Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 702/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-12-06 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług za czerwiec i sierpień 2004 r. wraz z odsetkami oraz za I, II, IV kwartał 2005 r. wraz odsetkami p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy


UZASADNIENIE

Skarżący wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż, jak wskazał, nie stać go na dodatkowe obciążenia.

W uzasadnieniu wniosku (urzędowy formularz PPF) wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego skarżący podał w dniu 30 września 2010 r., że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Aktualna wysokość dochodów skarżącego, koszty utrzymania oraz postępowania egzekucyjne prowadzone w stosunku do skarżącego, brak odpowiedniej pomocy prawnej sprawiły, że, jak wskazał skarżący, że jest on na przegranej pozycji.

Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, nie ma innych osób na utrzymaniu. Co do posiadanego majątku świadczył, że nie posiada zarówno nieruchomości, wartościowych przedmiotów oraz oszczędności. Dodał, ze mieszka w mieszkaniu "TBS P.".

Jak wynika z oświadczenia skarżącego potwierdzonego dołączonym do wniosku zaświadczeniem pracodawcy, otrzymuje on dochód w wysokości netto [...] zł, obciążony na rzecz I Urzędu Skarbowego w S. kwotą [...] zł miesięcznie.

Skarżący oświadczył, że ponoszone miesięcznie wydatki na utrzymanie (czynsz, energia elektryczna, telefon komórkowy, telefon i Internet, lekarstwa, dojazdy do pracy) stanowią kwotę ok. [...] zł miesięcznie. Dodano, że skarżący posiada wierzytelności na kwotę [...] zł oraz zobowiązania względem Targowiska i Opłaty Lokalne Sp. z o.o. w kwocie [...] zł.

Zgodnie z przepisem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Z konstrukcji tego przepisu wynika więc, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy i od tego co udowodni zależy sposób rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa jest w przytoczonych przepisach.

Ciężar dowodu takich okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a zwrotu "gdy wykaże".

Do referendarza sądowego należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Brak wskazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy wręcz uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę wniosku.

Zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa

w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego

i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

Mając na uwadze powyższe, zobowiązano skarżącego do przedłożenia:

- dokumentów potwierdzających ciążące na skarżącym zobowiązania (w szczególności wobec Spółki z o.o. Targowiska i Opłaty Lokalne, z podanymi terminami płatności),

- wykazu posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych (w tym lokat) i wyciągów z tych rachunków za okres od 1 sierpnia do 30 września 2010 r.,

- dowodów potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem w okresie ostatnich trzech miesięcy.

W/w wezwanie zostało doręczone skarżącemu w trybie art. 73 p.p.s.a. ( tzw. fikcja doręczenia) w dniu 28 października 2010 r., t.j. z upływem 14 dni od pozostawienia pisma w placówce pocztowej (awizo), a siedmiodniowy termin do złożenia dodatkowych dokumentów upłynął bezskutecznie 4 listopada 2010 r. Do dnia dzisiejszego skarżący nie ustosunkował się do w/w wezwania.

Skarżący nie przedłożył również żądanych dokumentów w drugiej zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie sprawie o sygn. akt I SA/Sz 701/10, w odpowiedzi na wezwanie tej samej treści doręczone skarżącemu osobiście 12 listopada 2010 r. Do dnia dzisiejszego nie ustosunkował się do treści wezwania.

W dniu 26 października 2010 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego stanowiące uzupełnienie skargi ("uzupełnienie pozwu"), w którym przedstawił on pismo TBS P. z[...] . o wypowiedzeniu umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w S., ul. [...] z dniem [...] r., z którego to pisma wynika, że skarżący zalegał z płatnościami czynszu i innych opłat za używanie lokalu, które przekraczało trzy pełne okresy płatności.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykazał w sposób dostatecznie przekonywujący, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie.

Wprawdzie z przedłożonego zaświadczenia wynika, że miesięczna kwota wynagrodzenia po obciążeniu jej kwotą [...] zł na rzecz urzędu skarbowego stanowi netto ok. [...] zł, to jednak stwierdzić należy, że skarżący nie wyjaśnił wszystkich wątpliwości związanych z jego sytuacją finansową i majątkową.

Po pierwsze, mając uwadze niespójność pomiędzy oświadczeniem skarżącego o wysokości ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem (ok. [...] zł), a potwierdzonym następnie zadłużeniem z tego tytułu, prawdziwość oświadczenia co do wysokości ponoszonych faktycznie wydatków budzi wątpliwości. Skarżący nie wyjaśnił ich, mimo, iż wezwanie referendarza dotyczyło również tej kwestii.

Po drugie wskazać należy, że wprawdzie wysokość otrzymywanego dochodu została potwierdzona przedłożonym zaświadczeniem, ze znajdujących się w aktach podatkowych deklaracji podatkowych wynika, że skarżący od 2007 r. deklarował w rocznych zeznaniach podatkowych dochody ze stosunku pracy w kwotach [...] zł (za 2007 rok), [...] zł (za 2008 r.), [...] zł (za 2009r.), jednak wbrew wezwaniu skarżący nie przedstawił wykazu posiadanych rachunków bankowych (w tym lokat) i wyciągów z rachunków bankowych za wskazany w wezwaniu okres okres, nie złożył również w tym zakresie żadnych wyjaśnień.

W związku z powyższym skarżący nie potwierdził braku oszczędności, a wskazać należy, że z deklaracji podatkowych skarżącego za lata 2004 i 2005 wynika, że, skarżący deklarował dochody z prowadzonej ówcześnie działalności gospodarczej w kwotach odpowiednio: [...] zł, [...] zł, co może oznaczać, że skarżący nie mając innych osób na utrzymaniu, posiada zaoszczędzone środki pieniężne. Wątpliwości tej, pomimo wezwania, skarżący nie wyjaśnił.

Skarżący nie przedstawił również dokumentów potwierdzających jego zadłużenie wobec Spółki z o.o. Targowiska i Opłaty Lokalne.

Jak już wskazano wyżej, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Informacje podane w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy jak również wynikające z przedłożonych dokumentów i dodatkowych oświadczeń nie pozwalają na dokonanie jednoznacznej i nie budzącej wątpliwości oceny rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy.

Wskazać w tym miejscu należy, jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w w/w postanowieniu z 21 grudnia 2006 r. sygn. akt I FZ 621/06 niepubl., że celem podjęcia działań wynikających z art. 255 ustawy było możliwe najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej wnioskodawcy, ponieważ art. 246 § 2 pkt 2 ustawy formułuje nieostre kryteria ocenne. Stąd szczególnie istotne jest uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych w przepisie. Art. 255 ustawy jest w tym stanie prawnym nie tylko podstawę prawną dla działań Sądu umożliwiających prawidłową ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Regulacja ta pozwala ponadto ubiegającemu się o przyznanie prawa pomocy na uzupełnienie wniosku w przypadku, kiedy okoliczności wskazane we wniosku nie okażą się wystarczające do uznania przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy za uprawdopodobnione. O ile zatem nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony w przypadku, gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości jest istotną wadą postanowienia skutkującą jego uchyleniem, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.

Stwierdzić zatem należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony, bowiem skarżący nie wykazał w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie.

Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak na wstępie.