Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 749/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6092 Melioracje wodne, opłaty melioracyjne
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7 par. 3 , art. 29, art. 64 a par. 1 pkt. 1, art. 122, w zw. z art. 119, 120 par. 1, 121 par. 1-3 i art. 123
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2010 r. sprawy ze skargi B.G. i R.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 28 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżących B.G. i R.G. kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 4 lutego 2010r., znak [....] , działając na podstawie art. 64a § 1 pkt 1, art. 122, w zw. z art. 119, 120 § 1, 121 § 1-3 i art. 123 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednol. Dz.U z 2005r. Nr 229, poz.1954 z późn. zm.) Wójt Gminy L. nałożył na R.G. i B.G. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3.000,00zł oraz orzekł o obowiązku wniesienia przez nich opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w wysokości 68,00zł.

Uzasadniając powyższe wskazał, że postanowieniem z dnia 10 listopada 2009 r., znak [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. uchyliło postanowienie Wójta Gminy L. z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie nałożenia na R.G. i B.G. grzywny w celu przymuszenia, w związku z nie wykonaniem przez zobowiązanych obowiązku nałożonego decyzją Wójta Gminy L. z dnia 9 marca 2007r., znak [....] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia wskazało, że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, jeżeli egzekwowany obowiązek został wykonany, oraz że w protokole spisanym w dniu [....] 2009r.w terenie istnieje zapis, iż R.G. zgodnie z decyzją Wójta zlikwidował rów i otwór w fundamencie ogrodzenia . Rozpatrując ponownie sprawę należy zatem jednoznacznie wyjaśnić, czy obowiązek nałożony decyzją Wójta Gminy został wykonany, czy też nie.

Uwzględniając te zalecenia przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt Gminy L. miał na uwadze następujące okoliczności.

W wyniku prowadzonego na wniosek K.S. postępowania w sprawie zmiany stanu wody na gruncie, dokonanej przez R.G. i B.G. na działce nr [....] w L. , szkodliwie wpływającej na grunt K.S. , Wójt Gminy L. wydał decyzję w oparciu o art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne . Przedmiotową decyzją zostały nałożone na R.G. i B.G. obowiązki mające na celu zapobieżenie szkodliwemu oddziaływaniu dokonanych przez zobowiązanych zmian stanu wody na gruncie na sąsiedni grunt K.S. Zobowiązania te zostały nałożone alternatywnie, tj. poprzez zasypanie rowu i likwidację otworu w betonowym fundamencie ogrodzenia lub takie zabezpieczenie rowu, aby płynąca nim woda nie niszczyła ogrodzenia K.S.

W związku z uchylaniem się przez zobowiązanych od wykonania decyzji, o której mowa wyżej Wójt Gminy wszczął wobec R.G. i B.G. postępowanie egzekucyjne , przesyłając tytuł wykonawczy z dnia 21 sierpnia 2007r. oraz postanowienie o nałożeniu grzywny z dnia 21 sierpnia 2007 r.

Wobec dalszego niewykonywania przez zobowiązanych nałożonych obowiązków zostały nałożone kolejne grzywny postanowieniami z dat : 23 stycznia 2008 r., 28 marca 2008 r., 14 kwietnia 2008 r. i z 27 października 2008 r.

Pismem z dnia [....] . R.G. i B.G. powiadomili Urząd Gminy w L. o wykonaniu decyzji.

Przeprowadzona w dniu [....] 2008 r. w obecności stron wizja w terenie wykazała , że częściowe zasypanie rowu na działce nr [....] i likwidację otworu w fundamencie ogrodzenia nie zapobiega szkodom powodowanym na gruncie sąsiednim na skutek dokonanych przez zmian stanu wody na gruncie. Ponadto, R.G. wystąpił z pytaniem zgłoszonym do protokołu z wizji o wyjaśnienie prawidłowego sposobu wykonania decyzji z dnia 9 marca 2007 r.

Pismem z dnia [....] 2009 r. wyjaśniono szczegółowo sposób , w jaki należy wykonać przedmiotową decyzję.

Wobec dalszego uchylania się przez zobowiązanych od wykonania w sposób prawidłowy nałożonych obowiązków postanowieniem z dnia 5 czerwca 2009 r. nałożył na zobowiązanych kolejną grzywnę w celu przymuszenia. Na to postanowienie R.G. i B.G. złożyli zażalenie, przy czym opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 10 listopada 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższe postanowienie. Następnie , postanowieniem z dnia 30 listopada 2009 r. znak [....] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało pismo K.S. , w którym tenże kwestionował zasadność stwierdzenie iż decyzja Wójta Gminy z dnia 9 marca 2007r została wykonana.

Ze względu na skomplikowany charakter sprawy przedłużono termin jej załatwienia do 30 stycznia 2010 r. , zlecając sporządzenie opinii w przedmiotowej sprawie przez osobę posiadającą uprawnienia z zakresu budownictwa i melioracji. Z uzyskanej opinii wynika jednoznacznie, że dokonane przez R.G. i B.G. zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie oddziałują na sąsiedni grunt K.S. , oraz że wszystkie dokonywane przez nich prace w obrębie działki nr [....] były wykonywane nieprawidłowo i w ewidentny sposób naruszają art. 29 ustawy Prawo wodne. Z przedmiotowej opinii wynika także, iż częściowego zasypania rowu na działce nr [....] i likwidacji otworu w fundamencie ogrodzenia w żaden sposób nie można uznać za prawidłowe wykonanie decyzji Wójta Gminy z dnia 9 marca 2007 r., ponieważ czynności te nie zabezpieczają sąsiednich gruntów, przed szkodliwym wpływem dokonanej przez R.G. i B.G. zmian stanu wody na gruncie. Dopiero umocnienie dna i skarp rowu na działce nr 2006 i odprowadzenie tym rowem wody opadowej z rowu przydrożnego w obecnej sytuacji zabezpieczyłoby sąsiednie grunty przed szkodliwym oddziaływaniem dokonanych przez zobowiązanych zmian stanu wody na gruncie.

Na postanowienie organu pierwszej instancji zażalenie wnieśli w terminie B.G. i R.G. żądając jego uchylenia w całości .

Skarżący w obszernych wywodach kwestionowali postanowienie Wójta Gminy L. z dnia 4 lutego 2010r., znak [....] jako sprzeczne z prawem z uwagi na wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz niedopuszczalne w sytuacji nierozpoznania dotąd przez Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Krakowie skargi w sprawie sygn. akt II SA/Kr 76/10, jak również wydane z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego.

Po rozpoznaniu powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2010 r, znak [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W podstawie prawnej wydanego rozstrzygnięcia powołało art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 i art. 119, art. 120 § 1, 121 § 1-3, art. 122 i art. 123 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 220, poz. 1954) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. 2001r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i § 1 pkt 6 lit c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003r. Nr 198, poz. 1925),

W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. szerzej niż organ pierwszej instancji przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania egzekucyjnego, powołując w rysie historycznym także orzeczenia wydane w związku z rozpoznawaniem zarzutów oraz akty administracyjne i wyroki sadu administracyjnego zapadające w odrębnie powadzonych sprawach, pozostających jednak w związku z niniejszym postępowaniem egzekucyjnym.

Wskazało także, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B.G. i R.G. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Kr 76/10 wyrokiem z 30 marca 2010 r. W uzasadnieniu tego wyroku wyrażony został pogląd, iż grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym służącym przymuszeniu zobowiązanego do wykonania nałożonego na niego obowiązku. Rolą jej jest doprowadzenie do wykonania tego obowiązku. Generalnie zastosowanie środków egzekucyjnych ma doprowadzić do wykonania ciążącego na zobowiązanym obowiązku. Skuteczność środków egzekucyjnych jest jednym z podstawowych czynników przesądzających o efektywności administracji publicznej. Grzywna jako jedyny środek spośród przewidzianych ustawą jest środkiem przymuszającym, pozostałe zaś są środkami zaspokajającymi. Grzywna nie jest karą lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się.

Czyniąc rozważania prawne Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wyjaśniło dalej, że zgodnie z dyspozycją art. 119 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.

Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (art. 120 § 1 ustawy).

Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie , z zastrzeżeniem § 4 , który jednak w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania. Z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł. Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200 000 zł (art. 121 § 1- 3 ustawy).

Tryb nakładania grzywny wynika z art. 122, zgodnie z którym grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu:

1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32;

2) postanowienie o nałożeniu grzywny.

Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać :

1)wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;

2)wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

Warunkiem wszczęcia egzekucji administracyjnej jest uprzednie przesłanie zobowiązanemu do wykonania obowiązku pisemnego upomnienia. Jak bowiem wynika z art. 15 § 1 powyższej ustawy, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przestał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

W tym kontekście Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wyjaśniło, że analiza zaskarżonego postanowienia wskazuje, iż zawiera ono wymagane przez ustawę elementy. W szczególności określa, że grzywnę w wysokości 3.000 złotych oraz opłatę egzekucyjną w wysokości 68 złotych należy uiścić w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia w kasie Urzędu Gminy lub na wskazane konto bankowe. Ponadto, w postanowieniu tym zawarte jest wezwanie do wykonania określonego w tytule wykonawczym obowiązku z zagrożeniem, iż w razie niewykonania nakładane będą dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie. Podano w nim również, że nieuiszczona w terminie grzywna podlega ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Łączna wysokość nałożonych dotychczas na B.G. i R.G. grzywien nie przekracza kwoty o której mowa w art. 121 § 3 ustawy, tj. kwoty 50 000 złotych.

Ze sporządzonej na użytek rozpoznawanej sprawy opinii mgr inż. K.K. jednoznacznie wynika, że "częściowe zasypanie rowu przez zobowiązanych R.G. i B.G. na działce nr [....] i likwidacja otworu w fundamencie ogrodzenia w żaden sposób nie można uznać za prawidłowe wykonanie decyzji (...), gdyż czynności te nie zabezpieczają sąsiednich gruntów przed szkodliwym wpływem dokonanej przez P. G. zmiany stanu wody na gruncie".

Zobowiązani nie kwestionują faktu nie wykonania przedmiotowej decyzji z dnia 9 marca 2007 r. w sposób wskazany przez będącego organem egzekucyjny Wójta Gminy L. w piśmie z dnia [....] 2009r., przesłanym na żądanie R.G. domagającego się wskazania prawidłowego sposobu wykonania decyzji. Twierdzą jedynie, że wyżej opisane działania polegające częściowym zasypaniu rowu na działce nr [....] biegnącego wzdłuż ogrodzenia K.S. i likwidacja otworu w fundamencie ogrodzenia stanowi prawidłowe wykonanie decyzji z dnia 9 marca 2007 r., znak [....]. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. stwierdziło, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, natomiast nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Poza granicami niniejszej sprawy dotyczącej grzywny celem przymuszenia pozostają więc kwestie związane z prawidłowością tytułu wykonawczego i prawidłowością postępowania egzekucyjnego. Co do wskazań na powinność umorzenia niniejszego postępowania z uwagi na wykonanie przez skarżących w toku postępowania egzekucyjnego obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego - tj. likwidacji rowu na działce nr [....] i otworu wykonanego w fundamencie ogrodzenia, wskazało , że przyczyny umorzenia toczącego się już postępowania wymienione zostały w art. 59 § 1 ustawy. Zgodnie z pkt 1 tego przepisu postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu wówczas, gdy obowiązek wykonany został przed wszczęciem egzekucji. Wykonanie obowiązku w części, czy w całości, ale w toku postępowania egzekucyjnego nie stanowi podstawy umorzenia tego postępowania bez względu na to, czy wykonanie to nastąpiło dobrowolnie, czy na skutek zastosowania środków przymusu.

Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 28 kwietnia 2010 r., znak [....] B.G. i R.G. zarzucali naruszenie przy jego wydaniu art. 7, art.8 art. 77 art. 80, art. 107§ 3 oraz art. 138§ 1 pkt 2 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, sprzeczną z zasadą praworządności i naruszając prawo, jak również interesu strony poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia pomimo , że było ono bezzasadne i sprzeczne z prawem. Zarzucali ponadto naruszenie art.29 ust.3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r.- Prawo wodne poprzez uznanie jako zgodną z prawem alternatywną konkluzję decyzji nakładająca na stronę skarżącą praktycznie dwa obowiązki i nie uznanie , że wykonanie jednego z nich jest wykonaniem decyzji, a także art. 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez stosowanie środka egzekucyjnego pomimo, że egzekwowany obowiązek został wykonany.

Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na ich rzecz od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi podnosili, że ostateczną decyzją z dnia 9 marca 2007 r., znak. [....] Wójt Gminy L. nakazał R.G. i B.G. wykonanie decyzji stwierdzającej naruszenie stanu wodnego poprzez : - likwidację rowu na działce nr [....] w L. wzdłuż granicy z działką nr [....] "lub" takie jego zabezpieczenie aby płynąca woda nie niszczyła ogrodzenia własności K.S. , a także likwidację otworu wykonanego w betonowym fundamencie od strony południowej działki nr [....] . Wykonanie wcześniej otworu w fundamencie i wykopanie rowu powodowało bowiem , że wody ściekowe z drogi wojewódzkiej relacji [....] przez otwór płynęły wykopanym rowem w dół będąc jakby ujęte w koryto. Przy dużych opadach faktycznie mogły wypływać poza brzegi rowu i wpływać na działkę K.S. Wobec nakazu wynikającego z powyższej decyzji skarżący zamurowali otwór w fundamencie i zasypali rów. Przywrócili zatem uprzedni stan. Woda w takiej sytuacji miała rozlewać się po całej działce skarżących tak jak to było wcześniej . Zdaniem Wójta Gminy i Kolegium taka sytuacja była normalna i do takiej sytuacji organy chciały doprowadzić. Tak też się faktycznie stało. Niestety przy dużych opadach woda sama znajduje sobie naturalne ujście i płynie również dalej wzdłuż granicy z działkę [....] żłobiąc swoją siłą rów. Stało się to już po wykonaniu obowiązku, w sposób naturalny i niezależny od skarżących.

Fakt, że skarżący wykonali nałożony nań obowiązek został stwierdzone w czasie wizji i rozprawy administracyjnej.

Z art.7 § 3 ustawy o postępowania egzekucyjnym w administracji wynika, że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne , gdy egzekwowany obowiązek został wykonany. Powyższe nawiązuje do zasady celowości, albowiem środek egzekucyjny powinien być stosowany tylko wtedy gdy jest to niezbędne do zrealizowania egzekucji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium stwierdza, że organ egzekucyjny bada jedynie dopuszczalność egzekucji, natomiast nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tymczasem organ egzekucyjny musi wiedzieć jasno i precyzyjnie jaki obowiązek wynika z tytuły wykonawczego. Co jest tym obowiązkiem, jak go wykonać , czy w ogóle jest możliwy do wykonania z punktu widzenia możności wszczęcia egzekucji . W niniejszej sprawie Kolegium nie zadało sobie trudu aby tą kwestię zweryfikować. Poprzestało jedynie na przypomnieniu historycznej chronologii czynności podjętych w mniejszej sprawie pomijając postępowanie odnośnie zarzutów i ustosunkowując się do tego, czy organ egzekucyjny ma możliwość jasnego odczytania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego oraz czy można wszcząć postępowanie egzekucyjne jeżeli alternatywny sposób wykonania obowiązku jest sprzeczny z prawem.

Protokół dnia [....] 2009 r. stwierdza, że R.G. zlikwidował rów i otwór w fundamencie. Został on sporządzony w dniu [....] maja 2009 r., a więc przed datą wydania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia . W akta znajdują się również inne dowody potwierdzające fakt wykonania decyzji w opisany wyżej sposób takie jak pisemne zgłoszenie strony skarżącej oraz ich oświadczenia do protokołu. Powyższe wskazuje, że w jednym przypadku pracownik organu pierwszej instancji kategorycznie stwierdza, iż obowiązek został wykonany, by bez jakiegokolwiek wytłumaczenia wszczynać następnie postępowanie egzekucyjne i przymuszać skarżących do czegoś, co zostało zrobione.

B.G. i R.G. zarzucali też, że organ nie powołał biegłego mimo kilkakrotnych wniosków strony skarżącej na okoliczność kto i kiedy naruszył stan wodny na działce nr [....] , a powołał biegłego -nie wiedzieć jakiej specjalności - na okoliczności, która już przez urząd została potwierdzona. Istotne jest również to, że Kolegium powołuje się na stwierdzenie biegłego iż " częściowe zasypanie rowu i likwidacja otworu w fundamencie w żadne sposób nie można uznać za prawidłowe wykonanie decyzji. Skarżący zupełnie nie rozumieją na jaką okoliczność biegły został powołany. Na okoliczności tego czy zasypanie rowu było właściwe , czy też na okoliczność, jak należy wykonać decyzję. Biegły nie był przecież na działce kiedy strona skarżąca zasypała rów , a więc nie ma wiedzy na tą okoliczność jak to zostało zrobione. A ten fakt potwierdził protokół. Opinia zatem - mając na uwadze okoliczności związane z powołaniem biegłego , usunięciem opinii z akt itd. - nasuwa poważne wątpliwości co do jej rzetelności i obiektywizmu. Ze stwierdzeń Kolegium można również wysnuć wniosek, że to biegły ocenia jak należy rozumieć i tłumaczyć sposób wykonania decyzji.

Powyższe zaś jest niedopuszczalne, albowiem decyzja ma być formuła jasno i czytelnie, a jeżeli tak nie jest to nie można w oparciu o taki tytuł wszczynać egzekucji. Decyzja będąca w niniejszej sprawie tytułem wykonawczym nie może być zatem alternatywna . Organ musi wybrać albo przywrócenie do stanu poprzedniego albo wykonanie innych urządzeń. Jeżeli w pierwszym zdaniu konkluzji zdecydował się na zasypanie rowka odprowadzającego wodę czyli najprostsze przywrócenie stanu poprzedniego, nie może żądać jeszcze wykonania innych urządzeń i powoływać na tą okoliczność biegłego. Kolegium jest organem drugiej instancji zatem nie może akceptować nieudolnych decyzji i jeszcze przytaczać argumenty, że są one słuszne i nie można ich zmieniać.

Kolegium powołuje się na art.29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji a pomija milczeniem fakt , że zostały przecież wniesione przez skarżących zarzuty do wszczętego postępowania egzekucyjnego właśnie z powodu : wykonania decyzji , faktu niezgodności treści obowiązku egzekwowanego z treścią obowiązku wynikającego z decyzji i wręcz jej niewykonalności w inny sposób rażąco naruszający prawa innych osób.

W świetle wyżej wymienionych okoliczności i dowodów, stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy dysponując materiałem wystarczającym do merytorycznego rozpatrzenia i zakończenia sprawy winien uchylić postanowienie Wójta i umorzyć postępowanie w tej kwestii. Nie można podzielić stanowiska Kolegium , że przy stwierdzeniu ewidentnego wykonania decyzji istnieją tutaj jakiekolwiek wątpliwości co do stanu faktycznego w zakresie, że decyzja została wykonana.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami oraz powołana podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. W ramach niniejszej kontroli , stosownie do art. 153 p.p.s.a. uwzględniono ocenę prawną wyrażone w Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w prawomocnym wyroku z dnia 30 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 76/10.

Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnego postępowania egzekucyjnego w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania skargę należy uznać za bezzasadną. Większość podnoszonych w skardze zarzutów jest trafna , co nie dotyczy jedynie wskazań na wadliwość decyzji Wójta Gminy L. z dnia 9 marca 2007r. znak [....] . Decyzję tę skarżący mogli kwestionować pod tym kątem w toku instancji i przez wniesienie skargi od ostatecznej decyzji organu odwoławczego, jak również w trybach nadzwyczajnych wewnętrznej kontroli administracji publicznej, tj. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji albo toczącym się w wyniku wznowienia postępowania.

Stosownie do art. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity Dz.U. z 2005 Nr 229, poz.1954 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.e.a.) określa ona sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków wynikających z aktów poddanych egzekucji administracyjnej, a także prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, wynikających z takich aktów. Artykuł 18 p.e.a. przewiduje, że jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że przepisy tego kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełnić, a nie modyfikować przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem specyfiki tego postępowania, polegającej przede wszystkim na przymusowym jego charakterze, a także szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków ( por. wyroki NSA w Warszawie z 25.04.2003r. III SA 2585/02 LEX nr 148901 i 13.10.2005r. II FSK 157/05 LEX nr 173123 ).

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawiono obszernie przebieg przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Wskazano przy tym trafnie na okoliczności świadczące o skutecznym jego wszczęciu. Powyższe wynika z istnieniem tytułu egzekucyjnego podlegającego egzekucji administracyjnej w postaci ostatecznej decyzja Wójt Gminy L. z dnia 9 marca 2007r. znak [....] , z doręczenia zobowiązanym przez wierzyciela upomnienia, które odpowiada wymogom z art. 15 p.e.a., ze sporządzenia przez wierzyciela tytułu wykonawczego opatrzonego wnioskiem o jego skierowaniu do egzekucji po dacie określonej w upomnieniu jako termin do dobrowolnego wykonania obowiązku, a także doręczenia zobowiązanym przez organ egzekucyjny przy pierwszej czynności tytułu wykonawczego wraz z kserokopią dowodu doręczenia upomnienia ( art. 26 § 1 , § 4 i § 5 pkt 1 p.e.a.). Postanowienie sygnalizuje prawidłowo negatywny dla zobowiązanych wyniki rozpatrzenia ich zarzutów . Uwzględniono w nim słusznie także akty administracyjne oraz wyroki sadu administracyjnego wydane w odrębnie powadzonych sprawach, pozostających jednak w związku z niniejszym postępowaniem egzekucyjnym, przy czym uznano prawidłowo, że rozstrzygnięcia w nich zawarte nie stanowią podstawy do zaniechania stosowania środków egzekucyjnych.

Podobnie, za trafne należy uznać rozważania organu odwoławczego odnoszące się do zasad i trybu stosowania środka egzekucyjnego jakim jest grzywna, które odpowiadają powołanym w uzasadnieniu prawidłowo przepisom prawa.

Pomimo powyższych pozytywnych uwag zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie organu pierwszej instancji nie mogą pozostać w obrocie prawnym z uwagi na liczne uchybienia przepisom postępowania , których prawidłowe zastosowanie warunkuje dopuszczalność kontynuacji postępowania egzekucyjnego. Te uchybienia mają związek po pierwsze zaniechaniem właściwej analizy tytułu wykonawczego, po wtóre zaś z nienależytym wyjaśnieniem podstaw do kontynuacji postępowania egzekucyjnego. Oba postanowienia zostały wydane z naruszeniem zasad wynikających z art. 7 k.p.a, art. 77 § 1 k.p.a, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 1 i 3 k.p.a w związku z art. 18 p.e.a. W tej sytuacji doszło też do naruszenie art. 7 § 3 p.e.a. i art. 122, w zw. z art. 119, 120 § 1, 121 § 1-3 i art. 123 . Organ odwoławczy naruszył też dodatkowo art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 p.e.a.

W tym zakresie należy zauważyć, że złożony przez zobowiązanych środek zaskarżenie od postanowienia Wójt Gminy L. z dnia 4 lutego 2010r., znak [....] jest w istocie zażaleniem w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego z art. 122 § 3 p.e.a. bowiem mowa w nim przede wszystkim o braku podstaw do stosowania grzywny w celu przymuszenia z uwagi na wykonanie obowiązków wynikających z tytułu wykonawczego w toku postępowania egzekucyjnego.

. Zgodnie z treścią art. 7 § 3 p.e.a. , stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy.

W sprawie niniejszej te zatem kwestie należało poddać analizie i ustaleniom, której jednakże ani organ egzekucyjny, ani organ odwoławczy nie dokonały prawidłowo.

Z akt administracyjnego postępowania egzekucyjnego wynika, że w dniu 21 sierpnia 2007r. Wójt Gminy L. jako wierzyciel wystawił przeciwko zobowiązanym B.G. i R.G. tytuł wykonawczy znak [....] , w którym jako podlegające egzekucji administracyjnej wymagalne obowiązki wskazał :

1)likwidacja rowu na działce na [....] w L. biegnącego wzdłuż granicy z działką nr [....] lub takie jego zabezpieczenie, aby płynąca nim woda nie niszczyła ogrodzenia własności K.S. zam. [....] ,

2)likwidacja otworu w betonowym fundamencie ogrodzenia od strony południowej działki nr [....] . W tytule wykonawczym podano nadto, że powyższe obowiązki wynikają z decyzji Wójt Gminy L. z dnia 9 marca 2007r. znak [....] .

W aktach egzekucyjnych dostępna jest również powyższe decyzja Wójt Gminy L. z dnia 9 marca 2007r. znak [....] , której ostateczność potwierdzono dnia 11 maja 2007r., przy czym obowiązki podane w tytule wykonawczym odpowiadają rozstrzygnięciu zawartemu w tytule egzekucyjnym.

Artykuł 29 p.e.a. stanowi :

§ 1. Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

§ 2. Jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Na postanowienie organu egzekucyjnego o zwrocie tytułu wykonawczego przysługuje wierzycielowi, niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, zażalenie.

Od kwestii normowanej w tym przepisie należy odróżnić zupełnie odrębne zagadnienie odpowiedniej analizy i zrozumienia treści tytułu wykonawczego, a w szczególności wynikających z niego obowiązków , których prawidłowa interpretacja jest warunkiem odpowiedniej oceny, czy w toku postępowania egzekucyjnego doszło do wykonania egzekwowanych obowiązków.

Analiza powyższego tytułu wykonawczego prowadzi do wniosku, że dla uznania iż doszło wykonania wynikających z niego obowiązków konieczna jest:

-a) likwidacja rowu na działce na [....] w L. biegnącego wzdłuż granicy z działką nr [....] oraz likwidacja otworu w betonowym fundamencie ogrodzenia od strony południowej działki nr [....]

albo

- b) takie zabezpieczenie rowu na działce na [....] w L. biegnącego wzdłuż granicy z działką nr [....] , aby płynąca nim woda nie niszczyła ogrodzenia własności K.S. zam. [....] oraz likwidacja otworu w betonowym fundamencie ogrodzenia od strony południowej działki nr [....] .

Zarówno Wójt Gminy L. działając jako organ egzekucyjny, jak również organ odwoławczy zaniechali szczegółowych wyjaśnień co do analizowanego zagadnienie. Z uzasadnienie obu postanowień wynika jednakże pośrednio, że zarówno organ egzekucyjny, jak i organ odwoławczy uznają błędnie, że likwidacja rowu na działce na [....] w L. biegnącego wzdłuż granicy z działką nr [....] oraz likwidacja otworu w betonowym fundamencie ogrodzenia od strony południowej działki nr [....] nie stanową o pełnym wykonaniu obowiązków wynikających z tytułu wykonawczego . W tym zakresie należy zauważyć , że przy ustalenia treści tytułu wykonawczego, w szczególności co do obowiązków wymienionych w pkt 1 nie można uznawać za decydujący fakt, że dwa zupełnie różne objęte tym zdaniem nim działania odnoszące się do tego samego rowu zostały połączone spójnikiem - " lub " , charakterystycznym dla alternatywy rozłącznej. Gdyby bowiem w taki właśnie sposób i dokonywać interpretacji, całe zdanie należałoby uznać za pozbawione sensu. Skoro bowiem doszłoby do likwidacja rowu na działce na [....] w L. biegnącego wzdłuż granicy z działką nr [....] - a więc rów by nie istniał, to nie byłoby możliwe dalej takie jego zabezpieczenie, aby płynąca nim woda nie niszczyła ogrodzenia własności K.S. zam. [....] .

Nadto za niedopuszczalne należy uznać próby uzupełnienia tytułu wykonawczego oraz rozstrzygnięcia zawartego w będącej podstawą jego wydania decyzji Wójt Gminy L. z dnia 9 marca 2007r., znak [....] poprzez przeprowadzenie już po wydaniu tej decyzji dowodu z opinii biegłego w celu egzekwowania działań, czy zaniechań nie objętych wprost tytułem wykonawczym . Z uzasadnień obu kontrolowanych postanowień wynika zaś, że taką sprzeczną z prawem praktykę zastosowano w niniejszej sprawie.

Zarówno zaskarżone, jak i poprzedzające jego wydanie postanowienie zawiera zupełnie dowolne ustalenia w zasadniczej dla dopuszczalności dalszego stosowania względem zobowiązanych środków egzekucyjnych kwestii wykonania w toku postępowania egzekucyjnego obowiązków wynikających z tytułu wykonawczego co do likwidacja rowu na działce na [....] w L. biegnącego wzdłuż granicy z działką nr [....] . Fakt likwidacja otworu w betonowym fundamencie ogrodzenia od strony południowej działki nr [....] został bowiem ustalony w obu kontrolowanych postanowieniach zgodnie z twierdzeniami zobowiązanych.

Co do likwidacja rowu na działce na [....] w L. biegnącego wzdłuż granicy z działką nr [....]organ pierwszej instancji wskazał, że przeprowadzona w dniu 30 grudnia 2008 r. w obecności stron wizja w terenie wykazała częściowe zasypanie rowu na działce nr [....] . Ze sporządzonego wówczas protokołu wynika, że B.G. pomimo prawidłowego zawiadomienie nie uczestniczyła w tej czynności, zaś R.G. przybył już po sporządzeniu zapisu dotyczącego częściowego zasypania rowu.

Organ drugiej instancji podaje natomiast, że ze sporządzonej na użytek rozpoznawanej sprawy opinii mgr inż. K.K. jednoznacznie wynika, że "częściowe zasypanie rowu przez zobowiązanych R.G. i B.G. na działce nr [....] i likwidacja otworu w fundamencie ogrodzenia w żaden sposób nie można uznać za prawidłowe wykonanie decyzji (...), gdyż czynności te nie zabezpieczają sąsiednich gruntów przed szkodliwym wpływem dokonanej przez P. Grzesików zmiany stanu wody na gruncie". Taka opina została sporządzona dopiero w styczniu 2010r., przy czym w części graficznej jako załączniki dostępne są między innymi fotografie. W opinii podano, że jej celem jest stwierdzenie jaki wpływ na stosunki wodne na działkach przyległych do działki nr [....] w miejscowości L. a szczególnie działkę nr [....] ma wykonanie przez właścicieli działki nr [....] podniesienia rzędnej tej działki przez nawiezienie ziemi, oraz wykonanie wzdłuż drogi wojewódzkiej nr [....] relacji [....] na długości działki nr [....] urządzenie wodnego w formie przydrożnego rowu odpływowego z odprowadzeniem wód do wykonanego rowu przebiegającego po działce nr [....] , przy granicy z działką nr [....] , na której ustawione jest ogrodzenie. Celem tejże opinii nie było zatem stwierdzenie prawidłowości wykonania przez B.G. i R.G. obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

W przeciwieństwie do tychże dowodów w aktach administracyjnego postępowania egzekucyjnego znajdują się także dowody potwierdzające likwidację w całości rowu, o którym mowa w tytule wykonawczym. Wynika w z nich w szczególności, że pismem z dnia [....] 2008r. B.G. i R.G. zgłosili fakt wykonania decyzję Wójta Gminy L. z dnia 9 marca 2007r., znak [....] . Pismem z dnia [....] 2008r. zawiadomiono B.G. i R.G. , a także K.S. oraz Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. w związku z tym zgłoszeniem, że dla jego sprawdzenia w dniu 30 grudnia 2008r. zostanie przeprowadzona wizja w terenie. Stosownie do treści protokołu spisanego w Urzędzie Gminy w L. dnia [....] 2008r., w tej właśnie dacie zgłosił się do tegoż Urzędu K.S. , który podał między innymi, że w związku z zasypaniem przez R.G. rowu na swojej działce powstało zagrożenie zalania jego posesji przez wody opadowe, które gromadzą się w rowie przydrożnym. Stwierdził też, że wykonanie decyzji Wójta Gminy z 9 marca 2007r. przez zasypanie rowu na działce nr [....] nie rozwiązało problemu, a wręcz stwarza nowe, poważniejsze zagrożenia. Zgłosił nadto pogłębienie przez R.G. rowu przy drodze wojewódzkiej. W dniu [....] 2008r. sporządzono notatkę urzędową z wizji przeprowadzonej w związku ze zgłoszeniem przez K.S. zagrożenia spowodowanego zasypaniem przez R.G. rowu na działce nr [....] i otworu w murku ogrodzenia. W czasie wizji stwierdzono, że rów na działce nr [....] został zasypany. Zasypany ziemią został również otwór w murku ogrodzenie R.G.

Zarówno oświadczenie K.S. , jak i notatka urzędowa z wizji przeprowadzonej z dnia [....] 2009r. nie zostały uwzględnione w obu kontrolowanych postanowieniach, pomimo, że stwierdzają stan rzeczy odmienny od ustaleń poczynionych przez organy wydające rozstrzygnięcie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie został zresztą w ogóle poddany ocenie z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c " p.p.s.a., zaś rzeczą organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie eliminacja wytkniętych uchybień oraz wydanie stosownego rozstrzygnięcia w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu.

Podstawę prawną orzeczenia zawartego w pkt II. sentencji wyroku stanowi art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono jak w pkt III. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a i art. § 205 § 1 p.p.s.a.