Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1310/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6299 Inne o symbolu podstawowym 629
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1,  art. 13  ust. 2 i 4
journal: Dz.U. 2007 nr 231 poz 1700
law: Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa - tekst jednolity
article: art. 34  ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
law: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez gminę z dniem 1 lipca 2000 r. mienia Skarbu Państwa oddala skargę.


UZASADNIENIE

P. Spółka Akcyjna w W. wniosła skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013r., znak [...] umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 roku, znak [...], którą to decyzją Wojewoda [...] stwierdził, że z dniem 1 lipca 2000 roku mienie państwowe o nieurządzonej księdze wieczystej, obejmującej nieruchomość położoną w B., gmina C., oznaczonej w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, stała się z mocy prawa nieodpłatnie własnością Gminy C.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wojewoda Gminy C. pismem z dnia 11 września 2008r. nr [...] wystąpił o wydanie decyzji stwierdzającej nieodpłatne nabycie z mocy prawa przez Gminę C. nieruchomości położonej w B., gmina C., oznaczonej w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha.

P. S.A. w dniu 5 stycznia 2008 roku wystąpiła o uwłaszczenie na spornej nieruchomości podając, jako podstawę prawną art.34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe.

Organ ustalił, że działka nr [...] stała się własnością Skarbu Państwa na podstawie ustawy o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej z dnia 3 stycznia 1946r. (Dz.U. Nr3, poz.17).

W dniu 1 lipca 2000r. w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] ujawniona była działka nr [...] o powierzchni [...] ha jako własność Skarbu Państwa – użytkownik Przedsiębiorstwo Państwowe C. "[...]" w M.

Starosta [...] decyzją porządkową z dnia [...] lutego 2008r. Nr [...] wykreślił użytkownika Przedsiębiorstwo Państwowe C. "[...]" w M. jako wpisane bez żadnego udokumentowania prawnego, wpisując jako właściciela działki nr [...] Skarb Państwa.

Zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy C., zatwierdzonym Uchwałą Gminnej Rady Narodowej w C. Nr [...] z dnia [...] grudnia 1987r. ze zmianami, obowiązującym w dniu [...] lipca 2000r., przedmiotowa działka położona była na terenie oznaczonym symbolem R- uprawy polowe i ogrodnicze oraz RPU – urządzenia usługowe rolnictwa.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2009 roku, znak [...] na podstawie art. 13 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz.U. z 2007r., Nr 231, poz. 1700) stwierdził, że z dniem 1 lipca 2000 roku mienie państwowe o nieurządzonej księdze wieczystej, obejmujące nieruchomość położoną w B., gmina C., oznaczoną w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, stało się z mocy prawa nieodpłatnie własnością Gminy C.

Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 19 października 1991r. nieruchomości rolne nieprzekazane do dnia 30 czerwca 2000 roku ostateczną decyzją Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, której następcą prawnym jest Agencja Nieruchomości Rolnych, stały się z dniem 1 lipca 2000 roku z mocy prawa własnością gminy, na terenie której są położone. Natomiast do mienia Skarbu Państwa, do którego odnosi się ten przepis, zgodnie z art. 1 i 2 ustawy zaliczone zostały nieruchomości rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego, położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Wojewoda [...] stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 13 ustawy z dnia 19 października 1991 roku.

P. Spółka Akcyjna w W. wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2009 roku złożyła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając m.in. że została ona wydana z naruszeniem art.13 ustawy z dnia 19 października 1991r., z uwagi na to, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że działka oznaczona nr [...] stanowi tereny [...].

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi z decyzją dnia [...] kwietnia 2013r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 267) umarzył postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 roku.

Organ odwoławczy wskazał, że stronami postępowania prowadzonego w trybie art. 13 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 19 października 1991 roku w zw. z art. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa są Skarb Państwa, właściwa gmina, a także inny podmiot jeśli wykaże, że ma interes prawny do udziału w postępowaniu. Inny podmiot może być uznany za stronę postępowania komunalizacyjnego tylko wówczas, gdy wykaże się tytułem prawnym do mienia będącego przedmiotem komunalizacji takim, który stałby na przeszkodzie komunalizacji z tego powodu, że przekreślałby tytuł Skarbu Państwa do mienia. Organ odwoławczy stwierdził, ze P. S.A. nie przedstawił żadnego dokumentu, z którego wynikałby tytuł prawny do działki oznaczonej nr [...], co skutkowało umorzeniem postępowania.

P. Spółka Akcyjna w W. wniosła skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013r., znak [...] umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 roku.

Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa proceduralnego oraz materialnego:

1) art. 13 ust. 2 w zw. z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa przez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę przyjęcia, że sporna działka jako nie stanowiąca nieruchomości rolnej nie może podlegać komunalizacji;

2) art. 461 Kodeksu cywilnego przez jego niezastosowanie i odmowę przyjęcia, że przedmiotowa działka została błędnie zakwalifikowana jako rolna skoro stanowi teren [...];

3) art. 7, art. 77 § 1 kpa przez odmowę rozpatrzenia znajdujących się w aktach sprawy dokumentów;

4) art. 76 § 1 kpa przez jego niezastosowanie i odmowę przyjęcia, że znajdujący się w aktach sprawy dokument urzędowy – wypis z rejestru gruntów wydany przez Starostę [...], potwierdza, iż sporna działka stanowi teren [...], zwłaszcza w kontekście braku dowodu przeciwnego;

5) art. 28 kpa w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe (Dz.U. z 2000r., Nr84, poz.948 ze zm.) przez bezpodstawne uznanie, że skarżący nie legitymuje się interesem prawnym, w sytuacji gdy interes prawny skarżącego opiera się na art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000r.;

6) art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 127 § 1 kpa przez jego niewłaściwe zastosowanie i umorzenie postępowania odwoławczego mimo, że nie zachodziły ku temu podstawy, albowiem P. S.A. jako strona postępowania posiadały uprawnienie do wniesienia odwołania.

Wskazując na powyższe skarżący wnosił o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji w całości.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31; zob. także uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, s. 29 uzasadnienia). Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga, jako niezasadna podlegała oddaleniu w całości.

Treść art. 28 k.p.a., stanowi, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy istnieje konkretny interes prawny, decydują normy prawa materialnego, na gruncie których należy rozstrzygać, czy żądanie podmiotu znajduje ochronę w konkretnej normie prawnej. Należy przy tym odróżnić interes faktyczny oraz interes prawny, który ma charakter materialno - prawny. Tylko interes materialno - prawny daje podmiotowi przymiot strony w postępowaniu administracyjnym.

W przedmiotowym postępowaniu opartym na dyspozycji art. 13 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 19 października 1991 roku w zw. z art. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa stronami są Skarb Państwa, właściwa gmina, a także inny podmiot jeśli wykaże, że ma interes prawny do udziału w postępowaniu. Inny podmiot może być uznany za stronę postępowania komunalizacyjnego tylko wówczas, gdy wykaże się tytułem prawnym do mienia będącego przedmiotem komunalizacji takim, który stałby na przeszkodzie komunalizacji z tego powodu, że przekreślałby tytuł Skarbu Państwa do mienia.

Stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych.

W przedmiotowej sprawie działka nr [...] stała się własnością Skarbu Państwa na podstawie ustawy o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej z dnia 3 stycznia 1946r. (Dz.U. Nr3, poz.17). W dniu [...] lipca 2000r. w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] ujawniona była działka nr [...] o powierzchni [...] ha jako własność Skarbu Państwa – użytkownik Przedsiębiorstwo Państwowe C. "[...]" w M. Starosta [...] decyzją porządkową z dnia [...] lutego 2008r. Nr [...] wykreślił użytkownika Przedsiębiorstwo Państwowe C. "[...]" w M. jako wpisane bez żadnego udokumentowania prawnego, wpisując jako właściciela działki nr [...] Skarb Państwa. Zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy C., zatwierdzonym Uchwałą Gminnej Rady Narodowej w C. Nr [...] z dnia [...] grudnia 1987r. ze zmianami, obowiązującym w dniu [...] lipca 2000r., przedmiotowa działka położona była na terenie oznaczonym symbolem R- uprawy polowe i ogrodnicze oraz RPU – urządzenia usługowe rolnictwa.

Skarżący P. S.A. nie posiada więc żadnego tytułu prawnego do rzeczonej nieruchomości. Nie może przy tym stanowić takiego tytułu prawnego fakt, że P. SA w dniu 5 stycznia 2008 roku wystąpiła o uwłaszczenie na spornej nieruchomości podając jako podstawę prawną art.34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego P. Zgodnie z tym przepisem grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P.

Art. 34a ww. ustawy stanowi natomiast, że grunty, o których mowa w art. 34, z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, z późn. zm.).

Nie można przy tym wprowadzać analogii do stosowania art. 34 a ustawy w sytuacji gdy podstawą komunalizacji są przepisy ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Interes prawny P. S.A. w sprawach komunalizacyjnych opartych na ustawie z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych wynika bowiem bezpośrednio z normy prawa materialnego (art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000r.)

To zaś oznacza, że w przedmiotowej sprawie skarga nie miała usprawiedliwionych podstaw i jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.