Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 70/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inspekcja weterynaryjna
Skarżony organ: Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1  pkt 1,  art. 7  ust. 1, 2, 3
journal: Dz.U. 2006 nr 144 poz 1045
law: Ustawa z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach
article: art. 9  ust. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 17 poz 127
law: Ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego.

SENTENCJA

Dnia 9 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Leszek Tyliński Protokolant: starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 roku sprawy ze skargi K. T. i M. T. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazów i zakazów z zakresu nadzoru weterynaryjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii w I. (dalej PLW), na podstawie art. 7 ust. 1, ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz.U. z 2006 r. Nr 144, poz. 1045 ze zm.), art. 54 ust. 2 lit a i b rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.Urz.UE.L. 165 z 30.04.2004, str. 1, dalej powoływanego jako rozporządzenie (WE) nr 882/2004), art. 7 ust.1, 2 i 3 oraz załącznika IV rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii (Dz.Urz. L 147 z dnia 31 maja 2001 r. ze zm., dalej powoływanego jako rozporządzenie nr 999/2001), art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. 2006 r., Nr 17, poz. 127 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o produktach pochodzenia zwierzęcego), § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii (Dz.U. z 2007 r. Nr 2, poz. 20), w związku ze stwierdzeniem niedozwolonego białka pochodzącego ze zwierząt lądowych w żywieniu brojlerów (kurnik K-2), stanowiącego własność K. i M. T., prowadzących fermę drobiu w T. 40, nałożył na ww. zakaz wprowadzania na rynek brojlerów kurzych rasy Ross 308 znajdujących się w kurniku K-2, wiek 34 dzień życia, w ilości 27387 sztuk (stan na dzień wydania decyzji), nakazał czyszczenie, mycie i dezynfekcję wszystkich urządzeń i pomieszczeń mających styczność z niedozwolonym białkiem pochodzenia zwierzęcego od zwierząt lądowych i udokumentowanie tej czynności. Powyższej decyzji organ pierwszej instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji PLW wyjaśniając, że w dniu [...] września 2013 r. w ramach analizy ryzyka pobrano próbkę w obecności właściciela bezpośrednio z karmideł próbkę mieszanki paszowej pełnoporcjowa typu grower 2 dla brojlerów kurzych z ww. kurnika K-2 i wysłano ją do badania laboratoryjnego w kierunku wykrywania przetworzonego białka zwierzęcego w paszy (protokół nr [...]). Próbkę pobrano w związku ze stwierdzeniem przetworzonego białka zwierzęcego, pochodzącego od zwierząt lądowych w mieszance paszowej pełnoporcjowej typu grower dla brojlerów kurzych, pobranej do badania laboratoryjnego w dniu [...] września 2013r. z koszt zasypowych znajdujących się w K1 oraz w mieszance paszowej pełnoporcjowej typu finiszer, pobranej bezpośrednio z karmideł w K1 w dniu [...] września 2013r. organ wskazał, że kurnik nr K1 jest również własnością K. i M. T. zam. T. 40, 88-100 I. W/w dwie mieszanki paszowe pobrane uprzednio z kurnika K1 wyprodukowane zostały w Mieszalni Pasz T. sp. z o.o. T. 40, 88-100 I. Oddział/ Wytwórnia Pasz B. 26. W dniu [...] września 2013r. organ otrzymał wyniki badań laboratoryjnych, przeprowadzonych w ZHW B., mieszanki paszowej pełnoporcjowej typu grower dla broilerów kurzych, pobranej w dniu [...] września 2013r. z kurnika nr 2. W badanej próbce stwierdzono obecność przetworzonego białka zwierzęcego, pochodzącego od zwierząt lądowych (sprawozdanie z badań [...] z dnia [...] września 2013 r.).

Organ wskazał, że zgodnie z przepisami art. 7 ust.1, 2 i 3 oraz załącznika IV rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 zakazane jest karmienie zwierząt gospodarskich białkiem pochodzącym ze ssaków i karmienie zwierząt gospodarskich, z wyjątkiem zwierząt futerkowych, przetworzonym białkiem zwierzęcym oraz paszami zawierającymi takie białka. Ponadto zgodnie z art. 11 ust. 1 lit. a sekcji 1 rozdział II rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i uchylające rozporządzenia (WE) nr 1774/2002, zabrania się skarmiania zwierząt lądowych danego gatunku przetworzonym białkiem zwierzęcym pochodzącym z całych zwierząt lub z części zwierząt tego samego gatunku.

Organ powołał się także na przepis art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego, który stanowi, iż na rynek mogą być wprowadzane zwierzęta, które były karmione paszami spełniającymi wymagania określone w przepisach o paszach. Niedopełnienie tego wymogu uzasadniało zdaniem organu, nałożenie środka w postaci zakazu wprowadzania na rynek drobiu, który był żywione paszą zawierającą przetworzone białko zwierzęce. Organ wskazał, że do produkcji kwestionowanej mieszanki paszowej pełnoporcjowej dla broilerów kurzych zastosowano niedozwolone białko zwierzęce, jako komponent nieznanego pochodzenia i nieznanej jakości zdrowotnej, zatem istnieje realne zagrożenie dla zdrowia człowieka. Spożycie mięsa lub produktów mięsnych pochodzących od zwierząt karmionych paszą niespełniającą wymogów bezpieczeństwa, stanowi zagrożenie dla zdrowia człowieka. Biorąc pod uwagę powyższe istnieje ryzyko, że zakwestionowana pasza mogła być zakażona mikrobiologicznie chorobotwórczymi patogenami lub skażona chemicznie substancjami szkodliwymi np. metalami ciężkimi, dioksynami itp. na podstawie art. 54 ust. 2 lit. b rozporządzenia (WE) nr 882/2004 nałożono zatem na gospodarstwo zakaz wprowadzania do obrotu zwierząt z kurnika K2.

Nakaz czyszczenia, mycia i dezynfekcji wszystkich urządzeń oraz pomieszczeń, które miały styczność z niedozwolonymi białkami pochodzenia zwierzęcego organ oparł na przepisie art. 54 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 882/2004 i uzasadnił koniecznością uniemożliwienia dalszego skażenia pasz stosowanych w przyszłości w gospodarstwie. Argumentując natomiast nadany decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, PLW wskazał na możliwość zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi poprzez skażenie mięsa ubitych zwierząt prionami gąbczastych encefalopatii, mogącymi się znajdować w przetworzonym białku zwierzęcym.

W następstwie wniesienia odwołania przez K. i M. T. od ww. decyzji K. – P. Wojewódzki Lekarz Weterynarii w B. (dalej WLW), decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2013r.

Organ odwoławczy wskazał, że zarzuty obszernego odwołania koncentrują się w zasadzie na dwóch aspektach -na przebiegu kontroli oraz na braku podstawy prawnej nałożenia zakazu wprowadzania do obrotu. W odwołaniu sformułowano też wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego.

Wojewódzki Lekarz Weterynarii stwierdził, że po stronie organu I instancji nie doszło do naruszenia prawa procesowego i materialnego, które skutkowałoby uwzględnieniem wniesionego środka odwoławczego, który nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutów dotyczących samego przebiegu kontroli i treści protokołu z kontroli organ wskazał na treść art. 19f ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, w którym ustawodawca określił zarówno materialnoprawne, jak i procesowe skutki ustaleń zawartych w protokole z kontroli. Z przepisu tego wynika, że ustalenia poczynione w protokole z kontroli stanowią podstawę m.in. do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego. Prawodawca miał na względzie ulotność określonych stanów faktycznych i obiektywnie istniejącą niemożność ich ustalenia już w toku postępowania administracyjnego. Stąd protokół z kontroli odgrywa w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym przez organy administracji weterynaryjnej, bardzo istotną rolę. Zdaniem organu, treść protokołów z kontroli nie zawiera jakichkolwiek elementów, które potwierdzałyby rzekome nieprawidłowości przy wykonywaniu czynności kontrolnych, a przede wszystkim przy pobieraniu próbek. Istotną okolicznością jest to, że skarżący nie wnieśli jakichkolwiek zastrzeżeń i uwag do protokołu z kontroli, jak również w żaden sposób nie zanegowali jego treści oraz poczynionych w tym protokole ustaleń w zakresie stanu faktycznego. Protokół musi więc stanowić wiarygodny dowód odzwierciedlający stan faktyczny. Z art. 19 f ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej wynika również, że ustalenia zawarte w protokole wiążą organy orzekające. Wobec powyższego, zbędne jest przesłuchiwanie świadków oraz strony postępowania na okoliczności wskazane w odwołaniu. Treść protokołów z kontroli nie potwierdza również, iż doszło do innych uchybień, które strony podniosły.

Odnośnie podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia prawa materialnego organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że strona przyznała w odwołaniu, iż doszło do karmienia kurcząt białkiem zwierzęcym. Podnoszone jest jedynie, że taka sytuacja wystąpiła jednorazowo i doszło tylko do niewielkiego zanieczyszczenia paszy białkiem zwierzęcym podania jej zwierzętom. W próbce o wielkości 0,5 kg znalazły się jedynie niewielkie ilości białka pochodzenia zwierzęcego. Owo białko, zdaniem strony, mogło się tam znaleźć przypadkowo, a organ winien wyjaśnić okoliczności pojawienia się białka w paszy. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 54 rozporządzenia 882/2004, sytuacja opisana przez odwołujących się, a także ustalona w protokołach z kontroli, uprawniała organ do wydania kwestionowanej decyzji. Zasadniczo strona nie neguje istnienia białka w paszach ale jedynie zwraca uwagę na przypadkowość jego występowania, a także na śladowe ilości tego białka. Zgodnie z regułą wykładni lege non distinguente organowi orzekającemu w sprawie, tak I instancji, jak i II instancji, nie wolno wprowadzać rozgraniczeń i rozróżnień, które nie wynikają z przepisu. Prawodawca europejski nie wiąże jakiegokolwiek skutku z okolicznościami w jakich białka znalazły się w paszy, jak również nie wiąże żadnego skutku z ilością tego białka, która w paszy występuje, oczywiście, gdy jego ilość średnio na oznaczenie przekracza 5 cząstek Należy również zauważyć, że prawodawca europejski nie wiąże żadnego skutku z tym, czy pojawienie się białka zwierzęcego w paszy w jakikolwiek sposób wpływa na kurczęta oraz w dalszej konsekwencji na ludzi.

Analiza art. 54 rozporządzenia nr 882/2004 prowadzi do wniosku, że dla zastosowania tego przepisu znaczenie ma tylko to, czy takie białko wystąpiło. W konsekwencji jurysdykcja organów administracji publicznej ogranicza się jedynie do ustalenia, czy w paszy znajduje się białko w ilości - średnio na oznaczenie ponad 5 zidentyfikowanych cząstek zwierzęcych. Okoliczności jego pojawienia się, a także częstotliwość, nie odgrywają dla oceny odpowiedzialności administracyjnej jakiejkolwiek roli. Zarzuty te w świetle tego przepisu pozostają więc bez znaczenia. Z tego też względu niecelowe jest przeprowadzanie dowodu z opinii biegłego na okoliczności, jakie skarżący podnoszą w odwołaniu. Nawet gdyby biegły ustalił to, czego oczekuje strona, to i tak nie uwalniałoby to jej od odpowiedzialności administracyjnej, gdyż art. 54 rozporządzenia nr 882/2004 nie przewiduje okoliczności ekskulpacyjnych i egzoneracyjnych, dotyczących wpływu białka na kurczęta, i w dalszej kolejności na człowieka.

W dalszej kolejności organ wskazał, że strona sformułowała również zarzut, jakoby pojęcie karmienie, którym posługuje się prawodawca europejski, nie dotyczyło jej sytuacji. Pojęcie karmienie, nie oznacza bowiem jednorazowego przypadku. Zdaniem organu można przyjąć, że skoro strona neguje, iż pojęcie karmienie, nie dotyczy pojedynczych przypadków, to znaczy, że uważna, iż dotyczy pewnego procesu długotrwałego. Pogląd taki jest błędny, a w konsekwencji chybiony jest zarzut, jakoby jednorazowe karmienie było wyłączone spod dyspozycji art. 54 rozporządzenia nr 882/2004. Przede wszystkim należy zauważyć, iż ustawodawca europejski nie przywiązuje wagi ani do ilości białka, o ile przekracza dopuszczalną granicę, ani do częstotliwości jego występowania. Oznacza to, że dla zastosowania normy prawa europejskiego znaczenie ma już tylko jednorazowe wystąpienie białka zwierzęcego. Racjonalnie działający prawodawca nie może też zakładać, że jednorazowa sytuacja karmienia zwierząt paszą, w której znajdują się białka, pozostawała bez znaczenia dla zastosowania odpowiedzialności administracyjnej. Prawodawca europejski nie wskazuje na jakąkolwiek częstotliwość pojawiania się białka w paszy, co z kolei prowadzi do wniosku, że karmienie obejmuje również czynność jednorazową, a nie tylko długofalowy proces.

K. i M. T., reprezentowani przez adwokata, zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. w całości zarówno decyzję K.-P. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] listopada 2013r. jak również poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w I. z dnia [...] września 2013r., wnosząc o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięć organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 K.p.a., z uwagi na wydanie ich z rażącym naruszeniem prawa, bądź względnie o ich uchylenie i przekazanie sprawy PLW do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucili organom obu instancji:

I. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało oczywisty i istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 77 § 1, art. 76 oraz art. 7 K.p.a. w zw. z art. 19f ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, poprzez błędne przyjęcie, że ustalenia zawarte w protokole kontroli sporządzonym w ramach postępowania kontrolnego prowadzonego na podstawie przepisów art. 19-19g u.i.w. wiążą organ administracji publicznej, oraz że brak wniesienia zastrzeżeń do protokołu przesądza o tym, iż protokół w sposób wiarygodny odzwierciedla przebieg postępowania, wobec czego zbędne jest przeprowadzanie innych dowodów na okoliczności stwierdzone takim protokołem;

2. art. 75 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 76 i art. 7 K.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że protokoły kontroli i wyniki kontroli (w szczególności wyniki badań), na których to dowodach organy obu instancji oparły zaskarżone decyzje, nie budzą wątpliwości i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone;

3. art. 77 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności nie odniesienie się lub bezpodstawne pominięcie dowodów przedłożonych przez skarżących wraz z odwołaniem, jak również wraz ze stanowiącym jego uzupełnienie pismem z dnia 14 listopada 2013r., w tym zwłaszcza złożonych do akt sprawy wyników badań próbek paszy pobranych u ich producenta - spółki T. Sp. z o.o. z siedzibą w B. oraz sporządzonej na zlecenie skarżących ekspertyzy - opinii biegłego z zakresu weterynarii;

4. art. 75 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z art. 76 § 3 K.p.a., art. 80 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez bezpodstawne oddalenie lub zupełne nie odniesienie się do wniosków dowodowych złożonych przez skarżących w toku postępowania administracyjnego, które zmierzały zarówno do zakwestionowania wartości dowodowej protokołu kontroli i wyników przeprowadzonych w następstwie tej kontroli badań, jak i do wykazania, że w niniejszej skarżący nie stosowali karmienia zwierząt paszą nieodpowiadającą przepisom o paszach, a zatem nie było podstaw do zastosowania wobec nich sankcji nałożonych przez organ I instancji, a ponadto do wykazania, że w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do nadania decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w In. rygoru natychmiastowej wykonalności, tj. wniosków o:

a. przesłuchanie świadków w osobach: A. T., M. T., M. T., K. A., J. M. oraz A. L.;

b. przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu weterynarii ze specjalizacją wirusologia na okoliczność braku przypadków skażenia mięsa drobiowego prionami gąbczastych encefalopatii, trawienia przez kurczaki białka zwierzęcego, braku przypadków zachorowań kurczaków na BSE/TSE,;

c. pobranie próbek tkanek kurcząt z kurnika K-2 na farmie drobiu należącej do skarżących oraz przeprowadzenia dowodu z ich badań na okoliczność braku skażenia mięsa tych kurcząt, w szczególności mikrobiologicznie chorobotwórczymi patogenami lub skażenia chemicznego substancjami szkodliwymi (np. metalami ciężkimi, dioksynami);

d. przeprowadzenia dowodu z badań pobranej próbki paszy na okoliczność braku skażenia tych pasz, w szczególności mikrobiologicznie chorobotwórczymi patogenami lub skażenia chemicznego substancjami szkodliwymi (np. metalami ciężkimi, dioksynami);

e. przesłuchanie przedstawicieli Spółki T. sp. z o.o. w T. wytwórni pasz B. na okoliczność stosowania w produkowanych przez tą wytwórnię paszach składników pochodzenia zwierzęcego oraz na okoliczność zawartości białka w partiach paszy skontrolowanych przez PLW;

f. przesłuchanie przedstawicieli wszystkich dostawców komponentów pasz produkowanych przez ww. spółkę wytwórni pasz okoliczność. na okoliczność zawartości w tych komponentach składników pochodzenia zwierzęcego;

g. powołanie biegłego z zakresu produkcji, przygotowania i kontroli pasz celem wydania opinii dot. możliwości zewnętrznego, śladowego zanieczyszczenia pasz białkami pochodzenia zwierzęcego oraz wpływu pobierania próbek paszy niezgodnie z wymogami prawa na wynik badań próbek tej paszy;

h. przeprowadzenie badań próbek partii paszy pobranych w trakcie kontroli Skarżącej oraz próbek archiwalnych tej samej partii paszy pobranych z wytwórni pasz okoliczność. sp. z o.o. w okoliczność. na obecność białka ogólnego - celem ustalenia, czy próbki te istotnie różnią się między sobą w zakresie zawartości białka ogólnego oraz porównania z zawartością białka ogólnego deklarowaną przez producenta paszy, co pozwoli na weryfikację tego, czy na fermie drobiu prowadzonej przez Stronę dodawano do paszy niedozwolone białko zwierzęce;

5. art. 81 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie za udowodnione okoliczności faktycznych stanowiących podstawę wydania decyzji pomimo uniemożliwienia Skarżącej wzięcia czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz wypowiedzenia się przez nią co do zebranych dowodów i materiałów;

6. art. 8 i 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji oraz zasadę informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków;

7. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., ze względu na wadliwość uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji, które nie zawierały wyczerpującego wyjaśnienia w zakresie podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia, oceny zebranego materiału dowodowego, a w przypadku decyzji organu I instancji sprowadzało się w praktyce do przytoczenia treści przepisów i to w oderwaniu od meritum sprawy (w tym także w odniesieniu do uzasadnienia rozstrzygnięcia o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności);

8. naruszenie art. 108 § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nadanie decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii rygoru natychmiastowej wykonalności oraz naruszenie art. 135 K.p.a. poprzez niewstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji, podczas gdy nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie było niezbędne ani z uwagi na ochronę zdrowia ani życia ludzkiego;

9. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji PLW przez organ II instancji, pomimo że zachodziło szereg podstaw uzasadniających jej uchylenie i umorzenie postępowania (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.), w postaci licznych naruszeń przepisów prawa procesowego i materialnego, których dopuścił się organ I instancji;

II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 54 rozporządzenia (WE) 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 roku w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.U. UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r., poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten stanowi samodzielną podstawę nałożenia przez właściwe organy sankcji w nim przewidzianych;

2. art. 54 rozporządzenia 882/2004 w zw. z art. art. 9 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 roku o produktach pochodzenia zwierzęcego w zw. z art. 7 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001r. ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii (Dz.U.UE.L.200 1.147.) oraz załącznika nr IV do rozporządzenia 999/200 l, poprzez błędne przyjęcie, że zastosowanie sankcji przewidzianych w art. 54 ust. 2 lit. b) rozporządzenia 882/2004 w postaci zakazu wprowadzania brojlerów kurzych do obrotu uzasadnione jest także w sytuacji jednorazowego, przypadkowego i śladowego zanieczyszczenia paszy białkiem pochodzenia zwierzęcego, podczas gdy analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że zakazane jest jedynie "skarmianie" zwierząt takimi paszami, a jednocześnie nie jest możliwym zapobiegnięcie przypadkowemu zanieczyszczeniu paszy śladowymi ilościami białka pochodzenia zwierzęcego, które to zanieczyszczenie w przypadku paszy dla brojlerów kurzych nie wywołuje żadnego zagrożenia dla życia czy zdrowia ludzi lub zwierząt;

3. art. 6 rozporządzenia 882/2004, ze względu na przeprowadzenie kontroli urzędowej przez osoby, które nie otrzymały odpowiedniego szkolenia umożliwiającego im wypełnianie obowiązków w sposób kompetentny oraz przeprowadzenie kontroli urzędowych w spójny sposób;

4. naruszenie przepisów ustawy o inspekcji weterynaryjnej, w postaci:

a. art. 19 ust. lc uj.w., ze względu na niepoinformowanie kontrolowanego przez osobę podejmującą kontrolę, przed podjęciem pierwszej czynności kontrolnej, o jego prawach i obowiązkach w trakcie kontroli;

b. art. 19c ust. 1, ze względu na prowadzenie przez pracowników Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej kontroli pod nieobecność kierownika podmiotu kontrolowanego albo osoby przez niego upoważnionej,

c. art. 19d, ze względu na dopuszczenie się przez pracowników Inspekcji Weterynaryjnej szeregu nieprawidłowości przy sporządzaniu protokołów kontroli, w szczególności nieprawidłowego pouczenia strony o możliwości złożenia zastrzeżeń i wyjaśnień dotyczących protokołu kontroli;

d. art. 19f poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że ustalenia zawarte w protokole kontroli sporządzonym w ramach postępowania kontrolnego prowadzonego na podstawie przepisów art. 19-19g u.i.w. i wyniki tej kontroli są wiążące dla organu administracji publicznej i nie mogą być kwestionowane w inny sposób niż poprzez złożenie zastrzeżeń do protokołu;

5. art. 1 przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 152/2009 z dnia 27 stycznia 2009 r. ustanawiającego metody pobierania próbek i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz, ze względu na pobranie próbek do celów urzędowej kontroli pasz z pominięciem rygorów oraz metodologii ustalonych w sposób wiążący w załączniku I do tego rozporządzenia;

6. art. 54 ust. 2 lit. a i b rozporządzenia 882/2004, poprzez zastosowanie niewłaściwych oraz niewspółmiernych i skutkujących znaczącą szkodą dla Skarżącej środków, przy uwzględnieniu faktu, że w sprawie (1) nie było zagrożenia bezpieczeństwa żywności, (2) nie było potrzeby zakazu wprowadzenia do obrotu zabezpieczonych środków spożywczych.

W uzasadnieniu bardzo obszernej skargi, przytoczono argumenty wskazujące, że organy Inspekcji Weterynaryjnej:

- przeprowadziły postępowanie administracyjne wydając władcze rozstrzygnięcie w oparciu o wyniki badań próbek paszy pozyskanych w warunkach rażącego naruszenia bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, z pominięciem normatywnie ustalonej metodologii;

- pozbawiły skarżących możliwości czynnego udziału w postępowaniu i zajęcia stanowiska co do zgromadzonych dowodów i materiałów;

- w sposób rażący naruszyły nakaz wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozparzenia materiału dowodowego, oddalając lub ignorując wszelkie wnioski dowodowe złożone przez strony;

- dokonały błędnej wykładni przepisów krajowych i unijnych dot. jakości pasz stosowanych w karmieniu kurcząt niezasadnie przyjmując, że nawet śladowe i całkowicie przypadkowe zanieczyszczenia paszy białkiem pochodzenia zwierzęcego wypełnia znamiona "karmienia" zwierząt niedozwolonymi paszami i może być podstawą zakazu wprowadzania tak pozyskanego mięsa drobiowego do obrotu.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Lekarz Weterynarii w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji.

W dniu [...] kwietnia 2014r. wpłynęła obszerna replika skarżących na powyższą odpowiedź organu administracji na skargę, zawierająca dalsza polemikę zarówno z ustaleniami faktycznymi, procedurą jak i podstawa nałożenia zakazów. Nadto skarżący konsekwentnie kwestionują zasadność zakazu karmienia zwierząt gospodarskich paszami zawierającymi białka pochodzenia zwierzęcego, jak również nałożone z tego tytułu sankcje w postaci zakazu wprowadzenia brojlerów kurzych na rynek, wywodząc brak dowodów na możliwość, czy też stwierdzenia przypadków zachorowań kurcząt na BSE czy też skażenia mięsa drobiowego prionami gąbczastych encefalopatii (w przeciwieństwie do mięsa przeżuwaczy).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty (w tym decyzje, postanowienia) nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.").

Podkreślenia jednocześnie wymaga, że wojewódzki sad administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 P.p.s.a.) i co do zasady, wyrokuje na postawie akt sprawy, opierając się o stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji (art. 133 § 1 P.p.s.a). Oznacza to, że podstawą orzekania jest cały materiał dowodowy sprawy, zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem.

Przedmiot oceny Sądu stanowi decyzja K.-P. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii (dalej: WLW) z dnia [...] listopada 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w I. (PLW) z [...] września 2013 r., mocą której organ I instancji, w związku ze stwierdzeniem obecności niedozwolonego białka zwierzęcego pochodzącego od zwierząt lądowych w paszy, którą żywione były brojlery kurze z kurnika K-2, zakazał skarżącym K. i M. T., jako prowadzącym fermę drobiu w T. obejmującą kurnik K-2, wprowadzania na rynek brojlerów kurzych z tego kurnika oraz nakazał czyszczenie, mycie i dezynfekcję wszystkich urządzeń i pomieszczeń mających styczność z niedozwolonymi białkiem zwierzęcym wraz z udokumentowaniem wykonania tych czynności. Skarżący zakwestionowali legalność i zasadność nałożonych na nich obowiązków i zakazów z zakresu nadzoru weterynaryjnego oraz nadany decyzji PLW rygor natychmiastowej wykonalności.

Biorąc pod uwagę zakres przedmiotowy kontrolowanej przez Sąd sprawy administracyjnej wyjaśnić należy w pierwszej kolejności, że zastosowanie miały w niej zarówno przepisy prawa krajowego, jak i prawa unijnego, które to wraz z wejściem Polski do Unii Europejskiej (1 maja 2004r.) stało się częścią krajowego porządku prawnego. Od tego też momentu prawo unijne stosuje się w polskim systemie prawnym zgodnie z zasadami bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności, przyjmując prowspólnotową wykładnię przepisów unijnych oraz kierując się celami wprowadzenia określonych norm, obostrzeń procedur, nakazów czy zakazów.

Obowiązek implementacji prawa unijnego w przedmiotowym zakresie do krajowego porządku prawnego realizują między innymi regulacje ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz.U. Nr 144, poz. 1045 z późn.zm.). W myśl art. 1 pkt 1 ustawa ta określa właściwość organów w zakresie higieny i urzędowej kontroli pasz oraz dodatków stosowanych w żywieniu zwierząt, określonych w przepisach:

a) rozporządzenia (WE) nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005 r. ustanawiającego wymagania dotyczące higieny pasz (Dz. Urz. UE L 35 z 8.02.2005, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 183/2005",

b) rozporządzenia (WE) nr 1831/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie dodatków stosowanych w żywieniu zwierząt (Dz. Urz. UE L 268 z 18.10.2003, str. 29; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 238), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1831/2003",

c) rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 882/2004",

d) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii (Dz.Urz. WE L 147 z 31.05.2001, str. 1, z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 32, str. 289, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 999/2001"(...)

- z uwzględnieniem zasad, obowiązków i wymagań, określonych w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającym procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności. Ustawa o paszach określa również wymagania dotyczące higieny pasz i wprowadzania ich do obrotu, sposób sprawowania nadzoru nad tymi paszami oraz ich urzędowej kontroli, w zakresie nieuregulowanym w przepisach unijnych (art. 1 pkt 5).

W myśl art. 7 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ww. ustawy powiatowy lekarz weterynarii, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, jest na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej właściwym organem w rozumieniu rozporządzenia nr 882/2004, rozporządzenia nr 183/2005, rozporządzenia nr 999/2001, rozporządzenia nr 767/2009 oraz przepisów wydanych w trybie tych rozporządzeń. Powiatowy lekarz weterynarii, w zakresie zadań określonych w przepisach rozporządzenia nr 882/2004, rozporządzenia nr 183/2005, rozporządzenia nr 999/2001, rozporządzenia nr 767/2009 oraz w przepisach wydanych w trybie tych rozporządzeń, wydaje decyzje administracyjne i wykonuje inne czynności związane m. in. z urzędową kontrolą pasz i innymi zadaniami określonymi w rozporządzeniu nr 882/2004 oraz w przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia, w tym stosowaniem środków, o których mowa w art. 54 tego rozporządzenia. Decyzje administracyjne w tym zakresie wydaje się z urzędu, chyba że przepisy rozporządzenia nr 882/2004 lub rozporządzenia nr 183/2005, lub rozporządzenia nr 999/2001, lub przepisy wydane w trybie tych rozporządzeń, lub ustawa stanowią inaczej.

W myśl § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 grudnia 2006 r. w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez powiatowego lekarza weterynarii (Dz.U. z 2013r. poz. 1288), powiatowy lekarz weterynarii w celu realizacji zadań wynikających z przepisów Rozporządzenia WE nr 882/2004 wydaje decyzje administracyjne dotyczące zastosowania środków, o których mowa w art. 54 ust. 2 lit. a-d oraz f i g Rozporządzenia WE nr 882/2004, przy czym stosownie do § 4 rozporządzenia z 18 grudnia 2006 r. decyzje w tym zakresie wydaje się z urzędu.

W tym kontekście należy podkreślić, iż reguły prawodawstwa wspólnotowego dotyczącego przedmiotu sprawy mają na celu zapewnienie bezpiecznych i zdrowych pasz i żywności oraz ochronę zdrowia publicznego, a sankcje przewidziane za naruszenia norm prawa paszowego i żywnościowego mają być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Owe ogólne reguły zawarte zostały w jasno i wyraźnie sformułowanych preambułach do obu stosowanych w sprawie rozporządzeń wspólnotowych (nr 999/2001 i 882/2004). I tak w preambule rozporządzenia nr 882/2004 podkreśla się, że pasze i żywność powinny być bezpieczne i zdrowe, że podmioty prowadzące przedsiębiorstwa paszowe i żywnościowe na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w ramach działalności pozostającej pod ich kontrolą są odpowiedzialne za zapewnienie, aby pasze spełniały wymagania prawa paszowego, które są właściwe dla ich działalności, że Państwa Członkowskie powinny egzekwować prawo paszowe oraz monitorować i sprawdzać, czy właściwe wymagania w tym zakresie są spełniane przez podmioty gospodarcze na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji, że instrumentem ku temu są kontrole urzędowe, które powinny zostać zorganizowane przez państwa członkowskie w taki sposób, aby odbywały się one na podstawie udokumentowanych procedur, aby przeprowadzane były jednolicie i stale cechowały się wysoką jakością, aby zapewniona była bezstronność i skuteczność kontroli i żeby organy dysponowały dostateczną liczbą wykwalifikowanych i doświadczonych pracowników oraz posiadały odpowiednie urządzenia i sprzęt, aby wykonywać swoje obowiązki prawidłowo. W preambule rozporządzenia nr 882/2004 wskazuje się również, że z uwagi na okoliczność, iż naruszenia prawa paszowego i żywnościowego oraz reguł dotyczących zdrowia zwierząt i ich dobrostanu mogą stanowić zagrożenia dla zdrowia ludzkiego, zdrowia zwierząt i ich dobrostanu, powinny one zatem (te naruszenia) w całej Wspólnocie podlegać efektywnym, odstraszającym i proporcjonalnym środkom na poziomie krajowym. Takie środki powinny obejmować działania administracyjne podjęte przez właściwe organy Państw Członkowskich, w których to Państwach powinny istnieć procedury do tego celu. Zaletą takich procedur jest to, iż może być podjęte szybkie działanie w celu przywrócenia sytuacji. Podmioty gospodarcze powinny mieć zaś prawo do odwołania się od decyzji podjętej przez właściwe organy w wyniku kontroli urzędowych oraz powinny być powiadomione o takim prawie.

Podstawę materialnoprawną wydanej w sprawie przez PLW decyzji z dnia [...] września 2013 r. stanowiły przepisy unijne wymienione w art. 54 ust. 2 lit. a i b rozporządzenia nr 882/2004. Regulacje te określają działania, które może podjąć właściwy organ w sytuacji, gdy wykryje niezgodności, a które to działania winny uwzględniać rodzaj niezgodności i poprzednie dane podmiotu gospodarczego w zakresie niezgodności oraz zapewnić, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze. Wśród środków zaradczych, jakie podejmuje właściwy organ w przypadku wykrycia niezgodności, art. 54 ust. 2 rozporządzenie przewiduje m.in.:

a) nałożenie procedur sanitarnych lub podjęcie wszelkich innych działań uważanych za niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa paszy lub żywności lub zgodności z prawem paszowym i żywnościowym, zasadami dotyczącymi zdrowia zwierząt lub dobrostanem zwierząt;

b) ograniczenie lub zakaz wprowadzania do obrotu, przywozu lub wywozu paszy, żywności lub zwierząt.

c) monitorowanie, oraz w razie konieczności, nakazanie wycofania i/lub zniszczenia paszy lub żywności; oraz

wszelkie inne środki jakie właściwy organ uznaje za właściwe.

W przedmiotowej sprawie PLW zastosował takie właśnie środki zaradcze, a więc zarządził zakaz wprowadzania do obrotu brojlerów kurzych i nakazał czyszczenie, mycie i dezynfekcję wszystkich urządzeń i pomieszczeń mających styczność z niedozwolonym białkiem pochodzenia zwierzęcego, nakazując udokumentowanie tych czynności (dot. nakazu). Zastosowanie wskazanych środków zaradczych, jak zaznaczono wcześniej, wymaga zaistnienia niezgodności. Organ uznał, że w okolicznościach sprawy niezgodność taką stanowiło ustalenie, że kurczaki karmiono paszą, w której stwierdzono wystąpienie niedozwolonego białka przetworzonego pochodzącego ze zwierząt lądowych.

W tym kontekście niezbędne jest przytoczenie zastosowanego również przez organ przepisu art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2006r. Nr 17, poz. 127 z późn.zm.), który stanowi, że produkty pochodzenia zwierzęcego mogą być wprowadzane na rynek, jeżeli zostały pozyskane od zwierząt lub ze zwierząt lub są zwierzętami, które były karmione paszami spełniającymi wymagania określone w przepisach o paszach. W art. 7 rozporządzenia (WE) nr 999/2001 ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii, określono zakazy dotyczące karmienia zwierząt. Zabrania się karmienia przeżuwaczy białkami pochodzenia zwierzęcego (ust.1), zakaz ten rozszerzono również na zwierzęta inne niż przeżuwacze oraz ograniczono w zakresie karmienia tych zwierząt produktami pochodzenia zwierzęcego, zgodnie z załącznikiem IV (ust. 2). W myśl załącznika IV rozdział I lit. b do tego rozporządzenia zakaz ten rozszerza się na zwierzęta gospodarskie inne niż przeżuwacze, z wyjątkiem zwierząt futerkowych, zakazując karmienia ich m.in. przetworzonym białkiem zwierzęcym oraz paszą zawierającą ten produkt.

Z przytoczonych przepisów prawa wynika zatem wprost zakaz karmienia zwierząt gospodarskich (w tym przypadku brojlerów) paszami zawierającymi białka pochodzenia zwierzęcego. Obecność tego rodzaju składników w paszy podawanej zwierzętom gospodarskim oznacza, że pasza nie odpowiada wymaganiom określonym w powołanych przepisach, a w konsekwencji właściwy organ upoważniony jest do zastosowania środków zaradczych, mających na celu wyeliminowanie stwierdzonych nieprawidłowości i osiągnięcie celów wspomnianej regulacji.

W przedmiotowej sprawie orzekając organy zastosowały ww. środki zaradcze stwierdzając, że w paszy, którą karmione były brojlery kurze z kurnika K-2występują składniki przetworzonego białka zwierzęcego. Powyższe ustalenie organów dokonane zostało w oparciu o wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Zakład Higieny Weterynaryjnej w B. (sprawozdanie z badań [...] z dnia [...] września 2013 r.), dotyczących próbek paszy pobranych w dniu [...] września 2013 r. z kurnika K-2 (protokół nr [...] pobrania próbek pasz do badań). Uzyskany przez ww. jednostkę badawczą wynik badania próbek paszy pobranych w dniu [...] września 2013 r. potwierdziły obecność przetworzonego białka zwierzęcego w paszy przeznaczonej dla brojlerów. W sprawozdaniu z badań [...] z dnia [...] września 2013r. stwierdza się bowiem, że w badanej próbce wykryto średnio na oznaczenie ponad 5 cząstek pochodzących ze zwierząt lądowych oraz, że cząstki te zostały zidentyfikowane jako kości zwierząt lądowych i pióra.

Z wniesionego w sprawie odwołania od decyzji organu I instancji oraz złożonej do Sądu skargi na decyzję organu II instancji wynika, że skarżąca zanegowała legalność zastosowanych względem niej środków zaradczych kwestionując przede wszystkim przeprowadzone w sprawie w ramach postępowania kontrolnego czynności kontrolne, w tym zwłaszcza sposób i metodę pobrania do badania próbek paszy, podważając w efekcie wiarygodność sporządzonego w sprawie protokołu kontroli i w konsekwencji zasadność oparcia rozstrzygnięć organów na uzyskanych tą drogą wynikach badań próbek paszy. Zdaniem skarżących, niewielkie zanieczyszczenie białkiem zwierzęcym zbadanej paszy, możliwość przypadkowego jej zanieczyszczenia oraz okoliczności jednorazowego jej zanieczyszczenia obligowały orzekające organy do zweryfikowania uzyskanych wyników badań próbek paszy i przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawie, zwłaszcza w sytuacji, gdy pojęcie karmienia, którym posługuje się prawodawca europejskie nie obejmuje jednorazowego przypadku i gdy strona powołała się w toku postępowania administracyjnego (w odwołaniu i skardze) na zaistniałe w jej ocenie uchybienia w trakcie czynności kontrolnych (pobranie próbek paszy nie z całej partii paszy lecz z samach karmideł czy zasypników paszy, niewłaściwe bo zaniżone określenie w protokole pobrania próbek z dnia [...] września 2013 r. wielkości kontrolowanej partii paszy i w efekcie pobranie nieadekwatnej ilości próbek, pobranie próbek bez odpowiedniego podzielenia kontrolowanej partii paszy oraz bez odpowiedniego sprzętu i bez zachowania odpowiednich środków ostrożności, brak pouczenia kontrolowanego o jego prawach i obowiązkach przed przystąpieniem do czynności kontrolnych, brak właściwego przeszkolenia pracowników organu w zakresie procedur kontroli oraz metodologii pobierania próbek paszy). Nie podzielając ww. stanowiska skarżących i tym samym wskazując na legalność zaskarżonej decyzji organ powołał się na moc wiążącą ustaleń zawartych w protokole kontroli, na wiarygodność sporządzonego w sprawie protokołu z kontroli, na brak wniesienia przez skarżącą jakichkolwiek zastrzeżeń i uwag do protokołu z kontroli, oraz na brak przewidzenia przez europejskiego ustawodawcę okoliczności wyłączających odpowiedzialność administracyjną podmiotu kontrolowanego i przewidzenie przez niego wymogu zastosowania środków zaradczych w przypadku samego tylko ustalenia wystania w paszy niedozwolonego białka zwierzęcego w ilości średnio na oznaczenie przekraczającej 5 zidentyfikowanych cząstek zwierzęcych.

Ustosunkowując się do powyższych, spornych między stronami kwestii wskazać należy, że postępowanie kontrolne stanowi szczególny rodzaj postępowania, odrębny od właściwego postępowania administracyjnego, w którym w związku z tym nie mają zastosowania w pełnym zakresie reguły ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego. Ulegają one ograniczeniu, a nawet wyłączeniu, zwłaszcza w sytuacji, gdy przepisy szczególne w sposób swoisty regulują nie tylko sam przebieg postępowania kontrolnego, ale również, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, instrumenty prawne, za pomocą których podmiot kontrolowany może zakwestionować ustalenia i przebieg kontroli. Taki charakter ma właśnie art. 19e ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej. I tak w ust. 1 tego artykułu stanowi się, że podmiotowi kontrolowanemu przysługuje, przed podpisaniem protokołu kontroli, prawo zgłoszenia w terminie 7 dni od otrzymania protokołu zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole. Przepis ust. 2 określa zaś, że zastrzeżenia zgłasza się na piśmie w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli. W przypadku uwzględnienia zastrzeżeń wniesionych przez podmiot kontrolowany, kontrolujący dokonuje zmian w protokole kontroli przez opisanie zmiany brzmienia jego poszczególnych fragmentów lub dokonanie skreśleń (ust. 3). Stosownie do treści zawartej w ust. 4, podmiot kontrolowany może odmówić podpisania protokołu kontroli, składając w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania wyjaśnienie przyczyn odmowy podpisania. W myśl natomiast ust. 5 w przypadku zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu kontroli, termin odmowy podpisania protokołu wraz z podaniem jej przyczyn biegnie od dnia doręczenia podmiotowi kontrolowanemu stanowiska kontrolującego wobec zastrzeżeń. Odmowa podpisania protokołu kontroli nie stanowi przeszkody do podpisania go przez kontrolującego i realizacji ustaleń kontroli (ust. 6). Przywołać należy także przepis art. 19f u.i.w., który stanowi, że ustalenia ujęte w protokole kontroli stanowią podstawę do podjęcia dalszych czynności, w tym m.in. dokonania ocen, sporządzenia wniosków, zaleceń pokontrolnych i wydania decyzji.

Z przytoczonych regulacji wynika zdaniem Sądu, że wyniki ustaleń kontroli mogą zostać skutecznie zakwestionowane w określonym czasie oraz że stanowią one podstawę do wydania decyzji w ramach wszczętego i przeprowadzonego w oparciu o nie postępowania administracyjnego. W art. 19f u.i.w. jednoznacznie bowiem określa się charakter i znaczenie ustaleń ujętych w protokole kontroli, natomiast w art. 19e ust. 1 i 2 u.i.w. wyraźnie wskazuje się, że prawo do zgłoszenia, przed podpisaniem protokołu, zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli realizuje się na piśmie w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli. Także realizacja prawa do odmowy podpisania protokołu kontroli wiąże się z koniecznością złożenia wyjaśnień co do przyczyn odmowy w ograniczonym 7-dniowym terminie, z tym, że w przypadku zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu kontroli termin ten biegnie od dnia doręczenia podmiotowi kontrolowanemu stanowiska kontrolującego wobec zastrzeżeń (ust. 4 i ust. 5). Skoro więc przepisy ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej wyraźnie określają procedurę, sposób i termin kwestionowania protokołu kontroli i ustaleń w nich zawartych, to oczywistym jest, że możliwość skutecznego powołania się na zarzuty dotyczące czynności i ustaleń kontrolnych w postępowaniu administracyjnym toczącym się po przeprowadzaniu postępowania kontrolnego wymaga dochowania tej procedury i terminów w niej określonych, która to - jak wykazano powyższej - rządzi się swoistymi i odrębnymi regulacjami w stosunku do tych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a mających pełne zastosowanie dopiero na etapie postępowania administracyjnego. Nie skorzystanie zaś w odpowiednim terminie z instrumentów prawnych składających się na tę procedurę, w tym wypadku z zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli powoduje, że podmiot kontrolowany nie ma już możliwości skutecznego powołania się na nie w toku dalszego pokontrolnego postępowania prowadzonego w danej sprawie. Oczywiście na tym późniejszym etapie procesowym może on podnosić inne zarzuty dotyczące przedmiotu sprawy, z tym że już nie te, które dotyczą ustaleń objętych protokołem kontroli. Powyższa konstatacja znajduje dodatkowe potwierdzenie w samej istocie postępowania kontrolnego, którego immanentną cechą jest szybkość i efektywność, w związku z koniecznością odwrócenia i zapobieżenia niebezpieczeństwa grożącego życiu i zdrowiu ludzi czy zwierząt, czy też innym dobrom chronionym w sposób szczególny, oraz ze względu na obiektywne trudności, czy wręcz niemożność późniejszego ustalenia określonych okoliczności faktycznych. W sprawach, których przedmiotem jest stosowanie środków zaradczych w związku z żywieniem zwierząt gospodarskich paszą nie spełniającą wymagań określonych w przepisach, a więc i zawierającą przetworzone biało zwierzęce takie niebezpieczeństwo ze swej istotny niewątpliwie zachodzi. Osiągnięcie zatem koniecznej, ze wskazanych powodów, szybkości i efektywności postępowania kontrolnego możliwe jest właśnie poprzez określenie procedury i ograniczenie terminu skutecznego kwestionowania ustaleń kontrolnych oraz w szczególności samego przebiegu kontroli (tu pobierania próbek paszy). Z poczynionych uwag wynika zatem, że w przypadku postępowania kontrolnego mamy do czynienia z woli ustawodawcy z zaostrzonym w stosunku do ogólnych reguł postępowania administracyjnego reżimem realizacji określonych gwarancji procesowych podmiotu kontrolowanego, czego przykładem jest właśnie wyraźnie określenie przez ustawodawcę terminu kwestionowania ustaleń zawartych w protokole kontroli, w ramach którego można tylko skutecznie kwestionować ustalenia kontrolne (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 934/14).

Jak wynika z akt niniejszej sprawy w czynnościach kontrolnych w dniu [...] września 2013r. brał udział skarżący M. T. (jako kierownik podmiotu kontrolowanego), który podpisał protokół z kontroli bez zgłoszenia do niego jakichkolwiek zastrzeżeń. Z protokoły wynika jednoznacznie, że jej przyczyną było uprzednie stwierdzenie w paszy pobranej w kurniku K1 niedozwolonego białka zwierzęcego, a przedmiotem pobranie próbki paszy z kurnika K2 w kierunku wykrycia przetworzonego białka zwierzęcego. W protokole tym zawarte zostało pouczenie o prawie do zgłoszenia pisemnych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli (jak też wyjaśnień) na piśmie w terminie 7-dni od dnia otrzymania protokołu kontroli. W sprawie zatem podmiot kontrolujący pouczył skarżących o przysługującym im uprawnieniu do zakwestionowania ustaleń protokołu kontroli w drodze zastrzeżeń oraz o terminie ich wniesienia. Choć w przepisie art. 19a ust. 1 u.i.w. mówi się nie tylko o samym prawie podmiotu kontrolującego do zgłoszenia zastrzeżeń i o terminie ich wniesienia, ale również określa się, że prawo do zgłoszenia zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli przysługuje podmiotowi kontrolującemu "przed podpisaniem protokołu kontroli", a w pouczeniu zawartym w protokole z kontroli z dnia [...] września 2013 r. pominięta została ta ostania kwestia, to jednak nie ulega wątpliwości, że z treści dokonanego pouczenia jednoznacznie wynikało, że skarżącej przysługuje uprawnienie do zgłoszenia pisemnych zastrzeżeń do protokołu kontroli w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Skoro zaś uprawnienie to nie zostało obwarowane – jak czyni to ustawa - okolicznością podpisaniem protokołu, a tylko terminem na wniesienie zastrzeżeń, to tym samym oznacza to, że skarżący mieli w tym czasie wiedzę o prawie do skutecznego wniesienia zastrzeżeń do protokołu, niezależnie od okoliczności podpisania protokołu (tak też wprost wskazano na stornie 19 skargi). Pomimo tego skarżący nie wnieśli jednak zgodnie z treścią pouczenia żadnych zastrzeżeń do protokołu ani w momencie jego podpisania - poprzez M. T., ani też w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu. Zarzuty w stosunku do przeprowadzonych czynności kontrolnych podniesiono dopiero w odwołaniu z dnia [...] października 2013r. od decyzji organu I instancji, wydanej w dniu [...] września 2013 r. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż w tym czasie nie istniała już jakakolwiek możliwość ewentualnego ponowienia pobrania próbek skarmianej w dniu kontroli ([...].09.2013r.) paszy. W tym stanie rzeczy nie można podzielić stanowisko skarżących, że wskazane uchybienie miało jakikolwiek wpływ na niewniesienie zastrzeżeń do protokołu z kontroli. Pouczenie zawarte w protokole z kontroli z dnia [...] września 2013r. informowało bowiem strony o prawie do wniesienia zastrzeżeń do protokołu z kontroli, ograniczając to prawo jedynie ustawowym terminem, a nie jak czyni to ustawa dodatkowo okolicznością nie podpisania protokołu. Było ono zatem korzystniejsze w stosunku do regulacji ustawowej, bo pomimo, że strona (skarżący M. T., jako osoba odpowiedzialna w kontrolowanej jednostce za zakres objęty kontrolą – pkt 8) podpisała protokół, uprawniało ono w dalszym ciągu do wniesienia zastrzeżeń do protokołu kontroli, z czego skarżący wszakże nie skorzystali. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że pomimo braku tożsamości treści pouczenia z treścią przepisu art. 19a ust. 1 u.i.w., skarżący zostali w sprawie pouczeni o przysługującym im uprawnieniu do zakwestionowania ustaleń kontrolnych poprzez wniesienie zastrzeżeń do protokołu kontroli w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli i że tym samym ich gwarancje procesowe przewidziane w art. 19a ust. 1 u.i.w., których istota sprowadza się do prawa podważenia w drodze zastrzeżeń, w odpowiednim terminie ustaleń zawartych w protokole kontroli, zostały w sprawie zachowane.

Wobec opisanego przebiegu oraz charakteru czynności kontrolnych i obecności przy nich skarżącego M. T. (jako osoby odpowiedzialnej za zakres objęty ta kontrolą), niezasadny jest zarzut braku udziału w tej części postępowania także skarżącej K. T. Obowiązujące przepisy nie wymagają obecności przy czynnościach kontrolnych wszystkich osób współprowadzących fermę drobiu. Nie jest nawet konieczna obecność osobista żadnego z nich, o ile zostanie do tego ustanowiona inna osoba. Zgodnie z art. 19c ust. 1 - 3 u.i.w. kontrolę przeprowadza się w obecności kierownika podmiotu kontrolowanego albo osoby przez niego upoważnionej. Kontrolujący dokonuje ustaleń stanu faktycznego na podstawie zebranych w toku kontroli dowodów, którymi są w szczególności dokumenty, oględziny, zeznania świadków, opinie biegłych oraz wyjaśnienia i oświadczenia. Z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2013r. w Fermie Drobiu K., M. T. w T. 40, wynika jednoznacznie, iż skarżący M. T.i udzielał informacji związanych z kontrolą i oświadczył, że jest osoba odpowiedzialną w tej jednostce za zakres objęty kontrolą Podkreślenia wymaga, iż skarżąca nie wskazała jaki wpływ na sposób obrony jej praw w postępowaniu miałaby mieć jej osobista obecność przy pobieraniu próbek paszy (K2).

Wobec zatem tego faktu oraz okoliczności, iż skarżący, jak wynika to z akt sprawy, nie wnieśli w terminie 7 dni w odrębnym piśmie zastrzeżeń do protokołu z kontroli z dnia [...] września 2013 r., należy podzielić stanowisko WLW, że w takiej sytuacji ustalenia i stwierdzenia zawarte w protokole z kontroli z dnia [...] września 2013 r. i stanowiącym jego załącznik protokole pobrania próbek pasz do badań nr [...] (również podpisanym bez zastrzeżeń przez M. T.) odzwierciedlają stan faktyczny sprawy, stanowią wiarygodny dowód okoliczności ustalonych w sprawie i mają moc wiążącą dla organów orzekających. W protokole kontroli w pkt 9 wskazuje się na stan faktyczny wynikający z protokołu pobrania próbki nr [...], w którym to określa się w pkt 17, że sposób pobrania próbek pierwotnych odbył się według rozporządzenia Komisji (WE) nr 152/2009 z dnia 27 stycznia 2009 r. ustanawiającego metody pobierania próbek i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz (Dz.U.UE.L.2009.54.1). Tym samym więc należy stwierdzić, że zastosowana przez wyspecjalizowany organ kontrolujący (upoważnionych pracowników) metoda i sposób pobrania próbek były zgodne z ww. rozporządzeniem, co nie budziło zastrzeżeń skarżącego (obecnego przy czynnościach kontrolnych), a zarzuty strony bezpodstawne zwłaszcza, że są one ogólne i oparte na domniemaniach i wnioskowaniach (np. w zakresie zarzutu nieprawidłowego podziału próbek paszy i nieprawidłowej ilości pobranych próbek, opartych na argumencie niewłaściwego określenia w protokole kontroli wielkości kontrolowanej partii paszy), gołosłowne (np. zarzut o niewielkim przekroczeniu w paszy niesankcjonowanej ilości białka pochodzenia zwierzęcego) oraz że nie wyjaśniają one szczegółów rzekomych nieprawidłowości (np. zarzut dotyczący pobrania próbek bez zachowania środków ostrożności), a przede wszystkim, że termin do ich skutecznego podniesienia minął wraz z upływem terminu 7 dni od dnia otrzymania protokołu, a więc wraz z upływem terminu do wniesienia zastrzeżeń.

Uznając zatem za wiarygodny dowód w postaci protokołu z kontroli z dnia [...] września 2013 r. oraz stwierdzając, że nie został on skutecznie zakwestionowany przez skarżących w terminie przewidzianym przez ustawodawcę w ramach postępowania kontrolnego Sąd uznał, iż dokonane w sprawie ustalenia kontrolne stanowiły zgodną z prawem podstawę do podjęcia dalszych czynności w sprawie, w tym do wydania przez PLW decyzji z dnia [...] września 2013 r. w oparciu o otrzymane w dniu [...] września 2013 r. wyniki badań laboratoryjnych próbek paszy pobranych w kurniku K2 na terenie Fermy Drobiu K. i M. T. w T. w toku czynności kontrolnych w dniu [...] września 2013 r.

Przesądzenie w okolicznościach niniejszej sprawy mocy wiążącej ustaleń kontrolnych oznacza jednocześnie słuszność stanowiska WLW o braku potrzeby przeprowadzenia wszystkich zawnioskowanych przez skarżących dowodów, których celem miało być podważenie przeprowadzonych w sprawie czynności kontrolnych i poczynionych w ich efekcie ustaleń. Ustawowy termin na zakwestionowanie w drodze zastrzeżeń ustaleń kontrolnych upłynął bowiem bezskutecznie w sprawie, a z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w szczególności z protokołu kontroli i protokołu pobrania próbek, nie wynikają żadne wskazywane przez skarżącą nieprawidłowości przy wykonywaniu czynności kontrolnych.

W tym stanie rzeczy wobec bezspornej okoliczności, że uzyskane w sprawie wyniki badań laboratoryjnych próbek paszy pobranych w dniu [...] września 2013 r. potwierdziły obecność przetworzonego białka zwierzęcego w paszy przeznaczonej dla brojlerów z kurnika K2, ujawniając w badanej próbce średnio na oznaczenie ponad 5 cząstek pochodzących ze zwierząt lądowych, zidentyfikowanych jako kości zwierząt lądowych i pióra, należało ocenić, w świetle zarzutów skarżącej, czy poczynione ustalenie odnośnie obecności przetworzonego białka zwierzęcego w zbadanej próbce paszy mogło stanowić podstawę do zastosowania w sprawie środków zaradczych, o których mowa w art. 54 ust. 2 lit. a i b rozporządzenia nr 882/2004. Jak wskazano to na wstępie rozważań prawnych, przepis art. 54 ust. 2 rozporządzenia nr 882/2004 wymienia środki zaradcze pozostające w dyspozycji organu w sytuacji wykrycia niezgodności. Przepis art. 54 ust. 1 tego rozporządzenia określa natomiast wprost, że środki te stosuje się w sytuacji wykrycia niezgodności. Jednocześnie przepis ten nie uzależnia w żaden sposób możliwości ich zastosowania od jakichkolwiek okoliczności związanych z zaistnieniem niezgodności, w tym od przyczyn czy częstotliwości ich wystąpienia. Wynika zatem z tego, że prawodawca unijny powiązał konieczność zastosowanie środków zaradczych wyłącznie z samym faktem zaistnienia niezgodności, nie warunkując tej konieczności żadnymi innymi okolicznościami. Oznacza to, że nawet przypadkowe czy jednorazowe wystąpienia niezgodności nie uwalnia danego podmiotu od odpowiedzialności administracyjnej, o której mowa w art. 54 ust. 2 rozporządzenia nr 882/2004. Skoro więc w przepisach art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego oraz art. 7 ust. 1, 2 rozporządzenia nr 999/2001 i załącznika IV rozdział I lit. b do tego rozporządzenia ustanowiony został zakaz karmienia zwierząt gospodarskich paszami zawierającymi białka pochodzenia zwierzęcego, a obecność tego rodzaju składników została potwierdzona wynikiem badania laboratoryjnego paszy podawanej brojlerom z kurnika K-2, to tym samym nie ulega wątpliwości, że w sprawie zaistniała niezgodność, polegająca na tym, że w przedmiotowym wypadku brojlery z kurnika K-2 były karmione paszą nie odpowiadającą wymaganiom określonym w ww. przepisach. Ta natomiast okoliczność, już sama w sobie, upoważniała organ do zastosowania środków zaradczych, mających na celu wyeliminowanie stwierdzonej nieprawidłowości. Rację ma zatem WLW, że nie było w sprawie potrzeby przeprowadzanie dowodów mających na celu wykazanie okoliczności związanych z zaistnieniem niezgodności, a więc że zanieczyszczenie paszy miało charakter jednorazowy, przypadkowy, czy też że było nieznaczne. Te okoliczności bowiem, jak podkreślono to wcześniej, w żaden sposób nie determinują możliwości zastosowania środków zaradczych wymienionych w art. 54 ust. 2 rozporządzenia nr 882/2004. Bezcelowe było więc przeprowadzanie dowodu z badania próbek paszy pobranych u producenta paszy, czy też z innych miejsc lub partii paszy znajdujących się na fermie skarżącej. Nawet bowiem gdyby wykazano, że wytwórca paszy nie naruszał przepisów, czy też że w innych karmnikach czy silosach na fermie skarżącej pasza nie zawierała niedozwolonego białka zwierzęcego, nie oznaczałoby to, że pasza, która podawana była brojlerom z kurnika K-2 nie zawierała niedozwolonego białka zwierzęcego i nie spowodowałoby to uwolnienia się skarżących od odpowiedzialności oraz nie stanowiłoby podstawy do niezastosowania względem nich środków zaradczych. Istotne, w świetle regulacji art. 54 rozporządzenia nr 882/2004, jest bowiem to, czy niedozwolone białko zwierzęce wystąpiło w paszy w ilości – średnio na oznaczenie – ponad 5 zidentyfikowanych cząstek zwierzęcych. Ten wskazany margines wyczerpuje więc, z woli prawodawcy unijnego, wszelkie przypadkowe czy niewielkie zanieczyszczenia paszy białkiem zwierzęcym (por. art. 7 ust. 4a w zw. z art. 24 rozporządzenia nr 999/2001). Jego zaś przekroczenie jest bezwarunkowo usankcjonowane odpowiedzialnością administracyjną, o której mowa w art. 54 rozporządzenia nr 882/2004 i oznacza, że pasza nie spełnia wymagań określonych w przepisach i że tym samym nie może stanowić pokarmu dla zwierząt gospodarskich, w tym brojlerów kurzych.

Taki rygorystyczny charakter działań właściwych organów w przypadku wykrycia niezgodności wynika z potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa zdrowia ludzkiego, zwierząt i ich dobrostanu, oraz z konieczności wyeliminowania zagrożenia dla pasz i żywności i tym samym stworzenia warunków, w ramach których chronione byłoby ludzkie zdrowie. Skutecznym i efektywnym instrumentem pozwalającym zapewnić te cele i potrzeby jest właśnie przyjęty model odpowiedzialności administracyjnej w przypadku wykrycia niezgodności polegającej na naruszeniu wymogów określonych w przepisach o paszach w zakresie obecność białka zwierzęcego w paszy podawanej zwierzętom gospodarskim. W świetle powyższego całkowicie nieuprawnione jest stanowisko skarżącej, że pojęcie karmienia zwierząt gospodarskich paszą zawierającą niedozwolone białko zwierzęce nie obejmuje jednorazowego przypadku. Taka konstatacja nie znajduje żadnego uzasadnienia w dyspozycji art. 54 rozporządzenia nr 882/2004 i pozostaje w oczywistej sprzeczności z omówionym charakterem odpowiedzialności administracyjnej w przypadku wykrycia niezgodności, stanowiącej przedmiot niniejszej sprawy.

Sąd uznał również za prawidłową, racjonalną i logiczną argumentację WLW, w ramach której organ II instancji wyjaśnił na rozprawie konieczność nałożenia na skarżącą środka zaradczego w postaci zakazu wprowadzania kurcząt do obrotu oraz przyczyn nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Niewiadome pochodzenie wykrytego białka przetworzonego, którym karmione były kurczaki w kurniku K-2 nie pozwalało na zakwalifikowanie kurcząt do kategorii III umożliwiającej ewentualne przeznaczenie ich do skarmiania zwierząt futerkowych, tylko do kategorii I, co automatycznie powodowało konieczność nałożenia zakazu wprowadzania kurcząt do obrotu i nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W sytuacji bowiem, gdy dany materiał czy produkt jest niewiadomego pochodzenia może zaistnieć niebezpieczeństwo, że zawiera on również inne zabronione i szkodliwe substancję i tym bardziej zachodzi niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzi i zwierząt.

Z przepisów art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 999/2001 ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych pasażowalnych gąbczastych encefalopatii wynika wprost zakaz karmienia zwierząt hodowlanych niebędących mięsożernymi zwierzętami futerkowymi (w tym przypadku świń) białkami pochodzenia zwierzęcego. Obecność tego rodzaju składników w paszy podawanej zwierzętom hodowlanym oznacza, że pasza nie odpowiada wymaganiom określonym w powołanych przepisach, a w konsekwencji zwierzęta nią karmione nie spełniają wymogu z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego i w myśl tego przepisu nie mogą być wprowadzane na rynek (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2013r. sygn. akt II SA/Bk 81/13 Lex nr 1326967).

Niezależnie od powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi i argumentów podnoszonych w replice na odpowiedź organu na skargę podkreślić przyjdzie, iż w niniejszym postępowaniu nie było rolą organów Inspekcji Weterynaryjnej, ani też sądu administracyjnego ocena zasadności, celowości wprowadzenia przez prawodawcę unijnego zakazu karmienia zwierząt gospodarskich z wyjątkiem zwierząt futerkowych paszami zawierającymi białka pochodzenia zwierzęcego. Organy Inspekcji Weterynaryjnej powołane zostały na mocy przepisów unijnych oraz prawa krajowego w zakresie higieny i urzędowej kontroli pasz oraz dodatków stosowanych w żywieniu zwierząt i nadzoru w tym zakresie, a sądy administracyjne wyłącznie do kontroli zgodności z przepisami prawa działań i rozstrzygnięć tych organów.

Odnosząc się natomiast do zarzutu pozbawienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, podkreślić należy, że choć sformułowana w art. 10 § 1 K.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym konstytuuje w stosunku do organu dwa obowiązki prawne, tj. obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do całokształtu zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, to jednak zgodnie z art. 10 § 2 K.p.a. od obowiązków tych organ może w konkretnej sprawie odstąpić w sytuacji, gdy załatwienie spawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę. W tych też sytuacjach, gdy zachodzą podstawy do wyłączenia, o których mowa w art. 10 § 2 K.p.a., nie dochodzi do naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. W ocenie Sądu takie podstawy zaistniały w przedmiotowej sprawie, o czym świadczy chociażby podkreślane przez organy inspekcji weterynaryjnej niewiadome pochodzenie wykrytego w paszy, która karmione były zwierzęta gospodarskie białka przetworzonego i związane z tym, niemożliwe w chwili orzekania przez organy do jednoznacznej oceny, zagrożenia dla zdrowia, czy nawet życia ludzi.

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty skargi są niezasadne Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.