Wyrok NSA, sygn. akt OSK 82/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./, Zygmunt Niewiadomski, Protokolant Agnieszka Kwiatkowska, po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2004r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Artura B. od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2003r. sygn. akt II SA 3952/02 w sprawie ze skargi Artura B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie II SA 147/00 oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 11 listopada 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosku Artura B. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2000 r. II SA 147/00 w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego - odrzucił wniosek.

W uzasadnieniu tego postanowienia podano, iż jako podstawę wznowienia Artur B. podał we wniosku okoliczność, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe /art. 145 par. 1 pkt 1 Kpa/. Podniósł też, że w okresie wypowiedzenia mu stosunku służbowego dowiedział się, iż do jednostki wojskowej, w której pełnił służbę, przyjęto większą liczbę oficerów. W maju 2001 r. złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie potwierdzenia nieprawdy w dokumentach, jednak Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w Warszawie wprawdzie potwierdziła w toku postępowania przygotowawczego fakt przyjęcia do WAM 56 oficerów na mocy decyzji (...) z dnia 15 września 1999 r. jednakże zinterpretowała go jako niemający wpływu na stan etatowy jednostki, w związku z czym wniosek odrzuciła. Zażalenie na to postanowienie Wojskowy Sąd Okręgowy odrzucił na posiedzeniu w dniu 28 sierpnia 2001 r. Prośby o wniesienie kasacji od postanowienia WSO w Warszawie zostały załatwione odmownie.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie Artur B. stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania opiera na podstawie wykrycia nowych dowodów dotyczących przyjmowania żołnierzy /rozkaz (...)/. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w sprawie ma zastosowanie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Nowy środek dowodowy, wykryty już po wydaniu kwestionowanego wyroku, to rozkaz Ministra Obrony Narodowej (...) z dnia 15 września 1999 r. O tym dowodzie jak wynika z akt sprawy, wnioskodawca powziął wiadomość po doręczeniu mu postanowienia Prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w Warszawie, a wiec przed dniem 28 sierpnia 2001 r., kiedy to Okręgowy Sąd Wojskowy nie uwzględnił jego zażalenia na postanowienie Prokuratora. Wniosek o wznowienie postępowania Artur B. złożył dopiero w dniu 7 grudnia 2002 r., przy czym na określoną w art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa przesłankę wznowienia postępowania powołał się na rozprawie przed sądem w dniu 12 listopada 2003 r.

Zgodnie z art. 407 Kpc mającym zastosowanie w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wniosek o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy, zaś termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia.

Stosownie do art. 411 Kpc w zw. z art. 59 ww. ustawy o NSA na rozprawie Sąd bada przede wszystkim, czy wznowienie jest dopuszczalne i odrzuca wniosek, jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia albo nie został zachowany termin do złożenia wniosku. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że termin, o którym mowa w art. 407 Kpc nie został zachowany.

Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną, nazwaną "skargą" wniósł Artur B. reprezentowany przez adwokata Piotra P. powołując się na przepis art. 101 ustawy - Przepisy wprowadzające "ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", zarzucając naruszenie art. 7-10 Kpa "przez niedokładne rozpoznanie sprawy z pominięciem szeregu istotnych faktów stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu stron, z naruszeniem zasady zaufania publicznego". Wniósł o "uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Organowi II Instancji".

W obszernym uzasadnieniu kwestionuje się przyjęcie w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący uchybił ustawowemu 3 miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, szczegółowo opisuje przy tym wszelkie podejmowane w sprawie działania przez skarżącego, tak przed organami administracji, sądem administracyjnym oraz organami właściwymi do ścigania przestępstw.

W skardze kasacyjnej podkreśla się także, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania /art. 407 Kpc/ opartej na wykryciu nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych /art. 403 par. 2 Kpc/ biegnie od dnia, w którym strona w sposób wiarygodny dowiedziała się o ich istnieniu i mogła ocenić ich prawdopodobny wpływ na wynik sprawy /postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25.01.1967 r. II CZ 128/66 - OSP 1968 poz. 198/. W ocenie strony w sposób wiarygodny o podstawie wznowienia skarżący dowiedział się dopiero przeglądając akta prawomocnie zakończonego postępowania karnego, to jest po dniu 14.09.2001 r.

W szczególnych okolicznościach termin do wniesienia skargi o wznowienie należy liczyć dopiero od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie, w którym zostały ujawnione fakty stanowiące podstawę wznowienia. Np. w sytuacji, gdy w sprawie wydano szereg opinii, które są ze sobą sprzeczne i mogą być różnie rozumiane. Dopiero akceptacja jednej z tych opinii przez sąd może być uznana za powzięcie wiadomości przez stronę o właściwej treści opinii /postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14.10.1976 r. IV CZ 105/76 - OSNC 1977 nr 5-6 poz. 96/.

Nie uwzględnienie powyższego w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną stoi w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, a w szczególności z zasadą zaufania obywateli do państwa.

W skardze kasacyjnej podkreśla się także, iż skarżący dwukrotnie składał do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie i każdorazowo dokonując oceny negatywnej wniosku sąd "ustalał w uzasadnieniu swej decyzji inny termin początkowy przysługujący ww. do wniesienia przedmiotowego wniosku. Zmienność poglądów w tym stanie faktycznym oraz ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej "stanowi niewątpliwie naruszenie art. 8 Kpa".

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej przyszedł do przekonania, że nie ma ona uzasadnionych podstaw.

Jak to wynika z akt sprawy, już w dniu 29 stycznia 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosku Artura B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 8 czerwca 2000 r. SA 147/00 postanowił o odrzuceniu wniosku, opartego na przesłance z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, to jest wykryciu tego samego środka dowodowego, na który skarżący powołał się wnosząc ponownie w dniu 6 grudnia 2002 r. o wznowienie postępowania. Powodem odrzucenia wniosku było nie zachowanie ustawowego terminu do jego wniesienia. Zatem prawie po roku od wydania pierwszego postanowienia odrzucającego wniosek o wznowienie /postanowienie z dnia 29 stycznia 2002 r./, skarżący złożył analogiczny wniosek datowany 6 grudnia 2002 r. Skarżący przyznał przy tym, że jego podanie o wniesienie rewizji nadzwyczajnej od postanowienia z dnia 29 stycznia 2002 r. nie zostało uwzględnione zarówno przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, jak i przez Ministra Sprawiedliwości, natomiast "Rzecznik Praw Obywatelskich nie mógł podjąć interwencji", ze względu na upływ terminu 6 miesięcy, przewidziany do skorzystania z tego środka prawnego.

Jak z powyższego wynika, nie może budzić wątpliwości, iż skoro Naczelny Sąd Administracyjny wydając postanowienie z dnia 29 stycznia 2002 r. odrzucił wniosek o wznowienie postępowania sądowego jako spóźniony, a wszelkie podejmowane przez stronę skarżącą próby prowadzące do obalenia tego postanowienia okazały się bezskuteczne to tym bardziej wniosek o wznowienie postępowania z powołaniem się na tą samą przesłankę wznowieniową /art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa/ oraz wykrycie tego samego środka dowodowego, należało uznać za złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 407 Kpc mającego zastosowanie w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Zaskarżone postanowienie o odrzuceniu wniosku o wznowienie zostało zatem wydane zgodnie z prawem. Niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 7-9 Kpa. Błędnie w skardze kasacyjnej postawiono ponadto zarzut naruszenia art. 10 Kpa, skoro w przepisie art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie przewiduje się odpowiedniego stosowania przez Sąd tego przepisu. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie mają też istotnego znaczenia pewne braki uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Przepis art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ przewiduje bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Podkreślenia wymaga, iż przepis art. 285 ww. ustawy stanowi, że niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie postępowania. Zatem prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wydane po dniu 1 stycznia 2004 r. na skutek skargi o wznowienie postępowania będzie powodowało, że ponowny wniosek sąd odrzuci na podstawie art. 285.