Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 268/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 154, art. 170, art. 174 pkt 2, art. 184, art. 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Rzążewska Sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./ Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 października 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 486/05 w sprawie ze skargi R. J. o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta W. z powodu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2005 r. nr 7/IV SA 3256 i 3257/03 w przedmiocie uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od R. J. na rzecz Prezydenta Miasta W. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 26 października 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 486/05 po rozpoznaniu skargi R. J. o wymierzenie grzywny Prezydentowi W. wobec niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2005 r. sygn. akt 7/IV SA 3256 i 3257/03 w przedmiocie uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego - oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku podano, że wyrokiem z dnia 26 stycznia 2005 r. sygn. akt 7/IV SA 3256 i 3257/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którą organ ten uchylił własną decyzję z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] Spółka z o.o. D. i S. H. oraz E. i A. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego o wysokości dwóch kondygnacji z poddaszem nieużytkowym, podziemnym parkingiem, zewnętrzną instalacją elektryczną przy ul. [...] w W. na działce nr [...], [...], obręb Z. i stwierdzającą nieważność opisanej decyzji Prezydenta W. oraz utrzymał w mocy decyzję Wojewody D.. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił w całości skargę R. J. i I. G. podkreślając, że kierował się innymi motywami niż powołane w skardze. Jednocześnie Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pismem z dnia 31 maja 2005 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. J. zwrócił się o wymierzenie Prezydentowi W. na podstawie art. 154 ( 1 i ( 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", grzywny w związku z wydaniem w dniu [...] decyzji Nr [...] sprzecznej z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2005 r., bowiem Sąd ten orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, natomiast Prezydent W. wydając decyzję z dnia [...] całkowicie zignorował orzeczenie sądu.

Postanowieniem z dnia 13 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołując się na art. 13 ( 2 ppsa oraz ( 1 pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości /Dz. U. Nr 72, poz. 652 ze zm./ stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ppsa orzekł o jej oddaleniu. Wskazał przy tym, że przepis art. 154 ( 1 ppsa stanowi, iż w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia organowi grzywny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zachowującym swą aktualność, wielokrotnie podkreślano, że przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem /por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r. II SA 2015/00 nie publ./. Korzystanie ze środka dyscyplinującego, jakim jest grzywna określona w art. 154 ( 1 ppsa wymaga zachowania tożsamości organu, mającego status strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zakończonym wyrokiem o treści opisanej w powołanym przepisie i organu, w stosunku do którego żąda się wymierzenia grzywny w związku z niewykonaniem wyroku. Ten warunek nie został w rozpoznawanej sprawie spełniony, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę wniesioną na orzeczenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i tego tylko organu mogło dotyczyć żądanie wniesione w trybie art. 154 ( 1 in fine ppsa w razie zaistnienia sytuacji opisanych w tym przepisie. Prezydent W. nie był ani organem, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem skargi, o której rozstrzygał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2005 r., ani też organem obligowanym do wykonania tego wyroku, a tym samym adresatem wezwania do jego wykonania, co wyłącza zasadność kierowania wobec niego żądania wymierzenia grzywny na podstawie art. 154 ( 1 i ( 6 ppsa. Legalność decyzji Prezydenta W. mogła być natomiast oceniana w odpowiednich postępowaniach, przy czym z akt sprawy wynika, że skarżący z takiej możliwości skorzystał. Skarżący nieprawidłowo przy tym interpretuje treść klauzuli zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, bowiem jak wynika z art. 152 ppsa klauzula ta odnosi się zawsze do zaskarżonego aktu lub czynności i traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. J., występując we własnym imieniu na podstawie art. 175 ( 1 i 2 ppsa, zarzucając naruszenie art. 174 pkt 2 ppsa polegające na naruszeniu przepisów prawa procesowego mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, to jest na pominięciu treści art. 170 oraz 134 ( 1 ppsa.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że Prezydent W. w dniu [...] będąc związany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2005 r. orzekł o zmianie projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, co w ocenie skarżącego uprawnia go do żądania nałożenia na ten organ grzywny na podstawie art. 154 ( 1 ppsa, zaś interpretacja tego przepisu wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zawężająca krąg podmiotów zobowiązanych, w niniejszej sprawie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jest nieprawidłowa. Przepis art. 154 ( 1 ppsa według strony ma zastosowanie także w przypadku naruszenia przez organ art. 170 ppsa. Skarga nie dotyczyła "niewykonania wyroku", lecz nieuprawnionego działania Prezydenta W. polegającego na wydaniu wadliwej w ocenie strony decyzji, sprzecznej z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Jako podstawę skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wskazano zarzut naruszenia art. 174 pkt 2 ppsa polegający na pominięciu treści art. 170 oraz 134 ( 1 ppsa, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Istotą tak skonstruowanego zarzutu skargi kasacyjnej jest to, że wnoszący tę skargę wyraża przekonanie o błędnym stanowisku Sądu pierwszej instancji, iż wyłącznie bezczynność organu po wyroku sądu administracyjnego uzasadnia skuteczne żądanie strony wymierzenia organowi będącemu w zwłoce grzywny na podstawie art. 154 ( 1 ppsa. Według strony skoro art. 170 ppsa stanowi, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe, to sąd rozstrzygający o żądaniu wymierzenia organowi grzywny w myśl tego przepisu oraz art. 134 ( 1 ppsa stanowiącego o obowiązku rozstrzygania w granicach danej sprawy bez związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną powinien uwzględnić żądanie wymierzenia grzywny temu organowi, który nie zastosował się do orzeczenia sądu, bez względu na to, czy orzeczenie takie dotyczyło przedmiotowo bezczynności organu, czy też wiązało się z merytorycznym rozstrzygnięciem w sprawie zaskarżonego aktu administracyjnego.

Z takim stanowiskiem zaprezentowanym w skardze kasacyjnej nie sposób się zgodzić z tej przyczyny, iż mający zastosowanie w sprawie, ze względu na żądanie skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, przepis art. 154 ( 1 ppsa jednoznacznie stanowi, że wyłącznie w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność /a więc w sytuacji, gdy sąd administracyjny nakazał organowi podjęcie aktu administracyjnego lub czynności administracyjnej/ oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia organowi grzywny. W sytuacji natomiast, gdy organ administracji nie wykazuje się bezczynnością, a wręcz przeciwnie, podejmuje czynności administracyjne, brak jest podstaw prawnych do domagania się wymierzenia organowi grzywny, a właściwą formą obrony interesów strony jest zaskarżenie wadliwego w jej ocenie działania organu. Takie właśnie kroki skarżący podjął, na co zwraca się uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie można natomiast skutecznie domagać się z jednej strony prawa do zaskarżenia wadliwego działania organu /podjęcia nieprawidłowego według strony rozstrzygnięcia/, zaś z drugiej - wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 154 ( 1 ppsa.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok w pełni odpowiada prawu. Z tej przyczyny należało więc orzec jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa.