Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 852/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Fabryki [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Fabryki [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez Fabrykę [...] S.A. w [...] (Skarżąca) na postanowienie Prezydenta [...] (Prezydent) z dnia [...] odmawiające wznowienia postępowania w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

Postanowienie to wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawym:

Postanowieniem z dnia [...] Prezydent odmówił wznowienia postępowania zakończonego swoją decyzją z dnia [...] nr w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. [...] (dawniej [...]), ozn. nr hip. [...].

Pismem z dnia 26 lipca 2012 r. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie Prezydenta z dnia [...].

Rozpatrując sprawę SKO wskazało, że w myśl przepisu art. 141 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. Organ przywołał również treść przepisu art. 44 § 1 kpa i wskazał, że przesyłka pocztowa zawierająca zaskarżone postanowienie została doręczona w dniu 14 lipca 2012 r. Termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 23 lipca 2012 r. Wniesione zatem dniu 27 lipca 2012 r. zażalenie uznać należało za wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Nie zmienia tego faktu, zdaniem organu, okoliczność osobistego odbioru postanowienia przez jednego z pełnomocników Skarżącej w dniu 24 lipca 2012 r., bowiem fakt ponownego doręczenia postanowienia stronie nie powoduje, że termin do złożenia zażalenia będzie biegł od tej daty. Ponadto Skarżąca wraz ze złożeniem zażalenia nie wnioskowała o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia.

Skarżąca wniosła skargę do tutejszego sądu na powyższe postanowienie powyższe skargę zarzucając organowi naruszenie:

- art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, iż przesyłka pocztowa zawierająca zaskarżone postanowienie Prezydenta została doręczona pełnomocnikowi w myśl art. 44 § 1 k.p.a. w dniu 14 lipca 2012 r. oraz nie uwzględnienie faktu, iż koperta zawierająca to postanowienie była nieczytelnie i błędnie zaadresowana, prze co nie mogła być prawidłowo doręczona przez pocztę;

- art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, iż Skarżąca uchybiła terminowi do złożenia zażalenia, podczas gdy pełnomocnik Skarżącej wniósł zażalenie w terminie licząc od dnia skutecznego doręczenia postanowienia Prezydenta pełnomocnikowi adw. M. K. poprzez jego osobisty odbiór w dniu 24 lipca 2012 r.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w tej sprawie zostało wysłane w kopercie zaadresowanej nieczytelnie i niezgodnie z adresem pełnomocnika wskazanym we wniosku. N kopercie bowiem figuruje adres "Radca prawny D. M....[nazwisko nieczytelne], ul.[...], [...]". Wskazano poza tym, że w adresie przesyłki poleconej w szczególności nie została wskazana nazwa kancelarii, w której pełnomocnik wykonuje zawód ani w formie wskazania znaku towarowego – "[...]" ani formalnej nazwy kancelarii "[...] i Wspólnicy sp.k.". Pominięcie w adresie nazwy kancelarii jest, zdaniem skarżącego, oczywistym błędem Prezydenta skutkującym niemożnością skutecznego doręczenia przesyłki pełnomocnikowi. Poza tym wydając zaskarżone postanowienie nie uzasadniło, dlaczego uznało, pomimo adresu przesyłki oczywiście niezgodnego z wnioskiem, iż przesyłka została wysłana na prawidłowy adres pełnomocnika.

Odpowiadając na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniosło o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 8 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 2180/12 oddalił skargę. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Skarżącą, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1197/13 uchylił wyrok tutejszego sądu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest uzasadniona.

Na wstępie wskazać należy, że sprawa rozpoznawana jest przez sąd na skutek uchylenia przez NSA wyroku tutejszego sądu. Oznacza to, że z mocy art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że w sprawie kwestią wyjściową i zasadniczą jest to, czy organ, a za nim Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo ustaliły, że postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] zostało pozostawione adresatowi ze skutkiem doręczenia oraz, że w skutek należycie wykonanych czynności doręczenia zastępczego nastąpiła prawna fikcja doręczenia tego postanowienia w dacie 14 lipca 2012 r. Zagadnienia tego dotyczy zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 44 K.p.a.

NSA wyjaśnił następnie, że nie ulega wątpliwości, że przesyłka z postanowieniem z dnia [...] została nadana do radcy prawnego D. M. na adres [...][...]. Adres ten w sposób ewidentny został odnotowany na kopercie, która została nadana, a następnie zwrócona do akt administracyjnych sprawy.

Sąd kasacyjny wskazał następnie, ze zgodnie z art. 44 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma przez operatora pocztowego w sposób bezpośredni lub pośredni (przez domownika, sąsiada, dozorcę domu) operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 K.p.a.), a przy tym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1 (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 K.p.a.).

Mając na uwadze powyższe nie budziło wątpliwości, w ocenie sądu kasacyjnego, że skutek z art. 44 § 4 K.p.a. następuje tylko wówczas, gdy zrealizowano czynności określone w całym art. 44 K.p.a. (szerzej na ten temat zob.: W. Sawczyn, J. Szuma, Doręczenia w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Wrocław 2014).

NSA wskazał następnie, że w toku próby doręczenia adresatowi postanowienia z dnia [...] nie zrealizowano czynności z art. 44 K.p.a., a zatem skutek z art. 44 § 4 K.p.a. nie mógł wystąpić. Za przyjęciem takiego stanowiska skłania dołączone do skargi kasacyjnej, własnoręcznie podpisane oświadczenie Ł. W. – doręczyciela Urzędu Pocztowego nr [...] w [...], który oświadczył, że to właśnie on próbował doręczyć przesyłkę [...], ale z uwagi na brak wiedzy co do lokalizacji biura adresata "nie zostawił na drzwiach tego biura jakiegokolwiek awiza".

Już sama powyższa okoliczność jest w ocenie NSA wystarczająca, aby podważyć wnioski wyprowadzane z adnotacji urzędowej poczynione na formularzu przyklejonym do koperty zawierającej postanowienie z dnia [...].

Skoro zatem nie można przyjąć fikcji doręczenia postanowienia z dnia [...] w dacie 14 lipca 2012 r., to trzeba uznać, że doręczenie nastąpiło dnia 24 lipca 2012 r., gdyż tego dnia w trybie art. 42 § 2 K.p.a. (to jest w lokalu organu administracji publicznej) przekazano doręczane postanowienie do rąk drugiego pełnomocnika Skarżącej, M. H.

Podsumowując NSA wskazał, że nietrafnie tutejszy sąd skonstatował, że postanowienie z dnia [....] zostało doręczone w trybie zastępczym z datą 14 lipca 2012 r. i że od tej daty należało liczyć bieg terminu do wniesienia przez Skarżącą zażalenia na to postanowienie.

Jak już wyżej wskazano, Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę przekazaną przez NSA związany jest oceną prawną przedstawioną w wyroku sądu kasacyjnego. W konsekwencji uznać należy, że SKO dokonało nieprawidłowych ustaleń faktycznych co do daty doręczenia Skarżącej postanowienia Prezydenta. W świetle powyższych rozważań uznać należy, że postanowienie to doręczone zostało w dniu 24 lipca 2012 r. a zatem zażalenie wniesione w dniu 27 lipca 2012 r. winno zostać uznane za wniesione z zachowaniem terminu.

Wobec powyższego, zaskarżone postanowienie SKO narusza przepisy postępowania, to jest przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w związku z art. 42 § 2 i 44 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Stwierdzenie powyższego naruszenia obligowało sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia SKO na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., co oznacza, że rozpoznając ponownie sprawę SKO zobowiązane będzie do uznania, że zażalenie wniesione zostało z zachowaniem terminu.

O zakresie, w jakim uchylone postanowienie nie może być wykonane orzeczono stosownie do art. 152 p.p.s.a.

Podstawą orzeczenia o kosztach był art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.