Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 876/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1, art. 146, art. 147, art. 148, art. 149, 150
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędziowie: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), Protokolant: Asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, w którym SKO decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 stycznia 2013 r. i przyznającej dodatek mieszkaniowy na okres od 1 lutego 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej: Kolegium) po rozpatrzeniu wniosku Z. R. (dalej: skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której, postanowieniem Kolegium z dnia [...] sierpnia 2014 r. ([...]) odmówiono wznowienia postępowania, w którym Kolegium - decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. ([...]), odmówiło stwierdzenia nieważność - wydanej z upoważnienia Prezydenta W. - decyzji Administratora w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] lipca 2013 r. (nr [...]), odmawiającej przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego na okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 stycznia 2013 r. (pkt 1 rozstrzygnięcia) i przyznającej dodatek mieszkaniowy na okres od dnia 1 lutego 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r., w kwocie 302,08 zł miesięcznie (pkt 2 rozstrzygnięcia), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium przedstawiło następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Podaniem z dnia 21 lipca 2014 r. skarżący zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. "O wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 i § 2 k.p.a. Gdyż dowody okazały się fałszywe, zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez Sąd, a popełnione przestępstwo jest oczywiste i wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzkiego." Wniosek skarżącego dotyczył czterech rozstrzygnięć Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W dalszej części wniosku zawarł żądanie stwierdzenia nieważności wskazanych orzeczeń Kolegium oraz wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji [...], z dnia [...] grudnia 2013 r.- stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2012 r. (nr [...]) ze względu na "nieodwracalne skutki prawne". Jako podstawę prawną wniosku jego autor wskazał art. 145 § 1 i § 2 k.p.a.

Przeanalizowawszy treść podania skarżącego Kolegium nie było w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy intencją skarżącego było złożenie wniosku o wznowienie postępowania we wskazywanych w nagłówku sprawach, czy stwierdzenie nieważności w tych sprawach oraz tego, czy podanie z dnia 21 lipca 2014 r. należy traktować również jako wniosek o rozpatrzenie podań z dni 18 i 27 listopada 2013 r., o zmianę decyzji w trybie art. 154 i 155 k.p.a. (o czym była mowa w uzasadnieniu podania).

Pismem z dnia 28 lipca 2014 r. Kolegium wezwało więc skarżącego do wyjaśnienia:

- czy podanie z dnia 21 lipca 2014 r. jest wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawach o sygnaturach [...],[...],[...],[...], czy wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. orzeczeń;

- jeżeli podanie z dnia 21 lipca jest wnioskiem o wznowienie postępowania, należy wskazać, w oparciu o którą z przesłanek wymienioną w art. 145 § 1 k.p.a., w szczególności czy chodzi o przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 1 i 7 k.p.a., jak na to wskazuje tytuł żądania;

- jeżeli tak, to należy wskazać, które z dowodów we wskazywanych sprawach okazały się fałszywe, jakie zagadnienie wstępne zostało zdaniem wnioskodawcy, rozstrzygnięte przez sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu orzeczeń Kolegium;

- kiedy i w jakich okolicznościach dowiedział się o istniejących - jego zdaniem - podstawach wznowienia postępowania.

- czy podanie z dnia 21 lipca 2014 r. jest również wnioskiem o rozpatrzenie przez Kolegium - zwróconych Prezydentowi W. - podań z dni 18 i 27 listopada 2013 r. o zmianę w trybie art. 154 i 155 k.p.a., wskazanych w podaniu decyzji MOPS.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 1 sierpnia 2014 r. podał "Na wezwanie z dnia 28 lipca 2014 r. nr [...] pismem z dnia 21 lipca 2014 r. wniosłem O wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 i § 2 kpa. Gdyż dowody okazały się fałszywe, zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez sąd a popełnione przestępstwo jest oczywiste i wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzkiego. W piśmie domagam się! 1) Stwierdzenia nieważności doręczonych mi orzeczeń Kolegium z dnia [...] grudnia 2013 r. w związku z obrazą art. 138 i 156 § 1 punkt 2 kpa i rażącym naruszeniem prawa. 2) Wnoszę o wstrzymanie wykonania decyzji [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta W. - Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Działu Świadczeń z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], którą przyznano mi dodatek mieszkaniowy wstecz od dnia 1 grudnia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2009 r. w kwocie 233,18 zł ze względu, iż w sprawie zachodzą nieodwracalne skutki prawne!" Wyjaśnił: "Iż nie znam przesłanek które umożliwiłyby kolegium wznowienie postępowania. Wyjaśniam, że podanie nie musi być uzasadnione przez skarżącego, z podania musi wynikać jedynie, iż strona jest niezadowolona z rozstrzygnięcia i wskazać, czego się domaga."

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wznowienia postępowania, w którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. ([...]), odmówiło stwierdzenia nieważności wydanej z upoważnienia Prezydenta W. decyzji Administratora w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] lipca 2013 r. (nr [...]), odmawiającej przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego na okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 stycznia 2013 r. (pkt 1 rozstrzygnięcia) i przyznającej dodatek mieszkaniowy na okres od dnia 1 lutego 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r., w kwocie 302,08 zł miesięcznie (pkt 2 rozstrzygnięcia). W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że skarżący pomimo wezwania nie podał przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz nie podał okoliczności wskazujących na zachowanie terminu do złożenia wniosku, co uniemożliwiło przyjąć Kolegium, że wniosek został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu. Należało zatem uznać, że wznowienie postępowania w danej sprawie było niedopuszczalne.

Podaniem z dnia 3 września 2014 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że "Wznowienia postępowania domagam się głównie (art. 145 § 2 kpa) bowiem wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia mojego, jakie wywołały zaskarżone orzeczenia z dnia 10 grudnia 2013 r. sam fakt, iż istnieje zagrożenie dla życia i zdrowia mojego jest okolicznością, która upoważnia do wznowienia postępowania. Datą takiej okoliczności jest w tym wypadku za każdym razem data złożenia wniosku. Takie zagrożenie jest oczywiste".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując zaskarżone postanowienie wskazało, że stosownie do art. 149 § 1 i § 2 k.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi następnie podstawę do przeprowadzenia wznowionego postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Jednak przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, w postępowaniu wstępnym, właściwy organ jest zobowiązany ustalić, czy wznowienie postępowania w danej sprawie jest dopuszczalne. W przypadku stwierdzenia, że zaistniała którakolwiek z przesłanek negatywnych dopuszczalności wznowienia postępowania, właściwy organ wydaje, na podstawie art. 149 § 3 wyżej powołanej ustawy, postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.

Przesłankami negatywnymi dopuszczalności wznowienia postępowania są: upływ terminu przedawnienia określonego przepisem art. 148 k.p.a., brak przedmiotu postępowania oraz złożenie wniosku o wznowienie postępowania przez osobę niebędącą stroną tego postępowania.

Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Warunkiem skuteczności czynności prawnej - wniesienia podania o wznowienie postępowania - jest zachowanie terminu do jej dokonania. Podkreślić w tym miejscu jednocześnie należy, że to strona musi wskazać dowody potwierdzające datę dowiedzenia się przez nią o istnieniu podstawy do wznowienia postępowania. Strona musi udowodnić (a nie tylko uprawdopodobnić) kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło w terminie określonym w przepisie art. 148 k.p.a. Strona występująca z wnioskiem o wznowienie postępowania powinna zatem zadbać o wykazanie kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z kolei, jak zważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 maja 2008 r., (II OSK 510/07), "organ musi dokonać weryfikacji twierdzeń strony i przedłożonych przez nią dowodów w kontekście całokształtu materiału dowodowego i swoje stanowisko należycie uzasadnić".

W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, że skarżący wezwany przez Kolegium pismem z dnia 28 lipca 2014 r. ([...]) do wyjaśnienia kiedy i w jakich okolicznościach dowiedział się o podstawach wznowienia postępowania, nie podał okoliczności, które dowodziłyby zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Z kolei w analizowanym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśnił, że "datą tej okoliczności jest w tym wypadku za każdym razem data złożenia wniosku". Mając na uwadze, że w art. 148 § 1 k.p.a. jest mowa o biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a więc o dacie powzięcia przez nią wiadomości o jej istnieniu, bezzasadnym jest wskazywanie przez skarżącego jako daty dowiedzenia się o przesłankach wznowienia postępowania - dnia złożenia wniosku w tej sprawie. Stwierdzić zatem należy, że wnioskodawca nie wyjaśnił, kiedy dowiedział się o ewentualnych okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania. Już tylko z tej przyczyny niedopuszczalnym jest wznowienia postępowania w sprawie, w której zapadła opisana we wstępie decyzja Kolegium.

Dalej Kolegium zważyło, że skarżący - pomimo wezwania przez Kolegium - nie uzupełnił wniosku z dnia 21 lipca 2014 r. o wskazanie okoliczności mających stanowić podstawę wznowienia postępowania. Wyjaśnić należy, że wnosząc o wznowienie postępowania strona zobowiązana jest jednoznacznie wskazać, w oparciu o którą z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. wnosi o wznowienie postępowania, a także winna przedłożyć dowody potwierdzające wskazywane przesłanki. Istotnym bowiem jest, że niewystarczającym jest powoływanie się przez wnioskodawcę jedynie na treść art. 145 § 1 k.p.a., jako przesłankę wznowienia postępowania, bez przytoczenia konkretnych okoliczności i bez przedłożenia stosownych dokumentów w sprawie, które to potwierdzają wystąpienie wskazywanych przez stronę okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lipca 2011 r., (II OSK 2598/10), .jeżeli strona występując z żądaniem wznowienia postępowania nie wskazuje przesłanek wznowienia postępowania, czy to poprzestając jedynie na wskazaniu przepisów k.p.a., czy też w ogóle nie uzasadniając wniosku, czy też wreszcie uzasadniając wniosek w sposób, który nawet bez głębszej analizy prowadzi do wniosku, że argumenty tam wskazane nie stanowią przesłanek wznowienia postępowania, to właściwy do wznowienia postępowania organ administracji powinien w drodze decyzji (a od 11 kwietnia 2011 r. postanowienia) odmówić wznowienia postępowania, przyjmując, że istnieją formalne przeszkody do oceny wniosku w postępowaniu nadzwyczajnym. Czym innym jest bowiem stwierdzenie, że określone argumenty, czy też zarzuty, mogą stanowić podstawę wznowienia, ale w danej sprawie taką przesłanką nie są (ocena merytoryczna), a czym innym ocena, że przesłanki wznowienia postępowania w ogóle nie zostały wskazane (przeszkoda formalna)".

Kolegium ponadto wyjaśnia, że brak jest jakichkolwiek postaw do stosowania w rozpatrywanej sprawie wskazywanego przez skarżącego art. 145 § 2 k.p.a., zgodnie z którym z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.

Po pierwsze, wnioskując o wznowienie postępowania skarżący nie powoływał przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Po drugie, przepis ten - wbrew wykładni dokonywanej przez wnioskodawcę - nie obliguje organu administracyjnego do wznowienia postępowania "jeżeli wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego". Co do zasady sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Przepis art. 145 § 2 k.p.a. stanowi wyjątek od tej zasady. Zgodnie z tym przepisem istnieje możliwość wznowienia postępowania, jeszcze przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu, jeżeli jest ono oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Do zastosowania tego przepisu konieczne jest łączne wystąpienie obu przesłanek, tj. oczywistość fałszu oraz niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody (por. wyrok NSA z dnia 6 września 1999 r., IV SA 925/97, LEX nr 48239, wyrok NSA z dnia 18 lipca 2013 r" II OSK 678/12, LEX nr 1374799).

Jeśli zaś chodzi o przekonanie skarżącego, że "Odmowa wznowienia postępowania może być podjęta jedynie z przesłanek określonych w art. 145 § 1 i § 2 kpa", Kolegium zwróciło uwagę, że "Podstawą odmowy wznowienia postępowania nie może być merytoryczna ocena przesłanek wznowienia postępowania, bowiem taka ocena może być dokonana dopiero na etapie postępowania właściwego i decyzji wydanej po wznowieniu postępowania" (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 lutego 2014 r" II SA/Ol 1143/13, LEX nr 1429648). Dodać jeszcze można, że "Organ, prowadząc postępowanie na wniosek strony, związany jest podstawami wznowieniowymi zawartymi we wniosku i nie może odnosić się do innych podstaw niewskazanych przez stronę" (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r" II OSK 1999/12, LEX nr 1452837).

Mając na względzie wyżej powiedziane Kolegium nie znalazło żadnych postaw prawnych ani faktycznych do uznania, że postanowienie odmawiające wznowienia postępowania jest nieprawidłowe. To z kolei obligowało Kolegium do utrzymania go w mocy.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skardze - m. in. na opisane postanowienie Kolegium – skarżący stwierdził:

"Domagam się:

a. Uchylenia wydanych w sprawie orzeczeń i wznowienia postępowania.

b. Zwolnienia mnie z kosztów sądowych w całości ze względu na ciężką sytuację materialną brak pracy dochodów, pomocy z MOPS i do osób trzecich oraz, że w sprawie Gmina wszczęła postępowanie sądowe przeciwko mnie o zapłatę należności czynszowych - [...] oraz [...].

c. Domagam się zawieszenia postępowania sądowo administracyjnego w sprawie na podstawie art. 56 w związku z art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. gdyż przed wniesieniem skargi do sądu wszcząłem postępowanie administracyjne o wznowienie postępowania w sprawie o wstrzymaniu dodatku mieszkaniowego zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] września 2014 r. nr [...].

Wznowienia postępowania domagam się w głównej mierze w trybie art. 145 § 2 kpa, gdyż wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia zagrożenia dla życia i zdrowia mojego wywołanego wydanymi w sprawie decyzjami Organów Administracyjnych, na których treść zdaniem skarżącego miało także wpływ dokonane przestępstwo, które nie może jednak być zakończone wyrokiem, bowiem czyn ten nie podlega weryfikacji sądów karnych czy prokuratury".

W uzasadnieniu skargi - której treść w większości pozostaje w luźnym związku z przedmiotem zaskarżenia – skarżący wskazał, że: "Teza ma, iż organ administracyjny jest władny wznowić postępowanie nawet, gdy strona nie wskaże dostatecznych przesłanek a będących wiadomymi organowi jest poparta art. 128 k.p.a., w związku z art. 148 § 1 k.p.a., bowiem odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia a skargę o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji, który wydał decyzję w pierwszej instancji i to na nim spoczywa wyjaśnienie wszystkich kwestii formalnych nie podniesionych przez skarżącego".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej, w skrócie, "p.p.s.a.").

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdego rozstrzygnięcia, względem którego stwierdzone zostanie co najmniej jedno z naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, jeśli okaże się, że skontrolowany akt administracyjny odpowiada prawu, sąd jest zobowiązany skargę oddalić, stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy podkreślić, że kwestionowane rozstrzygnięcie wydane zostało w trybie postępowania wznowieniowego, uregulowanego w art. 145 - 152 k.p.a., co było realizacją woli strony.

Zakres żądania skarżącego wyartykułowany w jego wniosku inicjującym niniejsze postępowanie nie budzi wątpliwości. Skarżący jasno bowiem wskazał, że wnosi o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z [...] grudnia 2013 r. w której Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważność - wydanej z upoważnienia Prezydenta W. - decyzji Administratora w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] lipca 2013 r. (Nr [...]), odmawiającej przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego na okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 stycznia 2013 r. (pkt 1 rozstrzygnięcia) i przyznającej dodatek mieszkaniowy na okres od dnia 1 lutego 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r., w kwocie 302,08 zł miesięcznie (pkt 2 rozstrzygnięcia). Stwierdzając zatem, że wolą skarżącego nie wywołującą żadnych wątpliwości było żądanie wszczęcia postępowania wznowieniowego należało dokonać następnie oceny podstaw tego wniosku w kontekście ustawowych przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, zawartych w art. 145 §1, art. 145a § 1 oraz art. 145b § 1 k.p.a.

W myśl art. 145 § 1 w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Zgodnie z art. 145a §1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

Ponadto stosownie do treści art. 145b § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie sądu stwierdzające naruszenie zasady równego traktowania, zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. Nr 254, poz. 1700), jeżeli naruszenie tej zasady miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną.

Przywołane przepisy wyznaczają zamknięty katalog przesłanek, na podstawie których strona może żądać wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją. Takie ukształtowanie instytucji wznowienia postępowania związane jest z jej szczególnym, nadzwyczajnych charakterem. Wznowienie postępowania jest bowiem odstępstwem od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., która chroni stosunki prawne ustalone na podstawie ostatecznych rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Z tego też względu wzruszenie decyzji ostatecznej może mieć miejsce jedynie w przypadkach ściśle określonych w przepisach prawa - bez możliwości korzystania z wykładni rozszerzającej przy interpretacji tych przepisów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 1019/12).

W świetle przywołanych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego należy stwierdzić, że same wskazanie na art. 145 § 1 k.p.a. jako przesłanki do wzruszenia postępowania zakończonego wydaniem decyzji nie stanowi spełnienia tej przesłanki.

Jak już powyższej wskazano, postępowanie wznowieniowe jest szczególnym trybem procedowania i może zostać skutecznie zainicjowane wyłącznie na podstawie ściśle określonych w ustawie przesłanek. Powołane natomiast przez stronę okoliczności do takich przesłanek nie należą.

Przepis art. 149 § 3 k.p.a. przewiduje, że odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Czynności organu zostały na wstępnym etapie postępowania ściśle ograniczone i sprowadzają się tylko i wyłącznie do zbadania zachowania terminu oraz dopuszczalności wniesionego podania o wznowienie a nie jego zasadności. Wyłącznie zatem stwierdzenie niedopuszczalności wznowienia postępowania będzie upoważniało organ do wydania postanowienia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Kluczowym więc na tym etapie postępowania będzie wyjaśnienie kiedy rzeczona niedopuszczalność może nastąpić.

W zależności od okoliczności danej sprawy niedopuszczalność wznowienia postępowania administracyjnego może mieć charakter podmiotowy bądź przedmiotowy.

Do pierwszej kategorii należy więc zaliczyć takie sytuacje, z których w sposób oczywisty wynika, że z żądaniem występuje podmiot nie będący stroną w sprawie. Natomiast niedopuszczalność przedmiotowa powstaje wówczas, gdy żądaniem wznowienia objęte jest postępowanie niezakończone wydaniem decyzji ostatecznej, czy też gdy strona nie wskazuje ustawowych podstaw wznowienia postępowania zawartych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1835/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 739/13).

Wbrew stanowisku skarżącego, w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie należało orzec o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego bowiem skarżący nie udowodnił, że wskazana przez niego przesłanka zaistniała, co wykluczało dalsze procedowanie organu w zakresie jej zasadności. Pozbawionym podstaw prawnych byłoby więc najpierw wznowienie postępowania administracyjnego a następnie dopiero odniesienie się do kwestii formalnych, które wprost wynikały z wniosku skarżącego.

Mając zatem na uwadze, że wniesiona skarga okazała się nieuzasadniona, zaś zakwestionowane postanowienie odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. zobowiązany był do oddalenia skargi.