Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1213/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. Spółki z o.o. w K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2420/11 w sprawie ze skargi G. Spółki z o.o. w K. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania środków z Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 8 marca 2012 r. oddalił skargę G. Sp. z o.o. w K. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2011 r. (nr [...]) w przedmiocie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w zmniejszonej wysokości.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

Spółka G. na podstawie decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. (nr [...]) o przyznaniu pomocy finansowej złożyła w dniu [...] lutego 2011 r. wniosek o płatność za okres od 29 stycznia 2010 r. do 28 stycznia 2011 r., tj. pierwszy rok działalności.

W dniu [...] kwietnia 2011 r. inspektorzy Biura Kontroli ARiMR we W. przeprowadzili kontrolę na miejscu w siedzibie grupy producentów rolnych G. Sp. z o.o. oraz w gospodarstwach członków grupy. W trakcie kontroli na miejscu inspektorzy terenowi wykazali, iż G. Sp. z o.o. w załącznikach nr 1, 2 i 3 do wniosku o płatność uwzględniła faktury dotyczące pszenicy i kukurydzy wyprodukowanej przed uzyskaniem wpisu do rejestru grup producentów rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa.

Na podstawie oświadczeń członków grupy i stanów magazynowych ustalono, iż w załączniku nr 2 do wniosku o płatność grupa uwzględniła produkcję z roku 2009 wytworzoną przez poszczególnych członków, tj.:

- H. Sp. z o.o. (pszenica – 1811, 471 ton, kukurydza – 812, 83 ton),

- A. Sp. z o.o. (pszenica – 891, 54 ton, kukurydza – 159, 97 ton),

- T.-F. Sp. z o.o. (pszenica – 260, 14 ton, kukurydza – 106, 71 ton),

- E. J. (pszenica – 180, 39 ton, kukurydza – 16, 15 ton),

- J. K. (pszenica – 87, 249 ton).

Uwzględniając powyższe organ ustalił, iż produkcja z 2009 r. wyniosła łącznie 4326, 45 ton, tj. 2 016 591, 56 zł brutto oraz 1 953 973, 65 zł netto.

W wyjaśnieniach z dnia [...] maja 2011 r. G. Sp. z o.o. oświadczyła, iż nieumyślnie wskazała we wniosku o płatność faktury sprzedaży, wyprodukowanych w 2009 r. i stanowiących stan inwentarzowy w magazynie, produktów należących do członków grupy. Zdaniem grupy błąd powstał na skutek nieświadomej oraz błędnej interpretacji obowiązujących przepisów zawartych w rozporządzeniu oraz w instrukcji wypełniania wniosku.

W dniu [...] czerwca 2011 r. G. Sp. z o.o. złożyła korektę wniosku o płatność wraz z poprawionymi załącznikami nr 1, 2 i 3 do wniosku. W korekcie tej strona zadeklarowała przychody netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, równe 3 935 063, 68 zł. Z załącznika nr 2 do korekty wniosku wynika, iż grupa wykluczyła następujące faktury VAT, dotyczące produkcji zbóż z 2009 r. przez poszczególnych członków:

- H. Sp. z o.o. ([...]) łącznie wartość netto: 1 168 213,12 zł, ilość ton: 2 624,30;

- A. Sp. z o.o. ([...]) łącznie wartość netto: 480 574, 50 zł, ilość ton: 1 051,51;

- T.-F. Sp. z o.o. ([...]) łącznie wartość netto: 171 855, 95 zł, ilość ton: 366,85;

- E. J. ([...]) łącznie wartość netto: 92 293, 05 zł, ilość ton: 196,54;

- J. K. ([...]) łącznie wartość netto: 41 007, 03 zł, ilość ton: 87,249.

Uwzględniając powyższe G. Sp. z o.o. pomniejszyła w korekcie wniosku wartość netto dostarczonych produktów lub grupy produktów o wartość sprzedaży produktów wytworzonych w 2009 r. (tj. wartość 1 953 973, 65 zł netto odpowiadającą 4326, 45 tonom).

Jednocześnie G. Sp. z o.o. pomniejszyła przychody ze sprzedaży produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy, odejmując 4 326,45 ton zbóż wyprodukowanych przez członków grupy w 2009 r., co miało bezpośredni wpływ na zmniejszenie przychodów netto grupy o wartość równą 1 974 718,80 zł.

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. (nr [...]) Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał spółce środki z tytułu pomocy finansowej w zmniejszonej wysokości w kwocie 49 647, 68 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji spółka podniosła, że nie wystąpiły przesłanki wskazujące na zastosowanie zmniejszonej wysokości pomocy finansowej i nie zgodziła się z zastosowanym sposobem wyliczenia ostatecznej kwoty pomocy. Ponadto skarżąca podkreśliła, iż "przedmiotowy wniosek o płatność był jej pierwszym wnioskiem, jaki wypełniała, co przy niejasności wskazówek Instrukcji uzasadnia przyjęcie stanowiska, że skarżąca nie ponosi winy w zaliczeniu niekwalifikujących się faktur."

Po rozpatrzeniu odwołania spółki Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] września 2011 r. (nr [...]) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z aktem notarialnym (Rep. [...]) grupa G. Sp. z o.o. została utworzona w dniu [...] grudnia 2009 r. natomiast decyzją Marszałka Województwa [...] (nr [...]) została wpisana do rejestru grup producentów rolnych Województwa [...] w dniu [...] stycznia 2010 r.

Organ zaznaczył, że zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013 (Dz. U. z 2007 r. nr 81, poz. 550, z późn. zm.) pomoc finansowa wypłacana jest w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru prowadzonego przez marszałka województwa. W związku z powyższym, jak wskazał organ, pierwszy okres pomocy obejmuje okres od 29 stycznia 2010 r. do dnia 28 stycznia 2011r.

Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z § 7 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia chodzi wyłącznie o dokumenty potwierdzające sprzedaż przez grupę producentów produktów wytworzonych przez członków grupy od dnia wpisu grupy producentów do rejestru marszałka województwa. Producenci dotychczas niezrzeszeni, wytwarzający w swoich gospodarstwach produkty, które sprzedawali w swoim imieniu i na własny rachunek, od dnia uzyskania decyzji marszałka o wpisie grupy do rejestru stają się jej członkami i zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm.) mają obowiązek sprzedaży całości swoich produktów za pośrednictwem grupy.

Organ odwoławczy podkreślił, że przy uwzględnieniu obowiązującego stanu prawnego i faktycznego, nie można uznać, iż uwzględnienie faktur dotyczących sprzedaży przed uzyskaniem wpisu do rejestru grup nastąpiło bez winy G. Sp. z o.o., bowiem przepisy wyraźnie wskazują, iż chodzi tu o przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków w okresie, za który składany jest wniosek o płatność, czyli po wpisaniu grupy do rejestru grup i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy. Wskazano również, że sposób obliczeń zastosowany w odwołaniu nie odpowiada zapisom zawartym w art. 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.

Organ podniósł, że kwestia wysokości udzielonej pomocy w danym roku uregulowana została § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgodnie, z którym:

1) ... wysokość udzielonej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów ze względu, na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.

2) sposób obliczania oraz wysokość maksymalnych dopuszczalnych kwot udzielonej pomocy są określone w art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r.

3) pomoc jest wypłacana w złotych, a jej przeliczenie następuje zgodnie z zasadami określonymi w art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 została wyliczona wysokość odrzuconych przychodów netto grupy, która jest różnicą pomiędzy zadeklarowaną we wniosku o płatność wartością przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych osobom niebędącym członkami grupy, a ich wartością z korekty wniosku.

Ponieważ wysokość zawyżenia przekracza 3 % kwotę płatności zmniejszono zgodnie z art. 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 poprzez pomniejszenie wyliczonej kwoty pomocy dla zakwalifikowanych przychodów netto grupy o wysokość kwoty dla odrzuconych przychodów netto grupy (148 383,62 zł – 98 735,94 zł = 49 647,68 zł). W ocenie organu odwoławczego prawidłowe było przyznanie G. środków w zmniejszonej wysokości 49 647, 68 zł.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 31 ust. 1 rozporządzenia nr 1975/2006 redukcje nie mają zastosowania, jeżeli beneficjent może udowodnić, że nie ponosi winy za włączenie niekwalifikującej się kwoty. W przedmiotowej sprawie odrzucenie określonych przychodów netto wynika, w ocenie organu, z braku udowodnienia, że G. nie podnosi winy za włączenie do przychodów netto niekwalifikujących się kwot. Organ wskazał, że grupie znany był okres rozliczeniowy korzystania z pomocy (tj. pierwszy rok działalności przypadający od 29 stycznia 2010 do 28 stycznia 2011 r.). Ponadto, jak wskazał organ odwoławczy, skarżąca znała okresy członkowstwa w grupie poszczególnych rolników jak również posiadała wiedzę o konieczności aktualizacji zmian dotyczących członkowstwa w grupie.

W ocenie Prezesa ARiMR, organ I instancji dokonał obliczenia kwoty pomocy zgodnego z art. 35 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005 z zastosowaniem redukcji wynikających z art. 31 ust. 1 rozporządzenia nr 1975/2006.

W odpowiedzi na zarzut G. dotyczący niewspółmierności sankcji w stosunku do wykazanego rodzaju i wielkości uchybień organ odwoławczy wyjaśnił, że przystąpienie do działania w zakresie pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych jest dobrowolne, a grupa przystępując do programu akceptuje warunki na jakich udzielana jest pomoc finansową jak również zasady dotyczące redukcji kwoty pomocy finansowej.

Ponadto w związku z zarzutem ponoszenia przez spółkę ujemnych konsekwencji nieprecyzyjnego sformułowania pouczeń zawartych w udostępnionej beneficjentom instrukcji wskazano, iż w dokumentacji sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że strona zwróciła się do ARiMR o wyjaśnienie niezrozumiałych dla niej kwestii.

G. P. R. P. Sp. z o.o. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., domagając się jej uchylenia i uchylenia utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, a nadto zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 8 marca 2012 r. oddalił skargę.

Sąd I instancji przypomniał, że problematyka dotycząca "Grupy producentów rolnych" regulowana jest przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw, a także przepisami Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 81 z 2007 r. poz. 550 ze zm.).

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o grupach producentów wpisanie grupy do rejestru grup jest dokonywane w drodze decyzji wydawanej przez Marszałka Województwa właściwego ze względu na siedzibę grupy.

Odnosząc się natomiast do treści § 6 ust. 1 rozporządzenia Sąd zaznaczył, że pomoc wypłacana jest w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę liczone od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru.

W ocenie Sądu powyższy przepis wskazuje jednoznacznie, że pomoc wypłacana jest grupie producentów w związku z prowadzeniem działalności przez tę grupę, nie zaś przez poszczególnych jej członków zanim jeszcze utworzyli grupę i uzyskali stosowny wpis do rejestru.

Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie niesporne jest, że G. została wpisana do rejestru grup producentów rolnych decyzją Marszałka Województwa [...] w dniu 29 stycznia 2010 r., a zatem w ocenie Sądu, stosowną formą wsparcia może być objęty włącznie okres następujący po tej dacie.

Powołując się na treść § 7 ust. 2 rozporządzenia Sąd zaznaczył, że decydujące znaczenie dla uzyskania płatności mają przychody grupy, a nie przychody poszczególnych jej członków uzyskane w czasie, gdy grupa nie została jeszcze wpisana do rejestru grup producentów.

W związku z powyższym Sąd wskazał, że pomoc nie mogła zostać skarżącej przyznana za okres poprzedzający dzień 29 stycznia 2010 r., ani też z uwzględnieniem faktur uzyskanych przed tą datą przez podmioty, które grupę tę utworzyły.

Sąd wskazał ponadto, że organy w toku postępowania administracyjnego nie naruszyły przepisów, które regulują kwestię wysokości udzielanej pomocy (w szczególności przepisu § 8 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia). Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie zgodził się również z twierdzeniami stron o naruszeniu art. 35 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2006, zgodnie z którym wsparcia udziela się w postaci zryczałtowanej pomocy w formie rocznych rat przez okres pierwszych 5 lat przypadających po dacie, w której grupa producentów rolnych została uznana, obliczanych na podstawie rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek (do pułapu określonego w załączniku nr I).

W związku z powyższymi ustaleniami Sąd wskazał, że faktury potwierdzające sprzedaż produktów wyprodukowanych przed 29 stycznia 2010 r., początkowo zadeklarowanych do płatności musiały zostać przez organy pominięte. Wykluczenie z płatności zostało, w ocenie Sądu, dokonane zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 31 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006, który przewiduje, że płatności oblicza się na podstawie tego co uznano za kwalifikowane. Jak wskazał Sąd, w niniejszej sprawie słusznie uznano za kwalifikowalne faktury wystawione po dniu 29 stycznia 2010 r. Z tego względu, zdaniem Sądu, beneficjent nie mógł uzyskać kwoty płatności określonej wyłącznie w oparciu o wniosek o płatność, ponieważ wniosek ten obejmował należności, które we wniosku nie powinny się znaleźć. Stwierdzenie powołanych okoliczności po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku o płatność oznacza, jak wskazał Sąd, konieczność zastosowania reguły przewidzianej w przepisie art. 31 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006. Z przepisu tego wynika, że państwo członkowskie określa:

a) kwotę którą należy wypłacić beneficjentowi wyłącznie w oparciu o wniosek o płatność,

b) kwotę którą należy wypłacić beneficjentowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku o płatność.

W niniejszej sprawie kwota określona zgodnie z lit. a przekracza kwotę określoną zgodnie z lit. b o więcej niż 3% w związku z czym na mocy wskazanego przepisu do kwoty określonej zgodnie z lit. b należy zastosować redukcję, która stanowi różnicę między tymi dwoma kwotami. Sąd I instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie poprawność zastosowania powyższego przepisu potwierdzona została także prawidłowymi wyliczeniami o charakterze rachunkowym.

Za bezzasadny Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał również zarzut naruszenia art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Sąd zaznaczył, że mimo iż przepis ten stanowi, że rozporządzenie (WE) nr 1975/2006 traci moc z dniem 1 stycznia 2011 r. obowiązuje ono z mocy tego przepisu nadal w odniesieniu do wniosków złożonych przed dniem 1 stycznia 2011 r., a więc takich jak wniosek skarżącej grupy producentów. Ponadto Sąd wskazał, że zarówno art. 30 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 jak i opisany art. 31 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 mają w zasadzie identyczne brzmienie.

Zdaniem Sądu beneficjent ponosi winę za włączenie do wniosku o płatność niekwalifikującej się kwoty. W ocenie Sądu fakt ten wynika wprost z odpowiedzi na stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości, w której skarżąca wyjaśniła, że nieumyślnie wskazała we wniosku o płatność faktury sprzedaży produktów należnych do członków grupy wyprodukowanych w 2009 r. i że było to wynikiem błędu powstałego na skutek błędnej interpretacji obowiązujących przepisów zawartych w rozporządzeniu oraz w instrukcji wypełnia wniosku. Taki stan rzeczy nie może być, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., traktowany jako brak winy po stronie skarżącej spółki w zaliczeniu niekwalifikujących się faktur. W ocenie Sądu w niniejszej sytuacji spółce G. można przypisać w sprawie co najmniej winę nieumyślną w postaci niedbalstwa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik G. sp. z o.o. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

1. przepisu art. 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich poprzez uznanie, że ustalenie kwoty należnej pomocy następuje przez obliczenie wartości odrzuconych przychodów netto, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje posługiwać się wartościami występującymi we wniosku i uznanymi za kwalifikowane, a w ogóle nie posługuje się pojęciem odrzuconych przychodów netto;

II. przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie:

1. przepisu art. 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 poprzez uznanie, że

organy prawidłowo określiły kwotę pomocy należnej skarżącej,

2. przepisu art. 35 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 poprzez uznanie, że

organy nie naruszyły art. 35 ust. 2 tego rozporządzenia nie przyznając skarżącej

pomocy finansowej w należnej wysokości stosownie do wysokości przychodów

uznanych za kwalifikowane;

3. art. 30 ust. 1 zdanie ostatnie rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 wskutek

uznania, że skarżąca ponosi winę za włączenie się niekwalifikującej kwoty, gdy

tymczasem skarżąca nie ponosi winy we włączeniu nie kwalifikującej się kwoty,

albowiem zarówno powołane przez organ przepisy §6 ust. 1, §7 ust. 1 pkt 5, § 7 ust. 2,

§ 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007

r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w

ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej programem Rozwoju

Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 jak i treść stosowanych przez ARiMR instrukcji wypełniania wniosków o płatność nie wykluczają uznania za uprawnioną interpretacji przyjętej przez skarżącą, że za kwalifikowane mogą być również uznane przychody powstałe w czasie działania grupy, pochodzące ze sprzedaży produktów wyprodukowanych w gospodarstwach członków grupy w okresie przed wpisem grupy do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa;

4. art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr

65/2011 wskutek zastosowania w niniejszej sprawie art. 31 ust. 1 rozporządzenia

Komisji (WE) nr 1975/2006 i wskazania go jako podstawy do obliczenia kwoty

pomocy wraz z art. 35 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, gdy

tymczasem przepis art. 31 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 utracił

moc z dniem 1 stycznia 2011 r. na podstawie art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji

(UE) nr 65/2011 i nie może być stosowany jako podstawa zastosowania redukcji przy

obliczaniu kwoty pomocy, gdyż wniosek skarżącej został złożony [...] lutego 2011 r. a

nie przed 1 stycznia 2011 r. jak mylnie stwierdził Sąd;

5. art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że skarżąca ponosi winę w zaliczeniu do wniosku o płatność produktów znajdujących się w magazynach członków grupy producenckiej w dniu wpisu grupy do rejestru grup i następnie sprzedanych grupie po wpisie do rejestru stosownie do wymogu z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o grupach producentów rolnych, tj. v& obowiązek sprzedaży przez członków grupy całości produktów za pośrednictwem grupy nie dotyczy produktów znajdujących się podówczas w magazynach członków, gdy tymczasem przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy nakazuje członkom grupy dokonywać całości sprzedaży za pośrednictwem grupy.

III. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6 kpa i w zw. z art. 34 ust. 1 rozporządzenia

Komisji (UE) nr 65/2011 wskutek uznania, że organy administracji prawidłowo

zastosowały w niniejszej sprawie art. 31 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr

1975/2006 i wskazały go jako podstawę do obliczenia kwoty pomocy wraz z art. 35

ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 gdy tymczasem przepis art. 31 ust. 1

rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 utracił moc z dniem 1 stycznia 2011 r. na

podstawie art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 i nie może być

stosowany jako podstawa zastosowania redukcji przy obliczaniu kwoty pomocy dla

wniosków złożonych po dniu 1 stycznia 2011 r. a więc także do wniosku skarżącej,

2. art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. polegającym na uznaniu przez Sąd,

że organy obu instancji w sposób właściwy umotywowały wydane decyzje, gdy

tymczasem zdaniem skarżącej organy te naruszyły przepis art. 8 k.p.a. w szczególności poprzez niedbałe umotywowanie rozstrzygnięcia co przejawia się m.in. w niewyjaśnieniu przez organy obu instancji podstawy prawnej dla zastosowania przyjętego przez organy wyliczenia kwoty pomocy, tj. braku wskazania przepisu, na podstawie którego organy zastosowały pomniejszenie kwoty pomocy dla odrzuconych przychodów, w sytuacji gdy przepis art. 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 nakazuje jedynie wyliczenie: a) kwoty, którą należy wypłacić beneficjentowi wyłącznie w oparciu o wniosek o płatność; b) kwotę, którą należy wypłacić

beneficjentowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku o płatność, a w razie gdy

kwota określona zgodnie z lit. a) przekracza kwotę określoną zgodnie z lit. b) o więcej

niż 3 %, do kwoty określonej zgodnie z lit. b) należy zastosować zmniejszenie. Kwota

zmniejszenia stanowi różnicę między tymi dwiema kwotami,

3. art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 §1 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie

się przez Sąd do zarzutu podniesionego w skardze, iż ustalenie kwoty należnej

pomocy następuje przez obliczenie wartości odrzuconych przychodów co nie znajduje

oparcia w żadnym z powołanych przez organy przepisie.

W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy- p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art.174 pkt.1 i pkt.2 p.p.s.a.

W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej opartych na podstawie kasacyjnej określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. należy mieć na uwadze to, że skuteczność tych zarzutów zależy od tego czy autor skargi kasacyjnej odniósł zarzuty do przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, czy wskazał te przepisy, a nadto czy uzasadnił ich naruszenie i czy wyjaśnił, jaki był możliwy, istotny wpływ ich naruszenia na wynik sprawy. Oznacza to, że obowiązkiem kasatora jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. W ramach tej podstawy kasacyjnej strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w związku z art.6 k.p.a.i art.34 ust.1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, w związku z art.8 k.p.a. i w związku z art.134 § 1 p.p.s.a.

W związku z powyższym poza sporem winna pozostawać okoliczność, że w postępowaniu sądowo administracyjnym, sądy administracyjne stosują przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a do tego postępowania nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Tak więc o ile sąd administracyjny może dopuścić się naruszenia przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to brak jest podstaw do przyjęcia aby można było skutecznie zarzucić sądowi administracyjnemu naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że badanie przez Naczelny Sąd Administracyjny stosowania prawa przez organy administracji publicznej może mieć jedynie charakter pośredni, w sytuacji, gdy skarżący, w ramach podstawy kasacyjnej, zarzuci Sądowi I instancji naruszenie stosownych przepisów p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie, mimo zarzutów zawartych w skardze, naruszenia przez organy wskazanych w niej przepisów. Mimo, że skarga kasacyjna spełnia wymogi w zakresie zarzutów procesowych i materialnych to jednak stawiane Sądowi I instancji zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie są zasadne. W szczególności stwierdzić należy, że z akt sprawy wynika, iż ani w decyzji z [...] lipca 2011 roku numer [...], ani w decyzji z [...] września 2011 roku numer [...], organy w podstawie prawnej nie powołały przepisu art.31 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006. Z treści uzasadnienia do obu decyzji również nie wynika, aby organy odwoływały się do wskazanego wyżej przepisu prawa. Natomiast z treści decyzji organu I instancji wynika, że w ramach podstaw prawnych organ powołał między innymi przepis art.30 ust.1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że strona wnosząca skargę kasacyjną zasadnie formułuje pod adresem Sądu I instancji zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania szczegółowo opisane w petitum skargi kasacyjnej. Kasator nie wykazał aby do zarzucanych uchybień doszło jak i nie wykazał, że następstwa ewentualnych - przedstawianych uchybień -były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w ramach naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że przepis art.30 ust.1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 nakłada na organ obowiązek zmniejszenia kwoty wypłacanej beneficjentowi w przypadku stwierdzenia przesłanek warunkujących takie działanie, a wymienionych w punktach a i b ust.1 art.30 tegoż rozporządzenia. Jednocześnie przepis art.30 ust.1 in fine przewiduje możliwość nie stosowania swoistej sankcji zmniejszenia kwot, gdy beneficjent udowodni, że nie ponosi winy za włączenie niekwalifikujących się kwot do tego co organ może uznać za kwoty kwalifikowane. Oznacza to, że przepis ten oparty jest na domniemaniu winy beneficjenta i jedynie przeprowadzenie przez beneficjenta przeciwdowodu wyeliminuje stosowanie zmniejszenia kwot, o czym jest mowa w tym przepisie prawa. Przedstawiona regulacja jest o tyle uzasadniona, że postępowanie w sprawie przyznania płatności regulowane ustawą z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz wydanym na jego podstawie rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 jest postępowaniem szczególnym. Wynika to między innymi z treści regulacji zawartej w przepisie art.21 w/w ustawy. Z przepisu tego wynika, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, wskazanych w art.1 pkt 1 tej ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Odrębności tego postępowania, w stosunku do ogólnego postępowania administracyjnego, szczegółowo wskazane w ust.2 art.21, wyrażają się również w tym, że jak wynika z ust.3 art.21 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Oznacza to, że w tym postępowaniu organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania i gromadzenia dowodów, bowiem to stronie ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że z treści § 5 ust.1 pkt 5 oraz § 6 ust.1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 roku wynika jednoznacznie, iż zrejestrowana grupa producentów składając wniosek o przyznanie pomocy ma obowiązek załączyć do tegoż wniosku oświadczenie o planowanej wielkości i wartości przychodów ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach członków grupy, w pierwszym roku działalności. Skoro z treści § 6 ust.1 rozporządzenia wynika, że pomoc wypłacana jest w formie rocznych płatności obejmujących okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczonych od wydania decyzji o wpisie do rejestru, to oczywistym jest, że za kwalifikowane nie można uznać dochodów uzyskanych ze sprzedaży produktów rolnych wyprodukowanych przed uzyskaniem przez grupę producentów wpisu do rejestru. Złożenie oświadczenia wbrew treści wskazanego wyżej przepisu prawa i nieprzeprowadzenie dowodu wyłączającego winę uzasadnia zastosowanie wobec grupy producentów zmniejszenia, o którym mowa w art.30 ust.1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.