Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1648/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2005r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001r., nr 87, poz. 960 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2005r. odmawiającą zameldowania A. K. na pobyt stały w budynku przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu podał, iż w oparciu o zebrany materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia stron postępowania (A. K., Z. S.) oraz dowody z dokumentów (m. in. informacje uzyskane z Komisariatu Policji W., kontrolę meldunkową) ustalono, iż A. K. w dniu 4 października 2002r. wniosła o zameldowanie w budynku przy ul. [...] w W., którego właścicielem jest Z. S. Według wnioskodawczyni dom był budowany podczas trwania małżeństwa. W dniu 26 września 2001r. komornik sądowy, na mocy postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 9 lutego 2001r., wprowadził wnioskodawczynię do spornego budynku. Następnego dnia po wprowadzeniu, tj. 27 września 2001r., A. K. nie mogła już wejść do nieruchomości, albowiem Z. S. dokonał wymiany zamków. Zatem w dniu złożenia wniosku o zameldowanie do Urzędu Miasta W. A. K. nie zamieszkiwała w budynku pod wymienionym adresem. Mimo podejmowanych przez wnioskodawczynię kroków prawnych, a w konsekwencji wyznaczenia Z. S. przez Sąd siedmiodniowego terminu do wydania jej kluczy i nałożenia na niego grzywny za niestosowanie się do tego nakazu, nie zamieszkała w budynku przy ul. [...] w W. do dnia dzisiejszego.

W tej sytuacji organ stwierdził, iż po stronie A. K. nie wystąpił obowiązek meldunkowy wynikający z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż wymieniona nie zamieszkała w budynku, w którym chciała dokonać zameldowania na pobyt stały i pomimo podejmowania w tym kierunku działań (wniosek do Prokuratury Rejonowej W. o umożliwienie jej wejścia do spornego budynku – postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia, powództwo o ustalenie współwłasności spornej nieruchomości – oddalone, powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym – umorzono postępowanie, pozew o rozwód – sprawa w toku), zamierzonego celu nie osiągnęła.

A. K. w skardze na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005r. podała, iż Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 10 października 2003r. wydał wyrok, sygn. akt V SA 555/03, w którym wykazał że decyzje Wojewody [...] w jej sprawie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa i konkretnych przepisów. Urzędnicy przez kilka lat, tj. od 1999r. powadzenia sprawy o zameldowanie w jej domu nie podjęli czynności mających na celu zawarcie ugody, dlatego prosi Sąd o rozpatrzenie możliwości zastosowania art. 13 Kpa. Zaznaczyła, iż w załączeniu przedkłada wyrok Sądu Apelacyjnego w W. zapadły w dniu [...] czerwca 2005r., sygn. akt [...] uchylający wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] czerwca 2004r., sygn. akt [...] wydany w wyniku rozpoznania powództwa o rozwód i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Odpowiadając na zarzuty skarżącej, wyjaśnił iż organy rozpoznające sprawę nie podjęły działań mających na celu zawarcie ugody, albowiem art. 116 § 1 Kpa ustanawiający przesłankę dopuszczalności ugody, uzależnia ją od zgodnej woli stron. Zdaniem organu ugoda jest dopuszczalna, gdy strony złożą zgodne oświadczenie o zamiarze zawarcia ugody przed organem administracji publicznej. Natomiast organ, zgodnie z zasadą ogólną ugodowego załatwiania spraw (art. 13 Kpa), obowiązany jest jedynie do poinformowania stron o dopuszczalności załatwienia danej sprawy administracyjnej w formie ugody, nie może natomiast nakazać stronom jej zawarcia. W aktach sprawy musi być udokumentowana wola stron zawarcia ugody. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego skarżąca nie zwracała się do organów prowadzących postępowanie administracyjne o zawarcie ugody, kwestę tą podniosła dopiero w skardze.

W przedmiocie zarzutu dotyczącego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2003r. organ wyjaśnił, iż wyrok ten nie ma wpływu na zaskarżoną decyzję, gdyż dotyczył on decyzji z dnia [...] grudnia 2002r., wydanej w oparciu o inny stan faktyczny i prawny.

Nadto, Wojewoda [...] - na poparcie zajętego stanowiska - powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1999r., sygn. akt V SA 3/99, w którym Sąd wskazał, iż czynność zameldowania ma potwierdzać istniejący stan faktyczny, a więc dana osoba winna najpierw zamieszkać w danym lokalu, a następnie się w nim zameldować. Natomiast skarżąca pomimo podejmowanych starań nie zamieszkała w budynku, w którym wyraziła chęć zameldowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna, albowiem decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005r. nie narusza prawa.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji o odmowie zameldowania na pobyt stały stanowił art. 10 ust. 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001r., nr 87, poz. 960 ze zm.), zgodnie z którym osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia.

Z treści cytowanego przepisu wynika, że czynność zameldowania ma potwierdzać istniejący stan faktyczny, a więc osoba występująca o zameldowanie winna najpierw zamieszkać w danym lokalu i zamieszkiwanie to winno trwać powyżej trzech dni, a następnie dokonać w nim zameldowania.

W sprawie niniejszej – w ocenie Sądu - ustalenia w zakresie spełnienia przesłanek do zameldowania, wynikających z powołanego przepisu zostały właściwie poczynione, ocenione i udowodnione w całym toku postępowania administracyjnego. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy A. K. w dniu składania wniosku o zameldowanie w budynku przy ul. [...] w W., tj. 4 października 2002r. nie mieszkała w nim i taki stan rzeczy trwał w toku całego postępowania, zatem nie można mówić o spełnianiu przez skarżącą przesłanki zamieszkiwania pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, skoro fakt zamieszkiwania nie miał miejsca. Z ustaleń faktycznych organu wynika, co także na rozprawie w dniu 28 listopada 2005r. potwierdziła skarżąca, iż do spornego budynku została wprowadzona na jeden dzień, w dniu 26 września 2001r., przez komornika sądowego na mocy postanowienia Sądu Okręgowego z dnia [...] lutego 2001r., natomiast dnia następnego nie mogła już do niego wejść, albowiem mąż dokonał wymiany zamków i taki stan trwa do dzisiaj. Powyższa okoliczność niewątpliwie potwierdza słuszność stanowiska organu przedstawionego w zaskarżonej decyzji. Oczywiście, nie można nie zauważyć, iż skarżąca - co słusznie także podkreślał Wojewoda [...] - podejmowała szereg kroków prawnych mających na celu doprowadzenie jej do zamieszkania w spornej nieruchomości, chociaż bez efektu w postaci zamieszkania, jednak na ocenę spełniania przesłanek do dokonania czynności zameldowania, o których stanowi art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych okoliczności te nie mogły mieć wpływu, z uwagi na brzmienie powołanego przepisu.

Nie można odmówić słuszności twierdzeniom organu, iż zameldowanie jest czynnością o charakterze rejestracyjnym i służy wyłącznie celom ewidencyjnym, potwierdza więc fakt pobytu w danym lokalu (budynku). Organ rozstrzygający o zameldowaniu jest obowiązany do przestrzegania i stosowania obowiązujących przepisów prawa, w żadnej mierze nie może kierować się względami słusznościowymi. Czynność zameldowania nie zależy od uznania organu administracji, albowiem w tym względzie organ jest skrępowany zaistnieniem ustawowych przesłanek dopuszczających zameldowanie. Zatem kwestie relacji międzyludzkich (w tym wypadku między małżonkami), stosunków majątkowych, tytułu prawnego do lokalu (budynku), wykraczają poza zakres badania organu w sprawie zameldowania.

W przedmiocie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2003r., sygn. akt V SA 555/03, na który skarżąca powołuje się w skardze i mocą którego stwierdzono nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002r., wydanej na skutek odwołania Z. S., którą uchylono decyzję Burmistrza Dzielnicy W. m. W. z dnia [...] listopada 2002r. orzekającą o zameldowaniu A. K. w budynku przy ul. [...] w W. i umorzono postępowanie w drugiej instancji należy zauważyć, iż wyrok ten istotnie został wydany w ramach postępowania toczącego się na podstawie wniosku skarżącej z dnia 4 października 2002r. (czyli będącym przedmiotem niniejszej sprawy), ale w efekcie rozpoznania skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002r. Organ odwoławczy po jego wydaniu, będąc związany oceną prawną i wskazaniami co dalszego postępowania w nim wyrażonymi, rozpatrzył merytorycznie odwołanie Z. S. i decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Prezydent W. (organ pierwszej instancji) rozpoznał "ponownie" wniosek skarżącej z dnia 4 października 2002r. i rozstrzygnął sprawę decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r., utrzymaną przez decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005r., będącą przedmiotem omawianej skargi. Oznacza to, iż wyrok ten stwierdził nieważność wcześniejszej decyzji Wojewody [...], na skutek czego przedmiotowa decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego i sprawa została rozpoznana ponownie.

Odnośnie wniosku skarżącej, skierowanego do Sądu o rozpatrzenie możliwości zastosowania art. 13 Kpa, zauważa się iż sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności zaskarżonego aktu, to jest zgodności z prawem zarówno materialnym, jak i procesowym administracyjnym, natomiast nie stosuje tego prawa. Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu przedmiotowej kontroli normuje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) i w oparciu o nią sądy administracyjne rozpoznają sprawy sądowoadministracyjne. Również zarzut skarżącej, iż urzędnicy prowadzący jej sprawę nie podjęli czynności mających na celu zawarcie ugody, należało uznać za bezzasadny. Organ administracji publicznej zgodnie z zasadą ogólną ugodowego załatwiania spraw unormowaną w art. 13 Kpa obowiązany jest do poinformowania stron o dopuszczalności załatwienia danej sprawy administracyjnej w formie ugody. Jednak - zdaniem Sądu - winien to czynić w sytuacjach kiedy na podstawie okoliczności sprawy, stopnia zwaśnienia i podejścia stron do przedmiotu sprawy, dostrzega realną szansę ugodowego jej załatwienia, zatem w tym względzie właściwym jest również odwołanie się do doświadczenia życiowego pracowników organów administracji. Natomiast nie może nakazać stronom zawarcia ugody, a więc bez wyraźnej woli stron postępowania, nie może z własnej inicjatywy podejmować czynności zmierzających do ugody. Wojewoda [...] słusznie więc uznał, iż konflikt miedzy stronami ma tak głębokie podłoże, że proponowanie ugody w żadnej mierze nie znajduje racjonalnego uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy. Z kolei skarżąca, jak wynika z materiału dowodowego sprawy, nie wyrażała w trakcie postępowania administracyjnego woli ugodowego załatwienia sprawy.

W postępowaniu administracyjnym organ podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 Kpa, wyczerpująco zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy zgodnie z art. 77 § 1 Kpa, a następnie dokonano uzasadnienia faktycznego i prawnego zajętego stanowiska stosownie do wymogów art. 107 § 3 Kpa.

W tym stanie rzeczy, uznając iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na mocy art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.