Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 154/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 613  Ochrona środowiska i ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 grudnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel - Ziaja Sędziowie : NSA Jan Zimmermann AWSA Mariusz Kotulski / spr. / Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004r. sprawy ze skargi W.M. ,S.M. , K.M. J.M. , na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 13 grudnia 2000r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia rodzajów i ilości substancji zanieczyszczających dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza I. umarza postępowanie w części dotyczącej skargi W.M. , II. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz K.M. kwotę 10 / dziesięć / tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Na wniosek R.C. Starosta wydał w dniu [...] czerwca 1999r. decyzję nr [...], w której określił rodzaje i ilości substancji zanieczyszczających powietrze dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza przez Zakład Blacharstwa Samochodowego, Mechaniki Pojazdowej i Lakiernictwa w B. przy ul [...] na dz. Nr [...] - łącznie ze wszystkich źródeł emisji.

Pismem z dnia 20 października K.M. , W.M. , S.M. , J.M. i M.M. wnieśli o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego w/w decyzją administracyjną, gdyż uważali, iż są stronami tego postępowania, a nie brali w nim udziału.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z [...] lutego 2000r. nakazało organowi I instancji zbadać wniosek o wznowienie postępowania w kontekście art. 145 k.p.a. i pouczyło, iż nie można odmówić wznowienia postępowania, jeżeli nie zachodzą ściśle prawem przewidziane okoliczności.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2000r. Starosta wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] czerwca 1999r., nr [...].

W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego wnioskodawcy wskazywali, iż właściciel zakładu nie ma stosownych decyzji administracyjnych na lokalizację zakładu, a usługi lakiernicze zostały zakazane decyzją z [...].1997r., nr [...]. W konsekwencji prowadzone aktualnie usługi tego typu są nielegalne. Sam warsztat samochodowy, a także lakiernia są inwestycjami mogącymi pogorszyć stan środowiska. Wykonywanie remontów samochodów oraz ich lakierowanie nie mieści się wyłącznie w granicach działki, na której są prowadzone i działania te oddziaływają na teren sąsiedni.

Decyzją z dnia [...] października 2000r., nr [...], działając na podstawie art. 151 § l pkt l k.p.a., Starosta odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] czerwca 1999r., nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że wnioskodawcy: K.M., W.M. , S.M. , J.M. i M.M. nie są stronami w postępowaniu administracyjnym związanym z określeniem dopuszczalnych emisji zanieczyszczeń powietrza. Nie ujawniono także nowych, istotnych okoliczności faktycznych lub dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, a nie były znane organowi wydającemu decyzję.

W odwołaniu od tej decyzji K.M. , W.M. , S.M. , J.M. i M.M. zarzucili, iż decyzja Starosty błędnie ustala stan faktyczny sprawy, narusza postępowanie dowodowe oraz ignoruje stanowisko organu nadrzędnego (tj. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. zawarte w decyzji z dnia [...]1997r., nr [...]), a także nie uwzględnia postanowień planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla tego obszaru.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2000r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 145 § l pkt 4 k.p.a utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wskazując, iż "wniosek odwołujących nie dotyczył ograniczenia uciążliwości Zakładu Blacharstwa Samochodowego, Mechaniki Pojazdowej i Lakiernictwa, ale dotyczył wznowienia postępowania zakończonego ostateczne decyzją" w sprawie określenia rodzaju i ilości substancji wprowadzanych do powietrza.

Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] grudnia 2000r., nr [...] zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie K.M. , W.M. , S.M. i J.M. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, dokonanie oceny decyzji Starosty z dnia [...] czerwca 1999r., nr [...] oraz zajęcie stanowiska wobec nie uznania skarżących za strony w postępowaniu administracyjnym. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumentację podnoszoną już wcześniej w toku postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z brzmieniem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art.3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 cyt. wyżej ustawy) Dlatego też przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była wyłącznie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] grudnia 2000r., nr [...] - oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty z dnia [...] października 2000r., nr [...] prawidłowość ich wydania oraz zastosowanych uregulowań prawnych. Tym samym poza tak określonym zakresem rozpoznania przez Sąd pozostała decyzja Starosty z dnia [...] czerwca 1999r., nr [...] i ocena jej zgodności z prawem.

Jednocześnie wobec skutecznego cofnięcia przez W.M. pismem z dnia 2 lutego 2001 r. skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] grudnia 2000r., nr [...], Sąd umorzył postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § l pkt l ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153. poz. 1270), który mówi, iż sąd umarza postępowanie, jeżeli skarżący skutecznie cofną skargę. Zgodnie bowiem z brzmieniem art.60 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W przedmiotowej sprawie okoliczności takie nie zachodzą. Wobec dopuszczalnego i skutecznego cofnięcia skargi przez W.M. Sąd postanowił jak w pkt I sentencji.

Natomiast odnośnie przedmiotu samej sprawy podkreślić należy, iż jej istotą jest stwierdzenie czy skarżącym przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Odwołując się do stanowisk Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego - uznających właściciela sąsiedniej nieruchomości za stronę postępowania w sprawach powodujących uciążliwości dla środowiska przyjąć należy, iż skarżącym może przysługiwać status strony w postępowaniu administracyjnym związanym z określeniem rodzajów i ilości zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza przez określony podmiot. Decyzja administracyjna wydana na zakończenie tego postępowania, której adresatem jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a określająca przecież zakres ingerencji w środowiska i w jego ochronę, wkracza w sferę praw i obowiązków właścicieli sąsiednich nieruchomości. Tak jak to podniesiono w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.10.l999r., sygn. akt OSP 11/99 nie ulega wątpliwości, iż naruszenie zasad ochrony środowiska może oddziaływać na nieruchomości położone w pobliżu obiektu emitującego szkodliwe dla środowiska czynniki lub w zasięgu szkodliwego jego oddziaływania. Niewątpliwie istotną pomocą w tym zakresie byłaby analiza oceny oddziaływania danego obiektu na środowisko - sporządzana na etapie procesu inwestycyjnego, która musi wykazać kierunek i zakres negatywnego oddziaływania obiektu na środowisko. Tymczasem w aktach sprawy brak jest tego dokumentu, nie sposób nawet stwierdzić czy go sporządzono. Jednak w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wspomniano o dokumencie pt. "Operat ochrony atmosfery dla warsztatu w B. przy ul.[...]" sporządzonym w maju 1999r. przez mgr inż. R.S. , lecz brak go również w aktach. Nie sposób zatem jednoznacznie stwierdzić na obecnym etapie i na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, czy oddziaływanie Zakładu Blacharstwa Samochodowego, Mechaniki Pojazdowej i Lakiernictwa – R.C. , w zakresie wprowadzania do powietrza określonych rodzajów i ilości substancji oddziaływuje w jakikolwiek sposób na nieruchomości skarżących. Od tych ustaleń zależeć będzie uznanie skarżących za stronę w postępowaniu administracyjnym.

Prawna kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego, ale nie tylko administracyjnego, lecz również np. prawa cywilnego. Interes prawny właściciela nieruchomości, wynikający z prawa rzeczowego może pozostawać w bezpośrednim związku ze sprawą administracyjną i rozstrzygnięciem w takiej sprawie, odnoszącym się do sąsiedniej nieruchomości. Tym samym właściciel nieruchomości objętej oddziaływaniem obiektu w związku z prowadzoną działalnością np. gospodarczą może być strona postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej ustalenia rodzajów i ilości substancji zanieczyszczających dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza na podstawie art.30 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (tj. z 1994r. Dz.U. nr 49, poz. 196 z póżn. zm.). Dodać jedynie należy, iż na podobnym stanowisku stanął Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie w swoim wyroku z dnia 12.06.2001r.., sygn. akt II SA/Kr 2666/00.

Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 145 § l pkt 4 w związku z art. 151 oraz art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.