Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 19/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Powszechny obowiązek obrony
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1-3, art. 29 ust. 3b-3c, art. 29 ust. 3e, art. 32 ust. 4, art. 59 ust. 1 pkt 5, art. 98a ust. 1, art. 98 ust. 4, art. 98a ust. 4
journal: Dz.U. 2021 poz 372
law: Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Asesor WSA Anna Dębowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. Ł. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o powołanie, w trybie ochotniczym, do pełnienia służby przygotowawczej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 19 listopada 2021 r., nr 137/2021/461, wydaną na podstawie art. 104, art. 127 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 98a ust. 4 ustawy dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 372) oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 2015 r. w sprawie służby przygotowawczej (Dz. U. poz. 449 ze zm.), Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w Sieradzu z 8 października 2021 r., nr 1144/2021 o umorzeniu w całości postępowania wobec R.Ł., syna S., urodzonego [...], w sprawie wniosku o powołanie w trybie ochotniczym do pełnienia służby przygotowawczej kształcącej na potrzeby korpusu szeregowych.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że R.Ł. złożył do Wojskowego Komendanta Uzupełnień w Sieradzu 28 maja 2021 r. wniosek o powołanie do służby przygotowawczej. Do wniosku zostało załączone m. in. zaświadczenie Starosty [...] z 7 maja 2018 r., zgodnie z którym uprawnienie skarżącego do kierowania pojazdem silnikowym w zakresie kategorii B zostało cofnięte w związku z zastrzeżeniami, co od jego stanu zdrowia. W 2012 r. zostało wydane orzeczenie lekarskie z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi o braku przeciwskazań zdrowotnych skarżącego do kierowania pojazdem w zakresie kategorii B prawa jazdy. R.Ł. do wniosku załączył również certyfikat potwierdzający uczestnictwo w regularnych treningach Krav Maga od 2018 r. oraz uzyskanie stopnia klubowego w randze Defender 2.

28 maja 2021 r. skarżący złożył wniosek o skierowanie na ponowną komisję lekarską w celu zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej z kategorii D na kategorię A. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że miał w przeszłości lekkie objawy epilepsji i z tego powodu cofnięte prawo jazdy. W 2012 r. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w wyniku przeprowadzonych badań otrzymał orzeczenie o braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Niestety z przyczyn od niego niezależnych nie posiada stosownej dokumentacji.

Wojskowy Komendant Uzupełnień w Sieradzu po przeprowadzeniu analizy wniosku o powołanie do służby przygotowawczej oraz załączonej do niego dokumentacji, mając na uwadze zapotrzebowanie Sił Zbrojnych, zgodnie z § 7 pkt 1 rozporządzenia w sprawie służby przygotowawczej skierował skarżącego do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Łodzi celem ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej.

Orzeczeniem nr [...] z 29 lipca 2021 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Łodzi uznała R.Ł. za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju z wyjątkiem niektórych stanowisk służby przeznaczonych dla Terytorialnej Służby Wojskowej (kategoria D).

Od powyższego orzeczenia skarżący odwołał się do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie, na skutek czego zostało wydane orzeczenie nr [...] z 1 września 2021 r. utrzymujące w mocy zaskarżone orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Łodzi.

Skarżący nie zaskarżył tego orzeczenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wobec ustalenia, że stan zdrowia R.Ł. nie pozwala powołać go do czynnej służby wojskowej, do której zalicza się służba przygotowawcza, Wojskowy Komendant Uzupełnień w Sieradzu wydał 8 października 2021 r. decyzję o umorzeniu w całości postępowania w przedmiocie wniosku o powołanie, w trybie ochotniczym, do pełnienia służby przygotowawczej kształcącej na potrzeby korpusu szeregowych.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. R.Ł. zarzucił organowi pierwszej instancji uchybienia polegające na: braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przez m. in. pominięcie dowodów zaoferowanych przez niego oraz nieprzeprowadzeniu dowodów niezbędnych dla prawidłowej oceny jego stanu zdrowia. Według skarżącego, wobec nieprawidłowości w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego, decyzja organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania była przedwczesna. Skarżący wskazał, że od kilku lat trenuje sporty walki. Posiada w tym zakresie stosowne certyfikaty. Nie sposób przyjąć, że osoba uprawiająca sport – Elite Krav Maga, posiadająca umiejętności walki wręcz jest nieprzydatna i niezdolna do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju.

Organ drugiej instancji uznając, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa podniósł, że w myśl ustalonych przepisami prawa kryteriów, art. 98a ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, do służby przygotowawczej może być powołana osoba, która m. in. jest niekarana za przestępstwo umyślne, posiada obywatelstwo polskie oraz odpowiednią zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia czynnej służby wojskowej. Organami właściwymi dla ustalenia zdolności do służby wojskowej dla potrzeb powszechnego obowiązku obrony, są specjalistyczne organy orzecznicze, tj. wojskowe komisje lekarskie do jakich należy Rejonowa Wojskowa Komisji Lekarska w Łodzi i Centralna Wojskowa Komisji Lekarska w Warszawie. Zgodnie z § 8 pkt 1 rozporządzenia w sprawie służby przygotowawczej wojskowy komendant uzupełnień umarza postępowanie prowadzone w sprawie powołania osoby, o której mowa w § 7, do służby przygotowawczej w przypadku negatywnego orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej. Orzeczenie wydane przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w Łodzi, podtrzymane przez organ orzeczniczy drugiej instancji, o braku zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej przez skarżącego ma charakter rozstrzygnięcia negatywnego, a Wojskowy Komendant Uzupełnień w Sieradzu związany jego treścią, zobowiązany był do umorzenia postępowania w sprawie.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ drugiej instancji podniósł, że w toku procedury naboru do służby przygotowawczej organ pierwszej instancji zlecił przeprowadzenie oceny stanu zdrowia skarżącego z uwagi na konieczność oceny, czy jego kondycja psycho-fizyczna umożliwia powołanie go do czynnej służby zdrowia. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej organami właściwymi do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej, dla osób, które wyraziły chęć pełnienia ochotniczej formy służby wojskowej, są właściwe wojskowe komisje lekarskie. Tylko orzeczenia tych wyspecjalizowanych organów, mają charakter wiążący dla wojskowych komendantów uzupełnień w zakresie oceny stanu zdrowia osób wyrażających chęć pełnienia służby wojskowej. W toku procedury orzeczniczej skarżący poddany był specjalistycznym badaniom lekarskim m. in. z zakresu neurologii i psychiatrii. Skarżący nie przedłożył żadnej dokumentacji medycznej, która potwierdzałaby jego aktualny stan zdrowia, a w szczególność brak przeciwwskazań do wykonywania obowiązków w służbach mundurowych. Za dokumentację obrazującą stan zdrowia strony, nie sposób przyjąć zaświadczenia ze Starostwa Powiatowego w Zgierzu, które odnosi się do uprawnień do kierowania pojazdem, czy certyfikat uzyskania klubowego stopnia w dyscyplinie Krav Maga. Posiadanie przez skarżącego umiejętności posługiwania się określoną techniką walki, wobec niespełniania przez niego określonego kryterium stanu zdrowia, pozostaje całkowicie bez znaczenia dla sprawy. Wobec ustalenia, że stan zdrowia skarżącego nie pozwala na powołanie go do czynnej służby wojskowej dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe. Obowiązujący przepis prawa w sposób jednoznaczny nakazywał organowi pierwszej instancji wydać rozstrzygnięcie określonej treści, w przypadku wydania przez wojskową komisję lekarską negatywnego orzeczenia o stanie zdrowia osoby ubiegającej się o przyjęcie do służby przygotowawczej.

W skardze na powyższą decyzję R.Ł wniósł o jej uchylenie w całości, rozważenie uchylenia poprzedzającej ją decyzji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania materiału dowodowego celem ustalenia, czy w świetle logicznego rozumowania, możliwe jest, aby był niezdolny do pełnienia służby przygotowawczej kształcącej na potrzeby korpusu szeregowych, w sytuacji gdy jest czynnym zawodnikiem Krav Maga od kilku lat, posiada stopień klubowy w randze Defender 2, uprawia sporty walki, a jego stan zdrowia znacznie się zmienił na przestrzeni lat;

- art 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnych ustaleń faktycznych, z pominięciem dowodów zaoferowanych przez stronę, bez jakiegokolwiek odniesienia się co do wiarygodności poszczególnych dowodów w uzasadnieniu decyzji;

- art 75 § 1 w związku z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niezwrócenie się o wydanie opinii biegłych lekarzy odpowiednich specjalności, w sytuacji gdy orzeczenia komisji były rażąco wadliwe i sprzeczne, wskazujące z jednej strony na schorzenia nieaktualne, przebyte, a z drugiej strony nieuwzględniające aktualnej sytuacji zdrowotnej skarżącego;

- art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosku dowodowego skarżącego w przedmiocie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry, biegłego lekarza specjalisty neurologa, biegłego lekarza specjalisty laryngologa, biegłego lekarza specjalisty internisty i biegłego lekarza okulisty, w celu wykazania, czy obecny stan zdrowia skarżącego wskazuje, że jest on niezdolny do pełnienia czynnej służby wojskowej w czasie pokoju;

- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w całości, w sytuacji gdy w świetle braków postępowania było to co najmniej przedwczesne, a postępowanie należało kontynuować;

- art. 15 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutu skarżącego, że organy administracji publicznej nie mogą podejmować decyzji w sposób automatyczny, gdyż istnieją podobne regulacje do art. 98 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, a to np. art. 41a ust. 4a ustawy o odpadach i organy są nadal zobowiązane do rozstrzygania spraw samodzielnie, a nie automatycznie, wyłącznie w oparciu o jeden dowód;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w mocy, w sytuacji gdy decyzję należało uchylić w całości, a sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ drugiej instancji powinien był ocenić zebrany materiał dowodowy. Nie może poprzestać wyłącznie na "przepisaniu" orzeczeń komisji lekarskich, bez żadnej weryfikacji treści w nich zawartych. Skoro bowiem skarżący od początku opisywał swoją sytuację zdrowotną, podawał, że uległa ona znacznej zmianie, to organ drugiej instancji powinien z większą dbałością i ostrożnością podejść do orzeczeń komisji. To on bowiem rozstrzyga indywidualną sprawę z zakresu administracji publicznej, a nie komisje lekarskie. Skarżący jest patriotą. Chciał zostać powołany w trybie ochotniczym do pełnienia służby przygotowawczej kształcącej na potrzeby korpusu szeregowych. W tym celu od kilku lat trenuje sporty walki. Posiada stosowne certyfikaty w tym zakresie. Zna język rosyjski i angielski. Trudno uznać, aby był nieprzydatny i niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Obowiązkiem organów było wykazanie na czym polega niemożność i w czym konkretnie przejawiają się braki fizyczne i psychiczne skarżącego. Według skarżącego z uwagi na istotne wątpliwości w zakresie orzeczeń komisji, powinien skorzystać z wiedzy specjalistycznej i powołać biegłych lekarzy. W odwołaniu skarżący zawarł stosowny wniosek dowodowy. Organ drugiej instancji w żaden sposób go nie rozpoznał. Nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącego. Skarżącemu należy dać szansę, aby mógł zdobyte z wielkim wysiłkiem umiejętności, spożytkować dla dobra Ojczyzny. Państwo Polskie nie może pozwolić sobie na utratę niewątpliwie przydatnych do służby osób. Skarżący jest osobą w pełni przygotowaną do służby przygotowawczej. Od 2018 r. trenuje sport – Elite Krav Maga. Wcześniej trenował JuJitsu. Regularnie szkoli się z zakresu obsługi noża, pałki. Walczy wręcz. Systematycznie podnosi umiejętności strzeleckie strzelając z broni krótkiej, długiej i maszynowej. Zna języki obce. Jego stan zdrowia uległ zmianie – choćby już w czasie trwania postępowania administracyjnego. Wymaga ponownej weryfikacji także przy udziale biegłych.

W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Łodzi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z 1 marca 2022 r. organ administracji wskazał, że skarżący nie wniósł skargi na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z 1 września 2021 r., nr 1791/O/2021 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i orzeczenie to jest prawomocne. Jednocześnie organ administracji oświadczył, że przychyla się do wniosku skarżącego i wyraża zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.".

Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie strony zgodnie wniosły o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym. Zaistniała zatem przesłanka, o jakiej mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a., do rozpoznania sprawy w tym trybie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu odpowiednio w całości albo w części. Sądy administracyjne nie orzekają zatem merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy.

Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola nie wykazała, aby zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu jest zasadność umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku skarżącego o powołanie do służby przygotowawczej na potrzeby kształcenia w korpusie szeregowych.

W ocenie organów administracji stan zdrowia skarżącego ustalony w postępowaniu zakończonym orzeczeniem Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z 1 września 2021 r. nie pozwala skarżącego powołać do czynnej służby wojskowej.

Według skarżącego jego stan zdrowia uległ zmianie i wymaga ponownej weryfikacji przy udziale biegłych.

Wskazać wobec tego należy, że stosownie do art. 98a ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ochotnicy posiadający uregulowany stosunek do służby wojskowej, a także inne osoby niepodlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia wojskowego, mogą pełnić na ich wniosek lub za ich zgodą służbę przygotowawczą. Zgodnie z art. 98 ust. 4 tej ustawy do służby przygotowawczej może być powołana osoba niekarana za przestępstwo umyślne, posiadająca obywatelstwo polskie, odpowiednią zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia czynnej służby wojskowej, wiek co najmniej osiemnastu lat i wykształcenie: 1) co najmniej wyższe – w przypadku kształcenia na potrzeby korpusu oficerów; 2) co najmniej średnie lub średnie branżowe – w przypadku kształcenia na potrzeby korpusu podoficerów; 3) co najmniej gimnazjalne albo podstawowe po ukończeniu ośmioletniej szkoły podstawowej – w przypadku kształcenia na potrzeby korpusu szeregowych.

Z art. 98a ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że jednym z koniecznych warunków, aby organ administracji mógł rozważyć możliwość powołania ochotnika do służby przygotowawczej jest posiadanie przez ochotnika odpowiedniej zdolności fizycznej i psychicznej do jej pełnienia.

Stosownie do art. 59 ust. 1 pkt 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej osoby, które odbywają lub pełnią służbę przygotowawczą są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej: 1) osób o nieuregulowanym stosunku do służby wojskowej w okresie, kiedy nie urzęduje powiatowa komisja lekarska; 2) żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową; 3) żołnierzy rezerwy; 4) osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy; 5) innych niż wymienione w pkt 1-4 osób, podlegających ze względu na wiek obowiązkowi służby wojskowej, które zgłosiły się ochotniczo do jej odbywania. Jak wynika z art. 29 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, osoby podlegające ze względu na wiek obowiązkowi służby wojskowej, które zgłosiły się ochotniczo do jej odbywania, do wojskowej komisji lekarskiej kieruje – z urzędu lub na wniosek tych osób – wojskowy komendant uzupełnień. Stosownie do art. 29 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne dla potrzeb orzekania przez wojskowe komisje lekarskie realizują placówki medyczne wybrane przez Ministra Obrony Narodowej. Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej osobie skierowanej oraz organowi, który skierował tę osobę do wojskowej komisji lekarskiej, przysługuje odwołanie do wojskowej komisji lekarskiej będącej organem wyższego stopnia, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia orzeczenia (art. 29 ust. 3c ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej). Zgodnie z art. 29 ust. 3b ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej doręcza się na piśmie wraz z uzasadnieniem osobie skierowanej do wojskowej komisji lekarskiej oraz organowi, który skierował tę osobę do wojskowej komisji lekarskiej. Jak stanowi art. 29 ust. 3e ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ostateczne orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest wiążące dla wojskowych komendantów uzupełnień i dowódców jednostek wojskowych.

Z przytoczony regulacji art. 29 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że organem wyłącznie właściwym do oceny zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej – służby przygotowawczej osób, które tak jak skarżący ochotniczo zgłosiły się do jej odbywania, jest wojskowa komisja lekarska (ust. 1). Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powołanej w tym trybie jest decyzją administracyjną podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 16 listopada 1995 r., SA/Gd 1655/95). Badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne dla potrzeb orzekania przez wojskowe komisje lekarskie realizują placówki medyczne wybrane przez Ministra Obrony Narodowej (ust. 3). Ostateczne orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest wiążące dla wojskowych komendantów uzupełnień i dowódców jednostek wojskowych (ust. 3e). Treść regulacji zawartej w art. 29 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ma charakter imperatywny i nie pozostawia organowi orzekającemu o powołaniu w trybie ochotniczym jakichkolwiek możliwości uznaniowego decydowania co do oceny zdolności fizycznej i psychicznej ochotnika do czynnej służby wojskowej. Nie jest zatem dopuszczalne w postępowaniu z wniosku o powołanie do służby przygotowawczej zastąpienie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej innymi dowodami, w tym opinią biegłego, jak domaga się tego skarżący. Bez orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej lub sprzecznie z nim wojskowy komendant uzupełnień nie może dokonać we własnym zakresie ustaleń, czy osoba, która ochotniczo zgłosiła się do odbywania czynnej służby wojskowej jest do niej zdolna fizycznie i psychicznie ze względu na swój stan zdrowia. Poza tym ani sąd, ani wojskowy komendant uzupełnień nie dysponuje w tym zakresie odpowiednią wiedzą.

W rozpoznawanej sprawie Wojskowy Komendant Uzupełnień w Sieradzu skierował skarżącego na jego wniosek do wojskowej komisji lekarskiej. Orzeczeniem z 29 lipca 2021 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Łodzi przeprowadziła badania skarżącego i orzekła, że jego kategoria zdolności do służby to kategoria D – Zał. 2 Grupa I – Niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla Terytorialnej Służby Wojskowej. Jako rozpoznanie Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Łodzi określiła § 74 pkt 1 (inne zaburzenia psychiczne upośledzające lub znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne rokujące poprawę) i § 65 pkt 2 (padaczka z rzadko występującymi napadami). Stwierdzenie tych schorzeń u ochotnika, który stawił się do kwalifikacji wojskowej (art. 32 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej) skutkuje kwalifikacją do kategorii D – niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej (załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach – Dz. U. poz. 258 ze zm. wydanego na podstawie art. 30a ust. 4 i 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej). Z orzeczenia tego wynika, że 22 czerwca 2021 r. wykonano badanie audiometryczne, badanie elektrokardiologiczne oraz konsultacje specjalistyczne: internistyczną, laryngologiczną, neurologiczną, psychiatryczną i okulistyczną. Rodzaj i charakter rozpoznanych schorzeń został ustalony w oparciu o zgromadzoną dokumentację i wyniki przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich specjalistycznych.

Jak wynika z akt sprawy skarżący wniósł odwołanie od orzeczenia z 29 lipca 2021 r. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie, po rozpatrzeniu tego odwołania, orzeczeniem z 1 września 2021 r. utrzymała w mocy orzeczenie z 29 lipca 2021 r. Skarżący nie skorzystał z możliwości wniesienia skargi na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z 29 lipca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich z 29 lipca 2021 r. i z 1 września 2021 r. są więc ostateczne i prawomocne (art. 16 § 1 i 3 k.p.a.). Z mocy powołanego art. 29 ust. 3e ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia te wiązały organy administracji orzekające w niniejszej sprawie.

Orzeczenie przez wojskową komisję lekarską, że skarżący jest niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej (kategoria D w rozumieniu art. 30a ust. 1 pkt 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej) jest równoznaczne z negatywnym orzeczeniem o jego zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej w rozumieniu § 8 pkt 1 rozporządzenia w sprawie służby przygotowawczej.

W takim stanie rzeczy z mocy § 8 pkt 1 rozporządzenia w sprawie służby przygotowawczej w związku z art. 29 ust. 3e i 98a ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej Wojskowy Komendant Uzupełnień w Sieradzu zobowiązany był umorzyć postępowanie prowadzone w sprawie powołania skarżącego do służby przygotowawczej. Wbrew argumentacji skarżącego organ administracji nie mógł już prowadzić dalej postępowania, którego celem miałoby być wykazanie, że skarżący jest jednak zdolny do czynnej służby wojskowej, a następnie wydanie odmiennej decyzji, która nie uwzględniałaby ostatecznych i prawomocnych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich z 29 lipca 2021 r. i z 1 września 2021 r. Podkreślić należy, że skarżący we wniosku o skierowanie na ponowną komisję lekarską przyznał, że chorował na epilepsję, a większość dokumentów w wyniku pożaru spłonęła i nie przedstawił właściwemu organowi dokumentacji pozwalającej wyciągnąć odmienne wnioski.

W świetle przedstawionych rozważań sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miały lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Brak wydania przez organ drugiej instancji postanowienia dotyczącego zawartego w odwołaniu wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych lekarzy nie stanowi uchybienia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy tym bardziej, że w tym postępowaniu przeprowadzenie takiego dowodu było niedopuszczalne. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający i został oceniony należycie przez organy administracji obu instancji.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

d.j.