Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 839/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Anna Moskała Sędzia WSA - Jerzy Strzebińczyk Asesor WSA - Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Protokolant -Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A S.A. - obecnie B S.A. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej towaru uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego we W. z dnia [...]r. nr [...]; zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej 191 zł ( słownie: sto dziewięćdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Sygn. akt 3 I SA/Wr 839/02 1

UZASADNIENIE

Działając na podstawie art.233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z 1997r. z późn. zm.), art.85 §1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r.- Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 z późn.zm.), §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 158, poz. 1036 z późn. zm.) -Prezes Głównego Urzędu Ceł po rozpatrzeniu odwołania A S.A. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego we W. nr [...] z dn. [...]r.- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył , iż z akt sprawy wynika, firma A S.A., działając przez przedstawiciela - Agencję Celną C Sp. z o.o., przedstawiła w Urzędzie Celnym we W. towar, określając go w polu nr 31 zgłoszenia celnego nr [...], poz. 1 jako panelowe urządzenie przetwarzania sygnału telekomunikacyjnego HIWAY ETS-14TP/2mm, FES 8MM/8TP Plus, a w poz. 2 jako panel urządzenia przetwarzania sygnału telekomunikacyjnego FEH-24TP/M DS. Towar został objęty na wniosek strony procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, po uiszczeniu długu celnego obliczonego według kodu PCN 8473 30 10 0, dla którego Rada Ministrów przyporządkowała zerową stawkę celną. Postanowieniem z dn. [...]r., nr[...]Dyrektor Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dn. [...]r. nr [...] uznał wymienione wyżej zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dot. klasyfikacji taryfowej towarów w poz. nr 1 oraz nr 2, i zaklasyfikował towar wg kodu PCN 8517 50 90 0.

Rozpatrując odwołanie od tej decyzji organ odwoławczy między innymi podniósł, że sporną kwestią stała się klasyfikacja taryfowa towaru przedstawionego do urzędu celnego. Przedmiotem rozważenia stała się kwestia, czy importowany towar winien być traktowane jako urządzenie peryferyjne do części maszyn automatycznego przetwarzania danych, czy też ze względu na funkcję jaką wykonuje - jego klasyfikacja winna być dokonana zgodnie z postanowieniami Taryfy celnej tj. Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej, uwagami do sekcji XVI oraz działu 84 i 85.

Jak wyjaśniono w dalszych motywach rozstrzygnięcia - według Nomenklatury Scalonej, maszyny automatycznego przetwarzania danych składające się zwykle z pewnej liczby oddzielnych, wzajemnie ze sobą połączonych jednostek, tworzą "system", który definiuje uwaga nr 1 podpozycji działu 84. Zgodnie z tą uwagą wyrażenie "system" oznacza maszyny do automatycznego przetwarzania danych, które to maszyny spełniają warunki

Sygn. akt 3 I SA/Wr 839/02

2

przedstawione w uwadze 5(B) do działu 84 i które składają się co najmniej z jednostki centralnej, jednego urządzenia wejścia (np. klawiatury lub skanera) i jednego urządzenia wyjścia (monitora ekranowego lub drukarki). Zasady klasyfikacji urządzeń składowych systemu, określone zostały uwadze 5 do działu 84. Do uznania urządzenia za część składową systemu oprócz warunków wskazanych w punkcie(B) konieczne jest także spełnienie warunków określonych w pozostałych punktach, czyli (C), (D) i(E), i tak zgodnie z uwagą 5(E) maszyny spełniające specyficzne funkcje inne niż przetwarzanie danych i zawierające lub współpracujące z maszyną do automatycznego przetwarzania danych należy klasyfikować w pozycjach odpowiednich do ich indywidualnych funkcji lub, jeśli nie ma takiej możliwości, w pozycjach pozostałych. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ ustalił , że importowany przez stronę towar to modułowe urządzenia realizacji transmisji danych w lokalnych (LAN) i rozległych (WAN) sieciach komputerowych i w zależności od wyposażenia spełniają funkcje hubów (rozdzielaczy), przełączników (switch) oraz routerów realizujących funkcje zmiany protokołów transmisji danych, szybkości transmisji danych, jak i zmianę mediów transmisyjnych. Skoro, jak wywodził organ, towary te spełniają funkcję dla nich właściwą a mianowicie funkcję transmisji i rozdziału sygnału , a zatem inną niż przetwarzanie danych, to w świetle postanowienia powołanej powyżej uwagi 5(E), należy klasyfikować je w pozycjach odpowiednich do ich indywidualnych funkcji. Zgodnie z uwagą 2 do sekcji XVI ustalającą zasady klasyfikacji części maszyn objętych tą sekcją części będące towarami zaliczanymi do jakichkolwiek pozycji występujących w działach 84 lub 85, należy we wszystkich przypadkach klasyfikować do tychże pozycji. Mając zatem na uwadze fakt, iż sieć komputerowa oprócz węzłów składa się m.in. z linii przesyłania danych, funkcją główną przedmiotowego towaru jest transmisja i rozdział sygnału (informacji), zasadnym stało się ustalenie ich klasyfikacji taryfowej jako sprzętu do telefonii i telegrafii przewodowej , dla którego odpowiednia jest pozycja 8517 Taryfy celnej. Wynika to zarówno z brzmienia tej pozycji , jak również z komentarza do poz.8517 zawartego w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej, które od dnia 1 stycznia 1998r. są przepisem prawa. W świetle tych Wyjaśnień kodem PCN 8517 50 90 0 objęte zostały wszelkie urządzenia dla systemów przewodowych cyfrowych, niezależnie od tego czy pracują w sieciach telekomunikacyjnych czy też w sieciach komputerowych np. w sieciach LAN. Pozycja 8517, zdaniem organu, nie jest właściwa jedynie dla urządzeń telekomunikacyjnych, związanych z przesyłaniem głosu i obrazu, lecz również dla urządzeń telekomunikacyjnych służących do transmisji i rozdziału sygnału komputerowego, co organ w swych dalszych wywodach poparł odniesieniem się do szerokiego zakresu przedmiotowego pojęcia telekomunikacji.

Klasyfikację taryfową importowanego towaru wg pozycji 8473 , czego domagała się strona, wyklucza w przekonaniu organu postanowienie reguły nr 1

Sygn. akt 3 1 SA/Wr 839/02

3

Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Pozycja ta bowiem, z zastrzeżeniem postanowień ogólnych do sekcji XVI, dotyczących klasyfikacji części, obejmuje części i akcesoria nadające się do stosowania wyłącznie lub głównie do maszyn z pozycji nr 8469 do 8472. Zgodnie z komentarzem do poz.8473 zawartym w Wyjaśnieniach do taryfy celnej, objęte tą pozycją akcesoria są wymiennymi częściami lub urządzeniami przeznaczonymi do przystosowania maszyny do poszczególnych operacji, do wykonywania specjalnej funkcji podrzędnej względem głównej funkcji maszyny lub do zwiększania zakresu czynności. Spornego towaru nie można zaliczyć do żadnych z w/w urządzeń. Ponadto klasyfikację spornego towaru do pozycji 8473 wyklucza uwaga 2(a) do sekcji XVI Taryfy celnej. Uwaga ta stanowi bowiem, że części będące towarami zaliczanymi do jakichkolwiek pozycji występujących w działach 84 lub 85 należy we wszystkich wypadkach klasyfikować do tychże pozycji.

Odnosząc się w końcowej części wywodów do zarzutu strony sformułowanego w przedmiocie pominięcia skutków prawnych wynikających z uprzednio wydanej w tej sprawie ostatecznej decyzji organu celnego z dnia [...]r. Prezes Głównego Urzędu Ceł wyjaśnił, iż organ celny wydając decyzję wydaje ją w konkretnej sprawie. Decyzja ta nie wiąże organu celnego w innych sprawach. Powoływanie więc jej na okoliczność uznania wnoszonej przez stronę klasyfikacji taryfowej ocenił jako niezasadne, na marginesie zaś wskazał, iż wymieniona decyzja uchylona została decyzją Dyrektora Urzędu Celnego we W. nr [...] z dnia [...]r.

Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem AS.A. (obecnie B S.A.) - złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z żądaniem uchylenia zaskarżonej decyzji.

W skardze skarżąca spółka zarzuciła , że zapis z nomenklatury scalonej powołany w decyzji, a mianowicie, że zgodnie z uwagą 5 E maszyny spełniające specyficzne funkcje, inne niż przetwarzanie danych i zawierające lub współpracujące z maszyną do automatycznego przetwarzania danych, należy klasyfikować w pozycjach odpowiednich do ich indywidualnych funkcji lub, jeśli nie ma takiej możliwości w pozycjach pozostałych, co w opinii spółki oznacza , że nie można wzmiankowanych urządzeń kwalifikować do funkcji generalnych, czyli telekomunikacji, gdyż ustawowe pojęcie funkcji indywidualnych jest pojęciem węższym, a zawsze należy stosować interpretację szczegółową przed ogólną. Przyjęta przez organy celne klasyfikacja jako PCN 8517 90 88 0 oraz PCN 8517 50 90 0 jest klasyfikacją do pozycji "pozostałe". Pojęcie "pozostałe" - w ocenie strony skarżącej - nie może być tłumaczone jako wszystko co służy transmisji danych telekomunikacyjnych, gdyż funkcją indywidualną urządzeń, o których mowa w decyzji jest działanie w ramach systemów komputerowych. Zgodnie z przepisami cytowanymi przez organy

Sygn. akt 3 I SA/Wr 839/02

4

celne do grupy "pozostałe" można zakwalifikować dane urządzenia tylko w sytuacji gdy niemożliwe jest ustalenie ich funkcji indywidualnych. Organy celne przyjęły swoją klasyfikację odrzucając możliwość uwzględnienia funkcji indywidualnych tych urządzeń. Jednocześnie w sposób oczywisty, jak dowodzi strona skarżąca, pomylono indywidualną funkcję z cechą urządzenia. Funkcja indywidualna dotyczy zindywidualizowanego przeznaczenia konkretnego urządzenia, natomiast to, czy dane urządzenie swoje funkcje realizuje będąc urządzeniem telekomunikacyjnym, to cecha tego urządzenia.

Zarzucając następnie, że Prezes Głównego Urzędu Ceł odmówił prawa powoływania się przez stronę na decyzję organu celnego z [...]r., -strona skarżąca zauważyła, że decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł wydana została w ramach postępowania odwoławczego od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...]r. W przeświadczeniu strony skarżącej - organ celny zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej związany jest decyzją z dnia [...]r., a jeżeli miała by nastąpić zmiana takiej decyzji, to jedynie w wyniku wznowienia postępowania. Dlatego też , zdaniem strony skarżącej, decyzja Dyrektora Urzędu Celnego została wydana z rażącym naruszeniem prawa i tym samym z rażącym naruszeniem prawa została wydana decyzja organu drugiej instancji.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy.

Po myśli art. 3 § 1 powołanej wyżej ustawy powołanej wyżej ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 - 150 ustawy). Stosownie zaś do brzmienia art. 134 § 1

Sygn. akt 3 I SA/Wr 839/02

5

sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną postawą prawną.

Rozpatrując zatem stan faktyczny i prawny sprawy oraz dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem tj. z normami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł narusza przepisy prawa w zakresie wyznaczonym normą art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co skutkuje usunięciem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Jak wynika z akt sprawy, organ odwoławczy na mocy zaskarżonej decyzji utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego we W. z [...]r., Nr [...], wydaną po wznowieniu z urzędu postanowieniem z dnia [...]r. postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego organu z dnia [...]r. Nr [...].

W jej wyniku organ pierwszej instancji uchylił swą poprzednią, ostateczną decyzję z dnia [...]r., o numerze wyżej wskazanym, w części dotyczącej taryfikacji towarów z poz. 1 i 2 zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...]r. i określił kwotę długu celnego, przyjmując w miejsce zastosowanego na mocy decyzji z dnia [...]r. kodu PCN towaru 8473 30 10 0 - kod PCN 8517 50 90 0. W uzasadnieniu przytoczył , iż cyt. " W rezultacie powtórnej kontroli zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...]r. dokonanej przez Dział Powtórnej Kontroli Celnej tut. Urzędu (protokół pokontrolny nr [...] z dnia [...]r.) wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, w wyniku których powstała wątpliwość czy w decyzji Dyrektora UC W. nr [...]z dnia [...]r. prawidłowo określono kod towaru ujętego w pozycji 1 i 2 w/w zgłoszenia celnego", w dalszej zaś kolejności organ poczynił w uzasadnieniu wywody odnośnie meritum sprawy tj. w zakresie klasyfikacji towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...]r.

Wskazać należy , iż jedną z podstawowych zasad ogólnych Ordynacji podatkowej jest zasada trwałości decyzji ostatecznych. Według art. 128 Ordynacji podatkowej decyzje , od których nie służy odwołanie są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. Przyjęcie tej zasady oznacza, że decyzja ostateczna może być wyeliminowana z obrotu prawnego tylko w trybach przewidzianych prawem oraz oznacza także niedopuszczalność wykładni rozszerzającej podstawy prawne , które normują wadliwość zapadłych decyzji. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania należy do takich trybów nadzwyczajnych , a jego celem jest stworzenie możliwości prawnej ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy już zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej, jeżeli została ona podjęta w postępowaniu obarczonym wadliwością o charakterze

Sygn. akt 3 I SA/Wr 839/02

6

procesowym.

Zasadniczą przesłanką dopuszczalności ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy uprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną jest ustalenie wystąpienia jednej z enumeratywnie wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej podstaw wznowienia. Wobec tego organ zobowiązany jest do ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości podstawy wznowienia w sprawie, czemu musi dać stosowny wyraz w uzasadnieniu decyzji. Ustalenie, czy zachodzą w sprawie podstawy do wznowienia postępowania stanowi bowiem niezbędny, konieczny element stanu faktycznego i prawnego sprawy prowadzonej w tym trybie.

Tymczasem organ odwoławczy zupełnie pominął zbadanie prawidłowości zastosowanego trybu, natomiast lakoniczne uzasadnienie decyzji pierwszej instancji dotyczące omawianej materii ( które wyżej przytoczono w całości ) jakkolwiek wskazuje , iż przesłanką do wznowienia stał się przepis pkt 5 § 1 art. 240 Ordynacji podatkowej ( choć w części wstępnej decyzji wskazano na pkt 4 ), jednak dalej w wywodach nie wyprowadzono żadnych następstw prawnych ze stanu faktycznego sprawy na tle tego przepisu, tzn. nie wiadomo jakie to nowe okoliczności faktyczne istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji z dnia [...]r., a których organ wówczas nie znał -wyszły na jaw. Przeciwnie, z analizy akt sprawy wnosić zdaniem Sądu należy bezsprzecznie , iż faktycznym powodem wznowienia postępowania stała się wyłącznie zmiana stanowiska organu celnego pierwszej instancji w przedmiocie kwalifikacji spornego towaru do odpowiedniego kodu taryfy celnej w stosunku do rozstrzygnięcia zawartego w decyzji tego organu z dnia [...]r. Poza argumentacją zawartą w motywach podjętych w sprawie decyzji, w zestawieniu z treścią zgłoszeń celnych, w szczególności potwierdza to protokół kontroli z dnia [...]r., przeprowadzonej u skarżącej spółki przez Urząd Celny. W protokole tym ( o numerze [...]) nie dokonano żadnych ustaleń w zakresie ujawnienia jakichkolwiek nowych okoliczności faktycznych, o których mowa w pkt 5 § 1 art. 240. Sporządzono bowiem wyłącznie zestawienie zgłoszeń celnych za okres od [...]r. do [...]r., w tym przedmiotowego w sprawie niniejszej zgłoszenia z [...]r. nr [...], wymieniając pozycję w dokumencie SAD, nazwę towaru ( która, notabene dokładnie pokrywa się z ujawnioną w zgłoszeniu celnym),wartość statystyczną kod PCN przyjęty przez skarżącą spółkę w zgłoszeniu oraz kod PCN sugerowany przez organ, stawkę celną i należne cła według skarżącej spółki oraz sugerowane przez organ. Wszystkie te dane były wiadome organowi celnemu w dniu wydania decyzji z dnia [...]r., ponieważ wprost wynikały z treści zgłoszenia celnego.

Tym samym nie zachodziła przesłanka do wznowienia postępowania -zgodnie zaś z utrwalonym w doktrynie i judykaturze poglądem - odmienna wykładnia przepisu prawa materialnego , stanowiącej podstawę prawną decyzji,

Sygn. akt 3 I SA/Wr 839/02

7

zmiana interpretacji, dokonanej oceny prawnej, nie może być uznana za "nową okoliczność faktyczną"(por.np. B.Adamiak w: B.Adamiak, J.Borkowski, R.Mastalski, J.Zubrzycki "Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003" , Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2003, str.774).

W powyższym świetle zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Urzędu Celnego we W. z dnia [...]r. nr [...] zostały wydane z naruszeniem norm postępowania wyrażonych w art. 240 § 1 pkt 5 i art. 128 Ordynacji podatkowej - w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy .

Z tych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji wyroku.