Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 283/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 82, art, 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 19 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Referent stażysta Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2015 roku sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania J. K., J. B., J. H., P. H., K. B., A. R., C. R., J. S., A. K., W. A., S. S., H. G., J. Z., B. S., A. A., Z. K., L. B., W. B., G. B., B. B., K.R., M. P., R. R., W. Ł., I. S.-K., E. P., J. K., F. N., S. N., E. N., S. M., P. K., G. K., J. T., D. P., Z. W., Z. W., K. W., P. O., A. M., S. M., M. S., T. Ł., M. K., W. P., A. P., K. P., A. S., S. A., A. O., H. P., T. M., E. M., I. Ś., E. Ś., W. Ś., A. M., M.M., G. O., D. O. i A. P. od decyzji Wójta Gminy R., z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie fermy norek o obsadzie 60 DJP do obsady 175 DJP, na terenie działek o nr ewid. 86, 87, 88, 89, 158, 159, 160, 161 w obrębie [...], gminy R., umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem tychże osób. Natomiast po rozpatrzeniu odwołania H. K., K. O., Z. O., M. P. – R., K. K., M. R., A. R., A. P., M. C., J. D., M. D., B. P., S. B., S. R., M. R., E. R., D. A., S. Ł., R. Ł., Z.J., K. R., J.G., M. P., S.P., M. Z., P. K., P. L., I. M., T. T., E. R., S. K., M. Z., M.P., E. S., K. K., C. S., A. J., Pana R. Ś. i J. M. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Jak wynika z akt sprawy, D. S. wnioskiem z dnia 28 marca 2012r. wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie fermy norek o obsadzie 60 DJP do obsady 175 DJP na działkach nr ewid.: 86, 87, 88, 89, 158, 159, 160, 161 w obrębie [...], gmina R.. W toku prowadzonego postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. opinią z dnia [...] znak: [...] stwierdził, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla w/w inwestycji nie jest wymagany. Natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...] stwierdził, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla w/w inwestycji jest wymagany.

Wójt Gminy R. postanowieniem z dnia [...] znak: [...] stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko, uwzględniając ww. opinie organów właściwych w sprawach ochrony środowiska i biorąc pod uwagę uwarunkowania inwestycji oraz skalę przedsięwzięcia.

Po złożeniu przez inwestora raportu oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia na środowisko Wójt Gminy R. jako organ prowadzący postępowanie wystąpił o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia do właściwych organów w sprawach ochrony środowiska. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł. postanowieniem z dnia [...] znak: [...], zaś Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. opinią z dnia [...] znak: [...] uzgodnili warunki realizacji w/w przedsięwzięcia.

Decyzją z dnia [...] nr [...] znak: [...] Wójt Gminy R., po rozpatrzeniu wniosku D. S., określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie fermy norek o obsadzie 60 DJP do obsady 175 DJP na działkach o nr ewid.: 86, 87, 88, 89, 158, 159, 160, 161 w obrębie [...], gmina R.. W uzasadnieniu decyzji Wójt wskazał, ze zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 102 oraz ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010r. Nr 213 poz. 1397 ze zm.) planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie organu z przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz przedłożonych uzupełnień do raportu wynika, że przedmiotowa inwestycja nie spowoduje naruszenia obowiązujących norm ochrony środowiska oraz nie pogorszy istniejącego stanu środowiska przyrodniczego.

Od decyzji tej wnieśli odwołanie: H. K., K. O., Z. O., M.P.-R., K. K., M. R., A. R., A.P., M. C., J. D., M. D., B. P., uznani przez organ I instancji za strony postępowania oraz J. K., J. B., J. H., P. H., K. B., A. R., C. R., J. S., A. K., W. A., S. S., H. G., J.Z., B. S., A. A., Z. K., L. B., W. B., G. B., B. B., K. R., M.P., R. R., W. Ł., I. S.-K., E. P., J. K., F. N., S. N., E. N., S. M., P. K., G. K., J. T., D. P., Z. W., Z. W., K. W., P. O., A. M., S. M., M. S., T. Ł., M. K., W.P., A. P., K. P., A.S., S.A., A. O., H.P., T. M., E.M., I. Ś., E. Ś., W.Ś., A. M., M. M., G. O., D.O., A.P., S. B., S. R., M. R., E. R., D. A., S. Ł., R. Ł., Z. J., K. R., J. G., M.P., S. P., M. Z., P.K., P. L., I.M., T. T., E. R., S. K., M. Z., M. P., E. S., K. K., C. S., A. J., R. Ś. i J. M.. Odwołujący oświadczyli, że nie wyrażają zgody na dalszą rozbudowę fermy norek ze względu na dużą emisję zanieczyszczeń do powietrza, gleby i wód gruntowych; uciążliwe gazy odorowe zwłaszcza podczas upałów; przedostawanie się odchodów norek i resztek pokarmu do rowu melioracyjnego przylegającego do fermy podczas intensywnych opadów i rozprzestrzenianie się na sąsiadujące grunty rolne; plagę insektów (komary, muchy) i gryzoni; uniemożliwienie ekologicznej produkcji rolnej; spadek wartości nieruchomości i gruntów rolnych w okolicy. Odwołujący wnieśli o cofnięcie wydanej decyzji i pozytywne rozpatrzenie sprawy.

W toku postępowania odwoławczego H. i J. K. dodatkowo złożyli do akt sprawy pismo zawierające zarzuty wobec sporządzonego w sprawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wnosząc o cofnięcie wydanej decyzji środowiskowej.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołań osób uznanych za strony postępowania, uchyliło decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] nr [...] znak: [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, zaś w stosunku do osób nie będących stronami postępowania umorzyło postępowanie. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stronami tego postępowania mogą być – oprócz wnioskodawcy – właściciele (wieczyści użytkownicy) nieruchomości, na których lokowana jest inwestycja, a także położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji – w zasięgu jej oddziaływania, jeżeli – zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), dalej powoływanej jako "K.p.a." – mają interes prawny w sprawie, tj. rozstrzygnięcie dotyczy bezpośrednio ich sfery prawnej, tj. uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego. W związku z tym zwrócono się do osób, które wniosły odwołanie a nie były stronami postępowania pierwszoinstancyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] o wskazanie interesu prawnego w sprawie, a w szczególności wyjaśnienie, czy są właścicielami nieruchomości leżących w sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji – w zasięgu jej oddziaływania, a jeżeli tak, to o określenie ich numerów według ewidencji gruntów i wskazanie położenia na mapie ewidencyjnej w stosunku do terenu inwestycji. Na powyższe wezwanie nie odpowiedzieli: J. K., J. B., J. H., P.H., K. B., A. R., C. R., J. S., A. K., W. A., S.S., H.G., J. Z., B. S., A. A., Z. K., L. B., W.B., G. B., B. B., K. R., M.P., R.R., W. Ł., I.S.-K., E.P., J. K., F. N., S. N., E. N., S. M., P. K., G. K., J. T., D. P., Z.W., Z.W., K. W., P. O., A. M., S. M., M. S., T. Ł., M. K., W.P., A. P., K. P., A. S., S. A., A. O., H. P., T. M., E. M., I. Ś., E. Ś., W.Ś., A. M., M. M., D. O. i A. P.. Natomiast G. O. odpowiedziała, że nie jest właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie inwestycji.

Ze względu na to, iż wyżej wskazane osoby nie wykazały legitymacji prawnej do bycia stroną w przedmiotowej sprawie organ uznał, że postępowanie wszczęte odwołaniami tychże osób należy umorzyć.

Dalej Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja nie spełnia warunków, o których mowa w art. 82 ustawy z dnia z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013r. poz. 1235 ze zm.), dalej powoływanej jako "ustawa", odnoszących się do elementów decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ podkreślił, że elementy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określone w art. 82 ustawy wchodzą w skład rozstrzygnięcia organu, a zatem muszą być określone precyzyjnie, wyczerpująco, w sposób jasny i zrozumiały, chociażby z uwagi na okoliczność, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 (art. 86 ustawy). Zdaniem organu odwoławczego w rozstrzygnięciu decyzji nie ma miejsca na szczegółową charakterystykę przedsięwzięcia, tak jak to organ I instancji uczynił w punkcie I rozstrzygnięcia zatytułowanym "rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia", w którym m. in. przedstawił powierzchnie zabudowy poszczególnych istniejących i projektowanych obiektów budowlanych i pawilonów hodowlanych, urządzenia budowlane, obiekty liniowe, wymiary klatek. Kolegium podniosło, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji w częściach odnoszących się do warunków wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, oraz wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w projekcie budowlanym nie określił żadnych warunków i wymagań, a jedynie odesłał do postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z dnia [...] znak: [...]. Ponadto organ nie odniósł się do konieczności sporządzenia analizy porealizacyjnej w przedmiocie oddziaływania inwestycji na środowisko, na co wskazywał ów organ w postanowieniu uzgodnieniowym.

Nadto organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowa inwestycja wiązać się będzie m.in. z emisją hałasu do środowiska, tymczasem organ nie wskazał w decyzji jakie normy hałasowe powinny być spełnione w stosunku do najbliżej położonych terenów chronionych akustycznie. Poza tym, przedstawiając odległości istniejącej zabudowy od terenu inwestycji, organ I instancji uczynił to w sposób odmienny niż wynikający z postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z dnia [...] oraz z pisma Wójta Gminy R. z dnia [...], przy czym nie uzasadnił tych rozbieżności.

Poza tym Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia, stosownie do wymogów art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy. Z przepisów tych wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia, przy czym uzasadnienie takiej decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów K.p.a., powinno zawierać w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa; w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione: ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie organu, o którym mowa w art. 78, wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone, a także uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Nadto Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom art. 107 § 1 i 3 K.p.a. określającym, że decyzja powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne, bowiem Wójt nie przedstawił żadnego uzasadnienia dla zajętego w sprawie stanowiska, lecz jedynie przedstawił stan faktyczny sprawy.

Końcowo organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji uznając jako stronę postępowania M. G., nie ustalił adresu tej osoby.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] wywiódł D. S. W motywach skargi podniósł, że nie wiadomo jakie kryteria przyjęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznając prawa strony części skarżącym, bowiem w obszernej decyzji Kolegium brak wyjaśnienia kwestii ich interesu prawnego. Zdaniem skarżącego, przyznając prawa strony części skarżącym, Kolegium przyjęło zarzuty tychże osób jako podstawowe argumenty do uchylenia zaskarżonej decyzji Wójta Gminy R.. Nadto organ odwoławczy, przyznając rację części skarżącym, nie uwzględnił merytorycznego uzgodnienia dokonanego przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Ł. z dnia [...] oraz właściwego terenowo inspektora sanitarnego. Inwestor podniósł następnie, że Kolegium całkowicie pominęło fakt, że, przed wydaniem uzgodnienia z dnia [...] przedstawiciele Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. pojawili się na terenie istniejącej fermy i przeprowadzili jej szczegółową lustrację oraz sporządzili stosowny protokół, który stanowił podstawę do ustalenia w dokonanym uzgodnieniu szczegółowych warunków realizacji zamierzenia inwestycyjnego. W zaskarżonej decyzji nie odniesiono się w żaden sposób do dokumentów organu kontroli przestrzegania przepisów i wymogów ochrony środowiska przedstawionych w protokole Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Ł. Delegatura w P. ze stycznia 2012r.

Skarżący podniósł, iż Kolegium nie weryfikowało aspektów podnoszonych przez odwołujących się, które w znacznej części są nieprawdziwe i przedstawiają inwestora jako szkodzącego środowisku naturalnemu i mieszkańcom pobliskich miejscowości, natomiast szczegółowo rozpatrywało kwestie merytoryczne dotyczące zamierzenia inwestycyjnego na podstawie doniesień odwołujących się odrzucając zapisy, stanowisko i rozstrzygnięcia organów i jednostek właściwych do zajęcia stanowiska merytorycznego oraz stanowiska jednostek naukowych w przedmiotowej kwestii. Zdaniem skarżącego w treści uzasadnienia decyzji Kolegium przywołało raporty organizacji ekologicznych, które nie dotyczą przedmiotowej fermy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu skargi tyczącego osób uznanych za strony postępowania wskazało, że w ugruntowanym orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, iż atrybut strony w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań przysługuje, poza wnioskodawcą, również właścicielom nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji, jeśli zamierzenie będzie miało wpływ na ich interesy prawnie chronione, które są nierozerwalnie związane z oddziaływaniem inwestycji. Z braku zamieszczenia w ustawie legalnych definicji pojęcia strony postępowania sąsiedztwo musi być wykładane w szerokim znaczeniu, a zatem nie musi to być sąsiedztwo bezpośrednie z terenem zamierzenia. Za strony postępowania Kolegium uznało właścicieli nieruchomości położonych w sąsiedztwie projektowanej inwestycji, stosownie do art. 28 K.p.a.

Kolegium wskazało, że planowana inwestycja należy do inwestycji o uciążliwości odorowej, dla której to uciążliwości brak jest ustalonych norm. Wobec tego interes prawny w przedmiotowej sprawie może dotyczyć zarówno właścicieli działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, jak i właścicieli nieruchomości znajdujących się w otoczeniu terenu. Nadto Kolegium wskazało, że skarżący zarzucając "brak wyjaśnienia interesu prawnego części skarżących" nie przybliża, którzy jego zdaniem odwołujący nie mają interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu.

Poza tym organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem skarżącego, iż Kolegium "odrzuciło" stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T., przyjęło natomiast zarzuty skarżących, jako podstawowe argumenty uchylenia zaskarżonej decyzji.

W dalszej części odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że w sprawie w istocie naruszone zostały przepisy postępowania z uwagi na brak jednoznacznych ustaleń w zakresie odległości, pozbawienie strony udziału w postępowaniu, brak przedstawienia motywów, którymi kierował się organ I instancji podejmując decyzję z dnia [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. umarzająca postępowanie w stosunku do odwołujących nieposiadających przymiotu strony, oraz uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, w następstwie rozpoznania odwołań pozostałych odwołujących

W pierwszej kolejności wskazać należy, że krąg stron w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia należy ustalać uwzględniając ogólną regulację strony postępowania zawartą w art. 28 K.p.a. Zgodnie z tymże przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 K.p.a. to interes, który pozostaje w bezpośrednim, indywidulanym, konkretnym, realnym i aktualnym związku z przedmiotem danego postępowania. Interes ów winien opierać się na konkretnym przepisie prawa materialnego, z którego strona wywodzi prawo do uczestnictwa w danym postępowaniu administracyjnym. Niezbędne jest zatem ustalenie związku o charakterze materialnoprawnym między sytuacją jednostki a powszechnie obowiązującą normą prawa materialnego (vide: wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2014r. w sprawie II OSK 1859/12; wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2014r. w sprawie II OSK 2685/12; wyroki WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2014r. w sprawie VII SA/Wa 2657/13; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 30 stycznia 2014r. w sprawie II SA/Sz 996/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Dla ustalenia kręgu stron postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia konieczne jest ustalenie terenu objętego oddziaływaniem danego przedsięwzięcia na środowisko. W przeważającej większości przymiot strony będzie przysługiwał podmiotom posiadającym tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia. Poza tym za stronę postępowania mogą zostać uznane podmioty, których nieruchomości nie sąsiadują bezpośrednio, lecz mieszczą się w zasięgu oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia. Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy organ prowadzący postępowanie uprawniony był do wyznaczenia obszaru oddziaływania przedsięwzięcia także poza obszarem nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem projektowanej inwestycji i uznania za strony postępowania właścicieli nieruchomości znajdujących się w tymże obszarze.

W stosunku natomiast do osób, które złożyły odwołanie, lecz nie były stronami postępowania przed organem I instancji i jednocześnie nie wykazały, że rozstrzygniecie dotyczy bezpośrednio ich uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa, organ odwoławczy zasadnie umorzył postępowanie. Stosownie bowiem do art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. organ odwoławczy umarza postępowanie odwoławcze, jeśli uzna że prowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe, a taką sytuacja mamy do czynienia wówczas gdy organ stwierdzi, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania, w rozumieniu art. 28 K.p.a. Poza tym podkreślić należy, że skarżący zarzucając brak wyjaśnienia kwestii interesu prawnego części skarżących, nie wskazał jednocześnie konkretnych osób, których legitymację do brania udziału w postępowaniu kwestionuje. Powyższe uniemożliwia bliższe ustosunkowanie się do przedmiotowego zarzutu.

W tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy, organ wydaje decyzję środowiskową służącą ocenie następstw dla środowiska wynikających z realizacji projektowanego przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 ustawy). Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213 poz. 1397 ze zm.). Inwestycja, w związku z której realizacją inwestor wystąpił o wydanie decyzji środowiskowej, stosownie do § 3 ust. 1 pkt 102 oraz ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia, zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko tego rodzaju przedsięwzięcia stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie uwarunkowania wskazane w tymże przepisie. Ustawa jednocześnie nakłada obowiązek wcześniejszego zasięgnięcia opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz właściwego inspektora sanitarnego w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 – 3, 10, 11, 13 i 15 – 17 ustawy (art. 64 ust. 1 ustawy).

Ponadto należy wskazać, iż w sentencji decyzji środowiskowej, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ zamieszcza rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 82 ustawy. W decyzji tej należy wyróżnić składniki obligatoryjne wskazane w art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz fakultatywne wymienione w art. 82 ust. 1 pkt 2 – 5 ustawy. Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy decyzja ta winna określać:

a) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia,

b) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich,

c) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, w szczególności w projekcie budowlanym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18,

d) wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska,

e) wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko,

f) gotowość instalacji do wychwytywania dwutlenku węgla w przypadku instalacji do spalania paliw w celu wytwarzania energii elektrycznej, o elektrycznej mocy znamionowej nie mniejszej niż 300 MW.

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że elementy wymienione w art. 82 ust. 1 ustawy muszą być określone precyzyjnie, wyczerpująco, w sposób jasny, tak by wyeliminować wszelkie wątpliwości interpretacyjne. Jest to szczególnie istotne dla zminimalizowania zagrożeń związanych z negatywnym oddziaływaniem inwestycji na środowisko. Warto również wskazać, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy. W okolicznościach niniejszej sprawy organ orzekający w sprawie pozwolenia na rozbudowę fermy norek nie będzie mógł pominąć żadnych obowiązków i uprawnień wynikających z decyzji środowiskowej.

Poza tym należy zaznaczyć, że uzasadnienie decyzji środowiskowej, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów K.p.a., w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, powinno zawierać informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa; informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie organu, o którym mowa w art. 78, wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone oraz uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 (art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy). Załącznikiem do decyzji jest charakterystyka przedsięwzięcia (art. 84 ustawy).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że decyzja organu I instancji nie spełnia ww. wymogów decyzji wydanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a zarzuty sformułowane w tym zakresie przez organ odwoławczy są trafne. Nie widząc potrzeby ich powielania w niniejszym uzasadnieniu wypada jedynie odnieść się do kilku kwestii.

Stosownie do treści art. 82 ust. 1 pkt b – c ustawy warunki i wymagania, o których mowa w owej regulacji winny znaleźć się w sentencji decyzji. Nieprawidłowe jest ograniczenie się przez organ I instancji do stwierdzenia, że kwestie te ustalono zgodnie z treścią postanowienia organu uzgadniającego, bowiem taki zapis jest dalece nieprecyzyjny. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł. w postanowieniu uzgadniającym określił 44 warunki, jakie winny zostać zachowane na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia i 12 wymagań koniecznych do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji określającej szczegółowe warunki realizacji przedsięwzięcia. Stanowisko organu uzgadniającego winno zostać uwzględnione przez organ wydający decyzję środowiskową co oznacza, że organ ma obowiązek precyzyjnego wskazania w wydanej decyzji elementów obligatoryjnych wynikających z art. 82 ustawy. Poza tym – na ca zasadnie zwraca uwagę organ odwoławczy – Wójt Gminy R. w wydanej decyzji nie odniósł się w ogóle do konieczności sporządzenia analizy porealizacyjnej, podczas gdy w postanowieniu uzgadniającym Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska jednoznacznie stwierdził, że projektowane przedsięwzięcie wymaga sporządzenia takiej analizy.

Niewątpliwe z realizacją przedmiotowej inwestycji wiążą się oddziaływania w zakresie emisji hałasu, zanieczyszczeń do powietrza oraz ścieków, stąd istotne jest ustalenie w decyzji środowiskowej takich warunków i wymagań, aby zminimalizować negatywne oddziaływania na środowisko na terenach znajdujących się w sąsiedztwie inwestycji. Konieczność zweryfikowania możliwych uciążliwości inwestycji dla otoczenia wymaga ustalenia, czy spełnia ona wynikające z przepisów szczególnych normy, w tym normy hałasu i odległości od zabudowy. W tym względzie organ I instancji nie wskazał w wydanej decyzji żadnych norm hałasu, jakie winny zostać spełnione w odniesieniu do znajdujących się w sąsiedztwie planowanej inwestycji terenów chronionych akustycznie. Co więcej trzeba zauważyć, że podane w decyzji organu I instancji odległości terenu inwestycji od istniejącej zabudowy różnią się od odległości wskazanych w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] oraz w piśmie Wójta Gminy R. z dnia 23 maja 2013r., a rozbieżności w tym zakresie nie zostały wyjaśnione, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy.

Wreszcie podkreślić należy, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia odpowiadającego wymogom art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy. Nie można w niej bowiem doszukać się informacji, w jakim zakresie i w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Stwierdzenie, iż ustalenia dotyczące realizacji i eksploatacji inwestycji zawarte w raporcie o oddziaływaniu na środowisko zostały w całości wzięte pod uwagę jest niewystarczające. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jako kluczowy element postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko stanowiący podstawowy dowód w tymże postępowaniu, powinien zostać rzetelnie oceniony przez organ wydający decyzję środowiskową. Treść raportu ma znaczenie decydujące dla kwestii uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, a organ I instancji w uzasadnieniu decyzji w ogóle nie odniósł się do jego ustaleń, w tym do proponowanych w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia. Nie wskazał również zakresu uwzględnienia uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. oraz opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Ochrony Środowiska w T., ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że wymagane uzgodnienie oraz opinia zostały wydane. Poza tym brak w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu I instancji informacji o tym, czy zostały zgłoszone uwagi i wnioski związane z udziałem społeczeństwa w postępowaniu, a jeśli tak to w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika, aby dokonano właściwej analizy przesłanek warunkujących wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Lakoniczne stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji w znacznej mierze sprowadzają się do opisu stanu faktycznego sprawy. Zatem stwierdzić trzeba że zaskarżona decyzja została wydana nie tylko z naruszeniem wyżej wskazanego art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy, lecz również z naruszeniem art. 107 § 1 i 3 K.p.a. stanowiących, iż decyzja winna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W tym stanie faktycznym i prawnym wydane przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie kasacyjne uznać wypada za prawidłowe. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zatem, by zastosować art. 138 § 2 K.p.a. organ obowiązany jest łącznie stwierdzić naruszenie przepisów postępowania oraz wykazać, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Możliwość rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 138 § 2 K.p.a., sprowadza się więc do przypadków, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, którego zakres ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Zgodnie z art. 136 K.p.a. organ odwoławczy może wprawdzie przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję, jednakże owo dodatkowe postępowanie, o którym mowa w art. 136 K.p.a., dotyczy jedynie sytuacji, kiedy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji dotknięte jest niewielkimi brakami i wymaga tylko uzupełnienia dodatkowymi dowodami i materiałami. Dokonanie ustaleń mających istotny wpływ na wynik sprawy dopiero na etapie postępowania odwoławczego naruszałoby zasadę dwuinstancyjności, bowiem ustalenia te pozbawione zostałyby możliwości dwukrotnej kontroli organów administracji. Naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. stanowi zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym (vide: wyrok NSA z dnia 2 grudnia 1999r. w sprawie I SA 632/99, Lex nr 48722; wyrok NSA z dnia 27 października 1999r. w sprawie o sygn. akt I SA 2127/98, Lex nr 48721).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy uzasadnione było podjęcie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej połączonej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzja organu I instancji wydana została bowiem z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 82, art. 85 ust 1 i 2 pkt 1 ustawy, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie, zaś naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji uniemożliwiło merytoryczne odniesienie się organu odwoławczego do istoty sprawy, co sprawia że wszelkie zarzuty dotyczące nieuwzględnienia przez organ odwoławczy merytorycznego stanowiska organu uzgadniającego i opiniującego warunki realizacji przedsięwzięcia muszą być uznane za bezzasadne.

W tym stanie rzeczy sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.

a.tp.