Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1759/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1759/12 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lutego 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędzia: WSA Paweł Dąbek (spr.), Sędzia: WSA Grażyna Firek, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r., sprawy ze skargi A.K., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 18 września 2012 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek w części dotyczących składek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zatrudnionych pracowników, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 18 września 2012 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.; dalej: u.s.u.s.) oraz art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia 9 sierpnia 2012r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w zakresie odmowy umorzenia należności za zatrudnionych pracowników oraz uchylił ją w pozostałym zakresie i umorzył należności z tytułu składek za ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach. Pismem z dnia 30 czerwca 2011 r. A.K. (dalej: skarżący) zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) z wnioskiem o umorzenie całości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (w ramach pomocy de minimis), które powstało w związku z prowadzeniem przez skarżącego działalności gospodarczej. Skarżący umotywował swój wniosek trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Wskazał, że zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże posiada znaczne zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek, które powstało z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący podniósł, że zdiagnozowano u niego stwardnienie rozsiane, jak również ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności zatem nie kwalifikuje się do podjęcia zatrudnienia. Skarżący zaznaczył, że musi zaopatrywać się w kosztowne przedmioty ortopedyczne, które są niezbędne dla egzystencji w jego stadium choroby. Jedynymi źródłami jego utrzymania są alimenty wypłacane przez żonę w wysokości 300 zł miesięcznie, orzeczony przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w T. zasiłek stały, przyznany bezterminowo w kwocie 177 zł miesięcznie oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że jest współwłaścicielem nieruchomości w której zamieszkuje oraz że nie otrzymał żadnej pomocy publicznej, a także pomocy publicznej innej niż de minimis.

Decyzją z dnia 30 sierpnia 2011 r. ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że z uwagi na fakt, iż skarżący jest właścicielem nieruchomości, na której należności ZUS zostały zabezpieczone hipotecznie i co do której zostały podjęte czynności egzekucyjne, brak jest podstaw do uznania, że występuje całkowita nieściągalność, a tym samym nie jest możliwe umorzenie zaległości na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Jednocześnie przyznano, że stan zdrowia skarżącego oraz jego niskie dochody nie pozwolą mu na spłatę istniejącego zadłużenia. Nie mniej jednak zdaniem organu mimo spełnienia przez skarżącego przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) wniosek o umorzenie nie może być też pozytywnie rozpatrzony, bowiem umorzenie wskazanej części zadłużenia nie wpłynie na poprawę sytuacji skarżącego. Ponadto zauważono, że skarżący mimo wysokiej kwoty zadłużenia nie podejmował jakichkolwiek prób rozwiązania problemu zadłużenia, a taka postawa zdaniem organu nie zasługuje na aprobatę.

W następstwie wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 19 października 2011 r., utrzymano w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. W uzasadnieniu podzielono argumentację organu pierwszej instancji. Podkreślono, że umorzenie należności z tytułu składek następuje w ramach uznania administracyjnego i ma charakter wyjątkowy. Skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości, zatem istnieje możliwość przymusowego dochodzenia należności, dlatego też umorzenie zdaniem organu byłoby przedwczesne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 13 marca 2012r., sygn. akt I SA/Kr 2130/11 uchylił ww. decyzję z dnia 19 października 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 30 sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził m.in., że w toku postępowania administracyjnego organy nie dokonały żadnych ustaleń faktycznych w zakresie niezbędnych kosztów utrzymania skarżącego (wydatki na jedzenie, ubranie, utrzymanie domu, koszty leczenia). Nie zbadano, czy sytuacja finansowa w jakiej znajduje się skarżący – także w kontekście jego stanu zdrowia – ma charakter przejściowy i rokuje poprawę, czy też jest to stan zmierzający ku pogorszeniu. Tym samym nie rozważono sytuacji skarżącego pod kątem ewentualnej możliwości podjęcia spłaty zadłużenia względem ZUS. Ponadto, organy w swej ocenie nie uwzględniły charakteru choroby na jaką cierpi skarżący.

Ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia 9 sierpnia 2012 r. ZUS odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy za kwiecień 1996 r. oraz za okres od lipca 1996 r. do czerwca 1997 r. oraz od sierpnia do listopada 1997 r., oraz za 1998 r. w łącznej kwocie 30.214,67 zł (tj. za osobę prowadzącą działalność gospodarczą) oraz na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od grudnia 1993 r. do kwietnia 1996 r. oraz od lipca 1996 r. do listopada 1997r. oraz za 1998 r. w łącznej kwocie 161.975,67 zł (za pracowników).

Organ ustalił, że miesięczne dochody skarżącego wynoszą 630 zł i pochodzą z alimentów oraz pomocy społecznej, a jego miesięczne wydatki przekraczają tę kwotę. Z tego względu i z uwagi na chorobę skarżącego organ stwierdził, że spłata zaległych należności mogłaby pociągnąć zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego. Organ stwierdził jednak, że skoro jest prowadzona egzekucja z nieruchomości skarżącego, to rezygnacja z dochodzenia zaległych składek będzie stanowić niezasadne uszczuplenie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ponadto organ stwierdził, że za umorzeniem zaległości nie przemawia słuszny interes strony, bowiem umorzenie należności (za osobę prowadząca działalność gospodarczą) pozbawiłoby skarżącego prawa do zaliczenia okresu, za który należą się umarzane składki do okresu składowego i mogłoby mieć negatywne konsekwencje w postaci uszczuplenia lub uniemożliwienia uzyskania przez skarżącego świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ zaznaczył, że w razie bezskutecznej drugiej licytacji nieruchomości skarżącego kierunek decyzji może ulec zmianie.

Pismem z dnia 20 sierpnia 2012 r. skarżący wniósł do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Na jego skutek, zaskarżoną decyzją z dnia 18 września 2012 r. ZUS uchylił decyzję z dnia 9 sierpnia 2012 r. w zakresie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadząca działalność gospodarczą w łącznej kwocie 30.214,67zł i umorzył tę zaległość. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie na art. 28 ust. 3a u.s.u.s. W pozostałym zakresie organ utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję podzielając ustalenia faktyczne i zapatrywania prawne w niej wyrażone. Wskazał, że należności za pracowników nie mogą zostać umorzone na podstawie wyżej wskazanego przepisu, lecz jedynie na podstawie art. 28 ust. 1 - 3 u.s.u.s., zaś skoro wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne z nieruchomości, przesłanki określone w tym przepisie, nie zostały spełnione.

Pismem z dnia 30 października 2012 r. A.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję ZUS z dnia 18 września 2012 r., zaskarżając ją w części, w której organ odmówił umorzenia zaległych należności z tytułu składek w łącznej kwocie 161.975,67 zł, w tym: składki – 34.935,27 zł, odsetki za zwłokę – 126.964 zł, dodatkowa opłata 0 76,40 zł. Skarżący wniósł o uchylenie tej decyzji w powyższym zakresie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

1) naruszenie art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 (nie wskazano jakiego aktu normatywnego) poprzez nie dość wnikliwe rozpoznanie przez Prezesa ZUS okoliczności przedstawionych we wniosku skarżącego z dnia 22 lipca 2012 r., w którym zarzucono niedopełnienie obowiązku wszechstronnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy w świetle art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s. w zw. z § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.;

2) ograniczenie kontroli decyzji wydanej w pierwszej instancji do zbadania zgodności z prawem wyłącznie procedury podejmowania decyzji przez organ z pominięciem faktu, że sama decyzja narusza prawo, tj. art. 5 k.c., w myśl którego nadużyciem prawa jest korzystanie z niego w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.

W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, że stosownie do art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W ocenie skarżącego w sprawie występuje taka konieczność. Zaległości powstały bowiem w wyniku nieuczciwości kontrahenta skarżącego, który obecnie – z uwagi na postępującą chorobę – nie jest w stanie podjąć jakiejkolwiek pracy (orzeczono wobec niego znaczny stopień niepełnosprawności). Skarżący ponownie wskazał, że jego dochody nie pozwalają na uregulowanie zaległości. W skardze wskazano, że nawet częściowa egzekucja zaległych należności uniemożliwi skarżącemu zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

W odpowiedzi na skargę z dnia 16 listopada 2012 r. ZUS wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wskazał, że przepis art. 5 k.c., nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania i na tę okoliczność powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ocena prawna zaskarżonej decyzji, przeprowadzona w oparciu o zarzuty skargi, wymagała w pierwszej kolejności wskazania granic rozpoznania sprawy przez Sąd. Jak bowiem wskazano powyżej, decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 września 2012 r. została zaskarżona jedynie w części, w której organ odmówił umorzenia zaległych należności z tytułu składek w łącznej kwocie 161.975,67 zł. Oznacza to, że z woli strony skarżącej Sąd nie mógł dokonać kontroli tej decyzji, w zakresie, w jakim ZUS umorzył należności z tytułu składek za ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, uchylając częściowo swoją poprzednią decyzję. Wynika to bezpośrednio z art. 134 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie, skarżący przedmiotem skargi może uczynić określony akt lub czynność z zakresu administracji publicznej w całości lub tylko w części. Określony w ten sposób w skardze przedmiot zaskarżenia wyznacza jednocześnie granice sprawy rozpoznawanej przez sąd, który z kolei nie może uczynić przedmiotem swego rozpoznania działania organu administracji w zakresie, w jakim nie zostało ono zaskarżone (zob. wyrok NSA z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 73/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem zamieszczone poniżej rozważania Sądu odnoszą się wyłącznie do zaskarżonej części decyzji ZUS.

Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Należy zatem przypomnieć, że zasady umarzania należności z tytułu składek regulują przepisy art. 28 u.s.u.s. Wynika z niego, że (z zastrzeżeniem ust. 3a) należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanka ta została wyjaśniona w tym samym przepisie, przez wyliczenie sytuacji, które ją spełniają. Zatem w myśl art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność należności zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów O.p.;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

5) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

6) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

7) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Jak słusznie dostrzegają to sądy administracyjne, wyliczenie zawarte w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 44/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sygnalizowane powyżej zastrzeżenie dotyczące warunków umarzania należności wynika z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Przepis ten stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 28 ust. 3b, Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określił szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Przepisy te znalazły się w powoływanym w skardze rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. Wskazano w nim, że ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W tym przypadku, z uwagi na użyte wyrażenie "w szczególności" wskazuje się, że wyliczenie to jest przykładowe i stąd nie wyczerpuje wszystkich stanów faktycznych, które mieszczą się w zakresie hipotezy, w której zobowiązany ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 715/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z brzmienia art. 28 u.s.u.s. wyraźnie zatem wynika, że przesłanki umarzania nieopłaconych składek wyłącznie za osobę prowadzącą działalność gospodarczą oraz nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za zatrudnionych pracowników nie są tożsame. Stwierdzenie istnienia uzasadnionego przypadku umorzenia należności z tytułu składek – innego niż całkowita nieściągalność – może mieć znaczenie tylko w przypadku rozpoznawania wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek (zob. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 422/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). To zaś oznacza, że w odniesieniu do osób zobowiązanych do opłacania składek za pracowników, u których nie stwierdzono całkowitej nieściągalności, nawet skrajnie trudna sytuacja materialna czy zdrowotna nie stanowi przesłanki, która bezwzględnie obligowałaby ZUS do umorzenia zaległości (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 66/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to z kolei, że w przypadku zaskarżonej części decyzji, organ mógłby czynić ustalenia związane z trudną sytuacją skarżącego dopiero po ustaleniu, że zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności określona w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Stwierdzenie tej okoliczności otwiera bowiem możliwość dla organu umorzenia należności w drodze uznania administracyjnego. W razie jednak ustalenia, że nie zachodzi całkowita nieściągalność, czyli nie są spełnione przesłanki z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ w ogóle nie może badać szczególnej sytuacji w jakiej znajduje się osoba wnosząca o umorzenie zaległości. W konsekwencji nawet jeżeli organ ustali, że faktycznie istnieje możliwość umorzenia należności ze względu na szczególną sytuację strony, brak jest podstaw prawnych do umorzenia, jeżeli nie zostanie stwierdzona całkowita nieściągalność. Okoliczności wskazane przez skarżącego mogłyby zatem zostać wzięte pod uwagę dopiero wówczas, gdy z uwagi na dyspozycję art. 28 ust. 3 u.s.u.s. zostałoby stwierdzone, że istnieje całkowita nieściągalność zadłużenia. W przeciwnym wypadku, organ nie ma możliwości analizowania takiej sytuacji, gdyż ustawodawca takiej możliwości nie przewidział. Analizując zatem stan faktyczny niniejszej sprawy, należy przyznać rację organowi, że nie można uznać, iż zachodzi całkowita nieściągalność zaległości skarżącego. Jak wynika bowiem z powołanego wcześniej art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s., całkowita nieściągalność zachodzi między innymi w przypadku, gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdzi brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. W sytuacji natomiast, jeżeli sytuacja taka nie ma miejsca, nie można mówić o całkowitej nieściągalności. Tymczasem w niniejszej sprawie na dzień wydawania decyzji, gdyż według stanu na ten dzień sąd administracyjny kontroluje decyzję, w stosunku do skarżącego toczyło się postępowanie egzekucyjne z nieruchomości, które jak słusznie zauważył organ, było już mocno zaawansowane, gdyż odbyła się już pierwsza licytacja nieruchomości, zaś samo postępowanie nie zostało zakończone. Oznacza to tym samym, że istnieje majątek (nieruchomość) z którego można prowadzić egzekucję w stosunku do skarżącego. W konsekwencji, nie można stwierdzić całkowitej nieściągalności, co prowadzi do niemożności umorzenia należności skarżącego z tytułu składek za pracowników, nawet przy stwierdzeniu szczególnych okoliczności mogących przemawiać za jej umorzeniem.

Okoliczności tej nie dostrzegł skarżący, koncentrując rozważania skargi na argumentacji, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, skarżący nie jest w stanie opłacić zaległych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Tymczasem Zakład Ubezpieczeń Społecznych w pełni podzielił tę argumentację, umarzając należności w części dotyczącej składek za skarżącego (za ubezpieczonego, będącego jednocześnie płatnikiem tych składek), a więc w tym zakresie, w jakim art. 28 ust. 3a i rozporządzenie z dnia 31 lipca 2003 r. znajduje zastosowanie w kontrolowanej sprawie.

Zatem w ocenie Sądu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo zastosował w kontrolowanej sprawie art. 28 u.s.u.s.

Odnosząc się natomiast do uwag dotyczących naruszenia przez decyzje ZUS art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.; dalej: k.c.) należy zauważyć, że "klauzula z art. 5 k.c. nie znajduje zastosowania w odniesieniu do prawa publicznego, np. w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych w odniesieniu do czynności organu rentowego, który wydając decyzję, realizuje ustawowe kompetencje organu władzy publicznej (wyr. SN z dnia 23 października 2006 r., I UK 128/06, Lex nr 221705)" – zob. T. Sokołowski, komentarz do art. 5 k.c. [w:] A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, Lex 2012. Jak wskazano w przytoczonym wyroku SN z dnia 23 października 2006 r., zarzut nadużycia prawa podmiotowego, albo czynienia ze swego prawa podmiotowego użytku niezgodnego z zasadami współżycia społecznego lub społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych musiałby być odniesiony do czynności organu rentowego, który – wydając decyzję – nie korzysta ze swoich praw podmiotowych (regulowanych prawem prywatnym – np. Kodeksem cywilnym), lecz realizuje ustawowe kompetencje organu władzy publicznej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych art. 5 k.c. nie ma zastosowania, zaś materialnoprawną podstawą świadczeń emerytalno-rentowych mogą być tylko przepisy prawa, a nie zasady współżycia społecznego (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: wyrok z 19 czerwca 1986 r., II URN 96/86, Służba Pracownicza 1987 nr 3; wyrok z 29 października 1997 r., II UKN 311/97, OSNAPiUS 1998 nr 15, poz. 465; wyrok z 26 maja 1999 r., II UKN 669/98, OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 597 - notka; wyrok z 12 stycznia 2000 r., II UKN 293/99, OSNAPiUS 2001 nr 9, poz. 321 - notka, postanowienie z 26 maja 1999 r., II UKN 670/98, niepublikowane). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela przytoczony powyżej pogląd prawny Sądu Najwyższego i z tego względu uznaje omawiany zarzut skargi za niezasadny.

Wobec powyższego, zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione. Sąd nie doszukał się również w zaskarżonej decyzji innych – niż wskazane przez stronę skarżącą – uchybień, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z tych przyczyn, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.