Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 632/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 1 pkt 1 i 2 art. 26 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 13  ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi B.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione i odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...] wydanym z powołaniem się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), art. 18, art. 27 § 1 pkt 2 i 3 oraz art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), a także art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 i art. 13f ustawy z dnia 21.02.1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r., Nr 19, poz. 23 ze zm.), jak również przepisy § 7 ust. 1 i 4 oraz 11 ust. 1 uchwały nr Xiii/269/03 Rady Miasta S. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 113, poz. 1932 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. orzekającego o uznaniu za nieuzasadnione zgłoszonych przez B.W. zarzutów w sprawie prowadzenia wobec niej postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] oraz o odmowie umorzenia tego postępowania.

Z uzasadnienia wskazanego na wstępie postanowienia wynika, że wystę-pujący w roli wierzyciela Prezydent Miasta S. wystawił wobec B. W. po uprzednim doręczeniu jej upomnienia z dnia [...] r., tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] r., obejmujący należności w kwocie [...] zł z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu marki R. nr rej. [...] w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł. Jak podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel wskazał ustawę z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych i dwie uchwały Rady Miasta S.: nr XIII 269/03 z dnia 1.12.2003 r. i nr XXIX/576. 04 z dnia 22.11.2004 r. Odpis tytułu wykonawczego doręczony został zobowiązanej w dniu 16.07.2010 r.

Pismem z dnia [...] r. B.W. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia wobec niej postępowania egzekucyjnego, podnosząc nieistnienie egzekwowanego obowiązku i błąd co do osoby zobowiązanego oraz wniosła o umorzenie tego postępowania. Uzasadniając swoje zarzuty zobowiązana wskazała, że sama nie ma prawa jazdy oraz umiejętności prowadzenia samochodu, wobec czego nie mogła poruszać się przedmiotowym pojazdem i parkować go w miejscach wykazanych w doręczonym jej upomnieniu z dnia [...] r.. W jej ocenie, w podniesionych okolicznościach nie sposób uznać jej za korzystającego z drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Dodała przy tym, iż obowiązek ponoszenia opłat za parkowanie na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, w świetle art. 13 ustawy o drogach publicznych, nie obciąża właściciela pojazdu, lecz korzystającego z drogi publicznej. Przyznała wprawdzie, że użytkownikami dróg z reguły są właściciele pojazdów, zaś z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że wskazany wyżej przepis daje podstawę do przyjęcia domniemania faktycznego, zgodnie z którym właściciel pojazdu jest jednocześnie osobą posiadającą prawo do korzystania z tego pojazdu, jednakże jest to domniemanie wzruszalne, które może zostać obalone w toku postępowania dowodowego.

Zobowiązana podniosła dalej, że przedmiotowy samochód w okresie objętym tytułem wykonawczym użytkowany był przez osoby wykonujące pracę na jej rzecz, mianowicie przez G. W. i Z. W., a niekiedy również przez jej męża K. Ponieważ osoby te są członkami jej rodziny, nie było potrzeby zawierania z nimi jakichkolwiek formalnych umów związanych z udostępnieniem im samochodu, tym bardziej, że samochód służył wykonywaniu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Dodała nadto, iż w okresie wskazanym w tytule wykonawczym sama zatrudniona była w firmie N. Sp. z o.o., świadcząc pracę kasjerki w sklepie w S.. Z uwagi na system pracy oraz zakaz opuszczania stanowiska pracy nie była w stanie odbyć postojów objętych tytułem wykonawczym.

Zobowiązana wskazała także, iż w aktach sprawy brak zawiadomienia doty-czącego postoju samochodu w dniu [...] r. w strefie płatnego parkowania na terenie S. przy ul.[...] , natomiast postój taki ujęty został w poz. [...] upomnienia. Ponadto w aktach zgromadzono oryginał i kopię zawiadomienia dotyczącego postoju w dniu [...] r. przy ul. [...] (poz[...] upomnienia).

Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. wezwał B.W. do wskazania osoby lub osób, które kierowały przedmiotowym pojazdem w okresie od [...] r. do [...] w dniach i godzinach wymienionych w upomnieniu z dnia [...] r., ze wskazaniem imienia, nazwiska, adresu oraz daty korzystania z pojazdu. Organ zażądał też przedstawienia potwierdzonej za zgodność umowy użyczenia pojazdu lub oryginalne oświadczenie osoby (osób) korzystającej z pojazdu w dniach i godzinach postoju wymienionych w powołanym upomnieniu. W odpowiedzi na to wezwanie B.W. w piśmie z dnia [...] r. oświadczyła, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wskazała, że osoby, które korzystały z pojazdu zostały wymienione w treści zarzutów, ze wskazaniem ich imion, nazwisk i adresów. Dodała, że z osobami tymi nie zawierała żadnych umów związanych z udostępnieniem auta do korzystania.

Wynika dalej z uzasadnienia wskazanego na wstępie postanowienia organu odwoławczego, że postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, działający jako organ egzekucyjny Prezydent Miasta S.:

- uznał za uzasadniony zarzut dotyczący postoju w dniu [...] r. i umorzył postępowanie egzekucyjne w tym zakresie,

- uznał za nieuzasadnione zgłoszone zarzuty: nieistnienia obowiązku oraz błędu co o osoby zobowiązanego w części dotyczącej pozostałych postojów i odmówił umo-rzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie.

W uzasadnieniu swego postanowienia organ egzekucyjny wskazał na to, że w aktach sprawy brak jest zawiadomienia dotyczącego postoju z dnia [...] r. Ponieważ upomnienie sporządzone było na podstawie danych zawartych w systemie elektronicznym, a wierzyciel nie jest w posiadaniu dokumentu potwierdzającego pos-tój we wskazanym wyżej dniu, uznał za uzasadnione uwzględnienie zarzutu w tej części.

Uznając zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione w pozostałym zakresie organ egzekucyjny nie zakwestionował braku prawa jazdy ze strony zobowiązanej, jednak-że stwierdził, że będąc właścicielem pojazdu ponosi ona za niego odpowiedzialność. Wskazał, że nie uczyniła ona zadość wezwaniu do wskazania osób mogących być osobami odpowiedzialnymi za parkowanie pojazdu bez wniesienia stosownej opłaty, wobec czego organ nie mógł przenieść odpowiedzialności na te inne osoby. Prezy-dent Miasta S. przytoczył także przedmiotowo istotne przepisy ustawy o drogach publicznych, omówił je, a swoje stanowisko odnośnie rozpatrywanych zarzutów poparł nadto orzecznictwem sądów administracyjnych.

Odnosząc się z kolei do zgromadzonych w aktach sprawy oryginału i kopii zawiadomienia o nieopłaconym postoju z dnia [...] r. stwierdził, iż oba te dokumenty znajdują się w aktach sprawy z uwagi na to, że w trakcie wypisywania zawiadomienia kierowca samochodu odjechał.

Z omawianym uzasadnieniu swego postanowienia organ odwoławczy wskazał dalej, iż pismem z dnia [...] r. B.W. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Prezydenta Miasta S., zarzucając mu:

- naruszenie art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, iż błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce jedynie wówczas gdy osoba, przeciwko której wystawiono tytuł wykonawczy jest inną osobą, niż adre-sat decyzji (aktu normatywnego), stanowiącego podstawę prawną egzekwowanego obowiązku, a w konsekwencji uznanie, iż błąd ten w sprawie nie zaistniał, podczas gdy jest to jedynie jedna z postaci takiego błędu, która nie znajduje w przedmiotowej sprawie zastosowania, gdyż wystawienie tytułu wykonawczego przeciwko zobowią-zanej nie było poprzedzone wydaniem jakiejkolwiek decyzji administracyjnej, z której wynikałby obowiązek określonego zachowania się zobowiązanej, zaś w sytuacji, gdy korzystającym z drogi publicznej jest osoba inna niż właściciel pojazdu, właściciel może zgłosić zarzut błędu co do osoby zobowiązanego,

- naruszenie art. 13 ustawy o drogach publicznych poprzez błędną jego wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, iż korzystającym z drogi w rozumieniu tego przepisu może być osoba, która z uwagi na brak prawa jazdy oraz umiejętności kierowania pojazdem fizycznie nie mogła samochodu parkować,

- naruszenie art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie korzystającego z dróg publicznych,

- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a., wyrażające się w zanie-chaniu podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony, w szczególności poprzez nierozpoznanie wniosków dowodowych,

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że wnosząca zażalenie była korzystającym z dróg publicznych i w związku z tym spoczywa na niej obo-wiązek uiszczenia należności z tytułu postojów pojazdu w strefie płatnego parko-wania w sytuacji, gdy nie posiada ona prawa jazdy i umiejętności kierowania pojaz-dami mechanicznymi.

Stawiając takie zarzuty pod adresem postanowienia organu egzekucyjnego zobowiązana wniosła o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do po-nownego rozpatrzenia temuż organowi. Uzasadniając swoje żądanie i zarzuty w przeważającym zakresie powtórzyła stwierdzenia i argumentację zawartą w piśmie z dnia [...] r. formułującym zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Wynika dalej z uzasadnienia wskazanego na wstępie postanowienia Samorzą-dowego Kolegium Odwoławczego w S., że rozpatrując sprawę na skutek wniesionego przez zobowiązaną zażalenia, organ ten nie znalazł podstaw do uzna-nia za uzasadnione zgłoszonych przez zobowiązaną zarzutów w sprawie prowa-dzenia wobec niej postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy przede wszyst-kim zauważył, że zgodnie z art. 15 ust 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w ad-ministracji, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upły-wie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skiero-wania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej, a także wskazał, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęt-e dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia, dowód czego wierzyciel dołącza do tytułu wykonawczego. Stwierdził dalej, iż w aktach rozpatrywanej sprawy znajduje się upomnienie z dnia [...] r., które wysłane na adres B.W. zostało przez nią odebrane w dniu [...] r.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że przepis art. 13 ustawy o drogach publicznych przewiduje, iż korzystający z dróg publicznych są obowiązani do pono-szenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania (ust. 1 pkt 1), które to opłaty pobiera się za parko-wanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 1). Dodał, że w myśl art. 13f ustawy o drogach publicznych, za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową, wysokość której oraz sposób jej pobierania określa rada gminy (rada miasta). Wskazał, iż Rada Miasta S. uchwałą nr XIII/269/03 z dnia [...] r. ustaliła strefę płatnego parkowania, opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposób ich pobierania. I tak, zgodnie z § 7 ust. 1 tej uchwały, opłatę za parkowanie uiszcza się przed rozpoczęciem parkowania bez uprzedniego wezwania poprzez:

- wykupienie biletu oraz czytelne, jednoznaczne i trwałe jego skasowanie przez zakreślenie znakami "X" miesiąca, dnia, godziny i minuty (z dokładnością do 5 minut) rozpoczęcia postoju,

- wykupienie abonamentu,

- wniesienie opłaty zryczałtowanej.

Bilety, abonament oraz dowód uiszczenia opłaty zryczałtowanej muszą być umieszczone za przednią szybą pojazdu w sposób widoczny (ust. 4 § 7). Z kolei, w myśl § 11 ust. 1 tejże uchwały, opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłat za parko-wanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parko-wania wynosi [...] zł, jeżeli zostanie wniesiona w terminie 7 dni od nieopłacenia pos-toju oraz [...] zł po tym terminie, co wynika z uchwały nr XXIX/576/04 Rady Miasta S. z dnia [..] r., zmieniającej z dniem [...] r. pierwszą z przywołanych uchwał. Obie te uchwały Rady Miasta S. wraz z ustawą o drogach publicznych wskazane zostały w poz. 29 tytułu wykonawczego jako akty normatywne stanowiące, że egzekwowana należność powstaje z mocy prawa, natomiast rodzaj należności wskazany został w poz. 31 tytułu wykonawczego jako opłata dodatkowa za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania.

Dalej organ odwoławczy podkreślił, iż w aktach rozpatrywanej sprawy znajdują się [...] zawiadomienia o nieopłaconym postoju pojazdu marki R. o nr rej. [...] w różnych miejscach S. , dniach i godzinach, wystawione przez różnych inspektorów strefy płatnego parkowania, dodając przy tym, że zawiadomienia te są wystarczającym środkiem dowodowym dla wykazania istnienia wynikającego z mocy samego prawa obowiązku poniesienia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój. W zawiadomieniach tych wpisano konkretne dane dotyczące miejsca (ulicy) postoju, godziny sporządzenia zawiadomienia, numeru rejestracyjnego i marki po-jazdu, datę (dzień, miesiąc, rok) oraz numer służbowy inspektora i jego podpis. Z zawiadomień tych wynika, że należący do B.W. pojazd w przeważającej większości przypadków był zaparkowany bez biletu postojowego. W jednym przypadku, omówionym w postanowieniu organu egzekucyjnego, kierowca tego pojazdu odjechał przed doręczeniem zawiadomienia o nieopłaconym postoju (zawiadomienie serii [...] nr [...] z dnia [...] r.), w kilku innych przypadkach za szybą samochodu znajdowały się bilety, które utraciły swą ważność.

Organ ten przypomniał też, iż organ egzekucyjny wzywał B.W. do wskazania osoby lub osób, które kierowały przedmiotowym pojazdem w dniach i godzinach wymienionych w upomnieniu, jednakże w odpowiedzi na to wezwanie oświadczyła ona, że osoby, które z pojazdu korzystały, zostały wymienione w piśmie zawierającym zarzuty (ze wskazaniem imion, nazwisk i adresów), dodając, że z oso-bami tymi żadnych umów nie zawierała. W kontekście tego organ odwoławczy zauważył, iż tak wierzyciel, jak i organ egzekucyjny, nie są zobowiązani, ani nawet uprawnieni, do prowadzenia postępowania wyjaśniającego lub poszukiwania dowo-dów celem udokumentowania zarzutów skarżącego. Obowiązek ten obciąża bowiem zobowiązanego, gdyż zgłaszając określony zarzut to on zamierza odnieść określony skutek prawny, jak to zauważono w orzecznictwie sądowym (tak np. wyroki NSA z dnia 18.08.2009 r., sygn. akt: II FSK 591/08, z dnia 11.03.2009 r. sygn. akt I OSK 1513/09, czy z dnia 9.12.2009 r. sygn. akt I OSK 869/09).

Tak więc, skoro organ egzekucyjny nie ma obowiązku prowadzania postę-powania wyjaśniającego celem ustalenia, czy i jakie osoby użytkowały określony pojazd, ma on prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej był jego właściciel (tak w wyroku NSA z dnia 12.06.2007 r. sygn. akt I OSK 209/07). Z tych też przyczyn organ ten nie mógł uwzględnić wniosków dowodowych zobowiązanej w rozpatrywanej sprawie. W razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej uiszczenia obciąża - co do zasady - właściciela pojazdu. Właściciel jest bowiem na ogół korzystającym z drogi, chyba że udowodni, że pojazd użyczył innej osobie, a taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Wprawdzie zobowiązana wskazała krąg potencjalnych użytkowników pojazdu (członków rodziny), jednakże nie podała, która z tych osób w konkretnym dniu z pojazdu korzystała, ani też twierdzeń w tym zakresie w żaden sposób nie uprawdopodobniła. Z treści zarzutów zobo-wiązanej wynika z kolei, iż samochód był wykorzystywany do celów prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, zatem w jej interesie było prowadzenie ewi-dencji przebiegu pojazdu do celów rozliczenia kosztów zużycia paliwa, odpo-wiedzialności OC itp. Sam fakt braku prawa jazdy oraz umiejętności kierowania pojazdami nie przesądza o tym, że B.W. nie korzystała ze strefy płatnego parkowania - w świetle art. 13 ustawy o drogach publicznych miała ona bowiem wykazać, że nie była osobą korzystającą z pojazdu a tym samym osobą korzystającą z postojów tejże strefie, stwierdził w konkluzji swych wywodów organ odwoławczy.

Powyższe postanowienie ostateczne zaskarżone zostało przez B. W. do sądu administracyjnego z powodu jego niezgodności z prawem. Domagając się jego uchylenia w całości skarżąca zarzuca:

- naruszenie art. 40d ust. 3 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych "poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nie uwzględnienie, iż obowiązek uiszczenia opłat wymienionych w upomnieniu nr[...] , a następnie w tytule wykonawczym nr [...] z dn. [...] r. przedawnił się z dniem [...] r.",

- naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 13 ustawy o drogach publicz-nych "poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, iż korzystającym z drogi w rozumieniu tego przepisu może być osoba, która fizycznie nie mogła wykonać postoju w strefie płatnego parkowania, gdyż nie tylko nie posiada doku-mentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu mechanicznego w postaci prawa jazdy, ale ponadto nie posiada umiejętności w zakresie prowadzenia pojazdów".

- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie art. 29 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w ad-ministracji "poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie korzystającego z dróg publicznych w zakresie w jakim czynności zmierzały do rozpoznania zarzutu /.../ błędu co do osoby zobowiązanej, podczas gdy istotnym elementem gwarancji procesowych zobowiązanego jest nałożony na organy obowiązek wyjaśnienia, czy nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanej, co zobowiązuje organ do zbadania czy obowiązek objęty tytułem wykonawczym został nałożony na właściwą osobę",

- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. "wyrażające się w zaniechaniu podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokład-nego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, uwzględniając interes społeczny i słuszny interes strony, w szczególności poprzez nierozpoznanie wniosków dowodowych zobowiązanego",

- błąd w ustaleniach faktycznych stojący u podstaw zaskarżonego orzeczenia "polegający na przyjęciu, iż B.W. była korzystającym z dróg w rozumieniu art. 13 ustawy o drogach publicznych i w związku z tym spoczywa na niej obowiązek uiszczenia należności tytułem postojów wykonanych należącym do niej pojazdem marki reanault, podczas gdy B.W. nie posiada prawa jazdy i nie posiada umiejętności kierowania pojazdami mechanicznymi".

Zarzuty powyższe zostały szeroko rozwinięte w uzasadnieniu skargi, gdzie w szczególności podkreślono, iż fakt braku posiadania przez skarżącą uprawnień do kierowania samochodem pozwala na stwierdzenie, iż nie jest ona "osobą zobo-wiązaną" w myśl przepisów egzekucyjnych. Polemizując ze stanowiskiem organów, iż zobowiązana nie uprawdopodobniła, że sporne postoje wykonały inne osoby, podkreślono też w uzasadnieniu skargi, iż już w treści zarzutów egzekucyjnych wskazane, że /.../"samochód, którego dotyczą postoje wskazane w upomnieniu, a następnie w tytule wykonawczym, użytkowany był przez osoby, które wykonywały pracę na rzecz B. W. (lub pomagały jej przy prowadzeniu działalności gospodarczej) /...".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Odnosząc się do podniesionego dopiero w skardze zarzutu przedawnienia egzekwowanych należności, organ ten wskazał, iż pięcioletni termin przedawnienia należności z tytułu opłaty dodatkowej, który upływał z dniem [...] r. został przerwany na skutek dokonania w[...] . czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, o czym zobowiązana została powiadomiona w dniu [...] r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, co następuje:

Skargę uznać należało za nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające nie odpowiadają przepisom prawa.

Na wstępie podkreślić wypada, iż przedmiotem skargi jest akceptowane przez organ odwoławczy stanowisko organu egzekucyjnego (będącego jednocześnie wie-rzycielem) w przedmiocie zgłoszonego przez skarżącą, jako zobowiązaną w pos-tępowaniu egzekucyjnym, zarzutu w sprawie prowadzenia przeciwko niej tego pos-tępowania, opartego na przepisie art. 33 4 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o pos-tępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 r. ze zm.), tj. zarzutu nieistnienie egzekwowanego obowiązku i błędu co do osoby zobo-wiązanego. Z tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzone jest prze-ciwko skarżącej postępowanie egzekucyjne, a także z upomnienia poprzedzającego wszczęcie tego postępowania, jakie skarżącej zostało wcześniej doręczone, wynika, że przedmiotem egzekucji jest należność pieniężna w kwocie odpowiadającej wielo-krotności opłaty dodatkowej pobieranej z tytułu parkowania w roku [...] samochodu marki R. o nr rej.[...] , którego skarżąca B.W. jest właścicielem, w różnych miejscach S., dniach i godzinach, bez uiszczenia należnej opłaty postojowej, wynikających z [...] zawiadomień wystawionych w tym okresie przez różnych inspektorów strefy płatnego parkowania, zaś podstawę prawną egzekwowanego obowiązku stanowią przepisy ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych oraz przepisy wskazanych z daty i numerów uchwał Rady Miasta S..

W nawiązaniu do tak określonego przedmiotu skargi koniecznym jest też zauważyć, że będąc powołanymi do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25.08.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne orzekają też w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzeku-cyjnym, na które służy zażalenie, a więc także na postanowienie organu egzeku-cyjnego uznające za nieuzasadnione zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 3 § 2 pkt ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i obowiązane są rozstrzygać w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1).

Tak więc, przedmiotem rozpatrywanej sprawy, wyznaczającym granice w ja-kich winno zapaść jej rozstrzygnięcie, jest ocena zgodności z prawem wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, tj. Prezydenta Miasta S., z dnia 1.10.2010 r., wydane na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którym organ egzekucyjny uznał za nieuzasadnione zgłoszone przez zobowiązaną zarzuty nie istnienia egzekwowanego obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego.

W związku z takim przedmiotem rozpatrywanej sprawy zauważyć też wypada, iż z art. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) wynika, że ustawa ta określa głównie sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobo-wiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w jej art. 2, a więc obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej, jak również określa prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia tych obowiąz-ków.

I tak, stosownie do przepisu art. 26 § 1 w/w ustawy, egzekucję adminis-tracyjną organ egzekucyjny wszczyna na wniosek wierzyciela i na podstawie wysta-wionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzo-ru, chyba że organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem (jak ma to miejsce w rozpatrywanej), kiedy to przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 w/w ustawy). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z reguły z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub też z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzy-telności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, je-żeli doręczenie to nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wyko-nawczego (art. 26 § 5).

Stanowiąc, że podstawę egzekucji administracyjnej stanowi tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela lub przez organ egzekucyjny będący jednocześnie wie-rzycielem, omawiana ustawa określa również niezbędne elementy, jakie tytuł wyko-nawczy winien zawierać dla swej skuteczności (art. 27 § 1), wymieniając pośród tych elementów również konieczność pouczenia zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni uprawnieniu zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w spra-wie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (pkt 9). Stosownie do art. 33 omawia-nej ustawy, zarzuty te można oprzeć wyłącznie na wskazanych w tymże przepisie podstawach. Z treści pisma, jakie skarżąca złożyła w organie egzekucyjnym, wynika, że podniesiony przez nią zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzeku-cyjnego sprowadzał się do zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku oraz zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego.

W związku z charakterem obowiązku, jaki wskazany został w wystawionym przez wierzyciela tytule wykonawczym, tj. obowiązku poniesienia opłat dodatkowych z tytułu nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania, wskazać dalej należy, iż obowiązek poniesienia takich opłat określony został w przepisach ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115). I tak, w myśl art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do po-noszenia opłaty m.in. za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicz-nych w strefie płatnego parkowania ustalonej przez radę gminy (radę miasta). Opłatę tę pobiera się, jak to określa art. 13b tej ustawy, za parkowanie pojazdów samocho-dowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustalając strefę płatnego par-kowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek opłaty oraz określa sposób ich pobierania, może też wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi (art. 13 ust. 4). Za nieuisz-czenie opłat w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie tej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5), jak ma to miejsce w przypadku miasta S..

Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiąz-kiem wynikającym z mocy samego prawa. Winien on być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowanie w strefie płatnego parko-wania; nieuiszczenie opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Dla realizacji obowiązku poniesienia opłaty parkingowej nie jest zatem koniecznym jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Ze względu na jej funkcjonalne związanie z opłatą za parkowanie w stre-fie płatnego parkowania, również w przypadku powstania obowiązku uiszczenia opła-ty dodatkowej, wydanie takiego indywidualnego aktu administracyjnego nie jest wy-magane, zaś sporządzenie przez inspektorów SPP (działających z upoważnienia za-rządcy drogi) zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania, jak to w rozpatrywanej sprawie miało miejsce w [...] przypadkach wskazanych w upomnieniu z dnia [...] r., stanowi dla korzystającego z drogi wystarczającą informację o obowiązku uiszczenia takiej opłaty.

Koniecznym jest też w tym miejscu zauważyć, że czyniąc korzystającego z drogi publicznej zobowiązanym do ponoszenia opłat m.in. za parkowanie pojaz-dów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, w wy-znaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodo-bowo (art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13b ust. 1), a także powierzając radzie gminy (radzie miasta) możliwość ustalenia strefy płatnego parkowania (art. 13b ust. 3), ustalenia wysokości stawek opłaty( art. 13 ust. 4 pkt 1), jak i możliwość wprowadzenia opłat abonamentowych lub zryczałtowanych oraz zerowej stawki dla niektórych użytkow-ników drogi (art. 13b ust. 4 pkt 1), ustawa z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115) nie definiuje bliżej podmiotu zobowiązanego do ponoszenia tych opłat, tj. nie określa, kogo uważa za korzystającego z drogi pu-blicznej lub za jej użytkownika. Nie mniej z istoty omawianych opłat wynika, iż zwią-zane są one z korzystaniem w obrębie drogi z miejsca postoju pojazdu samocho-dowego (nie tylko wyodrębnionego w tym celu w pasie drogowym) i obowiązek ich ponoszenia związany jest z poruszaniem się tego pojazdu w strefie płatnego parko-wania, a jego realizacja następuje poprzez wykupienie biletu opłaty jednorazowej, opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej, zaś legitymacja wykonania tego obo-wiązku następuje poprzez umieszczenie tych biletów w określonym miejscu wnętrza pojazdu samochodowego, widocznym dla reprezentujących zarządcę drogi inspek-torów. I tak np., w myśl obowiązującego w roku 2005 przepisu § 7 ust. 4 uchwały Rady Miasta S. nr XIII/269/03 z dnia 1.12.2003 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania /.../, "bilety, abonament oraz dowód uiszczenia opłaty zryczałtowanej muszą być umieszczone za przednią szybą pojazdu samochodowego w sposób widoczny". Bez znaczenia dla takiego sposobu realizacji obowiązku uiszczenia opłaty postojowej w strefie płatnego parkowania jest to, przez kogo obowiązek ten został wykonany i kim była osoba kierująca pojazdem samochodowym w strefie tej pozostawionym, istotne jest bowiem jedynie to, że opłata postojowa została w określony sposób wniesiona.

Jak na to wskazuje jego konstrukcja techniczna oraz przypisywana mu funk-cja, pojazd samochodowy jest ze swej istoty środkiem transportu drogowego, co oznacza, że uzyskując nad nim fizyczne władztwo osoba nabywająca go na włas-ność jest podmiotem korzystającym przy jego pomocy z drogi publicznej, chyba że odda go w używanie innej osobie na podstawie umowy cywilnoprawnej (leasing, dzierżawa, najem itp.), tracąc tym samym fizyczne nad nim władztwo. Tak więc, skoro władztwo fizyczne nad pojazdem samochodowym sprawowane jest z reguły przez jego właściciela, a obowiązek uiszczenia opłaty, o jakiej mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, związany jest z parkowaniem tego pojazdu w strefie płatnego parkowania, tj. z fizycznym pozostawieniem go w określonym miej-scu, to oczywistym jest w tych warunkach wniosek, że to właściciela pojazdu samo-chodowego omawiana ustawa uważa za korzystającego z drogi publicznej, po której pojazd ten się porusza i to niezależnie od tego, czy korzysta on z tej drogi osobiście, czy też przez inne osoby, którym okazjonalnie oddał on ten pojazd w fizyczne władanie.

O ile więc, jak to już wyżej podkreślono, dla wylegitymowania się właściciela pojazdu samochodowego z obowiązku wnoszenia opłat parkingowych w strefie płat-nego parkowania nie jest istotnym, kto w konkretnym przypadku fizycznie władał tym pojazdem (kierował nim po drodze publicznej), legitymację tę stanowią bowiem umieszczone za przednią szybą samochodu bilety lub nalepki, o tyle w przypadku braku takiej legitymacji, wskazującym na brak uiszczenia opłaty parkingowej w tejże strefie, istotnym jest ustalenie osoby korzystającej w konkretnym przypadku z drogi publicznej, bowiem to na niej z mocy samego prawa spoczywa ciężar poniesienia opłaty dodatkowej, o jakiej stanowi art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych, który nakazując pobieranie opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, tj. opłaty postojowej w strefie płatnego parkowania, nie wskazuje jednak wprost podmiotu zobowiązanego do jej uiszczenia. Tak więc, skoro korzystającym z pojazdu samochodowego, a tym samym z drogi publicznej, jest z reguły jego właściciel (współwłaściciel), to jest oczywistym, iż w razie stwier-dzenia braku wniesienia opłaty parkingowej zarządza drogi, a więc podmiot upraw-niony do poboru tych opłat, we właścicielu pojazdu upatruje zobowiązanego z mocy samego prawa do uiszczenia opłaty dodatkowej, chyba że ten wykaże, że wyzbył się władztwa fizycznego nad pojazdem na rzecz innej osoby, czy to na skutek własnego oświadczenia woli, czy też wbrew własnej woli (na skutek np. bezprawnego dzia-łania tej osoby).

Poza sporem w rozpatrywanej sprawie pozostaje, że będąca przedmiotem egzekucji kwota pieniężna stanowi (wraz z kosztami upomnienia) konsekwencję stwierdzenia przez powołanych do tego inspektorów SPP braku poniesienia w [..] przypadkach opłaty za parkowanie samochodu osobowego R. nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania w okresie od dnia [..] r. do dnia [...] r.. Niespornym jest też w istocie fakt, że wskazany wyżej pojazd stanowił w tym okresie własność prowadzącej działalność gospodarczą B.W., był wykorzystywany przez nią w tej działalności, będąc bezpośrednio używanym przez osoby przez nią zatrudnione lub wspomagające ją w tej działalności, co przez samą skarżącą przyznane zostało w piśmie zawierającym zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i co potwierdza treść samej skargi.

W świetle tych niespornych okoliczności w pełni zasadnym jest zatem stano-wisko organów obu instancji orzekających w rozpatrywanej sprawie, iż pozbawionym uzasadnionych podstaw jest podniesiony przez zobowiązaną zarzut egzekucyjny oparty na podstawach wymienionych w art. 33 pkt 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a więc zarzut nieistnienia obowiązku oraz zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. Jak to już wyżej podkreślono, obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej w związku z brakiem uiszczenia należnej opłaty postojowej w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem powstającym z mocy samego prawa, podobnie jak sam obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej, tak więc skoro nie jest kwestionowanym fakt niespełnienia tego obowiązku, co dokumentują sporządzone przez inspektorów SPP zawiadomienia kierowane do użytkownika pojazdu poprzez pozostawienie - jak na to wskazuje stosowana w owym czasie praktyka - w widocznym miejscu pod wycieraczką szyby samochodowej, to oczywiście bezzasadna jest teza o nieistnieniu obowiązku, jak i teza istnieniu błędu co do osoby zobowiązanego.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi, a w szczególności do argumentu, iż skarżąca nie może być uznana za korzystającego z drogi w rozu-mieniu art. 13 ustawy o drogach publicznych skoro nie posiada formalnego upraw-nienia do kierowania pojazdem samochodowym, ani też rzeczywistych umiejętności w tym zakresie, zauważyć należy, iż zarzut ten opiera się na błędnym założeniu, iż korzystającym z drogi publicznej jest wyłącznie kierujący pojazdem. Jak to wyżej już wywiedziono, z drogi publicznej korzystać może osoba mająca trwałe fizyczne władz-two nad pojazdem (właściciel, leasingobiorca, dzierżawca itp.) także w sytuacji, gdy z drogi tej korzysta za pośrednictwem innych osób, którym władztwo na tym pojaz-dem okazjonalnie powierzyła.

Chybionymi są też podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów postępowania egzekucyjnego przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, uwzględniając interes społeczny i słuszny interes strony, w szczególności poprzez nierozpoznanie wniosków dowodowych zobowiązanego. Jak na to wskazuje treść pism składanych przez zobowiązaną w postępowaniu egze-kucyjnym, mająca swoje potwierdzenie w samej skardze, zgłaszane w tym postę-powaniu wnioski dowodowe zmierzały do wykazania, że skarżąca sama nie mogła korzystać w spornym okresie z dróg publicznych (brak umiejętności prowadzenia samochodu, zatrudnienie - obok prowadzonej działalności gospodarczej - na umowę o pracę) oraz że samochodu będącego jej własnością używały osoby trzecie, zatrudnione przez nią przy prowadzeniu działalności gospodarczej lub pomagające jej w tej działalności. Jest więc rzeczą oczywistą, że zgłaszane przez zobowiązaną wnioski dowodowe zmierzały do wykazania okoliczności faktycznych nie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc okoliczności, które - jak to wyżej wywiedziono -pozostawały obojętnymi z punktu widzenia zasadności zgłoszonych zarzutów egze-kucyjnych, w szczególności zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Zauważyć przy tym wypada, że rozpatrując zgłoszone zarzuty organ egzekucyjny nie zaniechał czynności zmierzających do oceny ich zasadności, skoro wezwał skarżącą do wska-zania osób, które w konkretnych przypadkach korzystały z drogi publicznej w strefie płatnego parkowania przy użyciu spornego samochodu, mając do takiego używania odrębny tytuł prawny, co jednakże okazało się wezwaniem bezskutecznym.

Odnosząc się na koniec do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia zaskarżonym postanowieniem ostatecznym przepisu art. 40d ust. 3 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych "poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nie uwzględnienie, iż obowiązek uiszczenia opłat wymienionych w upomnieniu nr [...] a następnie w tytule wykonawczym nr [...] z dn. [...] r. przedawnił się z dniem 31 grudnia 2010 r.", zauważyć przede wszystkim należy, iż - jak to już wcześniej zauważono - będąc powołanym do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy, które wyznacza przedmiot i zakres zaskarżonego aktu. Jak to wynika z treści art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego stanowi swoisty środek zaskarżenia w tym postępowaniu. Będąc uprawnionym do zgłoszenia takiego zarzutu (zarzutów) zobowiązany winien wskazać jedną lub więcej taksatywnie wymienionych w art. 33 przyczyn, które stanowią ich podstawę. Rozpatrując zgłoszone zarzuty organ egzekucyjny (wierzyciel) rozstrzyga o ich zasadności wyłącznie w tym zakresie, jaki wskazany został w tym specyficznym środku zaskarżenie, nie jest on natomiast uprawniony do orzekania o zasadności lub jej braku zarzutu, który przez zobowiązanego nie został w stosownym czasie sformułowany.

Zarzut przedawnienia egzekwowanej należności zgłoszony został przez zobo-wiązaną dopiero w skardze do sądu administracyjnego, nie był ona zatem przed-miotem oceny organu egzekucyjnego, zatem jest oczywistym, że wykracza on poza granice sprawy, jaką jest kontrola legalności postanowienia wydanego w postę-powaniu egzekucyjnym, co zasadnym czyni pozostawienie poza zakresem kontroli sądowej oceny zasadności tego zarzutu.

Nie znajdując w tych warunkach podstaw do uznania, że zaskarżone posta-nowienie ostateczne nie odpowiada przepisom prawa, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami adminis-tracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.