Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 629/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6201 Prawo wykonywania zawodu lekarza, aptekarza pielęgniarki, położnej
Skarżony organ: Rada Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Leszek Kobylski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 stycznia 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi H. C. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Syg. akt VIII SA/Wa 629/20

Uzasadnienie

Zaskarżoną uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 roku Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej na podstawie art. 59 § 1 w związku z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( DZ.U z 2020 roku, poz. 256, dalej jako kpa) odmówiło przywrócenia lekarzowi H. C. terminu do wniesienia odwołania od uchwały Okręgowej Rady Lekarskiej w Ł. nr [...] z dnia [...] listopada 2019 roku w sprawie powołania komisji orzekającej o przygotowaniu zawodowym lekarza.

Podstawą podjętej uchwały były następujące ustalenia i ocena prawna.

Uchwałą nr [...] z [...] listopada 2019 roku Okręgowa Rada Lekarska w Ł. powołała komisję orzekającą o przygotowaniu zawodowym lekarza H. C. z uwagi na wygłaszane przez niego treści dotyczące zagadnień medycznych, które są sprzeczne z aktualnym stanem wiedzy medycznej praz krytykę medycyny klasycznej, rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o szczepionkach, popieranie alternatywnej terapii, np. wlewów dożylnych z witaminy C i perhydrolu.

Pismem z dnia [...] lutego 2020 roku lekarz H. C. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej uchwały, załączając odwołanie.

W uzasadnieniu wniosku wskazywał, iż przesyłka zawierająca uchwałę nigdy mu nie została mu skutecznie doręczona. Została ona bowiem wysłana na adres wskazany w rejestrze lekarzy Okręgowej Izby Lekarskiej w Ł., podczas gdy nigdy nie wskazywał tego adresu jako adresu do doręczeń. W jego ocenie Okręgowa Izba Lekarska w Ł. nie miała prawa wysyłać uchwały na dowolny adres, a winna ją wysłać na wskazany przez niego adres.

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej zważyło co następuje:

Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W dniu [...] listopada 2019 roku została wysłana do skarżącego uchwała nr [...] z dnia [...] listopada 2019 roku w sprawie powołania komisji orzekającej o przygotowaniu zawodowym lekarza. Przedmiotowa przesyłka była dwukrotnie awizowana tj. w dniu [...] i [...] grudnia 2019 roku i nie została odebrana w terminie do [...] grudnia 2019 roku. W związku należało przyjąć, iż miało miejsce doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 44 § 4 kpa.

Zestawiając datę doręczenia zastępczego zaskarżonej uchwały - [...] grudnia 2019 roku i datę wniesienia odwołania [...] lutego 2020 roku należy uznać, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] stycznia 2020 roku.

Zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wniosek należy wnieść w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.

O braku winy w niedopełnieniu czynności w terminie można mówić wtedy, gdy wywiązanie się z obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przyczyny usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Przywrócenie terminu jest niemożliwe, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał przesłanki z art. 58 § 1 kpa, uzasadniającej przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W swojej argumentacji powoływał się, że organ nie miał prawa wysyłać korespondencji do niego na adres wskazany w rejestrze lekarzy Okręgowej Izby Lekarskie w Ł..

W jego ocenie korespondencja winna być wysłana na adres wskazany przez niego.

W orzecznictwie sądowym jako okoliczności faktyczne, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu przykładowo wskazuje się – nagłą chorobę, która nie pozwoliła się wyręczeniem inną osobą, pożar, powódź przerwę w komunikacji. Chodzi zatem o zdarzenie nagłe, niezależne od strony i niedające się przewidzieć.

W ocenie organu należy zauważyć, iż przesyłka została doręczona na adres wskazany w rejestrze lekarzy i lekarzy dentystów Okręgowej Izby Lekarskiej w Ł. w miejscowości R. [...]. Należało zauważyć, iż lekarz na podstawie art. 49 ust.7 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 roku o izbach lekarskich ( Dz.U z 2019 roku, poz. 965 dalej jako ustawa o izbach) jest zobowiązany do zawiadomienia okręgowej izby lekarskiej, której jest członkiem w terminie 30 dni o zmianie danych m.in. imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania i adresu do korespondencji. Zapis ten precyzuje uchwała Naczelnej Rady Lekarskiej nr 1/17/VII z dnia 13 stycznia 2017 roku w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach przyznawania prawa wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty oraz prowadzenia rejestru lekarzy i lekarzy dentystów. W związku z powyższym Okręgowa Rada Lekarska nie miała obowiązku poszukiwania czy też ustalania aktualnego adresu lekarza.

Organ wskazywał, że adres zamieszkania skarżącego – R. [...] figurował w rejestrze od [...] marca 2003 roku do [...] listopada 2019 roku, a więc również w dacie podjęcia przedmiotowej uchwały. Nowy adres P. ul. Ś. [...] został wpisany do rejestru w dniu [...] lutego 2020 roku.

Z tych też względów zdaniem organu skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w skorzystaniu z przysługującego mu środka odwoławczego, o którym został pouczony. Nie wykazał zachowania należytej staranności w terminowym wniesieniu odwołania. Brak jest podstaw do uznania, że zachodziły jakiekolwiek przeszkody od niego niezależne, istniejące przez cały bieg terminu przewidzianego do dokonania czynności procesowej.

Skargę na przedmiotową uchwałę wniósł H. C..

Przedmiotowej uchwale zarzucał naruszenie przepisów mających istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 44 § 4 w związku z art. 42 § 1 kpa w związku z art. 57 ust.2 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 roku o zawodach lekarza i lekarza dentysty( Dz.U z 2020 roku, poz. 514 dalej jako ustawa o zawodzie lekarza) poprzez błędne przyjęcie, że miejscem zamieszkania lekarza w rozumieniu art. 41 § 1 kpa jest adres wskazany przez niego na podstawie przepisów ustawy o izbach( art. 49), nawet jeśli był on nieaktualny w chwili wydawania uchwały i podjęcia próby jej doręczenia przez Okręgową Izbę Lekarską, co konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego uznania, że uchwała z dnia [...] listopada 2019 roku została doręczona skarżącemu skutecznie w trybie doręczenia zastępczego;

- art. 58 w związku z art. 5, art. 7, art. 8, art. 9, art.77 § 1 kpa w związku z art. 57 ust.2 ustawy o zawodzie lekarza poprzez wadliwe przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, mimo iż z dołączonych do akt sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, że zarówno w chwili wydania uchwały, jak i podjęcia próby jej doręczenia skarżący mieszkał w miejscowości P. przy ul. Ś. [...], nie zaś w R. [...], co w konsekwencji doprowadziło do zamknięcia skarżącemu drogi do wniesienia odwołania.

W związku z powyższym skarżący wnosił o:

uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podnosił, iż uchwała z dnia [...] listopada 2019 roku została wysłana na adres widniejący w okręgowym rejestrze lekarzy – R. [...]. Adres zamieszkania skarżącego nie pozostawał aktualnym, zarówno w chwili podjęcia uchwały, jak i jej doręczenia. Powoduje to niemożność uznania przez organ za skuteczne doręczenie uchwały w trybie art. 44 kpa, bowiem próby doręczenia były podejmowane pod innym adresem, niż rzeczywisty adres zamieszkania skarżącego. Przy doręczeniu pierwszego pisma w sprawie, którym w niniejszej sprawie, wbrew treści art. 10 kpa, była uchwała Okręgowej Rady Lekarskiej z [...] listopada 2019 roku, organ powinien był ustalić rzeczywisty adres strony. Tylko bowiem skierowanie zawiadomienia na adres zamieszkania pod którym strona rzeczywiści przebywa( który nie musi się wszak pokrywać z adresem figurującym w rejestrach czy ewidencjach) może zapewnić udział strony w postępowaniu. Doręczenie zastępcze w trybie art. 43 i art. 44 kpa może być uznane za skuteczne jedynie wówczas gdy odbywa się pod aktualnym adresem zamieszkania strony.

W związku z tym, że przesyłka zawierająca uchwałę wysłana na nieaktualny adres zamieszkania, nie można było uznać, że została skutecznie jemu doręczona w trybie art. 43 i 44 kpa.

Błędnym było posłużenie się przez Okręgową Radę Lekarską w Ł. adresem zamieszkania skarżącego wskazanym w rejestrze lekarzy i dentystów. Obowiązek aktualizacji danych, nałożony inną ustawą nie może skutecznie zmieniać unormowań dotyczących doręczeń przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Skarżący odwoływał się stanowiska sądów administracyjnych orzekających w sprawach podatkowych na tle art. 165 § 2 o.p o wszczęciu postępowania o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, nie może być uznane za skutecznie doręczone w trybie art. 150 w związku z art. 165 § 4 o.p gdy zostało skierowane na adres strony znany organowi z ewidencji podatników, lecz faktycznie nieaktualny, a także gdy adresat uchybił obowiązkowi aktualizacji danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym w rozumieniu ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników( wyrok NSA z 8 września 2016 roku, syg. akt I FSK 348/15, z 18 lipca 2017 roku, syg. akt I FSK 2288/15).

Zdaniem skarżącego przedstawione stanowisko dotyczy wprawdzie postępowania podatkowego, jednak przedstawiona zasada znajduje zastosowanie per analogia do postępowania administracyjnego. Zatem oceniając skuteczność doręczenia uchwały w trybie art. 43 i art. 44 kpa organ miał obowiązek ustalenia czy adres, na który została wysłana uchwała był aktualnym adresem zamieszkania strony w chwili doręczenia korespondencji.

Skarżący wskazywał również, iż obowiązek powiadomienia organów administracji o każdej zmianie adresu powstaje tylko w toku konkretnego postępowania administracyjnego, w odniesieniu do strony( art. 41 §1 kpa) i tylko pod warunkiem, że strona zostanie obowiązku i skutkach właściwie pouczona, jak tego wymaga art. 9 kpa.

W związku z powyższym skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej uchwały.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się

z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Należy wskazać, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu była uchwała Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z [...] czerwca 2020 roku, nr [...] odmawiająca skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od uchwały Okręgowej Rady Lekarskiej w Ł. nr [...] z dnia [...] listopada 2019 roku w sprawie powołania komisji orzekającej o przygotowaniu zawodowym lekarza.

W ocenie Sądu skarga nie mogła odnieść zakładanego skutku ponieważ nie zostały wykazane, a wręcz nie były przedmiotem złożonego wniosku o przywrócenie terminu przesłanki przywrócenia terminu z art. 58 kpa.

Wniosek o przywrócenie terminu może okazać się skuteczny wtedy gdy strona nie neguje, iż faktycznie doszło do uchybienia terminu i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie.

Nie można składać wniosku o przywrócenie terminu i jednocześnie podważać skuteczność doręczenia pisma dla adresata. Fakt doręczenia pisma określonej osobie w oznaczonym miejscu i czasie może być stwierdzony wtedy kiedy jest pewne, iż otrzymała je właściwa osoba( art. 42 § 1 i art. 43 kpa)lub zostały spełnione warunki określone w art. 44 kpa. Nieskuteczne doręczenie zastępcze w ogóle nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. W tej sytuacji za datę doręczenia należy uznać dzień w którym adresat faktycznie otrzymał decyzję lub się z nią zapoznał. Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest dopuszczalne jeśli organ ustali, że decyzja w istocie została doręczona. Instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie tylko w przypadku uchybienia przez zainteresowanego określonego terminu. Jeżeli decyzja nie została doręczona, to nie płynie termin do jej zaskarżenia i w związku z tym nie ma podstaw do jego przywrócenia.

Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż ze stanowiska skarżącego jasno wynika, iż neguje on by istniały podstawy do uznania, że w dniu [...] grudnia 2019 roku w trybie art. 44 kpa została mu doręczona uchwała z [...] listopada 2019 roku, ponieważ adres wskazany w okręgowym rejestrze lekarzy i lekarzy dentystów był nieaktualny.

Artykuł 58 kpa określa cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą zostać spełnione kumulatywnie:

1)zainteresowany złożył prośbę o przywrócenie terminu;

2)uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie przez niego uprawdopodobniony;

3)prośba o przywrócenie terminu została złożona w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi;

4)zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem prośby o przywrócenie terminu.

Tak więc skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu sam musi uznać, iż uchybił terminowi i postępowanie w przedmiocie tego wniosku będzie się sprowadzać do tego czy wnioskujący uprawdopodobnił przede wszystkim brak winy w jego uchybieniu. Organ oczywiście winien sprawdzić istnienie pozostałych przesłanek z art. 58 kpa.

Należy zauważyć, iż organ uznając, iż odwołanie zostało złożone po terminie jest zobligowany w trybie art. 134 kpa do wydania rozstrzygnięcia, iż odwołanie zostało złożone po terminie. To w tamtym postępowaniu jest zobowiązany ustalić dwie okoliczności - datę doręczenia rozstrzygnięcia stronie oraz datę wniesienia odwołania. W tym postępowaniu strona ma możliwość kwestionowania doręczenia jej rozstrzygnięcia lub daty doręczenia rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym Sąd biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a w związku z art. 58 § 1 kpa orzekł jak na wstępie.