Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 30/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 86 § 1, art. 73 § 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Andrzej Jagiełło (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D.K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt I SA/Bd 102/16 w zakresie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi D.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 7 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

II FZ 30/17

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I SA/Bd 102/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił D.K. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 7 grudnia 2015 r., w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę D.K. z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego (k. 22-23 akt sądowych). Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 05 sierpnia 2016r. (k. nr 29 akt sądowych). W dniu 12 sierpnia 2016r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu podniosła, że nie otrzymała korespondencji z Sądu, która zawierała wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi z uwagi na jej błędne zaadresowanie. Wskazała, że listonosz nie zostawił również awiza pod właściwym adresem, ponieważ na kopercie wpisany był adres T. ul. T. 50E, a powinno być T. ul. T. 50C. Strona jednocześnie wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd odmawiając stronie przywrócenia terminu argumentował, że skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu powołała się na okoliczność, iż przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi została błędnie zaadresowana, w wyniku czego nie została ona skarżącej doręczona. Według skarżącej prawidłowy adres, pod który należało kierować do niej korespondencję to: "T., ul. T. 50 C", a nie jak uczyniono w przedmiotowej sprawie na "ul. T. 50 E". Odnosząc się do powyższego Sąd podniósł, że skarżąca sama wyraźnie wskazała w nagłówku skargi do sądu adres do korespondencji podając "ul. T. 50 E w T.". Ponadto, jak wynika z analizy akt administracyjnych przez całe postępowanie podatkowe korespondencja była kierowana do skarżącej na ten właśnie adres i skarżąca nigdy tego faktu nie kwestionowała. Z uwagi na okoliczność, że skarżąca sama podała w skardze do sądu adres do korespondencji "T., ul. T. 50 E", Sąd był zobowiązany przesłać wezwanie na ten właśnie adres. Brak staranności w wykazywaniu prawidłowego adresu do doręczeń nie może być przesłanką przywrócenia terminu. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - dalej p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu zaskarżyła je w całości oraz wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu, ewentualnie o uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu argumentowano, że w sprawie nastąpiło nieprecyzyjne wskazanie jej adresu. Ponadto w ocenie skarżącej przyczyną nieodebrania przesyłki mogło być to, że podmiotem doręczającym przesyłkę był przedsiębiorca inny niż Poczta Polska. Dalej argumentowano, że nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącej przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku skargi w postaci uiszczenia wpisu, gdyż przesyłka nie była awizowana. Podniesiono również, że z informacji uzyskanych ze strony internetowej InPost (podmiotu doręczającego sporną przesyłkę) wynika, że list polecony zawierający wezwanie do uzupełnienia braku skargi został nadany w dniu 11 maja 2016 r., oraz doręczony odbiorcy w dniu 13 czerwca 2016 r. W ocenie skarżącej zaprzecza to próbie doręczenia i wskazuje, że doręczenie nie miało miejsca. Pełnomocnik skarżącej wniósł też o zwrócenie się do InPost S.A., o podanie informacji który pracownik faktycznie doręczał sporną przesyłkę oraz jakie miał do tego kwalifikacje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem należało je oddalić. Treść zażalenia wskazuje, że strona skarżąca podnosi, że sporna przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia skargi poprzez uiszczenie wpisu od skargi nie została skutecznie doręczona w dniu 9 marca 2016 r., w trybie o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a. Twierdzenie to nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, a taka sytuacja miała miejsce w analizowanej sprawie, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku - Prawo pocztowe, albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Stanowi on, że zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Wreszcie w myśl art. 73 § 3 p.p.s.a., w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. W takiej sytuacji, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, o czym stanowi art. 73 § 4 p.p.s.a. Z kolei w myśl art. 65 § 1 p.p.s.a., sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku - Prawo pocztowe (Dz. U., poz. 1529), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Z kolei stosownie do art. 65 § 2 p.p.s.a., do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Oznacza to, że aby w sposób prawidłowy, zgodnie z art. 65 § 2 p.p.s.a. doręczyć pismo sądowe należy, zastosować tryb, o jakim mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 roku w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (t.j., Dz. U. z 2015 r., poz. 1222 ze zm.,) dalej rozporządzenie. W myśl § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu i potwierdzeniu odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis. Awizowaną przesyłkę przechowuje się w placówce pocztowej operatora lub w urzędzie gminy przez siedem kolejnych dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia (§ 7 ust. 3 rozporządzenia). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 3 rozporządzenia, wówczas placówka pocztowa operatora sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych 7 dni licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia oraz zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem, o czym stanowi § 8 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Z uwagi na skutki procesowe, jakie wiążą się dla strony z zastosowaniem trybu doręczeń przesyłek sądowych, szczególnie rygorystycznie należy przestrzegać procedury wymienionej we wskazanych powyżej przepisach ustawy oraz rozporządzenia (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2016 r., II FZ 16/16, www.cbosa.nsa.gov.pl). Analiza akt rozpoznawanej sprawy wskazuje, że powyższy tryb doręczania spornej przesyłki został zachowany. Po pierwsze, wezwanie do uzupełnienia wpisu od skargi wysłane zostało na prawidłowy, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, wynikający ze skargi adres skarżącej, to jest ul. T. 50E, T. Wobec natomiast braku możliwości doręczenia spornej przesyłki skarżącej osobiście, w dniu 24 lutego 2016 r., pod wskazanym powyżej adresem, doręczyciel pozostawił przesyłkę na okres 14 dni w placówce POK InPost przy ul. S. w T., oraz pozostawił, pod wskazanym przez skarżącą adresem, zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki we wskazanej powyżej placówce InPost. Doręczyciel dokonał też adnotacji "awizowano dnia" (24 lutego 2016r.,) na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki, gdzie złożył swój podpis. Powtórnej awizacji dokonano dnia 3 marca 2016 r., o czym świadczy stosowana adnotacja na stronie tytułowej koperty oraz złożony tam podpis osoby doręczającej. Wobec niepodjęcia przesyłki przez jej adresata w terminie do dnia 11 marca 2016 r., zwrócono ją nadawcy, to jest do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, gdzie odnotowano jej wpływ w dniu 13 czerwca 2016 r. (pieczęć prezentaty Sądu na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru). W tej sytuacji Sąd prawidłowo zastosował tryb doręczania przesyłek sądowych o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a. oraz uznał, że datą skutecznego doręczenia stronie wezwania do uzupełnienia braku skargi jest dzień 9 marca 2016 r. Od rej daty rozpoczął bieg termin do uzupełnienia braku skargi w postaci uiszczenia wpisu od skargi, który upłynął w dniu 16 marca 2016 r. Wpis od skargi nie został do tego czasu uiszczony. Warto dodać, że znajdująca się w aktach sprawy koperta z zawartymi na jej stronie tytułowej adnotacjami oraz zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, z którego wynika, że w dniu 24 lutego 2016 r., pozostawiono ją w placówce POK InPost w T., ul. S., o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej, oraz że przesyłki nie doręczono, gdyż nie podjęto jej z placówki pocztowej w wynikającym z ustawy terminie, co opatrzone zostało stosownym podpisem osoby doręczającej, oraz opatrzone datą 11 marca 2016 r., są dokumentami urzędowymi i ich wzruszenie jest dopuszczalne w trybie takim, jaki jest dopuszczalny do wzruszenia dokumentu urzędowego. W myśl art. 244 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r., Kodeks postępowania cywilnego (t.j., Dz. U. z 2014 r., poz. 101) – dalej k.p.c., który na mocy art. 106 § 5 p.p.s.a., stosuje się odpowiednio w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Zgodnie natomiast z art. 252 k.p.c., który na zasadzie art. 106 § 5 k.p.c., ma również zastosowanie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenie organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić. Aby zatem skutecznie podważyć okoliczność, że sporne wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi nie zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu 9 marca 2016 r., należało skutecznie podważyć prawdziwość znajdujących się w aktach sprawy wskazanych powyżej dokumentów, czego jednak w zażaleniu nie uczyniono. Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o zwrócenie się do InPost SA i ustalenie danych oraz kwalifikacji doręczyciela spornej przesyłki należy podnieść, że wniosek ten nie został uwzględniony, gdyż znajdujące się w aktach sprawy dokumenty nie budzą wątpliwości co do zachowania wymaganego trybu oraz daty doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Z art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika bezsprzecznie, że sąd może z urzędu lub na wniosek przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skoro wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi skuteczność doręczenia skarżącej spornego wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, to nie jest prawnie uzasadnione, by w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzać dowód z innych dokumentów niż dokumenty znajdujące się w aktach sprawy na tę samą okoliczność. Niezależnie od powyższego Naczelny Sąd Administracyjny ocenia, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy nie narusza prawa w zakresie w jakim stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca uchybiła terminowi do uzupełnienia wpisu od skargi w okolicznościach, które nie wyłączają jej winy, w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skarżącej, adresem do doręczeń wskazanym przez skarżącą w skardze był adres w T., ul. T. 50 E. Pod ten, a zatem prawidłowy, adres wysłane zostało wezwanie do uzupełnienia skargi w postaci uiszczenia wpisu. Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu nie wykazała więc istnienia okoliczności wyłączających jej winę w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. stanowiącym, że sąd postanowi o przywróceniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, pod warunkiem, że strona nie dokonała jej bez swojej winy. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.