Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 548/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek – Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2023 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 20 kwietnia 2022 roku, nr SKO.421.272.2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

S. A. (dalej: strona, wnioskodawczyni, skarżąca) reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, Kolegium) z 20 kwietnia 2022 r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy C. z 3 marca 2022 r., którą odmówiono skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na męża K. A.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 22 lutego 2022 r. strona reprezentowana przez pełnomocnika zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad bliską osobą niepełnosprawną. Po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w C. - działając z upoważnienia Wójta Gminy C., w dniu 3 marca 2022 r. odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na okoliczności jakie były mu znane z racji toczącego się wcześniej postępowania w sprawie wniosku strony o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Następnie skonstatował, iż ustalony stan faktyczny w niniejszym postępowaniu uniemożliwia przyznanie wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego na męża z uwagi na brak wypełnienia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej: "u.ś.r.") Organ podkreślił, że mimo, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podnoszono, że przywołany artykuł zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego jest uznany za przepis niekonstytucyjny, to ustawodawca do dnia dzisiejszego nie dokonał zmiany w tymże przepisie, co oznacza, iż w dalszym ciągu organ jest zobligowany do weryfikacji kwestii dotyczącej wieku powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki tj. czy niepełnosprawność powstała przed 18 rokiem życia, bądź w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku - decyzją z 20 kwietnia 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżaną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie mógł być wiek, w którym wstąpiła niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Zdaniem organu II instancji przy rozważaniu tej kwestii konieczne było wzięcie pod uwagę treści i skutków płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13 dla określenia ich wpływu na sytuację prawną odwołującej się strony oraz ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych.

Niemniej jednak Kolegium po zapoznaniu się z aktami sprawy uznało, że nie wykazano wystąpienia związku przyczynowego między rezygnacją wnioskodawczyni z pracy a objęciem opieki nad mężem. Biorąc pod uwagę analizę rozlicznych stanów faktycznych w podobnych sprawach Kolegium wskazało, że stan zdrowia i zakres opieki sprawowanej nad mężem przez stronę nie uprawnia do przyznania świadczenia. Mimo pewnego rodzaju ograniczenia zdolności niepełnosprawnego do samoobsługi, nie sposób przyjąć, że konieczność podawania leków, posiłków, pomoc przy czynnościach higienicznych, organizacja wizyt lekarskich (o sporadycznej częstotliwości) wykluczają całkowicie pracę. Także podane przez stronę w sprawie czuwanie nocą nad mężem nie zmieniło prawidłowej oceny stanu faktycznego przez organ I instancji, w zakresie związku przyczynowego. Zdaniem Kolegium, stan faktyczny sprawy nie przekonuje do tego, że strona podjęła decyzję o rezygnacji z aktywności zawodowej wyłącznie w związku z deklarowaną opieką nad mężem. Zakres sprawowania opieki ustalony w sprawie nie może być uznany za obejmujący konieczność całodobowej dyspozycyjności, pomimo wieku i schorzeń, na które cierpi osoba wymagająca opieki. Z ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji - w ocenie Kolegium - bezspornie wynikało, że zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez stronę nad mężem, w świetle zasad doświadczenia jest do pogodzenia z równoczesnym podjęciem zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasowym. Mimo niepełnosprawności występującej u męża wnioskodawczyni od dwudziestego roku życia, a od 2020 r. w stopniu znacznym, strona pracowała na podstawie umowy zlecenia z 2021 r. Nic nie wskazuje, że pogorszeniu uległ stan zdrowia osoby niepełnosprawnej uzasadniający rezygnację skarżącej z pracy. Zdaniem Kolegium, szereg z czynności opisanych w sprawie, które dotyczyć mają opieki, nie podlega kwalifikacji uprawniającej do nabycia świadczenia pielęgnacyjnego. Mieszczą się bowiem one w większości w zwykłych czynnościach pomocy, świadczonej często przez dorosłe osoby wobec rodziców lub dziadków, czy małżonków. Podkreślono także, iż wedle ustaleń wywiadu środowiskowego, nie jest wymagana całodobowa opieka, której nie można pogodzić z pracą.

Z uwagi na powyższe organ odwoławczy na podstawie zebranych dowodów doszedł do przekonania, że strona nie jest osobą, która w myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym.

Ponadto z akt sprawy wynika, że w postępowaniu o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego ustalono, że niepełnosprawny pracuje dorywczo. W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w niniejszej sprawie nie był on obecny w domu, gdyż udał się na zakupy. Tym samym stan zdrowia niepełnosprawnego nie może być na tyle zły, że nie jest on w stanie choć części czasu zostać sam w domu bez opieki. Przeciwnie - wszystko wskazuje, że potrafi funkcjonować samodzielnie.

W dniu 5 lipca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga strony reprezentowanej przez pełnomocnika na decyzję organu II instancji, której zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 3 marca 2022 r. i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie S. A. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu podniesiono, że z dyspozycji art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom w nim wymienionym, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z przywołanej normy prawa wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jest więc nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad która jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Zdaniem strony nie sposób przyjąć, że skoro pomoc (opieka) świadczona przez skarżącą mężowi nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Abstrahując od kwestii, że w sprawowaniu opieki, o której mowa wart. 17 ust. 1 u.ś.r., chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie niepełnosprawnej, których ta z uwagi na stopień niepełnosprawności (schorowania) nie jest w stanie sobie sama zapewnić.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu z normami prawnymi - proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu i na podstawie ustalonego przez organy stanu faktycznego. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd - jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną podstawą prawną, z wyjątkiem skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone przez organy z zachowaniem przepisów prawa procesowego, a rozstrzygnięciu podjętemu w zaskarżonej decyzji, tj. odmowie przyznania wnioskowanego przez stronę skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego, nie można skutecznie postawić zarzutu wydania go z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.), zwanej dalej u.ś.r., a w szczególności art. 17 u.ś.r., w którym szczegółowo określono wymogi, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z powołanego unormowania art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, aby opiekun osoby niepełnosprawnej nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie opiekunowi osoby niepełnosprawnej strat finansowych związanych z niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z pracy, spowodowaną koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Należy jednak podkreślić, że wskazane świadczenie nie jest przyznawane jedynie za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za związany z tą opieką rzeczywisty brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia. Ta cecha różni świadczenie pielęgnacyjne od uregulowanego w art. 16a u.ś.r. specjalnego zasiłku opiekuńczego, stanowiącego wsparcie dla osób, które pozostają niezatrudnione, bez względu na to, czy prowadzi do tego rezygnacja, czy niepodejmowanie pracy zarobkowej, z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Wnioskujący o świadczenie pielęgnacyjne musi zatem sprawować faktyczną i konieczną opiekę nad osobą niepełnosprawną w wymiarze, który uniemożliwia mu wykonywanie pracy zarobkowej. Z okoliczności sprawy musi więc wynikać, że sprawujący opiekę nie podejmuje aktywności zawodowej (tj. rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) wyłącznie z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną i to w wymiarze (zakresie), który w okolicznościach danej sprawy wyklucza mu możliwość podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej.

W tej sytuacji obowiązkiem organu administracji w kontrolowanym postępowaniu było ustalenie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem. Organy winny były ustalić, czy niepodejmowanie zatrudnienia wynika z rzeczywistej potrzeby opieki i pomocy, której zakres wyklucza jakąkolwiek aktywność zawodową skarżącej, w tym choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że skarżąca prowadzi ze swoim mężem wspólne gospodarstwo domowe. Mąż strony legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności na czas określony, tj. do dnia 30 listopada 2023 r. W orzeczeniu wskazano na konieczność stałej i długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Pracownik socjalny podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 2 marca 2022 r. ustalił, że powodem wydania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności męża wnioskodawczyni jest epilepsja oraz padaczka alkoholowa. Mąż skarżącej podlega opiece lekarskiej psychiatry oraz lekarza POZ. Przyjmuje obecnie raz dziennie lek "Depakine", który podaje mu żona. Ponadto do czynności związanych ze sprawowaniem opieki przez stronę należy (zgodnie z treścią wywiadu środowiskowego oraz oświadczenia wnioskodawczyni): przygotowywanie posiłków, mierzenie ciśnienia, sprzątanie, podawanie leków, przyniesienie opału i palenie w piecu, czuwanie przy mężu w nocy. To co wymaga podkreślenia to fakt, iż mąż skarżącej wspólnie z nią chodzi do sklepu po zakupy, na spacery. W momencie przeprowadzania wywiadu środowiskowego nie był obecny w miejscu zamieszkania gdyż według oświadczenia skarżącej "poszedł do sklepu w obecności szwagra". W przedmiotowym wywiadzie znalazło się również oświadczenie wnioskodawczyni, iż nie odwiedza 14-letniej córki A., przebywającej w placówce [...]. Dziewczynka została na mocy orzeczenia sądu odebrana rodzicom z uwagi na nadużywanie alkoholu przez rodziców i trudną sytuację materialną. Według oceny pracownika socjalnego zachodzi wątpliwość czy skarżąca będzie w stanie należycie sprawować opiekę nad mężem w zakresie jakiego wymaga jego stan zdrowia.

W ocenie Sądu, organy w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy zgromadziły materiał dowodowy, stwierdzając na jego podstawie, że całokształt ujawnionych okoliczności faktycznych przeczy istnieniu związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a koniecznym zakresem opieki i pomocy świadczonej mężowi w związku z jego znacznym stopniem niepełnosprawności.

Niewątpliwie mąż skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 3 pkt 21 lit. a u.ś.r.) ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Przywołany wyżej przepis odsyła do definicji określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100), zwanej dalej ustawą o rehabilitacji. W art. 4 ust. 1 ustawy o rehabilitacji określono, iż do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Orzeczenie o niepełnosprawności w sposób wiążący określa zakres niezbędnej pomocy osobie niepełnosprawnej, którego nie mogą kwestionować organy orzekające o świadczeniach pielęgnacyjnych. Rolą organów administracyjnych w takiej sytuacji było zatem ustalenie, czy osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego znajduje się w kręgu podmiotów legitymowanych do przyznania świadczenia i czy faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę w zakresie określonym w orzeczeniu o niepełnosprawności. Wymagało to ustalenia zindywidualizowanych i konkretnych okoliczności niniejszej sprawy, które pozwoliłyby na zweryfikowanie istnienia rzeczywistego związku pomiędzy biernością zawodową skarżącej a sposobem zaspakajania potrzeb opiekuńczych w stosunku do męża. Samo bowiem posiadanie orzeczenia nie przesądza, że każdy - zajmujący się osobą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności, sprawuje opiekę w sposób wykluczający go z jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Przypadek zaistniały na gruncie niniejszej sprawy jest tego wyraźnym przykładem.

Z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece w rozumieniu ustawy, musi ona być stała lub długoterminowa. Nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez niewielką część doby. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy bowiem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia przez opiekuna jakiejkolwiek pracy zarobkowej (tak wyroki NSA: z 23 października 2020 r., sygn. I OSK 1148/20; z 5 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 2454/11 oraz z 2 lutego 2017 r., sygn. I OSK 2201/15, dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy zgodzić się z Kolegium, że z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że czynności aktualnie wykonywane przez skarżącą w ramach opieki nad mężem nie wyczerpują normatywnie określonego zakresu opieki wymaganego przy osobie z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozostawia bowiem wątpliwości, że pomimo znacznej niepełnosprawności mąż wnioskodawczyni w znacznej mierze funkcjonuje samodzielnie. Nie jest osobą leżącą i wymagającą nieprzerwanej opieki. Porusza się samodzielnie, częściowo uczestniczy w czynnościach związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego (zakupy), opuszcza mieszkanie w towarzystwie innych niż skarżąca osób, jest w stanie wychodzić na spacery. Natomiast opieka sprawowana przez skarżącą, która wykracza poza czynności domowe, podejmowane przez osoby pracujące na pełen etat, ogranicza się do podania leków raz dziennie, zmierzenia ciśnienia i ewentualnego czuwania w nocy kiedy jest taka potrzeba. W ocenie Sądu za uzasadnione należało uznać stwierdzenie, że zakres obowiązków spoczywających na skarżącej nie usprawiedliwia jej bierności zawodowej. Nie wykonuje ona bowiem przy mężu takich czynności opiekuńczych, które absorbowałby ją nieustannie i wymagały ciągłej obecności przy nim w domu, nie pozwalając na jakąkolwiek aktywność zawodową, czyli czynności pielęgnacyjnych ściśle związanych z jego osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych (fizjologicznych), gdyż mąż strony nie wymaga takiej szczególnej pielęgnacji. W dacie czynienia ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie nie można było go bowiem uznać za osobę, która nie jest w stanie wykonać samodzielnie żadnych czynności.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przesłanka "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny", o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., winna być rozumiana jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o prawidłowe zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas podmiotowi tę opiekę sprawującemu, że nie jest on w stanie podjąć innej stałej aktywności wymagającej jego codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową (vide wyrok WSA w Łodzi z 25 sierpnia 2022 r., sygn. II SA/Łd 229/22, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie nie wykazano, aby zaangażowanie skarżącej w opiekę nad mężem było przeszkodą w podjęciu aktywności zawodowej. Zgodzić należy się więc z organami, że stan fizyczny męża skarżącej i zakres wykonywanych przez nią samodzielnie czynności życia codziennego nie stoją na przeszkodzie podjęciu przez nią zatrudnienia. Nie zachodzi zatem związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez wnioskodawczynię zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad mężem, który przemawiałby za przyznaniem jej świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd w pełni aprobuje stanowisko organu II instancji zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnośnie stosowania przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18 roku życia. Znajduje ono bowiem oparcie w treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego – sygn. K 38/13 oraz w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. Przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Podkreślić przy tym należy, na co zasadnie zwróciło uwagę Kolegium, że przepis powyższy winien być interpretowany z uwzględnieniem wiążącego, w myśl art. 190 Konstytucji RP, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, z którego wynika, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała po ukończeniu 18 roku życia, przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez tej przesłanki. Organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają zatem obowiązek procedować w oparciu o przepisy u.ś.r. z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

Mając powyższe na uwadze - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 p.p.s.a., wobec wniosku skarżącej i organu o rozpoznanie sprawy w tym trybie.