Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3945/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Kółka Rolniczego w [...], Kółka Rolniczego w [...], Kółka Rolniczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Po 90/18 w sprawie ze skarg Kółka Rolniczego w [...], Kółka Rolniczego w [...], Kółka Rolniczego w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 czerwca 2018 r., II SA/Po 90/18 oddalił skargi Kółka Rolniczego w [...], Kółka Rolniczego w [...] i Kółka Rolniczego w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2017 r., działając na podstawie art. 9 ust. 2i w związku z art. 9 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 121, poz. 770 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "u.KRS", jako organ wyznaczony do nabycia z mocy prawa nieodpłatnie mienia podmiotów, które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego, stwierdził przejęcie na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], obręb [...], ark. mapy [...], o powierzchni [...] ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...], stanowiącej mienie pozostałe po Spółdzielni Kółek Rolniczych w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że analiza akt rejestrowych Spółdzielni Kółek Rolniczych w [...] wykazała, że w skład Spółdzielni Kółek Rolniczych w [...] wchodzi Kółko Rolnicze w [...], Kółko Rolnicze w [...] oraz Kółko Rolnicze w [...]. Podmiot o nazwie Spółdzielnia Kółek Rolniczych w [...] nie został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego do dnia [...] grudnia 2015 r., jak również do tego dnia nie złożył skutecznie wniosku o przerejestrowanie. Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1991 r. Spółdzielnia Kółek Rolniczych z siedzibą w [...] została wpisana do rejestru spółdzielni, prowadzonego przez Sąd Rejonowy w [...] pod nr [...]. Poczynając od dnia [...] stycznia 2001 r. ww. Spółdzielnia miała obowiązek dokonania wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Jednak Spółdzielnia nie dopełniła tego obowiązku w przewidzianym terminie, składając wniosek o przerejestrowanie dopiero dnia [...] marca 2016 r. W związku z powyższym, zgodnie z art. 9 ust 2 i 2a u.KRS podmiot ten należało uznać za wykreślony z rejestru z dniem [...] stycznia 2015 r., co było równoznaczne z utratą przezeń zdolności prawnej. Na mocy ww. przepisów skutkowało to przejęciem na rzecz Skarbu Państwa mienia nieprzerejestrowanego podmiotu.

W rezultacie złożonego przez Kółko Rolnicze w [...], Kółko Rolnicze w [...] oraz Kółko Rolnicze w [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Ww. Kółka Rolnicze wniosły skargi na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając naruszenie:

- art. 21 Konstytucji RP polegające na stwierdzeniu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości w oparciu o przepisy stojące w sprzeczności z ochroną własnością gwarantowaną przywołanym przepisem;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na wydaniu skarżonej decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego sprawy.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o ich oddalenie, wskazując na bezzasadność podniesionych w nich zarzutów.

Postanowieniami z dnia 28 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł o połączeniu spraw z ww. skarg do ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, a następnie uznał, iż skargi nie zasługują na uwzględnienie, a to z uwagi na to, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd I instancji wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia zasada ochrony własności wyrażonej w art. 21 Konstytucji RP. Sąd wskazał, iż zgodnie z treścią art. 9 ust. 2b zdanie 1 u.KRS, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r. poz. 1924), z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa nabył nieodpłatnie z mocy prawa mienie podmiotów nieprzerejestrowanych do Krajowego Rejestru Sądowego. W myśl art. 9 ust. 2 u.KRS, do czasu rejestracji, zgodnie z przepisami u.KRS, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2015 r., zachowywały moc dotychczasowe wpisy w rejestrach sądowych. Zgodnie z art. 9 ust. 2a u.KRS, podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego zgodnie z przepisami u.KRS, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznano za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. Według art. 9 ust. 2b u.KRS, z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa nabył nieodpłatnie z mocy prawa mienie podmiotów, które uznano za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. Jednocześnie zastrzeżono, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Prawa wspólników, członków spółdzielni i innych osób uprawnionych do udziału w majątku likwidacyjnym wygasały z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru. Na podstawie art. 9 ust. 2i u.KRS, nabycie przez Skarb Państwa zgodnie z ust. 2b własności nieruchomości albo użytkowania wieczystego stwierdza, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości.

Sąd I instancji stwierdził, iż w realiach rozpoznawanej sprawy stroną skarżącą są Kółka Rolnicze, które posiadały udziały w majątku wykreślonej z Krajowego Rejestru Gospodarczego przedmiotowej Spółdzielni, którą uznano za wykreśloną z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r., wobec niezłożenia do dnia [...] grudnia 2015 r. wniosku o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego zgodnie z właściwymi przepisami ustawowymi. Dalej Sąd wskazał, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżących, iż w badanej sprawie doszło do zdarzenia analogicznego do wywłaszczenia nieruchomości należącej do Spółdzielni Kółek Rolniczych w [...], która utraciła podmiotowość prawną z dniem [...] stycznia 2016 r. Sąd podkreślił, iż w tym dniu przestała istnieć ww. Spółdzielnia, która była właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Skarżące Kółka Rolnicze nie były właścicielami nieruchomości; nie zostały zatem wywłaszczone, a w związku z tym nie powstała podstawa do żądania odszkodowania z tego tytułu. Sąd I instancji stwierdził nadto, iż trafne jest stanowisko organu odwoławczego, który wywiódł, że jedyną przyczyną nabycia prawa własności przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa była trwająca przez wiele lat bezczynność organów Spółdzielni Kółek Rolniczych w [...]. W ocenie Sądu rozwiązanie prawne przyjęte art. 9 u.KRS nie można uważać za zbyt drastyczne dla podmiotu, który z dniem [...] stycznia 2016 r. przestał istnieć, ponieważ okres ponad [...] lat – liczony od wejścia w życie przepisów u.KRS – stwarzał dostateczne możliwości złożenia wniosku o wpis podmiotu do Krajowego Rejestru Sądowego przy zachowaniu minimum staranności ze strony zainteresowanych podmiotów. Tym bardziej, że termin na złożenie wniosku o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego był kilkakrotnie przedłużany. Regulacja zawarta w pierwotnej wersji u.KRS przewidywała, że wpisy w dotychczasowych rejestrach zachowywały moc do dnia 31 grudnia 2003 r. Ustawą z dnia 30 listopada 2000 r. o zmianie ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, nadano nowe brzmienie art. 9 ust. 2 u.KRS, zgodnie z którym do czasu rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym zachowywały moc dotychczasowe wpisy w rejestrach sądowych. Zrezygnowano zatem z określenia daty, do której miałyby obowiązywać dotychczasowe wpisy w rejestrach sądowych. Stan taki trwał do uchwalenia ustawy z dnia 29 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, która zmieniła m.in. brzmienie art. 9 ust. 2 u.KRS w ten sposób, że dotychczasowe wpisy w rejestrach sądowych miały zachować moc do czasu rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2013 r. Jednakże ustawą z dnia 22 listopada 2013 r. o zmianie ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, po raz kolejny wydłużono okres pozostawania w mocy dotychczasowych wpisów w rejestrach sądowych podmiotów, które nie dopełniły obowiązku złożenia do dnia 31 grudnia 2003 r. wniosku o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego – tym razem o dwa lata. Zgodnie z tą ustawą dzień 31 grudnia 2015 r. był ostatecznym terminem pozostawania w mocy wpisów w dotychczasowych rejestrach sądowych. Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd I instancji podzielił stanowisko projektodawcy rozwiązania przyjętego w u.KRS, zgodnie z którym ze względu na pewność i bezpieczeństwo obrotu państwo nie mogło dłużej tolerować stanu, w którym, wbrew obowiązującym regulacjom prawa krajowego i unijnego, funkcjonowały w obrocie podmioty nieprzerejestrowane do Krajowego Rejestru Sądowego (vide: uzasadnienie projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2816 Sejmu RP VII kadencji, www.sejm.gov.pl ). Stąd też skarżące Kółka Rolnicze nie mogą skutecznie domagać się podważenia prawidłowości i zasadności zaskarżonej decyzji. Ewentualnie mogą one rozważać skierowanie roszczenia przeciwko władzom byłej Spółdzielni z tytułu zaniedbań w dopełnieniu we właściwym terminie obowiązku rejestracyjnego w Krajowym Rejestrze Sądowym. Z powyższych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd I instancji orzekł o oddaleniu skarg zgodnie z art. 151 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wywiodły: Kółko Rolnicze w [...], Kółko Rolnicze w [...] oraz Kółko Rolnicze w [...] zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie:

1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 9 ust 2b u.KRS oraz art. 21 Konstytucji RP polegające na stwierdzeniu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości w oparciu o przepisy stojące w sprzeczności z ochroną własnością gwarantowaną ustawą zasadniczą;

2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. art. 87 ust. 1 Konstytucji RP przez zastosowanie przepisów ustawy sprzecznych z Konstytucją;

3. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, tj. 145 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. polegające na jego niezastosowania w sytuacji, gdy istniały podstawy do umorzenia postępowania.

W związku z powyższym wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2017 r., a w konsekwencji umorzenie postępowania, a nadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.

Na wstępie należy zauważyć, iż sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.), który pozwala przewodniczącemu zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.

Ocenę zarzutów kasacyjnych wypada rozpocząć od konstatacji, iż właścicielem nieruchomości, której przejście na rzecz Skarbu Państwa stwierdzono decyzją kwestionowaną w toku dotychczasowego postępowania, była Spółdzielnia Kółek Rolniczych w [...]. Ustalenia tego nie podważano w skardze kasacyjnej, a zatem nie ma aktualnie wątpliwości co do podmiotu będącego właścicielem działki nr [...], położonej w obrębie [...], dla której prowadzono księgę wieczystą KW nr [...]. Podmiotem prawa własności tejże nieruchomości była zatem osoba prawna – Spółdzielnia Kółek Rolniczych w [...], a jednocześnie nie byli jej właścicielami udziałowcy tejże Spółdzielni. Nie można zatem zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej gdy wskazuje, iż kwestionowaną decyzją doszło do pozbawienia prawa własności skarżących, a więc udziałowców Spółdzielni. Quod universitatis est, non est singulorum – co należy do korporacji, nie należy do jej poszczególnych członków. Jakkolwiek art. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2017 r. poz. 1560 ze zm.) stanowi, iż majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków, to jednak nie budzi wątpliwości, iż przepis ten nie statuuje zasady, że członkowie spółdzielni są współwłaścicielami nieruchomości spółdzielczych czy też innych praw, a zawiera jedynie określenie majątku spółdzielczego, traktowanego jako mienie prywatne, z ekonomicznego punktu widzenia (vide: uchwała SN z dnia 9 stycznia 1996 r., III CZP 152/95, OSNC 1996/4/52; uchwała SN z dnia 6 lutego 1996 r., III CZP 4/96, OSNC 1996/4/58). Przepis ten zatem zalicza własność należącą do spółdzielni, jako osoby prawnej, do kategorii własności prywatnej, a nie spółdzielczej. Własność taka w rozumieniu przepisów prawa pozostaje jednak własnością cudzą, a jej przedmiot jest cudzym mieniem, także dla członka tej spółdzielni (vide: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2009 r., I SA/Ol 505/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Z powyższego punktu widzenia nie można potwierdzić zasadności zarzutu kasacyjnego odwołującego się do konstytucyjnej ochrony prawa własności. W tym zakresie wypada odwołać się do dwóch spostrzeżeń. Wskazując na konieczności zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy skutecznej ochrony prawa własności, skarżący kasacyjnie nie realizują w tym zakresie własnego interesu prawnego, skoro nie byli właścicielami nieruchomości przejętej na rzecz Skarbu Państwa. Przepis art. 21 Konstytucji RP regulujący zagadnienia ochrony prawa własności przywoływany jest zatem w skardze kasacyjnej nieadekwatnie do okoliczności faktycznych i prawnych sprawy stanowiących podstawę jej rozstrzygnięcia. Dodatkowo zaś należy dostrzec, iż zarzut naruszenia art. 21 Konstytucji RP został wadliwie skonstruowany z punktu widzenia wymagań art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Postawiony w owym przepisie wymóg przytoczenia podstaw zaskarżenia nie jest spełniony gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Naczelny Sąd Administracyjny do domyślania się, który przepis autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa. Naruszony przez sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony. Jeżeli przepis dzieli się na kilka jednostek redakcyjnej (np. paragrafy, ustępy, punkty, litery), to przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy dokładne wskazanie tych przepisów prawa, które – zdaniem autora skargi kasacyjnej – zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony gdy wskazuje ona jako naruszony konkretny przepis, z podaniem numeru konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu. Tylko tak sprecyzowany zarzut pozwala ustalić granice zaskarżenia (vide: postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997/6-7/96; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2008 r., I OSK 2034/06; wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., II OSK 2520/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jeżeli zatem art. 21 Konstytucji RP dzieli się na 2 ustępy, a każdy z nich reguluje odrębne zagadnienia prawne, to zarzut kasacyjny naruszenia art. 21 Konstytucji RP nie nadaje się do przeprowadzenia kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku, a tym samym nie może prowadzić do jego wzruszenia.

Stawiając z kolei zarzut naruszenia art. 87 ust. 1 Konstytucji RP autor kasacji dopatruje się jego naruszenia w zastosowaniu przepisów sprzecznych z Konstytucją. Przy czym stawiając ów zarzut nie wskazuje zarówno tego, które z przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy pozostają w sprzeczności z przepisami konstytucyjnymi, jak i tego, z jakimi konkretnymi normami konstytucyjnymi dopatruje się owej sprzeczności. W tej sytuacji należy zauważyć, iż przepis art. 87 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, iż źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Skoro nie ulega wątpliwości, iż jedyny wskazany w skardze kasacyjnej jako naruszony przepis prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 2b u.KRS jest przepisem ustawowym, a zatem przynależy do aktu prawnego wymienionego wśród źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej, to nie sposób potwierdzić zasadność zarzutu naruszenia art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w kontekście zastosowania powyższego przepisu.

Nie można także potwierdzić zasadności zarzutu naruszenia art. 9 ust. 2b u.KRS. w kontekście sprzeczności tej regulacji – w takim jej zakresie, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia badanej sprawy – z normami konstytucyjnymi. W odniesieniu do tej kwestii za wystarczające uznać wypada odwołanie się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 grudnia 2019 r., P 13/18 (Dz.U. z 2019 r. poz. 2421), który badając zgodność tegoż przepisu z art. 21 ust. 2, art. 32, art. 64 oraz art. 77 Konstytucji RP uznał art. 9 ust. 2b zdanie trzecie u.KRS za niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Trybunał stwierdził, że art. 9 ust. 2b zdanie trzecie u.KRS nie spełnia wymagań celowości wprowadzonej regulacji, a jednocześnie wskazał, iż z punktu widzenia założonego przez ustawodawcę celu powyższej regulacji za wystarczające należało uznać regulacje wprowadzone w art. 9 ust. 2b zdanie pierwsze i drugie u.KRS. Potwierdzając w tym zakresie konstytucyjność powyższej regulacji prawnej, a zatem jej zgodność z wzorcem kontrolnym wskazanym we wniosku inicjującym postępowanie przez Trybunałem. W ocenie Trybunału doprowadzenie do przerejestrowania wszystkich podmiotów funkcjonujących w obrocie prawnym, a tym samym zagwarantowanie, że stan ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym będzie odpowiadał stanowi rzeczywistemu, nie wymagało pozbawienia wspólników ich praw majątkowych. Skutek w postaci utraty bytu prawnego spółek, które nie złożyły w przewidzianym czasie wniosku o przerejestrowanie, wraz z przejściem ich praw i obowiązków na następcę prawnego, jakim jest Skarb Państwa, spowodowało osiągnięcie zamierzonego przez ustawodawcę celu. W tej sytuacji pozbawienie wspólników ich praw majątkowych wyszło poza granicę celowości wprowadzonych regulacji i z tego powodu uznane zostało za zbędne. Trybunał podkreślił, iż wprowadzenie art. 9 ust. 2b u.KRS – w brzmieniu stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy – podyktowane było koniecznością wzmocnienia pewności i bezpieczeństwa obrotu. Wiązało się także z obowiązkami Polski określonymi w prawie Unii Europejskiej. Krajowy Rejestr Sądowy spełnia bowiem istotne funkcje: ewidencyjną, informacyjną, legalizacyjną i gwarancyjną, co ma duże znaczenie nie tylko w obrocie krajowym, ale także w obrocie międzynarodowym. Domniemanie prawdziwości wpisu i wiarygodności rejestru wymagało wprowadzenia uregulowań pozwalających na "wygaszanie" tzw. podmiotów martwych, które choć figurują w Krajowym Rejestrze Sądowym, to jednak nie wykonują obowiązków rejestrowych, nie prowadzą działalności i nie posiadają majątku. Aktualizacja ich wpisów jest niemożliwa, wiąże się z dużymi kosztami, a prowadzenie procesu likwidacji jest nieefektywne, gdyż najczęściej nie posiadają one majątku. Natomiast istnienie w rejestrze podmiotu martwego osłabia bezpieczeństwo obrotu gospodarczego. W związku z tym za niezbędne i uzasadnione Trybunał uznał wykreślenie podmiotu z rejestru z mocy prawa w dniu 1 stycznia 2016 r., jako skutku niezłożenia wniosku o przerejestrowanie, w sytuacji gdy obowiązujące wcześniej unormowania okazały się nieefektywne. Trybunał podkreślił przy tym, że wykreślenie podmiotu z rejestru z mocy prawa było środkiem koniecznym w świetle wartości, o których mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Tak samo Trybunał ocenił uregulowanie odnoszące się skutków majątkowych, polegających na nieodpłatnym nabyciu przez Skarb Państwa z mocy prawa mienia wykreślonych podmiotów (art. 9 ust. 2b zdanie drugie u.KRS). Po wykreśleniu z rejestru podmioty te tracą bowiem podmiotowość prawną i koniecznym było jednoznaczne uregulowanie kwestii ich mienia, a także zagadnienia ochrony praw ich wierzycieli. Ustawodawca chciał uniknąć sytuacji, w której powstałyby wątpliwości co do tego, do kogo należy mienie podmiotu, który utracił byt prawny, i kto odpowiada za jego zobowiązania. Nie budzi zatem wątpliwości konstytucyjnych wprowadzenie regulacji, w świetle których Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za zobowiązania wobec wierzycieli spółki wykreślonej wyłącznie z nabytego mienia (www.ipo.trybunal.gov.pl ).

Końcowo – odnosząc się do zarzutów podniesionych w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – wypada zauważyć, iż autor kasacji w tym zakresie przywołał jako naruszone wyłącznie przepisy wynikowe, tj. art. 145 § 3 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, iż ww. przepisy na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego reglamentują możliwe sposoby wyrokowania sądu I instancji. Pierwszy z nich stanowi podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego w wypadkach, o których mowa w art. 145 § pkt 1 i 2 p.p.s.a. Drugi zaś przyznaje sądowi administracyjnemu kompetencje do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Zastosowanie powyższych przepisów jest wynikiem uznania, że kontrolowany akt narusza prawo w sposób określony w tych przepisach. W konsekwencji zarzut naruszenia powyższych przepisów nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej, chcąc powołać się na zarzut naruszenia powyższych przepisów, jest zobowiązany bezpośrednio powiązać ten zarzut z naruszeniem innych konkretnych przepisów, którym, w jego ocenie, uchybił sąd I instancji (vide: wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., II OSK 2077/10; wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r., I OSK 87/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W przedmiotowej sprawie autor skargi kasacyjnej nie powiązał ww. przepisów wynikowych z jakimikolwiek innym przepisem prawa, w szczególności z regulacjami odnoszącymi się do bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego czy też nieważności postępowania. Nie wskazywał także aby tego rodzaju wady postępowania administracyjnego występowały w postępowaniu administracyjnym i zostały niedostrzeżone w zaskarżonym wyroku.

Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 P.p.s.a.