Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2656/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2, ust. 5
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2015 r. sprawy ze skargi E. M. i W. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez E. M. i W. M. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], utrzymująca w mocy -na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.), dalej k.p.a.- decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] października 2011 r., znak: [...] wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie wiaty.

Z akt wynika, iż ww. decyzją z dnia [...] października 2011 r. Prezydent Miasta S., w oparciu o art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), wniósł sprzeciw do zgłoszenia E. i W. M., dotyczącego zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na budowie wiaty o powierzchni 20 m2 na działce nr [...] przy ul. S. w S. W uzasadnieniu wskazał, że inwestorzy zostali zobowiązani postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. do uzupełnienia zgłoszenia m. in. o oświadczenie W. M. o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Obowiązku tego nie wykonali. Wskazał jednocześnie na to, że przesyłka zawierająca ww. postanowienie została skutecznie doręczona stronom, w trybie art. 44 k.p.a.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. W. M. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wskazując, iż prawo do wniesienia sprzeciwu jest prawem określonym czasowo w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, i po upływie 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia organ traci to uprawnienie. Wskazał też, że w dniu [...] sierpnia 2011 r. dokonał w Urzędzie Miejskim w S. zgłoszenia robót budowlanych polegających na budowie wiaty oraz altany i do zgłoszeń tych dołączył oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 157 § 1, art. 158 § 1 i art. 156 § 1 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego ww. wnioskiem W. M., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] października 2011 r.

Od tej decyzji, w ustawowym terminie odwołanie złożył W. M. podtrzymując żądanie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta S. W uzasadnieniu odwołania zakwestionował konieczność zastosowania w sprawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego i wydania na jego podstawie postanowienia nakładającego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia. W piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r., podtrzymując odwołanie, wskazał na błędne uznanie przez organ, iż postanowienie wydane w oparciu art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego zostało skuteczne doręczone stronom w trybie art. 44 k.p.a.

Po rozpatrzeniu wskazanego odwołania zapadła zaskarżona do Sądu decyzja z dnia [...] września 2014 r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, iż pismem z dnia [...] lipca 2011 r. (data wpływu: 12 sierpnia 2011 r.) E. i W. M. zgłosili w Urzędzie Miejskim w S. zamiar przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na budowie wiaty o powierzchni 20 m2 na działce nr [...] przy ul. S. w S. Do wniosku dołączono oświadczenie E. M. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mapkę sytuacyjno-wysokościową w skali 1:500 z oznaczeniem wiaty drewutni, opis i rysunki (szkice) wiaty oraz określono termin rozpoczęcia robót. Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., znak: [...] Prezydent Miasta S. działając na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na skarżących obowiązek uzupełnienia w terminie do dnia 23 września 2011 r. ww. zgłoszenia o oświadczenie W. M. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, poprawnie wypełnione oświadczenie E. M. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, skorygowanie usytuowania wiaty. Z uwagi na fakt, iż wyżej wskazane braki nie zostały przez skarżących uzupełnione, decyzją z dnia [...] października 2011 r. Prezydent Miasta S. wniósł na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego w ustawowym terminie sprzeciw do złożonego przez skarżących zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych.

Organ stwierdził, iż Prezydent Miasta S. wydając ww. decyzję nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Przytoczył art. 30 ust. 2 i ust. 5 Prawa budowlanego. Wskazał, że z treści art. 30 ust. 2 ww. ustawy jasno wynika, że postanowienie wydane na jego podstawie stanowi wyłączną podstawę uzupełnienia brakujących dokumentów w zgłoszeniu zamiaru wykonania robót i jest ono wydawane pod rygorem wniesienia sprzeciwu. Stwierdzenie zaś, czy przedłożona dokumentacja jest kompletna i prawidłowa należy do organu przyjmującego powyższe zgłoszenie. Jednocześnie podkreślił, że obowiązek dołączenia do zgłoszenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika wprost z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, a zatem bezspornym jest, iż jego brak stanowi podstawę do wydania postanowienia zobowiązującego inwestora do jego uzupełnienia. Fakt, iż inwestor złożył takie oświadczenie w innym postępowaniu prowadzonym przez ten sam organ nie zwalnia go z obowiązku ponownego załączenia do dokonywanego zgłoszenia.

Dalej, organ wskazał, że postanowienie dotyczące uzupełnienia braków zgłoszenia zostało doręczone E. M. i odrębnie W. M. w trybie doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44 k.p.a., z dniem [...] września 2011 r. Jednocześnie stwierdził, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, iż w sytuacji, gdy organ nałoży na zgłaszającego zamiar podjęcia robót budowlanych obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów, to termin do wniesienia sprzeciwu rozpoczyna bieg na nowo od dnia złożenia tych dokumentów, a w wypadku ich niezłożenia, od końcowego dnia terminu wyznaczonego postanowieniem.

Wskazał, że z analizy zgromadzonego materiału wynika, że ww. braki nie zostały uzupełnione. Stąd Prezydent Miasta S. wniósł na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego sprzeciw. Wydając tę decyzję nie dopuścił się rażącego naruszenia ww. przepisu.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego uchybienia procedurze doręczenia zastępczego organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż przesyłki zawierające postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 2011 r. zostały awizowane w dniu 12 września 2011 r. (stosowne adnotacje na kopertach o pozostawieniu awiza), a następnie w dniu 20 września 2011 r. (adnotacje na kopertach). Zwrot do nadawcy nastąpił w dniu 27 września 2011 r. Stwierdził jednocześnie, że podniesione kwestie dotyczące sposobu informowania adresata o przesyłce nie wynikają z literalnego brzmienia art. 44 k.p.a., a tylko z orzecznictwa. Wskazał, iż do rażącego naruszenia prawa dochodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią decyzji a przepisem prawa nie budzącym wątpliwości interpretacyjnych. Sytuacja taka nie zaistniała w analizowanej sprawie, a zatem nie można było wykazać, iż doszło do naruszenia prawa, a tym bardziej w stopniu rażącym.

Na koniec organ zaznaczył, iż weryfikowanej decyzji nie można zarzucić wydania z naruszeniem przepisów o właściwości lub bez podstawy prawnej. Nie dotyczy ona sprawy rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją ostateczną, jak również nie skierowano jej do osoby niebędącej stroną w sprawie. Decyzja ta nie była niewykonalna w dniu jej wydania, zaś jej wykonanie nie wywołuje czynu zagrożonego karą. Nadto, nie jest ona również dotknięta wadą powodującą nieważność rozstrzygnięcia z mocy prawa.

W skardze na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. skarżący – E. M. i W. M. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] października 2011 r. znak: [...].

W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionowali skuteczność doręczenia im w trybie art. 44 k.p.a. postanowienia Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 2011 r. wydanego w trybie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Wskazali, iż przyjmując domniemanie doręczenia ww. postanowienia w trybie art. 44 k.p.a. nie wzięto pod uwagę, że nie zostały zachowane wymogi wynikające z ww. przepisu.

Z żadnej adnotacji na tej korespondencji nie wynika pod jakim adresem pozostawiono awiza. Nie jest również wiadomo, kto dokonał adnotacji na kopertach. Przy informacji o zostawieniu awiza w dniu 12 września 2011 r. brak jest czytelnego podpisu - jest tylko parafka. Natomiast przy adnotacji z dnia 20 września 2011 r. - brak jest nawet parafki. Listonosz nie nosi ze sobą pieczątek, a w takiej formie są adnotacje na kopertach, z czego wniosek, że adnotacje te nie zostały sporządzone w miejscu dostarczenia przesyłki, więc nie ma też pewności kiedy te adnotacje zostały dokonane i przez kogo - najprawdopodobniej nie przez listonosza.

Skarżący wskazali w konsekwencji, że Prezydent Miasta S. prowadząc kwestionowane postępowanie nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 7 k.p.a., a sposób prowadzenia tego postępowania podważa zaufanie obywateli do organów Państwa, o czym stanowi art. 8 k.p.a.

Skarżący podkreślili, iż poprzez niepowiadomienie o toczącym się postępowaniu uniemożliwiono im czynnego w nim udziału i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, a to stanowi naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżących, sprzeciw wydany z naruszeniem ww. przepisów należy uznać za wydany z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] marca 2014 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] października 2011 r. wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia dokonanego przez skarżących a dotyczącego wykonania robót budowlanych polegających na budowie wiaty. W uzasadnieniu tej decyzji przyjęto, iż weryfikowana decyzja nie jest dotknięta żadną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Wskazano w tym zakresie przede wszystkim jednak na to, iż decyzja ta nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, a to w kontekście art. 30 ust. 2 i 5 Prawa budowlanego. Stwierdzono też, iż w tym postępowaniu zamierzonego skutku nie mogą odnieść zastrzeżenia strony dotyczące wadliwego doręczenia -w trybie art. 44 k.p.a.- postanowienia organu nakładającego obowiązki, których niewykonanie skutkowało wydaniem decyzji o sprzeciwie.

Przed odniesieniem się do zaistniałych w sprawie kwestii spornych (a tym samym do prawidłowości zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora), zauważyć należy, iż stwierdzenie nieważności decyzji, z którym mamy do czynienia w realiach rozpoznawanej sprawy, jest jednym z trybów nadzwyczajnych pozwalających na weryfikację decyzji ostatecznej. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy decyzja ta nie jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jedną z tych wad jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2). Przy czym, co istotne, w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, organ nie przeprowadza ponownie postępowania wyjaśniającego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie ma też możliwości naprawy ewentualnych wad popełnionych przy wydawaniu weryfikowanego orzeczenia. Przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie, czy kwestionowana decyzja nie jest dotknięta wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej. Działanie organu w tym postępowaniu wymaga więc zupełnie innego podejścia niż w postępowaniu zwykłym. Nastawione winno być tylko na poszukiwanie najcięższych wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. To zaś również oznacza, że żadne inne uchybienia, nawet jeśli mają miejsce, nie mogą być w tym postępowaniu uwzględnione, bo nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia. Podkreślić przy tym trzeba, iż rozpatrując sprawę w omawianym trybie, organ orzekający obowiązany jest wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania badanej decyzji. Dodać także należy, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego, nie przeprowadza zaś nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją, która jest przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym. Ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji, a nie w postępowaniu, które doprowadziło do jej wydania.

Kierując się powyższym, Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Przede wszystkim, w ocenie Sądu, została ona poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekając w sprawie miał bowiem na względzie, że znajduje się w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności oraz, że z uwagi na tryb w jakim orzeka, obowiązany jest kierować się stanem faktycznym i prawnym z daty badanego aktu. Miał też na względzie, co potwierdza uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, iż w tego rodzaju postępowaniu nadzwyczajnym (samodzielnym i niezależnym od postępowania zwykłego) inne są obowiązki organu, które to ukierunkowane są wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. W efekcie, organ ten słuszne stwierdził, że weryfikowana decyzja nie jest dotknięta wadą nieważności. Słusznie przy tym przyjął, że okoliczności podnoszone w sprawie przez stronę, a to w kontekście art. 44 k.p.a., nie mogą świadczyć o wystąpieniu przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Rozwijając tę ocenę, Sąd zauważa, iż rację ma organ twierdząc, że badana decyzja -wbrew wywodom i argumentom wnioskodawcy tego postępowania- nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa. Do tego też sprowadza się spór w sprawie.

Rozważając tę kwestię wskazać przede wszystkim należy, iż sprawa dotyczyła budowy wiaty o powierzchni 20 m². Tego rodzaju inwestycja mogła być realizowana na podstawie skutecznie wniesionego zgłoszenia, o czym stanowi art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu z daty badanej decyzji). Zgodnie z art. 30 ust. 2 tej ustawy (w brzmieniu z daty badanej decyzji), w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Stosownie do art. 30 ust. 5 omawianej ustawy, zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. W świetle obowiązującego orzecznictwa dla zachowania terminu z art. 30 ust. 5, konieczne jest wydanie i wysłanie przed upływem tego terminu albo sprzeciwu, albo postanowienia o nałożeniu obowiązku celem uzupełnienia zgłoszenia. Przy czym, w sytuacji nałożenia przez organ na zgłaszającego zamiar podjęcia robót budowlanych obowiązku uzupełnienia brakujących dokumentów (art. 30 ust. 2), termin do zgłoszenia sprzeciwu rozpoczyna bieg na nowo od dnia złożenia tych dokumentów, a w wypadku ich niezłożenia, od upływu wyznaczonego postanowieniem terminu (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1147/12, Lex nr 1396121).

Z powyżej przytoczonych przepisów wynika, iż organ architektoniczno-budowlany, po przyjęciu zgłoszenia, może stwierdzić konieczność uzupełnienia ewentualnych braków w załączonej dokumentacji. Wydaje wówczas postanowienie przewidziane w art. 30 ust. 2 ww. ustawy, nakładające obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów w określonym terminie, a w przypadku ich nieuzupełnienia – wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Choć ocena konieczności przedstawienia dokumentów pozostawiona jest organowi, to jednak należy dostrzec, iż zadaniem tego organu jest ustalenie m. in., czy nie zachodzą przesłanki negatywne określone w art. 30 ust. 6 i ust. 7 Prawa budowlanego. Przy czym, zgodnie z treścią ww. art. 30 ust. 2, do zgłoszenia zawsze (bez względu na rodzaj inwestycji) należy dołączyć oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlanego. Wymaga także zauważenia, iż kwestia związana z zachowaniem terminu do wniesienia sprzeciwu, budziła wątpliwości w orzecznictwie. Jeszcze do niedawna przyjmowano, iż 30-dniowy termin, w którym organ ma kompetencję do wniesienia sprzeciwu jest zachowany, jeśli w tym terminie liczonym od dnia wpłynięcia zgłoszenia, decyzja o sprzeciwie zostanie doręczona stronie. Obecnie, tak jak w ww. wyroku NSA, wskazuje się na to, iż dla zachowania omawianego terminu wystarczy wydanie decyzji o sprzeciwie. Przy czym, nie budzi wątpliwości, iż w terminie 30 dni organ (w razie stwierdzenia ku temu podstaw prawnych) winien albo wydać decyzję o sprzeciwie albo postanowienie wzywające do uzupełnienia zgłoszenia. W tym drugim przypadku termin do wniesienia sprzeciwu nie ulega przerwaniu czy zawieszeniu, a biegnie na nowo, od dnia uzupełnienia braków, ewentualnie od dnia upływu terminu zakreślonego na ich uzupełnienie. Zważyć jednak trzeba, iż ta ostatnia kwestia także nie wynika wprost z przepisu, a zastała wypracowana w orzecznictwie.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy dostrzec trzeba, iż inwestorzy – E. i W. M., do zgłoszenia dołączyli oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane E. M. Tym samym, fakt niezłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez jedno z nich, tj. W. M., uprawniał organ do zastosowania art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego i wydania postanowienia w nim przewidzianego. Rację ma przy tym Główny Inspektor wskazując, że fakt, iż inwestor złożył takie oświadczenie do innego zgłoszenia dokonanego w tym samym czasie przed tym samym organem, nie zwalniał go z obowiązku załączenia go ponownie do kolejnego/drugiego zgłoszenia. Nie ma bowiem przepisu, który pozwalałby na to. W sytuacji więc, gdy inwestor dokonuje kilku zgłoszeń zamiaru wykonania robót budowlanych, do każdego z nich ma obowiązek załączyć dokumenty wymienione w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Co do obowiązku złożenia oświadczenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, ww. art. 30 ust. 2 nie pozostawia zaś żadnych wątpliwości. Zatem, stwierdzenie braku takiego dokumentu przy zgłoszeniu, uprawniało organ do zastosowania trybu z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Niezależnie więc od tego, czy organ miał podstawy, by żądać od inwestorów poprawienia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez E. M. oraz skorygowania usytuowania wiaty w stosunku do granic sąsiedniej działki (bo to również wskazał w postanowieniu nakładającym obowiązki), to z pewnością postanowienie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego mógł wydać w związku z niezałączeniem do zgłoszenia przez jednego z inwestorów ww. oświadczenia. W tym zakresie, wobec brzmienia art. 30 ust. 2 omawianej ustawy, nie sposób w efekcie zarzucić organowi wadliwego działania i nie sposób stwierdzić, aby z tej przyczyny przy wydawaniu badanej decyzji doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa. Nie sposób też przyjąć, aby do takiego uchybienia doszło w związku z terminem 30 dni, określonym w przepisach na wniesienie sprzeciwu. Zgłoszenie w niniejszej sprawie wpłynęło do organu w dniu [...] sierpnia 2011 r. Postanowienie wzywające do uzupełnienia braków zapadło zaś dnia [...] września 2011 r., a więc w terminie 30 dni. Obowiązki nałożone tym orzeczeniem nie zostały wykonane w zakreślonym terminie, choć jak przyjęto w sprawie ww. postanowienie zostało skutecznie doręczone stronom w trybie art. 44 k.p.a., tj. w dniu 26 września 2011 r. Decyzja o sprzeciwie zapadła w efekcie dnia [...] października 2011 r. Analizując ww. daty nie sposób przyjąć, aby sprzeciw w sprawie zapadł po upływie ww. terminu. Zachowano ten termin zarówno wydając postanowienie, jak również -na skutek jego niewykonania- decyzję dnia [...] października 2011 r. (biorąc pod uwagę, iż ww. postanowienie doręczono skutecznie stronom, jak przyjęto, z dniem [...] września 2011 r.). Wskazać przy tym ponownie należy, iż sposób obliczania terminu zastosowano taki, jak wynika z ugruntowanego obecnie orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Sam przepis wyraźnie o tym bowiem nie stanowi. To też oznacza, iż nie można zarzucić organowi także i z tej przyczyny i w tym zakresie rażącego naruszenia prawa.

Zauważyć bowiem należy, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo - w sposób jasny i niedwuznaczny. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu ww. art. 156 § 1 pkt 2, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia i nie może być interpretowane rozszerzająco. W orzecznictwie prezentowany jest też pogląd, że istnieje różnica między "zwykłym" naruszeniem prawa, a naruszeniem, które może być zakwalifikowane jako "rażące". Zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie przyjmuje się również, że niedopuszczalne jest utożsamianie każdego uchybienia z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują natomiast łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Przy czym, oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. O rażącym naruszeniu prawa można więc mówić jedynie w sytuacji naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu.

W końcu, z uwagi na zarzuty skargi wskazujące na wadliwe doręczenie stronom w trybie art. 44 k.p.a. postanowienia nakładającego obowiązki i w konsekwencji pozbawienie ich udziału w sprawie, Sąd stwierdza, iż zarzuty te nie mogły zostać uwzględnione, albowiem wskazują nie tyle na rażące naruszenie prawa, co na uchybienie przepisom w stopniu wypełniającym przesłankę wznowienia postępowania uregulowaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (czego jednak Sąd w sprawie nie przesądza).

Rozwijając tę kwestię Sąd wyjaśnienia, że decyzje administracyjne mogą być dotknięte różnego typu wadami. Część z nich stanowi wady nieistotne, które mogą być usunięte w drodze uzupełnienia, sprostowania, wyjaśnienia (art. 111-113 k.p.a.). Oprócz tego istnieją wady istotne wymienione w art. 145 § 1, 145a § 1 oraz w art. 156 § 1. Mają one jednak różny charakter i wywierają w związku z tym odmienne skutki. Wady z art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a. mogą spowodować jedynie wzruszalność decyzji. Dlatego też wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia, czy jakaś z wad postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Taka wada występuje na przykład wówczas, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję czy też wówczas, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4). Natomiast wady wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. tkwią w samej decyzji, a w ich wyniku następuje nie wzruszalność, a nieważność decyzji. Przy czym, niekiedy decyzje mogą zawierać zarówno wady skutkujące nieważnością, jak i wady skutkujące wznowieniem postępowania. Jednakże, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogące wypełniać przesłankę wznowienia postępowania, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 1988 r., sygn. akt I SA 636/87, ONSA 1988, Nr 1, poz. 45) i nie może w tym postępowaniu wywołać zamierzonego skutku. Tryby te oparte są bowiem na zasadzie niekonkurencyjności, a to oznacza, iż dana okoliczność może albo stanowić podstawę do wznowienia, albo do stwierdzenia nieważności, nie może natomiast uzasadniać pozytywnego (dla wnioskodawcy) zastosowania obu tych trybów.

Kierując się powyższym Sąd uznał, iż ewentualne naruszenie wymogów z art. 44 k.p.a. w postępowaniu zakończonym badaną decyzją, mogło skutkować pozbawieniem stron – inwestorów udziału w tym postępowaniu, w tym także na etapie uzupełniania braków zgłoszenia. Przez udział w postępowaniu należy bowiem rozumieć nie tylko udział w czynnościach postępowania wyjaśniającego, ale też i w czynnościach decydujących, który jest zrealizowany przez doręczenie stronie decyzji/postanowienia. Wadliwe doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. postanowienia nakładającego na stronę obowiązki, świadczyłoby o braku skuteczności tego doręczenia, a w konsekwencji – o niedoręczeniu przesyłki zawierającej ww. postanowienie i pominięciu z tej przyczyny strony w postępowaniu. Dlatego też zarzuty dotyczące omawianej materii mogą stanowić podstawę do wzruszenia kwestionowanej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie mogą wobec tego wpłynąć na ważność tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Z tych wszystkich przyczyn Sąd uznał, iż skarga jest niezasadna i nie podzielił zarzutów w niej podniesionych.

W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.