Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 909/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4 , art. 146 par. 1, art. art. 151 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. P., A. P., A. spółki jawnej z siedzibą w W. na decyzję Wojewody z dnia 14 października 2011 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę po wznowieniu postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 31.03.2005 r., Nr [...], Prezydent Miasta, na wniosek Przedsiębiorstwa Budowlanego "A" R. S., ul. [...] we W., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji: "Obiekt handlowo-usługowy wraz z instalacjami wewnętrznymi, przyłączami i infrastrukturą przy ul. [...] róg ul. [...] w G. na działkach: nr [...], [...], [...], [...], [...] [...] obr. G. oraz w pasie drogowym ulic na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] [...]obr. G. i nr [...], [...], [...], [...], [...] [...] obr. G.". Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 15 kwietnia 2005 r.

W dniu 07 listopada 2006 r. E. P. zwróciła się do organu z podaniem o wznowienie postępowania administracyjnego w powyższej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W uzasadnieniu strona wskazała, iż w trakcie toczącego się przed Sądem Rejonowym w G. postępowania o sygn. akt I C 455/06/B, z powództwa E. i R. S. przeciwko A. i E. P. uzyskała informację, że w dniu 31 marca 2005 r. powodowie otrzymali decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę dla opisanej wyżej inwestycji w G. Strona wyjaśniła, że o postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę wskazanej inwestycji nie była powiadomiona, a sama decyzja nie została jej doręczona. Wnioskująca podkreśliła, że nie wyrażała zgody na realizację tej inwestycji na nieruchomości, której jest współwłaścicielem, a zwłaszcza na wybudowanie dróg na jej działce. W związku z powyższym zrealizowana inwestycja jest niezgodna z zapisem działu III księgi wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. W ocenie strony, w zaistniałej sytuacji wymieniona decyzja z mocy prawa jest nieważna i jako taka winna być niezwłocznie uchylona w części naruszającej prawa właścicielskie pani E. P.

Postanowieniem z dnia 07 stycznia 2008 r., Nr [...], Prezydent Miasta wznowił postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z dnia 31 marca 2005 r., po pozytywnym zweryfikowaniu zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania z art. 148 § 1 K.p.a. W toku postępowania organ zwrócił się do inwestora o uzupełnienie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożonego do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę opisanej inwestycji. W odpowiedzi na powyższe inwestor pismem z dnia 27 marca 2008 r. poinformował, że prawo inwestora do dysponowania nieruchomością należącą do małżonków E. i A. P. wynika z prawa służebności gruntowej, ujawnionego w księdze wieczystej nieruchomości.

Decyzją z dnia 18 sierpnia 2010 r., Nr [...], Prezydent Miasta stwierdził, że decyzja nr [...] z dnia 31 marca 2005 r. Prezydenta Miasta wydana została z naruszeniem prawa poprzez niezapewnienie wszystkim stronom udziału w postępowaniu. Nie uchylono wskazanej decyzji, albowiem od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji upłynęło pięć lat.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że pomimo tego, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadliwością procesową (wada procesowa powodująca wznowienie z powodu niezapewnienia udziału wszystkim stronom postępowania), jednak niedopuszczalne jest uchylenie decyzji z powodu upływu terminu pięciu lat. W trakcie postępowania wznowieniowego ujawniono, że wydając decyzję pozwolenia na budowę nie uwzględniono zapisów zawartych w księdze wieczystej, której odpis dołączył pełnomocnik E. P., dotyczących ograniczonego prawa rzeczowego - nieodpłatnej służebności gruntowej polegającej na prawie przejazdu i przechodu drogą szerokości 7,0 m przez dz. nr [...] obszaru 5750m2 , dz. nr [...] obszaru 522 m2, dz. nr [...] obszaru 1872 m2, dz. nr [...] obszaru 4311 m2, dz. nr [...] obszaru 58 m2 objęte KW Nr [...] prowadząca wzdłuż granicy z dz. nr [...] do połowy ul. [...], a następnie drogą szerokości 3,50 m wzdłuż ul. [...] do ul. [...] i wzdłuż tej ulicy aż do granicy dz. nr [...], co mogło mieć wpływ na powierzchnię zabudowy obiektu kubaturowego. Inwestor w dołączonym oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożonym przy wniosku z dnia 06 grudnia 2004 r. o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę nie podał, że nieruchomość jest obciążona zapisem dotyczącym służebności na rzecz osób trzecich.

Na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji ustalono, że od wydania i doręczenia decyzji nr [...] z dnia 31 marca 2005 r. Prezydenta Miasta zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji upłynęło 5 lat. W konsekwencji zaszły negatywne przesłanki uchylenia decyzji ostatecznej określone w art. 146 § 1 K.p.a.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzucono niewłaściwe zastosowanie art. 146 § 1 K.p.a., które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, niezastosowanie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. pomimo istnienia okoliczności wypełniających hipotezy wskazanych przepisów, oraz naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto, zaś uzasadnienie prawne całkowicie ignoruje fakt złożenia przez inwestora fałszywego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W oparciu o powyższe odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia o uchyleniu decyzji dnia 31.03.2005 r. ewentualnie o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podkreślono, że rozpoznając wniosek o wznowienie w oparciu o przesłankę z art. 145 p 1 pkt 4 K.p.a., nie rozważono oczywistego istnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. pomimo tego, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że wydając pozwolenie na budowę nie uwzględniono zapisów zawartych w księdze wieczystej dotyczących ograniczonego prawa rzeczowego w postaci służebności przejazdu i przechodu obciążającej nieruchomości objęte pozwoleniem na budowę. W ocenie odwołującj kwestionowana decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została na podstawie dowodu dotyczącego okoliczności istotnych dla sprawy, który okazał się fałszywy – oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz została wydana w wyniku przestępstwa fałszywych zeznań w rozumieniu art. 233 K.k. Podkreślono, że wobec oczywistości, potwierdzonej w uzasadnieniu skarżonej decyzji, fałszu oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz istotnego i realnego niebezpieczeństwa szkody dla interesu społecznego, w okolicznościach niniejszej sprawy nie mają zastosowania obostrzenia z art. 145 § 2 K.p.a.

Rozpoznając odwołanie decyzją z dnia 14 października 2011 r., Nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta.

W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że kwestionowana decyzja o pozwoleniu na budowę została doręczona jej adresatom w dniu 01 kwietnia 2005 r. (ostatnie potwierdzenie odbioru decyzji). Żądanie wznowienia postępowania wniesiono w dniu 7 listopada 2006 r., a decyzja kończąca postępowanie wznowione w oparciu o art.146 § 1 K.p.a. zapadła w dniu 16 sierpnia 2010 r. Termin 5-letni od dnia doręczenia decyzji określony w art. 146 § 1 K.p.a. upłynął w dniu 1 kwietnia 2010 r. i tylko do tego czasu mogła zapaść decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty. W przypadku upływu 5 lat od dnia doręczenia decyzji ostatecznej, organ prowadzący wznowione postępowanie nie ma podstaw do jej uchylenia z przyczyn określonych w art.145 § 1 pkt 3-8 K.p.a., traci więc podstawę do badania czy decyzja ta powinna lub nie powinna być uchylona, może jedynie wydać decyzję stwierdzającą wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa. Organ podkreślił, że podstawą kwestionowanego rozstrzygnięcia było ustalenie istnienia przesłanki z art. 145 pkt 4 K.p.a. Warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania w razie zaistnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. jest uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu lub popełnienia przestępstwa przez sąd lub inny uprawniony do tego organ (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 337/08, LEX nr 484176). Nie może zatem tego dokonać organ uprawniony do wznowienia postępowania, choć k.p.a. w art. 145 § 2 i 3 przewiduje w tym względzie wyjątki. Organ przyznał, że inwestor co prawda nie zaznaczył w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ograniczonego prawa rzeczowego dotyczącego terenu inwestycji, jednak na potwierdzenie prawidłowości wypełnionego oświadczenia dołączył kopię odpisu z księgi wieczystej Kw Nr [...] dotyczącej jego nieruchomości, łącznie z działem III- ciężary i ograniczenia, w którym wskazana została służebność na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego dz. [...] w G. Powyższa dokumentacja została przedłożona organowi I instancji w dniu 15 lutego 2005 r., a więc przed datą wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (z dnia 31 marca 2005 r.)

Wobec powyższego organ uznał, że postępowanie zostało przeprowadzone poprawnie i nie wymaga dodatkowych ustaleń na podstawie art. 136 K.p.a., a zgromadzony materiał dowodowy jest wyczerpujący.

Skargę na powyższą decyzję złożyli E. P., A. P. i "B" Spółka jawna w W. Skarżący sformułowali zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia 31.03.2005 r. wydana została z naruszeniem prawa poprzez niezapełnienie wszystkim stronom udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), gdy w rzeczywistości należało zastosować dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., ponieważ dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, zaś decyzja wydana w wyniku przestępstwa. Zarzucono nadto niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 146 § 1 i 2 K.p.a. poprzez uznanie, że uchylenie decyzji Prezydenta Miasta z dnia 31 marca 2005 r. nie mogło nastąpić, gdyż od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat. Zarzucono naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 151 § 2 K.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia, które uniemożliwia kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zarzucono również obrazę przepisów art. 7, art. 8 i art. 12 K.p.a., poprzez celowe opieszałe prowadzenie postępowania przez okres 5 lat, w celu niedopuszczenia w ten sposób do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia 31 marca 2005 r., w wyniku czego E. P. została narażona na szkodę o znacznych rozmiarach, a nadto uszczerbku doznał słuszny interes obywateli. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że według nich treść zaskarżonego rozstrzygnięcia jest sposobem na usankcjonowanie bezprawia. Podkreślili, że od dnia 7 listopada 2006 r., w którym skarżąca E. P. złożyła wniosek o wznowienie postępowania do dnia 1 kwietnia 2010 r. upłynęło ponad 3 lata. Przez tak długi okres uprawnieni pracownicy Prezydenta Miasta nie podejmowali żadnych czynności, które uzasadniałyby tak przewlekłe prowadzenie postępowania, gdyż stan faktyczny i prawny sprawy był już ustalony w dniu 7 listopada 2006 r. Przeciągając merytoryczne załatwienie sprawy w sposób oczywisty dążono do przewleczenia postępowania, ażeby można było zastosować przepis art. 146 K.p.a. Przeoczono jednak, że dowody, na których podstawie w decyzji z dnia 31 marca 2005 r. ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, zaś decyzja wydana w oparciu o nie była wynikiem przestępstwa. Zarówno bowiem R. S., jak i D. G., uprzedzeni o odpowiedzialności za składanie fałszywych oświadczeń, podali nieprawdę w oświadczeniach o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działką nr [...]) na cele budowlane, podczas gdy prawa takiego nie posiadali nie uzyskawszy nigdy zgody współwłaścicieli tej nieruchomości – E. P.. Takie działanie wyczerpuje znamiona przestępstwa przewidzianego w art. 233 § 1 i 6 K.k. Obowiązkiem organów w takiej sytuacji było przyjęcie za podstawę wznowienia przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 4 K.p.a., a do których nie miałaby zastosowania przesłanka negatywna z art. 146 § 1 K.p.a. Wskutek zaskarżonych decyzji zostało naruszone prawo podmiotowe skarżącej E. P. poprzez nieuwzględnień w zaskarżonych decyzjach ograniczeń wynikających z przysługujących stronom służebności w postaci praw przejazdu i przechodu, czym wyrządzono jej szkodę w znacznych rozmiarach i naruszono jej słuszny interes.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.

Przedmiotem kontroli legalności w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia 14 października 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 18 sierpnia 2010 r., mocą której stwierdzono wydanie z naruszeniem prawa decyzji Prezydenta Miasta z dnia 31 marca 2005 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji Przedsiębiorstwa Budowlanego "A" R. S. we W. Nie uchylono jednak wskazanej decyzji, albowiem od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat. Kwestionowana decyzja jest wynikiem postępowania wszczętego przez E. P. wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 31 marca 2005 r. o pozwoleniu na budowę dla wymienionego inwestora. Podstawę wniosku stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., albowiem E. P. jako użytkownik wieczysty nieruchomości uprawniony z tytułu służebności przejazdu i przechodu przez działki objęte planowaną inwestycją nie brała udziału w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę.

W ocenie Sądu postępowanie organów administracji orzekających w przedmiocie decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie wznowionego postępowania nie nosi cech uchybień przepisom postępowania administracyjnego w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując wniosek skarżącej E. P. w przedmiocie wznowienia postępowania organ administracji weryfikował wskazaną przez nią podstawę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy potwierdził, że E. P. jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej położonej w G. przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...], na rzecz której ustanowiona jest służebność przejazdu i przechodu przez nieruchomości objęte inwestycją R. S. - Przedsiębiorstwo "A". Bezspornym w sprawie jest, że pomimo przysługującego E. P. uprawnienia jako strony postępowania administracyjnego nie brała ona udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia 31 marca 2005 r. o pozwoleniu na budowę. Jej brak udziału w postępowaniu nie był okolicznością przez nią zawinioną. W konsekwencji, organ administracji doszedł do zasadnego wniosku, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem prawa. Analizując przesłanki wznowienia postępowania organ rozważył również zastosowanie przepisu art. 146 § 1 K.p.a., który stanowi, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że decyzja o pozwoleniu na budowę została doręczona jej adresatom w dniu 1 kwietnia 2005 r. (ostatnie potwierdzenie odbioru decyzji). Żądanie wznowienia postępowania wniesiono w dniu 7 listopada 2006 r., a decyzja kończąca postępowanie wznowione w oparciu o art.146 § 1 K.p.a. zapadła w dniu 16 sierpnia 2010 r. Termin 5-letni od dnia doręczenia decyzji określony w art. 146 § 1 K.p.a. upłynął wobec tego, jak trafnie wykazał Wojewoda, w dniu 1 kwietnia 2010 r. W przypadku upływu 5 lat od dnia doręczenia decyzji ostatecznej, organ prowadzący wznowione postępowanie nie ma podstaw do jej uchylenia z przyczyn określonych w art.145 § 1 pkt 3-8 K.p.a., traci więc podstawę do badania czy decyzja ta winna zostać uchylona, zachowując wyłącznie kompetencję do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.

Upływ okresu określonego w przepisie art. 146 § 1 K.p.a. oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie. Po upływie tego okresu, w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania, organ administracji publicznej traci kompetencję nie tylko do uchylenia decyzji, ale i do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej wydanej w postępowaniu zwyczajnym, z powodu stwierdzenia przez organ administracji braku podstaw do jej uchylenia, gdyż jest to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Upływ terminu pięciu lat jest bezwarunkowy - niezależnie od okoliczności, które go spowodowały. Uregulowanie objęte art. 146 § 1 K.p.a., określając początek biegu wskazanych w nim terminów, posługuje się pojęciem "doręczenia" lub "ogłoszenia decyzji", nie precyzując adresata tego doręczenia. Przyjąć należy, iż w rozumieniu tego przepisu chodzi o doręczenie lub ogłoszenie decyzji osobom biorącym udział w postępowaniu jako strony. Doręczenie decyzji, o jakim mowa w tym przepisie, to skierowanie decyzji do którejkolwiek ze stron biorących udział w postępowaniu i doręczenie im tej decyzji, a termin 5-letni wymieniony w tym przepisie, biegnie od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie. W sytuacji upływu terminu organ może jedynie na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. stwierdzić wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.

Według Sądu ujawnione i znajdujące odzwierciedlenie w zgromadzonych dowodach okoliczności sprawy wypełniały hipotezę normy prawnej z art. 146 § 1 K.p.a. w związku z art. 151 § 2 K.p.a., uzasadniając tym samym zastosowanie dyspozycji wskazanych przepisów. Zaznaczyć należy, że treść art. 146 § 1 K.p.a. wskazuje w sposób jednoznaczny, że upływ określonych w nim terminów, jako negatywnej przesłanki do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały. Termin pięcioletni, chociaż zamieszczony w przepisie proceduralnym, ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby wydana została z naruszeniem prawa. Termin ten nie może być przywrócony, gdyż nie jest on terminem, do zachowania którego obowiązana jest strona, lecz jego adresatem jest organ, a jednocześnie bieg terminu z art. 146 § 1 K.p.a. nie może ulec przerwaniu, gdyż możliwości takiej ustawodawca nie przewidział (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 561/09, Legalis). W tym kontekście nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja pełnomocnika skarżącej przedstawiona na rozprawie z dnia 15 lutego 2012 r., według której termin 5-letni jeszcze nie upłynął, gdyż decyzja z dnia 31 marca 2005 r. została zmieniona decyzją z dnia 31 sierpnia 2005 r. i to od dnia doręczenia decyzji zmieniającej winno liczyć się termin z art. 146 § 1 K.p.a. Żaden przepis K.p.a. lub przepis szczególny nie uprawnia do twierdzenia, że bieg terminu z art. 146 § 1 K.p.a. ulega przerwaniu i rozpoczyna bieg na nowo z datą doręczenia decyzji zmieniającą w trybie nadzwyczajnym pierwotną decyzję ostateczną.

Zgodzić się trzeba z zarzutem skargi dotyczącym "merytorycznego przeciągania załatwienia sprawy". Jednakże naruszenie art. 35 K.p.a. nie ma charakteru istotnego w sytuacji, gdy w niniejszym postępowaniu sądowym kontrolowane są wydane w sprawie administracyjnej decyzje administracyjne. Natomiast między złożeniem podania o wznowienie postępowania a wydaniem rozstrzygnięcia przez Prezydenta Miasta strona skarżąca mogła z powodzeniem skorzystać z przysługujących jej wówczas środków zwalczających bezczynność organu administracji. Po wydaniu decyzji merytorycznych będących przedmiotem kontroli sądowej, postawiony w skardze zarzut nie ma znaczenia dla oceny ich legalności.

Istotne jest dalej i wymaga podkreślenia należy, że przedmiotem rozważań organu odwoławczego w sprawie była również kwestia wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 K.p.a. wskazywanych także w pismach przez pełnomocnika E. P. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2. decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3. decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,

4. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6. decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7. zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),

8. decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

W myśl art. 146 § 2 K.p.a. z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa (§ 3).

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, a następnie ponownego rozpoznania i rozpatrzenia sprawy. Wznowienie postępowania należy ocenić jako wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 K.p.a.) i dlatego korzystanie z tego nadzwyczajnego środka procesowego może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach i na zasadach określonych w K.p.a. Natomiast jakakolwiek wykładnia rozszerzająca przepisów regulujących ten tryb postępowania jest niedopuszczalna. Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. dopuszczalne jest co do zasady wtedy, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a sfałszowanie dowodu stwierdzone zostało orzeczeniem sądu lub innego organu. Wyjątkiem od tej zasady jest wznowienie postępowania przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli spełnione są jednocześnie dwie przesłanki: sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W tej sytuacji argumentacja przedstawiona przez skarżących, zmierzająca do wykazania oczywistości sfałszowania przez inwestorów oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie polega na prawdzie. Inwestorzy użytkownicy wieczyści działek objętych inwestycją w toku postępowania o pozwolenie na budowę złożyli oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia 25 stycznia 2005 r. W oświadczeniu tym nie zaznaczyli istnienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomościach objętych inwestycją na rzecz nieruchomości skarżących. Do oświadczenia dołączono jednak odpis z księgi wieczystej Kw nr [...], obejmującej działki nr [...], [...], [...] i [...] – zajętych pod inwestycję, w której Dziale III – "Ciężary i ograniczenia", wpisano nieodpłatną służebność gruntową na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego działki nr [...] obszaru 5000 m2 polegającą na prawie przejazdu i przechodu działkami nr [...], [...], [...], [...] i [...].

Oceniając powyższe okoliczności Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie miało miejsca fałszerstwo, albowiem inwestorzy w oświadczeniu o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie zamieścili żadnej wzmianki o istnieniu ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomościach objętych inwestycją. Przestępstwo fałszerstwa materialnego dokumentu, określone w art. 270 § 1 Kodeksu karnego, może polegać na jego podrobieniu, przerobieniu albo na używaniu jako autentyczny dokumentu podrobionego lub przerobionego. Przez podrobienie dokumentu rozumie się sporządzenie przedmiotu (pisma, druku itp.), który ma imitować dokument autentyczny. Przerobienie dokumentu polega natomiast na bezprawnym dokonaniu przekształceń w autentycznym dokumencie, przez co zostaje mu nadana inna treść lub znaczenie (np. usunięcie fragmentów dokumentu, zmiana zapisów itp.). Stwierdzić należy, że okoliczności sprawy nie wskazują na wypełnienie znamion przestępstwa fałszerstwa oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Okoliczności sprawy nie świadczą również o oczywistości popełnienia przestępstwa fałszywych zeznań z art. 233 § 1 K.k., albowiem nie można uznać zachowania inwestorów za zatajanie prawdy w sytuacji, gdy do oświadczenia dołączają odpis księgi wieczystej, z której wynikają obciążenia ograniczonym prawem rzeczowym nieruchomości zajętych pod planowaną inwestycję na rzecz działki nr [...]. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że wznowienie nie może nastąpić, jeżeli ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu określonej decyzji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1991 r., sygn. akt II SA 640/91, ONSA 1992/3-4/66). Co istotne, organ administracji nie może przeprowadzić takiego dowodu we własnym zakresie. Innymi słowy, organ administracji publicznej nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w § 2 i 3 tego artykułu.

Natomiast w zakresie argumentów dotyczących pojawienia się nowych okoliczności i dowodów w sprawie poprzez ujawnienie obciążenia ograniczonym prawem rzeczowym nieruchomości inwestorów wyjaśnić należy, że odpis księgi wieczystej Kw nr [...] przedłożony został organowi pierwszej instancji przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę w dniu 31 marca 2005 r., co prowadzi do wniosku, że nie są to dowody ani okoliczności nowe w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Wobec powyższego Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone decyzje podjęte zostały w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego i doprowadziły do właściwego zastosowania przepisów prawa administracyjnego.

Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.