Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 22/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2497/19 o odrzuceniu skargi Gminy W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Pismem z 28 października 2019 r., Gmina W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dalej również jako "WSA", skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, dalej jako "KKU", z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości.

W wykonaniu zarządzenia z [...] listopada 2019 r., (k. 1 akt sadowych), pismem z 10 grudnia 2019 r., skarżącą Gminę wezwano do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez podanie numeru REGON skarżącej. Korespondencja zawierająca powyższe wezwanie została odebrana przez pracownika Urzędu [...] 16 grudnia 2019 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach zwrotne potwierdzenie odbioru, dalej jako "ZPO" (k. 12 akt sądowych). Wobec powyższego termin do usunięcia braków skargi, upłynął 23 grudnia 2019 r.

Zarządzeniem z 9 stycznia 2020 r., sprawę skierowano na posiedzenie niejawne. Postanowieniem z tego samego dnia WSA odrzucił skargę oraz orzekł o zwrocie wpisu sądowego od skargi. Sąd pierwszej instancji uznał, że skoro siedmiodniowy termin na wykonanie zarządzenia upłynął bezskutecznie w dniu 23 grudnia 2019 r., to skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.",

Na powyższe postanowienie skarżąca Gmina W. wniosła zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając naruszenie art. 46 § 2 pkt c p.p.s.a. w zw. z art. 178 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nieusunięcia braków formalnych w postaci niewskazania numeru REGON skarżącego w ciągu 7 dni od wezwania, podczas gdy numer REGON został wskazany pismem z dnia 16 grudnia 2019 r. doręczonym WSA w dniu 19 grudnia 2019 r. W uzasadnieniu Gmina wskazała, że powyższe twierdzenia potwierdza załączona do zażalenia kopia pisma wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Zaznaczyła też, że w piśmie wskazującym numer REGON, omyłkowo nie wskazano sygnatury pod którą sprawa jest rozpatrywana przez WSA, za to błędnie wskazano numer zaskarżanej decyzji KKU. Jednakże z treści tego pisma wynika niewątpliwie, że jest ono odpowiedzią na wezwanie Sądu z 10 grudnia 2019 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 46 § 2 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania. Brzmienie tego przepisu zostało ustalone ustawą z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 934), dalej: "ustawa zmieniająca".

Zgodnie zaś z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten stosuje się do skargi, stosownie bowiem do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w tych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi.

Nie jest sporne, że skarga do WSA, złożona przez Gminę W., nie zawierała numeru REGON – zatem zasadnie została ona wezwana do usunięcia wskazanego braku – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wskazano powyżej w aktach sprawy znajduje się ZPO przesyłki wzywającej do nadesłania numeru REGON, która zawierała jednocześnie stosowne pouczenia. Wynika z niego jednoznacznie, że przesyłka ta została odebrana w Urzędzie [...] 16 grudnia 2019 r., (zatem termin na uzupełnienie braku skargi w postaci wskazana numeru REGON Gminy upływał 23 grudnia 2019 r.). Natomiast dalsze okoliczności sprawy stanowią kwestię sporną. W ocenie WSA, braki skargi nie zostały bowiem uzupełnione, zatem podlegała ona odrzuceniu. Z kolei jak wynika z zażalenia, strona uczyniła zadość wezwaniu, we wskazanym terminie, zatem odrzucenie skargi było bezpodstawne.

Postępowanie sądowe jest postępowaniem sformalizowanym. Czynności podejmowane przez jego uczestników muszą być dokonywane w określonych w ustawie terminach, w stosownej formie i o odpowiedniej treści. Elementy składowe wszelkich pism, w tym również skarg składanych do sądu zostały określone przez ustawodawcę, a niestosowanie się do tych wymogów naraża uczestników postępowania na konsekwencje procesowe. Obowiązkiem strony jest stosowanie się do wszystkich wezwań sądu. Dodatkowo wskazać należy, że art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, zatem Sąd pierwszej instancji zobowiązany był do odrzucenia skargi w przypadku gdy stwierdzi nieuzupełnienie braku w terminie.

W przedmiotowej sprawie uznać należy, że skarżąca Gmina uczyniła zadość wezwaniu, aczkolwiek zrobiła to w sposób bardzo niedbały, mimo że jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Do wniosku takiego prowadzi dołączona do zażalenia kopia pisma z 16 grudnia 2019 r., w którym skarżąca wskazuje numer REGON oraz dołączone potwierdzenie odbioru pisma adresowanego do WSA z prezentatą Biura Podawczego WSA w Warszawie na której widnieje data 19 grudnia 2019 r. Niestety w piśmie tym, jak podniesiono w zażaleniu, nie wskazano sygnatury pod którą sprawa jest rozpatrywana przez WSA oraz błędnie wskazano numer zaskarżanej decyzji KKU (zamiast [...] wskazano [...], przy czym NSA z urzędu posiada informację, z których wynika, że uprzednio Gmina W. składała skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieodpłatnie własność nieruchomości, która to skarga została oddalona wyrokiem WSA w Warszawie z 7 lutego 2020 r., I SA/Wa 1900/19). Zrozumiałe jest zatem, że pismo to nie zostało dołączone do akt sprawy. W istocie jednakże z treści tego pisma wynika, że jest ono odpowiedzią na wezwanie Sądu z 10 grudnia 2019 r. Obierając powyższe stanowisko NSA miał na uwadze przede wszystkim, że przepisy obowiązującego prawa należy interpretować w taki sposób, aby nie zamykać stronie możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowej.

Mając na uwadze podane okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.