzutów skargi, należy również wyjaśnić na czym organy opierają ustalenia co do tego, gdzie przed umieszczeniem w placówce opiekuńczo-wychowawczej zamieszkiwał D. O..

Niezależnie od powyższego, rzeczą Kolegium będzie też wyjaśnienie, czy żądaniem odwołania objęto również wniosek o umorzenie należności i ewentualnie nadanie mu biegu.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302 – dalej jako: ppsa) orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w pkt 2 sentencji wyroku. Na zasądzone od organu koszty postępowania składa się kwota wynagrodzenia pełnomocnika Skarżącego ustalona w wysokości [...] zł na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.).