Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 67/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia del. WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta i Gminy Wiślica o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy Wiślica a Burmistrzem Tarczyna w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M. G. o przyznanie zasiłku okresowego postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy Wiślica jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 21 marca 2019 r. Burmistrz Miasta i Gminy W. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Burmistrzem T. w sprawie rozpoznania wniosku M. G. (dalej także wnioskodawca) o przyznanie zasiłku okresowego.

W uzasadnieniu wskazał, że pismem z 8 marca 2019 r. Burmistrz T. uznał się za organ niewłaściwy w sprawie rozpoznania ww. wniosku M. G. i przekazał sprawę Burmistrzowi Miasta i Gminy W. wg właściwości miejscowej na podstawie art. 65 k.p.a. Burmistrz Miasta i Gminy W. ustalił, że wnioskodawca obecnie przebywa w Schronisku dla Osób Bezdomnych w G. (T.), od lat nie przebywa na terenie Gminy W., jego centrum życiowe nie jest związane z tą miejscowością. Burmistrz Miasta i Gminy W. wskazał także, że wniosek M. G. o przyznanie schronienia w ww. Schronisku został przez Kierownika MOPS w W. załatwiony odmownie, bowiem wnioskodawca nie jest osobą bezdomną i jest zameldowany w miejscowości G. na terenie Gminy W., gdzie ma też możliwość zamieszkania. Burmistrz Miasta i Gminy W. powołał się na art. 25 Kodeksu cywilnego, wskazując, że miejscem pobytu wnioskodawcy jest Gmina T., tam bowiem realizuje on podstawowe czynności życiowe. W związku z powyższym organ wniósł o wskazanie Burmistrza T. jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku M. G. o przyznanie zasiłku okresowego.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Burmistrz T. wniósł o wskazanie Burmistrza Miasta i Gminy W. jako organu właściwego w sprawie. Podniósł, że M. G. przebywa w schronisku dla osób bezdomnych, które w myśl przepisów prawa nie stanowi lokalu mieszkalnego, nadto nie wykazuje on żadnych chęci pozostania na terenie Gminy T..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór o właściwość ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, którą zajmują się dwa organy administracji publicznej (spór pozytywny) lub której organy administracji publicznej odmawiają przyjęcia do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, powołując się na brak podstaw do ustalenia swej właściwości (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, które nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie spór, jaki zaistniał pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy W. a Burmistrzem T., jest sporem negatywnym, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku M. G. o przyznanie zasiłku okresowego.

Po pierwsze, w okolicznościach niniejszej sprawy wykluczyć należy uznanie M. G. za osobę bezdomną w rozumieniu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1508), "u.p.s.". W art. 6 pkt 8 ustawa ta definiuje osobę bezdomną jako osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Z akt sprawy wynika bowiem, że M. G. zameldowany na pobyt stały w miejscowości G., gmina W..

Po drugie, w niniejszej sprawie nie można przyjąć, że M. G. zamieszkuje na terenie Gminy T.. Jak trafnie zauważył wnioskujący organ definicję miejsca zamieszkania zawiera art. 25 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Z akt sprawy wynika, że M. G. wprawdzie obecnie przebywa na terenie Gminy T. w schronisku dla bezdomnych, jednak pobyt ten jest związany z jego swoistą tułaczką po Warszawie (złożenie w dzielnicy Wola m.st. Warszawy wniosku o przyznanie schronienia, pobyt w szpitalu na Solcu). Pobyt w schronisku dla bezdomnych już z założenia ma charakter tymczasowy i nie może świadczyć o stałym pobycie na terenie Gminy T..

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, należało w sprawie uznać, że miejscem zamieszkania M. G. jest Gmina W.. Na terenie tejże gminy w G. znajduje się bowiem dom, w którym jest on zameldowany na pobyt stały oraz gdzie ma możliwość zamieszkania. Z akt sprawy wynika, że jest to jedyna miejscowość, w której koncentrują się jakiekolwiek sprawy życiowe M. G. (rodzina – brat M. G., możliwość mieszkania, zameldowanie na pobyt stały). Zauważyć również należy, że Burmistrz Miasta i Gminy W. decyzją z [...] października 2018 r. (nr [...]) odmówił mu przyznania schronienia, właśnie z uwagi na fakt, że M. G. ma możliwość mieszkania wraz ze swoim bratem w domu, w którym jest zameldowany na pobyt stały.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.p.s., właściwość miejscową gminy w sprawach świadczeń z pomocy społecznej, ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Nie sposób przyjąć, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniona sytuacja opisana w art. 101 ust. 3 ww. ustawy, dająca podstawę do wskazania jako właściwy do załatwienia sprawy gminy miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

Z powyższych względów uznać należało, że właściwym w sprawie jest Burmistrz Miasta i Gminy W..

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.