Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 489/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 62 ust. 3, art. 81c ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Dnia 24 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant referent Małgorzata Gaida po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019 roku sprawy ze skargi E. i W. U. na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania oceny technicznej stanu budynku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z 19 października 2018 r. E.

i W. U. (dalej jako: "skarżący") zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "organ I instancji", "PINB") o wszczęcie kontroli stanu technicznego budynku położonego przy ul. "[...]" i przy ul. "[...]", na działce nr "[...]". Wskazali, że decyzją z "[...]" r., nr "[...]" Starosta zatwierdził projekt i udzielił J. G. i G. G. zgody na rozbiórkę części budynku dawnego internatu LO na działce nr "[...]". Wnieśli o nakazanie, w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane, usunięcia wszystkich nieprawidłowości zagrażających życiu lub zdrowiu, które powstały w wyniku prowadzonych prac rozbiórkowych.

Dnia 15 listopada 2018 r. PINB przeprowadził oględziny stanu technicznego przedmiotowego budynku. Ustalił, że budynek położony jest na działkach nr "[...]" oraz "[...]". W części budynku położonej na działce nr "[...]" przy ul. "[...]" znajdują się trzy lokale mieszkalne. Pozostała część budynku - pozostała po rozbiórce, położona na działce nr "[...]", jest nieużytkowana. Roboty rozbiórkowe objęte projektem budowlanym zostały wykonane. Inwestorzy dokonali dodatkowo zamurowania otworów w ścianie, która jest po rozbiórce ścianą szczytową (na działce nr "[...]"), w ramach zabezpieczenia obiektu po rozbiórce. Projekt rozbiórki takich robót nie obejmował. PINB wskazał, że w części budynku pozostałej po rozbiórce internatu mógł dokonać tylko oględzin parteru, gdyż brakuje klatki schodowej. Stwierdził w tej części budynku widoczne zarysowania na stropach, niektóre ze śladami wcześniejszych napraw (zaprawek). Wskazał, że na dzień oględzin wykonywane jest ocieplenie ściany fundamentowej w ścianie szczytowej (powstałej po rozbiórce). Natomiast w części mieszkalnej PINB potwierdził istnienie usterek opisanych w przedłożonym tego dnia przez skarżących piśmie. Wyjaśnił, że nie mógł dokonać oględzin lokalu na I piętrze

z powodu nieobecności właścicielki M. G. Nie przeprowadził też oględzin lokalu na parterze, należącego do Państwa S., gdyż nie wyrazili na to zgody. Skarżący oświadczyli do protokołu, że obawiają się o własne życie i mienie, ponieważ podczas rozbiórki i dalszych prac budowlanych stan budynku, ich zdaniem, znacznie się pogorszył, co w połączeniu z nieużytkowaniem pozostałej części internatu i lokalu mieszkalnego na I piętrze doprowadziło do powstania przedstawionych usterek i zjawisk takich jak drgania. Zgłosili obawy naruszenia konstrukcji, jej nośności oraz stanu dachu, w tym jego pokrycia.

W przedłożonym wykazie usterek skarżący opisali stan elewacji zewnętrznej, klatki schodowej oraz swojego mieszkania, wskazując na pęknięcia ścian i sufitów, odpadający tynk, odchodzące płyty styropianowe przyklejone na suficie, grzyb na ścianach. Skarżący wyjaśnili, które pęknięcia istniały przed rozbiórką i uległy powiększeniu po rozbiórce, a które powstały po/w trakcie rozbiórki i budowy.

W piśmie z 30 listopada 2018 r. J. G. złożyła wyjaśnienia odnoszące się do ustaleń protokołu (k. 9 akt administracyjnych). Załączyła dziennik rozbiórki dokumentujący, że prace rozbiórkowe zostały zakończone 26 marca 2018 r. Przedłożyła też kserokopię zgłoszenia z 30 listopada 2018r. o zmianie sposobu użytkowania dawnego budynku internatu na działce nr "[...]" - na budynek mieszkalny. J. G. wyjaśniła, że należąca do niej pozostała po rozbiórce część budynku na działce nr "[...]", która obecnie nie jest użytkowana, była bezpośrednio narażona na ewentualne uszkodzenia podczas rozbiórki. Stwierdziła, że w tej części budynku nie występują pęknięcia ścian tylko nieznaczne zarysowania na sufitach. Jej zdaniem uszkodzenia opisane przez skarżących związane są z przebudową części mieszkalnej. Podała, że pęknięcia były już w 2015 r. Założono wówczas plomby, które się wykruszają. Podniosła, że obiekt nie był odnawiany od kilkunastu lat. Wskazała, że proponowali właścicielom lokali mieszkalnych wykonanie całej elewacji na swój koszt, ale do porozumienia nie doszło z niewiadomych dla niej przyczyn.

Pismem z 18 grudnia 2018 r. PINB wezwał wszystkich współwłaścicieli przedmiotowego obiektu budowlanego do przedłożenia protokołu z kontroli okresowej obiektu polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania.

W odpowiedzi, 8 stycznia 2019 r. skarżący przedłożyli protokoły z kontroli: przewodów kominowych, instalacji elektrycznej, instalacji odgromowej, instalacji gazowej oraz urządzenia grzewczego, dotyczące ich lokalu mieszkalnego.

W dniu 9 stycznia 2019 r. J. G., w wykonaniu wezwania PINB, przedłożyła organowi protokół z okresowej kontroli stanu technicznego należącej do niej części budynku. Autor tego opracowania, posiadający wymagane uprawnienia budowlane, stwierdził, że stan techniczny ścian tej części budynku jest dobry – brak spękań. Uznał natomiast, że budynek (część nieużytkowana) znajduje się ogólnie

w złym stanie technicznym, nie zagraża życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowisku. Użytkowanie budynku niedopuszczalne do przeprowadzenia remontu

w ramach dostosowania do nowej funkcji.

Również Państwo S. przedłożyli organowi w wyznaczonym terminie okresową kontrolę stanu technicznego i przydatności do użytkowania należącego do nich lokalu mieszkalnego, w której rzeczoznawca budowlany ocenił część budynku tylko w obrębie ich lokalu, uznając stan elementów budynku w tej części za średni, dobry, zadawalający.

Postanowieniem z "[...]" r., nr "[...]", organ I instancji, działając na podstawie art. 81c ust. 2 w związku z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. j. Dz.U. z 2018r. poz. 1202, dalej jako: "P.b."), nałożył na W. i E. U., M. G., P. i H. S. oraz J. G. obowiązek dostarczenia, w terminie do 28 lutego 2019r., sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane - oceny technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku byłego internatu z użytkowaną częścią mieszkalną położonego w D. na dz. nr "[...]" przy ul. "[...]" i na dz. nr "[...]" przy ul. "[...]", która określi stan techniczny obiektu, odniesie się do zarysowań ścian i stropów oraz bezpieczeństwa konstrukcji, a także określi zakres ewentualnych robót budowlanych niezbędnych do wykonania, w celu wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym.

W uzasadnieniu organ I instancji przytoczył stan faktyczny sprawy. Wyjaśnił, że odpowiadając na wezwanie każda ze stron przedłożyła dokumenty dotyczące jedynie własnej części obiektu, natomiast jedna ze stron nie odpowiedziała na wezwanie. PINB uznał, że właściciele obiektu nie wywiązują się we właściwy sposób z obowiązków nałożonych ustawą Prawo budowlane i dotyczących utrzymania obiektów budowlanych. Protokoły z okresowej kontroli, które dla organu nadzoru budowlanego stanowią informację o stanie technicznym obiektu budowlanego, nie spełniają w niniejszym przypadku wymogów ustawy w tym zakresie. W świetle przepisów ustawy okresowa kontrola ma dotyczyć całego obiektu budowlanego a nie poszczególnych jego części czy też elementów. Z powodu zaniedbań właścicieli, przedłożone dokumenty, jako nie spełniające wymogów przepisów ustawy Prawo budowlane nie dają PINB możliwości dokonania prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego, tj. stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego, który pomimo, że położony jest na dwóch działkach stanowi konstrukcyjnie jeden obiekt budowlany. Dlatego organ nie jest w stanie - na podstawie ustaleń z oględzin, które z przyczyn niezależnych od organu nie mogły być przeprowadzone w całym obiekcie oraz wobec faktu zaniedbań właścicieli

i nieprzedłożenia protokołu z okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego obiektu w formie określonej przepisami - w pełni ustalić stanu faktycznego odnośnie stanu technicznego obiektu oraz zweryfikować sprzeczne twierdzenia stron a także obawy skarżących. Z uwagi na powyższe uzasadnionym jest, dla właściwego ustalenia stanu faktycznego i prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, żądanie sporządzenia przez właścicieli budynku stosownej oceny technicznej, która określi stan techniczny całego obiektu, odniesie się do zarysowań ścian i stropów oraz bezpieczeństwa konstrukcji,

a także określi zakres ewentualnych robót budowlanych niezbędnych do wykonania

w celu wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym. PINB wskazał, że nie sporządza ocen technicznych obiektów budowlanych. Sporządzanie takich ocen związane jest bowiem z pełnieniem samodzielnej funkcji technicznej

w budownictwie (pracownicy organu takich funkcji nie pełnią). Skorzystanie z uprawnień jakie daje art. 81 c P.b. i nałożenie obowiązku przedstawienia oceny technicznej pozwoli organowi rozwiać wątpliwości co do stanu faktycznego oraz prawidłowo (jednoznacznie) ustalić jakie rozstrzygnięcie w sprawie stanu technicznego należy podjąć.

Skarżący, reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli zażalenia na powyższe postanowienie. Zarzucili, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego. Wskazali, że wszelkie żądania kierowane do wymienionych

w postanowieniu podmiotów co do podjęcia działań wspólnie (solidarnie) nie znajdują oparcia w prawie. Zdaniem skarżących PINB nie przeanalizował zapisów ksiąg wieczystych wskazujących właścicieli działek nr "[...]" i nr "[...]". Stwierdzili, że działka nr "[...]" stanowi nieruchomość wspólną właścicieli lokali mieszkalnych, którzy nie posiadają udziałów w działce nr "[...]". Z kolei J. G. nie jest właścicielem żadnej nieruchomości lokalowej z którą związany byłby udział w prawie własności działki nr "[...]". Gdyby osoby legitymujące się prawami do lokali miałyby posiadać wspólne prawo z J. G., koniecznym byłoby ustalenie, że wskazany budynek posiada nie trzy, ale cztery samodzielne lokale. Zdaniem skarżących PINB winien wezwać do przedłożenia oceny stanu technicznego obiektu uczestników procesu budowlanego, a więc podmioty na rzecz których wydano decyzję administracyjną z powołaniem się na przepisy prawa budowlanego. Natomiast skarżący nie byli nawet stroną postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę, mimo że przeciwko temu działaniu sprzeciwiali się. Wyrazili przekonanie, że stan budynku jest następstwem nieprawidłowo prowadzonych robót budowlanych. Ponadto skarżący wskazali, że PINB zatrudnia pracowników posiadających wiedzę z zakresu budownictwa, którzy mogą samodzielnie dokonywać ustaleń w przedmiocie stanu technicznego.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB", "organ II instancji") wydał "[...]" r. postanowienie, nr "[...]", którym uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin przedstawienia żądanej oceny do 31 maja 2019 r., zaś w pozostałym zakresie utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu WINB podniósł, że zgodnie z art. 81 c ust. 2 P.b. nałożenie

w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia przez osoby wymienione w ust. 1 odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz może być dokonane wówczas, jeżeli istnieje uzasadniona wątpliwość co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Przepis ten określa więc uprawnienie organu budowlanego do żądania przedstawienia odpowiednich ocen lub ekspertyz, mających posłużyć do wyjaśnienia kwestii technicznych w konkretnym postępowaniu prowadzonym przez właściwy organ. Organ wydający postanowienie

o nałożeniu takiego obowiązku musi wykazać, iż istnieją uzasadnione wątpliwości dotyczące jakości wyrobów budowlanych lub jakości wykonywanych robót budowlanych bądź stanu technicznego obiektu budowlanego. Nie jest przy tym istotna kwestia zawinienia ani związek przyczynowy pomiędzy działaniami podmiotów, na których ten obowiązek jest nakładany, a wystąpieniem stanów faktycznych stanowiących przesłankę wydania postanowienia przez organ administracji. Dodatkowo dyspozycja art. 81c ust. 2 P.b. umożliwia przerzucenie obowiązku przeprowadzenia dowodu, który zgodnie z regułami postępowania administracyjnego obciąża organ, na daną stronę tego postępowania. Regulacja ta powinna być wykorzystywana tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organ nadzoru budowlanego nie jest w stanie - przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponuje - rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Wskazano, że postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. ma charakter dowodowy i pozostawione jest uznaniu organu. WINB uznał, że nie ulega wątpliwości, że stan techniczny przedmiotowego budynku jest zły i może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Zgodził się z organem I instancji, że właściciele przedmiotowego obiektu nie wywiązują się we właściwy sposób

z obowiązków nałożonych ustawą Prawo budowlane dotyczących utrzymania obiektów budowlanych, o których mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2 P.b. Mając powyższe na uwadze, jak również kwestie bezpieczeństwa konstrukcji obiektu, uznał, że zachodzi konieczność skorzystania z wiedzy specjalistycznej w zakresie ustalenia wykonania niezbędnych robót budowlanych w celu wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. WINB skonstatował, że stan techniczny budynku ma wpływ na bezpieczeństwo konstrukcji budynku, jest zatem istotny i wymaga szczegółowej fachowej oceny (wiedzy specjalnej) osób posiadających odpowiednie uprawnienia w danej dziedzinie. Zgodnie z art. 12 P.b. sporządzający opinię musi wykazać się odpowiednim wykształceniem technicznym i praktyką zawodową. Tylko przedstawienie przez zobowiązanych opinii technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane bez ograniczeń

w odpowiedniej specjalności przyczyni się do ustalenia rozwiązań technicznych, po wprowadzeniu których stan techniczny obiektu będzie prawidłowy. Ponadto WINB wyjaśnił, że organ I instancji właściwie ustalił krąg osób zobowiązanych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący, reprezentowani przez radcę prawnego, domagali się uchylenia obu postanowień instancyjnych, w związku z naruszeniem:

- art. 81 c ust. 2 P.b., na podstawie którego nałożono na skarżących obowiązek przedłożenia oceny technicznej budynku, gdy skarżący nie są uczestnikami procesu budowlanego, który stanowi bezpośrednią przyczynę uszkodzeń przedmiotowego budynku;

- art. 107 § 3, art. 127 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez brak dokonania oceny zasadności zarzutów i twierdzeń podniesionych w zażaleniu w zakresie określenia osoby, która winna być adresatem postanowienia, czym naruszono również zasadę dwuinstancyjności postępowania;

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy – co do zasady- postanowienia organu I instancji.

W uzasadnieniu skarżący podkreślili, że pogorszenie stanu technicznego budynku było następstwem, najpierw przeprowadzonej przez jednego ze współwłaścicieli rozbiórki części internatu posadowionej na działce nr "[...]",

a następnie rozpoczęcia nowej inwestycji budowlanej na tejże działce. Podnieśli, że

z treści art. 81 c. ust. 1 p.b. wynika, że adresatem takiego postanowienia mogą być uczestnicy procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Przyjęta przez ustawodawcę kolejność podmiotów, na których ciąży obowiązek należytego utrzymywania i użytkowania obiektu nie jest przypadkowa. Brzmienie art. 61, czy art. 81c. w związku z art. 66 ustawy - Prawo budowlane nie oznacza jednak automatyzmu; określenie w sposób alternatywny osób odpowiedzialnych za stan techniczny obiektów budowlanych oznacza, że to na organach administracji spoczywa obowiązek ustalenia adresata (adresatów) nakazu. Na gruncie niniejszej sprawy,

w sytuacji, gdy stan techniczny budynku uległ znacznemu pogorszeniu w wyniku przeprowadzonej rozbiórki jego części, a następnie realizacji w bezpośrednim sąsiedztwie nowej inwestycji, obowiązek przedstawienia oceny technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku winien być nałożony na właściciela, który dokonał rozbiórki części budynku, co następnie umożliwiło rozpoczęcie nowej budowy. Ww. działania doprowadziły do uszkodzeń budynku i co istotne dla skarżących, do znacznego pogorszenia ich warunków mieszkaniowych. Podkreślili, że zły stan budynku jest następstwem prowadzonych wcześniej, bez żadnego udziału skarżących, prac rozbiórkowych i nowej budowy, nie jest natomiast następstwem nieprawidłowego sposobu korzystania przez skarżących z ich mieszkania i części wspólnych budynku.

W tej sytuacji nałożenie na skarżących obowiązku przedłożenia opinii technicznej

i konieczność poniesienia związanych z tym kosztów, stanowi kolejną dolegliwość,

z czym skarżący nie mogą się zgodzić. Zdaniem skarżących PINB przedwcześnie zastosował art. 81c ust. 2 P.b. Powtórzyli, że zbieranie i ocena dowodów jest proceduralnym obowiązkiem organów prowadzących postępowanie, stąd "przerzucenie" w trybie art. 81 c ust. 2 P.b. obowiązku dowodowego na stronę postępowania wymaga wyjątkowości sytuacji i rzetelnego uzasadnienia okolicznościami sprawy. Przepis ten nie może być nadużywany. Przepis ten winien być stosowany wówczas, gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego i środki, którymi dysponują, nie będą wystarczające do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia. Nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji publicznej, co powoduje, iż ewentualne wątpliwości dotyczące zagadnień technicznych odnoszących się do stanu technicznego obiektu może i powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich merytorycznych kompetencji. Dopiero w odniesieniu do kwestii, co do których wiedza pracowników inspektoratu nie jest wystarczająca, zasadne jest skorzystanie z pomocy rzeczoznawcy.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności |

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.). Rozpoznając skargę na akt z zakresu administracji publicznej Sąd dokonuje zatem oceny, czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź procesowego. Przy czym zaskarżony akt podlega uchyleniu w przypadku, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej jako: "p.p.s.a."). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu

I instancji odpowiadają prawu.

W świetle zarzutów skargi rozstrzygnięcia Sądu wymaga, czy w stanie faktycznym sprawy organ nadzoru budowlanego zasadnie nałożył obowiązek przedłożenia oceny technicznej przedmiotowego budynku na wszystkich jego współwłaścicieli, zamiast dokonać samodzielnej oceny w ramach posiadanej wiedzy

i możliwości. Poza tym zdaniem skarżących stan techniczny budynku uległ znacznemu pogorszeniu w wyniku przeprowadzonej rozbiórki jego części, a następnie realizacji

w bezpośrednim sąsiedztwie nowej inwestycji. W związku z tym obowiązek przedstawienia oceny technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku winien być ewentualnie nałożony na właściciela, który dokonał rozbiórki części budynku, co następnie umożliwiło rozpoczęcie nowej budowy.

Rozważając powyższe uwzględnić należy treść art. 81c ust. 2 P.b, który jednoznacznie zezwala organom nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, nałożyć,

w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia

w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen

i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Zgodnie z ust. 1 art. 81 c P.b. wykonania obowiązku można żądać odpowiednio od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego.

Z brzmienia ust. 1 wynika, co nie jest kwestionowane w orzecznictwie, że nakaz przedłożenia ekspertyzy lub oceny technicznej powinien być skierowany przede wszystkim do tego, kto spowodował nieprawidłowości. Przy czym należy uwzględnić, że art. 81c P.b. ma charakter ogólny i procesowy, i powinien być stosowany w związku

z odpowiednimi przepisami szczegółowymi ustawy Prawo budowlane. Przyjmuje się, że może być stosowany w ramach prowadzonego postępowania naprawczego (art. 50, art. 51 P.b) albo przy sprawowaniu nadzoru nad prawidłowością utrzymania obiektów budowlanych (art. 62-66 P.b. - por. komentarzu do art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane pod redakcją Z. Niewiadomskiego, wyd. C.H.Beck). W rozpatrywanym przypadku PINB nie wdrożył postępowania naprawczego wobec inwestorów rozbiórki. W sprawie bezspornym jest bowiem, że została ona zrealizowana na podstawie wymaganego pozwolenia i to pół roku przed wnioskiem skarżących. Tym samym

w momencie wszczęcia postępowania nie były wykonywane już roboty rozbiórkowe, które mogłyby powodować zagrożenie bezpieczeństwa. Znajdujące się w aktach zdjęcia, przedłożone przez samych skarżących (k.14) potwierdzają, że od momentu rozbiórki, nieużytkowana część byłego internatu pozostaje w niezmienionym stanie.

W wyniku rozbiórki zamurowane zostały dodatkowo ciągi komunikacyjne w istniejącej teraz ścianie szczytowej. Wbrew przekonaniu skarżących w sprawie nie jest oczywiste, czy uszkodzenia obiektu w części mieszkalnej powstały na skutek robót rozbiórkowych. Z przedłożonych przez strony dokumentów wynika, że nie były uprzednio wykonywane kontrole okresowe. Nie można zatem porównać stanu budynku sprzed rozbiórki i po rozbiórce. Sami skarżący wskazują na usterki istniejące wcześniej. W przedłożonym przez Państwo S. protokole z kontroli stanu technicznego części budynku

w obrębie należącego do nich lokalu mieszkalnego wskazywano, że stwierdzone nieprawidłowości wynikają z naturalnego zużycia eksploatacyjnego. Reasumując, nie było podstaw do wdrażania postępowania naprawczego wobec inwestorów rozbiórki, skoro nie można przypisać im naruszenia Prawa budowlanego. Zarysowany spór dotyczący skutków rozbiórki ma charakter cywilnoprawny. Rolą organu nadzoru budowlanego nie jest zaś rozstrzyganie takich sporów. Rolą organu nadzoru budowlanego nie jest rozstrzyganie wszelkich sporów powstałych na tle procesu budowlanego. Zakres obowiązków organów nadzoru budowlanego wyznacza art. 81 ustawy Prawo budowlane W myśl ust. 1 pkt 1 lit. "b" i "c" art. 81 do podstawowych obowiązków organów nadzoru budowlanego należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych oraz zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Stosownie do art. 81 ust. 2 u.p.b. organy nadzoru budowlanego wydają decyzje administracyjne w sprawach określonych ustawą. Oznacza to, że ustawa Prawo budowlane określa zakres właściwości organów nadzoru budowlanego, poza który nie mogą wykroczyć, pod rygorem nieważności (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.).

W związku z powyższym, mając na uwadze stan techniczny obiektu, który budzi uzasadnione wątpliwości co do jego bezpiecznego użytkowania, PINB prawidłowo prowadzi postępowanie w kierunku art. 66 P.b., który przyznaje mu uprawnienia nadzorcze nad prawidłowością utrzymania obiektów budowlanych. Art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane stanowi, że organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1 (kontroli okresowej), a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Przepis ten potwierdza zasadność nałożonego obowiązku. Unormowanie to wskazuje wprost na możliwość procedowania w oparciu o zleconą ocenę. Mimo posiadanej wiedzy, PINB jako organ fachowy, w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i zachowania obiektywizmu może się wspomóc oceną techniczną niezależnego, fachowego podmiotu, tym bardzie gdy, tak jak w niniejszej sprawie zły stan budynku dotyczy wielu elementów obiektu wymagających oceny, a dostęp do nich jest utrudniony (brak klatki schodowej, brak udziału w oględzinach właściciela lokalu, brak zgody na oględziny).

Prawidłowo organy orzekające wskazały na dowodowy charakter zaskarżonego postanowienia i skierowały go do wszystkich współwłaścicieli budynku. Przesłane przez skarżących 14 stycznia 2019 r. zdjęcia przedmiotowego budynku, jak

i zdjęcia wykonane podczas oględzin obiektu potwierdzają, że część byłego internatu, aktualnie nieużytkowana, pozostała po rozbiórce, stanowi konstrukcyjnie jeden obiekt budowlany z częścią mieszkalną, w której położone są trzy lokale mieszkalne. Budynek położony jest na obu działkach nr "[...]". Załączone do akt zdjęcia, jak i protokół oględzin potwierdzają zły stan techniczny obiektu, liczne pęknięcia ścian w części mieszkalnej, zarysowania, odpadający tynk ze ścian. Sami skarżący zgłaszają obawy

o bezpieczeństwo konstrukcji. Zasadnie zatem przyjęto, że istnieje uzasadniona wątpliwość co do stanu technicznego obiektu, jak tego wymaga art. 81 c ust. 2 P.b.

Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 737) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. W myśl art. 3 ust. 2 tej ustawy nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku

i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości przysługują co do niewyodrębnionych lokali oraz co do nieruchomości wspólnej takie same uprawnienia, jakie przysługują właścicielom lokali wyodrębnionych; odnosi się to także do jego obowiązków. Art. 13 ust. 1 stanowi zaś, że właściciel ponosi wydatki związane

z utrzymaniem jego lokalu, jest obowiązany utrzymywać swój lokal w należytym stanie, przestrzegać porządku domowego, uczestniczyć w kosztach zarządu związanych

z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, korzystać z niej w sposób nieutrudniający korzystania przez innych współwłaścicieli oraz współdziałać z nimi w ochronie wspólnego dobra. Zgodnie z art. 19 cytowanej ustawy jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności. W myśl tych unormowań każdy ze współwłaścicieli budynku jest odpowiedzialny za utrzymanie w należytym stanie własnego lokalu oraz części wspólnych budynku. Z unormowaniami tymi korespondują przepisy Prawa budowlanego. Na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Art. 61 ustawy Prawo budowlane stanowi zaś, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Ten ostatni przepis szczególnie akcentuje, że właściciel obiektu jest obowiązany zapewnić bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka. Zatem to na właścicielu nieruchomości spoczywa ciężar utrzymywania go w należytym stanie, niezależnie od czynników wpływających na ten stan.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 107 § 3, art. 127 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez brak oceny zasadności zarzutów i twierdzeń podniesionych

w zażaleniu. Organ II instancji podał bowiem motywy rozstrzygnięcia. Wyjaśnił dlaczego uznał, że obowiązek nałożono prawidłowo na wszystkich współwłaścicieli budynku, akcentował zły stan techniczny obiektu. Argumentacja organu pozwala na weryfikację zajętego stanowiska. Okoliczność, że skarżący nie zgadzają się z zajętym stanowiskiem nie oznacza naruszenia wskazanych przepisów.

Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a.