Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1868/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6
journal: Dz.U. 1961 nr 18 poz 94
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości - t.j.
article: art. 136 ust. 3,  art. 137,  art. 216,  art. 229a
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 145a
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Minister Infrastruktury po rozpoznaniu odwołania A. P. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty L. nr [...] z dnia [...] maja 2005 r., odmawiającą zwrotu nieruchomości położonej w W. w rejonie ulic [...] i [...], oznaczonej jako dawna działka nr [...] (obecnie działki nr [...], [...], [...] i [...]

z obrębu [...]) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan sprawy:

Aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1974 r. Rep. A Nr [...] A. M. zbyła na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w J., oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18,

poz. 94 z poźn. zm.) z przeznaczeniem pod budowę [...].

Pismem z dnia 5 marca 2001 r. A. M., wystąpiła o zwrot nieruchomości położonej w J., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r., sygn. akt: [...] Sąd Rejonowy W. stwierdził nabycie spadku po zmarłej w dniu [...] lutego 2003 r. A. M. przez A. P. w całości.

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2005 r., Starosta L. odmówił zwrotu nieruchomości położonej w W. w rejonie ulic [...] i [...], oznaczonej jako dawna działka nr [...] (obecnie działki nr [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...]).

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty L. nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. Skarga złożona na powyższą decyzję została oddalona wyrokiem z dnia 13 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1642/07 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Pismem z dnia 15 kwietnia 2008 r. A. P. wystąpiła na podstawie

art. 145a kpa z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. W w/w wniosku strona powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt K 6/05

(Dz. U. z 2008 r. Nr 59, poz. 369).

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., Wojewoda [...] wznowił postępowanie w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...]

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., Wojewoda [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty L. nr [...] z dnia

[...] maja 2005r.

Pismem z dnia 2 marca 2011 r. A. P. wniosła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...].

Po rozpatrzeniu odwołania organ stwierdził, że wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną uzależnione jest od tego, czy wniosek spełnia wymogi formalne. W przedmiotowej sprawie, skarżąca jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania wskazała art. 145a kpa, opierając swoje stanowisko o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt K 6/05, na mocy którego orzeczono o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisów art. 136 ust. 6, części art. 137 ust. 2 i art. 229a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) oraz art. 15 ustawy z dnia

28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492). W postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] maja 2005 r.,

nr [...] odmawiającą zwrotu nieruchomości położonej w W. w rejonie ulic [...] i [...], oznaczonej jako dawna działka nr [...] podstawę do orzekania stanowił art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741), na podstawie których odmówiono zwrotu całej wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na to, że działka została trwale zainwestowana zgodnie z celem wywłaszczenia i nie stała się zbędna. Odmowa zwrotu przedmiotowej nieruchomości nie była natomiast oparta na żadnych z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, których niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt K 6/05.

Skoro zatem przepisy zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny nie miały zastosowania w niniejszej sprawie, organ stwierdził, że przesłanka wznowienia określona w art. 145a § 1 Kpa nie wystąpiła i w związku z tym brak jest podstaw do uchylenia decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty L. nr [...] z dnia [...] maja 2005r.

Skargę na powyższą decyzję złożyła A. P. zarzucając jej naruszenie art. 145 a kpa w zw. z art. 137 ust 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie przepis art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowił podstawy odmowy zwrotu nieruchomości, a co za tym idzie pomimo wydania w dniu 3 kwietnia 2008 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego

w sprawie o sygn. akt K 6/05 nie została spełniona przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145a § 1 kpa. Z wyżej podanych powodów zarzucono również naruszenie art. 7, 77 §1 i 80 kpa poprzez odmowę merytorycznego rozpoznania sprawy przejawiającą się w zaniechaniu zabrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a na tej podstawie dokładnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów

art. 136 ust. 3 w zw. z art.137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że sporna nieruchomość nie jest zbędna na cel będący podstawą jej wywłaszczenia. W konkluzji skargi A. P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, a właśnie w takim zakresie, na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Podstawową kwestią wymagającą podkreślenia jest to, że zaskarżona decyzja

i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadły w warunkach postępowania wznowieniowego, zatem postępowania nadzwyczajnego. We wniosku

o wznowienie postępowania, skarżąca żądała wznowienia postępowania zakończonego decyzją wydaną w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - ostateczną i prawomocną, po tym jak orzekł w jej przedmiocie sąd administracyjny. Jako postawę wznowieniową wskazano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia

18 kwietnia 2006r., wydany w sprawie o sygn. akt K 6/05. Jak stanowi przepis art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 2).

W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W niniejszej sprawie Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia

[...] kwietnia 2006 r. nr [...]. Wskazać należy, że stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 p.p.s.a. i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 k.p.a. Według art. 151 § 1 k.p.a. brak przyczyn wznowienia powoduje wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy zasadnie organy uznały, wskazana we wniosku o wznowienie postępowania przyczyna żądania wznowienia faktycznie nie istnieje.

Postępowanie administracyjne, które było przedmiotem wniosku o wznowienie zostało zakończone decyzją wydaną na podstawie art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami .

Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisów:

– art. 136 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) - zwanej dalej "u.g.n.", który stanowił, że przepisów ust. 1-5 nie stosuje się w przypadku wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego;

– części art. 137 ust. 2 u.g.n., który stanowił, że jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot;

– art. 229 a u.g.n., który stanowił, że przepis art. 229 stosuje się, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia

oraz art. 15 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 ze zm.).

Jak wynika z akt sprawy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. utrzymała w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] maja 2006 r., która w swej sentencji powoływała się na przepisy art. 136 ust. 3, art. 137, art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomości został w sentencji w/w decyzji powołany w sposób ogólny, bez wskazania konkretnego ustępu, w oparciu o który organ orzekał, to jednak treść uzasadnienia decyzji zapadłych w toku postępowania rozpoznawczego wskazuje, że podstawą odmowy zwrotu działki nr [...] były ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, że cel wywłaszczenia został w tym przypadku zrealizowany. Podstawą do zawarcia umowy notarialnej z dnia [...] czerwca 1974 r. Rep. A nr [...] w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, mocą której A. M. sprzedała Skarbowi Państwa działkę o nr [...] o powierzchni [...] ha, położoną we wsi i gminnie J. w celu budowy [...], była decyzja nr [...] Wydziału Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej W. z [...] grudnia 1973 r. o lokalizacji [...]. Z ustaleń zaś Wojewody [...] zawartych w decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. wynikało, że odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości została orzeczona w związku z tym, że na wywłaszczonej nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia jakim była lokalizacja [...] wraz z obowiązująca strefą ochronną dla I i II etapu do roku 2000. Z tego zatem powodu uznano, że działka nie podlega zwrotowi.

Należy zatem uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Formalną bowiem podstawą do żądania wznowienia postępowania w tej sprawie, był fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku, który stwierdzał niezgodność z Konstytucją powołanych wyżej przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami a przepisy te nie stanowiły, co słusznie organ podniósł, podstawy do orzekania w postępowaniu rozpoznawczym o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości.

Fakt, że cel wywłaszczenia został zrealizowany skutkuje uznaniem, że nieruchomość w całości nie stała się zbędną na cel wywłaszczenia a to prowadzi do wniosku, że w tej części rozstrzygnięcia organ nie orzekał na podstawie art. 137 ust. 2 powołanej ustawy. Natomiast kwestia, czy istotnie wystąpiły przesłanki do odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości pozostawała, w tym postępowaniu, poza kontrolą organów a także i Sądu. Okoliczność ta była badana w toku postępowania rozpoznawczego w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1642/07, ewentualnie mogła być podniesiona w skardze kasacyjnej wniesionej od w/w wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Reasumując, wniosek skarżącej o wznowienie postępowania w trybie art. 145a k.p.a. nie mógł zostać uwzględniony.

Mając na uwadze powyższą argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).