Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1709/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 października 2005r.. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności; o d d a l a s k a r g ę /-/E.Brychcy /-/B.Kamieńska /-/E.Podrazik


UZASADNIENIE

II SA/Po 1709/03

U Z A S A D N I E N I E

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]r., po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...]r. właścicieli odrębnych lokali: nr [...]- Z.Z., nr [...]- M.W., nr [...]- W.K., nr [...]- J.M., nr [...]- J. i A. małżonków F., nr [...]- H.J. oraz nr [...]- M.M., odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu położonego w G. przy ul. [...].

W uzasadnieniu ustalono, że ten grunt, zabudowany budynkiem wielomieszkaniowym stanowi działkę oznaczoną numerem ewidencyjnym [...] o powierzchni [...]m2, objętą księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim.

Prawo użytkowania wieczystego tego gruntu jest związane z odrębną własnością tych lokali:

- nr [...], w udziale [...] i ustanowione zostało na podstawie umowy notarialnej z dnia [...]1996r,

- nr [...], w udziale [...] i ustanowione zostało na podstawie umowy notarialnej z dnia [...]1996r.,

- nr [...], w udziale [...] i ustanowione zostało na podstawie umowy notarialnej z dnia [...]1999r,

- nr [...], w udziale [...] i ustanowione zostało na podstawie umowy notarialnej z dnia [...]1996r.,

- nr [...], w udziale [...] i ustanowione zostało na podstawie umowy notarialnej z dnia [...]1997r.,

- nr [...], w udziale [...] i ustanowione zostało na podstawie umowy notarialnej z dnia [...]1999r.,

- nr [...], w udziale [...] i ustanowione zostało na podstawie umowy notarialnej z dnia [...]1982r.

W ocenie organu orzekającego oznacza to niespełnienie przesłanek art. 1 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (tj. Dz.U. z 2001r., Nr 120, poz. 1299). Przepisy te stanowią, że prawo do przekształcenia mają osoby fizyczne, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998r., bądź ich następcy prawni. Jeśli o przekształcenie ubiegają się osoby fizyczne będące właścicielami lokali, którym przysługuje udział w sprawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu, to muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki: wniosek o przekształcenie złożą wszyscy współużytkownicy wieczyści i wszyscy oni nabyli prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przed dniem 31 października 1998r.

Tego wymogu nie spełniają właściciele lokali nr [...] i nr [...], bowiem umowy notarialne o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego zawarli dopiero w 1999r.

Odwołanie od tej decyzji wniósł J.M., zarzucając, iż ustanowienie dopiero w 1999r. prawa użytkowania wieczystego dla właścicieli dwóch lokali nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Możliwość odmowy przekształcenia ustawa z dnia 4 września 1997r. przewidziała bowiem tylko w sytuacji określonej w art. 3, to znaczy, jeżeli toczy się postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie występuje.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium podzieliło argumentację faktyczną i prawną organu pierwszej instancji, a nadto wskazało, że zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz.543 ze zm.) oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste wymaga wpisu w księdze wieczystej. Prawo to powstaje zatem nie z datą zawarcia umowy o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste, ale z datą wpisu tego prawa w księdze wieczystej . "W rozpatrywanej sprawie wpisy w księdze wieczystej nie powstały przed dniem 31 październiku 1998r., skoro same umowy zawarte zostały po tej dacie".

Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu przez J.M. Skarżący powtórzył argumenty ze swojego odwołania a nadto opowiedział się za obowiązkiem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności odnośnie właścicieli tych lokali odrębnych, którzy zawarli umowy notarialne przed dniem 31 października 1998r. Poza tym "punkt 2a w art. 1 ust. 5 ustawy z dnia 4 września 1997r. został wprowadzony dopiero ustawą z dnia 21 czerwca 2001r. ( Dz.U. 72, poz. 749 z 2001r. ), to jest później niż ustalono prawo wieczystego użytkowania dla właściciela lokalu nr [...] ([...].1999r.)".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Ponad argumentację cytowaną w zaskarżonej decyzji powołało się na wynikający z art. 3 noweli z 21 czerwca 2001r. (Dz.U.Nr 72, poz. 749 ) obowiązek stosowania wprowadzonych przepisów w sprawach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy. Zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 i 7 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są uwzględniać stan prawny obowiązujący w dacie orzekania.

W toku postępowania sądowego okazało się, że J.F. zmarł dnia [...]r., czyli jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji (odpis skrócony aktu zgonu - k.39 akt sądowych). Nie podpisał one jednak wniosku o przekształcenie. Uczyniła to jego żona uczestniczka postępowania A.F. (k.10 akt administracyjnych).

Nikt z uczestników postępowania nie zajął stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

W myśl przepisów art. 1 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania przez organ II instancji - tj.Dz.U. z 2001r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.) przepisy ustawy stosuje się do występujących z wnioskiem osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998r., a także do osób fizycznych będących ich następcami prawnymi (ust.2) oraz odpowiednio - do osób fizycznych będących właścicielami lokali, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako w prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące warunki:

1) wniosek złożą wszyscy współużytkownicy wieczyści,

2) wszyscy współużytkownicy wieczyści nabyli prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zgodnie z ust. 2, czyli przed dniem 31 października 1998r.(ust.5).

Za prawidłowe uznać należy stwierdzenie organów administracyjnych, iż właściciele lokali nr [...] i nr [...] mogli nabyć udziały w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej już po tej dacie, skoro zawierali umowy notarialne o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego dopiero w 1999r.

Należy też wskazać na to, że w chwili składania wniosku i w chwili orzekania przez organy administracyjne nie obowiązywał już przepis art. 1 ust. 2a omawianej ustawy (tj.Dz.U. z 1999r. Nr 65, poz. 746) pozwalający na stosowanie zasad przekształcenia również do osób fizycznych, z którymi została zawarta w formie aktu notarialnego umowa o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998r. Zrezygnowano w tym przepisie z warunku istnienia użytkowania wieczystego dopiero z chwilą ujawnienia w księdze wieczystej mimo, że wpis do księgi wieczystej był od początku ( art. 12 ust. 4 ustawy z 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach ) i nadal pozostaje ( art. 27 ustawy z 1997r. o gospodarce nieruchomościami) warunkiem konstytutywnym powstania użytkowania wieczystego.

Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000r. K.8/98 (OTK 2000/3/87) przytoczony wyżej przepis art. 1 ust. 2a został uznany za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP i i utracił moc z dniem 14 kwietnia 2000r. (Dz.U. z 2000r. Nr 28, poz. 352). W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że już samo zamieszczenie możliwości ubiegania o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności przez osoby legitymujące się wyłącznie umową notarialną zawartą z gminą lub Skarbem Państwa stanowi istotne nadużycie. "Osoby, które zawarły umowę nie są bowiem użytkownikami wieczystymi; w myśl przepisów kodeksu cywilnego i ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadku użytkowania wieczystego ujawnienie prawa w księdze wieczystej stanowi materialnoprawny warunek jego powstania. Zgodnie z obowiązującymi przepisami osoby, które zawarły samą umowę notarialną o ustanowienie prawa, nie są jeszcze użytkownikami wieczystymi".

Z umów notarialnych znajdujących się w aktach administracyjnych stanowiących załączniki do wniosku o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności wynika, że oddanie przez Miasto G. poszczególnym wnioskodawcom w użytkowanie wieczyste udziałów w gruncie dotyczyło gruntu obejmującego działkę nr [...] o powierzchni [...]m2, dla której w Sądzie Rejonowym w Gorzowie Wielkopolskim prowadzona jest księga wieczysta Kw nr [...].

Ze złożonego przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym odpisu księgi wieczystej nr [...], wydanego na dzień [...]r. wynika, że aż do ostatnio wymienionej daty brak w księdze wieczystej jakichkolwiek wpisów o nabytych przez wnioskodawców umowami notarialnymi udziałach w prawie użytkowania tej nieruchomości gruntowej, ani nawet wzmianek o złożeniu wniosków o wpis tego prawa (k.13a akt administracyjnych).

Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ) orzeczono jak w sentencji.

/-/E.Brychcy /-/B.Kamieńska /-/E.Podrazik

Brak podpisu Sędziego

spowodowany jest jego

nieobecnoscią.

hp