Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 528/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 2, art. 70 § 7 pkt 2, art. 139
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2011 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] r. o nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] kwotę [...],- zł (słownie: [...] złote) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. wszczął z urzędu wobec R. K. postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2011 r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Wójt Gminy [...] określił podatnikowi podatek od środków transportowych za 2011 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia.

Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] września 2014 r. określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2011 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2014 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia.

Na powyższą decyzję podatnik złożył skargę z dnia [...] grudnia 2014 r.

Wójt Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez WSA w [...]

Wyrokiem z dnia [...] listopada 2015 r. sygn. akt IlI SA/Po [...] WSA w [...] oddalił skargę w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2011 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wyrok uzyskał walor prawomocności od dnia [...] grudnia 2015 r.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. Wójt Gminy [...] z urzędu podjął zawieszone postępowanie w sprawie określenia wysokości podatku od środków transportowych za 2011 r.

Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] marca 2016 r. określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe od środków transportowych za 2011 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazało organowi pierwszej instancji celem ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Burmistrz Gminy [...] określił podatnikowi wysokość podatku od środków transportowych za 2011 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. uchyliło decyzję w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Na powyższą decyzję podatnik złożył skargę do WSA w Poznaniu.

Burmistrz Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. zawiesił postępowanie podatkowe.

Postanowieniem z [...] lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Po [...] WSA w Poznaniu odrzucił skargę podatnika.

Burmistrz Gminy [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. podjął zawieszone postępowanie.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Burmistrz Gminy [...] decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2011 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., na podstawie m.in. art. 220 § 1 i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm. – dalej: "O.p.") utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności wyjaśnił, że brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, iż doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego w zaskarżonej decyzji. Powołując art. 70 § 6 pkt 2, art. 70 § 7 pkt 2 O.p. organ stwierdził, że odnośnie zobowiązania za 2011 r. dwukrotnie była składana skarga do WSA w [...] i także dwukrotnie następowało formalne zawieszenie postępowania, łącznie na okres niemal trzech lat. Zdaniem organu brak jest podstaw do twierdzenia, że doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2011 r.

W skardze z dnia [...] maja 2019 r. skarżący wniósł, m.in. o uchylenie decyzji SKO w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie z urzędu czynności niezbędnych celem wyjaśnienia sprawy;

2. naruszenie art. 121 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych;

3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieprawidłowym ustaleniu braku zajęcia dokumentów w ramach przeszukania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że doszło do upływu terminu przedawnienia. Skarżący zaznaczył, że złożył skargę do WSA w dniu [...] grudnia 2014 r. Skarga została rozpoznana przez Sąd w dniu [...] listopada 2015 r. Druga skarga, została odrzucona w dniu [...] lutego 2018 r. Zdaniem skarżącego doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu [...] listopada 2019 r. Sąd postanowił przeprowadzić dowód z dokumentów znajdujących się na kartach 4a i 32 akt sprawy o sygn. III SA/Po [...] oraz na kartach 3 i 53 akt sprawy I SA/Po [...], na okoliczność ustalenia okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zasadny okazał się zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Stosownie do art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 2 O.p., bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Na podstawie art. 70 § 7 pkt 2 O.p., bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności.

Przepisy zawarte w art. 70 O.p. regulują zagadnienie przedawnienia zobowiązań podatkowych w sposób zupełny w tym sensie, że formułują zestaw reguł dotyczących terminu przedawnienia tych zobowiązań oraz biegu tego terminu, poczynając od jego rozpoczęcia, przez jego przerwanie i zawieszenie, aż po dalszy bieg po okresie zawieszenia. W stanie faktycznym zaistniałym w rozpoznawanej sprawie istotne jest określenie początku biegu terminu przedawnienia, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 O.p.) oraz określenie momentu dalszego biegu terminu przedawnienia po zawieszeniu biegu tego terminu spowodowanym wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, którym był dzień następujący po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności (art. 70 § 7 pkt 2 O.p.). Stwierdzenie ziszczenia się tego ostatniego warunku musi prowadzić do wniosku, że bieg terminu przedawnienia został wznowiony po okresie zawieszenia, niezależnie od zaistnienia innych zdarzeń prawnych lub faktycznych, nie wymienionych w art. 70 O.p. jako istotne dla biegu terminu przedawnienia. W konsekwencji organ podatkowy po doręczeniu mu akt sprawy przez sąd administracyjny, w terminie określonym w art. 139 O.p. powinien wydać rozstrzygnięcie uwzględniające okoliczność, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącego po okresie zawieszenia spowodowanego wniesieniem skargi do sądu administracyjnego biegł dalej od dnia następującego po dniu doręczenia temu organowi odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności. Należy wyjaśnić, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje (zasadniczo) na decyzję organu odwoławczego wydaną w trybie odwoławczym niezależnie od formy jej rozstrzygnięcia (utrzymująca w mocy, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji, umarzająca postępowanie). Akta sprawy wraz ze skargą są przekazywane sądowi administracyjnemu przez organ drugiej instancji. Po zakończeniu postępowania sądowego Sąd przekazuje odpis orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności właśnie organowi drugiej instancji.

Na gruncie badanej sprawy, co do zasady, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2011 r. rozpoczął się z dniem [...] stycznia 2012 r. i upływał z dniem [...] grudnia 2016 r. Z uwagi na wniesienie przez skarżącego skargi do WSA w Poznaniu na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] października 2014 r., w dniu [...] grudnia 2014 r. (data nadania skargi w polskim urzędzie pocztowym, koperta - k. 4a akt sądowych III SA/Po [...]), z tym dniem nastąpiło pierwsze zawieszenie biegu terminu przedawnienia ww. zobowiązania. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwało do dnia [...] stycznia 2016 r., kiedy to nastąpiło doręczenie organowi drugiej instancji odpisu wyroku z dnia [...] listopada 2015 r. ze stwierdzeniem jego prawomocności (k. 32 akt sądowych III SA/Po [...]). Termin przedawnienia ww. zobowiązania biegł dalej, po przerwie od [...] stycznia 2016 r.

Z uwagi na wniesienie przez skarżącego drugiej skargi do WSA w Poznaniu na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r., w dniu [...] sierpnia 2017 r. (data nadania skargi w polskim urzędzie pocztowym, koperta - k. 3 akt sądowych I SA/Po [...]), z tym dniem nastąpiło drugie zawieszenie biegu terminu przedawnienia ww. zobowiązania. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwało do dnia [...] marca 2018 r., kiedy to nastąpiło doręczenie organowi drugiej instancji odpisu postanowienia z dnia [...] lutego 2018 r. ze stwierdzeniem jego prawomocności (k. 53 akt sądowych I SA/Po [...]). Termin przedawnienia ww. zobowiązania biegł dalej, po przerwie, od [...] marca 2018 r.

Upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2011 r. kształtuje się następująco:

- 2012 r. - 366 dni, 2013 r. - 365 dni, od 1 stycznia do [...] grudnia 2014 r. - 350 dni.

Okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia trwał od [...] grudnia 2014 r. (wniesienie skargi do WSA) do [...] stycznia 2016 r. (doręczenie organowi odpisu prawomocnego orzeczenia) i wyniósł 394 dni.

Dalej bieg terminu przedawnienia obejmował okres od [...] stycznia 2016 r. (dzień następny po doręczeniu organowi odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności) do [...] sierpnia 2017 r.

Ponownie okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia trwał od [...] sierpnia 2017 r. (wniesienie skargi do WSA) do [...] marca 2018 r. (doręczenie organowi odpisu prawomocnego orzeczenia) i wyniósł 209 dni.

Dwukrotne zawieszenie biegu terminu przedawnienia spowodowało, że przesunął się w czasie termin do wydania przez organy podatkowe decyzji w sprawie zobowiązania podatkowego za rok 2011. Skoro zawieszenie biegu terminu przedawnienia wyniosło łącznie 603 dni, to termin do wydania decyzji w sprawie upłynął [...] sierpnia 2018 r.

Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] lipca 2018 r., określającą podatnikowi wysokość podatku od środków transportowych za 2011 r., wydana została po upływie terminu przedawnienia ww. zobowiązania.

W tym kontekście należy przypomnieć uchwałę pełnego składu Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] września 2014 r., sygn. akt II FPS [...] (opublikowano: ONSAiWSA [...]/1 3), zgodnie z którą w świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. w brzmieniu obowiązującym od [...] września 2005 r., po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 O.p.). Procesowym skutkiem upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego będzie konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz umorzenia postępowania w sprawie.

Sąd stwierdza, że Kolegium dokonało wadliwej interpretacji art. 70 § 1, § 6 pkt 2 i § 7 pkt 2 O.p. Jako jedyną przesłankę wydłużenia okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego powołało wniesienie dwóch skarg do sądu administracyjnego i zawieszenie biegu terminu z tego powodu. Organ nie analizował i nie wskazał innych okoliczności, które mogą powodować zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Wobec uwzględnienia zarzutu przedawnienia, jako najdalej idącego, zbędne było ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania.

Ponownie rozpoznając sprawę organy są zobligowane wziąć pod uwagę wystąpienie w sprawie okoliczności skutkujących zawieszeniem lub przerwaniem biegu terminu przedawnienia. Obowiązkiem organów będzie kompleksowe odniesienie się do kwestii przedawnienia. Procesowym skutkiem upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania podatkowego, które winno zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania.

Mając na uwadze art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) Sąd orzekł, jak w p. I sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy, jak w p. II sentencji.