Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 517/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w S. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu zwierząt oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Wojewódzki Inspektor Weterynarii z siedzibą w S. po rozpatrzeniu odwołania M. S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję Nr [...] Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. z dnia [...] października 2012 r., w części dotyczącej ilości sztuk wchodzących w skład stada o numerze [...], a w pozostałej części decyzję utrzymał w mocy oraz zakazał wprowadzenia do obrotu zwierząt znajdujących się w stadzie o numerze [...], w skład którego wchodzi [...] sztuk świń.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor Weterynarii z siedzibą w S. wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu [...] września 2012 r. inspektor weterynaryjny, w ramach Krajowego Planu Urzędowej Kontroli Pasz dokonała pobrania 4 prób mieszanek paszowych dla świń do badań w kierunku PAP, w gospodarstwie M. S. zlokalizowanym w miejscowości R. [...], gm. S. Mieszanki paszowe, z których pobrano próby wyprodukowano w przedmiotowym gospodarstwie. Z czynności pobierania próbek sporządzono protokoły nr [...]. Próby pobrano z karmnika – podajnika. Organ wskazał, że z treści powyższych protokołów pobrania próbek, podczas ich pobierania oraz tworzenia próbek końcowych, w gospodarstwie obecny był M. S., który podpisał wszystkie protokoły pobrania próbek, nie wnosząc do nich zastrzeżeń.

Zakład Higieny Weterynaryjnej w W. z sprawozdaniu z badań wskazał, że we wszystkich 4 próbach pasz "stwierdzono z użyciem mikroskopu składniki pochodzące ze zwierząt lądowych".

Ponownie w dniu [...] października 2012 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w W. przeprowadził kontrolę w przedmiotowym gospodarstwie. Celem kontroli było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w związku z otrzymaniem ZHW w W. wyników badań pasz. Podczas kontroli pobrano kolejnych 8 prób komponentów użytych do produkcji pasz, które pobierano w dniu [...] września 2012 r. (protokoły pobrania próbek nr [...]). Do protokołów pobrania próbek [...] M. S. wniósł uwagi "próba pobrana nieprawidłowo – tylko z warstwy wierzchniej z powodu braku sondy do pobierania". W przypadku pozostałych 5 protokołów pobierania próbek uwag nie wniesiono. Jednocześnie M. S. odmówił podpisania protokołu kontroli nr [...] z "z powodu kłamstw dr K.".

W wyniku badania próbek pasz pobranych w dniu [...] października 2012 r. , laboratorium ZHW w W. stwierdziło (dnia [...] października 2012 r.), z użyciem mikroskopu, "składniki pochodzące ze zwierząt lądowych" w próbie paszy pobranej przy protokole nr [...] (sprawozdanie z badań [...]). W pozostałych próbach nie stwierdzono z użyciem mikroskopu, w badanych próbach "nie stwierdzono z użyciem mikroskopu w badanych próbach żadnych składników pochodzących ze zwierząt lądowych oraz z ryb".

Następnie w dniu [...] października 2012 r. Powiatowy Lekarz Weterynariiw W. dokonał pobrania kolejnych dwóch prób materiałów paszowych w gospodarstwie M. S. Z czynności pobrania prób sporządzono protokoły nr [...] oraz [...]. Przed podpisaniem protokołów pobrania próbek M. S. wniósł uwagi o następującej treści "próbka pobrana nieprawidłowo – osoba pobierająca próbki oraz przygotowująca próbki końcowe nie posiadała nakrycia głowy, mogło to spowodować zanieczyszczenie próbek" (protokół [...]). W przypadku protokołu nr [...] wniesiono uwagi o treści "próbka pobrana niezgodnie z przepisami – osoba pobierająca nie posiadała nakrycia głowy co mogło spowodować zanieczyszczenie próbek. W obydwu pobranych próbach stwierdzono w dniu [...] października 2012 r. "składniki pochodzące ze zwierząt lądowych" (sprawozdania z badań nr [...]).

W związku z powyższym Powiatowy Lekarz Weterynarii w W. wydał w dniu [...] października 2012 r. decyzję Nr [...], w której zakazał wprowadzenia do obrotu zwierząt znajdujących się w stadzie o numerze [...], w którego skład wchodzą [...] sztuki świń.

Rozpatrując odwołanie M. S., [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii wskazał, że wspólnotowym aktem prawnym określającym zasady pobierania próbek pasz do badań urzędowych jest Rozporządzenie Komisji (WE) nr 152/2009 z dnia 27 stycznia 2009 r. ustanawiające metody pobierania próbek i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz (Dz.U.UE.L. 2009.54.1 ze zm.).

Podkreślił, że zgodnie z art. 1 powyższego rozporządzenia pobieranie próbek do celów urzędowej kontroli pasz, w zakresie oznaczania składników, dodatków oraz niepożądanych substancji, z wyjątkiem pozostałości pestycydów i mikroorganizmów, przeprowadzane jest zgodnie z metodami opisanymi w załączniku I.

Zgodnie z pkt 4.1 załącznika I sprzęt do pobierania próbek musi być wykonany z materiałów, które nie zanieczyszczą kontrolowanego produktu. Jednocześnie w pkt 4.2 ustawodawca zaleca do ręcznego pobierania pasz szufelkę o płaskim dnie i prostokątnych ściankach bocznych oraz sondę z otwieranymi okienkami lub przegrodami, której wymiary musza być dostosowane do charakterystyki kontrolowanej partii. Wybór rodzaju sprzętu do pobierania pozostaje w gestii osoby dokonującej urzędowego pobierania. Zgodnie z art. 6.2.A.1 powyższego załącznika w przypadku pobierania prób z pasz sypkich kontrolowaną partię należy podzielić na równe w przybliżeniu części. Organ wskazał, że ustawodawca nie podaje z jakiej "głębokości" taką paszę należy pobrać, ani też nie nakłada dodatkowych rygorów odnoszących się do szczegółowego sposobu ubierania osoby pobierającej próbę.

Organ uznał, że niesłuszna jest uwaga zawarta w protokołach [...], iż "próba pobrana nieprawidłowo – tylko z warstwy wierzchniej z powodu braku sondy do pobierania" oraz, że osoba pobierająca "nie miała nakrycia głowy (protokoły [...]).

Organ podkreślił, że zgodnie z pkt 6.4. powyższego załącznika do rozporządzenia należy przygotować co najmniej trzy próbki końcowe tej samej wielkości i dostosowane do właściwych ilościowych wymagań. Każdą próbkę należy umieścić w odpowiednim pojemniku. Należy podjąć wszelkie środki ostrożności, aby zapobiec zmianie składu próbki, zanieczyszczeniu lub sfałszowaniu, które mogą nastąpić w czasie transportu lub przechowywania. Zgodnie zaś z pkt 6.5 powyższego załącznika do rozporządzenia pojemniki opakowań należy opieczętować i oznakować w taki sposób aby nie można było otworzyć pojemnika bez naruszania pieczęci. Dodatkowo po każdym pobraniu próbek należy sporządzić protokół umożliwiający jednoznaczną identyfikację każdej kontrolowanej partii.

Po przeprowadzeniu przez organ drugiej instancji postępowania dowodowego, Wojewódzki Lekarz Weterynarii wskazał na błąd popełniony przez próbobiorcę przy zabezpieczaniu prób pobranych w dniu [...] września 2012 r. i uznał, że nie może mieć ten materiał dowodowy wiążącej mocy przy podejmowaniu decyzji przez organ.

Organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Lekarz Weterynarii wydając decyzję opierał się nie tylko na materiale dowodowym pobranym w dniu [...] września 2012 r., ale również na materiale pobranym w dniach [...] października 2012 r. Spośród 10 prób pasz pobranych w dniu [...] października 2012 r. i zabezpieczonych w sposób prawidłowy, w trzech przypadkach stwierdzono obecność składników pochodzących ze zwierząt lądowych. Organ wskazał, że dla podjęcia decyzji o zakazie wprowadzania zwierząt do obrotu wystarczające jest stwierdzenie chociażby jednego wyniku dodatniego w badanych paszach, jeśli analiza ryzyka wskazuje, ze nie można wykluczyć, że któreś ze zwierząt nie było narażone na działanie czynnika zagrożenia.

Preambuła do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (WE) Nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii (Dz.U. UE. L z 2001 r., 147.1 ze zm.), szczegółowo podaje cel oraz wyjaśnia przesłanki, którymi kierował się ustawodawca wprowadzając określone regulacje prawne w Unii Europejskiej.

Organ podkreślił, że powyższe rozporządzenie ustanawia m.in. zasady dotyczące karmienia zwierząt białkiem pochodzenia zwierzęcego w celu zapobiegania rozprzestrzeniania się pasażowalnych encefalopatii gąbczastych (TSE) wśród zwierząt w oparciu o prawdopodobieństwo, że białka takie mogą być zarażone TSE. Organ podkreślił, że działa na podstawie i w granicach obowiązującego prawa i nie może podjąć polemiki ze znanymi tylko stronie opiniami naukowymi, które stoją w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa.

W sposób szczególny zasady odnoszące się do stosowania białek pochodzenia zwierzęcego określono w art. 7 rozporządzenia oraz w jego załączniku IV, który został zmieniony Rozporządzeniem Komisji nr 1292/2005 z dnia 5 sierpnia 2005 r. zmieniającym załącznik IV do rozporządzenia WE nr 999/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie żywienia zwierząt (Dz.Urz. UE.L. 2005.205.3).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 999/2001 zabronione jest karmienie przeżuwaczy białkiem pochodzenia zwierzęcego, zaś w ust. 2 tego rozporządzenia określono, że zakaz, o którym mowa w ust. 1 rozszerza się na zwierzęta inne niż przeżuwacze oraz ogranicza się w tym zakresie karminie tych zwierząt produktami pochodzenia zwierzęcego zgodnie z załącznikiem IV. Tym samym zakaz ten rozszerzony został zgodnie z rozporządzeniem nr 129/2005 na karmienie zwierząt hodowlanych (z wyjątkiem karmienia mięsożernych zwierząt futerkowych): przetworzonym białkiem zwierzęcym, żelatyną pochodzącą od przeżuwaczy, produktami z krwi, hydrolizatami białkowymi, fosforanem dwuwapniowym i fosforanem trójwapniowym pochodzenia zwierzęcego, paszami zawierającymi białka wymienione w powyższych.

[...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii wskazał, że metoda określania składników pochodzenia zwierzęcego do celów urzędowej kontroli pasz została opisana w Dyrektywie Komisji 2003/126/WE z dnia 23 grudnia 2003 r., która to przewiduje, że urzędową kontrolę pasz przeprowadza się w celu urzędowej kontroli występowania, identyfikacji lub oszacowania ilości składników pochodzenia zwierzęcego w paszach, zgodnie z przepisami tej dyrektywy. Metoda mikroskopowej identyfikacji i oszacowania składników pochodzenia zwierzęcego do celów urzędowej kontroli pasz jest aktualnie jedyną metodą zatwierdzoną do celu kontrolowania występowania w paszach protein (białek) zwierzęcych, w tym protein poddawanych obróbce w temp. 133ºC/3bar/20´, a więc przetworzonych białek zwierzęcych.

Organ wskazał, że co prawda Dyrektywa Komisji 2003/126/WE została uchylona, ale jej zapisy zostały wdrożone do rozporządzenia Komisji (WE) nr 152/2009 z dnia 27 stycznia 2009 r. ustanawiającego metody pobierania próbek i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz (Dz.Urz. UE. L. 2009.54.1 ze zm.), co skutkuje tym, że "odesłania do uchylonej dyrektywy rozumiane są jako odesłania do niniejszego rozporządzenia i należy je interpretować zgodnie z tabelami korelacji w załączniku IX" (art. 6 Rozporządzenia nr 512/2009).

Organ wskazał, że wbrew twierdzeniu zawartemu w odwołaniu, wyniki badań pasz pobranych w gospodarstwie M. S. wykonane w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym – Państwowym Instytucie Badawczym wskazują na obecność przetworzonego białka zwierzęcego. Na wynikach dwóch prób pobranych w dniu [...] października 2012 r. i [...] października 2012 r. laboratorium wyraźnie stwierdza, że w badanych próbach "stwierdzono obecność składników przetworzonego białka zwierzęcego (składniki charakterystyczne dla zwierząt lądowych - fragmenty kości zwierząt lądowych). Istotnym jest również, że przedmiotowe próby zbadano również używając metody alternatywnej (PCR), która pozwala na określenie gatunkowości zidentyfikowanych białek. W obydwu próbach stwierdzono "produkty amplifikacji charakterystyczne dla białka wołowego , drobiowego i wieprzowego".

Organy Inspekcji Weterynaryjnej mają obowiązek realizowania swoich zadań ustawowych i podejmowania każdorazowo odpowiednich działań w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w funkcjonowaniu podmiotów, które pozostają pod jego nadzorem. W sytuacji gdy organ wykryje nieprawidłowości podejmuje działania zapewniające, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze. Organ wskazał, że może zastosować następujące środki:

1/ nałożenie procedur sanitarnych lub podjęcie wszelkich innych działań uważanych za niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa paszy lub żywności lub zgodności z prawem paszowym lub żywnościowym, zasadami dotyczącymi zdrowia zwierząt lub dobrostanem zwierząt;

2/ ograniczenie lub zakaz wprowadzania do obrotu, przywozu lub wywozu paszy, żywności lub zwierząt;

3/ monitorowanie oraz w razie konieczności nakazanie wycofania lub zniszczenia paszy lub żywności;

4/ upoważnienie do wykorzystania paszy lub żywności do celów innych niż te, do których były początkowo przeznaczone;

5/ zawieszenie działania lub zamknięcie całego lub części danego przedsiębiorstwa na właściwy okres czasu;

6/ zawieszenie lub wycofanie zatwierdzenia zakładu;

7/ środki określone w art. 19 dotyczące przesyłek z państwa trzecich;

8/ wszelkie inne środki jakie właściwy organ uznaje za właściwe.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego mogą być wprowadzone na rynek, jeżeli zostały pozyskane od zwierząt lub ze zwierząt lub są zwierzętami, które były karmione paszami spełniającymi wymagania określone w przepisach o paszach, a contrario zatem w przypadku gdy zwierzęta były karmione paszami niespełniającymi wymagań określonych w przepisach o paszach, tak jak w przypadku zwierząt utrzymywanych w gospodarstwie M. S., należało uniemożliwić dysponentowi tych zwierząt wprowadzenie produktów pochodzenia zwierzęcego na rynek.

Organ wskazał, że biorąc pod uwagę zagrożenie związane ze wszystkim zwierzętami wyhodowanymi w przedmiotowym gospodarstwie organ drugiej instancji postanowił zakazać wprowadzania do obrotu zwierząt znajdujących się w stadzie o numerze [...], który to zakaz odnosi się do rzeczywistej ilości sztuk przebywających w stadzie , a więc [...] sztuk świń.

Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Weterynarii z siedzibą w S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo opisał stan faktyczny i prawny sprawy podkreślając, że organ pomija aktualne fakty i stanowiska naukowe bowiem w 2010 r. Komisja Europejska zaproponowała zniesienie zakazu stosowania przetworzonego białka zwierzęcego w żywieniu zwierząt gospodarskich. Wniosek uzasadniano względami ekonomicznymi i naukowymi. W świetle aktualnego stanu wiedzy pasażowalne gąbczaste encefalopatie (TSE) nie występują w świni domowej.

Ponadto skarżący podniósł, że pracownicy Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w W. w dniu [...] października 2012 r. pobrali do badania próbkę kukurydzy z partii 1,5 t. Natomiast zgodnie z pkt 6.2.A.1 załącznika I do rozporządzenia152/2009 kontrolowana partię należy podzielić na równe w przybliżeniu części i pobrać co najmniej jedną próbkę z każdej części. W przypadku partii do 2,5 t powinno ich być co najmniej 7. Pobranie próbki tylko z wierzchu oznacza niezachowanie tych wymogów. Zgodnie z pkt 6.4 powyższego załącznika należy przygotować co najmniej trzy próbki końcowe tej samej wielkości, natomiast - zdaniem skarżącego –pracownicy Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w W. przygotowali tylko dwie próbki końcowe. Próbka została przebadana w ZIH w W. Wynik badania nie potwierdził obecności przetworzonego białka zwierzęcego, stwierdzono jedynie obecność składników pochodzących ze zwierząt lądowych. Te mogą pochodzić od wielu gatunków zwierząt, np. gryzoni .

W dniu [...] listopada 2012 r. Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy otrzymał z PIW w W. próbkę kukurydzy. Skarżący wskazał, że nie jest mu znane pochodzenie tej próbki. Próbki należy pobrać i przygotować tak szybko, jak to możliwe przy zachowaniu środków ostrożności gwarantujących, że produkt nie ulegnie zmianie lub zanieczyszczeniu, a pobierający próbki pracownicy byli bez nakryć głowy.

Próbka [...] nie została przebadana, w aktach sprawy brak jest sprawozdania z badań tej próbki. Skarżący wskazał, że dołączono do akt sprawozdanie z badań próbki, która nie została pobrana w jego gospodarstwie.

Skarżący podkreślił, że pracownicy pobierający próbki mieli pełny dostęp do wszystkich dokumentów dotyczących produkcji pasz w jego gospodarstwie. W miejscu produkcji paszy znajdowały się receptury wg których przeszkolony pracownik produkował pasze. Zdaniem skarżącego znajdująca się w magazynach kukurydza nie była używana do produkcji paszy.

Skarżący wskazał, że organ naruszył art. 61 § 4 kpa bowiem nie był on zawiadomiony o wszczęciu postępowania. Naruszył również art. 139 kpa bowiem w dniu otrzymania decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. w stadzie nr [...] znajdowały się [...] szt. świn. Na tę liczbę składało się [...] szt. podlegających zakazowi wprowadzania do obrotu oraz [...] szt. przemieszczone za zgodą i po badaniach przeprowadzonych przez PLW w M. Zatem zakaz wprowadzony przez organ drugiej instancji dotyczy nie tylko zwierząt objętych wcześniejszym zakazem, ale też [...] zwierząt legalnie przemieszczonych z innego stada, które nie podlegały dotychczas żadnemu zakazowi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 17 maja 2013 r. skarżący złożył do akt opinię prywatną w sprawie możliwości występowania pasażowalnych gąbczastych encefalopatii (TSE) w świni domowej oraz możliwości zarażenia się świń tą chorobą podczas ich przebywania w pobliżu paszy zawierającej priony, autorstwa dr n. wet. M. F.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Kontrola w gospodarstwie M. S. w miejscowości R. [...], gm. S. przeprowadzona została zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 stycznia 2005 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2010 r., Nr 112, poz. 744 ze zm.).Zgodnie z art. 3 ust. 1 powyższej ustawy, Inspekcja realizuje zadania z zakresu ochrony zdrowia zwierząt oraz bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego w celu zapewnienia ochrony zdrowia publicznego, m.in. przez sprawowanie nadzoru nad bezpieczeństwem produktów pochodzenia zwierzęcego, w tym nad wymaganiami weterynaryjnymi przy ich produkcji, umieszczaniu na rynku oraz sprzedaży bezpośredniej, jak również sprawowanie nadzoru nad wytwarzaniem, obrotem i stosowaniem pasz, dodatków stosowanych w żywieniu zwierząt, organizmów genetycznie zmodyfikowanych przeznaczonych do użytku paszowego i pasz genetycznie zmodyfikowanych oraz nad transgranicznym przemieszczaniem organizmów genetycznie zmodyfikowanych przeznaczonych do użytku paszowego.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 powyższej ustawy, w rozumieniu przepisów kpa, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań Inspekcji, organem pierwszej instancji jest powiatowy lekarz weterynarii (w niniejszej sprawie Powiatowy Lekarz Weterynarii w W.), chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej, zaś organem wyższego stopnia, w stosunku do powiatowego lekarza weterynarii - jest wojewódzki lekarz weterynarii - ust. 2 (w niniejszej sprawie Wojewódzki Inspektor Weterynarii z siedzibą w S.).

Jak wynika z treści art. 19 ust. 3 pkt 3 b powyższej ustawy pracownicy inspekcji mają w każdym czasie prawo do pobierania bezpłatnie próbek do badań produktów do przechowywania, umieszczania na rynku lub transportowania. Zgodnie z art. 19 a powyższej ustawy przeprowadzenie kontroli ma na celu ustalenie stanu faktycznego i porównanie go ze stanem pożądanym, określonym w prawodawstwie weterynaryjnym, oraz dokonanie oceny i podjęcie działań wynikających z ustaleń kontroli.

Rozpatrując niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należy przywołać zapisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii (Dz.U.UE.L.2001.147.1 ze zm.). Zgodnie z art. 7 powyższego rozporządzenia zabronione jest karmienie przeżuwaczy białkiem pochodzenia zwierzęcego, zaś z ust. 2 wynika, że zakaz, o którym mowa w ust. 1 rozszerza się na zwierzęta inne niż przeżuwacze.

Wprowadzając powyższe zakazy ustawodawca wskazał, że Komisja uzyskała opinie naukowe, zwłaszcza od Naukowego Komitetu Sterującego oraz Naukowego Komitetu ds. Przepisów Weterynaryjnych Związanych ze Zdrowiem Publicznym, na temat kilku aspektów TSE. Opinie te obejmują rady na temat środków mających na celu zmniejszenie możliwego ryzyka dla ludzi i zwierząt wynikającego z kontaktu z produktami pochodzącymi z zarażonych zwierząt. W tym kontekście niezasadne są zarzuty zawarte w skardze, że organ pomija aktualne fakty i stanowiska naukowe. Nawet jeśli – jak wskazuje skarżący - w 2010 r. Komisja Europejska zaproponowała zniesienie zakazu stosowania przetworzonego białka zwierzęcego w żywieniu zwierząt gospodarskich to nie przyniosło to zmian w przepisach zasad dotyczących zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii. Organy zaś działają na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a Sąd kontroluje decyzję pod względem jej zgodności z prawem toteż nie może opierać się na propozycjach Komisji Europejskiej, tylko na obowiązujących w tej materii przepisach prawa.

W tym miejscu należy przywołać postanowienie z dnia 28 września 2009 r. T – 257/07 Rw sprawie Republika Francuska v. Komisja Wspólnot Europejskich, z którego wynika, że"zasada ostrożności stanowi, zgodnie z art. 174 WE, jedną z zasad, na których opiera się polityka Wspólnoty w dziedzinie środowiska naturalnego, której częścią jest polityka ochrony życia ludzkiego, i znajduje ona zastosowanie również wtedy, gdy instytucje wspólnotowe podejmują środki ochrony zdrowia ludzkiego w ramach wspólnej polityki rolnej.

Zgodnie z zasadą ostrożności, jeżeli występuje niepewność dotycząca występowania lub zakresu zagrożenia zdrowia ludzi, instytucje mogą podjąć działania ochronne, nie oczekując, aż realność i waga tych zagrożeń zostaną w pełni udowodnione. Jeżeli natomiast nowe okoliczności zmieniają postrzeganie danego zagrożenia lub wskazują, że zagrożenie to można ograniczyć metodami mniej restrykcyjnymi niż stosowane środki, instytucje, a w szczególności Komisja, która posiada inicjatywę prawodawczą, zobowiązane są dostosować uregulowania do nowych danych. Zatem instytucje wspólnotowe mogą przyjąć środki mniej restrykcyjne od tych, które obowiązują, o ile środki te są w stanie ograniczyć zagrożenie, którego postrzeganie zmieniło się na skutek wystąpienia nowych okoliczności".

W świetle powyższych rozważań nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy złożona prywatna opinia w sprawie możliwości występowania pasażowalnych gąbczastych encefalopatii (TSE) w świni domowej oraz możliwości zarażenia się świń ta chorobą podczas ich przebywania w pobliżu paszy zawierającej priony autorstwa dr n. wet. M. F.

Wspólnotowym aktem prawnym określającym zasady pobierania próbek pasz do badań urzędowych jest Rozporządzenie Komisji (WE) nr 152/2009 z dnia 27 stycznia 2009 r. ustanawiające metody pobierania próbek i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz (Dz.U.UE.L. 2009.54.1 ze zm.). Zgodnie z art. 1 powyższego rozporządzenia pobieranie próbek do celów urzędowej kontroli pasz, w zakresie oznaczania składników, dodatków oraz niepożądanych substancji, z wyjątkiem pozostałości pestycydów i mikroorganizmów, przeprowadzane jest zgodnie z metodami opisanymi w załączniku I.

Przede wszystkim w załączniku I wskazano, że sprzęt do pobierania próbek musi być wykonany z materiałów, które nie zanieczyszczą kontrolowanego produktu. W przypadku ręcznego pobierania próbek zaleca się stosowanie szufelki o płaskim dnie i prostopadłych ściankach bocznych oraz sondy z otwieranymi okienkami lub przegrodami, której wymiary muszą być dostosowane do charakterystyki kontrolowanej partii (głębokość pojemnika, wymiary worka itp.) i do wielkości cząstek paszy. Z pkt 4.2 rozporządzenia wynika, że jest tosprzęt zalecany do pobierania próbek pasz stałych. Z treści tego przepisu nie wynika jednak bezwzględny obowiązek stosowania w/w sprzętów. Z treści protokołów pobierania próbek w dniu [...] września 2012 r. (protokoły nr [...]) nie wynika aby skarżący kwestionował sposób pobierania próbek. Natomiast w dniu [...] października 2012 r. sporządzono protokoły dotyczące pobrania próbek nr [...]). Do protokołów pobrania próbek [...] M. S. wniósł uwagi "próba pobrana nieprawidłowo – tylko z warstwy wierzchniej z powodu braku sondy do pobierania". Z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2012 r. sporządzono protokoły [...]. Przed podpisaniem protokołów pobrania próbek M. S. wniósł uwagi o następującej treści "próbka pobrana nieprawidłowo – osoba pobierająca próbki oraz przygotowująca próbki końcowe nie posiadała nakrycia głowy, mogło to spowodować zanieczyszczenie próbek" (protokół [...]). W przypadku protokołu nr [...] wniesiono uwagi o treści "próbka pobrana niezgodnie z przepisami – osoba pobierająca nie posiadała nakrycia głowy co mogło spowodować zanieczyszczenie próbek. Stwierdzić należy, że wszystkie pobrane próbki został pobrane prawidłowo, nie naruszając przepisów załącznika I do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 152/2009, które jedynie zaleca wybór sprzętu do pobierania próbek, nie określa natomiast stroju lub jego elementów, w który winna być ubrana osoba pobierająca próbki.

Wskazać należy, że organ drugiej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające odnośnie próbek pobranych w dniu [...] września 2012 r. Przedmiotowe próbki były umieszczone tylko w opakowaniu zbiorczym, które zostało zaklejone i opieczętowanie, a więc w sposób nieprawidłowy. Słusznie więc organ uznał, że ten materiał dowodowy nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zgodnie z pkt 6.2.A.1 załącznika I do rozporządzenia152/2009 kontrolowaną partię należy podzielić na równe w przybliżeniu części i pobrać co najmniej jedną próbkę z każdej części. W przypadku partii do 2,5 t powinno ich być co najmniej 7. Podczas pobierania próbek do badań w dniu [...] października 2012 r. pobrano 8 próbek i sporządzono 8 protokołów. Jednostkowa masa próbki końcowej to 0,5 kg (zgodnie z pkt 5.A.4 powyższego rozporządzenia).

Spośród próbek pobranych w dniu [...] października 2012 r., w jednej próbce protokół [...] - stwierdzono z użyciem mikroskopu w badanej próbce składniki pochodzące ze zwierząt domowych. Badania przeprowadzone zostały w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej w W. Również z badania próbki (protokół [...]) przeprowadzonego przez Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy wynika, że w badanej próbce stwierdzono obecność składników przetworzonego białka pochodzenia zwierzęcego. Tak więc niezasadny jest zarzut wskazany w skardze, że wyniki badań nie potwierdziły obecności przetworzonego białka zwierzęcego.

Spośród próbek pobranych w dniu [...] października 2012 r. (protokoły [...]) stwierdzono z użyciem mikroskopu w badanej próbce składniki pochodzące ze zwierząt domowych (kości). Badania przeprowadzone zostały w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej w W. Również z badania próbki (protokół [...]) przeprowadzonego przez Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy wynika, że w badanej próbce stwierdzono obecność składników przetworzonego białka pochodzenia zwierzęcego. Tak więc niezasadny jest zarzut wskazany w skardze, że wyniki badan nie potwierdziły obecności przetworzonego białka zwierzęcego.

Dla podjęcia decyzji o zakazie wprowadzania zwierząt do obrotu wystarczające jest stwierdzenie chociażby jednego wyniku dodatniego w badanych paszach.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 61 § 4 kpa to wskazać należy, że skarżący nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego, jednakże powyższe uchybienie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Natomiast przed wydaniem decyzji organ drugiej instancji zawiadomił skarżącego o zakończeniu dodatkowego postępowania dowodowego (pismo z dnia 14 grudnia 2012 r.) i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów.

Odnosząc się do wskazanego w skardze zarzutu naruszenia art. 139 kpa to nie zasługuje on na uwzględnienie bowiem organ drugiej instancji zakazał wprowadzenia do obrotu [...] sztuk świń (natomiast organ pierwszej instancji [...] sztuki świń). Okoliczność, że w trakcie postępowania administracyjnego skarżący wprowadził do stada nowe sztuki, nie może być uznane za działanie organu na niekorzyść skarżącego.

Zaskarżona decyzja odpowiada warunkom określonym w art. 107 kpa. Zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne oraz ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Zostało prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym, co ma szczególne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa.

Analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego.

Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.