Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 132/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 3 pkt 6
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.) Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia r nr w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez K. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia 19 stycznia 2009 r. Nr 1 wydane z powołaniem się na przepis art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2007r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia 17 listopada 2008 r. Nr 2/2008 w sprawie uznania K.a S. winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

W uzasadnieniu orzeczenia pierwszo-instancyjnego organ wskazał, że K. S. został obwiniony o naruszenie dyscypliny służbowej polegające na tym, że w dniu 15 stycznia 2008 roku o godz. 14.51, będąc w służbie, naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że wbrew obowiązkowi zachowania trzeźwości spożywał alkohol w czasie służby i wykonywał obowiązki służbowe , znajdując się w stanie po użyciu alkoholu / 0,61 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu/ tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r. nr 43, poz. 277 ze zm.)(zwaną dalej ustawą o Policji) w zw. z art. 70 § 2 kodeksu wykroczeń. Organ pierwszej instancji ustalił, że w dniu 15 stycznia 2008 roku o godz. 14.30 Komendant Powiatowy Policji w Z., w związku z otrzymaną informacją, że kom. K. S. może wykonywać obowiązki służbowe znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, polecił przeprowadzić kontrolne badanie trzeźwości policjanta. Badania alkosensorem zostało przeprowadzone o godz. 14.51 przez kierownika Referatu Ruchu Drogowego nadkom. J. B., w obecności I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w Z. mł. insp. A. B.. i wskazało u badanego 0,62 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. W trakcie badania kom. K. S. oświadczył do protokołu, że spożywał alkohol w czasie służby ze swoim informatorem, który zgodził się przekazać informację tylko pod warunkiem, że policjant postawi i wypije alkohol razem z nim. W związku z zaistniałą sytuacją przełożony dyscyplinarny funkcjonariusza – Komendant Powiatowy Policji w Z. mł. insp. H. S. w dniu 16 stycznia 2008 roku wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko kom. K. S. W toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego ustalono, że policjant pełnił służbę w dniu 15 stycznia 2008 roku od godz. 7.30. Jak wyjaśnił przesłuchany w charakterze obwinionego kom. K. S., koło południa udał się do centrum Z. w celu wykonania czynności służbowych związanych ze zwalczeniem przestępczości gospodarczej. W pewnym momencie został zaczepiony przez znanego mu z widzenia mężczyznę, którego imienia i nazwiska oraz miejsca zamieszkania nie zna. Mężczyzna stwierdził, że jeśli kom. S. postawi mu i wypije z nim alkohol , to przekaże mu "istotną informację". Policjant wyraził zgodę na propozycję. Wypił z mężczyzną wódkę, lecz nie pamięta, jaki rodzaj i w jakiej ilości. Po spożyciu alkoholu mężczyzna przekazał informację, że jedna z mieszkanek Z. wyłudza kredyty, dodając, że sprawa może być rozwojowa. Obwiniony wyjaśnił, że przebywał z mężczyzną około jednej godziny i jego zamiarem nie był powrót do komendy. Jednak kiedy otrzymał telefon od dyżurnego jednostki na swój telefon komórkowy, że ma się

zgłosić do Zastępcy Komendanta, wrócił do komendy. Odmienną wersję tej części dnia przedstawili przesłuchani w sprawie świadkowie: K.

S. i Z. J. - funkcjonariusze Zespołu do walki z Przestępczością

Gospodarczą , siedzący z obwinionym w jednym pokoju służbowym. Policjanci zeznali, że kom. S. tego dnia kilkakrotnie opuszczał pokój służbowy i gdzieś wychodził. Sierż. sztab. S. pełnił tego dnia dyżur operacyjny. Zeznał, że ok. godz. 13.30 dyżurny komendy powiadomił go, że w recepcji znajduje się kobieta, która przyszła zgłosić zaginięcie męża. Policjant zszedł po nią i wróciwszy do pokoju rozpoczął jej rozpytywanie. W tym czasie w pokoju przebywał także kom. S.. Potwierdził to także mł. asp. J. zeznając, że kom. S. na pewno przebywał przed godziną 14-tą w pokoju służbowym, przysłuchując się ustaleniom, jakie zapadały w sprawie zaginionego mężczyzny. W książce przebiegu służby na Stanowisku Kierowania Komendy Powiatowej Policji w Z. widnieje zapis z dnia 15 stycznia 2008 roku z godz. 14.15, z którego wynika ,że G. K.

zgłosiła zaginięcie męża P. K . Dalej organ wskazał, że w dniu 16 stycznia 2008 roku komisarz S. sporządził meldunek informacyjny, w którym zamieścił informację przekazaną mu przez mężczyznę, z którym dzień wcześniej spożywał alkohol. Jak ustalono w postępowaniu dyscyplinarnym, informacja ta nie potwierdziła się. W dniu 17 stycznia 2008 roku obwiniony ustanowił obrońcę: nadkom. S M. . W dniu 24 stycznia 2008 roku dokonano rozliczenia kom. S. za popełnione wykroczenie z art. 70 § 2 kodeksu wykroczeń tj. wykonywanie czynności służbowych w stanie po użyciu alkoholu. Kom. S. pouczony o prawie odmowy przyjęcia mandatu karnego z prawa tego nie skorzystał, przyjmując mandat w wysokości 50 złotych . W dniu 15 kwietnia 2008 roku przesłuchano obwinionego , który przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów, dodając, że żałuje tego co zrobił i jest świadomy, że złamał przepisy. Wyjaśnił, że jest osobą uzależnioną od alkoholu. Przesłuchani w charakterze świadka: mł. insp. A. B. i nadkom. J. B. zeznali, że przeprowadzając badanie trzeźwości u obwinionego w dniu 15 stycznia 2008 roku wyraźnie czuli od niego woń alkoholu, a on sam potwierdził ten fakt do protokołu, przyznając, że spożywał alkohol z informatorem, w czasie służby. Obwiniony złożył wniosek dowodowy o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego poprzez dołączenie: opinii służbowej za okres poprzedzający popełnienie przewinienia dyscyplinarnego, informacji o uzyskanych wyróżnieniach i nagrodach od czasu powstania i kierowania Zespołem do walki z Przestępczością Gospodarczą, uzupełnienie przesłuchania o zeznania Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w Z. oraz przesłuchania osoby informującej o wykonywaniu przez niego czynności w stanie nietrzeźwym. Powyższe wnioski zostały uwzględnione z wyjątkiem ostatniego. Postanowieniem z dnia 3 września 2008 roku rzecznik dyscyplinarny odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego w postaci przesłuchania osoby informującej o wykonywaniu przez obwinionego czynności służbowych w stanie nietrzeźwym z uwagi na fakt, że dowodu nie można było przeprowadzić. Powyższe postanowienie zostało utrzymane mocy przez Komendanta Powiatowego Policji w Z.. Według Komendanta Powiatowego Policji ocena zgromadzonego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego pozwala na uznanie, że wina w zakresie przedstawionego obwinionemu zarzutu naruszenia dyscypliny służbowej została w sposób nie budzący wątpliwości udowodniona. Podkreślił ,że K. S. pełniąc służbę w pionie operacyjnym, posiadający stosowne przeszkolenie i 14-letnie doświadczenie zawodowe winien pełnić służbę zgodnie z obowiązującymi przepisami i poleceniami przełożonych, tak aby nie naruszać ciążących na nim obowiązków. Spożywanie alkoholu w czasie służby i podejmowanie czynności służbowych w stanie po użyciu alkoholu są przewinieniami dyscyplinarnymi o największym ciężarze gatunkowym i świadczą o nie respektowaniu przez obwinionego dyscypliny służbowej. Zdaniem organu wymierzona policjantowi kara jest adekwatna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia. Uwzględnia okoliczności jego popełnienia, jego skutki dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby Przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej wzięto pod uwagę okoliczność wpływającą na zaostrzenie jej wymiaru, czyli popełnienie przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego w stanie po użyciu alkoholu.

W odwołaniu od orzeczenia pierwszej instancji dowołujący zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa, a to:

- art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji polegające na jego błędnej wykładni i nielogicznej interpretacji , a wyrażające się w przyjęciu przez organ prowadzący postępowanie, że dla zaistnienia naruszenia zasad dyscypliny służbowej wystarczająca jest jedna z przesłanek wymienionych w pkt 6 tego przepisu, w sytuacji, gdy wykładnia logiczna tego przepisu i użycie przez ustawodawcę zwrotu lub przesądza o konieczności istnienia obu przesłanek łącznie dla przyjęcia wykroczenia dyscyplinarnego;

-art. 135 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji polegające na wydaniu orzeczenia w sprawie, w której obwiniony poniósł odpowiedzialność za wykroczenie i został ukarany mandatem karnym , a zatem wymierzono mu karę za wykroczenie;

-art. 135 c ust. 1 pkt 3 i 4 oraz ust. 2 ustawy o Policji polegające na nie wyłączeniu z urzędu Komendanta Powiatowego Policji od rozpoznania zażalenia obwinionego na

postanowienie Rzecznika Dyscyplinarnego z dnia 29 września 2008 r. w sprawie oddalenia wniosku dowodowego w sytuacji , gdy wniosek ten był związany bezpośrednio z jego osobą i wniosek powyższy winien być rozpoznawany przez inny organ z wyłączeniem Komendanta Powiatowego Policji w Z.- H. S.

- art. 135 e ust. 1 ustawy o Policji polegające na nie zebraniu i niepodjęciu wszelkich

czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy przez : nie wyjaśnienie konkretnie, jakie czynności miałby wykonywać obwiniony po spożyciu alkoholu oraz w jakich okolicznościach i dlaczego został on wezwany do siedziby jednostki, zaniechanie ustalenia bilingów, numeru telefonu i osoby, która informowała rzekomo o zachowaniu obwinionego w krytycznym dniu, nie przesłuchanie w charakterze świadka H. S., który był bezpośrednim świadkiem relacji rozmówcy odnośnie zachowania i ewentualnie czynności, jakich dokonywał obwiniony, aby ustalić czy obwiniony spożywał alkohol po wykonaniu czynności czy też w trakcie ich wykonywania oraz ustalić czy w ogóle były dokonywane jakiekolwiek czynności, nie ustosunkowanie się organu do wniosku obrońcy obwinionego nadkomisarza S. M. z dnia 14.11.08 r. w sprawie umorzenia postępowania;

- art. 135 g ust. 1 ustawy o Policji polegające na nieuwzględnieniu okoliczności na

korzyść obwinionego przez pominięcie wniosku dowodowego w postaci dowodu z

dokumentów w postaci bilingów połączeń wychodzących i przychodzących z telefonu

służbowego Komendanta Powiatowego Policji w Z. mł. insp. H. S. w dniu 15.01.2008 w godzinach od 10.00 do 16.00, aby przesłuchać osobę informującą zachowaniu obwinionego bądź przesłuchać H. S. w charakterze świadka a przeprowadzenie wyżej wymienionych dowodów było konieczne celem ustalenia osoby, która informowała o wykonywaniu czynności przez obwinionego w stanie po spożyciu alkoholu i przesłuchanie tej osoby w charakterze świadka, przesłuchanie H. S., które pomogłoby w ustaleniu czy obwiniony podlega w ogóle odpowiedzialności dyscyplinarnej i czy w ogóle popełnił wykroczenie lub ewentualnie miało wpływ na określenie rodzaju i stopnia zawinienia;

-art. 135 f ust. 7 pkt 1ustwy o Policji poprzez oddalenie w/w wniosku dowodowego w sytuacji, gdy dowód ten zmierzał do ustalenia okoliczności zdarzenia, a w szczególności do ustalenia czy obwiniony prowadził jakiekolwiek czynności po spożyciu alkoholu i kiedy ten alkohol spożył;

-art. 135 f ust. 10. ustawy o Policji polegające na przeprowadzeniu z udziałem

obwinionego czynności zapoznania z aktami postępowania dyscyplinarnego oraz czynności stawienia się do raportu w sytuacji, gdy brak było zgody lekarza , który wydał orzeczenie o niezdolności do pracy obwinionego na udział obwinionego w tych czynnościach;

-art. 135 g ustawy o Policji polegające na nieuwzględnieniu opinii i stanowiska

Związku Zawodowego Policjantów złożonych w raporcie przed Komendantem;

-art. 134 h ust. 1 i 3 ustawy o Policji oraz niewspółmierność wymierzonej kary w stosunku do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i braku jego skutków i stopnia zawinienia polegające na nieuwzględnieniu, że szkodliwość czynu jest znikoma, brak jest jakichkolwiek negatywnych skutków faktycznych oraz skutków dla dobra służby zachowania obwinionego;

-art. 135 f ust. 10 ustawy o Policji poprzez przeprowadzenie z udziałem obwinionego czynności zapoznania z aktami oraz stawienia się do raportu w sytuacji, gdy nie był on zdolny do pracy.

-art. 132 ustawy o Policji i art. 70 § 2 kodeksu wykroczeń poprzez błędne przyjęcie przez organ , że okolicznością wpływająca na zaostrzenie wymiaru kary jest popełnienie przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego w stanie po użyciu alkoholu.

W motywach decyzji drugo-instancyjnej Komendant Wojewódzki Policji we W. szczegółowo przedstawił przebieg postępowania w sprawie podkreślając, że zgodnie z art. 135 l ust. 1 ustawy o Policji w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym, który w jego ocenie nie budzi żadnych wątpliwości. Zdaniem organu II instancji konstrukcja przepisu art. 132 ust. 3 ustawy o policji nie wymaga, aby dla bytu zaistnienia tego przewinienia dyscyplinarnej określonego w pkt. 6 wymagane było zaistnienie obu przesłanek łącznie. Ustawodawca w punkcie tym określa w jakich przypadkach i gdzie spożywanie alkoholu lub podobnie działającego środka stanowi naruszenie dyscypliny służbowej. Użycie przez ustawodawcę alternatywy rozłącznej "albo" określa odrębne przypadki naruszenia dyscypliny służbowej w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka. Natomiast użycie alternatywy "lub" oznacza, że obwiniony dane przewinienie dyscyplinarne mógł popełnić po użyciu alkoholu jak i podobnie działającego środka, a zatem elementy te mogą wystąpić razem lub oddzielnie.

Zgodnie bowiem z art. 132 ust. 4 ustawy o Policji czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego, wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialność karnej. Oznacza to, że postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od postępowania karnego, a funkcjonariusz Policji podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. W tym zakresie organ odwoławczy zwrócił uwagę na to , że K. S. w postępowaniu w sprawie o wykroczenie nie kwestionował swojej winy i przyjął mandat karny kredytowy w wysokości 50zł. Natomiast przywołany przepis art. 135 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy nie ma zastosowania w opisywanym przypadku, gdyż określa on upływ terminów przedawnienia karalności przewinienia dyscyplinarnego. Jednocześnie po analizie akt postępowania dyscyplinarnego organ odwoławczy stwierdził, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 135c ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 ustawy o Policji, uzasadniające wyłączenie z urzędu rzecznika dyscyplinarnego lub przełożonego dyscyplinarnego od udziału w prowadzonym postępowaniu. Zgodnie z wymienionymi przepisami przełożony dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, jeżeli: sprawa dotyczy go bezpośrednio, jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym obwinionego lub osoby przez niego pokrzywdzonej w rozumieniu przepisów, był świadkiem czynu, między nim a obwinionym lub osobą pokrzywdzoną przez obwinionego zachodzi stosunek osobisty mogący wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego można wyłączyć od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym także z innych uzasadnionych przyczyn. Dalej organ II instancji stwierdził , że obwiniony jak również jego pełnomocnik w toku prowadzonego postępowania korzystali z pełni z uprawnień określonych w art. 135f ustawy o Policji , jakie przysługują stronie, w tym do składania wniosków dowodowych. Wskazał ,że organ I instancji dokonując ich oceny do części wniosków dowodowych przychylił się i je zrealizował, natomiast niektórych nie uwzględnił wydając w tym zakresie stosowne postanowienia, które po zażaleniu strony zostały utrzymane w mocy przez Komendanta Powiatowego Policji w Z.. W odniesieniu do wniosku o umorzenie postępowania w sprawie organ odwoławczy wskazał, że z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, że wniosek ten został złożony na ręce Komendanta Powiatowego Policji w Z. - insp. H. S. przez obrońcę nadkom. S. M. podczas raportu z obwinionym i został on dołączony do akt postępowania. W aktach sprawy brak jest informacji, aby organ I instancji ustosunkował się do niego. W ocenie organu II instancji należy zauważyć, że przełożony dyscyplinarny w żaden sposób nie naruszył ustawowych praw obwinionego, gdyż wniosek ten został złożony po zakończeniu czynności dowodowych.

W ocenie organu odwoławczego nie jest trafny także kolejny zarzut obwinionego dotyczące ustalenia tego, jakie czynności miał wykonywać obwiniony po spożyciu alkoholu. Z konstrukcji przedstawionego kom. K. S. zarzutu wynika, że ".... spożywał alkohol w czasie służby i wykonywał obowiązki służbowe znajdując się w stanie po użyciu alkoholu ..." W protokole przesłuchania obwinionego kom. K. S. wyjaśnił, że "Dopiero po spożyciu przeze mnie i przez tego mężczyznę alkoholu, on przekazał mi informację ". Na powyższą okoliczność obwiniony sporządził stosowny meldunek informacyjny, gdzie w treści meldunku "ustalenia własne" zawarł informację, że przekazanie informacji (operacyjnej) mężczyzna ten uzależnił od postawienia i wypicia z nim alkoholu. Według organu z powyższego wynika, że tego dnia obwiniony po spożyciu alkoholu wykonywał czynności służbowe (operacyjne) z nieustalonym informatorem, dotyczące rzekomego wyłudzenia kredytu przez mieszkankę Z., a następnie sporządził na tę okoliczność dokument w postaci "meldunku informacyjnego". Poza tym obwiniony do protokołu użycia urządzenia kontrolno - pomiarowego do ilościowego oznaczenia alkoholu w wydychanym powietrzu podał, że alkohol tego dnia spożył o godz. 13.00 Z kolei odnosząc się do dalszych zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że w aktach znajdują się trzy zwolnienia lekarskie wystawione przez lekarz E. S. - specjalistę psychiatrii. Pierwsze, które obejmuje okres niezdolności obwinionego do zajęć służbowych od 30 września do 21 października 2008r. Drugie na okres od 22 października do 13 listopada 2008r. oraz trzecie na okres od 14 listopada do 10 grudnia 2008r. Jednocześnie w toku postępowania organ uzyskał dwukrotnie zgodę na wykonanie czynności z udziałem obwinionego od lekarz B. D. - P. specjalisty psychiatrii . W dniu 28 kwietnia 2008r. obwiniony jak również jego pełnomocnik zostali zapoznani pierwszy raz z aktami postępowania dyscyplinarnego. Kolejnego zapoznania stron z aktami postępowania liczącymi 117 stron rzecznik dyscyplinarny przeprowadził w dniu 24 lipca 2008r. Ponownego zapoznania obwinionego oraz obrońców z uzupełnionymi aktami postępowania dyscyplinarnego rzecznik dokonał w dniu 16 października 2008r. Natomiast w dniu 22 października 2008r. zapoznano obwinionego oraz obrońcę z uzupełnioną częścią akt postępowania dyscyplinarnego. Organ odwoławczy przyznał rację odwołującemu, że organ I instancji w pierwszej kolejności powinien zwrócić się do lekarza E. S. o wykonanie określonych czynności z kom. K. S. , a aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek informacji na ten temat, jednak taką zgodę wyraził lekarz tej samej specjalności B. D - P., która bezpośrednio leczyła obwinionego, co jest zgodne z przepisem art. 135f ust. 10 ustawy o Policji. Niezależnie od tego zdaniem organu II instancji zapoznanie obwinionego, a także raport nie są czynnościami dowodowymi sensu stricto. Wyższy przełożony dyscyplinarny zwrócił również uwagę na to, że z protokołu użycia urządzenia kontrolno-pomiarowego do ilościowego oznaczania alkoholu w wydychanym powietrzu wynika, że badanie stanu trzeźwości obwinionego przeprowadzono tylko jeden raz. Do stwierdzenia, czy obwiniony znajdował się w stanie nietrzeźwości, konieczne było przeprowadzenie drugiego badania urządzeniem kontrolno-pomiarowym (zgodnie z treścią § 6 Zarządzenia Nr 16 Komendanta Głównego Policji z dnia 4 kwietnia 1996r. w sprawie przeprowadzania przez policjantów badań na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, zm. Zarządzeniem Nr 3/97 KGP z dnia 10 lutego 1997r.). Jednakże zdaniem organu w ślad za orzecznictwem Sądu Najwyższego można przy ustalaniu stanu trzeźwości uwzględniać wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego oraz określać, jakiemu stopniowi nietrzeźwości odpowiadają określone objawy. Takie ustalenia poczynił organ I instancji . Jak ustalono z zeznań przeprowadzającego badanie nadkom. J. B. oraz obecnego przy tym badaniu mł. insp. A. B. wyraźnie wynika, że od badanego świadkowie czuli woń alkoholu. Zdaniem organu odwoławczego czyn, jakiego dopuścił się obwiniony w sposób rażący naruszyły dobre imię Policji jako instytucji, a w świetle powyższych ustaleń, argumenty obwinionego nie zasługują na uwzględnienie. Spożywanie alkoholu i wprowadzenie się w stan nietrzeźwości w czasie wykonywania obowiązków służbowych stanowi przewinienie dyscyplinarne o największym ciężarze gatunkowym i świadczy o nie respektowaniu przez obwinionego podstawowych zasad dyscypliny służbowej, a wina K. S. w zakresie stawianego mu zarzutu została udowodniona. W ocenie organu odwoławczego wymierzona kom. K. S. kara wydalenia ze służby jest adekwatna do rodzaju oraz okoliczności popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. Uwzględnia przy tym skutki i stopień naruszenia ciążących na nim obowiązków, jego dotychczasową niekaralność oraz opinie przełożonych o jego służbie.

W skardze na decyzję ostateczną skarżący podtrzymał zarzuty i argumentację wywiedzioną w odwołaniu oraz wniósł o uchylenie zaskarżonych orzeczeń, względnie ich zmianę i umorzenie postępowania w sprawie. Dodatkowo skarżący podniósł zarzut błędnej wykładni art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji polegający na pominięciu zasady wyłączenia odpowiedzialności dyscyplinarnej w przypadku, gdy czyn obwinionego był uprawniony na podstawie zarządzenia Nr PF 634 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 czerwca 2006 r. w sprawie metod i form wykonywania przez Policję czynności operacyjno – rozpoznawczych zmieniony zarządzeniem Nr 1292/08 z dnia 19 grudnia 2008 r., bowiem czyn obwinionego miał na celu wykonywanie obowiązków służbowych przez zdobycie zaufania informatora posiadającego wiedzę na temat przestępstw. Według skarżącego jego czyn jest jednym z kontratypów.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Natomiast w odniesieniu do zarzutu pominięcia zasady wyłączenia odpowiedzialności dyscyplinarnej w przypadku, gdy czyn obwinionego był uprawniony na podstawie zarządzenia Nr PF 634 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 czerwca 2006 r. strona przeciwna stwierdziła, że jeżeli nawet działanie skarżącego zmierzało do wykrycia sprawców przestępstwa, to nie było w żaden sposób uprawnione, tym bardziej, że skarżący nie wskazał, jakie przepisy przedmiotowego zarządzenia zostały naruszone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Odpowiedzialność dyscyplinarną policjantów uregulowano kompleksowo w rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2007r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) (art. 132-144a). W myśl art. 132 ust. 1 tej ustawy policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2). W przepisie art. 132 ust. 3 ustawy o Policji wyliczono jakie w szczególności działania bądź zaniechania są naruszeniem dyscypliny służbowej, wskazując, że jest nim stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka oraz spożywanie alkoholu lub podobnie działającego środka w czasie służby albo w obiektach lub na terenach zajmowanych przez Policję. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie zwracał uwagę w swoich orzeczeniach (zob. wyroki z dnia 23 września 1997 r.- K 25/96 OTK 3-4/97/36; z dnia 27 stycznia 2003 r.- SK 27/02 OTK-A 1/03/2; z dnia 8 października 2002 r. K 36/00 OTK-A 2002/5/63), że specyfika statusu pracowniczego kategorii umundurowanych funkcjonariuszy służb publicznych powoduje, że kandydat do publicznej służby mundurowej od momentu powołania poddać się musi regułom pełnienia służby, nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też szczególnych obowiązków. Wskazaną specyfikę pracy w służbach mundurowych Trybunał Konstytucyjny uznał za przesłankę uzasadniającą dopuszczalność wprowadzania z jednej strony wyższych wymagań personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych wobec kandydatów do służby, z drugiej zaś - odmiennego i bardziej rygorystycznego niż w wypadku pozostałych profesji, ukształtowania zasad utraty statusu pracowniczego. Wymagania stawiane policjantowi - z uwagi na charakter jego służby są znacznie wyższe niż obywatela nie służącego w Policji. Szczególna rola społeczna tej grupy zawodowej i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla jej skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania innych poza normami prawa karnego i prawa o wykroczeniach, przepisów i zasad. Objęcie policjantów odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z działalnością policji publiczne zaufanie. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarogodności w oczach opinii publicznej zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych policji pozwala na ingerowanie w sferę obywatelskich wolności i praw. Taki też kontekst należy mieć na uwadze przy ocenie, czy mamy do czynienia z deliktem dyscyplinarnym .

Przechodząc od tych ogólnych uwag do oceny zasadności skargi w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów natury procesowej, tylko bowiem niewadliwie przeprowadzone postępowanie i prawidłowo ustalone okoliczności faktyczne pozwalają organowi na kreowanie lub znoszenie praw i obowiązków strony . Oceniając pod takim kątem wydane w sprawie orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby przeprowadzone w sprawie postępowanie dyscyplinarne obarczone było wadami wynikającymi z naruszenia zasad i przepisów tegoż postępowania. W szczególności nieuprawniony jest zarzut strony skarżącej dotyczący niezebrania i niepodjęcia przez organy wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy, do czego obliguje rzecznika dyscyplinarnego przepis art. 135 e ust. 1 ustawy o Policji oraz przepis art. 135 g ust. 1. Ustalony przez organy fakt spożycia alkoholu przez skarżącego w dniu 15 stycznia 2008 r. około godziny 13 nie został skutecznie podważony przez skarżącego . Pozostaje poza sporem w sprawie , że w tym dniu skarżący stawił się do służby o godzinie 7:30. Ma zatem rację strona przeciwna, kiedy wywodzi, że nie jest istotne w tym konkretnym przypadku, czy skarżący spożył alkohol przed, w trakcie czy też po wykonywaniu przez niego czynności służbowych oraz czy w tym dniu wykonywał jakiekolwiek czynności służbowe, bowiem za pełnienie służby trzeba uznać samą gotowość do wykonywania konkretnych czynności z nią związanych, w czasie jej pełnienia. Z materiału aktowego badanej sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący w momencie spożywania alkoholu, był na służbie, a nawet w trakcie tej czynności wykonywał działania operacyjne polegające na uzyskaniu informacji od informatora. Potwierdza to : oświadczenie skarżącego złożone w dniu 15 stycznia 2008 r. w toku badania alkotestem, jego zeznania w charakterze obwinionego z dnia 15 kwietnia i 24 lipca 2008 r., jak również meldunek informacyjny, który skarżący sporządził w dniu 16 stycznia 2008 r. na okoliczność uzyskania informacji o możliwości popełnienia przestępstwa oraz treść zażalenia z dnia 19 maja 2008 r. na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w Z.. Okoliczność wykonywania obowiązków służbowych w stanie po spożyciu alkoholu potwierdza również notatka urzędowa z dnia 24 stycznia 2008 r., dotycząca ukarania skarżącego mandatem karnym, a także zeznania w charakterze świadka J. B. z dnia 16 kwietnia 2008 r.. Z tych względów niezasadny jest zarzut dotyczący niedopuszczenia dowodu z bilingów, celem ustalenia osoby informującej Komendanta Policji w Z. o pełnieniu przez skarżącego służby pod wpływem alkoholu. Organ prowadzący postępowanie dokonał oceny wartości dowodowej zgłaszanych przez obwinionego wniosków dowodowych w postępowaniu dyscyplinarnym i zgodnie z przepisem art. 135 f pkt7 ustawy o Policji wydał przewidziane w tym przepisie rozstrzygnięcia. Z postanowienia organu I instancji odmawiającego uwzględnienia wniosków dowodowych obwinionego wynika wprost, że przeprowadzenie wnioskowanych dowodów, nie jest przydatne dla stwierdzenia istotnych dla sprawy okoliczności. Taką podstawę odmowy uwzględnienia wniosku dowodowego przewiduje pkt 2 ust.7 art. 135f ustawy o Policji. Stanowisko organu w tym zakresie zasługuje na aprobatę Sądu, bowiem ustalenie osoby informatora, od którego Komendant Policji w Z. powziął informację o czynie skarżącego - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego – pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Zamierzonego skutku nie może również odnieść zarzut naruszenia przez organy przepisu art. 135 c ust. 1 pkt 3 i4 oraz ust. 2 ustawy o Policji, poprzez niewyłączenie się z urzędu Komendanta Powiatowego Policji w Z. od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym. Według przepisu art. 135c ust. 1 powołanej wyżej ustawy przełożony dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, jeżeli:

1) sprawa dotyczy go bezpośrednio;

2) jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym obwinionego lub osoby przez niego pokrzywdzonej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego;

3) był świadkiem czynu;

4) między nim a obwinionym lub osobą pokrzywdzoną przez obwinionego zachodzi stosunek osobisty mogący wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.

Zgodzić się zatem należy z organem II instancji , że w sprawie nie zaistniały żadne z wymienionych obligatoryjnych przesłanek powodujących obowiązek wyłączenia się przełożonego dyscyplinarnego.

Pozbawiony jest także doniosłości prawnej zarzut dotyczący zapoznania obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego oraz czynności stawienia się do raportu w sytuacji niezdolności do pracy skarżącego, bez zgodny lekarza prowadzącego E. S. W aktach sprawy znajdują się oświadczenia lekarza specjalisty psychiatry B. D. – P. z dnia 4 kwietnia 2008 r. oraz 17 lipca 2008 r., z których wynika, ze skarżący może brać udział w czynnościach dowodowych związanych z prowadzonym postępowaniem. Przepis określający obowiązek uzyskania zgody lekarza na udział w czynnościach dowodowych postępowania dyscyplinarnego, przewiduje, że zgoda ta powinna być udzielona przez lekarza, który orzekł o niezdolności do służby obwinionego, jednakże dopuszcza on możliwość wydania takiej zgody przez lekarza tej samej specjalności. I z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanej sprawie. Pozbawiony jest również zasadności zarzut naruszenia przez organy art. 135 g ustawy o Policji, w kontekście nie wzięcia pod uwagę stanowiska przedstawiciela Związku Zawodowego Policjantów. Opinia związku zawodowego nie ma znaczenia dla ustalania okoliczności popełnienia czynu – a takie znaczenie ma przepis art. 135 g ustawy – a ponadto żaden z przepisów ustawy o Policji nie wskazuje na to , że stanowisko przedstawiciela związku zawodowego ma charakter wiążący dla organu wydającego rozstrzygnięcie w postępowaniu dyscyplinarnym.

Z kolei odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego pomiaru stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu, należy podzielić pogląd organu – poparty wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 28 lipca 1995 r. sygn. akt II KRN 55/95- według którego poza wynikami chemicznego badania krwi na zawartość alkoholu, ustaleniu trzeźwości mogą służyć także inne źródła dowodowe, między innymi zeznania świadków. Natomiast wynik badania alko testem, w świetle oświadczeń skarżącego, w których potwierdził on fakt spożycia alkoholu nie budzi w ocenie Sądu żadnych wątpliwości, w tym również w kontekście postawionego mu zarzutu spożycia alkoholu w czasie służby. Zgromadzony w sprawie obszerny materiał dowodowy , wskazuje na to , że skarżący dopuścił się czynu określonego w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji. Natomiast organy prowadziły postępowanie z zachowaniem zasad i reguł rządzących postępowaniem dyscyplinarnym, tak w zakresie postępowania dowodowego, jak również w odniesieniu do praw skarżącego gwarantowanych ustawą o Policji. Zauważyć również należy, że orzeczenie dyscyplinarne zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 135j ust. 2 tej ustawy.

Natomiast ustosunkowując do zarzutów nakierowanych na materialną treść rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że organy – wbrew zarzutom skargi- dokonały prawidłowej wykładni przepisu art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji. W szczególności nie ma racji skarżący , kiedy wywodzi ,że dla wystąpienia przewinienia, o którym mowa w przepisie art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji konieczne jest stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu oraz spożywanie alkoholu w czasie służby. Literalna wykładnia wskazanego przepisu pozwala na stwierdzenie, że przepis ten zawiera trzy hipotezy norm prawnych określających odrębne przypadki naruszenia dyscypliny służbowej , a mianowicie : 1/ stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu [...], 2/ spożywanie alkoholu [...] w czasie służby, 3/ spożywanie alkoholu w obiektach lub na terenach zajmowanych przez Policję – (również poza służbą przyp. Sądu). A zatem obciążenie policjanta odpowiedzialnością za popełniony przez niego delikt dyscyplinarny uzasadnia zaistnienie chociażby jednej z opisanych wyżej okoliczności faktycznych . W tym zakresie nie budzi wątpliwości zakres postawionego skarżącemu zarzutu, a mianowicie spożycie alkoholu w czasie służby.

Nie można również podzielić stanowiska skarżącego w kwestii winy, a w szczególności jego argumentacji polegającej na przyjęciu, że spożycie przez niego alkoholu w czasie służby spowodowane było koniecznością uzyskania informacji w ramach prowadzonych czynności operacyjnych , a tym samym wyłącza to – według strony – karalności w zakresie czynu objętego postępowaniem dyscyplinarnym. Przede wszystkim pogląd strony skarżącej, zgodnie z którym czyn objęty postępowaniem dyscyplinarnym miał na celu wykonywanie obowiązków służbowych przez zdobycia zaufania informatora posiadającego wiedzę na temat przestępstw, przez co jest jednym z kontratypów wyłączających karalność, nie ma uzasadnionych podstaw prawnych. W żadnej bowiem regulacji normującej pragmatykę policyjną, w tym także w powoływanym przez skarżącego zarządzeniu Komendanta Głównego Policji Nr PF 634 z dnia 30 czerwca 2006 r. w sprawie metod i form wykonywania przez Policję czynności operacyjno – rozpoznawczych, z którym to Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zapoznał się ( notatka służbowa z dnia 14. 09.2009r. k.40) , nie zawarto przepisu zezwalającego na taki sposób zachowania policjanta w ramach wykonywania działań służbowych, w tym również działań o charakterze operacyjnym.

W odniesieniu do zarzutu podnoszącego niewspółmierność wymierzonej kary przywołać należy w pierwszej kolejności brzmienie przepisu art. 134 ustawy o Policji, w myśl którego: karami dyscyplinarnymi są: 1) nagana, 2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania, 3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, 4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, 5) obniżenie stopnia, 6) wydalenie ze służby. Stosownie zaś do treści art. 134h ustawy, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Na zaostrzenie wymiaru kary wpływają okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego wskazane w art. 134 h ust. 2 ustawy, który to przepis z uwagi na rodzaj przewinienia – na co trafnie zwrócił uwagę skarżący – nie ma zastosowania w sprawie, w zakresie o jakim mówi o działaniu w stanie po użyciu alkoholu. Wskazana w przytoczonym przepisie art. 134 ustawy o Policji gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił jednak, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich. Pozostawił to do uznania właściwego organu. W tym zakresie kontrola Sądu sprowadza się w istocie rzeczy do oceny, czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy oraz czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby. Organ podejmując decyzję o wyborze jednej ze wskazanych przez ustawę kar dyscyplinarnych powinien wziąć pod uwagę takie okoliczności, jak rodzaj naruszonych obowiązków, stopień tzn. intensywność ich naruszenia, stopień zagrożenia dla interesu służby spowodowany naruszeniem obowiązków służbowych, dotychczasowy przebieg służby (stosunek do obowiązków), jak również element subiektywny, jakim jest stopień winy funkcjonariusza. Ocena wagi naruszenia obowiązku służbowego i dobór adekwatnej do niego kary należy do organów dyscyplinarnych . Sąd nie prawnych możliwości ingerowania w kwestie wymiaru kary. W obliczu wagi czynu ( spożywanie alkoholu w godzinach pracy) wymierzenie w postępowaniu dyscyplinarnym kary wydalenia ze służby nie stanowi dowolności co do zastosowanej sankcji. Zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie nie przekroczyły w tym zakresie granic uznania administracyjnego. Wina skarżącego nie może budzić wątpliwości, działał on w pełni świadomie spożywając alkohol w czasie służby, wskazując przy tym, że ma problemy z alkoholem, a w aktach sprawy znajdują się dokumenty związane z przebiegiem służby skarżącego. Nie może również budzić wątpliwości skutek jaki wywiera popełniony przez skarżącego czyn, bowiem funkcjonariusz Policji pełniący służbę pod wpływem alkoholu niewątpliwie uchybia obowiązkom, godności , prestiżowi i powadze wykonywania zawodu, obdarzonego przecież publicznym zaufaniem. Wymaga podkreślenia , że delikt dyscyplinarny musi być oceniany nie tylko w płaszczyźnie normatywnej , ale także zawodowej i etycznej , w konsekwencji winy funkcjonariusza Policji nie można ujmować wyłącznie w kategoriach prawno-pozytwywnych , lecz może mieć ona inny wymiar.

Konkludując podniesione w skardze zarzuty przedstawiają się jako bezzasadne , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do oddalenia skargi po myśli art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) .