Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SAB/Wr 7/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36, art. 37, art. 97 par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 149 par. 1 pkt 1 i par 1a, art. 161 par 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek – spr. Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w Ś. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. w przedmiocie samowolnej rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej I. stwierdza bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś., która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. na rzecz skarżącej strony kwotę 100,00 (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie A z siedzibą w Ś. pismem z dnia 20 stycznia 2020 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. (dalej jako PINB) w przedmiocie rozpatrzenia sprawy samowoli budowlanej przy rozbudowie stacji bazowej telefonii komórkowej B SA nr [...], zlokalizowanej w Ś. przy ul. [...] w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 maja 2016 r. sygn.akt II SA/Wr 195/16.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że na skutek przywołanego wyżej wyroku PINB zobowiązany został do ponownego przeprowadzenia postępowania naprawczego dotyczącego samowolnej rozbudowy opisanej na wstępie stacji bazowej. Wyrok stał się prawomocny z dniem 13 sierpnia 2016 r., zatem bezczynność PINB we wdrożeniu tego wyroku trwa już prawie 3,5 roku. Strona skarżąca podała także, że w związku z zaistniałą bezczynnością pismem z dnia 10 kwietnia 2018 r. skierowała ponaglenie do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. (dalej jako DWINB). Organ nie uwzględnił jednak ponaglenia (postanowienie z dnia [...]).

Wskazując na powyższe okoliczności, Stowarzyszenie wniosło o wzruszenie istniejącej bezczynności i zakreślenie organowi terminu zakończenia postępowania naprawczego zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie. Poinformował, że w niniejszej sprawie zakończył postępowanie decyzją z dnia [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej rozbudowy stacji bazowej. Organ zauważył także, że tryb przewidziany w art. 48 ust.1 Prawa budowlanego nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania. Odnosząc się natomiast do opóźnienia w zakończeniu postępowania wyjaśnił, że po uzyskaniu wiedzy o wydaniu decyzji Prezydenta Ś. nr [...], kończącej postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację spornej inwestycji i po uzyskaniu kopii tej decyzji (co miało miejsce w dniu 16 maja 2018 r.) przeprowadził jeszcze uzupełniające postępowanie dowodowe w zakresie niezbędnym dla wydania decyzji z dnia [...] Opóźnienie wynikało także z braków kadrowych spotęgowanych długotrwałymi zwolnieniami lekarskimi pracowników.

Pismem procesowym z dnia 13 marca 2020 r. skarżące Stowarzyszenie poinformowało, że decyzja wydana w dniu [...] została zakwestionowana przez wniesienie odwołania do DWINB. Załączono także kopię odwołania wnosząc aby potraktować je jako część skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Sąd stwierdził, że będąca przedmiotem niniejszego rozpoznania skarga pod względem formalnym jest dopuszczalna, gdyż poprzedzona została środkiem zaskarżenia - ponagleniem na bezczynność PINB "blokującą wykonanie prawomocnego wyroku WSA z dnia 5 maja 2016 r. sygn.akt II SA/Wr 195/16" które strona skarżąca wniosła do DWINB za pośrednictwem PINB. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] DWINB odmówił wyznaczenia organowi pierwszej instancji dodatkowego terminu załatwienia sprawy. Tym samym spełniony został wymóg złożenia ponaglenia w rozumieniu art. 53 § 2b p.p.s.a.

Przystępując do rozpoznania skargi Sąd miał na uwadze, że w aktualnym stanie prawnym pojęcie bezczynności wynika z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. normującego instytucję ponaglenia. W przepisie tym ustawodawca definiuje bowiem bezczynność jako stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.

Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Rozwinięcie powyższej zasady znajduje się w art. 35 § 1-3 k.p.a. który zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z powołanym przepisem – niezwłocznie - winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca a sprawy szczególnie skomplikowanej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.).

Z przedstawionych wraz z odpowiedzią na skargę akt sprawy wynika, że w związku z interwencją Stworzenia A, PINB prowadził od 2012 r. postępowanie w sprawie samowolnej rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej w Ś. przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] organ umorzył wszczęte z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie stwierdzając, że budowa i rozbudowa stacji nie naruszała przepisów Prawa budowlanego. Fakt uchylenia przez WSA we Wrocławiu decyzji środowiskowej był dla organu bez znaczenia, skoro wykonana w 2010 r. rozbudowa stacji bazowej nie wymagała pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego).

Na skutek odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie, DWINB decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, że Stowarzyszenie nie przedstawiło dowodów, że stacja bazowa nie może funkcjonować ze względu na zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego, mienia i środowiska. Organem właściwym w sprawie naruszenia przepisów ochrony środowiska są natomiast organy inspekcji ochrony środowiska a nie organy nadzoru budowlanego.

Wyrokiem z dnia 5 maja 2016 r. sygn.akt II SA/Wr 195/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił opisaną wyżej decyzję DWINB z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd wskazał, między innymi, że w ponownym postępowaniu organ powinien zwrócić się do Prezydenta Miasta Ś. o podjęcie czynności w spoczywającym od 2011 r. postępowaniu środowiskowym. Uznał także, że zapewne będzie wymagało wyjaśnienia Prezydentowi, iż uchylenie przez sąd administracyjny decyzji umarzającej postępowanie oznacza powrót do sprawy w toku, z konsekwencjami wynikającymi z art. 35 -38 k.p.a. oraz art. 149 i w dalszej kolejności 154 - a być może 155 p.p.s.a. Sąd zalecił aby organ rozważył, czy stan zawisłości sprawy ma wpływ prejudycjalny na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.).

Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy wpłynął do PINB w dniu 3 listopada 2016 r. Pismem z dnia 25 listopada 2016 r. PINB wystąpił do Prezydenta Miasta Ś. o podjęcie czynności w postępowaniu środowiskowym w związku z wyrokiem WSA z dnia 5 maja 2016 r. przekazując jednocześnie kopię tego wyroku. Następnie postanowieniem z dnia [...] ,wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., PINB zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej przy ul. [...], wskazując, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Prezydenta Miasta Ś. tj. przeprowadzenia postępowania środowiskowego.

W dniu 20 stycznia 2017 r. do PINB wpłynął sprzeciw dotyczący zawieszenia postępowania, który organ zakwalifikował zostało jako zażalenie na postanowienie z dnia [...] i przekazał do DWINB. Postanowieniem z dnia [...] wydanym po wstępnej weryfikacji powyższego sprzeciwu, DWINB działając na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Przy piśmie z dnia 17 marca 2017 r. skierowanym do Ministra Infrastruktury, Stowarzyszenie zażądało dołączenia sprzeciwu z dnia 20 stycznia 2017 r. do akt sprawy dotyczącej rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej przy ul. [...]. Wystąpienie to przekazane zostało do PINB, który pismem z dnia 31 lipca 2017 r. poinformował Stowarzyszenie o włączeniu ww. sprzeciwu do akt sprawy, jak też o tym, że postępowanie nadal pozostaje zawieszone w związku z czym, rozstrzygnięcie sprawy decyzją administracyjną możliwe będzie dopiero po podjęciu zawieszonego postępowania.

Po złożeniu przez Stowarzyszenie A, w dniu 10 kwietnia 2018 r. ponaglenia, pismem z dnia 13 kwietnia 2018 r. PINB wystąpił do Prezydenta Miasta Ś. o udzielenie informacji na jakim etapie znajduje się postępowanie środowiskowe którego dotyczyło pismo z dnia 25 listopada 2016 r. a w przypadku jego zakończenia o wskazanie zakresu wydanego rozstrzygnięcia.

W dniu 20 kwietnia 2018 r. wpłynęła odpowiedź Prezydenta Miasta Ś., w której poinformowano PINB, że w dniu 22 sierpnia 2017 r. wydana została decyzja nr [...] umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Przebudowa stacji bazowej telefonii komórkowej (...)" przy ul. [...] w Ś., która uzyskała przymiot ostateczności. Kolejnym pismem datowanym na dzień 7 kwietnia 2018 r. [data została podana błędnie – przyp. Sądu], PINB wystąpił o przekazanie kserokopii ostatecznej decyzji nr [...]. Kserokopia tej decyzji wpłynęła do organu dniu 16 maja 2018r.

Postanowieniem z dnia [...] – a więc już po wniesieniu do WSA skargi na bezczynność - PINB podjął z urzędu postępowanie w sprawie rozbudowy spornej stacji bazowej telefonii komórkowej a następnie decyzją z dnia [...], nr [...], umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Od decyzji tej odwołanie wniosło Stowarzyszenie A i brak obecnie informacji o zakończeniu postępowania odwoławczego.

Odnosząc opisany wyżej stan faktyczny sprawy do przedstawionych na wstępie regulacji mających zastosowanie przy kontroli postępowania administracyjnego pod kątem bezczynności, Sąd stwierdził, że wystąpiła bezczynność PINB prowadzącego postępowanie w przedmiocie samowolnej rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej albowiem w prawnie ustalonym terminie nie podjął on czynności w sprawie i w konsekwencji do dnia wniesienia skargi nie zakończył postępowania wydaniem odpowiedniego aktu rozstrzygającego sprawę. Tym samym skargę należy uznać za uzasadnioną aczkolwiek nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, że bezczynność organu występowała w niniejszej sprawie od dnia uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2016 r.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że po uchyleniu przez WSA decyzji PINB z dnia [...] oraz DWINB z [...] o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej rozbudowy przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej, organy nadzoru budowalnego (podobnie jak obecnie orzekający Sąd) związane były oceną prawą i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w prawomocnym wyroku z dnia 6 maja 2016 r. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W przywołanym wyżej wyroku Sąd natomiast wyraźnie zalecił aby PINB zwrócił się do Prezydenta Miasta Ś. o podjęcie czynności w spoczywającym od 2011 r. postępowaniu środowiskowym oraz nakazał rozważanie, czy rozstrzygnięcie w tej sprawie stanowi zagadnienie prejudycjalne, co uzasadniałoby zawieszenie postępowania.

Organ I instancji do tych zaleceń się zastosował, występując ze stosownym pismem do Prezydenta Ś. w dniu 25 listopada 2016 r. (czyli w niecały miesiąc po otrzymaniu odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy). Następnie postanowieniem z dnia [...] PINB zawiesił postępowanie w sprawie samowolnej rozbudowy stacji, uznając zawisłe przed Prezydentem Miasta Ś. postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji związanej z przebudową stacji, za kwestię prejudycjalną. Postanowienie w tej sprawie nie zostało skutecznie zaskarżone i stało się ostateczne.

W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do przywołanego już art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach § 1 - § 4 tego artykułu nie wlicza się m.in. okresów zawieszenia postępowania. Jak wyjaśnia się w orzecznictwie zawieszenie postępowania jest to taki stan postępowania, w którym trwa nadal stan zawisłości sprawy, nadal istnieją powstałe w nim stosunki prawno- procesowe, ale tok postępowania ulega wstrzymaniu. W tym czasie sprawa "spoczywa" bez biegu i w zasadzie żadne czynności procesowe nie są podejmowane – nie biegną także żadne terminy. Należy zatem przyjąć, że zawieszenie postępowania powoduje taki stan sprawy, który uniemożliwia podejmowanie czynności procesowych z uwagi na przeszkody określone w postanowieniu o zawieszeniu. Ostateczne postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego eliminuje więc możność powstania bezczynności lub przewlekłości (za okres zawieszenia) związanej z upływem terminu załatwienia sprawy, dając jednocześnie stronie możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego tego postanowienia. Stan zawieszenia postępowania nie jest zatem stanem bezczynności organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 149 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie na skutek ostatecznego postanowienia o zawieszeniu postępowania zaistniał specyficzny "stan niedziałania organu" mający swoje prawne uzasadnienie. Zauważyć przy tym należy, że sąd orzekający w sprawie bezczynności nie jest uprawniony do badania prawidłowości postanowienia o zawieszeniu postępowania. Zasadność zawieszenie postępowania strona może zwalczać składając zażalenie w trybie art. 101 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organowi nie można skutecznie postawić zarzutu bezczynności w okresie po wpłynięciu prawomocnego wyroku WSA z dnia 6 maja 2016 r., skoro kierując się zaleceniami tego Sądu wystąpił najpierw do Prezydenta Miasta Ś. o podjęcie czynności w ramach postępowania środowiskowego a następnie skutecznie zawiesił postępowanie w sprawie samowolnej rozbudowy stacji, ze względu na konieczność rozstrzygnięcia przez Prezydenta zagadnienia wstępnego za które organ uznał postępowanie o wydanie decyzji środowiskowej. W związku z zawieszeniem postępowania, w sprawie samowoli budowlanej od dnia 28 grudnia 2016 r. ustał zatem bieg terminu załatwienia sprawy. Konsekwencją zawieszenia postępowania jest także ustanie bezczynności organu co powoduje, że w tym okresie Sąd nie może uwzględnić skargi na bezczynność i zobowiązać organu do wydania decyzji w określonym terminie.

Zgodnie z utrwalonym poglądem orzeczniczym, gdy postępowanie jest zawieszone, stronie służy skarga na bezczynność tylko w sytuacji, gdy organ nie wydaje postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, pomimo oczywistego ustania przyczyny jego zawieszenia lub gdy wniosek strony o podjęcie zawieszonego postępowania nie jest rozpoznany (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2001 roku, syg. akt I SAB 148/00, LEX nr 77613; z dnia 15 maja 2000 roku, syg. akt IV SAB 143/99, LEX nr 54746). Przepis art. 97 § 2 k.p.a. stanowi bowiem, że gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmuje postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. Przywołana norma w sposób jednoznaczny kształtuje obowiązek organu administracji publicznej podjęcia zawieszonego postępowania na zasadzie oficjalności, gdy ustanie przyczyna zawieszenia postępowania.

Odnosząc powyższą uwagę do rozpoznawanej sprawy, Sąd dostrzegł, że PINB pomimo pozyskania w dniu 20 kwietnia 2018 r. wiedzy o zakończeniu ostateczną decyzją postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody, którego wynik uznany został za kwestę prejudycjalną, pomimo obowiązku wynikającego z art. 97 § 2 k.p.a. nie podjął z urzędu zawieszonego postępowania i nie przystąpił do rozpoznania sprawy. Tym samym uznać należy, że od tego dnia - a najpóźniej od dnia w którym PINB uzyskał decyzję umarzającą postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody (czyli od dnia 16 maja 2018 r.) - organ nie podejmując zawieszonego postępowania pozostawał w bezczynności. Bezczynność organu ma bowiem miejsce, gdy spełnione zostaną dwie przesłanki: organ jest zobowiązany prawnie do podjęcia określonych działań i działania te winien jest podjąć w ustalonych terminach. Skoro organ nie podejmował zawieszonego postępowania, wobec oczywistego ustania przyczyny zawieszenia, strona uprawniona była do zwalczania tego stanu przez skargę na bezczynność.

W związku z powyższym skargę na bezczynność PINB należy uznać za uzasadnioną, gdyż do dnia jej wniesienia PINB pozostawał w bezczynności nie podejmując zawieszonego postępowania i nie przystępując do rozpatrzenia sprawy. Zarzut bezczynności organu okazał się uzasadniony ale nie w odniesieniu do całości wskazanego przez Stowarzyszenie okresu ale tylko do wskazanej wyżej części.

Istotą skargi na bezczynność jest to, aby w przypadku uwzględnienia skargi sąd zobowiązał organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności, sąd bierze pod uwagę sytuację faktyczną i prawną istniejącą w dacie orzekania. Z treści art. 149 § 1 p.p.s.a wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu po wniesieniu skargi na bezczynność wyłącza możliwość zobowiązania organu do załatwienia sprawy. Mając zatem na uwadze, że po wniesieniu skargi PINB wydał postanowienia o podjęciu zawieszonego postepowania a następnie w dniu [...] decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej, bezprzedmiotowym stało się orzekanie o zobowiązaniu organu do wydania aktu. Z tego też względu Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., co znalazło swój wyraz w pkt II sentencji wyroku.

Taki sposób rozstrzygnięcia nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy w sprawie organ dopuścił się bezczynności i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wobec powyższego Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, stwierdzając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że PINB dopuścił się bezczynności w niniejszym postępowaniu, przy czym w ocenie Sądu bezczynność ta miała cechy rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18, CBOSA). Mając zatem na uwadze czas trwania bezczynności, który w niniejszej sprawie wynosił ponad półtora roku jak też okoliczność, że ustanie przyczyny zawieszenia postępowania od dnia 16 maja 2018 r. było w sprawie oczywiste i nie budziło żadnych wątpliwości, Sąd uznał, że bezczynność organu ma charakter kwalifikowany.

W niniejszej sprawie Sąd odstąpił od zastosowania art. 149 § 2 p.p.s.a w zakresie przyznania z urzędu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej lub wymierzenia organowi grzywny. Przywołany przepis nie obliguje do zastosowania tych środków finansowych ale przyznaje sądowi orzekającemu w sprawie takie uprawnienie. Kwestia ta pozostawiana jest bowiem do jego uznania.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że decyzja co do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej bądź też zastosowania obu tych środków, powinna być w pierwszym rzędzie uwarunkowana celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu. Uwzględnić zatem należało, że działania organu podjęte w niniejszej sprawie po otrzymaniu skargi, doprowadziły do niezwłocznego zakończenia postępowania, co wskazuje, że cel skargi został osiągnięty. Ta okoliczność pozwala uznać, że przesłanki zastosowania ww. przepisu w postaci dyscyplinowania organu nie są aktualnie konieczne. Postępowanie przed PINB zostało zakończone w sposób prawem przewidziany, przez wydanie decyzji administracyjnej, czego nie zmienia fakt zaskarżenia tej decyzji w trybie instancyjnym. Złożenie środka zaskarżenia przeniosło postępowanie do organu wyższego stopnia i nie zostało wykazane, aby w wyniku tego postępowania decyzja organu pierwszej instancji, do dnia wydania przez Sąd wyroku w niniejszej sprawie, została wyeliminowana z obrotu prawnego. Kwestia prawidłowości tej decyzji – w tym ocena zastosowanych przy orzekaniu przez organ nadzoru budowlanego przepisów prawa materialnego – nie podlega natomiast ocenie Sądu w postępowaniu zainicjowanym skargą na bezczynność organu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w pkt I i II sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach (pkt III) wydane zostało przy zastosowaniu art. 210 § 2 w związku z art. 119 pkt 4 p.p.s.a.