Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 899/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 48,  art. 1 i 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7,  art. 77  par. 1,  art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), , Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. D. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. D. jest decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lutego 2016 r. nr [...].

Decyzją tą organ, po rozpatrzeniu odwołania K. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]października 2015 r. nr [...], nakazującej skarżącemu (i innym inwestorom) rozbiórkę budynku gospodarczego na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości Kromnów 38A, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...]z [...]kwietnia 2012 r. umorzył postępowanie administracyjne, które zostało wszczęte w związku ze stwierdzeniem samowolnie realizowanej budowy budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 7,53 x 9,55m, na działce nr ewid. [...]położonej w miejscowości [...](poprzedni nr porządkowy [...]), gm. [...], będącej współwłasnością: B. D., R. D., R. D. i K. D., na wniosek Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...], Oddział

w [...], Inspektorat w [...].

Po uprawomocnieniu się decyzji Nr [...]zawiadomieniem z dnia [...]maja 2012 r. znak: [...]wszczęto z urzędu postępowanie w niniejszej sprawie.

Wobec powyższego w dniu [...]maja 2012 r. PINB wydał postanowienie Nr [...]znak: [...]o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przy budowie w/w obiektu, i nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych przepisami art. 48 ust.2 i 3 ustawy Prawo budowlane, tj. wykazania zgodności budowy z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub ostateczną decyzją o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu oraz przedłożenia 4-ch egzemplarzy projektu budowlanego, a także zaświadczenia o wpisie na listę członków samorządu zawodowego osoby uprawnionej, sporządzającej projekt budowlany oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Z kolei Postanowieniem Nr [...]z dnia [...]kwietnia 2013 r. nałożono na zobowiązanych w oparciu o przepisy art.49 ust. 3 w/w ustawy Prawo budowlane, obowiązek usunięcia wskazanych braków i nieprawidłowości w przedłożonych w dniu [...]listopada 2012 r. dokumentach.

Następnie pismami kolejno z dnia: [...]maja 2013 r., [...]sierpnia 2013 r.

i [...]kwietnia 2014 r. PINB wzywał zobowiązanych do usunięcia braków

i nieprawidłowości w przedkładanym projekcie budowlanym ww. budynku, których to braków i nieprawidłowości zobowiązani w całości nie usunęli.

Organ I instancji uznał, że przedłożone przez inwestorów niekompletne dokumenty pozwalają podjąć ocenę, że nie ma możliwości legalizacji obiektu. W decyzji nr [...]o warunkach zabudowy wydanej przez Wójta Gminy [...]z [...]maja 2013 r. określono linię zabudowy jako nieprzekraczalną w odległości 50m od stopy wału przeciwpowodziowego i 100 m od linii brzegowej zbiornika wodnego, przy czym Inwestor nie uzyskał zwolnienia od Marszałka Województwa.

Zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie zostało wydane przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]postanowienie nr [...]z [...]października 2014 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji zwalniającej od zakazów obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią wskazując jednocześnie na rozważenie zasadności uzyskania decyzji w trybie art. nr 88n ust. 3, której wydanie należy do kompetencji Marszałka Województwa [...]. Zatem PINB stwierdził, iż inwestor nie przedłożył wymaganych zgodnie z przepisami szczególnymi odpowiednich decyzji uniemożliwiając legalizację obiektu i wobec tego organ nadzoru budowlanego zobligowany jest przepisami ustawy prawo budowlane do wydania nakazu na rozbiórkę obiektu.

Organ I instancji odniósł się także do mapy stanowiącej załącznik do decyzji

o warunkach zabudowy nr [...], która nie przedstawia aktualnego stanu zabudowy działki nr ew. [...]ponieważ nie wykazano budynku gospodarczego do hodowli ptaków jako istniejącego. Ponadto decyzja nie przewiduje zaopatrzenia budynku w wodę, co niezgodne jest ze stanem faktycznym (w projekcie zamiennym wykazano, że

w budynku wykonana jest instalacja wodna).

W podsumowaniu PINB stwierdził, że w dniu [...]sierpnia 2015 r. zawiadomił strony o treści art. 9 i 10 § 1 k.p.a.

Po analizie materiału dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]decyzją z dnia [...]października 2015 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 w związku z art. 81 ust. 1 pkt 2 oraz 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 7,53 × 9,55m (pow. zabudowy – 71,91m²) z przeznaczeniem do hodowli ptaków, zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej, na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości [...].

Odwołanie od ww. decyzji, w terminie złożył K. D., podnosząc

w szczególności, iż organ nadzoru budowlanego nie żądał od niego uzyskania

w odpowiednim postępowaniu decyzji Marszałka Województwa.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z [...]lutego 2016 r., nr [...],[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał decyzję organu powiatowego za prawidłową.

Przedstawiając swoje stanowisko stwierdził, że organ I instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie orzekając o rozbiórce przedmiotowego obiektu budowlanego, nie naruszając przy tym norm prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego.

Wyjaśnił, iż przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest samowolna budowa budynku gospodarczego o wymiarach 7,53m x 9,55m (pow. zabudowy 71,91 m2) z przeznaczeniem do hodowli ptaków zlokalizowanego na działce nr ew. [...]położonej w miejscowości [...], gm. [...].

W związku z budową w/w budynku zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie inwestor powinien przed przystąpieniem do inwestycji uzyskać pozwolenie na budowę od organu administracji architektoniczno - budowlanej i dopiero wówczas mógł realizować w/w inwestycję. W myśl art. 28 ust. 1 Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 27 czerwca 2015 r.: "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Art. 29 - 31 Prawa budowlanego wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej jednakże, ze względu na charakter przedmiotowej inwestycji w niniejszej sprawie koniecznym było uzyskanie stosownego zezwolenia organu administracji architektoniczno - budowlanej. Ponieważ obowiązek powyższy nie został spełniony słusznie stwierdzono, że przedmiotowa budowa została wykonana w warunkach samowoli budowlanej.

Zasadne było zatem zastosowanie w stosunku do tego obiektu budowlanego trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego. Postanowieniem Nr [...]z [...]maja 2012 r. PINB w [...]wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie w/w budynku oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia dokumentów o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.

Podkreślenia wymaga jak podał organ odwoławczy, że organ I instancji wielokrotnie wzywał inwestorów do przedstawienia dokumentacji mogącej stanowić podstawę legalizacji spornej inwestycji (postanowienia z dnia [...]maja 2012 r., [...]kwietnia 2013 r. oraz pisma z dnia [...]sierpnia 2013 r., [...]kwietnia 2014 r.). Kierowane do inwestorów informacje i pouczenia zostały zignorowane, przy czym PINB w sposób zrozumiały wskazywał rodzaj wymaganych dokumentów oraz jasno określił konsekwencje niewywiązania się z obowiązku ich terminowego przedłożenia.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zdaniem organu odwoławczego nie budzi wątpliwości, że inwestorzy nie wywiązali się w terminie z nałożonych na nich obowiązków i nie przedłożyli dokumentacji mogącej skutkować legalizacją w/w obiektu. Przede wszystkim przedstawiona przez inwestorów dokumentacja niezgodna jest

z warunkami określonymi w decyzji Wójta Gminy [...]Nr [...]o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak wynika z decyzji Wójta Gminy [...] "linię zabudowy wyznacza się jako nieprzekraczalną w odległości 50m od stopy wału przeciwpowodziowego i 100m od linii brzegowej zbiornika wodnego - dopuszcza się odstępstwa zgodnie z przepisami odrębnymi. Tymczasem w przedłożonej dokumentacji projektowej wskazano (str.14), że istniejący budynek zlokalizowany jest w odległości ok. 34m od podstawy obwałowania (odległość podana od ściany budynku jest

w rzeczywistości pomniejszona o szerokość klatki wybiegowej). Ponadto WINB dostrzegł niespójność pomiędzy opisem a częścią graficzną projektu odnośnie rzeczywistej odległości budynku od stopy wału i oczywistą niezgodność z warunkami określonymi w decyzji z dnia [...]maja 2013r. Nr [...]. Słusznie zatem w ocenie organu odwoławczego, mając na względzie przepisy ustawy Prawo wodne organ powiatowy domagał się od inwestorów przedstawienia stosownej decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej zwalniającej z nakazów zachowania określonych odległości albo uzgodnienia projektu w innej formie tj. decyzji wydanej na podstawie art. 88n ust. 3 w/w ustawy. Mimo wielokrotnych wezwań inwestorzy warunków umożliwiających legalizację spornej inwestycji nie spełnili.

Za chybiony organ odwoławczy uznał zarzut dotyczący niezapewnienia stronom udziału w postępowaniu prowadzonym przez PINB w [...]w szczególności poprzez nieotrzymanie przez strony zawiadomienia organu o zakończeniu postępowania dowodowego.

Wobec nie wywiązania się w terminie z nałożonego obowiązku i nie przedłożeniu żądanej dokumentacji przez skarżącego [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że zasadnie organ I instancji nakazał skarżącemu rozbiórkę przedmiotowego budynku.

Możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części jest możliwa jeżeli inwestor wypełni powyższy obowiązek. Stosownie do treści art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego "W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o którym mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1", zgodnie z którym: "Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego."

Organ II Instancji dostrzegł przy tym, że powyżej opisanej sytuacji przepisy Prawa budowlanego nie dają organom nadzoru budowlanego możliwości wydania innego rozstrzygnięcia administracyjnego niż decyzja rozbiórkowa.

Wskazał też, że dokonał oceny postanowienia z dnia [...]maja 2015 r. nr [...]oraz postanowienia z dnia [...]sierpnia 2015 r. nr [...]wzywających skarżącego do uzupełnienia dokumentacji przedłożonej w sprawie. Organ odwoławczy stwierdził, że ww. postanowienia odpowiadają prawu, obowiązki zostały nałożone na prawidłowy podmiot oraz w sposób zgodny z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Ponadto, uznał, że organ powiatowy dokonał oceny przedłożonych dokumentów i prawidłowo stwierdził w niej braki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]lutego 2016 r. nr [...], skarżący – K. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucił:

- naruszenie art. 77 § 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 110 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. przez błędne poinformowanie stron postępowania o zakresie wymaganych dokumentów;

- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności mogących się przyczynić do wyjaśnienia sprawy;

- naruszenie art. 64 ust. 1 Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2003 Nr 80, poz. 717 ze zm.) (dalej jako "u.p.z.p.") w zw. z art. 55 u.p.z.p. w zw. z art. 16 k.p.a. poprzez podważenie mocy wiążącej ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy

- naruszenie art. 9 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że uczestnicy postępowania złożyli do organu komplet wymaganej postanowieniami z dnia [...]sierpnia 2013 r. i [...]kwietnia 2014 r. dokumentacji. Wywiódł, iż Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]w odpowiedzi na pismo Skarżącego z [...]września 2014 r., w piśmie

z dnia [...]września 2014 r. stwierdził, że teren działki nr ew. [...]nie jest objęty zakazami określonymi w art. 88l ust. 1 i art. 40 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne i nie wymaga uzyskania od Dyrektora [...]w [...]decyzji w sprawie zwolnienia od ww. zakazów w oparciu o zapisy art. 88l ust. 2 i/lub art. 40 ust. 3.

W szczególności zaś zaznaczył, że uczestnicy postępowania nigdy nie zostali wezwani przez organ do uzupełnienia innej dokumentacji, niż wskazana postanowieniami z dnia [...]sierpnia 2013 r. i [...]kwietnia 2014 r.

Działanie organów zdaniem skarżącego jest jawnym naruszeniem jednej

z podstawowych norm procesu administracyjnego określonej w art. 9 k.p.a., bowiem to organ prowadzący sprawę zobowiązany był określić, czy w przedmiotowym postępowaniu będzie wymagana decyzja Marszałka Województwa w trybie art. 88n ust. 3 Prawa Wodnego.

W podsumowaniu skargi zwrócił uwagę, że uczestnicy postępowania dowiedzieli się o możliwości zapoznania się z całością akt dotyczących ich sprawy dopiero

w momencie otrzymania przedmiotowej decyzji, przy czym zostało zainicjowane postępowanie reklamacyjne u operatora pocztowego.

Pismem z dnia [...]stycznia 2016 r. Skarżący uzupełnił odwołanie od decyzji wydanej przez Organ powiatowy o dokumenty potwierdzające złożenie reklamacji

w placówce Poczty Polskiej w związku z zarzutem braku doręczenia wezwania informującego o zgromadzonym materiale w przedmiotowej sprawie oraz możliwości zapoznania i odniesienia się do zebranych dowodów.

W rezultacie według strony skarżącej organy zaniechały czynności mających na celu zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co stanowi naruszenie art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko

w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednol. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 p.p.s.a. odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego

i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu, stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lutego 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

w [...]z dnia [...]października 2015 r. nr [...], nakazującą skarżącemu (i pozostałym uczestnikom) rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 7,35 × 9,35m (pow. zabudowy 71,91m² ) z przeznaczeniem do hodowli ptaków na działce nr ew. [...]położonej w miejscowości [...], na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego.

Z ustaleń organów nadzoru budowlanego wynika, że wymieniony budynek gospodarczy z przeznaczeniem do hodowli ptaków wybudowano w warunkach samowoli budowlanej.

Na wstępie rozważań Sądu należy zasygnalizować, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pierwotnie prowadził postępowanie w sprawie samowolnie realizowanej budowy budynku gospodarczego od 2005 r. na wniosek Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...], które decyzją Nr [...]z dnia [...]kwietnia 2012 r. zostało umorzone.

Zawiadomieniem z [...]maja 2012 r. PINB w [...]wszczął z urzędu postępowanie w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego z przeznaczeniem do hodowli ptaków z trzema klatkami wybiegowymi o konstrukcji stalowej i drewnianej mocowanej do fundamentów betonowych na działce nr ew. [...]położonej

w miejscowości [...].

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań stwierdzić należy, że

z uzasadnienia decyzji obu organów nie wynika na podstawie jakich ustaleń organy doszły do przekonania, iż samowola (która nie jest kwestionowana) dotyczy budowy budynku gospodarczego. Wątpliwości Sądu wynikają z faktu braku wyjaśnienia

w zaskarżonych decyzjach – mając na uwadze dokumentację fotograficzną czy budynek gospodarczy z przeznaczeniem do hodowli ptaków (ptaszarnia) jest budynkiem czy budowlą. Brak jest wyjaśnienia czy ptaszarnia została wybudowana wraz z betonowymi fundamentami czy też fundamenty te istniały wcześniej. Taka ocena i analiza jest niezbędna dla ustalenia czy mamy do czynienia z całą pewnością

z budynkiem jako obiektem trwale związanym z gruntem, mając na uwadze specyfikę budynku (ściany, zadaszenie). Brak jest ustalenia czy fundamenty są częścią składową budynku gospodarczego. Organy pominęły w uzasadnieniu decyzji konstrukcję budynku (ptaszarni), zaś z dokumentacji fotograficznej wynika, iż obiekt nie posiada ścian zewnętrznych tylko siatkę, nadto nie odniesiono się także do konstrukcji dachu obiektu. Wyjaśnienie powyższych kwestii jest konieczne w niniejszym postępowaniu, dla przesądzenia, że faktycznie samowola dotyczy budynku.

Oczywiście organy mogły skorzystać z dowodów przeprowadzonych

w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Nr [...]z [...]kwietnia 2012 r.

o umorzeniu postępowania, niemniej postępowanie w niniejszej sprawie jest odrębnym postępowaniem wszczętym z urzędu, a nie kontynuacją uprzednio prowadzonego postępowania administracyjnego na wniosek Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych. Tymczasem z ustaleń organów nie wynika nawet kiedy doszło do realizacji samowoli budowlanej. Przeprowadzając dowód z poszczególnych dokumentów np. oględzin, opinii, czy dokumentacji fotograficznej należało uwzględnić powyższe

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaznaczając przy tym że w poprzednim postępowaniu uczestniczyły te same strony oraz postepowanie dotyczyło tego samego przedmiotu.

Ponadto zauważenia wymaga, że w niniejszym postępowaniu nie zweryfikowano nawet czy nazwany przez organy budynek gospodarczy jest w takich samych wymiarach jak w uprzednio prowadzonym postępowaniu, zakończonym wydaniem decyzji Nr [...]z [...]kwietnia 2012 r. o umorzeniu postępowania. Przypomnieć należy, iż wspomnianą decyzją [...]z [...]kwietnia 2012 r., PINB w [...]na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył w całości jako bezprzedmiotowe

w przedmiocie prowadzonych robót budowlanych przy budowie budynku na działce ew. [...]położonej w miejscowości [...], będącej współwłasnością B. i R. D., R. D. i K. D..

Niniejsze postępowanie wszczęto w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego z przeznaczeniem do hodowli ptaków z trzema klatkami wybiegowymi

o konstrukcji stalowej i drewnianej mocowanej do fundamentów betonowych na działce ew. [...].

Sąd zauważa przy tym, iż zgodnie z przepisami art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego możliwa jest legalizacja obiektu zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, ale wówczas inwestor ma obowiązek przedłożyć, na wezwanie organu mające formę postanowienia, dokumenty, o których mowa w ust. 3 ww. art. 48. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5 art. 48). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa

w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4 art. 48.). Jak stanowi zaś art. 48 w ust. 1, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Z powyższego wynika więc, iż dla legalizacji samowoli budowlanej konieczne jest spełnienie przez inwestora obowiązków uregulowanych w ww. ust. 3 art. 48,

a niewykonanie tego obowiązku obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki.

Taka też sytuacja, uzasadniająca zastosowanie art. 48 ust. 1 według organów nadzoru budowlanego, miała miejsce w niniejszej sprawie.

Po wszczęciu postępowania organ I instancji wydał [...]maja 2012 r. postanowienie Nr [...]o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przy budowie w/w obiektu, i nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych przepisami art. 48 ust.2 i 3 ustawy Prawo budowlane.

Następnie, organ I instancji postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2013 r. nr [...]wezwał skarżącego (i pozostałych współwłaścicieli działki) do uzupełnienia dostarczonych dokumentów, również wzywano do usunięcia braków pismami z [...]maja 2013 r., [...]sierpnia 2013 r., [...]kwietnia 2014 r.

Zauważenia przy tym wymaga, że w pismach z [...]sierpnia 2013 r. i [...]kwietnia 2014 r., PINB w [...]wzywał B. i R. D. do przedłożenia postanowienia Dyrektora [...]w [...]zwalniającego z zakazów o których mowa w przepisie art. 88l ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne ( k- 86, k- 89 akt adm.).

Skarżący przedłożył do organu I instancji postanowienie Dyrektora [...]

w [...]z dnia [...]października 2014 r. nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego oraz pismo od tego organu informujące, iż zgodnie ze "Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej Etap III rzeka [...]", działka nr ew. [...], znajduje się poza wyznaczonym zasięgiem obszaru szczególnego zagrożenia powodzią od rzeki [...]. Z pisma wynikało, iż teren działki nie jest objęty zakazami określonymi w art. 88l ust. 1 Prawo wodne i nie wymaga uzyskania od Dyrektora [...]decyzji w sprawie zwolnienia od ww. zakazów.

W tym miejscu warto przypomnieć, że ze złożonej przez skarżącego decyzji

o warunkach zabudowy nr [...]z [...]maja 2013 r., wynikało, że działka położona jest na obszarze zagrożenia powodziowego ze strony rzeki [...]. Nadto

w uzasadnieniu tej decyzji wyjaśniono, że Dyrektor [...]w [...]postanowieniem Nr [...]z [...]marca 2013 r. uzgodnił pozytywnie projekt decyzji o warunkach zabudowy.

Jednocześnie w związku z ustaleniem ww. decyzji o warunkach zabudowy - linii zabudowy jako nieprzekraczalnej w odległości 50m od stopy wału przeciwpowodziowego i 100m od linii brzegowej zbiornika wodnego i zaznaczeniem dopuszczenia odstępstwa, w pouczeniu dotyczącym decyzji o warunkach zabudowy

w pkt 5 zaznaczono, że stosownie do art. 88n ust. 3 ustawy Prawo wodne Marszałek Województwa może w drodze decyzji zwolnić od zakazu wykonywania obiektów budowlanych w odległości mniejszej niż 50m od stopy wału przeciwpowodziowego.

Zatem stwierdzić należy, że po pierwsze organ I instancji konsekwentnie wzywał do złożenia decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej

w [...]zwalniającej z zakazów określonych w art. 88l ust. 1 Prawa wodnego. Po złożeniu przez skarżącego postanowienia Dyrektora [...]w [...]z dnia

[...]października 2014 r. nr [...], odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego oraz pisma od tego organu informujące, iż teren działki nie jest objęty zakazami określonymi w art. 88l ust. 1 Prawo wodne i nie wymaga uzyskania od Dyrektora [...]decyzji w sprawie zwolnienia od ww. zakazów, PINB w [...]zwrócił się do Dyrektora [...]w [...] (pismo k-95), który potwierdził ustalenia wynikające ze złożonego postanowienia. Jednocześnie przypomniał o zastosowaniu przepisów art. 88n ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne.

Po drugie wskazać należy, iż z decyzji o warunkach zabudowy wynikało, że Dyrektor [...]w [...]postanowieniem Nr [...]z [...]marca 2013 r. uzgodnił pozytywnie projekt decyzji o warunkach zabudowy.

Zatem skarżący (w tym pozostali uczestnicy postepowania) nigdy nie byli wzywani przez organ I instancji do przedłożenia odstępstwa udzielonego w drodze decyzji przez Marszałka Województwa w zakresie linii zabudowy – stosownie do art. 88n ust. 3 Prawa wodnego.

Organ I instancji o powyższej okoliczności, a mianowicie braku stosownego zwolnienia od Marszałka Województwa powiadomił strony w zawiadomieniu z dnia [...]sierpnia 2015 r. o zakończeniu postępowania, działając na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. (piśmie, które jak twierdzi skarżący nie zostało mu doręczone).

Zastrzeżenie Sądu budzi również stwierdzenie organu odwoławczego, który wyjaśniając kwestie braku złożenia kompletnej dokumentacji przez inwestorów, odnosząc się do decyzji o warunkach zabudowy i wskazanej tam linii zabudowy, potwierdza, iż słusznie organ I instancji mając na względzie przepisy ustawy Prawo wodne domagał się od inwestorów przedstawienia stosownej decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej zwalniającej z nakazów zachowania określonych odległości albo uzgodnienia projektu w innej formie tj. decyzji wydanej na podstawie art. 88n ust. 3 Prawo wodne. Otóż powyższe stwierdzenie organu zawiera pewne sprzeczności. Właściwym do odstępstwa z art. 88n ust. 3 Prawa wodnego, dotyczącego linii zabudowy jest Marszałek Województwa, a nie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Faktem jest niezaprzeczalnym, że organy wzywały inwestorów do złożenia decyzji wydanej nie przez właściwy organ. Po dogłębnej analizie decyzji o warunkach zabudowy organy nadzoru budowlanego powzięłyby wiedzę co do konieczności złożenia przez inwestorów decyzji wydanej przez Marszałka Województwa w zakresie odstępstwa od linii zabudowy stosownie do treści art. 88n ust. 3 Prawo wodne.

W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że inwestorzy nie byli wezwani do złożenia decyzji o odstępstwie w zakresie linii zabudowy wydanej przez Marszałka Województwa. W przekonaniu Sądu nie jest równoznaczne pouczenie inwestorów

i żądanie od nich zwolnienia w trybie art. 88l Prawa wodnego, które wydaje i rozpoznaje Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej od decyzji o odstępstwie na podstawie art. 88n Prawa wodnego, w zakresie którego właściwy jest z kolei Marszałek Województwa. Jak wynika z zaskarżonej decyzji ta kwestia stanowiła o uznaniu, że inwestorzy nie wywiązali się w terminie z nałożonych na nich obowiązków.

Dopiero w piśmie kończącym postępowanie (art. 10 § 1 k.p.a.) przed organem

I instancji z [...]sierpnia 2015 r., PINB wyraźnie wskazał na brak dokumentacji

o odstępstwie w zakresie linii zabudowy na podstawie art. 88n ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego. Zawiadomienia organu PINB z [...]sierpnia 2015 r. - jak wynika z kolei

z pisma Poczty Polskiej S.A., znak: [...]z dnia [...]maja 2016 r. nie zostały doręczone inwestorom. Przy pierwszej próbie doręczenia awiza [...]sierpnia 2015 r. nie pozostawiono druków zawiadomień o przesyłkach w skrzynce oddawczej, natomiast w dniu [...]września 2015 r. sporządzono zawiadomienia powtórne, które zostały wydane do doręczenia, nie mniej z uwagi na złe warunki atmosferyczne zostały one przemoczone i w takim stanie umieszczone w skrzynce oddawczej – co mogło spowodować ich nieczytelność. Przesyłki zostały zwrócone do nadawcy jako niepodjęte w terminie. Poczta Polska uznała skargę za uzasadnioną w zakresie niedoręczenia przesyłki (pismo k- 28 akt sądowych).

Stosownie do art. 10 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 10 § 2 k.p.a.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. W zakresie prawa do czynnego udziału

w postępowaniu strona może realizować wiele uprawnień procesowych określonych wyraźnie przepisami k.p.a. (np. art. 78 § 1, art. 79), natomiast w zakresie prawa do obrony ma uprawnienie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1155/13, Lex Omega nr 1405139). Naruszenie prawa strony do czynnego udziału

w postępowaniu ma również znaczenie dla czynności dowodowych. Stosownie bowiem do art. 81 k.p.a., okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

Zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu nie może być sprowadzane wyłącznie do poinformowania jej, że organy administracji publicznej podejmują jakiekolwiek działania, które mogą mieć znaczenie dla jej praw lub obowiązków. Konieczne jest, aby strona była poinformowana rzetelnie czego dokładnie dotyczą działania organów administracji publicznej i w jakim trybie są one prowadzone, w tym o zakończeniu prowadzonego postępowania.

Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Zakres postępowania dowodowego zależy jednakże od przedmiotu sprawy administracyjnej. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel - komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.; C. Martysz- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom l i II, Zakamycze, 2005; J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., l SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131).

Naruszenie powyższych przepisów prowadzi w efekcie uchybienia zasadom praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz budzenia zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), a obowiązują one również w postępowaniu przed organem drugiej instancji (art. 140 k.p.a.).

Skoro nakaz rozbiórki jest najdalej idąca konsekwencją prawną w ramach przepisów ustawy Prawo budowlane, powodująca zazwyczaj nieodwracalne skutki, nie można orzekać nakazu rozbiórki w sytuacjach, kiedy stan faktyczny sprawy nie został ustalony w sposób jednoznaczny – co miało miejsce w niniejszej sprawie. Jeśli stan faktyczny zostanie ustalony prawidłowo i w sposób nie budzący żadnych wątpliwości zostanie ustalone, że brak jest przesłanek do legalizacji organ wyda stosowna decyzję.

Konkludując stwierdzić należy, że rozstrzygnięcia organów były przedwczesne

i zapadły z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, 10 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.

Rozpoznając ponownie sprawę na skutek niniejszego wyroku organ ustali czy mamy do czynienia z budynkiem czy budowlą, datę budowy, wyjaśni ewentualnie

w jakim zakresie oparł swe ustalenia na podstawie poprzedniej sprawy wszczętej na wniosek Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...]i odniesie się do tego

w uzasadnieniu. Ponadto wezwie skarżącego do przedłożenia decyzji o odstępstwie od właściwego organu (Marszałka Województwa) i ewentualnie innych braków zakreślając maksymalnie termin do wykonania obowiązku.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postepowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.