Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 187/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 104 ust 1 pkt 2, ust 8 i ust 9
journal: Dz.U. 2009 nr 3 poz 11
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
article: art. 122,180,187,188,191,210 par 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 187/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 maja 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Protokolant: sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2015 r., sprawy ze skarg A.S., na decyzje Dyrektora Izby Celnej, z dnia 10 grudnia 2014 r. Nr [...], , z dnia 11 grudnia 2014 r. Nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów, , - skargi oddala -,


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego działając na podstawie art. 207 § 1, art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), art. 100 ust. 1 pkt 2, art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 6, 8, 9, 11, art. 105 pkt 1, 106 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r., Nr 3 poz. 11 ze zm.) określił skarżącemu A.S. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym:

- w kwocie 34.168,00 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu BMW M6 rok produkcji 2008 oraz

- w kwocie 28.734,00 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu Porsche Cayenne rok produkcji 2009.

Oba te pojazdy zostały zakupione przez skarżącego na rynku amerykańskim, zostały dopuszczone do obrotu na terytorium UE w następstwie odprawy celnej w słowackim urzędzie celnym M. i przemieszczone na terytorium kraju. W Urzędzie Celnym została złożona deklaracja uproszczona nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdów.

W toku dalszych czynności stwierdzono, że zadeklarowana podstawa opodatkowania znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej pojazdów - dla celów porównawczych wykorzystano dane elektronicznej wersji katalogu Eurotax Informator Rynkowy Samochody Osobowe - Sprzedaż wydawnictwa EurotaKGlass’s Polska Sp. z o.o. - Carwert. A.S. został wezwany do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej.

Działając przez pełnomocnika A.S. wniósł, aby nie wszczynać postępowania podatkowego, uznając, że hipoteza odnośnie rzekomo zaniżonej wartości pojazdów nie polega na prawdzie. Jednocześnie poinformował, że w przypadku wszczęcia postępowania podatkowego przedstawi niezbędne dowody na istotne uszkodzenia pojazdu oraz zakres napraw.

Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie podatkowe w celu określenia zobowiązania podatkowego w akcyzie z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego obu samochodów.

Po wszczęciu postępowania podatkowego A.S. został ponownie wezwany do wskazania przyczyn uzasadniających podanie podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej pojazdu. W odpowiedzi wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka kilku osób, które miały posiadać istotne wiadomości na temat uszkodzeń pojazdu oraz zakres koniecznych napraw. Ostatecznie do protokołu przesłuchania podał opis i koszt dokonanych napraw.

Organ pierwszej instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju jest przedmiotem opodatkowania akcyzą. Obowiązek podatkowy powstaje z dniem przemieszczenia samochodu osobowego z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju (art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym) - w niniejszej sprawie 30 lipca 2009 r.

Z kolei zgodnie z art. 104 ust. 6 ustawy o podatku akcyzowym podstawą opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego dopuszczonego wcześniej do obrotu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej zgodnie z przepisami celnymi, ale niezarejestrowanego na terytorium innego państwa członkowskiego jest wartość, o której mowa w ust. 1 pkt 3 (tj. wartość celna samochodu powiększona o należne cło), z uwzględnieniem prowizji, kosztów transportu i ubezpieczenia, jeżeli nie zostały uwzględnione w cenie, ale zostały już poniesione do miejsca, w którym nastąpiło objęcie towaru procedurą celną.

W art. 104 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym organowi podatkowemu zostały przyznane kompetencje do weryfikowania podstawy opodatkowania samochodu. Zgodnie z przywołanym przepisem, jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2, bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego.

Tym samym ustawodawca wymaga, aby w przypadkach znacznej rozbieżności podstawy opodatkowania i średniej wartości na rynku polskim, podatnik uzasadnił tą okoliczność.

A.S. podniósł, że samochody były uszkodzone. Składając deklarację dla podatku akcyzowego informował, że pojazdy były uszkodzone odpowiednio w 63% i w 62%. Skarżący podał szacunkowe kwoty związane z zakupami części, nie przedstawił jednak żadnych dokumentów opisujących zakup części. Poinformował, że samodzielnie dokonał napraw samochodów - posiada w tym zakresie niezbędną wiedzę i środki - a wartość wkładu własnej pracy oszacował na kwotę 50.000 i 55.000zł.

Samochody zostały poddane oględzinom przez powołanego w sprawie biegłego. Biegły ustalił wartość pojazdów przy różnych założeniach, wziął pod uwagę rynkową wartość pojazdu nieuszkodzonego, uwzględnił fakt, że pojazdy zostały nabyte na rynku amerykańskim, gdzie ceny nabycia są niższe, nadto uwzględnił deklarowane przez skarżącego rynkowe koszty naprawy pojazdów. Szczegółowe wyliczenia znajdują się w opiniach rzeczoznawcy i w uzasadnieniach decyzji organu pierwszej instancji.

Organ do podstawy opodatkowania przyjął najbardziej korzystną dla skarżącego wycenę wartości pojazdów.

Skarżący nie zgodził się z decyzjami organu pierwszej instancji i wniósł odwołania, w których wskazał, że organ tuż przed upływem okresu przedawnienia podjął kroki mające na nowo ustalić podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym. Zarzucono, iż organ nie przedstawił żadnych dowodów, jednoznacznych i niezbitych na potwierdzenie zaniżenia przez skarżącego wartości pojazdów. Nie wziął pod uwagę dowodów złożonych przez stronę.

Dyrektor Izby Celnej utrzymując w mocy decyzje organu pierwszej instancji podzielił stanowisko organu co do ustalenia podstawy opodatkowania, przywołał zgromadzone dowody i odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniach.

W skargach wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucono:

1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia;

2. rozpoznanie sprawy na podstawie materiałów zaczerpniętych z Internetu, a nie na podstawie stanu faktycznego;

3. oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym;

4. złamanie zasady zaufania obywatela do organów państwowych;

5. rażące naruszenie prawa materialnego.

W uzasadnieniu zarzutów skarg wskazano, iż po upływie prawie 5 lat - tuż przed przedawnieniem zapłaty należności akcyzowych organ podatkowy podjął decyzję o weryfikacji zgłoszeń.

Skarżący, dokonując zgłoszenia pojazdów przedstawił organowi stosowne dokumenty. Pojazdy przedstawił także do ewentualnych oględzin bądź innych czynności, ujawniając je na placu przed organem podatkowym. Organ dokumenty złożone przez skarżącego przyjął, określił wysokość zobowiązania i skarżący żądaną kwotę uiścił.

Nabyte pojazdy - ze względu na uszkodzenia - zostały poddane generalnej naprawie. Na tą okoliczność skarżący przedstawił stosowne dokumenty, z których wynikało, jaki był stan faktyczny pojazdów w chwili wprowadzenia ich na obszar celny Wspólnoty.

Skarżący wskazał, iż zasady ustalania wartości towaru zostały określone min. we Wspólnotowym Kodeksie Celnym. Generalną zasadą jest ustalenie wartości towaru, będącego podstawą do określania należności podatkowych jest faktura przedkładana przez zgłaszającego. Organ podatkowy może ustalić wartość towaru w inny sposób - jednakże może to uczynić tylko przypadku uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana wartość nie jest faktycznie zapłaconą kwotą. Działania kontrolne, winny być podjęte bezpośrednio po złożeniu dokumentów z wnioskiem o zastosowanie stosownej procedury celnej. W przedmiotowej sprawie organ podatkowy wyczekał prawie 5 lat i wszczął postępowanie weryfikacyjne. Uczynił to tuż przed datą przedawnienia należności podatkowych. Działanie to skarżący odbiera jako naruszenie zasady zaufania obywatela do organów państwa.

W przedmiotowej sprawie organ dał wiarę tylko dowodom zgromadzonym przez siebie, a w szczególności oparł się na ocenie rzeczoznawcy z chwili wszczęcia postępowania podatkowego, odrzucił natomiast wszystkie dostarczone przez skarżącego dowody.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie i w całości podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Wymienione skargi zarejestrowano pod sygn. akt I SA/Kr 187/15 do I SA/Kr 188/15. Na rozprawie w dniu 12 maja 2015r. Sąd połączył je do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. I SA/Kr 187/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jeśli zaś Sąd nie dopatrzy się niezgodności decyzji lub postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującymi prawa materialnego bądź procesowego, to skargę oddala na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Badając niniejszą sprawę na podstawie opisanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone decyzje są prawidłowe.

Zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami ustawy o podatku akcyzowym, jeżeli wysokość podstawy opodatkowania wynikająca z ceny transakcyjnej pojazdu znacznie odbiega – bez uzasadnionej przyczyny – od średniej wartości rynkowej danego samochodu, organ podatkowy wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu. Sam skarżący nie kwestionuje możliwości kontroli przez organ podatkowy wartości transakcyjnej pojazdów, celem ustalenia właściwej podstawy opodatkowania. Kwestionuje natomiast przyjęte przez organ kwoty, zarzucając niewłaściwą ocenę zebranych w sprawie dowodów. Zarzuty skarżącego w tym zakresie nie są zasadne.

Przepisy wskazują, iż w razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmian wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn uzasadniających podanie jej zaniżonej wysokości, organ podatkowy określi wysokość podstawy opodatkowania. Średnią wartością rynkową samochodu jest przy tym wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym w dacie powstania obowiązku podatkowego średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej marki, modelu, rocznika oraz (jeżeli jest to możliwe do ustalenia) z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co dany pojazd nabyty wewnątrzwspólnotowo. Ciężar dowodowy odnośnie wykazania okoliczności faktycznych korzystnych dla strony spoczywa zatem wyraźnie na mocy ustawy przede wszystkim na samym podatniku.

Skarżący uważa, że co do zasady wartość podstawy opodatkowania powinna być przyjęta z faktury dokumentującej nabycie pojazdów. Skarżący zdaje się nie dostrzegać, iż w przypadku nabycia pojazdu powypadkowego, uszkodzonego to rolą skarżącego było dokładne wykazanie, co zostało uszkodzone oraz jakie były koszty ewentualnych napraw. Skarżący nie przedstawił faktur zakupu części, nie przedstawił także kosztorysu robocizny. Ponieważ cena fakturowa pojazdu znacznie odbiegała od jego średniej wartości rynkowej organ I instancji wezwał skarżącego do zmiany wysokości podstawy wysokości opodatkowania lub wskazania przyczyn podania zaniżonej wysokości (również poprzez złożenie odpowiednich dokumentów, czy oceny technicznej rzeczoznawcy) – pod rygorem samodzielnego ustalenia tej wysokości w toku postępowania podatkowego. Skarżący wniósł o przesłuchanie świadków na okoliczność uszkodzeń pojazdu oraz zakresu koniecznych napraw. Świadkowie zeznali, iż widzieli, że skarżący naprawiał samochód Porsche Cayenne, samochód wymagał skomplikowanej naprawy, generalnej naprawy silnika. Organ ocenił te zeznania i trafnie uznał, iż w sprawie dla ustalenia wartości pojazdów koniecznym jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy. Sam skarżący powinien przyznać, że ze złożonych zeznań nie wynika bowiem, jakie dokładnie naprawy zostały przeprowadzone oraz co istotne, jaka była ich wartość.

Skarżący oprócz dokumentów związanych z nabyciem pojazdów oraz zeznań świadków nie zgłaszał w dalszym toku postępowania żadnych dokumentów, czy wniosków dowodowych uzasadniających zaniżoną wartość pojazdów. Nie jest natomiast prawdą, że to wyłącznie organ winien gromadzić dowody dla ustalenia stanu faktycznego. To podatnik ma bowiem interes faktyczny i prawny, aby przedstawić dowody dla poparcia swych twierdzeń. Z uwagi na brak odpowiedniej inicjatywy dowodowej skarżącego organ miał prawo do ostatecznego ustalenia wyższej od podanej przez podatnika podstawy opodatkowania, odwołując się w tym względzie do informatora motoryzacyjnego, a przede wszystkim do opinii biegłego rzeczoznawcy.

Skarżący zdaje się nie dostrzegać faktu, iż wartość zadeklarowana przez niego do opodatkowania była kilkuset procent niższa od wartości rynkowej pojazdów. Pomimo, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów opisujących zakres uszkodzeń, to biegły przyjął do wyceny informacje strony o uszkodzeniach pojazdu. Nie uwzględnił jednak podanego przez skarżącego poziomu cen części, ani też zadeklarowanej wartości wkładu własnej pracy. Ceny części i wartość robocizny ustalił na podstawie systemu AUDATEX. Jak wskazały organy, podane przez skarżącego kwoty nie znajdowały potwierdzenia w danych autoryzowanej stacji obsługi, a oszacowany przez niego koszt własnej pracy pięciokrotnie przewyższał kalkulację kosztów robocizny dokonaną przez biegłego. Biegły wziął zatem pod uwagę koszty rynkowe napraw pojazdów, na które powoływał się skarżący (do opinii biegły załączył kalkulację naprawy samochodu, do kalkulacji kosztów uwzględnił informacje strony o uszkodzeniach pojazdu), do tego uwzględnił fakt nabycia pojazdów na rynku amerykańskim, dokonał stosownych korekt, a organ przyjął najkorzystniejsze wartości do opodatkowania wynikające z opinii biegłego i przyjął te wartości na datę nabycia pojazdów przez skarżącego. Przy tym skarżący nie wskazał na konkretne nieprawidłowości, czy błędy merytoryczne, które mogły być zawarte w opinii biegłego.

Sam fakt, że organ rozpoczął weryfikację i prowadził postępowanie tuż przed upływem okresu przedawnienia nie narusza zasady zaufania, jak podnosi skarżący. Zobowiązanie podatkowe wygasa z chwilą upływu okresu przedawnienia, zatem dopóty, dopóki okres przedawnienia nie minie organ podatkowy ma prawo do kontroli prawidłowości deklarowanych przez podatnika podstaw opodatkowania.

Dodatkowo należy wskazać, że skarżący błędnie przywołuje Wspólnotowy Kodeks Celny, jako akt prawny, w którym przewidziano zasady ustalania wartości towaru dla potrzeb opodatkowania podatkiem akcyzowym. Przepisy te określają zasady ustalania wartości towaru w przypadku importu. W sprawie niniejszej mamy do czynienia z nabyciem wewnątrzwspólnotowym pojazdów i stosować tu należy przepisy art. 104 ust. 1 pkt 2, ust. 8 i ust. 9 ustawy o podatku akcyzowym.

Wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe uwzględniły całokształt okoliczności sprawy, przy czym jednak wyprowadziły z nich wnioski dotyczące wartości pojazdów odmienne aniżeli domagał się skarżący, co przy prawidłowości tychże wniosków (która została wykazana powyżej), nie świadczy o pominięciu czy nieuwzględnieniu dowodów w sprawie i wybiórczej jego ocenie, a tym samym nie stanowi naruszenia zasady prawdy obiektywnej ani zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej).

Zaskarżone decyzje oraz decyzje organu I instancji zostały w sposób wyczerpujący uzasadnione, czyniąc zadość wymogom z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, a także wynikającej z art. 124 Ordynacji podatkowej zasadzie przekonywania.

Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności, brak było ustawowych przesłanek do uwzględnienia skarg, w związku z czym należało je oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpoznając i rozstrzygając łącznie sprawy ze skarg wniesionych na decyzje Dyrektora Izby Celnej, Sąd działał w trybie art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis stanowi, że Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W przedmiotowym postępowaniu we wszystkich zaskarżonych decyzjach skargi opierają się na jednakowych podstawach naruszenia przepisów postępowania, stąd zaistniał pomiędzy tymi sprawami związek, o którym mowa w art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a względy ekonomii procesowej, szybkości postępowania i ograniczenia jego kosztów dla obu stron procesu dodatkowo przemawiały za połączeniem obu spraw, przy tym strony postępowania nie wnosiły sprzeciwu co do połączenia spraw.