Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 583/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 3 § 1, § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 1, ust. 3, art. 6, art. 47
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art. 216 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Asesor Sądowy WSA Robert Talaga (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Wojewody z dnia 24 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Umową z dnia 10 października 1972 r. Rep. A I nr [...], zawartą w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 1861 poz. 94), M. S. przeniosła na rzecz Skarbu Państwa udział wynoszący [...] w prawie własności nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], dla której była prowadzona KW nr [...], jako ciąg dalszy księgi wieczystej [...] wykaz [...], stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni 4051 m2, przeznaczoną pod zorganizowane budownictwo jednorodzinne, zgodnie z uchwałą nr 25/254/71 Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z dnia 10 grudnia 1971 r. dotyczącą nabycia w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. między innymi wymienionej nieruchomości. Pozostały udział wynoszący [...] w prawie własności ww. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] pozostał przy K. W. i nie został przeniesiony na rzecz Skarbu Państwa w drodze wywłaszczenia.

Decyzją z dnia 6 czerwca 1986 r., nr [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego [...] zatwierdził podział działki nr [...] o pow. 0,4051 ha stanowiącej współwłasność Skarbu Państwa oraz C. W. - następcy prawnego K. W., na działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Działka nr [...] przeszła za odszkodowaniem na własność Skarbu Państwa jako wydzielona pod ulicę.

Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z 19 października 1987 r., sygn. akt [...] została zniesiona współwłasność ww. nieruchomości w ten sposób, że działki nr: [...], [...], [...], [...] stały się wyłączną własnością C. W., a działka nr [...] przeszła na własność Skarbu Państwa. Na skutek podziału działki nr [...], która przeszła na własność Skarbu Państwa, powstały działki nr: [...], [...] i [...]. Działka nr [...] została podzielona na działki nr: [...] oraz [...]. Następnie działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr: [...] oraz [...]. Natomiast działka nr [...] została podzielona na działki nr: [...] oraz [...].

Decyzją z dnia 31 października 2001 r., znak [...] P. P. zwrócił M. S. część nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako obręb G., arkusz mapy [...] działki nr [...], [...], [...] oraz [...], powstałe z podziału wywłaszczonej działki nr [...], o łącznej powierzchni 1083 m2, argumentując, że nie został na nich zrealizowany cel wywłaszczenia oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu działek nr [...] oraz [...], ponieważ względem tych działek M. S. wycofała wniosek o ich zwrot.

Wnioskiem z dnia 24 stycznia 2002 r. M. S. wystąpiła o zwrot części działki nr [...], a następnie w toku postępowania pismem z dnia 23 listopada 2015 r. rozszerzyła wniosek domagając się zwrotu całej działki nr [...], jak również działki nr [...].

Decyzją z dnia 1 marca 2022 r., znak [...] Starosta [...] zwrócił M. S. nieruchomość położoną w P., oznaczoną w ewidencji gruntów jako obręb G., arkusz mapy [...] działki nr [...] o pow. 774 m2 oraz nr [...] o pow. 169 m2, zapisaną w Kw nr [...], stanowiącą własność Miasta [...] oraz nie zobowiązał M. S. do zwrotu na rzecz Miasta [...] należności określonych w art. 140 ust. 1 i 4 u.g.n.

Odwołaniem z dnia 16 marca 2022 r. M. P. wniosło o uchylenie ww. decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub orzeczenie co do istoty sprawy.

Decyzja z dnia 24 czerwca 2022 r., nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z 1 marca 2022 r., znak [...]

W uzasadnieniu organ odwoławczy zgodził się, że zwrot części terenu wywłaszczonego na wniosek byłego właściciela był możliwy, gdyż zostały spełnione przesłanki zbędności dotyczące nieruchomości, która została wywłaszczona dla realizacji celu wywłaszczenia. W istocie nie zrealizowano celu wywłaszczenia nieruchomości głównych, które zostały wywłaszczone pod zorganizowane budownictwo jednorodzinne. W konsekwencji "dowłaszczone" nieruchomości mogły być zwrócone tym bardziej, że nie zostały zabudowane.

Wobec zniesionej współwłasności w częściach ułamkowych i dalszego podziału nieruchomości istniała możliwość zwrotu przedmiotowych działek. Nie stało temu na przeszkodzie wcześniejsze orzeczenie organu administracji, który umorzył postępowanie w przedmiocie zwrotu przedmiotowych działek z uwagi na uprzednie cofnięcie wniosku o ich zwrot przez M. S..

Pismem z dnia 18 lipca 2022 roku P. P. wniósł do W. S. A. w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody z dnia 24 czerwca 2022 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z 1 marca 2022 r. znak [...] [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] (ewentualnie stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego); zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem Miasta [...] organy administracji naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, zaniechanie podjęcia wszelkich możliwych czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokonanie ustaleń faktycznych z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów bez należytego rozważenia całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. W sprawie wywłaszczony został udział w wysokości [...] cz. działki nr [...]. Wniosek o zwrot powinien zatem dotyczyć udziału w całej wywłaszczonej nieruchomości, ale nie mógł być rozpatrywany co do całej działki nr [...] i działki nr [...] tylko powinien być rozpatrywany w zakresie udziału [...]/ działki nr [...] i działki nr [...]. Późniejsze zniesienie współwłasności pomiędzy Skarbem Państwa a C. W. nie powinno mieć znaczenia dla sprawy o zwrot nieruchomości. Oceniając realizację celu wywłaszczenia, należało wziąć pod uwagę całą nieruchomość, która był przedmiotem wywłaszczenia w udziale wynoszącym [...] części, a więc teren obecnych działek nr [...] a a nie dla działek nr [...] i [...]. Część działki nr [...], na podstawie uchwały nr 25/254/71 Prezydium Rady N. miasta [...] z dnia 10 grudnia 1971 r., została przeznaczona pod zorganizowane budownictwo jednorodzinne i powstało na niej budownictwo jednorodzinne. Ponadto, istniejąca na terenie obecnej działki [...] przychodnia zdrowia jest uzupełnieniem budownictwa jednorodzinnego, a zagospodarowanie działek powstałych z dawnej działki [...] potwierdza realizację celu wywłaszczenia. Ponadto część nieruchomości, odpowiadająca działce [...] oznaczona była symbolem [...] - ulice ruchu normalnego a przez działkę miały przebiegać główne przewody wodociągowe oraz kanalizacyjne, które w istocie powstały. Część nieruchomości zabudowana dawną przychodnią została wywłaszczona w udziale [...] cz. na wniosek współwłaściciela nieruchomości. Teren, na którym położona była rejonowa przychodnia zdrowia nie był planowany do przejęcia pod budowę domów jednorodzinnych. Nie można rozważać, czy cel wywłaszczenia na tej nieruchomości został zrealizowany, albowiem nie był on określany. Zagospodarowanie działek nr [...] i [...] jest zgodne z planowanym przedsięwzięciem, jakim jest budownictwo jednorodzinne wraz z infrastrukturą osiedla. Uznając, że na części dawnej działki [...] został zrealizowany cel wywłaszczenia, nie ma podstaw do zwrotu nieruchomości objętych wnioskiem o "dowłaszczenie". Ponadto decyzją z dnia 31 października 2001 r., nr [...] Dyrektor Zarządu Geodezji i [...] Miejskiego G. umorzył postępowanie o zwrot działek [...] i [...], co zakończyło postępowanie i wiąże organ również w przedmiotowej sprawie. Stwierdzenie w toku postępowania, iż sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją administracyjną, powoduje konieczność umorzenia tego postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Niedopuszczalne bowiem jest ponowne rozstrzyganie sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, gdyż prowadzi to do naruszenia obowiązującej również w postępowaniu administracyjnym zasady res iudicata oraz do wydania decyzji nieważnej z mocy art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Pismem z dnia 2 listopada 2022 roku pełnomocnik uczestniczki postępowania M. S. podzieliła stanowisko i argumentację Wojewody uznając ją za zasadną i wniosła o oddalenie w całości skargi oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz M. S. zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Sądowa kontrola dokonywana na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a., polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd ustala, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź naruszenie przepisów postępowania, które mogło taki wpływ mieć, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części.

W ocenie składu orzekającego dokonana w sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia 24 czerwca 2022 roku potwierdziła jej zgodność z prawem.

Przedmiotem postępowania były działki nr [...] i [...] z obrębu G., z arkusza mapy nr [...], położone w [...], które zostały nabyte przez Skarb Państwa dnia 10 października 1972 r. w drodze umowy sprzedaży (Rep. A [...]) [...] udziału w prawie własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] stanowiącej własność M. S.. W ww. umowie strony określiły, iż nieruchomość jest przeznaczona pod zorganizowane budownictwo jednorodzinne zgodnie z uchwałą nr 25/254/71 Prezydium Rady N. miasta [...] z dnia 10 grudnia 1971 r. Celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości było pozyskanie terenów pod zorganizowane budownictwo jednorodzinne. Działki nr [...] oraz [...] nie były pierwotnie przeznaczone do wywłaszczenia, o czym świadczą pisma M. S. do Zarządu Geodezji i Gospodarki Terenami m. [...] w których M. S. wyraziła zgodę na nabycie przez Skarb Państwa działki nr [...] pod warunkiem, że Skarb Państwa nabędzie również tę część ww. działki na której położony jest budynek przychodni rejonowej. Działka nr [...] została na podstawie uchwały nr 25/254/71 Prezydium Rady N. m. [...] z dnia 10 grudnia 1971 r. przeznaczona pod zorganizowane budownictwo jednorodzinne.

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1974 roku, nr 10, poz. 64), przewidywała dopuszczalność wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Państwa, jeżeli wywłaszczana nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonywania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych (art. 3 ust. 1 u.z.t.w.n.). W orzeczeniu o wywłaszczeniu wskazywano podstawy prawne wywłaszczenia w ogólny sposób, a cel wywłaszczenia określony został w uzasadnieniu orzeczenia wywłaszczeniowego. Ustawa ta przewidywała, że wywłaszczeniem może być objęta cała nieruchomość lub jej część, jednakże na żądanie właściciela wywłaszczenie powinno objąć całą nieruchomość, jeżeli w wyniku wywłaszczenia części, pozostała dla właściciela część nie nadawałaby się do racjonalnego użytkowania przez niego na cele dotychczasowe (art. 5 ust. 1 i 3 u.z.t.w.n.). Oznacza to, że w trybie art. 6 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 3 u.z.t.w.n. mogło dojść także do zbycia nieruchomości zbędnej na cele publiczne poprzez zawarcie umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego. Przy czym, u.z.t.w.n. nie posługiwała się pojęciem "zbędności nieruchomości", od którego aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.), zwana dalej u.g.n., stanowiąca podstawę wniosku o zwrot nieruchomości, uzależnia zwrot przejętej przez Skarb Państwa bądź jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomości. Zgodnie jednak z art. 216 ust. 1 u.g.n, przepisy rozdziału 6 działu III tejże ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa m.in. na podstawie art. 6 lub art. 47 u.z.t.w.n. W związku z tym, rozpoznając wniosek o zwrot nieruchomości wywłaszczonej na podstawie u.z.t.w.n. organ powinien w pierwszej kolejności dokonać analizy materiałów związanych z tą procedurą, aby ustalić zakres i cel wywłaszczenia, a także tryb, w jakim do niego doszło oraz, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany.

W niniejszej sprawie kluczowe jest zbadanie trybu wywłaszczenia i w odniesieniu do tego ustalenie przesłanek zwrotu przejętego przez Państwo gruntu. Przejęcie działki, której część aktualnie stanowi działka nr [...] i [...] objęta wnioskiem skarżącej, nastąpiło w trybie art. 5 ust. 3 u.z.t.w.n., po przejęciu na cel publiczny polegający na budowie domów jednorodzinnych. Zbycie nieruchomości w tym trybie dokonywane jest na wniosek właściciela, a jego celem nie jest realizacja celu publicznego. Zbycie to towarzyszy wywłaszczeniu na cel publiczny i w tym zakresie istnieje pomiędzy nimi związek polegający na tym, że bez wywłaszczenia na cel publiczny nie można by dokonać sprzedaży działki zbędnej do dotychczasowego użytku w trybie art. 5 ust. 3 u.z.t.w.n. W konsekwencji, "dowłaszczona" nieruchomość dzieli los działki zasadniczej, co oznacza, że zwrot części terenu wywłaszczonego na wniosek byłego właściciela jest możliwy jedynie wtedy, gdy zostaną spełnione przesłanki zbędności tej części terenu, który został wywłaszczony na wniosek inwestora dla realizacji celu wywłaszczenia. Zbędność ta podlega zatem ocenie przez pryzmat zbędności tej części, o którą wnioskowano do wywłaszczenia dla realizacji celu z ustaloną uprzednio lokalizacją i ze względu na którą uwzględniono wniosek byłego właściciela o dowłaszczenie części nienadającej się do dalszego samodzielnego wykorzystywania przez jej właściciela (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 1 kwietnia 1996 r., IV SA 1626/94;13 stycznia 2011 r., I OSK 430/10; 17 marca 2011 r., I OSK 681/10; 25 marca 2015 r. I OSK 1752/13; 18 stycznia 2017 r., I OSK 488/16, dostępne na stronie htpps://orzeczenia.nsa.gov.pl; M. Wolanin w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2013, s. 1110-1111). Powyższe stanowisko, akceptowane w doktrynie i orzecznictwie, Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje. Podstawą orzekania przez organy stosujące prawo nie jest przepis prawny, lecz norma prawna, w praktyce wywiedziona z szeregu przepisów prawnych (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2417/11, dostępny na stronie CBOSA). Przeprowadzana przez sądy administracyjne wykładnia art. 136 ust. 3 u.g.n. i art. 5 ust. 3 u.z.t.w.n. doprowadziła do wypracowania w orzecznictwie utrwalonego już stanowiska, że wyłączone jest stosowanie art. 136 ust. 3 u.g.n. do zwrotu części nieruchomości wywłaszczonej w trybie art. 5 ust. 3 u.z.t.w.n. na wniosek właściciela, jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki zwrotu także innej części nieruchomości wywłaszczonej na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej (por. wyroki NSA z dnia 26 lipca 2001 r., II SA/Gd 910/00; z dnia 29 maja 2003 r., II SA/Kr 2414/01, dostępne na stronie CBOSA). W związku z tym, w sprawach dotyczących zwrotu działek wywłaszczonych w trybie art. 5 ust. 3 u.z.t.w.n., organ powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy działka wywłaszczona na podstawie art. 6 tej ustawy, do której na mocy art. 216 ust. 1 u.g.n. stosujemy aktualne przepisy dotyczące zwrotu nieruchomości, podlegała zwrotowi zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Zdaniem strony skarżącej cel wywłaszczenia w postaci zorganizowanego budownictwa jednorodzinnego został zrealizowany na działce nr [...], ponieważ na tym obszarze powstały budynki mieszkalne przed dniem 22 września 2004 r. M. P., zwróciło uwagę, że teren na którym była położona przychodnia nie był planowany do przejęcia pod budowę domów jednorodzinnych, ale został "dowłaszczony", co oznacza że nie można rozważać czy cel wywłaszczenia został zrealizowany na nieruchomości "dowłaszczonej". Zdaniem strony cel wywłaszczenia został zrealizowany na wywłaszczonym terenie, zatem nie podlega zwrotowi dowłaszczona część nieruchomości.

Badając okoliczności niniejszej sprawy Sąd jako prawidłowe ocenia ustalenia organów co do trybu przejęcia działek, których część aktualnie stanowią działki nr [...] i nr [...] i nie są przez stronę kwestionowane. Kluczowe znaczenie dla sprawy miało zniesienie współwłasności działki nr [...] (później nr [...]), ponieważ na jego skutek działki nr: [...], [...], [...], [...] stały się wyłączną własnością C. W., a działka nr [...] przeszła na własność Skarbu Państwa. Na skutek podziału działki nr [...], która przeszła na własność Skarbu Państwa, powstały działki nr: [...], [...] i [...]. Działka nr [...] została podzielona na działki nr: [...] oraz [...]. Następnie działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr: [...] oraz [...]. Natomiast działka nr [...] została podzielona na działki nr: [...] oraz [...]. Zatem teren działek [...] oraz [...], mieści się na obszarze przejętej od M. S. nieruchomości, który został w sposób fizyczny wydzielony jako część nieruchomości przypadająca Skarbowi Państwa stanowiąc odzwierciedlenie [...] udziału w prawie własności działki nr [...], który został wywłaszczony na rzecz Skarbu Państwa. W takiej sytuacji odnosząc się do kwestii realizacji celu wywłaszczenia na działce nr [...] oraz nr [...], należało traktować je jako teren "dowłaszczony" na którym nie bada się realizacji celu wywłaszczenia, a jedynie ocenia się użyteczność tego terenu na cel wywłaszczenia przez pryzmat realizacji celu wywłaszczenia na planowanych do wywłaszczenia nieruchomościach. Przedmiotem wywłaszczenia nie była cała dawna działka [...], a jedynie jej udział (połowa) stanowiący działkę [...], i to przez pryzmat przestrzenny tej działki należy ustalać, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany. Natomiast część działki nr [...] utwardzona została płytami chodnikowymi i służyła jako parking, a część działki nr [...] objęta żądaniem zwrotu porośnięta była krzewami i drzewami, i znajdowała się na niej skarpa z nieczynną studnią, w północno-wschodniej części działki znajduje się pawilon handlowy - kontener, niezwiązany trwale z gruntem. Zatem nie można było wnioskować, że na wywłaszczonym terenie doszło do realizacji celu wywłaszczenia, skoro przeprowadzone w 1999 r. i 2000 r. oględziny wykazały, że na wywłaszczonym terenie nie znajdowały się domy jednorodzinne, a za realizację celu wywłaszczenia również nie można uznać wybudowanego w 2011 r. budynku zakładu opieki zdrowotnej znajdującego się na działkach nr [...] i [...], stanowiącego własność osoby fizycznej. Jak zauważył organ odwoławczy jedynie na działkach nr [...] i [...] znajdował się budynek mieszkalny wybudowany dnia 1 stycznia 2004 r. z uwagi na fakt zniesienia współwłasności pomiędzy Skarbem Państwa a C. W. od 1987 r., a działki nr [...] i [...] stanowiły wyłączną własność C. W., zatem nie można było przyznać, że budowa budynku mieszkalnego w 2001 r. na ww. działkach stanowiła realizację celu wywłaszczenia. Z uwagi na fakt zniesienia współwłasności pomiędzy Skarbem Państwa a C. W. (postanowienie Sądu Rejonowego [...] z 19 października 1987 r., sygn. akt [...]), od 1987 r. działki nr [...] i [...] stanowiły wyłączną własność C. W., zatem trudno przyznać, że budowa budynku mieszkalnego w 2001 r. na ww. działkach stanowiła realizację celu wywłaszczenia.

Zdaniem Sądu organy trafnie uznały, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na całym obszarze działki nr [...], co potwierdził już wcześniej Dyrektor Zarządu Geodezji i [...] Miejskiego G. w decyzji z dnia 31 października 2001 r., nr [...], zawracając M. S. działki nr [...], [...], [...] oraz [...] o łącznej powierzchni 1083 m2. Taka okoliczność ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie. To że na działkach nr [...] i [...] obecnie posadowiony jest budynek o funkcji: "budynki szpitali i inne budynki opieki zdrowotnej", który został wybudowany w 2011 r., nie oznacza że to wywłaszczający zrealizował na tym terenie cel w postaci budownictwa jednorodzinnego. Obecnie teren na którym posadowiony jest budynek opieki zdrowotnej stanowi własność osoby fizycznej. Jak wynika z decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji i [...] Miejskiego G. z dnia 31 października 2001 r. nr [...] oględziny przeprowadzone 15 grudnia 1999 r. oraz 29 sierpnia 2000 r. wykazały, że na działce nr [...] rosły dwa stare drzewa owocowe i samosiewy krzewów oraz znajduje się drewniana szopa. Natomiast część działki nr [...] utwardzona była płytami chodnikowymi i służyła jako parking, a część działki nr [...] objęta żądaniem zwrotu porośnięta była krzewami i drzewami, znajdowała się na niej skarpa z nieczynną studnią, w północno-wschodniej części działki znajdował się pawilon handlowy-kontener niezwiązany trwale z gruntem. Zatem na wywłaszczonym terenie nie znajdowały się domy jednorodzinne, a za realizację celu wywłaszczenia również nie można uznać wybudowanego w 2011 r. budynku zakładu opieki zdrowotnej znajdującego się na działkach nr [...] i [...] stanowiącego własność osoby fizycznej.

W ocenie Sądu organ II instancji zasadnie ustalił, że na podstawie umowy z dnia 10 października 1972 roku część działki nr [...] nie była przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a dokładniej ta część na której znajdował się budynek przychodni zdrowia tj. działka nr [...] oraz pas terenu pomiędzy przychodnią a ul. [...] - stanowiący obecnie działkę nr [...]. Jak ustalił organ na dowłaszczonym terenie, który odpowiada dzisiejszym działkom nr [...] i [...] już nie znajduje się przychodnia zdrowia, ponieważ spłonęła dnia 1 marca 2014 r. Obecnie działki nr [...] i [...] stanowią teren nieużytkowany i zaniedbany. Z protokołu oględzin przeprowadzonych dnia 18 grudnia 2015 r. wynikało, że działka nr [...] w kształcie prostokąta stanowiła teren niezabudowany, zaniedbany, częściowo opłotowany, porośnięty w części zachodniej drzewami wieloletnimi oraz krzewami, a w części południowej roślinnością spontaniczną, niekoszoną. Z protokołu oględzin działki nr [...] przeprowadzonych z dnia 17 września 2021 r. przez Starostę [...] wynikało, że nieruchomość stanowiła wąski pas w całości porośnięty roślinnością spontaniczną, niekoszoną.

M. P. podniosło, że wywłaszczony został udział w wysokości [...] cz. działki nr [...] i związku z powyższym wniosek o zwrot może być rozpatrywany, w zakresie udziału w nieruchomości (późniejsze zniesienie współwłasności pomiędzy Skarbem Państwa a C. W. nie powinno mieć znaczenia dla sprawy o zwrot nieruchomości).

W ocenie Sądu organ odwoławczy trafnie przyjął, że duże znaczenie dla sprawy miała okoliczność, iż nastąpiło zniesienie współwłasności działki nr [...] (później nr [...]), ponieważ na jego skutek działki nr: [...], [...], [...], [...] stały się wyłączną własnością C. W., a działka nr [...] przeszła na własność Skarbu Państwa. Na skutek podziału działki nr [...], która przeszła na własność Skarbu Państwa, powstały działki nr: [...], [...] i [...]. Działka nr [...] została podzielona na działki nr: [...] oraz [...]. Następnie działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr: [...] oraz [...]. Natomiast działka nr [...] została podzielona na działki nr: [...] oraz [...]. Zatem teren działek [...] oraz [...], mieści się na tym obszarze wywłaszczonej nieruchomości, który został w sposób fizyczny wydzielony jako część nieruchomości przypadająca Skarbowi Państwa, dlatego stanowi niejako odzwierciedlenie 34 udziału w prawie własności działki nr [...], który został wywłaszczony na rzecz Skarbu Państwa. Wbrew zarzutom ujętym w skardze błędne są twierdzenia jakoby "wniosek o zwrot mógł dotyczyć udziału w całej wywłaszczonej nieruchomości, ale nie może być rozpatrywany co do całej działki nr [...] i działki nr [...], które zdaniem Wojewody "stanowią niejako odzwierciedlenie [...]/ udziału w prawie własności działki [...]". W związku z dokonanym zniesieniem współwłasności wydzielona z działki [...] działka o numerze ewidencyjnym [...] przeszła na rzecz Skarbu Państwa, a w konsekwencji jej dalszych podziałów powstały m.in. działki [...] i [...]. Zatem, przedmiotowe działki, objęte niniejszym postępowaniem, mieszczą się na obszarze wywłaszczonej nieruchomości, który został fizycznie wydzielony jako część nieruchomości przypadającej Skarbowi Państwa. W takiej sytuacji za dopuszczalny należało uznać zwrot całych działek, które można było zaliczyć do udziału w części ˝ działki [...] przed zniesieniem w stosunku do niej współwłasności.

M. P. stanęło na stanowisku w skardze, że skoro działki nr [...] i [...] objęte były postępowaniem o zwrot nieruchomości, a w decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji i [...] Miejskiego G. z 31 października 2001 r. nr [...] umorzono co do nich postępowanie, to ponowne rozstrzygnięcie w tym zakresie narusza zasadę res iudicata.

W ocenie Sadu nie było przeszkód aby w niniejszej sprawie rozpatrzeć merytorycznie wniosek M. S. w sprawie zwrotu działek [...] i [...]. Mimo, że Dyrektor Zarządu Geodezji i [...] Miejskiego G. decyzją z dnia 31 października 2001 r. znak [...] m.in. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu działek nr [...] oraz [...], to należy dostrzec, że przyczyną tego umorzenia było wycofanie wniosku przez M. S. w zakresie tych działek, co nie pozbawiło jej możliwości złożenia ponownego wniosku o zwrot tych działek i prawa do jego merytorycznego rozpatrzenia. W tym względzie należy podkreślić, że pierwotne żądanie strony nie było merytorycznie rozpoznawane z uwagi na jego wycofanie. Cofnięcie wniosku, który nie wywołał skutków materialno-prawnych jest bowiem równoznaczne z brakiem żądania uprawnionego podmiotu do rozpoznania konkretnej sprawy administracyjnej, co oznacza, że przedmiot postępowania, oznaczony we wniosku, przestaje istnieć. Jednak brak zainteresowania wydaniem merytorycznej decyzji w określonym czasie, nie zamknął M. S. drogi do uzyskania jej w przyszłości. Cofnięcie pierwotnego wniosku o zwrot nieruchomości nie pozbawiło strony możliwości złożenia ponownego wniosku o zwrot tych działek i prawa do jego merytorycznego rozpatrzenia. Mając na względzie powyższe trzeba uznać, że w niniejszym przypadku nie doszło do naruszenia zasady res iudicata.

Z powyższych względów wydane przez organy decyzje Sąd uznał za zgodne z prawem. Organy obu instancji dokonały bowiem prawidłowych ustaleń faktycznych, w tym celu zbierając kompleksowo materiał dowodowy, w konsekwencji czego prawidłowo powołały i zastosowały przepisy prawa materialnego. Ocena zebranych dowodów nie jest przy tym dowolna i odpowiada wymaganiom określonym w art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni odpowiada warunkom wynikającym z treści art. 107 § 3 k.p.a. Przeprowadzona przez sąd kontrola procedury poprzedzającej wydanie decyzji wykazała, że organy działały zgodnie z regułami ustalonymi w k.p.a. Mając to na uwadze Sąd stwierdził, że wydane w niniejszej sprawie decyzje odpowiadają prawu i winny pozostać w obrocie prawnym.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.