Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 507/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 66, 77, 80
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 września 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 330/17 w sprawie ze skargi K. S., A. L. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 22 września 2017 r., sygn. II SA/Łd 330/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2017 r. sprawy ze skargi K. S., A. L. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. (dalej: SKO w S.) z [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R. z [...] lipca 2016 r., nr [...] oraz zasądził od SKO w S. na rzecz K. S., A. L. i M. K. solidarnie kwotę 731 (siedemset trzydzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W stanie faktycznym sprawy, przedsięwzięcie pod nazwą "Budowa Biogazowni [...] na działce nr [...] w K.", będące przedmiotem procedowania przez organy, zostało już zrealizowane. Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem SKO w S. z [...] kwietnia 2014 r., utrzymującym w mocy postanowienie Wójta Gminy R. z [...] stycznia 2014 r., nałożono na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny jego oddziaływania na środowisko. Rozstrzygnięcie to zostało poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z 17 listopada 2014 r., wydanym w sprawie o sygn. II SA/Łd 679/14, oddalił skargę A. L., K. S. i M. K. W uzasadnieniu wskazano, że sporne przedsięwzięcie zostało zrealizowane w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, a przede wszystkim na podstawie wymaganych przez prawo budowlane zezwoleń, decyzji i jest zgodnie z prawem użytkowane. Oznacza to, że przedmiotowego przedsięwzięcia nie należy traktować jako zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej.

Zdaniem Sądu I instancji, nie budzi wątpliwości, że po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, organ ten zasadnie przystąpił do rozpatrzenia, niezałatwionego decyzją ostateczną wniosku inwestora z [...] grudnia 2009 r. Jego rozpatrzenie powinno odnosić się do stanu rzeczywistego i rozważyć, czy, i w jaki sposób, w tej sytuacji środowisko może być chronione. Ponowne procedowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań powinno zatem uwzględniać zmiany jakie zaszły w toku postępowania w stosunku do środowiska na skutek upływu czasu i podejmowanych działań.

Według Sądu I instancji, postępowania przeprowadzonego przez organy obu instancji w tym zakresie nie można uznać za prawidłowe. Ani zaskarżona, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odnosi się do okoliczności, że inwestycja została zrealizowana i od kilku lat funkcjonuje na podstawie znajdującego się w obrocie prawnym pozwolenia na użytkowanie.

Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska przedstawionym w piśmie z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], że rozstrzygnięcia organów obu instancji stanowią w istocie opis przebiegu postępowania i obszerne cytaty z rozstrzygnięć organów współdziałających, bez szczegółowej analizy choćby przedłożonego w sprawie raportu we wskazanym wyżej zakresie.

Według Sądu I instancji, przywołane wyżej wady dyskwalifikują zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, bowiem naruszają przepisy art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz zasadę związania, określoną w art. 153 p.p.s.a., uchylając się od prawidłowej oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia faktycznie zrealizowanego.

W skardze kasacyjnej [...] sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca kasacyjnie) zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. i uznanie, że w toku postępowania administracyjnego organy administracyjne nie przeprowadziły prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ani nie przeprowadziły szczegółowej analizy raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko sporządzonego w toku postępowania administracyjnego; przez bezpodstawne uznanie, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie odnosi się wyczerpująco do istniejącego przedsięwzięcia skarżącego oraz bezpodstawne uznanie, że rozstrzygnięcia organów administracyjnych nie zawierają szczegółowej analizy zebranego w sprawie materiału; poprzez przyjęcie, że uzasadnienie wydanych w toku postępowania administracyjnego decyzji nie spełnia wymagań w nim określonych;

2. art. 133 § 1 p.p.s.a. przez nieprawidłowe ustalenie przez Sąd I instancji stanu faktycznego w sprawie i uznanie, że organy administracyjne nie przeprowadziły prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i nie przeprowadziły szczegółowej analizy raportu w toku postępowania administracyjnego;

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia błędnie ustalony stan faktyczny; niezamieszczenie w uzasadnieniu do zaskarżonego wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia oraz niezamieszczenie w uzasadnieniu do zaskarżonego wyroku wskazań co dalszego postępowania przez organy administracyjne; przez niezamieszenie wyjaśnień, które przepisy prawa, i dlaczego, narusza sporządzony w toku postępowania administracyjnego raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez przyjęcie, że organy administracyjne nie zastosowały się do prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 listopada 2014 r. wydanego w sprawie II SA/Łd 679/14;

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a.;

6. art. 134 § 1 p.p.s.a. przez dokonanie przez Sąd I instancji nowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, których nie dokonały wcześniej organy administracyjne oraz dokonanie swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez dokonanie merytorycznej oceny treści raportu oraz przyjęcie, że ustalenia dokonane w tym dokumencie nie odzwierciedlają stanu istniejącego.

II. Naruszenie następujących przepisów prawa materialnego

1. art. 66 ust. 1 (wszystkie punkty) ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. 2017, nr 1405, dalej: ustawa), polegające na błędnej wykładni i przyjęciu, że zawarte w raporcie informacje nie spełniają wymagań określonych w tych przepisach;

2. art. 66 ust. 2 ustawy, polegające na błędnej wykładni i przyjęciu, że zawarte w raporcie informacje nie spełniają wymagań określonych w tym przepisie;

3. art. 77 ust. 4 pkt 1 ustawy, polegające na jego niezastosowaniu i pominięciu warunków określonych w postanowieniu uzgadniającym Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi;

4. art. 80 ust. 1 pkt 1, 2, 3 ustawy polegające na błędnej wykładni i przyjęciu, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla istniejącej biogazowni rolniczej wydana przez Wójta Gminy R. w dniu [...] lipca 2017 r. nie spełnia wymogów określonych tym przepisem.

Biorąc pod uwagę powołane powyżej zarzuty, na podstawie art. 188 p.p.s.a., wniesiono o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 września 2017 r. i oddalenie skargi na decyzję SKO w S. z [...] stycznia 2017 r.,

ewentualnie

na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 września 2017 r. i przekazanie sprawy Sądowi do ponownego rozstrzygnięcia.

Na podstawie art. 203 pkt. 2 p.p.s.a. wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania w obu instancjach.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że dokonując oceny raportu Sąd I instancji stwierdził, bez przedstawienia szczegółowej argumentacji swoich twierdzeń, że raport nie odnosi się w szczegółach do inwestycji zrealizowanej, lecz opiera się na wartościach prognozowanych (hipotetycznych), na co m.in. wskazuje cel i zakres raportu. Według skarżącej kasacyjnie, w uzasadnieniu do zaskarżonego wyroku brak jest jakiejkolwiek argumentacji, która w sposób precyzyjny określałaby, które elementy sporządzonego raportu oraz wydanych decyzji administracyjnych są sformułowane nieprawidłowo, tj. poprzez odniesienie się do stanu prognozowanego. Brak też wskazania, które elementy raportu zostały opracowane w sposób określony przepisami, a które nie. Ponadto w swoim uzasadnieniu Sąd I instancji zarzuca, że organy nie przeprowadziły szczegółowej analizy przedłożonego raportu, przy czym Sąd I instancji nie wskazuje, na czym szczegółowa analiza raportu miałaby polegać.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że już sam określony cel raportu wskazuje na wyłączne odniesienie się do wartości prognozowanych. Skarżąca kasacyjnie uważa, że autorzy raportu precyzyjnie, odnosząc się do stanu faktycznego, wskazali miejsce oraz sposób magazynowania wytwarzanych odpadów. Sporządzony raport odnosi się do wszystkich elementów wynikających z postanowienia Wójta Gminy R. z [...] stycznia 2014 r. oraz zawiera opis stanu istniejącego.

W ocenie skarżącej kasacyjnie, analiza zebranego materiału pozwala jednoznacznie przyjąć, że wskazany raport odnosi się do stanu istniejącego. Ogólnikowe stwierdzenie, że raport odnosi się do kwestii hipotetycznych, nie zaś do stanu faktycznego, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że Sąd I instancji w sposób wyczerpujący wyjaśnił swoje rozstrzygnięcie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Ponadto, zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt I skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

Nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a., przedstawione w pkt I ppkt 1, 4 skargi kasacyjnej.

Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie nie można Sądowi I instancji zarzucić naruszenia art. 153 p.p.s.a. Nie powinien budzić wątpliwości fakt, że norma zawarta w art. 153 p.p.s.a. ma charakter doniosły i bezwzględnie obowiązujący. Oznacza bowiem, że ani organy administracji publicznej, ani sądy orzekające ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniach sądu, gdyż są nimi związane. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia, czy konkretny przepis zastosowany przez organ administracji, który wydał zaskarżoną decyzję, ma treść identyczną z treścią przypisaną przez tenże organ i do wyjaśnienia, że do stosunku prawnego będącego przedmiotem postępowania nie ma zastosowania dany przepis, lecz przepis inny, którego organ administracji nie uwzględnił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając skargę na decyzję SKO w S. z [...] stycznia 2017 r., nr [...], w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, był związany oceną prawną, czyli wykładnią przepisów prawa dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w poprzednim wyroku z 17 listopada 2014 r., sygn. II SA/Łd 679/14.

Powyższe oznacza, że postawienie w skardze kasacyjnej w niniejszej sprawie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, w sytuacji, gdy wojewódzki sąd administracyjny orzekał w warunkach, o których mowa w art. 153 p.p.s.a., wymaga wykazania, że wydając zaskarżony wyrok, nie zastosował się on do wiążącej go oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego.

W konsekwencji, badanie przez Naczelny Sąd Administracyjny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie w niniejszej sprawie w sytuacji wyżej opisanej, wymaga uwzględnienia faktu związania Sądu I instancji zarówno oceną prawną, jak i wskazaniami co do dalszego postępowania.

W wiążącym Sąd I instancji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 17 listopada 2014 r., sygn. II SA/Łd 679/14, Sąd, powołując się na poglądy wyrażone w orzecznictwie NSA, wskazał, że co do zasady decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa parametry dla konkretnego, przyszłego zamierzenia. O ile jednak parametry tego "zamierzenia" są znane, bo zostało już ono zrealizowane i funkcjonuje, należy odnieść się do stanu rzeczywistego i rozważyć, czy, i w jaki sposób, w tej sytuacji środowisko może być chronione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 17 listopada 2014 r., sygn. II SA/Łd 679/14, wyraźnie stwierdził, że temu celowi ma służyć nałożony na inwestora obowiązek sporządzenia w przedmiotowej sprawie raportu w pełnym zakresie, zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy.

Wiążący organ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 17 listopada 2014 r., sygn. II SA/Łd 679/14, nakazywał ponownie procedowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, które powinno uwzględniać zmiany, jakie zaszły w toku postępowania w stosunku do środowiska na skutek upływu czasu i podejmowanych działań. Według Sądu chodzi o takie działania i wskazania organu, które najpełniej będą służyły rzeczywistej ochronie środowiska i realizacji bezpieczeństwa ekologicznego, a także będą zapewniać udział społeczeństwa, umożliwiając mu tym samym kontrolę nakładanych na inwestora powinności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w cytowanym wyżej wyroku z 17 listopada 2014 r., sygn. II SA/Łd 679/14, wyraźnie podkreślił, że ochrona środowiska jest wartością szczególną, chronioną konstytucyjnie, a zadaniem organów publicznych są działania na rzecz ochrony środowiska i poprawy jego stanu (art. 5 i art. 74 Konstytucji).

Sąd ten wskazał, że określenie uwarunkowań środowiskowych dla inwestycji zrealizowanej należy uznać za celowe i pożądane ze względu na możliwość wskazania czynników, które mogą wystąpić w trakcie jego eksploatacji, a które mogą mieć znaczenie dla ochrony środowiska. Środkiem dla osiągnięcia wskazanego rezultatu jest obowiązek sporządzenia pełnego zakresu raportu, przewidzianego przepisem art. 66 ust. 1 ustawy. Sytuacja taka wymaga od organu szczególnej wnikliwości w wprowadzeniu postępowania wyjaśniającego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekającego w tym składzie, podkreślenia wymaga to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 17 listopada 2014 r., sygn. II SA/Łd 679/14, wyraźnie stwierdził, że organ orzekający powinien dążyć do tego, aby toczące się postępowanie w zakresie środowiskowych uwarunkowań (dotyczące aktualnie nie przedsięwzięcia planowanego, ale przedsięwzięcia docelowo zamierzonego przez inwestora), a w konsekwencji decyzja, mająca zastąpić decyzję wydaną przed rozpoczęciem realizacji planowanego przedsięwzięcia, nie były tylko dostosowaniem formalności do istniejącego stanu faktycznego, ale zawierały warunki i zalecenia nadające się do wykonania i gwarantujące spełnienie nadrzędnego celu, jakim jest ochrona środowiska.

Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że niewątpliwie Sąd I instancji, zgadzając się ze stanowiskiem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, wyrażonym w piśmie tego organu z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], na str. 19 uzasadnienia wyroku wskazał, że rozstrzygnięcia organów obu instancji stanowią w istocie opis przebiegu postępowania i obszerne cytaty z rozstrzygnięć organów współdziałających, bez szczegółowej analizy choćby przedłożonego w sprawie raportu.

Na str. 10 raportu w pkt. 1.5, zatytułowanym "Metodyka wykonywania raportu i wykorzystane materiały źródłowe" stwierdzono, że "raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia inwestycyjnego, polegającego na budowie biogazowni rolniczej wykonano przy użyciu metod stosowanych w tym zakresie, opisanych w literaturze przedmiotu". W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z etapem budowy przedsięwzięcia, lecz etapem jego eksploatacji.

W pkt 4 raportu zatytułowanym "Etapy funkcjonowania przedsięwzięcia", na str. 41, brak jest informacji, jaki okres funkcjonowania przedsięwzięcia obejmuje raport.

Na str. 51 raportu znajduje się tabela, którą poprzedzają dwa sprzeczne ze sobą stwierdzenia: 1. "Wyszczególnienie odpadów przewidzianych do wytwarzania", 2. "Poniżej przedstawione zostały rodzaje oraz ilości odpadów innych niż niebezpieczne oraz niebezpiecznych wytwarzanych na terenie przedmiotowego przedsięwzięcia".

Z kolei na str. 54 raportu, odnoszącej się do zasad postępowania z wytworzonymi odpadami w fazie eksploatacji, znajduje się uwaga sprzeczna z treścią art. 17 pkt 1 oraz 18 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2012 r. (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1987 ze zm., dalej: u.o.), według której "na terenie przedsięwzięcia nie ma możliwości zastosowania działań zapobiegających powstawaniu odpadów i minimalizujących ilość wytworzonych odpadów". Zgodnie z art. 17 pkt 1 u.o., wprowadza się następującą hierarchię sposobów postępowania z odpadami: 1) zapobieganie powstawaniu odpadów. Według art. 18 ust. 1 u.o., każdy, kto podejmuje działania powodujące lub mogące powodować powstanie odpadów, powinien takie działania planować, projektować i prowadzić przy użyciu takich sposobów produkcji lub form usług oraz surowców i materiałów, aby w pierwszej kolejności zapobiegać powstawaniu odpadów lub ograniczać ilość odpadów i ich negatywne oddziaływanie na życie i zdrowie ludzi oraz na środowisko, w tym przy wytwarzaniu produktów, podczas i po zakończeniu ich użycia.

Stwierdzenie na str. 54 raportu, że "z uwagi na przekazywanie wytworzonych odpadów do wykorzystania lub unieszkodliwiania uznaje się, że sposób postępowania z odpadami wytwarzanymi na terenie przedsięwzięcia ograniczy do niezbędnego minimum ilość odpadów składowanych w środowisku" potwierdza tezę, że raport dotyczy przewidywanych oddziaływań na środowisko.

Na str. 74 raportu stwierdzono, że "w trakcie pracy Oczyszczalni Ścieków i Biogazowni Rolniczej występuje 6 wariantów pracy źródeł emisji, a następnie na str. 77 stwierdzono, że "do tej chwili" wystąpił tylko wariant 1 emisji. Na podstawie takiej informacji nie można ocenić znaczenia stwierdzenia "do tej chwili" w sytuacji, w której w raporcie brak jest informacji na temat okresu funkcjonowania instalacji, którego dotyczy treść raportu.

Na str. 77 raportu stwierdzono, że "uzyskane wyniki prognozowania porównano ze stanem dopuszczalnym określonym dla tego terenu poziomami odniesienia określonymi zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska". Wyniki prognozowania nie odnoszą się do etapu eksploatacji przedsięwzięcia.

Na str. 82 wskazano, że "nie zaplanowano budowy silosów na kiszonki kukurydzy i traw, ponieważ dostarczane są one na bieżąco na teren inwestycji" Planowanie budowy silosów nie odnosi się do etapu eksploatacji przedsięwzięcia.

Na podstawie informacji przedstawionej na str. 82 raportu, według której "analiza emitowanego przez biogazownię hałasu wykazała, że nie wystąpią przekroczenia obowiązujących dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku na terenach akustycznie chronionych" nie można stwierdzić, czy w fazie eksploatacji przedsięwzięcia wystąpiły lub nie wystąpiły przekroczenia obowiązujących dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku na terenach akustycznie chronionych.

W pkt 13 na str. 85 raportu znajduje się opis przewidywanych, a nie istniejących, oddziaływań na środowisko. A w pkt 15 na str. 88 raportu umieszczono informację o przewidzianych, a nie zrealizowanych, działaniach minimalizujących wpływ przedsięwzięcia na środowisko.

Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że ocena raportu jest kluczowa, zwłaszcza, że wbrew stanowisku inwestora, nie odnosi się ona w szczegółach do przedsięwzięcia zrealizowanego, opierając szereg rozwiązań na wartościach prognozowanych, na co wskazuje choćby cel i zakres raportu. W pkt 1.4 raportu brak jest informacji, że celem dokumentacji jest określenie oddziaływania zrealizowanego i funkcjonującego przedsięwzięcia na stan środowiska przyrodniczego i weryfikacja istniejących w zakładzie rozwiązań wykonanych pod kątem zabezpieczenia środowiska przed zanieczyszczeniem.

Ma rację Sąd I instancji, że jakkolwiek raport wskazuje na zrealizowanie przedsięwzięcia, to jednak na str. 46 reportu odwołano się do prognozowania immisji hałasu w sieci punktów recepcyjnych.

Wskazać należy, na co trafnie zwrócił także uwagę Sąd I instancji, że w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji brak jest merytorycznej oceny treści raportu.

Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 § 1 p.p.s.a. (pkt I, ppkt 2 skargi kasacyjnej). Wykonanie obowiązku wynikającego z treści art. 133 § 1 p.p.s.a. sprowadza się do wydania wyroku po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. O naruszeniu tego przepisu można więc mówić wówczas, gdy sąd wyda orzeczenie nie na podstawie akt sprawy albo przed zamknięciem rozprawy. Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt I, ppkt 3 skargi kasacyjnej). Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej jedynie wówczas, gdy uzasadnienie to nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wtedy, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Należy zwrócić jednak uwagę, że w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji pominięto powołanie się na treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., pomimo tego, że Sąd I instancji na str. 19 uzasadnienia stwierdził, że raport wbrew stanowisku inwestora, nie odnosi się w szczegółach do inwestycji zrealizowanej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekającego w niniejszym składzie, orzeczenie Sądu I instancji, mimo częściowo błędnego uzasadnienia – jedynie w wyżej opisanym zakresie – odpowiada prawu.

Nie jest trafny zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. (pkt I ppkt 6 skargi kasacyjnej). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. Zatem dla skuteczności zarzutu naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. należy w skardze kasacyjnej wykazać, że sąd wojewódzki, rozpoznając skargę, dokonał oceny innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) pod względem zgodności z prawem lub też z przekroczeniem granic danej sprawy, albo też, że w okolicznościach tej sprawy sąd powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, oraz że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej nie wykazano naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a.

W drugiej kolejności wskazać należy, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty dotyczące prawa materialnego. W skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego nie powiązano z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Przypomnieć należy, że Sąd I instancji nie stosował przepisów prawa materialnego, lecz kontrolował ich stosowanie przez orzekające w sprawie organy.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 66 ust. 1 "(wszystkie punkty)" ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 353 ze zm., dalej: u.u.i.ś.).

Przedstawiony w niniejszej sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, wynikającym z uzasadnienia skargi kasacyjnej, nie został sporządzony w pełnym zakresie zgodnie z treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 17 listopada 2014 r., sygn. II SA/Łd 679/14. W raporcie na str. 22 przewidziano dwa warianty realizacji przedsięwzięcia: 1. realizacja omawianego przedsięwzięcia w przedmiotowej lokalizacji (wariant proponowany przez wnioskodawcę) – jednocześnie wariant najkorzystniejszy dla środowiska oraz 2. racjonalny wariant alternatywny, wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, według którego jeżeli zachodzi wadliwość przedstawionych w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia, to taki raport nie spełnia ustawowych wymagań, koniecznych do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia, co wynika również z jednolitej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1376/12, LEX nr 1616483, z 20 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2564/12, LEX nr 1511156 i z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1729/16, LEX nr 2331249, z 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2320/17, LEX nr 2707070).

Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 66 ust. 2 u.u.i.ś. W treści raportu, który powinien dotyczyć zrealizowanego i funkcjonującego przedsięwzięcia, analizowane są dane dotyczące przyszłego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Nie jest trafny zarzut dotyczący naruszenia art. 77 ust. 4 pkt 1 u.u.i.ś. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest wyjaśnienia, na czym polegało naruszenie art. art. 77 ust. 4 pkt 1 u.u.i.ś. Takie przedstawienie zarzutu skargi kasacyjnej uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jego ocenę merytoryczną.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 80 ust. 1 pkt 1, 2, 3 u.u.i.ś. Sąd I instancji wykazał, że Wójt Gminy R. w decyzji środowiskowej z [...] lipca 2016 r. nie uwzględnił elementów wymienionych w art. 80 ust. 1 pkt 1, 2, 3 u.u.i.ś. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że większa część uzasadnienia decyzji środowiskowej nie dotyczy merytorycznych analiz, tylko skupia się na opisaniu przebiegu postępowania.

Z tych względów, i na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.