Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1743/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6292 Przymusowy zarząd państwowy
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17  pkt 2  lit. a i  lit. b
journal: Dz.U. 1958 nr 11 poz 37
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym.
article: art. 190
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2018 r. sprawy ze skarg Gminy Miasta G. i "C." [...] S.A. w G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej na rzecz Gminy Miasta G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. zasądza od Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej na rzecz "C." [...] S.A. w G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], uchylił wcześniejszą swoją decyzję z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Żeglugi i Gospodarki Wodnej z dnia [...] października 1959 r., w przedmiocie przejścia na własność Państwa nieruchomości położonych w [...] przy ul. [...], oznaczonych hipotecznie [...], [...] i [...].

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Orzeczeniem z dnia [...] października 1959 r. Minister Żeglugi i Gospodarki Wodnej orzekł o przejściu na własność Państwa nieruchomości położonych w [...] przy ul. [...], oznaczonych jako parcele nr [...] i [...] (księga hipoteczna [...] tom [...] wykaz [...]), nr [...] (księga wieczysta [...] tom [...] wykaz [...]) oraz nr [...], zapisana w księdze wieczystej [...] tom [...] wykaz [...], stanowiących własność P. [...] S.A. w [...] w likwidacji, znajdujących się w faktycznym władaniu P. [...] – [...].

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia z dnia [...] października 1959 r. wystąpiło P. [...] S.A.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Żeglugi i Gospodarki Wodnej z dnia [...] października 1959 r. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją tego samego organu, z dnia [...] września 2004 r., nr [...].

Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 966/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję z dnia [...] września 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2004 r. wskazując, że organ nadzoru nie wyjaśnił należycie czy przejęta nieruchomość mogła być objęta uregulowaniami dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1304/05 oddalił skargi kasacyjne od powyższego wyroku, uznając jednak za usprawiedliwiony zarzut błędnej wykładni art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz.U. z 1958, Nr 11, poz. 37 dalej jako "ustawa" albo "ustawa z dnia 25 lutego 1958 r."

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia z dnia [...] października 1959 r. wskazując, że przedmiotowe parcele nr [...], [...] i [...] pozostawały we władaniu D. [...], a następnie – P. [...] bez podstawy prawnej, albowiem w szczególności nie zostały zajęte na podstawie przepisów dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej sprostował ww. decyzję poprzez zastąpienie w opisie orzeczenia słów - "oznaczonych hipotecznie [...] i [...]", słowami - "oznaczonych hipotecznie [...], [...] i [...]".

Pismem z dnia 21 grudnia 2012 r. P. [...] Spółka Akcyjna złożyło wniosek o uzupełnienie ww. decyzji z dnia [...] listopada 2012 r., o rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia w części dotyczącej nieruchomości ozn. jako parcela nr [...] obj. [...].

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił uzupełnienia ww. decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że pominięcie w treści sentencji w opisie przedmiotu orzeczenia z dnia [...] października 1959 r. stanowi błąd nieistotny, który podlega sprostowaniu w drodze postanowienia - jako oczywista omyłka.

Pismem z dnia 1 lutego 2013 r. P. [...] Spółka Akcyjna złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że organ naczelny błędnie ustalił, że przekazanie przedmiotowej nieruchomości P. [...] nie stanowiło tytułu prawnego, który wyłączałby przejście nieruchomości na własność Państwa w trybie art. 17 pkt 2 lit. b ustawy. W powyższym wniosku zarzucono organowi również niezastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA z dnia 10 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1304/05.

Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. w całości oraz:

1. stwierdził wydanie z naruszeniem prawa orzeczenia z dnia [...] października 1959 r. w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa części parceli nr [...] obj. [...], obecnie stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], ark. mapy [...], jedn. ewid. [...], o powierzchni [...] ha, zajętą pod drogę publiczną - ulicę [...];

2. stwierdził nieważność orzeczenia z dnia [...] października 1959 r. w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa części parceli nr [...] obj. [...], obecnie stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], ark. mapy [...], jedn. ewid. [...], o powierzchni [...] ha;

3. w pozostałym zakresie odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] października 1959 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z treścią pisma Urzędu Miasta [...] z dnia 11 sierpnia 2011 r. wywłaszczona nieruchomość obejmuje aktualnie teren następujących działek ewidencyjnych: parcela nr [...] o pow. [...] m2 - stanowi teren działek nr [...] i [...], karta mapy [...], parcela nr [...] o pow. [...] m2 - stanowi teren działek nr [...], [...] i część działki nr [...], karta mapy [...], parcela nr [...] o pow. [...] m2 - stanowi teren działek nr [...],[...] i [...], karta mapy [...], parcela nr [...] o pow. [...] m2 - stanowi teren działek nr [...] i [...], karta mapy [...]. Z załączonego do ww. pisma wypisu z rejestru gruntów wynika, iż: działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] i [...], objęte księgą wieczystą nr [...], stanowią własność Gminy Miasta [...], w użytkowaniu wieczystym spółki P. [...] Spółka z o.o., działki ewidencyjne nr [...], [...], objęte księgą wieczystą nr [...], stanowią własność Gminy Miasta [...], działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], objęte księgą wieczystą nr [...], stanowią własność Gminy Miasta [...].

Organ podniósł, że powyższe ustalenia Urzędu Miasta [...] pozostają aktualne także w chwili obecnej, znajdując potwierdzenie w treści ksiąg wieczystych nr [...], nr [...] oraz nr [...]. Minister podkreślił, że stronami niniejszego postępowania nadzorczego są Miasto [...] - obecny właściciel ww. nieruchomości, P. [...] S.A. jako poprzedni właściciel znacjonalizowanej nieruchomości oraz P. [...] Sp. z o.o. - obecny użytkownik wieczysty nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] i [...], objęte księgą wieczystą nr [...].

Minister wskazał, że przedmiotowe orzeczenie z dnia [...] października 1959 r. zostało wydane w trybie przepisu art. 17 pkt 2 lit. b ustawy, która miała charakter nacjonalizacyjny i regulowała tryb przejmowania na własność Państwa przedsiębiorstw znajdujących się w przymusowym zarządzie państwowych jednostek organizacyjnych (art. 2) i miała również zastosowanie do "innego mienia", tj. mienia, które nie wchodziło w skład przedsiębiorstwa (art. 17 pkt 2 lit. b). Ponadto art. 17 pkt 2 lit. a i b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. miał zastosowanie tylko do tych przedsiębiorstw i innego mienia, które w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r. zostały objęte bez tytułu prawnego przez państwowe jednostki organizacyjne i od chwili objęcia przez te jednostki, pozostawały w ich władaniu bez żadnego tytułu prawnego, aż do dnia wejścia w życie ustawy. Organ dodał, że do przejęcia mienia w trybie art. 17 pkt 2 lit. b ustawy nie było natomiast niezbędne objęcie go przymusowym zarządem państwowym.

W ocenie organu, w sprawie zebrany został wystarczający materiał dowodowy świadczący, że przedsiębiorstwo D. [...] (dawniej D. [...]) zostało przejęte w trybie ww. ustawy ze wszystkimi składnikami majątkowymi wchodzącymi w jego skład. Jednym z takich dowodów jest przekazany przez Archiwum Państwowe w [...] - przy piśmie z dnia 6 września 2013 r., nr [...] protokół w sprawie zdania i przyjęcia ww. D. [...] w [...]. Ponadto dowody nadesłane przez Archiwum Państwowe w [...] w postaci dokumentów finansowo-księgowych, przedstawiających wyniki działalności przedsiębiorstwa D. [...] w latach 1951, 1954, 1958 potwierdzają, że P. [...] zarówno przed 31 grudnia 1954 r. jak i po tej dacie, aż do wejścia w życie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., władały przedsiębiorstwem D. [...], prowadząc działalność hotelarską. Z archiwalnej mapy sytuacyjnej nadesłanej przez Archiwum Akt Nowych przy piśmie z dnia 30 czerwca 2013 r. wynikało nadto, że przedmiotowe parcele nr [...], [...] i [...] stanowiły składniki majątkowe przedsiębiorstwa D. [...]. Na nieruchomościach tych znajdowały się budynki stanowiące części ww. przedsiębiorstwa, przede wszystkim budynek hotelowy, a także teren parkowy przylegający do tego budynku. Na parceli nr [...] prowadzony był rozładunek dostaw przeznaczonych dla hotelu, zaś na parcelach nr [...] oraz nr [...] znajdowały się budynki gospodarcze. Ponadto, na parceli nr [...] urządzono teren parkowy, służący gościom hotelowym. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził w ocenie organu, że także w chwili obecnej teren dawnych parcel nr [...],[...] i [...] zajęty jest przez przedsiębiorstwo D. [...]. Powyższe oznacza, że w odniesieniu do ww. parcel spełnione zostały przesłanki określone w art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. Spośród przedmiotowych parcel jedynie parcela nr [...] obj. [...] nie pozostawała we władaniu P. [...].

Organ wskazał, że jak wynika z akt archiwalnych, nadesłanych przy ww. piśmie z dnia 6 września 2013 r., Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego udzielił w dniu 7 sierpnia 1953 r. Centralnemu Zarządowi [...] zezwolenia na nabycie szeregu nieruchomości położonych w sąsiedztwie D. [...], tj. parceli nr [...], [...] i [...] - z przeznaczeniem pod rozbudowę D. [...]. Następnie parcela nr [...], obj. [...] oraz parcela nr [...], obj. whl [...] zostały wywłaszczone mocą orzeczeń z dnia [...] grudnia 1955 r.. Organ podkreślił jednocześnie, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby na ww. terenie w istocie dokonano rozbudowy D. [...]. Zarówno bowiem w dniu 30 grudnia 1950 r. (data sporządzenia mapy archiwalnej załączonej do pisma Archiwum Akt Nowych z dnia 30 sierpnia 2013 r.), jak i w chwili obecnej ww. nieruchomość pozostała niezagospodarowana na ww. cel. Nie znajduje się na jej terenie żadne widoczne urządzenie, a jedynie zieleń (w tym drzewa). Organ podniósł, że położenie parceli nr [...] na skarpie oraz odcięcie tej nieruchomości od terenu D. [...] przez ściany budynków gospodarczych, znajdujących się w zachodniej części parceli nr [...] potwierdzają okoliczność, że nieruchomość ta nie stanowiła części funkcjonalnej przedsiębiorstwa D. [...], a jej niezagospodarowanie prawdopodobnie było skutkiem zaniechania rozbudowy D. [...] przez P. [...]. Ponadto, z treści mapy nadesłanej przy piśmie Archiwum Akt Nowych z dnia 30 sierpnia 2013 r., przedstawiającej teren m.in. parceli nr [...] wynika, że parcele nr [...], [...], [...], przylegające do ul. [...], leżały poza ogrodzonym terenem D. [...]. Zdaniem organu, skoro wywłaszczono ww. parcele nr [...] i [...] dopiero w dniu [...] grudnia 1955 r., to występuje znaczne prawdopodobieństwo, że nie doszło do zajęcia tych nieruchomości, a więc także parceli nr [...] (która również była przeznaczona pod rozbudowę D. [...]) przed 31 grudnia 1954 r. Jednocześnie organ podkreślił, że pomimo przeprowadzonych poszukiwań nie było możliwe odnalezienie akt archiwalnych ww. postępowań wywłaszczeniowych, a zatem organ nie był uprawniony do przyjęcia, że doszło do wydania orzeczenia o objęciu nieruchomości, które pozwalałoby na zajęcie ww. parcel nr [...] i [...] przed dniem 31 grudnia 1954 r. Logiczną konsekwencją zaś niezajęcia ww. parcel nr [...] i [...] było również niezajęcie parceli nr [...], która przedziela ww. parcele i razem z nimi przeznaczona była pod rozbudowę D. [...]. Organ z powyższych okoliczności wysnuł wniosek, że w odniesieniu do przedmiotowej parceli nr [...] nie zaszły przesłanki z art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., a zatem w tej części orzeczenie z dnia [...] października 1959 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem ww. przepisu. W odniesieniu do parceli nr [...] obj. whl [...], organ wskazał, że parcela ta nie pozostawała we władaniu państwowej jednostki organizacyjnej i - jako taka - nie podlegała przejęciu na rzecz Państwa, w trybie ww. przepisu. W tym zakresie zatem przedmiotowe orzeczenie z dnia [...] października 1959 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, a konkretnie art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r.

W części dotyczącej obecnej działki ewidencyjnej nr [...], ark. mapy [...], jedn. ewid. [...], o powierzchni [...] ha, stanowiącej własność Miasta [...], nie zaszły w ocenie organu nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.), a zatem nie było przeszkód prawnych do stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia w tej części.

Odmiennie, zdaniem Ministra sprawa przedstawiała się w przypadku działki ewidencyjnej nr [...], o powierzchni [...] ha, zajętej obecnie pod drogę publiczną - ulicę [...], zaliczoną do kategorii dróg publicznych rozporządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1996r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]). Wynikało to z faktu, że drogi publiczne stanowią rzeczy wyjęte z obrotu, stosownie do art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 260), który stanowi, że drogi stanowią własność Skarbu Państwa (ust. 1), a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwych jednostek samorządu terytorialnego. W ocenie organ nadzoru nie dysponował on środkami prawnymi do wyeliminowania z obrotu prawnego uchwał o zaliczeniu ww. dróg do kategorii dróg publicznych, a wydanie tychże uchwał uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia skutkującego przeniesieniem własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, na rzecz podmiotów innych niż wymienione w art. 2a ustawy o drogach publicznych. Z powyższych przyczyn, zdaniem organu, orzeczenie z dnia [...] października 1959r. w części dotyczącej obecnej działki nr [...], wywołało nieodwracalne skutki prawne, a zatem nie podlegało stwierdzeniu nieważności. Tym samym, organ w tym zakresie ograniczył się do stwierdzenia wydania ww. orzeczenia z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.).

Wykonując wskazania co do dalszego postępowania, z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ naczelny zbadał czy przedmiotowe nieruchomości (parcele nr [...], [...] i [...]) stanowiły mienie opuszczone w rozumieniu dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Organ podniósł, że uznanie nieruchomości za mienie opuszczone w rozumieniu dekretu z 1946 r. następowało w drodze decyzji wydanej przez właściwy rejonowy urząd likwidacyjny. W przedmiotowej sprawie natomiast nie odnaleziono nawet jakiejkolwiek wzmianki w dokumentach archiwalnych o wydaniu w tym przedmiocie decyzji. Określanie w pismach Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] nieruchomości jako opuszczonej, miało w ocenie organu charakter subiektywnej oceny, a nie kwalifikacji prawnej. Ponadto Skarb Państwa nie nabył własności tych nieruchomości również w trybie art. 34 ust. 1 ww. dekretu. Odnosząc się do argumentu, że w odniesieniu do przedmiotowych parcel Minister Gospodarki Komunalnej wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 1953 r., nr [...], wyrażającą zgodę na przekazanie nieruchomości w zarząd i "użytkowanie" przedsiębiorstwa P. [...], organ wskazał, że po pierwsze ww. decyzja nie została odnaleziona, a po drugie z zebranego materiału dowodowego nie wynika jednak, aby ww. decyzja przyznawała jakiekolwiek prawa rzeczowe do nieruchomości P. [...] albo Skarbowi Państwa. W odniesieniu zatem do dawnych parcel nr [...], [...] i [...] brak było zdaniem organu podstaw do kwestionowania legalności przedmiotowego orzeczenia z dnia [...] października 1959 r. Nieruchomości te zostały bowiem objęte we władanie przez państwową jednostkę organizacyjną (P. [...]) przed dniem 31 grudnia 1954 r. oraz z całą pewnością pozostawały w jej władaniu aż do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., tj. do dnia 8 marca 1958 r.

Przedmiotowa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Gminę Miasto [...] w zakresie jej pkt 1 i pkt 2, to jest w części dotyczącej stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa orzeczenia Ministra Żeglugi i Gospodarki Wodnej z dnia [...] października 1959 r., w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa części parceli nr [...], obj. [...], obecnie stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], ark. mapy [...], jedn. ewid. [...], o powierzchni [...] ha, zajętą pod drogę publiczną, jak również w części stwierdzającej nieważność ww. orzeczenia z dnia [...] października 1959 r., w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa części parceli nr [...], obj. [...], obecnie stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], ark. mapy [...], jedn. ewid. [...], o powierzchni [...] ha. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 17 pkt 2 lit. b ustawy, poprzez nieuprawnione przyjęcie, że orzeczenie Ministra Żeglugi i Gospodarki Wodnej z dnia [...] października 1959 r. rażąco naruszało prawo, bez wcześniejszej prawidłowej oceny materiału dowodowego sprawy.

Decyzja z dnia [...] kwietnia 2014 r. zaskarżona został również przez P. [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...], w części dotyczącej jej punktu 3, w którym odmówiono stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Żeglugi i Gospodarki Wodnej z dnia [...] października 1959 r. w pozostałym zakresie, niż wskazano w punkcie 1 oraz 2 tej decyzji. Przedmiotowej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego.

Pismem z dnia 17 grudnia 2014 r. Sąd został powiadomiony, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] Wydział Gospodarczy z dnia [...] października 2014 r., sygn. sprawy [...], P. [...] S.A w [...] zostało przejęte przez "C. [...]" S.A.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1764/14 po rozpoznaniu sprawy ze skarg Gminy Miasta [...] i "C. [...]" S. A. z siedzibą w [...], na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 3 i oddalił skargę Gminy Miasta [...]. W punkcie 4 orzekł o zasądzeniu od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz "C. [...]" S.A. z siedzibą w [...] kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odnosząc się do skargi Gminy Miasta [...] zauważył, że badając przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ prawidłowo wskazał, że rażące naruszenie prawa zgodnie z utrwalonymi w orzecznictwie oraz doktrynie poglądami stanowi oczywiste, wyraźne i bezsporne naruszenie przepisu prawa, tym samym występuje wówczas, gdy proste zestawienie treści przepisu z treścią rozstrzygnięcia wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Sąd podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechny jest również pogląd, że wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa następuje wówczas, gdy skutki wydanego rozstrzygnięcia są nie do zaakceptowania w praworządnym państwie.

Sąd I instancji wskazał, że art. 17 pkt 2 lit. a i b ustawy miał zastosowanie tylko do tych przedsiębiorstw i innego mienia, które w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r. zostały objęte bez tytułu prawnego przez państwowe jednostki organizacyjne i od chwili objęcia przez te jednostki pozostawały w ich władaniu bez żadnego tytułu prawnego, aż do dnia wejścia w życie ustawy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11.12.2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 1662/08, publ. orzeczenia.ns.gov.pl). Do przejęcia mienia w trybie art. 17 pkt 2 lit. b ustawy nie było niezbędne objęcie go przymusowym zarządem państwowym.

Sąd Wojewódzki wskazał, że w postępowaniu prowadzonym na skutek złożenia wniosku przez P. [...] S.A., o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., organ zgromadził obszerny materiał dowodowy dotyczący władania przedmiotowymi nieruchomościami przez P. [...], w tym m.in. dokumenty nadesłane przez Archiwum Państwowe w [...] przy piśmie z dnia 6 września 2013 r. nr [...]. Z archiwalnej mapy sytuacyjnej nadesłanej przez Archiwum Akt Nowych przy piśmie z dnia 30 sierpnia 2013 r., nr [...] wynika, że parcele nr [...], [...] i [...] stanowiły składniki majątkowe przedsiębiorstwa D. [...]. Na nieruchomościach tych znajdowały się budynki stanowiące części ww. przedsiębiorstwa, przede wszystkim budynek hotelowy, a także teren parkowy przylegający do tego budynku. Na parceli nr [...] prowadzony był rozładunek dostaw przeznaczonych dla hotelu (co wynika m.in. z urządzenia na tej parceli wjazdu na teren D. [...]), zaś na parcelach nr [...] oraz nr [...] znajdowały się budynki gospodarcze, w tym piwnica. Ponadto, na parceli nr [...] urządzono teren parkowy, służący gościom hotelowym. Dokumenty finansowo-księgowe nadesłane przy piśmie Archiwum Państwowego w [...] Oddział w [...] z dnia 6 września 2013 r., nr [...] potwierdzają, że teren parkowy (ogród warzywniczo-kwiatowy), a także ośrodek rekreacyjny, stołówka [...], tuczarnia, pralnia, bufet i "lecznictwo" stanowią składniki majątkowe przedsiębiorstwa D. [...] (dokument pt. "Analiza działalności gospodarczej D. [...] za rok 1958").

Sąd Wojewódzki podkreślił, że mapa wykonana w dniu 2 października 2013 r. przez geodetę uprawnionego [...], na podstawie ww. mapy archiwalnej oraz aktualnej mapy zawierającej dane ze zdjęć lotniczych (źródło: maps.google.com) potwierdza, że także w chwili obecnej teren dawnych parcel nr [...], [...] i [...] zajęty jest przez przedsiębiorstwo D. [...]. Sąd I instancji dodał, że organ prawidłowo wskazał, że spośród przedmiotowych parcel jedynie parcela nr [...], obj. [...] nie pozostawała we władaniu P. [...]. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynikało bowiem, aby na ww. terenie w istocie dokonano rozbudowy D. [...]. Zarówno w dniu 30 grudnia 1950 r. (data sporządzenia mapy archiwalnej załączonej do pisma Archiwum Akt Nowych z dnia 30 sierpnia 2013 r.), jak i w chwili obecnej ww. nieruchomość pozostała niezagospodarowana na ww. cel. Nie znajduje się na jej terenie żadne widoczne urządzenie, a jedynie zieleń (w tym drzewa). Położenie parceli nr [...] na skarpie oraz odcięcie tej nieruchomości od terenu D. [...] przez ściany budynków gospodarczych, znajdujących się w zachodniej części parceli nr [...], potwierdziła w ocenie Sądu Wojewódzkiego okoliczność, że nieruchomość ta nie stanowiła części funkcjonalnej przedsiębiorstwa D. [...], a jej niezagospodarowanie prawdopodobnie było skutkiem zaniechania rozbudowy D. [...] przez P. [...]. Ponadto, z treści mapy nadesłanej przy piśmie Archiwum Akt Nowych z dnia 30 sierpnia 2013 r., nr [...], przedstawiającej teren m.in. parceli nr [...] wynika, że parcele nr [...], [...], [...], przylegające do ul. [...], leżały poza ogrodzonym (parkanem siatkowym) terenem D. [...].

Odnosząc się szczegółowo do poszczególnych zarzutów skargi, Sąd I instancji nie podzielił argumentacji Gminy Miasta [...], że organ nie wykazał, że parcela [...] nie pozostawała we władaniu P. [...]. Organ wskazał, na położenie parceli, jej stan zagospodarowania przed 31 grudnia 1954r. i w dacie rozpoznania sprawy, a opierając się na dowodach zgromadzonych w sprawie wyprowadził logiczne i spójne wnioski, zgodne z regułami oceny materiału dowodowego.

Sąd dodał, że skarżący podnosił, że powyższa parcela z pewnością była wykorzystywana do celów powiązanych z istnieniem hotelu D. [...]. [...] lokalizacja D. [...] pozwalała wykorzystać tereny zielone zlokalizowane na parceli nr [...], np. do funkcji wypoczynkowych, czy rekreacyjnych, pożądanych w przypadku budynków hotelowych. O przeznaczeniu parceli nr [...] na funkcje wypoczynkowe, bądź rekreacyjne mogą świadczyć zdaniem skarżącego m.in. opinie urbanistyczne z 1998 r. (przywołane w piśmie wewnętrznym Urzędu Miasta [...] z dnia 5 maja 1998 r., sygn. [...]), określające działkę nr [...] jako samodzielną parcelę budowlaną, która nie może być zabudowana budynkiem kubaturowym, a jedynie obiektami o funkcji sportu i rekreacji z zielenią towarzyszącą. Również notatka służbowa z wizji lokalnej przeprowadzonej dnia 27 kwietnia 1998 r. informuje, że "działki oznaczone numerami (...) [...] i [...] (...) stanowią małą architekturę terenu przyległego do D. [...]". Zdaniem Sądu I instancji, argumenty skarżącego były błędne bowiem już samo usytuowanie parceli nr [...] wykluczało opisane przez skarżącego jej wykorzystanie. Mapy oraz zdjęcia (m.in. znajdujące się przy decyzji z [...] kwietnia 2014r.) wskazują, że parcela ta odbiegała charakterem od pozostałych i jej związek funkcjonalny z działalnością D. [...] nie występował. Usytuowanie ww. parceli było odmienne i wywody organu w zakresie braku władania P. [...] były prawidłowe, poparte mapami i dokumentami zgromadzonymi w sprawie. Sąd I instancji podkreślił, że samo występowanie trawy i paru drzew nie stanowi o małej architekturze terenu (zieleni), ta wymaga bowiem widocznego, ukształtowanego, dającego się wyodrębnić zamysłu architektonicznego, nakierowanego na konkretny cel. W przedmiotowej sprawie brak było określonego układu architektury zieleni, na co wykazują min. zdjęcia znajdujące się w aktach sprawy.

Sąd I instancji uznał za zasadną skargę "C. [...]" S.A. z siedzibą w [...] (poprzednio: P. [...] Spółka Akcyjna w [...]). Sąd Wojewódzki wskazał, że zobowiązany był odwołać się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2006r., sygn. akt I OSK 1304/05, z którego wynikało, że przy ocenie tytułu prawnego w rozumieniu art. 17 pkt 2 lit. b ustawy nie można pominąć treści przepisu art. 39 dekretu z dnia 8 marca 1946 roku o majątkach opuszczonych i poniemieckich ( Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm. zwanego dalej dekretem o majątkach opuszczonych i poniemieckich). Artykuł 39 tegoż dekretu stanowi, że jego przepisy nie naruszają postanowień dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (t. j. Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13), dekretu z 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82), ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. z 1946 r. Nr 3, poz. 17) ani innych przepisów prawa, na podstawie których Państwo może dokonać wywłaszczenia majątku, ustanowić przymusowy zarząd lub wprowadzić inne ograniczenia prawa własności lub posiadania. A zatem, w ocenie Sądu Wojewódzkiego przepisy dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich nie wyłączyły możliwości objęcia w zarząd lub we władanie mienia stanowiącego majątek opuszczony w rozumieniu tego dekretu, ani też przejścia lub przejęcia takiego mienia na własność Państwa na podstawie innych przepisów prawa, w tym objęcia mienia opuszczonego w zarząd, na podstawie dekretu z 1918 roku.

W tym stanie prawnym Sąd I instancji uznał, że przepis art. 17 pkt 2 ustawy znajduje zastosowanie także do mienia opuszczonego w rozumieniu dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich, jeżeli to mienie nie zostało na podstawie tego dekretu objęte przez organy likwidacyjne. Konkludując, Sąd Wojewódzki wskazał, że jeśli nieruchomość znajdowała się we władaniu państwowej jednostki organizacyjnej na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 roku o majątkach opuszczonych i poniemieckich, to nie mogą do niej mieć zastosowania przepisy ustawy z 1958 roku. Jeżeli natomiast państwowa jednostka organizacyjna nie weszła we władanie mienia opuszczonego w sposób wyżej określony, to brak podstaw do uznania, że władanie opiera się na tytule prawnym wynikającym z przepisów o majątkach opuszczonych i poniemieckich. W takiej sytuacji do mienia tego mają zastosowanie przepisy ustawy z 1958 roku, chyba że władanie było oparte na innych przepisach szczególnych (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 1960 roku, 3 CR 279/60 i z dnia 19 grudnia 1960 roku, 1 CR 412/60, OSNC 1962/3/90, uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna - z dnia 7 lutego 1959 roku, I CO 32/58, OSNCK 1960/3/61).

Sąd I instancji podzielił stanowisko skarżącego, że dla rozważań opartych na cytowanej, wiążącej wykładni NSA istotna jest treść pisma Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia 21 sierpnia 1952 roku wskazująca, że Okręgowy Urząd Likwidacyjny w [...] Biuro Obwodowe w [...] sporządził protokół z dnia 11 listopada 1947 roku, co do nieruchomości oznaczonej hipotecznie [...] (nieruchomości, na której znajduje się budynek D. [...]). Sąd I instancji zauważył, że w sprawie nie zachował się protokół objęcia mienia sporządzony przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w [...] – Biuro Obwodowe w [...] z dnia 11 listopada 1947r. Występuje jednak dokument późniejszy, wskazujący na sporządzenie takiego protokołu (pismo z dnia 21 sierpnia 1952r.). Pojawia się również odniesienie do konstrukcji prawnej majątków opuszczonych i poniemieckich, wskazujące, że przedmiotowa nieruchomość była traktowana jako przejęta w tym trybie. Sąd I instancji przytoczył uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 1959 r. (sygn. I CO 32/58), według której do uznania, że objęcie mienia nastąpiło na podstawie dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich nie wystarcza faktyczne objęcie mienia przez organy likwidacyjne. Stwierdzenie, że mienie zostało przez organy likwidacyjne objęte na podstawie tegoż dekretu będzie wówczas uzasadnione, gdy organy te dokonały takiej również czynności, która wskazuje, że objęły one mienie w wykonaniu uprawnień i obowiązków przysługujących urzędom likwidacyjnym i ciążących na tych urzędach, z mocy przepisów powyższego dekretu. Takimi czynnościami będą np.: sporządzenie protokołu objęcia mienia (§ 4 rozporządzenia Ministrów Finansów i Ziem Odzyskanych z dnia 23 grudnia 1948 r. o zakresie działania i organizacji urzędów likwidacyjnych (Dz.U. Nr 62, poz. 485 ), w którym powołano się na dekret o majątkach opuszczonych i poniemieckich lub wskazano w nim, że mienie zostało objęte lub przekazane jako opuszczone lub poniemieckie, wpisanie do rejestru majątków opuszczonych i poniemieckich, przekazanie mienia przez urząd likwidacyjny (lub wydział finansowy) w zarząd innej jednostce zgodnie z art. 12 dekretu, a także wszelkie pisma świadczące o tym, że mienie było traktowane jako mienie opuszczone (np. korespondencja pomiędzy organem likwidacyjnym a właścicielem mienia, korespondencja pomiędzy tym organem a innymi jednostkami państwowymi itp.) (por. OSNCK 1960/3/61).

Organ winien zatem w ocenie Sądu Wojewódzkiego przyjąć, że skoro pismo z 21 sierpnia 1952r. o charakterze urzędowym zawiera zapis "opisania mienia", oznaczenie mienia "mienie opuszczone" oraz wskazuje na "protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 11 listopada 1947r.", to miało miejsce przejęcie mienia w trybie dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Podobny zapis (ale o mniej precyzyjnym charakterze) znajduje się w piśmie Ministerstwa Żeglugi i Gospodarki Wodnej z dnia 7 listopada 1958r., [...]. Zdaniem Sądu I instancji trudno przyjąć konstrukcję, że w tego typu pismach powoływano się na "mienie opuszczone" w rozumieniu ogólnym, właściwym dla słownictwa potocznego, bowiem przyjęcie takiej tezy wymagałoby przekonywującej argumentacji i dowodów, a organ takich nie przedstawił. Dlatego też Sąd I instancji podzielił zarzuty skarżącego naruszenia przez organ dyspozycji art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz.U., Nr 11, poz. 37 ze zm.) poprzez błędną wykładnię.

Skargi kasacyjne od powołanego wyroku wywiedli: Minister Infrastruktury i Rozwoju, Gmina [...], P. [...] sp. z o. o. w [...]. Odpowiadając na skargi kasacyjne "C. [...]" S.A. z siedzibą w [...] wniosło o oddalenie skarg kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2017 roku na rozprawie ww. skarg kasacyjnych uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że zarzuty skarg kasacyjnych w zakresie naruszenia przepisów postępowania okazały się usprawiedliwione.

NSA wskazał, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r.poz.270 z późn.zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, co oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. Do naruszenia tego przepisu może dojść wówczas, gdy sąd pierwszej instancji oparłby swoje rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który został zgromadzony w aktach sprawy, bądź w sposób oczywisty pominął znajdujący się w aktach materiał dowodowy. Podstawą oceny, przez sąd administracyjny zaskarżonego wyroku, jest bowiem materiał dowodowy zgromadzony przez organy w toku postępowania toczącego się przed organem pierwszej i drugiej instancji (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt I GSK 1745/14, LEX nr 2032575). Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach oraz powinność uwzględnienia przez sąd stanu faktycznego istniejącego w momencie wydania kontrolowanych aktów lub czynności.

Naczelny Sąd Administracyjny podał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, na stronie 18 uzasadnienia kwestionowanego wyroku zawarto stwierdzenie: "Istotnie w sprawie nie zachował się protokół objęcia mienia sporządzony przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w [...] – Biuro Obwodowe w [...] z dnia 11 listopada 1947 r. Występuje jednak dokument późniejszy wskazujący na sporządzenie takiego protokołu (pismo z dnia 21 sierpnia 1952 r.)". NSA podkreślił, że powyższe stwierdzenie Sądu I instancji nie odpowiadało rzeczywistości, bowiem kopia protokołu, o którym wspomina Sąd I instancji, znajduje się w aktach administracyjnych i została dołączona do tych akt przy piśmie Urzędu Miasta [...] – Wydział Polityki Gospodarczej i Nieruchomości z dnia 25 lipca 2013 r. Okoliczność, że Sąd I instancji nie zauważył dokumentu kluczowego z punktu widzenia przedmiotu sporu, chodzi bowiem o protokół, który może przesądzać o tym czy sporne nieruchomości zostały uznane przez ówczesne organy za mienie opuszczone w rozumieniu przepisów dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz.U. z 1946 r. Nr 13. Poz. 87), spowodowała, że zarzuty skarg kasacyjnych w zakresie naruszenia przepisów art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., należało uznać za uzasadnione. NSA przypomniał, że w wyroku z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1304/05 Sąd stwierdził, że jeśli nieruchomość znajdowała się we władaniu państwowej jednostki organizacyjnej na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 roku o majątkach opuszczonych i poniemieckich, to nie mogą do niej mieć zastosowania przepisy ustawy z 1958 roku. Jeżeli natomiast państwowa jednostka organizacyjna nie weszła we władanie mienia opuszczonego w sposób wyżej określony, to brak podstaw do uznania, że władanie opiera się na tytule prawnym wynikającym z przepisów o majątkach opuszczonych i poniemieckich. W takiej sytuacji do mienia tego mają zastosowanie przepisy ustawy z 1958 roku, chyba że władanie było oparte na innych przepisach szczególnych.

Wobec powyższych stwierdzeń ocena dokumentu, który mógł stanowić podstawę do uznania kwestionowanych parceli za mienie opuszczone, w rozumieniu powołanego dekretu, stanowi punkt wyjścia do oceny pozostałych dowodów, a także do oceny skutków prawnych z tego protokołu wywodzonych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane okoliczności rzutowały także na ocenę zarzutów prawa procesowego w zakresie wyjaśnienia i oceny wszystkich istotnych okoliczności w sprawie. Ujawnienie powyższych naruszeń prawa procesowego czyniło w ocenie NSA, przedwczesnym odniesienie się przezeń do zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu sąd, w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.).

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem wskazać należy, co NSA podkreślił, że punktem wyjścia do oceny dowodów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy jest ocena dokumentu w postaci kopi protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 11 listopada 1947 r., którego załączenia do akt sprawy administracyjnej nie dostrzegł Sąd Wojewódzki, poprzednio rozpoznający tę sprawę. Przechodząc zatem do istoty zagadnienia podkreślić należy, że tak Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w decyzji z dnia [...] listopada 2012 r., jak Minister Infrastruktury i Rozwoju w decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r., wydanej na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej ww. decyzją nie dostrzegli i tym samym nie ocenili kluczowego dla rozstrzygnięcia dokumentu. Wskazać przy tym należy na stwierdzenia organów, które formułują wniosek o braku dowodów (gdyż nie odnaleziono żadnych dokumentów) na okoliczność, że przedmiotowe mienie można traktować jako mienie opuszczone na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Tym samym należy uznać w ocenie Sądu obecnie rozpoznającego sprawę, że wszystkie pozostałe stwierdzenia i oceny tak faktyczne jak prawne organów są o tyle przedwczesne, że nie zostały poprzedzone analizą i oceną protokołu z dnia 11 listopada 1947 r., na którego kluczowe znaczenie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2657/15. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się bowiem do konstatacji, że skoro ustawodawca dopuszczając przejście na własność Państwa przedsiębiorstw i innego mienia, o których mowa w art.17 pkt 2 lit. a i lit. b ustawy z 1958 r., obwarował to przejście istotnym warunkiem – tj. sprawowaniem władania odbywającego się bez żadnego tytułu prawnego, to tym samym wykazanie istnienia jakiegokolwiek tytułu prawnego władania, wyklucza możliwość zastosowania ustawy z 1958 r. Zatem pomimo długotrwałego postępowania w niniejszej sprawie, brak nadal wyjaśnienia podstawowych kwestii, mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, co powoduje konieczność ustalenia – czy w stosunku do przedmiotu niniejszej sprawy zastosowano dekret o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Oceniając protokół z dnia 11 listopada 1947 r. - w aspekcie jego znaczenia prawnego, należy odpowiedzieć na pytanie czy przedmiotowe mienie zostało objęte przez organy likwidacyjne, na podstawie dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich, od odpowiedzi, na które zależeć będzie ocena - czy istniała możliwość zastosowania do niego ustawy z 1958 r. Podkreślić należy, że w dacie sporządzenia ww. protokołu obowiązywało Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 listopada 1946 r., wydane w porozumieniu z Ministrem Ziem Odzyskanych w sprawie organizacji i zakresu uprawnień urzędów likwidacyjnych, z którego § 6 wynikało, że aktem właściwym dla objęcia mienia jest protokół (por. z wyrokiem NSA z dnia 10 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1304/05), brak było wówczas wymogu wydania decyzji o objęciu nieruchomości przez organy likwidacyjne. Innymi słowy objęcie mienia następowało w drodze protokołu. Sąd zwraca jednocześnie uwagę na konieczność ustalenia w sposób niewątpliwy, przedmiotowego zakresu protokołu z dnia 11 listopada 1947 r., wskazującego na położenie nieruchomości przy [...] i zawierającego w pkt 7 opis zdawanej i przyjmowanej w zarząd nieruchomości przez Gminę miasta [...]. Zarząd Miejski w [...], w odniesieniu do przedmiotu wskazanego w orzeczeniu Ministra Żeglugi i Gospodarki Wodnej z dnia [...] października 1959 r. W orzeczeniu z 1959 r., badania ważności którego dotyczy sprawa, opis nieruchomości w [...] przy ulicy [...] jest bowiem odniesiony do numerów parcel i oznaczeń hipotecznych. Ważnym będzie zatem ustalenie czy przedmiot, którego dotyczy ww. protokół z 1947 r. i przedmiot ww. orzeczenia z 1959 r. są tożsame.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą zobowiązane do zastosowania powyższych wytycznych i oceny prawnej.

Wobec powyższego, a biorąc w szczególności pod uwagę wytyczne NSA przedstawione w wyroku z dnia 14 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2657 /15, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.