Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1075/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 75, 77  par. 1, 80, 89  par. 2, 145  par. 1  pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie asesor WSA Agnieszka Miernik asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skargi D. K. i G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie o ustanowienie użytkowania wieczystego. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania D. K. i G. K., decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr .[...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza Gminy W. z dnia [...] września 1998 r., nr [...] o ustanowieniu na rzecz P. J., A. J., K. J., M. J., A. J., M. J., J. R., A. R., W. R., D. K. i G. K. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...] [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...](dawny nr hip. [...]).

W zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.

W dniu 5 kwietnia 2000 r. D. K. i G. K. wystąpili do Burmistrza Gminy W. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...] września 1998 r., w części dotyczącej ustanowienia prawa wieczystego użytkowania nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] [...] na rzecz P. J., A. J., K. J., M. J., A. J., M. J., J. R., A. R., W. R. – każdego w udziale 72/972 części, jako następców prawnych M. P. oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji w tej części. Jako przesłankę wznowienia postępowania wskazali art. 145 § 1 pkt 5 KPA. W uzasadnieniu podnieśli, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi, który wydał decyzję. Do wniosku została dołączona: kserokopia oświadczenia I. P. z dnia [...] października 1946 r. skierowanego do Zarządu Cmentarza [...], kserokopia świadectwa śmierci M. P. wydanego dnia [...] października 1935 r. przez Rzymskokatolicką Parafię św. [...] w W., kserokopia wyciągu z księgi umarłych Urzędu Parafialnego w Z. z dnia [...] lipca 1946 r. oraz zezwolenie na przewóz zwłok, które zostało wydane przez Starostwo N. w dniu [...] września 1946 r. Z załączonych dokumentów wnioskodawcy wywodzą, iż właścicielem nieruchomości nr hip. [...] był M. P. zmarły w Z. w dniu [...] września 1946 r., wdowiec po M. z L., nie zaś M. P., syn J. i Z. z Z., urodzony w dniu [...] stycznia 1895 roku w C., zmarły w Z. w dniu [...] czerwca 1946 r., wdowiec po M. R.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2000 r., nr [...] Burmistrz Gminy W. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...] września 1998 r.

Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza Gminy W. z dnia [...] września 1998 r. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazał, że zgodnie z zaświadczeniem wydanym przez Sąd Rejonowy dla W. z dnia [...] lutego 1998 r. prawo własności przedmiotowej nieruchomości wpisane było na rzecz M. P. w 2/3 częściach oraz A. i W. K. w 1/3 części z tytułu nabycia nieruchomości od H. S. na mocy aktu z dnia [...] sierpnia 1939 r. W dziale [...] księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości znajduje się wzmianka stwierdzająca, że po zmarłym w dniu [...] czerwca 1946 r. M. P. prawa do spadku zgłosiła siostra I. P. Do działu [...] tej księgi wpłynął dnia [...] stycznia 1962 r. wniosek wraz z postanowieniem Sądu Grodzkiego w Z. z dnia [...] lutego 1949 r., sygn. Sp. [...] o stwierdzeniu praw do spadku po M. P. na rzecz jego siostry I. P. w całości. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 1962 r. Sąd Powiatowy dla W. wyznaczył wnioskodawczyni I. P. dwumiesięczny termin do usunięcia przeszkody do wpisu zmiany tytułu własności. Postępowanie zostało pozostawione bez biegu i akta złożone do Archiwum pod nr [...], zgodnie z postanowieniem z dnia [...] marca 1962 r. Ponadto zgodnie z zaświadczeniem wydanym przez Zarząd Cmentarza Parafialnego w Z. z dnia [...] maja 2001 r. M. P. urodzony w C., mieszkający w Z., ul. [...] [...], zmarł dnia [...] czerwca 1946 r. w domu przy ul. [...] [...], zaś formalności pogrzebowe zostały załatwione przez Zakład Pogrzebowy A. O., zmarły zaś został pochowany na wyżej wymienionym Cmentarzu przy ul. [...]. Jednocześnie zgodnie z notatką służbową sporządzoną w dniu [...] lipca 2001 r. przez podinspektora M. D. z Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Gminy W. z jego wizyty w dniu [...] lipca 2001 r. w kancelarii Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem [...] w Z., w księdze zmarłych tej parafii (tom [...], str. [...], poz. [...]) figuruje zapis, iż w dniu [...] czerwca 1946 r. zmarł w Z., w willi "[...]", przy ul. [...] [...] dr M. P., syn J. i Z. Z., urodzony [...] stycznia 1935 r. w C.. Z notatki tej wynika również, iż w dniu [...] września 1946 r. w Z. nie zmarła ani jedna osoba. Z przedmiotowej notatki wynika, że M. P. został pochowany w grobowcu, bez oznaczenia miejsca jego położenia, oraz, że S. O. przedsiębiorca pogrzebowy, który zajmował się pochówkiem M. P., użyczał swojego grobowca rodzinnego do przechowywania zwłok do czasu ich przewozu w inne miejsce. Zdaniem organu analiza stanu faktycznego i prawnego sprawy wskazuje, że istniał tylko jeden dr M. P., syn J. i Z., z Z., urodzony [...] stycznia 1885 r. w C., zmarły dnia [...] czerwca 1946 roku o godzinie [...] w domu przy ul. [...] [...] w Z., pochowany na cmentarzu parafialnym w Z. przy ul. [...] [...], w grobowcu rodzinnym przedsiębiorcy pogrzebowego S. O. Natomiast z zezwolenia wydanego w dniu [...] września 1946 r. przez Lekarza Powiatowego dr T. T. wynika, że zwłoki M. P. zostały przewiezione do W. i złożone na cmentarzu na [...] do grobu nr [...], rząd [...] w kwaterze nr [...]. Jednak w ocenie organu pierwszej instancji wskazane wyżej zezwolenie zawiera błąd pisarski spowodowany najprawdopodobniej błędnym odczytaniem daty z wyciągu z księgi umarłych Urzędu Parafialnego w Z. z dnia [...] lipca 1946 r. (karat [...] tomu [...] akt) bowiem właśnie na dacie śmierci M. P. została postawiona pieczęć parafialna, a błąd w wieku zmarłego zapewne jest zwykłą pomyłką pisarską bądź błędem w obliczeniach. Odnosząc się do twierdzenia odwołujących się, iż byłym właścicielem nieruchomości nr hip. [...] był M. P., wdowiec po M. P., córce J. i S. z domu S., małżonków L., zmarłej dnia [...] października 1935 r., a nie M. P. wdowiec po M. R. należało stwierdzić, iż w akcie notarialnym kupna przedmiotowej nieruchomości przez małżonków K. i dr M. P., tego ostatniego określono jako doktora bez podania dziedziny nauki, jako zamieszkałego w W., przy ul. [...] [...], nie podając ani imion rodziców ani daty urodzenia. W związku z tym do pełnego powiązania dr M. P. z nieruchomością przy ul. [...] [...] koniecznym byłoby złożenie stosownego oświadczenia przez niego lub małżonków K. Niestety pomimo podjętych prób mających na celu ustalenie tego faktu oraz z uwagi na upływ czasu nie udało się organowi natrafić na takie dokumenty. Poza tym w okresie od 1935 r. do 1946 r. M. P. mógł się ponownie ożenić, jednak w braku znajomości daty i miejsca ślubu i z uwagi na upływ czasu nie jest możliwe ustalenie tego faktu. W odniesieniu do decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Z. z dnia [...] lipca 1960 r., na mocy której orzeczono odpowiedzialność za zaległości podatkowe ciążące na W. i A. małżonkach K., jako współwłaścicielach w 1/3 części nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] [...] z tytułu podatku od wzbogacenia wojennego, organ pierwszej instancji uznał decyzję tę za wadliwą. Podstawą odpowiedzialności podatkowej ma być art. 27 dekretu o nadzwyczajnym opodatkowaniu od wzbogacenia wojennego. Zdaniem organu dekret ten nie ma zastosowania do przedmiotowej nieruchomości. Pracownicy Urzędu Gminy W. podjęli stosowne działania mające na celu dotarcie do dokumentów, na podstawie których wydano wadliwą decyzję niestety z uwagi na upływ czasu działania organu w tym zakresie okazały się bezskuteczne. Organ pierwszej instancji ustalił również, że w 1946 r. w Z. istniały dwie parafie katolickie: Parafia pod wezwaniem [...] oraz Parafia pod wezwaniem [...] w Z. Zgodnie z pismami wydanymi przez te parafie w 1946 r. w Z. zmarła tylko jedna osoba o imieniu M. P. Był to M. P., wdowiec po zmarłej M. R. syn J. i Z. z domu Z. urodzony w C. dnia [...] stycznia 1895 r., zmarły w Z. dnia [...] czerwca 1946 r. na zapalenie mózgu na tle gruźliczym. Zgodnie z pismem Zarządu Cmentarza [...] z dnia [...] listopada 2002 r. oraz kserokopią z księgi cmentarnej (karta [...] akt) na cmentarzu tym w kwaterze [...] rząd [...] grób [...] spoczywa M. P., wdowiec po zmarłej M. R. - syn J. i Z. z domu Z. urodzony w C. dnia [...] stycznia 1895 r., zmarły w Z. dnia [...] czerwca 1946 r. Ponadto pismem z dnia 17 kwietnia 2003 r. Prezydent W. zwrócił się do D. i G. K. o przedłożenie prawomocnego postanowienia sądu o nabyciu spadku po M. P., zmarłym [...] września 1946 r. w Z., wdowcu po M. z L. oraz o podanie miejsca zawarcia związku małżeńskiego pomiędzy tymi osobami. W odpowiedzi D. i G. K. poinformowali, że nie jest im znany krąg spadkobierców po M. P. zmarłym w dniu [...] września 1946 r. Zapewnili też, że M. P. jest pochowany z ich babcią, M. z domu L. w grobie rodzinnym na [...]. Dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należało więc uznać, że żadna instytucja ani sąd nie podważała praw dr M. P., syna J. i Z. z Z. ani jego spadkobierców do nieruchomości położonej przy ul. [...] [...], hip. nr [...], zaś do 2000 r. praw tych nie kwestionowali również D. i G. K. W. i A. K. podpisując wspólnie z I. P. wniosek z dnia 7 lutego 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu także tych praw nie kwestionowali. Ponadto na obu cmentarzach: [...] i w Z. pochowana została ta sama osoba w związku z czym zwłoki musiały być przewożone z Z. do W., a zatem musiało być wystawione przez lekarza powiatowego zezwolenie na przewóz zwłok. Mimo pomyłek wyżej wymienione zezwolenie dotyczy M. P. zmarłego w Z. w dniu [...] czerwca 1946 r. Brak jest natomiast jakichkolwiek dowodów istnienia M.P. zmarłego w Z. w dniu [...] września 1946 r. tj. aktu urodzenia, zgonu czy ślubu.

Od decyzji powyższej decyzji odwołanie wnieśli D. i G. K. wyrażając niezadowolenie z postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ pierwszej instancji oraz podnosząc m.in., że organ nie ustalił w toku postępowania ile w 1946 r. w Z. było innych kościołów i związków wyznaniowych i czy mogły zachować się w nich dane dotyczące śmierci M. P.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2004 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że przedstawione przez D. i G. K. dokumenty zdaniem Kolegium nie świadczą, iż I. P. i jej następcy prawni nie byli spadkobiercami M.P. - współwłaściciela nieruchomości przy ul. [...] [...]. Organ wyższego stopnia podziela zatem stanowisko Prezydenta W. dotyczące braku przesłanek uzasadniających uchylenie decyzji z dnia [...] września 1998 r. i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu innym osobom. Analiza akt sprawy wskazuje, iż organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 7 KPA, podjął wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności przeprowadził z urzędu dowody służące ustaleniu istotnych dla sprawy okoliczności. Nie znaczy to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza iż nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony.

Jak wynika z akt sprawy D. i G. K. kwestionują fakt, iż właścicielem nieruchomości przy ul [...] [...] w W. był dr M. P., syn J. i Z. Z., wdowiec po M. R., urodzony [...] stycznia 1985 r. w C. Zdaniem odwołujących się właścicielem tej nieruchomości był M. P., wdowiec po M. z L. córce J. i S. małżonków L. Wobec powyższego błędnie ustalono grono spadkobierców, w osobach: P. J., A. J., K. J., M. J., A. J., M. J., J. R., A. R. i W. R. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ pierwszej instancji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i w oparciu o zebrany materiał dowodowy stwierdził, iż istniał jeden M. P., urodzony [...] stycznia 1885 r. w C., syn J. i Z. z Z., zmarły dnia [...] czerwca 1946 r. o godz. [...] w Z., w willi "[...]" przy ul. [...] [...]. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy podjął dodatkowe postępowanie wyjaśniające i w dniu 26 marca 2004 r. wystąpił do Burmistrza Miasta Z. czy w latach 1935-1947 były w Z. parafie inne niż katolickich związków wyznaniowych, w których mogły zachować się dane w przedmiocie ewentualnego związku małżeńskiego M. P. z M. L. córką J. i S. S. lub M. R., jak również dane dotyczące śmierci M. P. W dniu 7 kwietnia 2004 r. Kolegium otrzymało odpowiedź, że Urząd Miasta Z. nie jest w posiadaniu ani aktu urodzenia ani aktu zgonu M. P. oraz że w księgach małżeństwa nie ma żadnych informacji wnioskowanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze Jednocześnie Burmistrz Miasta Z. poinformował Kolegium, że w latach 1935 - 1947 na terenie Z. była jeszcze gmina żydowska, nie było natomiast innych cmentarzy. M. P. nie mógł być więc pochowany na innym cmentarzu w Z., ponieważ cmentarzy takich nie było. Dodatkowo organ odwoławczy skierował tożsame w treści pisma do parafii rzymskokatolickich w Z. Parafii pod wezwaniem [...] oraz Parafii pod wezwaniem [...] w Z. W odpowiedzi z dnia 5 kwietnia 2004 r. Parafia pod wezwaniem [...] poinformowała, że zgodnie z odpisem wyciągu z księgi zmarłych z dnia [...] kwietnia 2004 r. M. P. syn J. i Z. z domu Z., urodzony w C., wdowiec po M. R., zmarł dnia [...] czerwca 1946 r. w Z. Ponadto w dniu 14 kwietnia 2004 r. Parafia pod wezwaniem [...] w Z. nadesłała informację, że w księgach parafialnych nie figuruje nazwisko P. ani M. R. Brak jest zatem dowodów świadczących, iż w Z. w latach 1946-1947 zmarł więcej niż jeden M. P. Należało więc uznać, że w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym zostały podjęte wszelkie kroki mające na celu weryfikację tożsamości właściciela przedmiotowej nieruchomości. Niestety z uwagi na fakt, że w toku postępowania skarżący nie przedstawili dowodów potwierdzających ich stanowisko, a dodatkowo upływ czasu od przedmiotowych wydarzeń jest znaczny, niektóre z wątpliwości nie zostały rozwiane i poparte dowodami.

W dniu 30 czerwca 2004 r. D. i G. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2003 r., żądając uchylenia zaskarżonych decyzji. W skardze zarzucili naruszenie przez organy art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 KPA poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i mało wnikliwą jego ocenę. W uzasadnieniu wskazali, że z zaświadczenia Zarządu Cmentarza Parafialnego w Z. wynika, iż M. P. urodzony dnia [...] stycznia 1895 r. w C., mieszkający w Z. przy ul. [...] [...], zmarł w dniu [...] czerwca 1946 r. w Z. i został pochowany na tymże Cmentarzu. Jednakże brak w tym zaświadczeniu jakiejkolwiek wzmianki o ekshumacji i przetransportowaniu zwłok zmarłego w inne miejsce pozwala stwierdzić, że zwłoki te nadal znajdują się na cmentarzu przy ul. [...] w Z. Jest rzeczą niemożliwą do przyjęcia, że fakt zabrania zwłok z tego cmentarza nie został odnotowany w dokumentacji cmentarnej. Takie ustalenie wydaje się być najzupełniej zasadnym w świetle tego zaświadczenia i dla jego obalenia niezbędnym jest przeprowadzenie dowodu wykazujące jego niezasadność. Organy obu instancji, zdając sobie sprawę z przedstawionej wyżej okoliczności, pragną wyjaśnić to w taki sposób, że zwłoki M. P. na podstawie zezwolenia wydanego w dniu [...] września 1946 r. przez Lekarza Powiatowego dr T. T. zostały przetransportowane do W. i pochowane na Cmentarzu [...]. Jednakże takie wyjaśnienie nasuwa, w świetle treści tegoż zezwolenia, zasadnicze wątpliwości. W zezwoleniu tymże, skierowanym do przedsiębiorcy pogrzebowego S. O., dr T. zezwala na przewóz zwłok M. P. lat [...], zmarłego w Z. dnia [...] września 1946 r. na gruźlicę płuc. Nietrudno zauważyć, że zaświadczenie to nasuwa zasadniczą wątpliwość co do tego, czy dotyczy ono M. P. urodzonego [...] stycznia 1885 r. i zmarłego [...] czerwca 1946 r., jak wynika to z pism parafii [...] w Z., na zapalenie mózgu. Tak istotnych różnic co do wieku zmarłego, daty i przyczyny zgonu nie można wyjaśnić jedynie pomyłką dr T. Byłoby to bowiem stanowisko całkowicie dowolne i oparte na przypuszczeniach, a nie na rzeczowej ocenie materiału dowodowego. Nie wyjaśnia tego także notatka służbowa inspektora M. D., który ustalił, iż w dniu [...] września 1946 r. w Z. nie zmarła ani jedna osoba. Ograniczenie ustaleń jedynie do dnia [...] września 1946 r. znacznie zawęża ich zakres. Nie można bowiem wykluczyć, że zgon M. P. nie został zgłoszony w dniu zgonu, lecz później, a nawet w W., po przewozie zwłok, który nastąpił trzy dni później. Jednakże najistotniejszą okolicznością, konieczną do ustalenia w sprawie, było wyjaśnienie, co działo się ze zwłokami M. P. zmarłego [...] czerwca 1946 r. do chwili ich rzekomego przetransportowania po dniu [...] września 1946 r. do W., a więc przez trzy miesiące. Wyjaśnienie tej okoliczności wydaje się być podstawowe dla stwierdzenia, czy M. P., który zmarł [...] czerwca 1946 r. jest tym M. P., który na podstawie zezwolenia dr T. T. został przewieziony do W. i pochowany na Cmentarzu [...], czy też zezwolenie to dotyczyło innej osoby o tym samym nazwisku. Zdaniem organów, J. P. po śmierci w dniu [...] czerwca 1946 r. został pochowany w grobowcu rodzinnym przedsiębiorcy pogrzebowego S. O., a po uzyskaniu zezwolenia dr T. ekshumowany i przewieziony do W. Wyjaśnienie takie nasuwa przede wszystkim wątpliwości natury proceduralnej. Zostało ono bowiem poczynione wyłącznie na podstawie notatki służbowej podinspektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Gminy W. M. D. sporządzonej w dniu [...] lipca 2001 r., przy czym nie bardzo wiadomo co było podstawą takiego ustalenia. Taki sposób poczynienia zasadniczych dla wyjaśnienia sprawy okoliczności, narusza. zasady przeprowadzania dowodów w postępowaniu administracyjnym. Notatka służbowa pracownika organu prowadzącego postępowanie administracyjne stwierdzająca tak zasadnicze okoliczności, które zostały ustalone w sposób nie podlegający żadnej kontroli, nie może być uznana za dowód. Taki sposób gromadzenia materiału dowodowego jest wadliwy w świetle art. 77 KPA. Wątpliwości te nie mogą dotyczyć M. P. zmarłego [...] września 1946 r., albowiem w tym wypadku sytuacja jest jasna: zwłoki jego zostały niezwłocznie, po uzyskaniu zezwolenia lekarza powiatowego, przewiezione do W. i pochowane na Cmentarzu [...]. Przy takim, jak przyjęte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., wyjaśnieniu losów zwłok M. P. przez trzy miesiące, do chwili ich przewozu do W., pozostaje dodatkowo istotna sprzeczność z informacją Zarządu Cmentarza w Z., który zaświadcza, iż M. P. pochowany jest na tym cmentarzu. Skoro bowiem M. P. zmarły [...] czerwca 1946 r. jest pochowany na tym cmentarzu, to, nie mógł być w dniu [...] września 1946 r. lub później, przewieziony do W. i pochowany na Cmentarzu [...]. Poza tym w aktach sprawy brak jest aktu zgonu M. P., a więc dokumentu o charakterze podstawowym. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy skierował do Burmistrza Miasta Z. prośbę o nadesłanie aktu zgonu M. P. i uzyskał odpowiedź, że Urząd Miasta Z. nie dysponuje takim aktem zgonu. Poprzestanie wyłącznie na takiej odpowiedzi jest, co najmniej, niewystarczające i wskazuje nadal na domniemania. A przecież bezspornym jest, że po M. P. prowadzone było postępowanie spadkowe w Sądzie Grodzkim w Z. Zatem w aktach tych musi znajdować się akt zgonu. Wystarczyło zatem poprosić o odpowiednią dokumentacje archiwalną tego sądu, aby uzyskać stosowne dokumenty. Odpis zupełny aktu zgonu M. P. urodzonego [...] stycznia 1895 r. w C. zmarłego [...] czerwca 1946 r. w Z. uzyskali natomiast wnioskodawcy. Z tego odpisu wynika, że zmarły był wdowcem po M. P. Ze znajdującego się natomiast w aktach sprawy świadectwa śmierci wydanego w 1935 r. przez Parafię św. [...] w W. M. P. zmarłej [...] października 1935 r. wynika, że M. P. była córką J. i S. małż. L. Jeżeli wobec tego w chwili śmierci M. P. był wdowcem po M. P. to jedyny dokument znajdujący się w aktach sprawy, pozwalający ustalić tożsamość M. P., wskazuje, iż była nią M. L. Pozostaje to w zasadniczej sprzeczności z ustaleniem obu organów, że M. P. jest wdowcem po M. R. Nie mogą to być zatem te same osoby.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Zasada prawdy materialnej, o której mowa w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwaną dalej KPA) i stanowiące jej rozwinięcie przepisy, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 KPA wskazują reguły według których należy prowadzić postępowanie wyjaśniające, spełniające zasady rzetelnej procedury. Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że organ administracji publicznej ma obowiązek ustalić, po pierwsze - jakie okoliczności faktyczne mają dla sprawy istotne znaczenie, po drugie – z jakich środków dowodowych należy skorzystać, aby doprowadzić do wszechstronnego i niebudzącego wątpliwości ich wyjaśnienia. Dopiero spełnienie tych warunków, tj. określenie z urzędu przedmiotu i zakresu postępowania dowodowego, z uwzględnieniem inicjatywy dowodowej stron umożliwi zgromadzenie niezbędnych dowodów, ich rozpatrzenie oraz całościową ocenę, czy istotne dla sprawy okoliczności zostały dokładnie i wszechstronnie wyjaśnione, w stopniu pozwalającym na załatwienie sprawy.

Dokonując kontroli przeprowadzonego przez organy obu instancji postępowania dowodowego przez pryzmat wskazanych wyżej przepisów Sąd uznał, że w sprawie zostały wyjaśnione, w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, ale w stopniu niewystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza Gminy W. z dnia [...] września 1998 r.

Z uzasadnienia wniosku D. i G. K. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Burmistrza Gminy W. z dnia [...] września 1998 r. wynika, że przesłankę wznowienia postępowania stanowiły nowe okoliczności i dowody, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 KPA w postaci: oświadczenia I. P. z dnia [...] października 1946 r., świadectwa śmierci M. P. z dnia [...] października 1935 r., wyciągu z księgi umarłych z dnia [...] sierpnia 1946 r., zezwolenia na przewóz zwłok z dnia [...] września 1946 r., z których miało wynikać, że dawnym współwłaścicielem 2/3 nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] [...] był M. P. wdowiec po M. z domu L. zmarły w Z. w dniu [...] września 1946 r. na zapalenie płuc, a nie M. P., syn J. i Z. Z., wdowiec po M. R. zmarły w Z. w dniu [...] czerwca 1946 r., po którym dziedziczyła w całości siostra I. P. oraz jej spadkobiercy – nabywcy prawa współużytkowania wieczystego na podstawie kwestionowanej decyzji.

W toku prowadzonego postępowania wznowieniowego Prezydent W. ustalił, że dr P. M. syn J. i Z. Z., wdowiec po M. R. urodzony [...] stycznia 1885 r. w C. zmarł w dniu [...] czerwca 1946 r. na zapalenie mózgu na tle gruźliczym w Z. i tam też został pochowany na cmentarzu przy ul. [...] w październiku 1946 r. (zaświadczenie z dnia [...] maja 2001 r., notatka służbowa z dnia [...] lipca 2001 r., wyciąg z księgi umarłych z dnia [...] listopada 2002 r.). Spadek po nim odziedziczyła w całości siostra I. P. (postanowienie Sądu Grodzkiego w Z. z dnia [...] lutego 1949 r.). Poza tym ustalono, że w dniu [...] września 1946 r. w księdze umarłych "[...]" tom [...] prowadzonej przez Parafię Rzymsko-Katolicką pod wezwaniem [...] w Z. brak zapisu o śmierci jakiejkolwiek osoby (notatka służbowa z dnia [...] lipca 2001 r.). Oświadczenia złożone przez Zarząd Cmentarza [...] z dnia [...] listopada 2002 r., Parafię Rzymsko-Katolicką [...] Św. [...] w Z. z dnia [...] listopada 2002 r. i Parafii Rzymskokatolickiej Św. [...] w W. z dnia [...] marca 2003 r. nie potwierdziły faktu śmierci M. P. wdowca po M. L. Archiwum Urzędu Stanu Cywilnego W. nie potwierdziło danych dotyczących M. P. (pismo z dnia 10 kwietnia 2004 r.). Wobec braku dokumentów dotyczących wydanej przez Lekarza Powiatowego zgody z dnia [...] września 1946 r. na przewóz zwłok (pismo Archiwum Państwowego w K. z dnia 24 lipca 2001 r.) organ nie był w stanie wyjaśnić źródła danych zawartych w tym dokumencie, dotyczących M. P. wdowca po M. L. Wobec braku informacji o dacie i miejscu ślubu nie udało się również ustalić okoliczności dotyczących związków małżeńskich których jedną ze stron był M. P. (pismo Archiwum USC W. z dnia 10 kwietnia 2004 r.).

Prezydent W. nie ustalił jednak, czy dr M. P. współwłaściciel 2/3 części nieruchomości przy ul. [...] [...], wskazany w zaświadczeniu Sądu Grodzkiego w W. sporządzonym na dzień [...] stycznia 1949 r. to ta sama osoba co M. P. syn J. i Z. Z., wymieniony w postanowieniu Sądu Grodzkiego w Z. z dnia [...] lutego 1949 r.

Okoliczność ta miała podstawowe znaczenie dla sprawy, ponieważ przesłanka wznowienia postępowania na którą powołują się G. i D. K. opiera się na twierdzeniu, iż w postępowaniu zakończonym decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...] września 1998 r. prawo użytkowania wieczystego nie powinno być ustanowione na rzecz P. J., A. J., K. J., M. J., A. J., M. J., J. R., A. R., W. R. (spadkobierców I. P.), z tego względu, że osoby te nie są spadkobiercami po M. P. - dawnym współwłaścicielu nieruchomości oznaczonej nr hip [...].

W takim przypadku niezbędne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w oparciu o dowody z dokumentów potwierdzających stan prawny przedmiotowej nieruchomości (aktu nabycia nieruchomości z dnia [...] sierpnia 1939 r., który znajduje się w posiadaniu D. K. – oświadczenie złożone Sądowi na rozprawie w dniu 19 października 2006 r., a którego brak w aktach sprawy, akt księgi wieczystej Kw nr [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości) i dokumentów sprawy o stwierdzenie nabycia spadku po M. P. synu J. i Z. Z., a także dokumentów dotyczących wymiaru podatku od spadku po M. P. współwłaścicielu 2/3 przedmiotowej nieruchomości (zaświadczenie Urzędu Skarbowego w W. dnia [...] czerwca 1949 r.). Dla wyjaśnienia wątpliwości związanych ze stanem cywilnym M. P. koniecznym było przeprowadzenie dowodów z akt stanu cywilnego nie tylko znajdujących się w Urzędzie Stanu Cywilnego właściwym dla miejsca zgonu osoby zmarłej (Z.), lecz również z akt stanu cywilnego posiadanych przez Urząd Stanu Cywilnego właściwy dla W.(Prezydent W. podaje, że M. P. zamieszkiwał przed wojną w W. przy ul. [...] [...]). We wskazanych wyżej urzędach należy również zasięgnąć informacji na temat M. R. Postępowanie wyjaśniające ma bowiem zmierzać do ustalenia, czy M. P. był dwukrotnie żonaty – pierwszy raz z M. z domu L., drugi raz z M. R. (na rozprawie sądowej uczestnik postępowania M. J. oświadczył, że jego wuj M. P. był dwukrotnie żonaty i dwukrotnie też owdowiał) oraz wyjaśnienia kiedy zmarła druga żona M. P. i czy była nią M. R.

Trzeba również zwrócić uwagę na fakt, że istniejące w sprawie wątpliwości, w szczególności dotyczące stanu cywilnego M. P. i jego małżonki (małżonek) nie zostały wyjaśnione z udziałem wszystkich stron postępowania, tj. spadkobierców po I. P. oraz W. i A. K. Osoby te mogą przecież posiadać wiadomości niezbędne dla wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności (przede wszystkich dotyczące danych osobowych wspólnych dla "obydwu M. P.", które wyjaśniłyby spór co do, czy są to dwie różne osoby). W tej sytuacji organ winien rozważyć przeprowadzenie rozprawy z udziałem wszystkich stron postępowania (art. 89 § 2 KPA), celem wyjaśnienia i uzgodnienia ich stanowiska w spornych dla sprawy kwestiach.

Dopiero przeprowadzenie tych dowodów pozwoli na ustalenie, czy wskazany przez D. i G. K. M. P. wdowiec po M. z L. zamieszkały - według ustaleń organu - w W. przy ul. [...] [...], zmarły w wieku [...] lat w Z. w dniu [...] września 1946 r. na gruźlicę płuc, pochowany w grobie rodzinnym na Cmentarzu [...] wraz ze swoją żoną M. z L., a babką skarżących, to ta sama osoba, co dr M. P. syn J. i Z. Z., urodzony w C. w dniu [...] stycznia 1885 r., wdowiec po M. R., zamieszkały w Z. przy ul. [...] [...], zmarły w wieku [...] lat w Z. na zapalenie płuc na tle gruźliczym, pochowany na Cmentarzu [...] w kwaterze [...] rząd [...] grób [...].

Wobec wskazanych wyżej uchybień należało uznać, że w niniejszej sprawie zostały naruszone przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 KPA, a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wskazane wyżej wątpliwości i niedostatki postępowania wyjaśniającego nie zostały zauważone i wyjaśnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w postępowaniu odwoławczym, dlatego też naruszenia wskazanych wyżej przepisów obciążają również i decyzję tego organu.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.