Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 417/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 i art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 15 ust.3, art. 22 ust.1, art. 51
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 138 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 28 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich na 2005 rok 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata S. Z.-W. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w R. przy ulicy [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z [...] maja 2009 r. wniesionej przez W. Z. jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( ARiMR ) w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z., nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco :

W. Z. złożył w dniu [...] maja 2005 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Z. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz. U. z 2004 r., Nr 6 , poz. 40 ze zm. ) na rok 2005. W toku postępowania o przyznanie płatności stwierdzone zostało, że zadeklarowane przez wnioskodawcę do przyznania płatności grunty rolne położone na działkach ewidencyjnych o nr [...] i [...], zlokalizowanych w woj. mazowieckim, powiecie zwoleńskim, gminie P., obrębie Ł. S. wskazał we wniosku o przyznanie płatności również inny producent rolny – S. L. W związku z powyższym, w dniu [...] maja 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wydał decyzję odmawiającą wnioskodawcy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nakładając jednocześnie sankcje na okres trzech lat kalendarzowych. Na skutek wniesionego przez W. Z. odwołania, Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w W. decyzją z [...] grudnia 2006 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu [...] lutego 2007 r. wnioskodawca nadał w urzędzie pocztowym pismo wraz z wycofaniem części wniosku dotyczącego działek ewidencyjnych o numerach [...] i [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. organ I instancji ponownie odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i nałożył sankcje w okresie trzech lat kalendarzowych. Na skutek wniesionego odwołania organ II instancji decyzją z dnia [...] października 2007 r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Powyższą decyzję wnioskodawca zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2008 r. zapadłym w sprawie V SA/Wa 129/08 uchylił zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd wskazał wówczas, iż decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 10 k.p.a. z uwagi na fakt, że uniemożliwiono wnioskodawcy uczestnictwo w podejmowanych przez siebie czynnościach procesowych. Strona nie była prawidłowo powiadamiana o terminach rozpraw administracyjnych i nie brała w nich udziału. Skarżącego nie powiadomiono również o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie - w konsekwencji w sposób istotny naruszono przepisy art. 94 k.p.a. w zw. z art. 44 k.p.a. Sąd zauważył nadto, że mimo podniesionych przez skarżącego w odwołaniu zastrzeżeń do ustaleń poczynionych przez organ I instancji i wyjaśnień skarżącego odnośnie okoliczności sprawy organ odwoławczy przyjął ustalenia organu I instancji za wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Pomiędzy zaś D. L. i S. L. a S. Z. w dniu [...] sierpnia 1996 r. została zawarta umowa dzierżawy na okres 10 lat. Sposób i termin wypowiedzenia tej umowy, a co za tym idzie okres jej obowiązywania są sporne i nie zostały wyjaśnione w toku postępowania. W ocenie Sądu sposób ustalenia przez organy posiadania spornych działek przez S. L. budzi wątpliwości, czy ustalony w ten sposób stan posiadania odpowiada stanowi rzeczywistemu. Uprawniony producent rolny może otrzymać bowiem dopłaty tylko do faktycznie użytkowanych działek rolnych zgłoszonych we wniosku. Rolą zaś organu jest ustalenie w drodze weryfikacji wniosku rzeczywistego stanu posiadania powierzchni działek ewidencyjnych zgłoszonych we wniosku wykorzystywanych w celu rolniczym przez danego producenta rolnego. Udzielając dalszych wskazań dla organu Sąd nakazał przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ umożliwienie Wiesławowi Zaprzalskiemu złożenie wyjaśnień w konfrontacji z twierdzeniami Stanisława Lachtary i innych świadków oraz zapoznanie go również ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i umożliwienie wypowiedzenia się co do tego materiału. Dopiero wtedy, zdaniem Sądu będzie można dokonać weryfikacji wniosku o przyznanie płatności pod kątem rzeczywiście posiadanych przez W. Z. w 2005 roku powierzchni rolnych położonych na działkach ewidencyjnych zgłoszonych we wniosku.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z., działając na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 ze zm. ), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. , dalej jako k.p.a. ), art. 138 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców ( Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 roku., str. 1 ze zm., dalej jako rozporządzenie nr 1973/2004), art. 53 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dziennik Urzędowy L 141, z 30/04/2004, str. 18 ze zm. – dalej jako rozporządzenie nr 796/2004) ponownie odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nakładając równocześnie sankcje w okresie kolejnych trzech lat kalendarzowych.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że odmowa przyznania płatności nastąpiła ze względu na niezgodności ( zawyżenie ) pomiędzy zadeklarowaną sumą powierzchni działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej. Wyjaśnił, że wymierzono sankcje w łącznej wysokości [...] zł, która to kwota będzie potrącana z płatności pomocy, do których producent rolny jest uprawniony w ramach wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. Organ ustalił, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że W. Z. nie użytkował spornych działek w 2005 r., nie spełnia więc warunków do przyznania płatności. Za nieskuteczne organ uznał cofnięcie przez W. Z. części wniosku w zakresie działek o numerach [...] i [...]. Wnioskodawca dokonał bowiem powyższego wycofania dopiero w dniu [...] lutego 2007 r., a więc po powiadomieniu go o nieprawidłowościach. Nadto, W. Z. powziął w dniu [...] maja 2005 r. informację o wypowiedzeniu umowy dzierżawy, a tym samym zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej na w/w działkach.

Organ wskazał, że wnioskodawca zgłosił powierzchnię z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) [...] ha, zaś powierzchnia co do której wniosek został rozpatrzony wynosi [...] ha. Z uwagi na fakt, że różnica w powierzchni działek wynosi 52,83%, zgodnie z art. 2 pkt 22 i art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 796/2004 wnioskodawcy płatność nie przysługuje, nadto zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia nr 1973/2004 koniecznym stało się nałożenie na wnioskodawcę sankcji w kwocie odpowiadającej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną i stwierdzoną ( tj. [...] zł.) Odnośnie płatności uzupełniającej (UPO), organ podniósł, że wnioskodawca zgłosił powierzchnię wynoszącą [...] ha, zaś powierzchnia co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła [...] ha. Wyliczenie procentowej różnicy wynosi więc 57,85 %, w związku z tym płatność w roku bieżącym nie przysługuje. Nadto nałożona została sankcja w kwocie odpowiadającej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną w wysokości [...] zł. Podstawę odmowy przyznania płatności i nałożenia sankcji stanowi zaś art. 51 ust. 2 oraz art. 53 rozporządzenia nr 796/2004.

Wnioskodawca pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. wniósł odwołanie od w/w decyzji zarzucając organowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych sprawy polegający na tym, iż za użytkownika wymienionych we wniosku działek o numerach [...] i [...] uznany został S. L. Bezspornym zaś zdaniem odwołującego się jest, że W. Z. użytkował sporne działki do dnia [...] maja 2005 r., kiedy to S. L. bez uprzedniego powiadomienia zerwał umowę dzierżawy nie dotrzymując warunków jej wypowiedzenia. Nadto, odwołujący się podniósł, że złożył wniosek o wycofanie spornych działek przed dokonaniem kontroli i przed zawiadomieniem o wszczęciu postępowania, natomiast powoływane przez organ zawiadomienie o nieprawidłowościach nie jest równoznaczne z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z., nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o wytyczne zawarte w wyroku WSA w Warszawie. Została bowiem przeprowadzona rozprawa administracyjna podczas której odwołujący się złożył wyjaśnienia w konfrontacji z twierdzeniami S. L. W. Z. zapoznał się z aktami sprawy oraz zeznał, że do dnia [...] maja 2005 r. użytkował sporne działki i w tym dniu dowiedział się o wypowiedzeniu umowy dzierżawy działek o numerach [...] oraz [...].

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ podniósł, że powiadomienie rolnika o nieprawidłowościach we wniosku nastąpiło z dniem [...] kwietnia 2006 r. wraz z odbiorem wezwania do złożenia wyjaśnień dotyczących spornych działek. Wniosek wycofujący w/w działki W. Z. złożył zaś dopiero w dniu [...] lutego 2007r. Nie było więc możliwe wycofanie z wniosku spornych działek. Organ wyjaśnił, że zadaniem ARiMR nie jest rozstrzyganie sporu między rolnikami, a jedynie ustalenie, któremu z nich przysługuje płatność. Zeznania świadków oraz sam odwołujący się potwierdzają, że W. Z. został "wypędzony" ze spornych działek w dniu [...] maja 2005 r. W/w dzień należy więc uznać za dzień, w którym dowiedział się on o rozwiązaniu umowy dzierżawy i zaprzestaniu użytkowania spornych działek. O powyższym fakcie W. Z. powinien niezwłocznie poinformować Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, czego jednak nie uczynił. Dopiero zaś po upływie niemalże dwóch lat, w dniu [...] lutego 2007 r. podjął próbę wycofania spornych działek. Jednakże w związku z wcześniejszym powiadomieniem go przez organ I instancji o nieprawidłowościach dotyczących działek o numerach [...] i [...], jego wniosek dotyczący wycofania, zgodnie z art. 15 ust. 3 rozporządzenia nr 796/2004 nie mógł zostać uwzględniony. Wycofania z wniosku przedmiotowych działek, W. Z. mógł dokonać do dnia [...] kwietnia 2006 r., w tym bowiem dniu został bowiem powiadomiony o nieprawidłowościach. Pomimo ustalenia, że w 2005 r. odwołujący się nie użytkował spornych działek, w dalszym ciągu jednak żąda przyznania do nich płatności. Wnioskodawca po dniu [...] maja 2005 r. nie uprawiał spornych gruntów, dlatego też podnoszone przez niego zarzuty dotyczące możliwości rozwiązania umowy dzierżawy dopiero po upływie trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, nie mają znaczenia dla sprawy.

Pismem z dnia [...] maja 2009 r. W. Z. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając organowi administracji II instancji brak przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na własnym przekonaniu, co uzasadnia naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi wskazał, iż organy administracji błędnie przyjęły, iż to S. L. w 2005 roku użytkował sporne grunty – działki [...] i [...]. Właściciel tych działek bezprawnie i siłą zerwał obowiązującą strony umowę i sam odebranych gruntów nie użytkował, lecz przekazał je w użytkowanie innemu rolnikowi. Wszystkie te okoliczności w ocenie skarżącego powinny zasługiwać na uwzględnienie i mieć wpływ na przyznanie skarżącemu płatności bezpośrednich. Ponadto skarżący podniósł, iż w 2004 r. poniósł nakłady związane z użytkowaniem w/w działek, zapłacił podatek gruntowy, miał więc również prawo zebrać plony w 2005 r. oraz otrzymać dopłaty. W jego ocenie organ nie wziął powyższego pod uwagę, nadto nie wyjaśnił, kto w 2005 r. był użytkownikiem w/w działek. Organ II instancji niezasadnie stwierdził, że decyzja została wydana w oparciu o wytyczne zawarte w wyroku WSA w Warszawie. Samo bowiem prawidłowe zawiadomienie o rozprawie administracyjnej, zapoznanie się skarżącego z aktami i umożliwienie konfrontacji to nie wszystkie wytyczne jakie zostały wskazane w wyroku WSA w Warszawie. Zdaniem skarżącego, rozprawa administracyjna przeprowadzona przez organ I instancji nie wyjaśniła wszystkich kwestii wskazanych w wyroku. Przyjęto, że [...] maja 2005 r. jest dniem wypowiedzenia umowy z czym skarżący może się zgodzić. Jednakże skarżący nie może się zgodzić, iż ten dzień jest dniem rozwiązania umowy, bowiem te kwestie reguluje zawarta umowa jak również kodeks cywilny. Jeżeli nawet skarżący nie uprawiał w dalszym ciągu spornych gruntów to było to spowodowane i wynikało jedynie z postawy S. L., który uniemożliwił dalsze ich użytkowanie. Nadto, organ odwoławczy nie odniósł się do faktu, że decyzja z dnia [...] maja 2006 r. została uchylona decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. i przekazana do ponownego rozpoznania co oznacza, że sprawa znajduje się w punkcie wyjścia, czyli w momencie złożenia wniosku i toczy się od nowa. Skarżący ma więc prawo złożyć wniosek o wycofanie części wniosku o dopłaty i czyni to przed zawiadomieniem go o nieprawidłowościach.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego organ wskazał, że sam skarżący stwierdził, iż od dnia [...] maja 2005 r. nie użytkuje spornych działek, jednakże w dalszym ciągu żąda przyznania płatności. Fakt uiszczenia przez skarżącego podatku gruntowego nie ma dla sprawy żadnego znaczenia, gdyż płatności przysługują faktycznemu użytkownikowi, a nie osobie opłacającej podatek. W ocenie organu rozpatrzono całość materiału dowodowego. Ponadto organ wskazał, iż skarżący składając wniosek o przyznanie płatności na urzędowym formularzu zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależne przyznanie płatności bezpośrednich oraz o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, zwłaszcza jeśli zmiana dotyczy : wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej - p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że skarżący był do dnia [...] maja 2005 r. posiadaczem i użytkownikiem działek o nr [...] i [...], stanowiących własność innego producenta rolnego. Sporne jest zaś, czy mimo nie posiadania i nie użytkowania spornych gruntów po w/w dniu, winien otrzymać płatności do tych gruntów rolnych za 2005 r. Sporne jest również w niniejszej sprawie, czy wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2007 r. o wycofanie w/w działek z jego wniosku z dnia [...] maja 2005 r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych może być uznany za skuteczny, co w konsekwencji miałoby wpływ na przyznanie w/w płatności oraz ewentualne odstąpienie przez organ od nałożenia sankcji z tytułu stwierdzonych niezgodności.

Na wstępie należy zauważyć, że złożony w dniu [...] maja 2005 r. wniosek skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych podlegał rozpatrzeniu według zasad wynikających z ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru ( Dz. U. z 2004 r., Nr 6 , poz. 40 ze zm. ). Ustawa ta wprawdzie nie obowiązywała już w dacie wydawania decyzji organu pierwszej instancji, tj. [...] stycznia 2009 r. oraz decyzji organu drugiej instancji, tj. [...] kwietnia 2009 r., ale jej przepisy miały zastosowanie w czasie wydawania w/w decyzji, albowiem - mimo uchylenia z dniem [...] lutego 2007 r. ustawy z 18 grudnia 2003 r. w związku z wejściem w życie nowej ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie nowej ustawy, stosować należało przepisy dotychczasowe (patrz: art. 53 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217).

Mający zastosowanie w sprawie przepis art. 2 ust. 1 ustawy z 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru stanowił, iż płatności przysługują osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej.

Celem ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych jest bowiem finansowe wspieranie producentów rolnych, czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne, chociaż nie są ich właścicielami (wyrok w sprawie II SA/Bk 718/04 z dnia 12.07.2005 r., w sprawie II SA/Bk 1107/05 z dnia 20 kwietnia 2006 r.).

Powołana wyżej ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. nie reguluje kwestii dotyczącej cezury czasowej, stanowiącej podstawę oceny spełnienia przez wnioskodawcę wymagania posiadania gospodarstwa rolnego ( gruntu rolnego ). Niemniej jednak kierując się tym, że płatności są przyznawane w systemie rocznym, w relacji do danego roku kalendarzowego i wypłacane w terminie od dnia 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek do dnia 30 czerwca następnego roku ( art. 28 ust. 2 rozporządzenia 1782/2003 ), a zatem "z dołu", należy przyjmować, że stan posiadania połączonego z utrzymywaniem gospodarstwa w dobrej kulturze rolnej powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatności. Oznacza to, że na prawo do płatności za dany rok kalendarzowy nie ma wpływu ustanie posiadania w następnym roku kalendarzowym, przed wydaniem przez organ decyzji w sprawie ( patrz wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 559/08 ).

Inaczej przedstawia się jednak sprawa wówczas, gdy posiadanie ustało w roku kalendarzowym, w którym złożono wniosek o płatność, po złożeniu wniosku a przed wydaniem rozstrzygnięcia o płatnościach. Skoro płatności tego rodzaju są przyznawane za dany rok kalendarzowy, wyzbycie się czy utrata posiadania przed upływem roku kalendarzowego, w którym wnioskowano o płatność sprawia, że odpada przesłanka przyznania płatności za ten rok kalendarzowy. Jeżeli miało to miejsce przed wydaniem decyzji o płatności, organ odmówi przyznania tego świadczenia. Stanowisko to znajduje pewne potwierdzenie w przepisie art. 4 ust. 1 w/w ustawy, według którego, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do przyznania płatności nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego, płatność przysługuje (pod pewnymi warunkami) temu producentowi. Mając na uwadze ogólną zasadę orzekania według stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w chwili rozstrzygania, należy przyjąć, że płatność nie przysługuje pierwotnemu wnioskodawcy, jeżeli ten nie posiada gospodarstwa rolnego w chwili wydania decyzji w tej sprawie. Należy w tym miejscu dodać, że "nowa ustawa" z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowi w art. 7 ust. 1, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, jeżeli min. wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że organy obu instancji prawidłowo odmówiły przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2005 r. Skarżący na dzień złożenia wniosku, tj. [...] maja 2005 r. był wprawdzie posiadaczem jak i użytkownikiem działek o nr [...] i [...]. Niemniej jednak w związku z bezsporną utratą przez niego posiadania spornych działek z dniem [...] maja 2005 r., nie przysługują mu w/w płatności za 2005 r. Stan jego posiadania i użytkowania w/w działek połączonego z utrzymywaniem ich w dobrej kulturze rolnej nie trwał bowiem przez cały rok kalendarzowy objęty wnioskiem o przyznanie płatności. Kwestia nie użytkowania przez skarżącego spornych działek po dniu [...] maja 2005 r. ma zaś istotne i decydujące znaczenie dla przyznania bądź odmowy przyznania płatności. Nie mają zaś takiego znaczenia okoliczności podnoszone przez skarżącego, że został pozbawiony posiadania oraz zaprzestał użytkowania w/w działek na skutek bezprawnego zachowania ich właściciela – S. L. Kwestia sposobu zerwania umowy dzierżawy przedmiotowych działek, bez zachowania wymaganego trzymiesięcznego okresu jej wypowiedzenia również nie ma żadnego znaczenia ani wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące wnioskowanych płatności. Spory pomiędzy rolnikami dotyczące powyższego nie są bowiem przedmiotem rozstrzygania przez organy ARiMR. Mogła zaś ona mieć jedynie znaczenie w przypadku wystąpienia przez skarżącego z powództwem cywilnym przed sądem powszechnym, dotyczącym ewentualnych roszczeń regresowych wobec S. L. o zwrot poniesionych nakładów, związanych z utrzymywaniem tych działek w dobrej kulturze rolnej do dnia [...] maja 2005 r. Dla przyznania płatności nie ma również żadnego znaczenia okoliczność kto uiścił w 2005 r. podatek gruntowy za w/w działki.

W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo również uznały, że wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2007 r. dotyczący wycofania spornych działek nie mógł odnieść skutku. Rolnik może wprawdzie zgłosić taki wniosek w formie pisemnej w każdej chwili do dnia wydania decyzji w sprawie bez ponoszenia żadnych negatywnych konsekwencji wynikających z różnic pomiędzy sytuacją zadeklarowaną pierwotnie, a sytuacją rzeczywistą dotyczącą wnioskowanych działek. Jednakże należy zauważyć, że uprawnienie to wygasa, w przypadku wykrycia nieprawidłowości przez właściwe organy ( np. w wyniku kontroli krzyżowej ) i poinformowania o tym wnioskodawcy. To bowiem na osobie ubiegającej się o przyznanie płatności ciąży obowiązek, by udzielane informacje w zakresie uprawianych gruntów były zgodne z rzeczywistością. W przypadku, gdy producent rolny nie poinformuje o zaistniałych zmianach mających wpływ na przyznanie płatności, na zasadach określonych w przepisach wspólnotowych, poniesie konsekwencje wynikające z nieprawidłowości pomiędzy stanem zadeklarowanym, a stwierdzonym w wyniku kontroli. Skutkuje to również brakiem możliwości uwzględnienia przez organy dokonanego po tym stwierdzeniu wycofania wniosku. Powyższe wynika z art. 15 ust. 3 oraz art. 22 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004.

Sytuacja taka zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący w dniu [...] kwietnia 2006 r. ( dowód – zwrotne potwierdzenie odbioru ; k. [...] wezwania z dnia [...] marca 2006 r. ; k. [...] ) został powiadomiony o nieprawidłowościach, zaś dopiero w dniu [...] lutego 2007 r. złożył wniosek o wycofanie spornych działek ( k. [...] – [...] ). Za niezasadny tym samym, należy uznać zarzut skarżącego, że w związku z uchyleniem przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji z dnia [...] maja 2006 r., sprawa toczyła się od początku, a więc wycofał on sporne działki ze swojego wniosku przed powiadomieniem go o nieprawidłowościach. Kwestia uchylenia decyzji organu I instancji do ponownego rozpoznania nie ma tu bowiem żadnego znaczenia, istotne jest zaś kiedy skarżący został powiadomiony o nieprawidłowościach istniejących w jego wniosku o przyznanie płatności.

Z powyższych względów, w ocenie Sądu, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organy prawidłowo odmówiły skarżącemu przyznania płatności i nałożyły wynikające z przepisów wspólnotowych sankcje. Dokonane zaś przez organ I instancji ich wyliczenie jest zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

Powierzchnia zadeklarowana przez skarżącego w jego wniosku z tytułu przyznania JPO - jednolitej płatności obszarowej wyniosła [...] ha. Powierzchnia zaś stwierdzona, co do której została naliczona płatność wyniosła [...] ha. Różnica procentowa wyniosła więc 52,83 %. Powierzchnia zadeklarowana przez niego z tytułu UPO - uzupełniająca płatność obszarowa wyniosła [...] ha. Powierzchnia stwierdzona, co do której została naliczona płatność wyniosła zaś [...] ha. Różnica procentowa wyniosła więc 57,85%

Tym samym, organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia nr 1973/2004, który to w swej treści stanowi "... z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym, a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia nr 796/2004 przekracza 30 %, wyznaczonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy, jeżeli różnica przekracza 50% rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Kwota taka jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. Kwota sankcji ustalona w decyzji organu I instancji zastała obliczona zgodnie z wyżej przytoczonym przepisem art. 138 ust. 1 rozporządzenia nr 1973/2004. Podstawę zaś do odmowy przyznania Uzupełniającej Płatności Obszarowej stanowi art. 51 rozporządzenia nr 796/2004, który to stanowi "...Jeśli różnica ta przekracza 50%, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5. Kwota ta podlega kompensacji dopłatami w ramach jakichkolwiek programów pomocowych, o których mowa w tytułach III i IV rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, do których dany rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków złożonych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym wykrycia różnicy.

W niniejszej sprawie sankcje zostały naliczone w następujący sposób:

1. dla Jednolitej Płatności Obszarowej: różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku obszarowym a powierzchnią stwierdzoną pomnożona przez stawkę jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2005r., czyli ([...] ha - [...] ha) x 225,00 zł = [...] ha x 225,00zł.= [...] zł.

2. dla Uzupełniającej Płatności Obszarowej: różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku obszarowym a powierzchnią stwierdzoną pomnożona przez stawkę uzupełniającej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2005r.,czyli ([...] ha - [...] ha) x 282,35 zł. = [...] ha x 282,35 zł. =[...] zł.

Reasumując, należy stwierdzić, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji orzekające w sprawie wykonały zaś zgodnie z art. 153 p.p.s.a. wytyczne wskazane przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 129/08.

W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić skargę, o czym orzeczono jak w punkcie I wyroku. Orzeczenie w punkcie II wydano na podstawie art. 250 p.p.s.a.