Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 513/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1310
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
article: wyrok trybunału konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04 (OTK-A 2006/1/3) - par. 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz 1310) jest niezgodny
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 50, art. 145 par. 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 190
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 59 poz 421
law: Rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Andrzej Bieńkowski po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 450/08 w sprawie ze skargi Z. Z. na czynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 7 stycznia 2009 r., w sprawie ze skargi Z.Z. na czynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, stwierdził bezskuteczność czynności Dyrektora Wydziału Komunikacji dokonanej z upoważnienia Prezydenta Miasta R. i stwierdził, że skarżącemu Z. Z. przysługuje uprawnienie do zwrotu części opłaty za kartę pojazdu w kwocie 425 zł, wydaną dla samochodu osobowego marki V. P. nr rej. [...] oraz zasądził od Prezydenta Miasta R. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Powyższe rozstrzygnięcie Sąd ten poprzedził następującymi ustaleniami faktycznymi i oceną prawną:

Z.Z. w piśmie z dnia 11 kwietnia 2008 r., skierowanym do Prezydenta Miasta R., żądał zwrotu części uiszczonej opłaty za wydanie karty pojazdu dla samochodu marki V. P. nr rejestracyjny [...] w kwocie 425 zł. We wniesionym wniosku podał, że w dniu 29 lipca 2004 r. zarejestrował w Urzędzie Miasta R. Wydział Komunikacji ww. samochód, wpłacając jednocześnie kwotę 500 zł tytułem opłaty za kartę pojazdu, działając w oparciu o przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U Nr 137, poz. 1310).

Wnioskodawca twierdził, że pobranie opłaty w kwocie 500 zł za wydanie karty pojazdu dla używanego samochodu sprowadzonego z kraju Unii Europejskiej jest niezgodne z przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym oraz przepisami prawa Wspólnoty Europejskiej (art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864 ze zm.). Powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 stycznia 2006 r. sygn. U 6/04, który stwierdził niezgodność przepisu wyżej cyt. rozporządzenia z ustawą Prawo o ruchu drogowym, gdyż cyt. rozporządzenie zawyża wysokość opłaty, a tym samym wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego. Pobranie opłaty w wysokości 500 zł za wydanie karty pojazdu dla używanego samochodu sprowadzanego z kraju Unii Europejskiej stanowi ewidentne naruszenie zasady równego traktowania związanej ze swobodą przemieszczania towarów na terytorium Unii Europejskiej, a tym samym łamie zasadę wprowadzenia handlu pomiędzy państwami członkowskimi Wspólnoty Europejskiej.

W ocenie skarżącego opłata za wydanie karty pojazdu powinna być pobierana w kwocie 75 zł, tak jak pobiera się opłatę za wydanie karty pojazdu od samochodów nowych.

W piśmie z dnia 23 kwietnia 2008 r., Nr [...]Prezydent Miasta R. odmówił zwrotu części uiszczonej opłaty w kwocie 425 zł i wyjaśnił, że w dacie rejestracji przedmiotowego samochodu obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Paragraf 1 ust. 1 tego rozporządzenia stanowił, że za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 500 zł i taka opłata została pobrana. Dodatkowo wyjaśnił, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. była zmiana rozporządzenia w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z kwoty 500 zł do kwoty 75 zł (Dz. U. Nr 59, poz. 421). Wskazane rozporządzenie weszło w życie z dniem 15 kwietnia 2006 r. i z tym dniem dotychczasowe rozporządzenie z 2003 r. utraciło moc obowiązującą, do tego czasu organ był zobowiązany do pobierania opłaty w kwocie 500 zł.

Z.Z. pismem z dnia 30 kwietnia 2008 r. wezwał Prezydenta Miasta R. do usunięcia naruszenia prawa podtrzymując argumenty zawarte w piśmie z dnia 11 kwietnia 2008 r. oraz powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 109/08, w którym to wyroku Sąd przyznał skarżącemu uprawnienie do otrzymania zwrotu części opłaty za kartę pojazdu osobowego w kwocie 425 zł.

Prezydent Miasta R. pismem z dnia 21 maja 2008 r. w odpowiedzi na powyższe wezwanie, doręczone skarżącemu w dniu 26 maja 2008 r., podtrzymał odmowę zwrotu kwoty 425 zł zawartą w piśmie z dnia 23 kwietnia 2008 r.

Z.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, w której domagał się uchylenia zaskarżonej czynności odmawiającej zwrotu kwoty 425 zł oraz stwierdzenia, że jest uprawniony do otrzymania zwrotu tej kwoty.

Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. U 6/04 stwierdzający niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłaty za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP.

Prezydent Miasta R. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie w związku z naruszeniem terminu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a. i wskazał, że skarżący wystąpił z wezwaniem do zwrotu opłaty w dniu 16 kwietnia 2008 r., a wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożył w dniu 30 kwietnia 2008 r., a tym samym przekroczył termin określony w art. 52 § 3 P.p.s.a., nie składając prośby o przywrócenie terminu do złożenia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, ewentualnie o oddalenie skargi wskazując, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. orzekł o utracie mocy obowiązującej wskazanego przepisu rozporządzenia z dniem 1 maja 2006 r., które to orzeczenie nie ma mocy wstecznej, a tym samym orzeczenie co do wysokości opłaty znajduje wsparcie w treści zapisu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r.

Co do wskazanego przez skarżącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 109/08 organ stwierdził, że stanowisko zajęte przez Sąd w zakresie ustalenia, że sprawa zwrotu pobrania opłaty jest sprawą nową i należało stosować nowe prawo, obowiązujące w dacie podjęcia czynności, z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jest błędne.

Zdaniem organu sprawy o zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu pobranej w okresie obowiązywania rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. mogą być rozpatrywane w drodze postępowania cywilnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że skarga została wniesiona po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 52 § 3 P.p.s.a., z zachowaniem 30 dniowego terminu od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 53 § 2 P.p.s.a., zatem zarzut naruszenia terminu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a., jest nieuzasadniony.

Oceniając legalność czynności z dnia 23 kwietnia 2008 r. dokonanej przez Dyrektora Wydziału Komunikacji działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta R. dotyczącej odmowy zwrotu części uiszczonej opłaty w kwocie 425 zł Sąd stwierdził, że czynność ta jest niezgodna z prawem. Sąd powołał jako podstawę prawną wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04 (OTK I-A 2006/1/3), który stwierdza iż § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 109, poz. 908 ze zm.), z art. 92 ust.1 i art. 217 Konstytucji RP. W pkt II wyroku Trybunał orzekł, że § 1 ust.1 ww. rozporządzenia traci moc z dniem 1 maja 2006 r.

W związku z wymienionym wyrokiem, Minister Transportu i Budownictwa w dniu 28 marca 2006 r. wydał nowe rozporządzenie (Dz. U. Nr 59, poz. 421), w którym określił opłaty za kartę pojazdu w kwocie 75 zł. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 15 kwietnia 2004 r.(winno być 2006 r.) i z tym dniem utraciło moc obowiązującą rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 r.

Odmowa zwrotu opłaty za kartę pojazdu, która została pobrana na podstawie art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 109, poz. 908 ze zm.), stanowi czynność materialno-techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uprawnienie skarżącego do otrzymania zwrotu kwoty 425 zł zostało przesądzone ww. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, w którym stwierdzono, że jest on niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 ust.5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 109, poz. 908 ze zm.), z art. 92 ust.1 i art. 217 Konstytucji RP.

W ocenie Sądu nie ma znaczenia argument Prezydenta, że pobierając w 2004 r. opłatę za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 zł działał zgodnie z obowiązującym prawem. Stosownie do art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, Sąd może odmówić zastosowania aktu podustawowego niezgodnego z ustawą i Konstytucją.

Niezależnie od powyższego Sąd zaznaczył, że w dacie podejmowania czynności w sprawie zwrotu kwoty 425 zł wskazane rozporządzenie z 2003 r. już nie obowiązywało, a sprawa niniejsza w stosunku do sprawy pobrania opłaty jest sprawą nową i należało stosować prawo obowiązujące w dacie podjęcia czynności, z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r.

Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 146 § 1 i 2 P.p.s.a.

Od powyższego wyroku Prezydent Miasta R. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych, bądź o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarżący zarzucił powyższemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego (art.174 pkt 1) poprzez:

– niewłaściwe zastosowanie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421), do opłaty za wydanie karty pojazdu, należnej przed wejściem w życie tego przepisu,

– błędną wykładnię § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.) poprzez przyjęcie, iż utrata mocy obowiązującej tego przepisu nastąpiła przed 15 kwietnia 2006 r., co narusza art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz § 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421).

Skarżący wskazał, że w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. dotyczącym niekonstytucyjności przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. jego niezgodność z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP i z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż przepis rozporządzenia traci moc obowiązującą dopiero z dniem 1 maja 2006 r. Odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisu stanowiło dla organu administracji podstawę do pobierania odpłatności za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł do czasu wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, w którym uchylono rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. (§ 2) oraz określono wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu na kwotę 75 zł (§ 1 ust. 1).

W ocenie skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznając niniejszą sprawę dokonał błędnej subsumcji stanu istniejącego na dzień wydania karty pojazdu, tj. 29 lipca 2004 r. do normy prawnej, która weszła w życie dopiero 15 kwietnia 2006 r.

Sąd wadliwie uznał, że ustalony stan faktyczny odpowiada hipotezie normy prawnej rozporządzenia wówczas jeszcze nieobowiązującego. W ocenie Sądu do ustalenia prawidłowej wysokości opłaty z 2003 r. należało stosować rozporządzenie z 28 marca 2006 r. z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, gdyż w dacie podejmowania czynności w sprawie odmowy zwrotu nie obowiązywało już rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2003 r.

Zdaniem skarżącego nie ulega wątpliwości, iż obowiązek uiszczenia opłaty, a tym samym naliczenia jej prawidłowej wysokości, następuje w momencie pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium RP (art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym). Uwzględniając nieretroaktywny charakter wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 stycznia 2006 r. brak jest podstaw do naliczenia opłaty za czynność dokonaną w 2003 r. według stawki opłaty wprowadzonej dopiero od 15 kwietnia 2006 r. Jeżeli organ w chwili dokonania rejestracji pojazdu zobowiązany był do pobrania opłaty w wysokości 500 zł i taką opłatę pobrał, to nie można uznać czynności za wadliwą.

Zgodnie z art.190 ust.3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.

Odraczając termin mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do dnia 1 maja 2006 r. Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż odroczenie tego terminu do dnia 1 maja 2006 r. jest niezbędne celem umożliwienia wprowadzenia do tego czasu – bez pozbawiania powiatów odpłatności za ich czynności, nowej regulacji zgodnej z postanowieniami Konstytucji. Minister Transportu i Budownictwa, w § 2 rozporządzenia z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, uchylił z dniem 15 kwietnia 2006 r. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2003 r.

Zdaniem skarżącego stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, że zgodnie z art.8 ust.2 Konstytucji, Sąd może odmówić zastosowania aktu podustawowego niezgodnego z ustawą i Konstytucją, prowadzi do wniosku, że w okresie od stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu rozporządzenia z 2003 r. do dnia wprowadzenia nowej opłaty, organ administracji nie miał w ogóle podstawy do pobierania opłaty za wydanie karty pojazdu, w jakiejkolwiek wysokości, opłata w wysokości 75 zł została bowiem wprowadzona dopiero od 15 kwietnia 2006 r. Wniosek taki jest jednak sprzeczny z treścią orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które wyraźnie wskazuje iż kwestionowany przepis traci moc z dniem 1 maja 2006 r.

Wadliwość aktu prawnego, wynikająca z tzw. "bezprawia legislacyjnego" nie powoduje w sposób automatyczny wadliwości czynności dokonanych przez organy na podstawie takiego aktu, podczas jego obowiązywania.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 kwietnia 2006 r. (sygn. akt IV CSK 28/06, publ. w "Wokandzie" 2006, nr 7-8, poz. 24), zajął stanowisko, iż "Sąd powinien stosować wadliwą normę prawną przy podejmowaniu rozstrzygnięć, które zapadają po utracie mocy obowiązującej przepisu, dla oceny zdarzeń, które nastąpiły przed tą datą". Podobne stanowisko wyraził prof. A. Zoll, Skuteczność orzeczeń polskiego Trybunału Konstytucyjnego lus et lex. Księga jubileuszowa ku czci Profesora Adama Strzembosza, Lublin 2002.

Podzielając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r. (sygn. akt I OPS 3/07), skarżący podniósł, iż uchwała ta stanowi o dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej w sprawie zwrotu opłaty, ale nie przesądza o zasadności zwrotu tej opłaty, po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny sprzeczności przepisu z Konstytucją i ustawą – Prawo o ruchu drogowym.

Zdaniem skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie orzekający o bezskuteczności czynności organu i stwierdzający uprawnienie do zwrotu kwoty 425 zł jest sprzeczny z powołanymi wyżej przepisami prawa jak i orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z.Z. wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że stanowisko wyrażone przez Sąd w zaskarżonym wyroku było prawidłowe. Przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. był niezgodny z Konstytucją od samego początku, Sąd miał prawo odmówić stosowania tego przepisu (art. 8 ust. 2 w związku z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP.

Strona skarżąca w piśmie z dnia 28 maja 2009 r. uzupełniła uzasadnienie skargi kasacyjnej podając, że w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2007 r. III CZP 125/07 (zeszyt nr 4 "Orzecznictwa Sądów Polskich" z kwietnia 2009 r.) dotyczącej odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez wydanie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, Sąd wskazał, iż stwierdzenie niekonstytucyjności aktu normatywnego nie wystarcza do przypisania Skarbowi Państwa odpowiedzialności za szkody spowodowane wydaniem takiego aktu. Konstytucja RP w art. 190 pozostawia Trybunałowi Konstytucyjnemu ostateczną decyzję co do tego, jakie skutki ma pociągać orzeczenie. Jeżeli Trybunał Konstytucyjny decyduje się na utrzymanie w mocy sprzecznego przepisu, oznacza to, że tak długo jak on obowiązuje, żadnemu zachowaniu, do którego przepis ten się odnosi nie możemy, co do zasady przypisać cechy bezprawności.

Z powyższej uchwały Sądu Najwyższego można zdaniem strony wywieść, iż stosując wadliwy akt prawny wydany przez organy Państwa strona skarżąca nie działała bezprawnie. Do czasu utraty mocy obowiązującej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. wydanie karty pojazdu podlegało opłacie w wysokości 500 zł, a nie 75 zł.

Z.Z. w piśmie z dnia 20 sierpnia 2009 r., odnosząc się do powyższego pisma pełnomocnika organu wskazał, że uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2007 r. sygn. akt III CZP 125/07 dotycząca odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za szkodę na podstawie art. 4171 § 1 K.c. nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy administracyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem podniesione w niej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw, a w rozpoznawanej sprawie nie występowały przesłanki nieważności postępowania wskazane w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które należy wziąć pod rozwagę z urzędu.

Okolicznością niesporną w sprawie jest, że Z.Z. w dniu [...] lipca 2004 r. zarejestrował w Urzędzie Miasta R. samochód marki V. P. i uiścił opłatę za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 zł na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310).

Przechodząc do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej Prezydenta Miasta R. zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421) do opłaty za wydanie karty pojazdu należnej przed wejściem w życie tego przepisu oraz błędną wykładnię § 1 ust. 1 powołanego wcześniej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. poprzez przyjęcie, iż utrata mocy obowiązującej tego przepisu nastąpiła przed 15 kwietnia 2006 r., co zdaniem skarżącej narusza art. 190 ust. 3 Konstytucji RP oraz § 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. należy w pierwszej kolejności odnieść się do kwestii związanych z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04 (OTK-A 2006/1/3). W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu rogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, Nr 175, poz. 1462, Nr 179, poz. 1486 i Nr 180, poz. 1494 i 1497) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz określił, że powołany przepis rozporządzenia utraci moc obowiązująca z dniem 1 maja 2006 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że uprawnienie skarżącego do otrzymania zwrotu kwoty 425 zł zostało przesądzone ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i podkreślił, że stosownie do art. 8 ust. 2 Konstytucji RP Sąd może odmówić zastosowania aktu podustawowego niezgodnego z ustawą i Konstytucją. Sąd nie dokonywał w zaskarżonym wyroku wykładni § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., lecz odmówił zastosowania tego przepisu, do czego – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego był uprawniony.

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą w pełni podziela ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, zgodnie z którym sądy administracyjne w procesie sprawowania sądowej kontroli działania administracji publicznej mogą odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia niezgodnego z Konstytucją i to również w okresie odroczenia utraty mocy obowiązującej tego przepisu orzeczonej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (por. wyrok NSA z 23 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 1403/05 – "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2007. r. nr 1, s. 136, wyrok NSA z 15 lipca 2009 r. sygn. akt I FSK 1166/08 – niepubl., wyrok NSA z 25 sierpnia 2009 r. I OSK 1270/08 – niepubl.).

Jak słusznie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 773/09 – niepubl., wydanym w sprawie analogicznej do sprawy rozpoznawanej, dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma istotnego znaczenia fakt, że Trybunał Konstytucyjny orzekając o niezgodności z ustawą (i Konstytucją RP) rozporządzenia wykonawczego Ministra Infrastruktury korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP określił późniejszy termin utraty mocy obowiązującej kontrolowanego pod względem konstytucyjności przepisu. Skoro bowiem w sprawie niniejszej została wniesiona skarga do Sadu Administracyjnego, Sąd ten miał prawo, stosownie do art. 178 Konstytucji RP, będąc związany tylko Konstytucją i ustawą, dokonać samodzielnej oceny zgodności z Konstytucją i ustawą mającego w sprawie zastosowanie przepisu zamieszczonego w akcie wykonawczym - podustawowym i orzec odmawiając zastosowania przepisu ocenionego przez ten Sąd jako niekonstytucyjny (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2009 r. I OSK 1270/09 niepubl.).

Uprawnienie każdego Sądu rozpoznającego indywidualną sprawę do oceny konstytucyjności i legalności przepisów rangi podustawowej, które mogą mieć w tej sprawie zastosowanie nie jest kwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny, wielokrotnie zarówno Sąd Najwyższy, jak i Naczelny Sąd Administracyjny wskazywały na takie uprawnienie sądów. Jak trafnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 418/08 (niepubl.), to uprawnienie sądów nie pozostaje w kolizji z rolą Trybunału Konstytucyjnego, który z mocy art. 188 Konstytucji RP jest powołany do orzekania w sprawach zgodności przepisów prawa wydanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, ratyfikowanym umowami międzynarodowymi i ustawami.

Przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją ma taki charakter od dnia jego wejścia w życie i fakt ten musi być brany pod uwagę przy kontroli aktu administracyjnego (tak wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1745/07 niepubl.).

Na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04 niekonstytucyjny przepis rozporządzenia, który stanowił podstawę pobrania zawyżonej opłaty za kartę pojazdu w wysokości 500 zł utracił moc z dniem 1 maja 2006 r. Nie oznacza to jednak, że dokonując kontroli działalności administracji publicznej, Sąd Administracyjny nie był władny uznać, że także przed tą datą przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu był niekonstytucyjny, odmówić jego zastosowania i uwzględnić skargę. Nie może więc w istocie być mowy, jak to zarzucono w skardze kasacyjnej, że w sprawie został niewłaściwie zastosowany § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w jego końcowej części należy uznać za błędne.

Dodać trzeba, że jak słusznie zauważył Z.Z. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2007 r. sygn. akt III CZP 125/07, dotycząca odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę na podstawie art. 4171 § 1 K.c. nie może mieć znaczenia dla sprawy niniejszej, która rozstrzygana jest w postępowaniu sądowoadministracyjnym, prowadzonym zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07.

Z powyższych względów skarga kasacyjna jako niemająca usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.