Wyrok NSA, sygn. akt V SA 654/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 627  Cudzoziemcy, repatrianci, nabycie nieruchomości przez cudzoziemca
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Administracyjne postępowanie
Policja
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3-4, art. 82 ust. 4
journal: Dz.U. 1997 nr 114 poz. 739
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach.
article: art. 31 ust. 3, art. 51 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Teza: Przy pozyskiwaniu wiadomości w celu wydania przez właściwego komendanta wojewódzkiego policji opinii o której mowa w art. 82 ust. 4 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach /Dz.U. nr 114 poz. 739 ze zm./, wyznacznikiem winna być zasada aby wkroczenie w prawa jednostki odbywało się tylko o tyle, o ile jest to konieczne w demokratycznym państwie i aby odbywało się w celach wskazanych w samej Konstytucji, w tym wypadku "dla ochrony bezpieczeństwa lub porządku publicznego" /art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, uszczegółowiony w tym zakresie przez art. 13 ust. 1 pkt 3-4 ustawy o cudzoziemcach/. Ponadto w takiej sytuacji zastosowanie będzie miał również art. 47 Konstytucji RP przewidujący ochronę prywatności, odniesiony do "każdego" oraz art. 51 ust. 2 stwierdzający, iż "władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach, niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym".

TEZY

Przy pozyskiwaniu wiadomości w celu wydania przez właściwego komendanta wojewódzkiego policji opinii o której mowa w art. 82 ust. 4 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach /Dz.U. nr 114 poz. 739 ze zm./, wyznacznikiem winna być zasada aby wkroczenie w prawa jednostki odbywało się tylko o tyle, o ile jest to konieczne w demokratycznym państwie i aby odbywało się w celach wskazanych w samej Konstytucji, w tym wypadku "dla ochrony bezpieczeństwa lub porządku publicznego" /art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, uszczegółowiony w tym zakresie przez art. 13 ust. 1 pkt 3-4 ustawy o cudzoziemcach/. Ponadto w takiej sytuacji zastosowanie będzie miał również art. 47 Konstytucji RP przewidujący ochronę prywatności, odniesiony do "każdego" oraz art. 51 ust. 2 stwierdzający, iż "władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach, niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym".


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Dinh Duc T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 30 stycznia 2001 r. (...) w przedmiocie negatywnej opinii w sprawie wydania karty czasowego pobytu - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dinh Duc T. obywatel Wietnamu złożył skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji z 30 stycznia 2001 r. (...), utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z 18 grudnia 2000 r. (...), mocą którego negatywnie zaopiniowano wniosek Skarżącego, który ubiega się przedłużenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Przyczyną negatywnej opinii była okoliczność, że w 1999 r. wszczęto przeciw Skarżącemu postępowanie karne jako podejrzanemu o dokonanie przestępstwa z art. 292 par. 1 Kk /w magazynie należącym do Skarżącego odnaleziono część odzieży skradzionej innemu obywatelowi Wietnamu/. Skarżącemu postawiono zarzut paserstwa, sprawa karna nie jest jeszcze załatwiona.

Skarżący jest żonaty z obywatelką polską, własnych dzieci nie ma, wspólnie z żoną wychowuje dwójkę jej dzieci. W skardze podnosi, iż opinia nie uwzględnia elementów humanitarnych i konieczności ochrony rodziny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do sprawowania kontroli nad aktami organów administracji w zakresie ich zgodności z prawem /tak prawem materialnym, jak i zastosowaną procedurą/.

Postępowanie o wydanie pozwolenia na pobyt czasowy wymaga zasięgnięcia opinii właściwego komendanta wojewódzkiego policji /art. 82 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach/. Opinia ta ma dotyczyć kwestii, które wchodzą w zakres działań policji i które są przydatne dla organów do których należy orzekanie w sprawie wydania lub odmowy wydania karty czasowego pobytu, m.in. z punktu widzenia ochrony ładu i porządku publicznego i perspektyw jakie - z tego punktu widzenia - wiążą się z zalegalizowanym na czas oznaczony pobytem cudzoziemca.

Każda opinia zawiera warstwę faktów i warstwę ocen. Tym sposobem ustawodawca zmierza do uzyskania przez organ orzekający wiedzy o zdarzeniach, które nie są mu znane a które znać może policji z uwagi na zakres swoich kompetencji i o prognozach bezkonfliktowego zamieszkania w Polsce przez cudzoziemca - z perspektywy policji. Sfera faktów dotyczy zdarzeń, a więc okoliczności obiektywnie istniejących, sprawdzalnych. Oceny zawierają natomiast stwierdzenia, które nie podlegają pełnej obiektywizacji i zależą od wyznawanej aksjologii, są w bardziej znaczącym stopniu narażone na zarzut subiektywizmu, są mniej sprawdzalne.

Obie sfery /faktów i ocen/ muszą przy tym dotyczyć zagadnień mieszczących się w zakresie celów i zadań policji, tak, jak są one ujęte w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./. Ustawa ta przewiduje, że zadania policji dotyczą: ochrony życia i zdrowia oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienia spokoju w miejscach publicznych oraz środkach transportu, wykrywania przestępstw i wykroczeń, a także zapobieganiu tym przestępstwom i wykroczeniom, jak również zjawiskom kryminogennym, zapobiegania zjawiskom kryminogennym. Jak widać, zadania policji odnoszą się do istniejących i dopiero grożących zamachów, przestępstw, wykroczeń oraz grożących tymi zjawiskami patologii społecznych. Jest oczywiste, że wszelkie czynności policji w tym zakresie /rozdział 3 cytowanej ustawy/, a zwłaszcza pozyskiwanie informacji o osobie zdaniem policji stwarzającej zagrożenie, mocno wkracza w sferę prywatności i musi być dlatego ograniczone do niezbędnego minimum, określanego celem uzyskiwania informacji.

Wymaga tego konstytucyjna /art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej/ zasada proporcjonalności ingerencji władzy w konstytucyjnie chronione prawa i wolności jednostki. Gdy idzie o pozyskiwanie wiadomości w celu sformułowania opinii, jaką ustawowo ma wyrażać policja, wyznacznikiem aktywności policji jest zasada, aby wkroczenie w prawa jednostki odbywało się tylko o tyle, o ile jest to konieczne w demokratycznym państwie i aby odbywało się w celach wskazanych w samej Konstytucji, w tym wypadku "dla ochrony bezpieczeństwa lub porządku publicznego" /art. 31 ust. 3 Konstytucji, uszczegółowiony w tym zakresie przez art. 13 ust. 1 pkt 3-4 ustawy o cudzoziemcach/.

Wskazać należy w tym miejscu także art. 47 Konstytucji - przewidujący ochronę prywatności, odniesiona do "każdego" oraz art. 51 ust. 2 stwierdzający, iż "władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach, niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym". /Przepis ten ogranicza wprawdzie zakres swego działania do "obywateli", jednakże jest bardzo wątpliwe, czy powiodłaby się próba obrony poglądu o jego wyłączeniu w stosunku do cudzoziemców podlegających polskiej jurysdykcji/.

Stanowisko policji /wyrażone w postaci zaskarżalnego postanowienia/ ogranicza się do podania do informacji, iż aplikant jest podejrzany o dokonanie przestępstwa przeciw mieniu. Opinia ta w tym zakresie zawiera więc tylko warstwę faktów. Opinia - sformułowana przez Komendanta Policji jako istnienie na obecnym etapie sprawy przesłanek do przyjęcia, iż Skarżący stanowi zagrożenie dla ładu i porządku /art. 13 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach/ - nie wykracza poza niezbędny cel: a mianowicie dostarczenie organowi administracji przesłanek koniecznych i wystarczających do wydania decyzji w kwestii czasowego pobytu. Do tego wystarcza podanie informacji o fakcie toczącego się postępowania karnego.

Zaskarżone postanowienie zajmuje stanowisko, iż względy humanitarne i ewentualne uwzględnienie aspektów życia rodzinnego Skarżącego powinno być uwzględniane w ramach decyzji odnoszącej się do legalizacji pobytu cudzoziemca. Zaskarżone postanowienie jasno i bez zbędnej stygmatyzacji wskazuje podstawy swego rozstrzygnięcia i dostarcza niezbędnego materiału organowi który ma wykorzystać opinię. Zaznaczyć należy, że organ ów ma powinność samodzielnego dokonania oceny przesłanek pojawiających się na tle sprawy i opinia /niezależnie od jej treści/ jest tylko jednym elementem, nie wiążącym co do kierunku rozstrzygnięcia. Na marginesie zauważyć należy, że nietrafny jest zarzut skargi, jakoby w zaskarżonej decyzji nie podano prawnej podstawy postanowienia. Zaskarżone postanowienie nie wykazuje uchybień co do prawa materialnego i zastosowanej procedury.

W tej sytuacji, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało skargę oddalić.