Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 491/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2107
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 3 par. 2, art. 134 par. 1, art. 151, art. 250 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 106 ust. 7-11, art. 37 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego K. S. kwotę [...]zł ([...]) zawierającą kwotę należnego podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną

na podstawie art. 7 pkt 1,5,6, art. 8 ust. 1, art. 9, art. 37 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1,

art. 106 ust. 3,4,7,9, art. 107, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm.) Zastępca Kierownika Rejonu Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K., odmówił J. T. przyznania w formie zasiłku stałego (wyrównania) od [...] r.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał ustalenia wywiadu środowiskowego dotyczące sytuacji materialno-bytowej strony. Wnioskodawca ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności do [...] r. przyznany wyrokiem Sądu Rejonowego w K. [...] sygn. akt [...] z dnia [...] r. Poprzednie orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym wydane było do dnia [...] r. i na jego podstawie wnioskodawca korzystał z pomocy w formie zasiłku stałego, ale tylko do dnia [...] r. z uwagi na pobyt w Zakładzie Karnym. Powodem wydania decyzji odmownej była okoliczność braku złożenia przez stronę wniosku o przyznanie zasiłku stałego przed wydaniem przez właściwe organy orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

J. T. wniósł odwołanie od ww. decyzji organu I instancji. Wskazał, iż jest osobą niepełnosprawną od [...] roku życia, a orzeczeniami z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. zaliczono go do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, przy czym ostatnie orzeczenie zostało wydane na okres do dnia [...] r. Następnie decyzją z dnia [...] r. zaliczono stronę do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności, z czym się nie zgodził dając temu wyraz poprzez złożenie odwołania. Ostatecznie Sąd w wyroku z dnia [...] r. ustalił, iż jest on osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Na podstawie powyższego wyroku odwołujący się wniósł o przyznanie mu wyrównania zasiłku stałego począwszy od dnia [...] r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), art. 4, art. 11 i art. 37 ustawy o pomocy społecznej utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy wynika, że strona w dniu [...] r. złożyła wniosek o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego, jak również o wyrównanie tego zasiłku za okres od dnia [...] r., od kiedy to datuje się ustalony stopień niepełnosprawności wyrokiem z dnia [...] r. Organ I instancji decyzją z dnia [...] r., nr [...]/2019 przyznał stronie pomoc społeczną w postaci zasiłku stałego na okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. natomiast decyzją będącą przedmiotem niniejszych rozważań odmówił przyznania zasiłku stałego za okres od dnia [...] r.

Kolegium stwierdziło słuszność rozstrzygnięcia organu I instancji. Wskazało brzmienie art. 106 ust. 3 i ust. 7-11 ustawy o pomocy społecznej. Strona złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego w dniu [...] r. Brak jest zatem możliwości zastosowania ww. przepisów i przyznania zasiłku stałego wstecznie, tj. począwszy od dnia [...] r., a jedynie przyznanie wnioskowanych świadczenia od miesiąca, w którym wniosek został złożony, co też organ I instancji uczynił odrębną decyzją. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami do przyznania wnioskowanego świadczenia za okres od dnia [...] r. (tzw. wyrównania) konieczne byłoby złożenie wniosku w tamtym czasie oraz jednoczesne ubieganie się przez stronę o wydanie stosownego orzeczenia o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności bądź o całkowitej niezdolności do pracy. Z akt sprawy wynika, że orzeczeniem z dnia [...] r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. zaliczył stronę do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności. Strona odwołała się od powyższego orzeczenia, jednakże w owym czasie nie złożyła wniosku o pomoc społeczną w formie zasiłku stałego. Brak złożenia wniosku o przyznanie prawa do świadczeń uniemożliwia jego wsteczne przyznanie.

J. T. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz decyzji organu I instancji z powodu naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci obrazy art. 106 ustawy o pomocy społecznej, poprzez odmowę przyznania skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej. Skarżący wniósł o przyznanie zasiłku stałego za cały okres od dnia [...] r. do dnia [...] r.

W uzasadnieniu skargi podniósł skarżący, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego. Uważa, że został pozbawiony zasiłku w związku z ustaleniem końca niepełnosprawności. W niezmienionej sytuacji chorobowej orzeczono względem skarżącego lekki stopień niepełnosprawności mimo od lat pogłębiającego się u niego procesu [...] i zaburzeń [...] prowadzących do [...]. Podniósł, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...] zmieniono zaskarżone orzeczenie organu II instancji do spraw orzekania o niepełnosprawności, w ten sposób, że zaliczono skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Skarżący wskazał, że w dniu [...] r. złożył wniosek o przyznanie wyrównania zasiłku za czas kiedy został go bez podstawy prawnej pozbawiony. Zdaniem skarżącego, decyzja organu I instancji z dnia [...] r. została bezprawnie utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Wskazał, iż bez swojej winy został pozbawiony środków do życia, a teraz odmawia się mu wyrównania świadczenia za okres, w którym prawo do świadczeń mu przysługiwało.

Wyznaczony na zasadzie prawa pomocy pełnomocnik skarżącego będący radcą prawnym w piśmie z dnia 3 września 2019 r. podtrzymał skargę skarżącego i wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 106 ust. 7 w zw. z art. 100 ust. 1 w zw. z art. 37 ustawy o pomocy społecznej, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i wyciągnięcie nieprawidłowych wniosków, a w konsekwencji odmowę przyznania skarżącemu zasiłku od dnia wnioskowanego, tj. od [...] r. i wydanie rozstrzygnięcia sprzeciwiającego się dobru osoby wnioskującej o świadczenie, a więc odmówienie wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego okres przed złożeniem wniosku, pomimo braku zakazu w przepisach prawa,

- art. 106 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej, poprzez nieprawidłową interpretację,

a przez to błędne zastosowanie, tj. bezpodstawne oczekiwanie od każdej osoby bez orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, że będzie składać ona zawsze wniosek o zasiłek stały (pomimo braku rozstrzygnięcia w przedmiocie stopnia niepełnosprawności), podczas gdy przepis ten reguluje jedynie sytuację, gdy taka osoba już złożyła wniosek i co się dalej dzieje, a nie zawiera bezwzględnego zakazu składania wniosku o zasiłek stały osobom z nieorzeczonym jeszcze stopniem niepełnosprawności, a tym bardziej nie odnosi się do sytuacji, gdy dana osoba dochodzi przed sądem rozstrzygnięcia w przedmiocie stopnia niepełnosprawności (pomimo wcześniejszych innych w tej materii) i składa wniosek po zakończeniu sprawy sądowej,

- art. 106 ust. 1 w zw. z art. 37 ww. ustawy, poprzez uznanie, iż każdorazowe przyznanie zasiłku stałego ma charakter sprawy nowej, chociaż niepełnosprawność skarżącego ma charakter stały i ciągły.

Pełnomocnik wniósł o przyznanie mu kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych, powiększonych o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Oświadczył, że należne koszty nie zostały przez nikogo uiszczone ani w całości,

ani w części.

W uzasadnieniu ww. pisma pełnomocnik argumentował, że nie ma żadnej winy w tym, iż skarżący nie złożył wniosku o zasiłek stały od dnia [...] r. Nadto, żaden przepis prawa nie nakazuje osobie starającej się o zasiłek stały, aby wystąpiła z wnioskiem nawet nie mając rozstrzygnięcia w przedmiocie stopnia niepełnosprawności. Żaden przepis prawa nie zabrania także orzeczenia o prawie do zasiłku stałego z inną datą, niż data złożenia wniosku. Przepis z art. 106 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej reguluje jedynie jedną, wyrywkową sytuację, gdy osoba niemająca rozstrzygnięcia w przedmiocie stopnia niepełnosprawności postanowiła jednak złożyć wniosek o zasiłek stały.

Podkreślił, iż Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności

w S. nagle i bez żadnego uzasadnionego powodu, zmienił skarżącemu stopień niepełnosprawności na lekki. Nikt nie pouczył przy tym skarżącego, iż powinien od razu składać i odwołanie od decyzji i jednocześnie wniosek o zasiłek stały (aby spełnić przesłanki z art. 106 ust. 7 ww.). Gdyby organ II instancji orzekający o stopniu niepełnosprawności wydał decyzję, której nie trzeba było zaskarżać, w oparciu o bezpodstawne twierdzenia, skarżący mógłby wystąpić o rentę stałą od razu.

Za istotne w sprawie pełnomocnik powołał następujące okoliczności:

- wniosek skarżącego z dnia 11 stycznia 2019 r. o zasiłek stały był kolejnym wnioskiem dotyczącym jego osoby, a nie pierwszym,

- zasiłek stały może się starać tylko osoba, której przyznano stopień umiarkowany

lub znaczny niepełnosprawności. Kiedy zatem skarżący miał wystąpić o rentę, skoro w sposób nieuzasadniony wojewódzki organ orzekający o stopniu niepełnosprawności zmienił skarżącemu stopień niepełnosprawności na lekki?

- niezasadne było, mając na uwadze zachowanie organu (brak informacji, skarżący winien od razu składać wniosek o zasiłek i jednocześnie odwoływać się w sprawie stopnia niepełnosprawności) oczekiwanie, iż skarżący będzie starał się o zasiłek stały i jednocześnie odwoływał się od niekorzystnej dla niego decyzji organu orzekającego o stopniu niepełnosprawności. Sprawy o ustalenie stopnia niepełnosprawności i o zasiłek stały, przebiegają dwutorowo, więc oczekiwanym jest od organów państwa, aby taka dwutorowość w konsekwencji nie odbijała się negatywnie na uprawnieniach danej osoby;

- niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym istnieje u skarżącego właściwie

od momentu zdarzenia z [...] r., kiedy doznał urazu [...], a co w konsekwencji zaowocowało znacznymi zaburzeniami [...] oraz zaburzeniami [...];

- stopień niepełnosprawności: umiarkowany – był skarżącemu przyznany w okresie do [...] r., potem na kolejny okres do [...] r. i następnie od [...] r.

Pełnomocnik wskazał ponadto, że posiadanie ważnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jest koniecznym warunkiem formalnym do otrzymania świadczenia. Organ musi zatem wziąć pod uwagę okres, na jaki zostało wydane przedmiotowe orzeczenie. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie ustalają okresów zasiłkowych (ani początku ani końca). Leży to w gestii organów przyznających świadczenia. W doktrynie wskazuje się, iż okres pobierania świadczenia powinien być ustalony stosownie do okoliczności sprawy i możliwości pomocy społecznej. Niewątpliwie taką okolicznością jest okresowy charakter orzeczenia stwierdzającego niepełnosprawność. Okres, na jaki przyznano zasiłek stały nie powinien wykraczać poza datę ważności orzeczenia o niepełnosprawności. Może się bowiem zdarzyć, że świadczenie będzie pobierane mimo braku ustawowych przesłanek jego wypłaty.

Pełnomocnik podniósł, że istotną kwestią jest kontynuacja pobierania zasiłku przez osoby niepełnosprawne. Judykatura opowiada się za koniecznością zachowania ciągłości wypłaty świadczenia. Opóźnienie w prawidłowym określeniu stopnia niepełnosprawności, spowodowane przez organy orzekające, nie może ujemnie wpływać na prawa strony, która w ustawowym okresie poddała się badaniu kontrolnemu i w konsekwencji została uznana za spełniającą warunki ustawowe. W postępowaniu w sprawach pomocy społecznej organy administracji publicznej mają szczególny obowiązek dbałości o to, aby strony (często osoby z niską świadomością prawną, nieporadne w kontakcie z administracją) nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Rozumienie art. 106 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej przez organy obu instancji, wyklucza z prawa do zasiłku osoby, które z przyczyn obiektywnych nie złożyły wniosku o zasiłek stały wraz z wnioskiem o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Regulacja ta stanowi zaś jedynie rozwiązanie dla organu w sytuacji, gdy osoba złożyła jednocześnie dwa wnioski: o ustalenie stopnia niepełnosprawności i o przyznanie zasiłku stałego z powodu posiadania niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym/ znacznym. Przepis ten jednocześnie nie zawiera nakazu składania takich dwóch wniosków jednocześnie, ani nie zabrania przyznania uprawnionemu zasiłku stałego od daty orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Zwłaszcza w sytuacji, gdy jest to kolejny wniosek w sprawie, oparty na identycznych przyczynach. Organy administracyjne w sposób bezpodstawny przyjęły inne rozumienie tego zapisu z art. 106 ust. 7.

Wskazał, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 6 października 2015 r.,

sygn. akt SK 19/14 orzeczono, że art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku stałego osobie całkowicie niezdolnej do pracy, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i nie mającej innych środków utrzymania, prawo do zasiłku ustala się, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek, jest niezgodny art. 67 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wnioski i twierdzenia zawarte w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 3 września 2019 r. Wniósł o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne świadczone w ramach prawa pomocy oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej zwanej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sądowa kontrola sprawy dokonana pod względem zgodności z prawem działań organu nie dała podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza prawo.

Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji odmawiającej skarżącemu pomocy w formie wyrównania zasiłku stałego, której podstawę wydania stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2018 r., poz. 1508 ze zm.). Stosownie do art. 37 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej (art. 106 ust. 1 ww. ustawy). Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy

od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją,

z zastrzeżeniem ust. 7-11. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem (art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej).

W myśl art. 106 ust. 7 ww. ustawy, w przypadku złożenia przez osobę, która nie posiada orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenia

o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wniosku o przyznanie zasiłku stałego wraz z wymaganą dokumentacją oraz potwierdzeniem złożenia wniosku o przyznanie świadczenia uzależnionego od niezdolności do pracy albo wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wszczyna się postępowanie o ustalenie uprawnienia do zasiłku stałego, a następnie po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego:

1) w przypadku spełnienia warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 i 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - postępowanie zawiesza się do dnia dostarczenia orzeczenia;

2) w przypadku niespełnienia któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 37

ust. 1 lub 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - odmawia się przyznania zasiłku stałego.

Z art. 106 ust. 8 ww. ustawy wynika, że na okres zawieszenia postępowania przyznaje się z urzędu zasiłek okresowy w wysokości i na zasadach określonych

w art. 38.

Stosownie do art. 106 ust. 9 ww. ustawy, jeżeli orzeczenie, o którym mowa

w ust. 7, zostanie dostarczone w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz z potwierdzeniem, o którym mowa w ust. 7. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za okres pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania art. 37 ust. 6 nie stosuje się.

Jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone po upływie

60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym dostarczono orzeczenie. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za miesiąc, w którym dostarczono orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, nie stosuje się art. 37 ust. 6 w przypadku pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania (art. 106 ust. 10 ww. ustawy).

W przypadku niedostarczenia orzeczenia, o którym mowa w ust. 7, w terminie 3 lat od dnia zawieszenia postępowania, zawieszone postępowanie podejmuje się

z urzędu (art. 106 ust. 11 ww. ustawy).

W przedmiotowej sprawie stan faktyczny sprawy jest niesporny między stronami. Orzeczeniami zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. zaliczono skarżącego do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Ostatnie z wymienionych orzeczeń zostało wydane na okres do dnia [...] r. Następnym orzeczeniem zaliczono skarżącego do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z dnia [...] r. również zaliczył skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Ostatecznie Sąd Rejonowy w K. [...] wyrokiem z dnia [...] r., zmienił ww. orzeczenie i zaliczył skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do [...] r. Wskazał, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] r. Skarżący w dniu [...] r. złożył w organie I instancji wniosek o przyznanie zasiłku stałego domagając się jego przyznania od [...] r.

Spór w sprawie dotyczy stwierdzenia organu, że skarżącemu nie przysługuje wnioskowany zasiłek stały za okres poprzedzający moment złożenia wniosku. Skarżący w związku z tym podnosił, że dopiero na podstawie wyroku sądowego z dnia zmieniono orzeczenie wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności i zaliczono skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie uzupełniającym skargę wskazywał, że żaden przepis prawa nie nakazuje osobie starającej się o zasiłek stały, aby wystąpiła

z wnioskiem nawet nie mając rozstrzygnięcia w przedmiocie stopnia niepełnosprawności. Żaden przepis prawa nie zabrania także orzeczenia o prawie do zasiłku stałego z inną datą, niż data złożenia wniosku. Uważa, że należy uwzględnić w sprawie kontynuację pobierania zasiłku przez osobę niepełnosprawną. Judykatura opowiada się za koniecznością zachowania ciągłości wypłaty świadczenia. Podkreślał, że opóźnienie w prawidłowym określeniu stopnia niepełnosprawności, spowodowane przez organy orzekające, nie może ujemnie wpływać na prawa strony, która w ustawowym okresie poddała się badaniu kontrolnemu i w konsekwencji została uznana za spełniającą warunki ustawowe. W postępowaniu w sprawach pomocy społecznej organy administracji publicznej mają szczególny obowiązek dbałości o to, aby strony (często osoby z niską świadomością prawną, nieporadne w kontakcie z administracją) nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa.

Sąd w związku z tym wyjaśnia, iż w pełni podziela poglądy orzecznictwa,

że przepis art. 106 ust. 3 zd. 1 ustawy o pomocy społecznej dotyczy sytuacji, gdy wniosek o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie. Przepis ten nie ma natomiast zastosowania, gdy zainteresowana osoba uzyskała prawo do świadczenia wcześniej i składała kolejny wniosek. W szczególności przepis ten nie ma zastosowania, gdy zachodzi ciągłość niepełnosprawności uprawniającej do świadczenia, a potrzeba złożenia kolejnego wniosku powstała w związku z koniecznością uzyskania następnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (por. wyrok WSA Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Bydgoszczy z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1442/16, opubl. w Legalis nr 1631620).

Zdaniem Sądu, art. 106 ust. 3 ww. ustawy nie będzie miał zastosowania

w przypadku ciągłości pobierania zasiłku stałego oraz ciągłości niepełnosprawności osoby pobierającej to świadczenie. Niezdolność do pracy jest przy tym jednym

z podstawowych kryteriów przyznania zasiłku stałego (art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), a więc orzeczenie w zakresie niezdolności do pracy, którym jest

m.in. orzeczenie o konkretnym stopniu niepełnosprawności, jest dokumentem niezbędnym do uznania prawa do zasiłku stałego.

Zgodnie z ustaleniami organu I instancji, w okresie obowiązywania poprzedniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym wydanego do dnia [...] r. skarżący korzystał z pomocy w formie zasiłku, ale tylko do dnia [...] r. z uwagi na pobyt w Zakładzie Karnym. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla wyniku sprawy. W zaistniałej sytuacji, zdaniem Sądu, nie zachodzi przesłanka kontynuacji pobierania świadczenia. Organy prawidłowo oceniły sytuację prawną i faktyczną skarżącego. Wniosek skarżącego z dnia [...] r. z uwagi na przerwę w pobieraniu zasiłku stałego, niezawinioną przez organ, winien być rozpoznany na zasadach ogólnych, z uwzględnieniem okresu wypłaty świadczenia przewidzianego w art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Jeśli zatem wniosek o ustalenie prawa do zasiłku stałego został złożony w miesiącu [...] r. to od tego miesiąca winno zostać ustalone wnioskowane świadczenie. Z uwagi na powyższe, podniesiona zarzutem skargi reguła wynikająca z art. 101 zd. pierwsze ustawy o pomocy społecznej, że w postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej należy kierować się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy społecznej i ochroną ich dóbr osobistych, nie mogła być przez w tej sprawie organ uwzględniona.

Należy wskazać, że z dniem 1 stycznia 2017 r. weszły w życie przepisy regulujące szczegółowo kwestie wydania orzeczenia o niepełnosprawności i terminu przyznania zasiłku stałego - ustawa z grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz.U.2016.2174), celem ustawy było właśnie wdrożenie powoływanego uzupełnieniem skargi wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt SK 19/14. Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnej normy do dnia 31 grudnia 2016 r. W związku z powyższymi zmianami art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej otrzymał brzmienie, które zostało wyżej przytoczone.

Skarżący chcąc uzyskać zasiłek stały za okres od dnia [...] r. winien był złożyć wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, w okresie w którym ubiegał się o kolejne orzeczenie stwierdzające stopień niepełnosprawności. Bezspornie skarżący nie złożył wniosku o przyznanie zasiłku stałego przed wydaniem przez właściwe organy orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudniania niepełnosprawnych.

Trafnie więc uznały organy obu instancji, że nie zachodziły okoliczności zastosowania wyjątków z art. 106 ust. 7 -11 ustawy o pomocy społecznej i przyznania zasiłku stałego wstecznie od [...] r., a jedynie przyznanie wnioskowanych świadczeń od miesiąca, w którym wniosek został złożony, co też organ I instancji uczynił odrębną decyzją z dnia [...] r., nr [...]

Podsumowując, Sąd stwierdził, że nie znajdują potwierdzenia zarzuty skargi

o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa przepisów w niej wskazanych,

jak również Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi.

Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę – jako niezasadną oddalił.

O przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 250 § 1 ww. ustawy w zw. § 2 ust. 1, § 4 ust. 3 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715 ze zm.).