Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 604/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi B. S.A. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu odsetek od zwróconej kwoty należności celnych oddala skargę


UZASADNIENIE

1. W dniu [...] lutego 2014 r. B. SA (dalej: "Spółka") zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu wg SAD nr [...] towar w postaci węglowodorów gazowych skroplonych o zawartości propanu do 90 %, zaklasyfikowany do 2711 12 97 Taryfy celnej. Zgłoszenie celne zostało przyjęte przez organ celny, a dane w nim zawarte stanowiły podstawę do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną dopuszczenia do obrotu oraz określenia kwoty długu celnego. Do ustalenia kwoty wynikającej z długu celnego przyjęto stawkę celną w wysokości 0,7%.

Wnioskiem z [...] lutego 2017 r. Spółka wystąpiła o sprostowanie ww. zgłoszenia celnego w zakresie klasyfikacji taryfowej towaru, stawki celnej i kwoty naliczonych należności celnych oraz o zwrot nadpłaconej kwoty długu celnego wraz z odsetkami. W uzasadnieniu wskazała na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 26 maja 2016 r. w sprawie C-286/15, dotyczący klasyfikacji mieszanin węglowodorów gazowych. Przedstawiciel importera wniósł także o uwzględnienie orzeczenia TSUE (wyrok C-365 z 18 stycznia 2017 r.) w sprawie wypłaty odsetek od zwracanych należności celnych.

2. Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. odmówił Spółce sprostowania zgłoszenia celnego oraz zwrotu cła z odsetkami. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał na utrwaloną od kilku lat przed datą publikacji ww. wyroku Trybunału linię orzeczniczą, zgodnie z którą klasyfikacja ustalana na podstawie kryterium ilościowego była prawidłowo stosowana przez organy celne i akceptowana przez sądy administracyjne.

3. Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. (dalej: DIAS). Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 173 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz. U. UE L. z 2013 r., poz. 269.1, dalej: UKC) poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na odmowie zastosowania wyroku TSUE z 26 maja 2016 r. w sprawie C-286/15 ze względu na zarzut braku skuteczności wyroku do stanów faktycznych zaistniałych przed jego wydaniem; art. 102 ust. 2 i 3 UKC polegające na niezastosowaniu tego przepisu i w efekcie nieuwzględnieniu w decyzji rozstrzygnięcia w przedmiocie określenia należnej kwoty należności celnych przywozowych w prawidłowej wysokości; art. 117 ust. 1 UKC, w zw. z art. 116 UKC polegające na błędnej wykładni i uznaniu, że w sprawie nie doszło do zawyżenia kwoty należności celnych przywozowych w kwocie przewyższającej kwotę należną; art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu UE poprzez jego błędną wykładnię i w efekcie niezastosowanie się do orzeczeń TSUE w sprawie C-286/15 i C365/15; art. 180, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z. 2019 r., poz. 900, dalej: o.p.) poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji o sprostowaniu zgłoszenia celnego oraz wydania decyzji o zwrocie kwoty należności celnych wraz z odsetkami.

4. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. DIAS uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał na analogiczny jak w niniejszej sprawie stan faktyczny, który był przedmiotem rozstrzygnięć Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku między innymi w sprawach o sygn. akt SA/Bk 756/17, SA/Bk 757/17 i SA/Bk 758/17, w wyniku których zakwestionowane zostały stanowiska wyrażone w zaskarżonych decyzjach oraz decyzjach organu I instancji w zakresie braku możliwości dokonania sprostowania zgłoszenia celnego ze względu na niedziałanie wstecz orzeczenia TSUE oraz brak podstaw prawnych do dokonania zwrotu należności wskutek wydania orzeczenia przez TSUE.

5. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. zmienił dane w ww. zgłoszeniu celnym poprzez określenie kodu importowanego towaru na 27 111 900 00, określił dane zawarte w polu 47 zgłoszenia celnego (podstawę opłaty, stawkę celną i kwotę cła), orzekł o zwrocie cła oraz odmówił wypłaty odsetek od zwróconej kwoty cła. Jako podstawę podjętego rozstrzygnięcia wskazano między innymi art. 173 ust. 3 oraz art. 116 ust. 1 lit. a UKC.

6. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie i wniosła o jej uchylenie w części odmawiającej wypłaty odsetek od zwracanej kwoty cła. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 116 ust. 6 UKC poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że w niniejszej sprawie, mimo że należności celne zostały pobrane z naruszeniem prawa Unii, to nie ma podstaw do wypłaty odsetek. W uzasadnieniu złożonego odwołania podkreślono, że zwrot nadpłaconego cła powinien nastąpić wraz z odsetkami. Za powyższym stanowiskiem przemawia wykładnia przepisów Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UW L. z 1992 r., poz. 302.1, dalej: WKC; mająca odpowiednie zastosowanie do regulacji UKC) zaprezentowana w orzeczeniu TSUE C 365/15 z 18 stycznia 2017 r. Wnoszący odwołanie wskazał ponadto, że w sytuacji, w której należności celne zostały pobrane z naruszeniem prawa art. 241 WKC 3 (odzwierciedlony dzisiaj w art. 116 ust. 6 UKC), powinien być pominięty, ponieważ nie może on stać na przeszkodzie wypłacie odsetek na rzecz poszkodowanego podmiotu. Zdaniem spółki, regulacja art. 116 ust. 6 UKC (wcześniej art. 241 WKC) nie znajduje zastosowania w sprawie, ponieważ niezgodne z prawem UE pobranie należności celnych nie było związane ani z szybkością dokonywania odprawy celnej, ani z brakiem kontroli zgłoszeń celnych, ani też niewłaściwym ustaleniem stanu faktycznego, lecz wynikało ze sprzecznej z prawem UE klasyfikacji towarów do niewłaściwego kodu Nomenklatury Scalonej. Podniesiono ponadto, że sprzeczna z prawem UE klasyfikacja taryfowa wynikała ze stanowiska przyjętego przez polską administrację celną, co jednoznacznie wynika z pisma Ministerstwa Finansów do Dyrektorów Izb Celnych nr PC4-8640-34/DCH/11/3753 z dnia 6 grudnia 2011 r., nie zaś z winy importerów.

7. Decyzją z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], DIAS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, powołując się na przepisy UKC, że w przedmiotowej sprawie zgłoszenie celne zostało przyjęte bez weryfikacji a zgodnie z art. 71 ust. 2 WKC przepisy regulujące dopuszczenie do obrotu importowanego towaru zostały zastosowane na podstawie danych zadeklarowanych przez zgłaszającego, zawartych w zgłoszeniu celnym. Organ celny przyjął deklarację importera, który samodzielnie dokonał klasyfikacji importowanej mieszaniny LPG do kodu Nomenklatury Scalonej. Z uwagi na powyższe DIAS stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2019 r., poz. 1169, dalej: p.c.) warunkujące zapłatę odsetek od zwracanych należności celnych, bowiem zadeklarowanie przez zgłaszającego towaru do określonego w zgłoszeniu celnym kodu CN nie było wynikiem błędu organu celnego.

DIAS podkreślił, że w przedmiotowej sprawie podstawę odmowy wypłaty odsetek stanowi art. 116 ust 6 UKC, który wyklucza ich wypłatę w sytuacji innej niż opóźnienie w realizacji orzeczonego zwrotu cła.

8. Nie zgadzając się w powyższym rozstrzygnięciem Spółka wywiodła skargę do tut. Sądu, zarzucając mu naruszenie art. 116 ust. 6 UKC poprzez jego niewłaściwą wykładnię, sprzeczną ze stanowiskiem TSUE wyrażonym w wyroku z dnia 18 stycznia 2017 r. polegającą na uznaniu, że w niniejszej sprawie, mimo że należności celne zostały pobrane z naruszeniem prawa Unii, to nie ma podstaw do wypłaty odsetek.

Z uwagi na powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem Spółki, pobrana przez organ celny zawyżona kwota należności celnych przywozowych/cła stanowi nadpłatę i powinna zostać zwrócona zgodnie z wnioskiem złożonym w sprawie. Zwrot nadpłaconego/nienależnie uiszczonego cła/należności celnych przywozowych powinien nastąpić wraz z należnymi odsetkami. Podstawą przedstawionego żądania zwrotu kwoty nadpłaconych należności celnych wraz z odsetkami jest wykładnia przepisów WKC (mająca odpowiednie zastosowanie do regulacji UKC), zaprezentowana w orzecznictwie TSUE, w szczególności w wyroku C-365/15 z dnia 18 stycznia 2017 r.

W ocenie skarżącej, regulacja art. 116 ust. 6 UKC (wcześniej art. 241 WKC) nie znajduje zastosowania w sprawie takiej jak niniejsza, ponieważ niezgodne z prawem UE pobranie należności celnych nie było tu związane ani z szybkością dokonywania odprawy celnej, ani z brakiem kontroli zgłoszeń celnych, ani też niewłaściwym ustaleniem stanu faktycznego, lecz wynikało ze sprzecznej z prawem UE klasyfikacji towarów do niewłaściwego kodu Nomenklatury Scalonej. Podkreślono, że zwrot nadpłaconego cła nastąpił nie w efekcie kontroli celnej, lecz w efekcie zainicjowanego przez spółkę, kilkuletniego sporu z organami celno-skarbowymi, przy czym sprzeczna z prawem UE klasyfikacja taryfowa wynikała ze stanowiska przyjętego przez polską administrację celną, co jednoznacznie wynika z pisma Ministerstwa Finansów do Dyrektorów Izb Celnych z dnia 6 grudnia 2011 r. PC4-8640-34/DCH/11/3753, nie zaś z winy importerów. Przeciwnie, importerzy stosowali się do, jak się następnie okazało, niezgodnej z prawem praktyki organów celnych w tym zakresie.

9. W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

10. W piśmie złożonym na rozprawie pełnomocnik Spółki zwrócił uwagę na wyrok Niemieckiego Sądu Finansowego Hesji z 23 lipca 2018 r., sygn. [...], który w oparciu o tezy wyroku TSUE w sprawie C-365/15 przychylił się do stanowiska strony skarżącej i w sprawie podobnej natury do sprawy niniejszej uznał zasadność przyznania odsetek. Pełnomocnik wskazując, że rolą TSUE jest usuwanie rozbieżności w orzecznictwie sądów krajowych państw członkowskich UE, zwrócił się do Sądu, w przypadku niepodzielenia stanowiska zawartego w wyroku Niemieckiego Sądu Finansowego, o zawieszenie postępowania i skierowania pytania prejudycjalnego do TSUE.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Kwestią sporną w sprawie jest odmowa wypłaty odsetek od zwróconej kwoty należności celnych w związku ze zmianą klasyfikacji taryfowej importowanego towaru.

Zdaniem Skarżącej Spółki przepis art. 116 ust. 6 UKC nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, zaś podstawą zwrotu cła z odsetkami powinna być wykładnia przepisów zaprezentowana przez Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 18 stycznia 2017 r. w sprawie C-365/15 Wortmann KG Internationale Schuhproduktionen.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że na podstawie art. 116 ust. 1 lit. a) UKC z zastrzeżeniem warunków ustanowionych w niniejszej sekcji kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych podlegają zwrotowi lub umorzeniu z powodu nadpłaty kwot należności celnych przywozowych lub wywozowych. Zgodnie zaś z art. 116 ust. 2 UKC organy celne dokonują zwrotu lub umorzenia kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych, o których mowa w ust. 1, jeżeli wynosi ona co najmniej 10 EUR, z wyjątkiem przypadków, gdy dana osoba wnosi o zwrot lub umorzenie niższej kwoty. Stosownie zaś do art. 117 ust. 1 UKC kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest zwracana lub umarzana, jeżeli kwota odpowiadająca długowi celnemu, o której pierwotnie powiadomiono, przekracza kwotę należną lub gdy dłużnik został powiadomiony o długu celnym niezgodnie z art. 102 ust. 1 lit. c) lub d). Zgodnie z art. 116 ust. 6 UKC zwrot nie powoduje wypłaty odsetek przez właściwe organy celne. Odsetki są jednak wypłacane w przypadku, gdy decyzja o przyznaniu zwrotu nie zostanie wykonana w terminie trzech miesięcy od daty jej wydania, chyba że niedotrzymanie terminu było niezależne od organów celnych.

W kontrolowanej sprawie po przeprowadzeniu postępowania dotyczącego wniosku Strony o zmianę klasyfikacji importowanego towaru Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. określił na nowo kwotę długu celnego w wysokości niższej niż w zgłoszeniu celnym i na podstawie art. 116 ust. 1 lit. a) orzekł o jej zwrocie.

W ocenie Sądu organ prawidłowo również uznał, że z uwagi na brzmienie art. 116 ust. 6 UKC nie ma podstaw do wypłaty odsetek od kwot zwracanego cła w przypadku innym niż opóźnienie w realizacji tego zwrotu. Przepisy prawa unijnego są w tym względzie jednoznaczne i nie pozostawiają wątpliwości interpretacyjnej.

Powoływany przez stronę skarżącą wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-365/15 z dnia 18 stycznia 2017 r. dotyczył pytania prejudycjalnego w sprawie wykładni art. 241 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny. Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy firmą Wortmann a niemieckim urzędem celnym i dotyczył zapłaty odsetek w związku ze zwrotem ceł antydumpingowych uiszczonych na skutek zastosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1472/2006 z dnia 5 października 2006 r. nakładającego ostateczne cła antydumpingowe oraz stanowiącego o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz niektórych rodzajów obuwia ze skórzanymi cholewkami pochodzącego z Chin i częściowo uchylonego na mocy wyroku z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie C-249/10 (Brosmann Footwear i inn.). W wyroku tym Trybunał uchylił w części rozporządzenie nr 1472/2006, między innymi w zakresie dotyczącym Brosmanna i spółki Seasonable.

Sąd odsyłający uznając, że przesłanki przewidziane w art. 241 zdanie drugie tiret pierwsze kodeksu celnego nie są spełnione w postępowaniu głównym, stwierdził, że podstawę dla żądania zapłaty odsetek na rzecz skarżącej mogą stanowić zgodnie z art. 241 zdanie drugie tiret drugie tego kodeksu tylko przepisy krajowe. Jednakże ze względu na niewszczęcie przez skarżącą stosownej procedury sądowej przewidzianej w prawie niemieckim przepisy te nie miały zastosowania w postępowaniu głównym.

W tych okolicznościach Finanzgericht Düsseldorf (sąd ds. finansowych w Düsseldorfie) postanowił zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: "Czy art. 241 kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że prawo krajowe, do którego odsyła ten artykuł, musi, uwzględniając zasadę skuteczności prawa Unii, przewidywać zapłatę odsetek od zwracanych kwot należności celnych przywozowych obliczanych od dnia zapłaty kwoty należności do dnia wypłaty zwracanej kwoty również w przypadkach, w których roszczenie o zwrot nie było dochodzone przed sądem krajowym?"

W wyroku w sprawie C-365/15 z dnia 18 stycznia 2017 r. Trybunał Sprawiedliwości podkreślił, że z jego dotychczasowego orzecznictwa wynika, iż w sytuacji gdy podatki lub cła zostały pobrane przez państwo członkowskie w zastosowaniu rozporządzenia Unii, które zostało uznane za nieważne lub uchylone przez sąd Unii, zainteresowani, którzy uiścili omawiane podatki i cła, mają zasadniczo prawo nie tylko do zwrotu pobranych kwot, lecz również do odsetek od owych kwot.

W tym kontekście, mając na uwadze z jednej strony, że ani art. 236 ust 1 kodeksu celnego ani art. 241 tego kodeksu nie wykluczają zwrotu odsetek w sytuacji takiej jak w postępowaniu głównym, a z drugiej strony - że zwrot rozpatrywanych ceł antydumpingowych miał miejsce wskutek uchylenia przez Trybunał rozporządzenia, na podstawie którego cła zostały pobrane, a zatem w związku z niezgodnością ich poboru z prawem Unii, co winno zostać zweryfikowane przez sąd krajowy. Trybunał stwierdził, że kwota ceł zwróconych na rzecz danego przedsiębiorstwa przez właściwy organ celny powinna zostać powiększona o odsetki od tej kwoty. W konkluzji Trybunał orzekł, że gdy należności celne przywozowe, włącznie z cłami antydumpingowym, podlegają zwrotowi z tego względu na to, że zostały one pobrane z naruszeniem prawa Unii - co winno zostać zweryfikowane przez sąd krajowy - państwa członkowskie są na podstawie prawa Unii zobowiązane względem podmiotów mających prawo do zwrotu do zapłaty związanych z tym zwrotem odsetek, liczonych od dnia zapłaty przez owe podmioty należności celnych podlegających zwrotowi.

Organ zasadnie zauważa, co w ocenie Sądu należy podkreślić, że w powyższym wyroku dokonano wykładni nieobowiązujących obecnie przepisów Wspólnotowego kodeksu celnego. Obowiązujący w dniu objęcia przedmiotowego towaru procedurą celną przepis art. 241 Wspólnotowego kodeksu celnego stanowił, że dokonanie przez organy celne zwrotu należności celnych przywozowych lub wywozowych, jak również odsetek od kredytu lub odsetek za zwłokę, które mogły zostać pobrane przy uiszczaniu tych należności, nie nakłada na organy obowiązku wypłaty odsetek. Jednakże odsetki wypłaca się, gdy: - decyzja w sprawie wniosku o udzielenie zwrotu nie zostanie wykonana w terminie trzech miesięcy od dnia jej wydania, - przewidują to przepisy krajowe.

Zgodnie zaś z treścią art. 67 ust. 1 ustawy - Prawo celne (obowiązującego na dzień dokonania zgłoszenia celnego) od zwracanych należności organ płaci odsetki, gdy niewłaściwe określenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu.

W takim przypadku odsetki oblicza się od dnia zapłaty należności podlegających zwrotowi oraz według zasad i wysokości określonej w odrębnych przepisach, dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych. Zatem w świetle powyższych przepisów wypłata odsetek od zwróconych należności celnych możliwa była w sytuacji zaistnienia błędu organu celnego przy jednoczesnym braku przyczynienia się dłużnika do powstania błędu.

Zgłoszenie celne oznacza czynność, poprzez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną. Zgłaszający deklaruje w nim, zgodnie ze swoją wiedzą, rodzaj towaru, jego ilość, wartość oraz klasyfikuje towar do właściwego kodu Nomenklatury Scalonej. Powołać w tym miejscu należy przepis art. 62 Wspólnotowego kodeksu celnego, zgodnie z którym na podmioty wnioskujące o objęcie towaru określoną procedurą celną nałożony został obowiązek przedstawienia wszystkich elementów niezbędnych do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną oraz dołączenie wszystkich dokumentów, których przedłożenie jest wymagane.

W przedmiotowej sprawie zgłoszenie celne zostało przyjęte bez weryfikacji i zgodnie z art. 71 ust. 2 Wspólnotowego kodeksu celnego przepisy regulujące dopuszczenie do obrotu importowanego towaru zostały zastosowane na podstawie danych zadeklarowanych przez zgłaszającego, zawartych w zgłoszeniu celnym. Organ celny przyjął deklarację importera, który samodzielnie dokonał klasyfikacji importowanej mieszaniny LPG do kodu Nomenklatury Scalonej.

W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 67 ust. 1 ustawy - Prawo celne, bowiem w przedmiotowej sprawie nie sposób przyjąć, że zadeklarowanie przez zgłaszającego towaru do określonego w zgłoszeniu celnym kodu CN było wynikiem błędu organu celnego. Nie badał on bowiem treści tego zgłoszenia, ani też w żaden sposób w nią nie ingerował.

Jak wskazał NSA w wyroku z 16 maja 2017 r. I GSK 39/17 wskazał za sądem I instancji, że organ do czasu zmiany przepisów lub też uznania danego przepisu za niezgodny z obowiązującym prawem przez podmiot do tego upoważniony nie pozostawał w błędzie i nie mógł mieć świadomości błędu, gdyż przepisy dotyczące klasyfikacji spornych urządzeń były jasne. Na taką świadomość mógł mieć wpływ dopiero wyrok TSUE z 22 listopada 2012 r. w sprawach połączonych C-320/11, C-330/11 i C-382/11, C-383/11. Skoro organ nie mógł mieć w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego świadomości błędu, a tę świadomość co najwyżej mógł posiadać po opublikowaniu ww. wyroku TSUE, to hipotezy normy prawnej określonej w art. 67 ust. 1 Prawa celnego w żaden sposób nie można podciągać pod ustalony w sprawie stan faktyczny (podobnie w wyroku z 20 stycznia 2017 r., I GSK 740/16).

TSUE w opisanym wyroku uzależnił wypłatę odsetek od dwóch warunków: przepisy kodeksu nie wykluczają zwrotu odsetek oraz stwierdzenia, że należności zostały pobrane niezgodnie z prawem Unii. Przepis art. 116 ust. 6 UKC jednoznacznie wyklucza możliwość wypłaty odsetek w szczególności w sytuacji, gdy należności celne podlegają zwrotowi z powodu ich zawyżenia - art. 116 ust. 1 lit. a) UKC. Strona skarżąca nie kwestionuje prawidłowości rozstrzygnięcia organu w zakresie zwrotu cła w oparciu o ww. podstawę prawną. W art. 116 ust. 6 UKC wyraźnie zawężono też możliwość wypłaty odsetek przez organy celne wykluczając w tym zakresie przypadek, gdy wypłatę odsetek przewidują przepisy krajowe (przewidziany w art. 241 Wspólnotowego kodeksu celnego).

Wyrok Trybunału w sprawie C-365/15 dotyczył wypłaty odsetek od zwróconego podmiotom cła antydumpingowego w konsekwencji anulowania rozporządzenia nakładającego cła antydumpingowe. Stwierdzono w nim, że pobór należności na podstawie aktu, który został następnie uchylony przez Trybunał stanowi naruszenie prawa Unii.

Trzeba zgodzić się z organami, ze nie może zostać uznana za naruszenie prawa Unii praktyka klasyfikacyjna zgodna z zaleceniami Komitetu Kodeksu Celnego podjętymi na posiedzeniu w dniach 11-13 marca 2009 r., które dotyczyły klasyfikacji mieszaniny skroplonego gazu propan-butan do kodu CN 2711 12 97 lub do kodu CN 2711 13 97 w zależności od procentowej przewagi jednego z wyżej wymienionych składników w oparciu o regułę 1, 3b) i 6 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Oświadczenia Komitetu Kodeksu Celnego są jednym ze środków służących zapewnieniu jednolitego stosowania Wspólnej Taryfy Celnej na terenie Unii. W konsekwencji ustaleń dokonanych na posiedzeniu Komitetu Kodeksu Celnego, w powołanym w odwołaniu piśmie Ministerstwa Finansów nr PC4-8640-34/DCH/11/3753 z dnia 6 grudnia 2011 r. zalecono klasyfikację mieszaniny propanu i butanu do kodu CN 2711 12 97 lub kodu CN 2711 13 97 w zależności od procentowej przewagi jednego z wymienionych składników, zgodnie z regułą 3b) ORINS. W praktyce określony tryb postępowania został przyjęty i stosowany zarówno przez organy celne, jak również zgłaszających i nie był przez tych ostatnich kwestionowany.

Nie sposób uznać powyższej praktyki klasyfikacyjnej za sprzeczną z prawem Unii klasyfikację towaru do niewłaściwego kodu CN w związku z tezami wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-285/15 z 26 maja 2016 r. W wyroku tym wyjaśniono sposób stosowani reguł interpretacji Nomenklatury scalonej w przypadku, gdy nie można ustalić składnika mieszaniny gazów, który nadaje jej zasadniczy charakter. Na podstawie wskazanego orzeczenia podmioty, które we wcześniej złożonych zgłoszeniach celnych dotyczących towaru w postaci skroplonych węglowodorów klasyfikowały go do kodu objętego stawką celną w wysokości 0,7% występowały o sprostowanie zgłoszenia celnego w zakresie klasyfikacji taryfowej towaru wykazując dokumenty pozwalające na ustalenie składu mieszaniny gazów, a w konsekwencji brak możliwości ustalenia składnika nadającego jej zasadniczy charakter. Uwzględniając to żądanie strony, organy po przeprowadzeniu postępowania celnego w wydanych decyzjach dokonywały zmian w zgłoszeniach celnych i orzekały o zwrocie cła ze względu na zmianę kodu importowanego towaru. Dokonana przez Trybunał Sprawiedliwości interpretacja przepisów dotyczących klasyfikacji towaru będącego przedmiotem sporu w wyroku w sprawie C-285/15 i jej konsekwencje dla dokonanych wcześniej zgłoszeń celnych nie mogą być zatem porównywane z sytuacją, której dotyczył wyrok w sprawie C-365/15, gdzie miało miejsce uchylenie przez Trybunał rozporządzenia Komisji nakładającego cła antydumpingowe (w przedstawionym stanie faktycznym uiszczone przez spółkę Wortmann). Niewątpliwie w sytuacji uchylenia przepisów rozporządzenia uprawnione było twierdzenie, że cło zostało pobrane z naruszeniem prawa Unii.

Reasumując, skoro art. 116 ust 6 UKC wyklucza wypłatę odsetek w sytuacji innej, niż opóźnienie w realizacji orzeczonego zwrotu cła, a taka sytuacja niewątpliwie nie miała miejsca w niniejszej sprawie, żądanie strony w tym zakresie nie mogło być uwzględnione, o czym prawidłowo rozstrzygnęły organy w zaskarżonych decyzjach.

Sąd pragnie również wyjaśnić, że na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej sądy krajowe mogą zadawać pytania prejudycjalne w zakresie wykładni prawa Unii Europejskiej. Należy podkreślić, że sądy krajowe mają prawo, a w niektórych przypadkach są wręcz zobowiązane do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym. Zobowiązane do wniesienia pytania prejudycjalnego są sądy, od których rozstrzygnięcia nie można się odwołać. Znaczące złagodzenie tego obowiązku nastąpiło na podstawie orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości w sprawie 283/81 CILFIT i inni przeciwko Ministerdella Sanitá (wyrok z dnia 6 października 1982 r. w sprawie C-283/81 Srl CILFIT i Lanificio di Gavardo SpA v. Ministero della Sanit, [1982] ECR 3415). Zdefiniowana została wówczas formuła CILFIT, która stanowi: "Sąd, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, jest zobowiązany – w przypadku gdy powstaje przed nim pytanie dotyczące prawa wspólnotowego – do spełnienia swojego obowiązku przedłożenia pytania, chyba że stwierdził on, że podniesione pytanie nie jest istotne dla sprawy lub że dany przepis prawa wspólnotowego stanowił już przedmiot wykładni Trybunału, lub że prawidłowe stosowanie prawa wspólnotowego jest tak oczywiste, że nie pozostawia ono miejsca na jakiekolwiek racjonalne wątpliwości; istnienie takiej ewentualności należy oceniać z uwzględnieniem cech charakterystycznych prawa wspólnotowego i szczególnych trudności, jakie sprawia jego wykładnia, oraz niebezpieczeństwa rozbieżności w orzecznictwie wewnątrz Wspólnoty".

Powyższe rozstrzygnięcie Trybunału stało się podstawą do określenia sytuacji,

w których sąd ostatniej instancji nie ma obowiązku zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości. Takie przypadki występują, gdy: (-) decyzja w kwestii wykładni prawa unijnego nie jest niezbędna do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, (-) decyzje uprzednio wydane przez Trybunał odnosiły się już do kwestii prawnych, których dotyczy pytanie, bez względu na rodzaj postępowania prowadzącego do tych decyzji, także w przypadku gdy kwestie, o które chodzi, nie są całkowicie identyczne, (-) zastosowanie prawa unijnego jest na tyle oczywiste, że nie wzbudza żadnych wątpliwości (porównaj Dr Justyna Michalska, Uniwersytet Wrocławski, Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii, Katedra Prawa Konstytucyjnego, Pytania prejudycjalne sądów do TS UE, strona 259).

Przenosząc powyższe rozważania do realiów przedmiotowej sprawy w zakresie omawianego wniosku Sąd uznał, że nie ma obowiązku zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości, gdyż wystąpił przypadek gdy decyzja w kwestii wykładni prawa unijnego nie jest niezbędna do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd uznał również, że jest zwolniony z obowiązku wniesienia pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości, gdyż prawidłowe stosowanie prawa wspólnotowego, w szczególności art. 116 ust. 6 UKC, na tle przepisów prawa krajowego w niniejszej sprawie nie budzi jakiejkolwiek wątpliwości interpretacyjnej.

Trudno też wiązać rozpoznawaną sprawę z przywoływanym na rozprawie wyrokiem Sądu Finansowego Hesji o sygnaturze [...]. Strona skarżąca nie wskazała aktu administracyjnego, na podstawie którego - niezgodnie z prawem unijnym – pobrane zostały w niniejszej sprawie należności celne. Organ celny przyjął bowiem deklarację importera, który samodzielnie dokonał klasyfikacji importowanej mieszaniny LPG do kodu Nomenklatury Scalonej. Jak wskazano powyżej, w zaistniałym stanie faktycznym nie można też mówić o błędzie organu celnego.

W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).