Wyrok Sądu Najwyższego, sygn. akt III RN 185/98
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia: 1999-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 68 ust. 2, art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Stosownie do przepisu art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ początkowym dniem przedmiotowego terminu jest dzień, w którym powstał obowiązek uiszczenia należności celnych.

W przypadku zaś odprawy celnej czasowej - stosownie do art. 18 i art. 68 ust. 2 Prawa celnego - zobowiązanie do uiszczenia cła przywozowego /opłaty manipulacyjnej dodatkowej/ powstaje jeżeli w ustalonym terminie podmiot zobowiązany nie wywiózł z powrotem za granicę towaru będącego przedmiotem czasowego przywozu.

TEZY

Stosownie do przepisu art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ początkowym dniem przedmiotowego terminu jest dzień, w którym powstał obowiązek uiszczenia należności celnych.

W przypadku zaś odprawy celnej czasowej - stosownie do art. 18 i art. 68 ust. 2 Prawa celnego - zobowiązanie do uiszczenia cła przywozowego /opłaty manipulacyjnej dodatkowej/ powstaje jeżeli w ustalonym terminie podmiot zobowiązany nie wywiózł z powrotem za granicę towaru będącego przedmiotem czasowego przywozu.


SENTENCJA

Sąd Najwyższy przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Waldemara Grudzieckiego po rozpoznaniu sprawy ze skargi Barbary K. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 30 kwietnia 1996 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 6 lutego 1998 r. I SA/Gd 1053/96

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ w Gdańsku do ponownego rozpoznania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym rewizją nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości wyrokiem z dnia 6 lutego 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku stwierdził nieważność decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 30 kwietnia 1996 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w G. z dnia 22 kwietnia 1995 r. uznającej odprawę celną czasową z dnia 25 listopada 1992 r. należącego do Barbary K. towaru /tkanin i dodatków krawieckich/ za odprawę celną ostateczną i wymierzającej należności celne w łącznej kwocie 7.455,00 zł.

Podstawę tego wyroku stanowi ustalenie, że zaskarżone decyzje wymierzające należności celne zostały wydane z rażącym naruszeniem wynikającej z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ zasady przedawnienia wymiaru należności celnych po upływie 2 lat od dnia, w którym powstał obowiązek ich uiszczenia.

Według NSA sytuacja taka zachodzi w rozpatrywanej sprawie skoro odprawa czasowa nastąpiła w dniu 25 listopada 1992 r. a - jak twierdzą organy celne - strona nie dopełniła warunków odprawy czasowej. W takiej sytuacji - zdaniem NSA - należy przyjąć, że odprawa ta - zgodnie z art. 18 Prawa celnego - stała się odprawą ostateczną już od dnia 25 listopada 1992 r. Od dnia następnego zatem po tym terminie biegł dwuletni termin przedawnienia, który upłynął z dniem 26 listopada 1994 r. Decyzja celna, z dnia 22 kwietnia 1995 r. wydana po upływie przedawnienia jest nieważna w myśl art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Przyjmując taką podstawę rozstrzygnięcia NSA nie rozpatrywał zgłoszonych w skardze zarzutów dotyczących błędnego - zdaniem skarżącego - ustalenia organów celnych, że skarżąca nie dokonała wywozu towarów za granicę z zachowaniem warunków odprawy celnej czasowej.

Minister Sprawiedliwości zarzucił powyższemu wyrokowi rażące naruszenie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oraz art. 83 ust. 1 w związku z art. 18 ustawy dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne.

Według Ministra Sprawiedliwości Naczelny Sąd Administracyjny z rażącym naruszeniem zasad odprawy celnej czasowej określił termin przedawnienia wymiaru przedmiotowych należności celnych po upływie 2 lat od dnia dokonania tej odprawy chociaż określony został wówczas termin powrotnego wywozu za granicę do dnia 30 kwietnia 1993 r. Dopiero po tym dniu określającym obowiązek wywiezienia towaru powstał obowiązek zapłaty cła i od tej daty należy liczyć upływ dwuletniego terminu przedawnienia określonego w art. 83 pkt 1 Prawa celnego.

Wniosek rewizji nadzwyczajnej zawierał żądanie uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny kwestionując zasadnicze ustalenie wyroku wziął pod uwagę wyłącznie daty czynności celnych, tj. datę odprawy celnej warunkowej /25 listopada 1992 r./ i datę decyzji o wymiarze cła /22 kwietnia 1995 r./. Stwierdzenie, że między wymienionymi czynnościami upłynęło więcej niż 2 lata doprowadziło NSA do oceny, że należności celne zostały wymierzone z naruszeniem określonego w art. 83 ust. 1 Prawa celnego zakazu wydania decyzji w sprawie wymiaru należności celnych.

Zasadnie zarzucił Minister Sprawiedliwości rażące naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego gdyż błędne było utożsamienie w zaskarżonym wyroku daty wydania decyzji o odprawie czasowej z początkiem biegu dwuletniego terminu, o którym mowa w art. 83 ust. 1 Prawa celnego. Stosownie bowiem do tego przepisu początkowym dniem przedmiotowego terminu jest dzień, w którym powstał obowiązek uiszczenia należności celnych. W przypadku zaś odprawy celnej czasowej - stosownie do art. 18 i art. 68 ust. 2 Prawa celnego - zobowiązanie do uiszczenia cła przywozowego /opłaty manipulacyjnej dodatkowej/ powstaje jeżeli w ustalonym terminie podmiot zobowiązany nie wywiózł z powrotem za granicę towaru będącego przedmiotem czasowego przywozu. W przedmiotowej sprawie termin wywozu został ustalony w decyzji o czasowym dopuszczeniu towaru na polski obszar celny na dzień 30 kwietnia 1993 r. W stosunku do tego terminu do dnia podjęcia decyzji o wymiarze cła /22 kwietnia 1995 r./ nie upłynąłby jeszcze dwuletni termin, o którym mowa w art. 83 ust. 1 Prawa celnego.

W konsekwencji przyjęcia wadliwych założeń co do wskazanych przepisów prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał zarzutów przedstawionych w skardze na zaskarżoną decyzję. Powoduje to konieczność uchylenia wyroku wobec usprawiedliwionej podstawy rewizji nadzwyczajnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania /art. 393[13] par. 1 Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego (...) /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./.