Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 346/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7 par. 2, art. 10 par. 4, art. 27 par. 1 pkt 3, 7, 8, 9, 10, par. 2, art. 29 par. 1, art. 33, art. 34, art. 59 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 6, 7 i 8
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 98 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 1031 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1025
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r. nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz skarżącej kwotę 100,- zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z [...], nr [...] oddalił zarzuty zgłoszone przez AR w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej.

Organ I instancji prowadzi egzekucję wobec AR na podstawie własnego tytułu wykonawczego z [...] nr [...], obejmującego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za [...] w kwocie [...] należności głównej. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku oraz zawiadomieniem z [...] zajęcia wynagrodzenia za pracę w A. Przedmiotowe zawiadomienia zostały doręczone zobowiązanej wraz z odpisem tytułu wykonawczego [...], natomiast bank potwierdził odbiór dokumentu w dniu [...], a pracodawca w dniu [...] W wyniku dokonanych czynności bank i pracodawca przekazali łącznie kwotę [...].

Zobowiązana pismem z [...] wniosła zarzuty na ww. postępowanie egzekucyjne, żądając jego umorzenia w oparciu o art. 34 § 4 u.p.e.a. Jako podstawę zarzutów wskazała: art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tj. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z [...] art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., tj. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a., co przejawiało się w braku podpisu, imienia i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela, art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a., co przejawiało się w braku wskazania podpisu osoby upoważnionej do działania w imieniu organu egzekucyjnego, co w konsekwencji prowadzi do uznania, że skarżonemu tytułowi nie nadano klauzuli o skierowaniu go do egzekucji administracyjnej.

Odnosząc się do zarzutów zobowiązanej organ I instancji wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] określającej zobowiązanie spadkobiercom po zmarłym MR za okres od [...] do [...] w podatku od towarów i usług. Decyzja ta została utrzymana przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...]. Organ wyjaśnił, że zobowiązana nabyła spadek z dobrodziejstwem inwentarza, jednakże okoliczność ta nie ogranicza automatycznie odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkodawcy do wysokości czynnej masy spadkowej. Zobowiązana została wezwana do uzupełnienia zarzutów w postaci przedłużenia w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wezwania spisu inwentarza lub wykazu inwentarza. Strona nie uzupełniła wezwania w wyznaczonym przez organ terminie. Organ nie miał zatem podstaw do ograniczenia egzekucji do wysokości czynnej masy spadkowej. Odnosząc się do kolejnego zarzutu organ I instancji wskazał, że realizacja stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego musi respektować zasadę celowości egzekucji. Organ wyjaśnił, że skierowanie egzekucji do udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu i własności budynku jest środkiem znacznie bardziej czasochłonnym, kosztownym i dokuczliwym niż egzekucja z rachunku bankowego czy wynagrodzenia za pracę. Organ wyjaśnił, że tytuł wykonawczy spełnia wymogi wymienione w art. 27 par. 1 ust. 7 i 10 u.p.e.a., gdyż zawiera datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela, klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej. Organ wskazał, że za ważny podpis uważa się nie tylko podpis imieniem i nazwiskiem lub podpis samym nazwiskiem, lecz także skrót podpisu, którego wystawca zwykle używa przy podpisywaniu dokumentów i który jest "godłem" jego podpisu.

AR pismem z [...] wniosła zażalenie na ww. postanowienie. Zarzuciła sankcjonowanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, pomimo braku skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej w rozumieniu art. 26 § 1 u.p.e.a. oraz wadliwości wystawionego tytułu wykonawczego, a także z uwagi na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Ponadto podniosła naruszenie art. 10 § 4 u.p.e.a. poprzez zalegalizowanie zajęcia świadczeń wyłączonych spod egzekucji oraz art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niezawarcie w tym postanowieniu uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie uznania złożonych zarzutów w części dotyczącej naruszenia przez organ egzekucyjny art. 10 § 4 u.p.e.a. Wobec powyższego, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z [...] nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W ocenie organu II instancji brak było podstaw do ograniczenia egzekwowanego obowiązku do wysokości aktywów spadku, gdyż zobowiązana mimo wezwania organu egzekucyjnego nie dochowała należytej staranności w dbałości o własne interesy. Zobowiązana nie przedłożyła wykazu inwentarza albo spisu inwentarza stanu czynnego spadku.

Organ II instancji nie podzielił stanowiska zobowiązanej w zakresie zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wyjaśnił, że organ egzekucyjny powinien mieć na uwadze konieczność jak najszybszego zaspokojenia wierzyciela. Organ wyjaśnił, że egzekucja z nieruchomości jest postępowaniem długotrwałym, kosztownym i niepewnym, ponadto egzekucja ze wskazanych przez zobowiązaną udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu i własności budynku nie gwarantuje zaspokojenia przedmiotowej należności Skarbu Państwa.

Odnosząc się do zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ar. 1 ust. 7 i 10 u.p.e.a. organ stwierdził, że z treści przepisu nie wynika, by podpis składany w imieniu wierzyciela lub organu egzekucyjnego na formularzu tytułu wykonawczego musiał być czytelny.

W kwestii pozostałych zarzutów zażalenia organ wyjaśnił, że kwestia prawidłowości dokonanych zajęć egzekucyjnych była przedmiotem rozpoznania w odrębnym postanowieniu w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. W toku tego postępowania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że organ egzekucyjny nie dopuścił się naruszenia postanowień art. 10 § 4 u.p.e.a., co szczegółowo przedstawiono w postanowieniu z [...]. Ponadto z pisma B z [...] wynika, że środki przekazane na realizację zajęcia nie pochodziły z programu Rodzina 500+ oraz Dobry Start.

Skarżąca pismem z [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. postanowienie. Zarzuciła naruszenie następujących przepisów postępowania, t.j.:

- art. 7 § 2 w zw. z art. 33 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018r., poz. 599, zwanej dalej: u.p.e.a) w zw. z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096., zwanej dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez uznanie, iż zastosowanie środków egzekucyjnych w postaci zajęcia rachunku bankowego i wynagrodzenia za pracę było prawidłowe w rozpoznawanej sprawie,

- art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. - poprzez zaakceptowanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Celno- Skarbowego z [...];

- art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. - poprzez zaakceptowanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy tytuły wykonawcze, będące postawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie spełniały wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 7

oraz art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a.;

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez ich

niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...];

- art. 7, art. 8 k.p.a., w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji dążenie wyłącznie do formalnego załatwienia sprawy, nierozpoznanie jej istoty, a także prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, naruszenie interesu skarżącej i spowodowanie po jej stronie szkody majątkowej;

- art. 10 § 4 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji zajęcie świadczenia wychowawczego pomimo ustawowego wyłączenia spod egzekucji oraz niedokonanie zwrotu nienależnie pobranych środków z tego tytułu.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i o zwrot kosztów postępowania.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe argumenty, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. I tak, zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: (1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; (2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; (3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; (4) błąd co do osoby zobowiązanego; (5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; (6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; (7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; (8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; (9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; (10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.

W niniejszej sprawie skarżąca zgłosiła następujące zarzuty: określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z [...] ( art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.), zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego ( art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a., ( art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.)

W kontrolowanej sprawie nie był sporny stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia, a mianowicie to, że skarżąca nabyła wraz ze swoimi małoletnimi dziećmi z dobrodziejstwem inwentarza spadek po zmarłym w dniu [...] mężu MR, wskutek czego jako spadkobierca wstąpiła w prawa i obowiązki zmarłego podatnika. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego decyzją z dnia [...] określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług. spadkobiercom po zmarłym MR za okres od [...] do [...] r. Decyzja ta została utrzymana przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...]. Organ I instancji wszczął egzekucję wobec AR na podstawie własnego tytułu wykonawczego z [...] obejmującego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za [...] w kwocie [...] należności głównej wraz z odsetkami. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej i wkładu oszczędnościowego w banku oraz wynagrodzenia za pracę. Następnie na skutek zarzutów zobowiązanej na prowadzone postępowanie egzekucyjne Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał skarżąca w dniu [...] do uzupełnienia zarzutów przez złożenie spisu lub wykazu inwentarza i zawiesił postępowanie egzekucyjne. Niesporne w sprawie jest, że do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie został sporządzony spis inwentarza spadkowego ani wykaz inwentarza po spadkodawcy MR. Wykaz taki został sporządzony w dniu [...] i złożony Naczelnikowi w dniu [...] z wnioskiem o umorzenie postępowania.

Przechodząc do rozpoznania zgłoszonych zarzutów za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisów art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 u.p.e.a.

Naruszenia wskazanych przepisów skarżąca dopatruje się w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego niezawierającego podpisu pracownika organu egzekucyjnego. Wymogi formalne tytułu wykonawczego zostały sprecyzowane w art. 27 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, tytuł wykonawczy zawiera m.in.: datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela (pkt 7), klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej (pkt 10). W orzecznictwie wskazuje się, że żaden przepis, a w szczególności regulacje u.p.e.a., nie nakładają obowiązku złożenia na formularzu tytułu wykonawczego podpisu czytelnego. Wobec zaś braku definicji pojęcia "podpis", należy odwołać się do potocznego rozumienia tego pojęcia, które obejmuje każdy rodzaj stale stosowanego przez daną osobę sposobu podpisywania (sygnowania) dokumentów. Niewątpliwie powinien być to podpis złożony własnoręcznie przez osobę wskazaną w tytule wykonawczym z imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. nie wynika, aby te dane miały być zamieszczone w ramach podpisu. Odmienna interpretacja tego przepisu prowadziłaby do wniosku, że także stanowisko służbowe osoby składającej podpis powinno być nakreślone własnoręcznie, co już wyraźnie wykracza poza rozumienie pojęcia "podpis". Jeśli ustawodawca uznaje, że w danym przypadku podpis musi być czytelny, wyraźnie to reguluje, jak np. w art. 89 ust. 6 pkt 5 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 1114 ) stosownie do którego, wymienione tam oświadczenie powinno zawierać m.in. "czytelny podpis składającego oświadczenie". Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 28 kwietnia 1973 r., III CZP 78/72 (Lex nr 1592), w której uznał, że w utrwalonej praktyce obrotu za ważny podpis uważa się nie tylko podpis imieniem i nazwiskiem lub podpis samym nazwiskiem, lecz także - i najczęściej - skrót podpisu ("podpis nieczytelny"), którego wystawca zwykle używa przy podpisywaniu dokumentów i który jest "godłem" jego podpisu. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 marca 2015 r., I SA/Gl 979/14 ). Znajdujący się w aktach sprawy tytuł wykonawczy odpowiada wymogom z art. 27 § 1 pkt 7 i 10 u.p.e.a. Tytuł ten zawiera bowiem w polu przeznaczonym na podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela oraz w polu przeznaczonym na klauzulę o skierowaniu go do egzekucji podpis pracownika urzędu obsługującego organ I instancji. Podpisy te, choć nieczytelne to uzupełnione pieczęcią pozwalają na bezsporne ustalenie personaliów osoby, które je złożyły.

Sąd uznał natomiast za uzasadniony zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Zauważyć tu należy, że z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wynika, iż tytuł wykonawczy powinien zawierać: treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Z przepisu tego wynika, że pojęcie "treść podlegającego egzekucji obowiązku", szczególnie w przypadku egzekucji należności pieniężnej, powinno być rozumiane szeroko. Dlatego w tym przypadku bada się czy nie doszło do zniekształcenia przedmiotu postępowania egzekucyjnego, ujawnionego w tytule wykonawczym w porównaniu do obowiązku wynikającego z decyzji organu podatkowego. Owo zniekształcenie przedmiotu postępowania egzekucyjnego może odnosić się zarówno do rodzaju egzekwowanego obowiązku, jak i innych jego parametrów, np. jak w niniejszej sprawie, zakresu odpowiedzialności zobowiązanego do stanu czynnego spadku . Bezsporne w sprawie jest, że skarżąca nabyła wraz ze swoimi małoletnimi dziećmi po zmarłym mężu MR spadek z dobrodziejstwem inwentarza. O fakcie tym Naczelnik Urzędu Skarbowego, który wystawił tytuł wykonawczy i który jest jednocześnie organem egzekucyjnym posiadał wiedzę. Wynika to bowiem z decyzji wymiarowej z dnia [...], która była podstawą podlegającego egzekucji obowiązku.

Art. 98 § 1 O.p. stanowi, że do odpowiedzialności podatkowej spadkobierców stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe. Z przyjętej w art. 98 § 1 O.p. zasady wynika, że w postępowaniu podatkowym prowadzonym w zakresie orzeczenia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spadkodawcy należy stosować wprost unormowania zawarte w przepisach od art. 1012 do art. 1024 k.c. oraz od art. 1030 do art. 1034 k.c. Na zakres odpowiedzialności za długi spadkowe w sposób bezpośredni rzutuje zatem sposób przyjęcia spadku. I tak art. 1031 § 1 k.c., stanowi, że w razie prostego przyjęcia spadku, spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe bez ograniczenia, całym majątkiem, zaś stosownie do art. 1031 § 2 k.c. przy przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza jego odpowiedzialność ulega ograniczeniu do wartości ustalonego w wykazie lub spisie inwentarza stanu czynnego spadku. W sytuacji, gdy spadkobierca nabywa spadek z dobrodziejstwem inwentarza wierzyciel nie powinien więc żądać wyegzekwowania całej należności pieniężnej nie znając wartości czynnego spadku. Jeżeli spis lub wykaz inwentarza zostanie dokonany, to zobowiązany na jego podstawie może ustalić granice ponoszonej odpowiedzialności podatkowej. Dopóki tego nie uczyni, obowiązkiem organu jest ustalenie przybliżonej wartości stanu czynnego spadku na podstawie dostępnych przez organ dowodów np. zgłoszeń nabycia spadku. W istocie w niniejszej sprawie stało się tak, że organ podatkowy posługując się tytułem wykonawczym w celu zaspokojenia wierzytelności nie zawahał się zainicjować i prowadzić postępowania egzekucyjnego mimo, że pozbawiało to skarżącą ochrony prawnej gwarantowanej w art. 1031 § 2 k.c. Organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem mimo wiedzy o przyjęciu przez zobowiązaną spadku z dobrodziejstwem inwentarza wszczął postępowanie egzekucyjne dokonując zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej i wkładu oszczędnościowego w banku oraz jej wynagrodzenia za pracę, a dopiero na skutek zarzutów zobowiązanej na prowadzone postępowanie egzekucyjne wezwał ją do złożenia spisu lub wykazu inwentarza i zawiesił postępowanie egzekucyjne. Takie działanie naruszyło zasady postępowania ujęte w art. 6, 7 i 8 k.p.a. Tym samym, w ocenie Sądu, organ egzekucyjny (będący jednocześnie wierzycielem), a następnie organ nadzoru błędnie uznali za nieuzasadniony zgłoszony w toku postępowania egzekucyjnego zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji wymiarowej (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.).

W związku z tym zasługiwał również na uwzględnienie zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.).

Jak wynika z przepisu ar. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Brzmienie art. 7 § 2 u.p.e.a. nie pozostawia wątpliwości, że zasada stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego znajduje zastosowanie jedynie wtedy gdy istnieje możliwość wyboru. Jeśli organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko jeden środek egzekucyjny, wówczas jest nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do jego stosowania. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skarżącej w banku oraz zajęcia jej wynagrodzenia za pracę. Uzyskując w sumie kwotę [...]. Były to, zwłaszcza zajęcie wynagrodzenia za pracę, w ocenie skarżącej, zbyt uciążliwe środki. Skarżąca podniosła, że jest samotną matką wychowująca dwoje małoletnich dzieci i że działania Naczelnika pozbawiły ich środków niezbędnych do codziennego funkcjonowania. Naturalnym zaś byłoby zastosowanie środków egzekucyjnych związanych z majątkiem spadkowym. W tym miejscu należy zgodzić się ze skarżącą. Gdyby bowiem organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, dokonał ustaleń co wchodzi w skład spadku na podstawie dostępnych dowodów ( o których była mowa wyżej tj. np. zgłoszeń nabycia spadku), nie byłoby konieczności zajęcia wynagrodzenia za pracę skarżącej. Jak wynika bowiem z wykazu inwentarza, w skład czynnej masy spadku o wartości [...] wchodziły środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych w wysokości [...]. Co prawda wykaz inwentarza skarżąca złożyła do akt egzekucyjnych dopiero po wydaniu zaskarżonego postanowienia ale jest on dowodem na to, że gdyby organ, który wystawił tytuł wykonawczy przeprowadził jakiekolwiek postępowanie w celu ustalenia stanu czynnego spadku nie doszłoby do naruszenia zarówno przepisu art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. jak i pkt 8 tego artykułu tj określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

W tym miejscu należy jedynie wskazać, że wbrew twierdzeniu skarżącej nie doszło do naruszenia przez organ egzekucyjny art. 10 § 4 u.p.e.a. Jak wynika z informacji B z dnia [...] (k. [...] akt egzekucyjnych) środki przekazane na realizację zajęcia nie pochodziły bowiem z programu Rodzina 500 plus oraz Dobry start.

Jak wynika z powyższego zarzuty skargi Sąd uznał za zasadne w części.

Jednakże w ocenie Sądu, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji jest na tyle istotną wadą tytułu, że nie powinno skutkować wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Co prawda organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (na co wskazuje literalnie art. 29 § 1 u.p.e.a.), to jednak ( zwłaszcza w przypadku kiedy jest również wierzycielem ) ma obowiązek zbadania z urzędu dopuszczalność egzekucji i jest zobowiązany z urzędu badać, czy tytuł zawiera wszystkie treści określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. W przypadku zaś niespełnienia tych wymogów organ ten nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, nie można mówić o skutecznym wszczęciu i prowadzeniu egzekucji. Konsekwencją powyższego stwierdzenia jest to, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny powinien był na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. umorzyć postępowanie, z uwagi na określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji tj. wobec braku wskazania w tytule wykonawczym zakresu odpowiedzialności zobowiązanej do stanu czynnego spadku.

Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy, organ egzekucyjny uwzględni argumentację przedstawioną w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.