Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 632/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Zarząd Powiatu
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par 1 pkt 1 i par 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Sz [...] P O S T A N O W I E N I E Dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Bolesław Stachura po rozpatrzeniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym skargi [...] na czynność Zarządu Powiatu w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji p o s t a n a w i a odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] lipca 2020 r., C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (dalej: "Sąd") skargę na czynność Zarządu Powiatu (dalej: "Organ") w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za [...] r., żądając stwierdzenia jej bezskuteczności.

W skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2203 ze zm., obecnie: Dz. U. z 2020 r., poz. 17) - dalej: "u.f.z.o.",

w zw. z § 10 ust. 1 i 1a oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r., poz. 493), poprzez nieprzekazanie dotacji w wysokości równej kwocie przewidzianej na jednego ucznia w części światowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego stosownie do liczby słuchaczy, którzy w lutym 2020 r. spełnili warunek którym mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. w terminie do 30 czerwca 2020 r. na rachunki bankowe, podczas gdy zostały spełnione wymagane przepisami prawa przesłanki do otrzymania dotacji, a tym samym brak było podstaw do zaniżenia kwoty jej wypłacenia.

W uzasadnieniu skargi podniesiono argumentację na poparcie stawianych zarzutów. Ponadto zauważono, że skargi na czynność wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej są odrzucane przez sądy administracyjne z uwagi na przyjęcie, że stanowią one czynność o charakterze technicznym, które nie podlegają jurysdykcji sądowoadministracyjnej. Skarżąca zgodziła się z przytoczonym stanowiskiem, podnosząc zarazem, że sądy powszechne również odrzucają pozwy o zapłatę zaniżonej dotacji. Wniesienie skargi do tutejszego Sądu uzasadnił zatem ostrożnością procesową, związaną z zamiarem powołania się na art. 1991 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1575).

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, wskazując na prawidłowość zaskarżonej czynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd zobligowany jest ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.".

Zakres właściwości sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1), a kontrola ta obejmuje (§ 2) orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym

w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).

Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, z czego a contrario wnioskować należy, że sprawy dotyczące aktów lub czynności w nim niewymienionych nie są objęte właściwością sądu administracyjnego, i - zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - skargi w tym przedmiocie podlegają odrzuceniu.

W rozpoznawanej sprawie Skarżąca na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 47 u.f.z.o. zakwestionowała czynność, polegającą na wypłacie zaniżonej kwoty dotacji oświatowej przysługującej na ucznia prowadzonej przez nią szkoły w czerwcu 2020 r. na terenie miasta K., tj. czynność, o której mowa w art. 34 ust. 1 u.f.z.o. Z zawartej w tym przepisie dyspozycji wynika, że dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy.

Analizując charakter czynności wypłaty dotacji, stwierdzić należy, że czynność ta z całą pewnością nie należy do grupy rozstrzygnięć, wydawanych w postępowaniu administracyjnym czy podatkowym (art. 3 § 1 pkt 1-3, art. 3 § 2a p.p.s.a.) – zaskarżona czynność nie jest aktem władczym i jednostronnym organu, rozstrzygającym o publicznym uprawnieniu jednostki; nie stanowi pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 3 § 1 pkt 4a p.p.s.a.); nie jest aktem organu jednostki samorządu terytorialnego ani aktem nadzoru nad taką jednostką (art. 3 § 1 pkt 5, 6 i 7 p.p.s.a.). Nie można też uznać, że skarga Skarżącej dotyczy bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 3 § 1 pkt 8-9 p.p.s.a.). Skarga na taką czynność możliwa byłaby wyłącznie wówczas, gdyby stanowiła ona inne niż określone w art. 3 § 1 pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a.), względnie gdyby ustawa szczególna przewidywała jej sądową kontrolę (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się powszechnie, że za akty i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a uznaje się te, które: po pierwsze

- w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzjami administracyjnymi; po drugie - mają charakter indywidualny, co wynika z ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; po trzecie - podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego; po czwarte - są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się jednostronnością działania; po piąte - są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (por. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 1 pkt.4 p.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2,

s.18-19).

Zauważyć także należy, że akty lub czynności, w stosunku do których właściwość sądów administracyjnych formułuje art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podejmowane są poza postępowaniem jurysdykcyjnym z właściwą mu formą decyzji lub postanowienia. W konsekwencji odpowiadają one raczej formule wykonywania prawa niźli jego stosowania, a zatem urzeczywistniają dyspozycję normy prawnej kreującej już konkretny (tj. istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek (por.: Z. Kmieciak, Glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 3/07, OSP 2008, z. 5, poz. 51, s. 350-351).

Co istotne, ustawodawca wyraźnie określił czynności organu przyznającego dotację i wskazał w art. 47 u.f.z.o., że czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z literalnego brzmienia przepisu art. 47 u.f.z.o. wynika zatem, że kontroli sądowoadministracyjnej podlegają te czynności organu dotującego, które podejmowane są w celu ustalenia wysokości lub w celu przekazania dotacji, inaczej mówiąc podlegają kontroli sądowoadministarcynej czynności organu dotującego, doprowadzające, służące ustaleniu czy przekazaniu dotacji a nie sama czynność wypłaty dotacji. Wolą ustawodawcy doszło do podziału czynności, które stanowią czynność z zakresu administracji publicznej poprzez wskazanie na takie, które służą celowi ustalenia i przekazaniu dotacji i takie, które za takie nie mogą być uznane, jak np. art. 34 ust. 1 u.f.z.o.

Zauważenia również wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, podzielane przez Sąd, zgodnie z którym, czynność w postaci wypłaty zaniżonej kwoty dotacji, podjęta na podstawie art. 34 ust. 1 u.f.z.o. nie wchodzi w zakres czynności o których mowa w art. 47 u.f.z.o. (vide orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 2128/19 oraz I GSK 2129/19; z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 2008/19 oraz z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GSK 453/19, z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 32/20).

Mając na uwadze powyższe rozważania, uznać należało, że stanowiąca przedmiot skargi z dnia [...] lipca 2020 r. czynność ma jedynie charakter rachunkowo-księgowy (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 304/14) i nie jest podejmowana w celu władczego ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, lecz stanowi jedynie jej techniczną wypłatę w drodze przelewu środków pieniężnych na rachunek bankowy podmiotu prowadzącego szkołę. Jako taka czynność ta została nieprawidłowo zaskarżona do sądu administracyjnego, gdyż właściwą drogą dochodzenia roszczenia związanego z wypłatą dotacji, będącego w istocie roszczeniem o zapłatę, jest droga postępowania cywilnego wszczynanego przed sądem powszechnym (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Bk 2/19; vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 października 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 973/20). Co warte podkreślenia, pogląd o niewłaściwości sądu administracyjnego do rozpoznania niniejszej sprawy został zaaprobowany w treści samej skargi.

W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł o odrzuceniu skargi.

Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.