Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 985/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 247 par. 1 pkt 1,2,3,7
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia NSA Ewa Madej, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012r. sprawy ze skargi V. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] – po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez V.P. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za rok 2009 na kwotę [...] zł – działając na podstawie art. 17, 18, 21 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. z 2001r. Dz.U. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), oraz art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 221 oraz 249 § 1 pkt ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. z 2005r. Dz.U. Nr 8 poz. 60 z późn. zm., dalej: "Ordynacja" lub "O.p.") – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzje organów zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 14 lutego 2011r. V.P. złożyła – w oparciu o art. 247 § 1 pkt. 1, pkt. 2, pkt. 3 i pkt. 7 ustawy Ordynacja podatkowa – wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za rok 2009 na kwotę [...]zł.

Do przedmiotowego wniosku strona dołączyła pismo zatytułowane: "Pismo informacyjne dotyczące uzasadnienia wszystkich decyzji wymiarowych podatku od nieruchomości wydanych przez Prezydenta miasta w okresie od 2000r. do 2010r. podlegających stwierdzeniu nieważności", w którym podała, iż w 1998r. nabyła nieruchomość przy ul. [...] w B., składającą się z działki i budynku, (obiektu budowlanego). Jednocześnie zaznaczyła, iż nieruchomość nabyła jako osoba fizyczna. Wskazała przy tym, że nabyty budynek pochodzi z początku XX wieku i stanowił jedną z hal fabrycznych byłych Zakładów Włókienniczych A. Budynek (obiekt budowlany) był bardzo zdewastowany i nie posiadał uzbrojenia w jakiekolwiek instalacje, ani sanitariaty, okna również wymagały wymiany – budynek nie spełniał kryteriów użytkowania określonych właściwymi przepisami prawa. W tym stanie technicznym – jak dalej podkreśliła – "obiekt budowlany jest bezużyteczny, gdyż nie spełnia podstawowych wymogów określonych: w ustawie - Prawo budowlane, ustawie - O inspekcji, ustawie- O ochronie sanitarnej i innych przepisów ustaw jakie powinien spełniać budynek dopuszczony do użytkowania". Jednocześnie strona zaznaczyła, iż ma status rolnika.

W dalszej części wniosku strona odniosła się do strony tak formalnej, jak i merytorycznej decyzji ustalających wysokość podatku od nieruchomości, stwierdzając, m.in., że:

• wszystkie wnioskowane decyzje wymiarowe podatku od nieruchomości są sporządzone w sposób identyczny, zatem – jak podkreśliła – "wykazana niezgodność z kryterium określonym w art. 210 O.p. dotyczy wszystkich decyzji podlegających stwierdzeniu nieważności zgodnie z wnioskiem wnioskodawcy",

• "przedmiotowe decyzje wymiarowe podatku od nieruchomości odnośnie oznaczenia organu (Prezydent m. B.) zgodnie z poglądem panującym w doktrynie i orzecznictwie sądowym nie spełniają kryteriów określonych w art. 210 § pkt 1 O.p",

• decyzje wymiarowe podatku od nieruchomości odnośnie powołania podstawy prawnej nie spełniają, jak określiła strona: "całkowicie kryteriów określonych w art. 210 § 1 pkt 4 O.p., co stanowi naruszenie tego przepisu".

W obszernym wniosku strona bardzo szczegółowo opisała stan techniczny nieruchomości a także reguły i normy prawne, które jej zdaniem zostały błędnie zinterpretowane przez organ podatkowy.

Podała, iż: "wszystkie decyzje podlegające stwierdzeniu nieważności nie posiadają podstawy materialno prawnej (błąd co do prawa) uzasadniającej zasadność i wysokość ustalonego podatku od budynku – (obiektu budowlanego), błąd co do prawa wynika z błędnie ustalonego stanu faktycznego (błąd co do faktu). Nadto wszystkie decyzje podatkowe nie posiadają obligatoryjnego faktycznego i prawnego uzasadnienia decyzji, o którym była mowa (wyżej) w art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z § 4 tego przepisu OrdPU, - stanowi to rażące naruszenie prawa".

Jednocześnie na poparcie podnoszonych argumentów strona przytoczyła zasadę In dubio pro tributario i podkreśliła, że: "zgodnie z nią wszystkie wątpliwości prawne i faktyczne w postępowaniu podatkowym należy interpretować na korzyść podatnika, (uchwała TK z dnia 26 kwietnia 1994r., sygn. akt W. 11/93, POP 3/1995, poz. 52)".

W dniu 11 maja 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydało decyzję (Nr [...]) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za rok 2009 na kwotę [...]zł.

Uzasadniając swoje stanowisko Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. na wstępie zaznaczyło, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu podatkowego jest postępowaniem nadzwyczajnym, a więc samodzielnym postępowaniem administracyjnym, istotą którego jest jedynie ustalenie czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Jego podstawowym celem nie jest orzekanie o obowiązkach i prawach strony, wynikających z podatkowego prawa materialnego, lecz zbadanie orzeczenia wydanego w postępowaniu zwykłym pod kątem zaistnienia przesłanek, wymienionych w art. 247 § 1 O.p.

Jako postępowanie w trybie nadzwyczajnym, nie może być poświęcone ponownej ocenie zasadności dokonanych rozstrzygnięć merytorycznych.

Tym samym organ zaznaczył, iż podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma zatem wyjaśnienie, czy spełniona została choćby jedna z przesłanek wskazanych w art. 247 O.p.

Odnosząc się do naruszeń prawa wskazywanych przez stronę organ podał, iż: "organ podatkowy ma obowiązek zarówno badania z urzędu swojej właściwości przed wszczęciem postępowania, jak też przestrzegania jej w każdym jego stadium. W przedmiotowej sprawie organem właściwym do wydania decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości ze względu na miejsce położenia przedmiotu opodatkowania był Prezydent Miasta B., bowiem jak wynika z art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania". Jak przy tym podkreślił – przedmiotem opodatkowania była nieruchomość położona w B. przy ul. [...].

Organ argumentując swoje stanowisko odwołał się do norm zawartych w art. 207 O.p., i wskazał, iż przepis ten zawiera elementy jakie winna zawierać decyzja. W ocenie SKO przedmiotowa decyzja zawiera wymagane prawem elementy. W lewym górnym rogu wskazano organ wydający decyzję – "Prezydent Miasta B.", decyzja zawiera datę wydania, przywołuje podstawę prawną. Organ zaznaczył przy tym, iż "co prawda nie wskazuje konkretnych przepisów odnoszących się do sprawy, ale nie oznacza to, iż decyzja została wydana bez podstawy, zawiera rozstrzygnięcie, uzasadnienie i pouczenie o przysługującym stronie środku odwoławczym, a także zawiera podpis osoby upoważnionej do jej wydania, (w aktach sprawy znajduje się imienne upoważnienia do podpisywania decyzji)".

Reasumując organ stwierdził, iż decyzję wydał właściwy organ, istniała podstawa do jej wydania, a z uzasadnienia wynika, że wysokość podatku ustalono w oparciu o powołane przepisy, złożone zeznanie oraz dane ewidencji gruntów i budynków. Ponadto osoba podpisująca decyzję była upoważniona do jej podpisu.

Dalej wyjaśnił charakter i przesłanki rażącego naruszenia prawa. Wskazał, że naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma ono charakter rażący, tzn. gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub uchylono obowiązek. Wstępnym warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 O.p. jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Ponadto oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej.

Jak wynika z akt przedmiotem postępowania był wymiar podatku od nieruchomości. Podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Wysokość podatku zależy od powierzchni przedmiotu opodatkowania (gruntu, budynku) oraz od stawki podatkowej.

Z dołączonego do akt wypisu ewidencji gruntów i budynków wynika, iż V.P. jest właścicielką działek o nr ewid. [...] sklasyfikowanych w ewidencji jako inne tereny zabudowane oznaczone symbolem "Bi" i tereny przemysłowe oznaczone symbolem "Ba". W aktach sprawy znajduje się również informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych złożona przez stronę w dniu 6 sierpnia 2003r., w której zgłosiła do opodatkowania: w kategorii związanej z działalnością gospodarczą 186 m 2 powierzchni użytkowej budynku i 200 m 2 gruntu, w kategorii pozostałe 4014 m 2 powierzchni użytkowej budynku i 2852 m 2 gruntu.

Dokonując wymiaru podatku od nieruchomości organ I instancji przyjął wielkości i kwalifikacje przedmiotów opodatkowania zgodnie ze złożoną informacją.

Organ wskazał, iż na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. z 2010r. Dz. U. Nr 95, poz. 613 z późn. zm. – dalej: "ustawa podatkowa" lub "u.p.o.l."), obowiązek podatkowy (w podatku od nieruchomości) powstaje (zasadniczo) od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy podatkowej jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub jego części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowla została zakończona, albo w którym rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. Stosownie natomiast do art. 6 ust. 4 tej ustawy obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek.

Organ podkreślił, iż na podstawie art. 6 ust. 2 u.p.o.l., okolicznością uzasadniającą obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w przedmiocie budynków jest niewątpliwie ich istnienie – po zakończeniu budowy budynku lub budowli albo też rozpoczęciu użytkowania budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. Powstanie obowiązku podatkowego nie jest uwarunkowane jego użytkowaniem.

W świetle art. 6 ust. 4 w zw. z jego ust. 2 ustawy podatkowej nie można przyjąć, jak chce tego strona, że stan techniczny budynku będącego przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, skutkuje wygaśnięciem obowiązku podatkowego w tym zakresie.

Zdaniem organu pierwszoinstancyjnego – tak długo, jak w sensie fizycznym istnieje budynek, np. nie uzyskano pozwolenia na rozbiórkę i nie zrealizowano tego pozwolenia, istnieje obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.

Dalej organ przytoczył treść art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej i wskazał, iż za budynek uważa się obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem i wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz ma fundamenty i dach. Jeżeli w świetle powyższej definicji obiekt można zakwalifikować do kategorii budynku, to podlega on opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Tym samym, na co zwrócił uwagę organ – nieodpowiedni stan techniczny budynku uniemożliwiający jego użytkowanie nie powoduje, iż budynek ten nie podlega podatkowi od nieruchomości.

W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej strona zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu:

1) błędne ustalenie i interpretacje stanu faktycznego sprawy;

2) błędną wykładnię właściwych przepisów prawa, zarówno proceduralnych jak materialnych mających zastosowanie w sprawie;

3) nieuwzględnienie lub zbyt ogólnikowe ustosunkowanie się SKO do zarzutów strony przytoczenia we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta B..

4) pominięcie w rozstrzygnięciu decyzji związku przyczynowego jaki istniał między stanem faktycznym (brak możliwości użytkowania obiektu ze względu na brak zgody właściwego organu – Prezydenta Miasta B. na wydanie warunków zabudowy przez prawie 10-letni okres czasu) a nałożeniem na stronę przez organ podatkowy, (który jest tożsamy z organem właściwy do wydania warunków zabudowy) podatku od przedmiotowej nieruchomości (za okres 10 lat, tj. za okres objęty wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowych).

Stawiając powyższe zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie zgodnie z wnioskiem.

W uzasadnieniu strona, co do zasady powtórzyła argumenty zawarte we wniosku. Dodatkowo wskazała, że SKO w swoim rozstrzygnięciu ograniczyło się do przytoczenia twierdzeń strony oraz do bardzo ogólnego komentarza tych twierdzeń bez podania jakichkolwiek źródeł np.: publikacji naukowych czy wyroków sądów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze – działając jako organ drugoinstancyjny – decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ drugoinstancyjny na wstępie przytoczył przebieg zdarzeń, a następnie – odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu – zaznaczył, iż: "jak słusznie zauważył poprzedni skład orzeczniczy Kolegium, a co zdaje się w ogóle nie uwzględniać strona, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, którego istotą jest jedynie ustalenie czy sama decyzja – w niniejszej sprawie ustalająca wymiar podatku od nieruchomości – dotknięta jest jedną z wad wymienionych wart. 247 § 1 Ordynacji podatkowej".

Jak dalej argumentował – orzekając o stwierdzaniu nieważności decyzji organ podatkowy nie działa na zasadzie uznania administracyjnego. Stwierdzenie nieważności decyzji jest bowiem instytucją procesową stwarzającą możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi, które powoduje nieprawidłowe ukształtowanie stosunku zarówno pod względem podmiotowym, jak również przedmiotowym. W tych sprawach pierwszą czynnością powinno być ustalenie, czy stosunek prawnopodatkowy został prawidłowo ujawniony i ukształtowany, tj. czy osoba, której dotyczyła decyzja była podatnikiem, i czy zobowiązanie podatkowe zostało ustalone w prawidłowej wysokości. Zobowiązanie podatkowe i jego wysokość muszą mieć bowiem umocowanie w normach ustawowych kształtujących prawa i obowiązki podatnika.

W tych przypadkach wysokość podatku odzwierciedla prawo i wobec tego zarówno istnienie zobowiązania podatkowego, jak i jego wysokość powinny być uznane za samodzielne (samoistne) kryterium oceny.

Odnosząc się do przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa organ drugoinstancyjny przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1994r., sygn. akt III ARN 15/94 – OSNCP 1994, nr 3, poz. 36, i przytoczył najważniejsze tezy zawarte w jego uzasadnieniu, przede wszystkim, że rażące naruszenie prawa jest zjawiskiem o wyjątkowym charakterze. Jego wyjątkowość wynika stąd, że prowadzi ono w konkretnej sprawie do odstąpienie od ogólnej zasady stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych. Nie każde – nawet oczywiste naruszenie prawa może być uznane za rażące. Rażące naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji jest kwalifikowanym naruszeniem. Dochodzi do niego, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, ze treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą.

W przedmiotowej sprawie dokonując wymiaru podatku od nieruchomości decyzją, której stwierdzenia nieważności domaga się strona, organ I instancji ustalił wymiar podatku zgodnie z ewidencją gruntów i budynków oraz złożoną przez podatnika informacją o nieruchomościach i obiektach budowlanych z dnia 6 sierpnia 2003r.

Organ drugoinstancyjny w całości uznał argumenty organu pierwszoinstancyjnego za właściwe i prawidłowe. Tym samym utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła skargę do WSA w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji podatniczka zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

a) art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, przez nieuwzględnienie w rozstrzygnięciu decyzji treści normy § 1 pkt 1, 2, 3, 7 tego artykułu w związku z normą art. 1a, 1 pkt 1, 2, 3, art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2, 2b ustawy o podatkach i opatach lokalnych oraz art. 3 pkt 1 a ustawy prawo budowlane, a także

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na ustalenie stanu faktycznego, a to z kolei na wynik sprawy, a w szczególności brak przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego w sprawie zgodnego z przepisami kpa, oraz nieuwzględnienie w decyzji twierdzeń strony na okoliczność tego stanu, popartych sporządzoną przez biegłego na zlecenie skarżącej opinii stanu technicznego przedmiotowego budynku, (obciążonego podatkiem od nieruchomości).

3) "nieuwzględnienie słuszności przez SKO w rozstrzygnięciu na zasadzie – zawinienia organu administracyjnego podatkowego i budowlanego (organ podatkowy i budowlany to ten sam organ, tożsamość organu), który przyczynił się do zaistnienia takich okoliczności, których właścicielka przedmiotowego budynku – ze względu na jego stan techniczny, była pozbawiona możliwości prowadzenia w nim działalności gospodarczej, a tym samym czerpania pożytków, przy jednoczesnym obciążaniu przedmiotowego budynku przez organ administracyjny podatkiem od nieruchomości".

W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła zasadnicze argumenty zawarte w odwołaniu do decyzji. Dodatkowa stwierdziła, iż to na organie podatkowym spoczywa obowiązek udzielania stronie wszelkich informacji o stanie faktycznym i prawnym dotyczącym sprawy, tak aby strona nie poniosła straty z powodu braku niezbędnych informacji w toczącej się sprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skargą decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a.").

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 P.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi.

Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wbrew jej zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Stan faktyczny sprawy jest bezsporny, został przedstawiony przy okazji prezentowania dotychczasowego przebiegu postępowania i stanowisk organów oraz strony. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. W rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie ma dokonana przez organ podatkowy ocena braku zaistnienia przesłanki warunkującej stwierdzeniem nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. ustalającej wysokość podatku do nieruchomości za rok 2009.

Istota sporu pomiędzy stronami sprowadzała się do odmiennej interpretacji art. 247 § 1 pkt 1, 2, 3 i 7 O.p. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 2 i 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co w konsekwencji – zdaniem strony skarżącej – skutkowało nieuwzględnieniem jej wniosku o stwierdzenie nieważności prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. ustalającej wysokość podatku do nieruchomości za rok 2009.

W tym miejscu – z uwagi na charakter sporu – omówienia wymagają przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, na które powołuje się strona, z art. 247 § 1 pkt 1, 2 i 3 oraz 7 O.p. w postaci wydana jej:

1) z naruszeniem przepisów o właściwości (247 § 1 pkt 1)

2) bez podstawy prawnej (247 § 1 pkt 2) czy też

3) z rażącym naruszeniem prawa (247 § 1 pkt 3) a także

4) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa (247 § 1 pkt.7).

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – w przypadku wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu przesłanki określonej w art. 247 § 1 pkt 3 i 7 – strona powinna wykazać, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, i że charakter tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, tak: NSA w wyroku z 7 czerwca 2001r. III SA 907/00.

W przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji istnieje bogate orzecznictwo sądowe, przede wszystkim dotyczące zakresu postępowania oraz przesłanki stwierdzenia nieważności, polegającej na rażącym naruszeniu prawa przy jej wydaniu. Jak chodzi o pierwsze w kolejności wymienione zagadnienie to analiza orzecznictwa sądowego prowadzi do wniosku, że dominuje w nim pogląd o samodzielności, odrębności a także nadzwyczajności postępowania administracyjnego w omówionym przedmiocie. Oznacza to, że organ prowadzący takie postępowanie nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, gdyż postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać (por. np. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2003r. sygn. akt III SA 1473/01 - publ. Biuletyn Skarbowy z 2004r., nr 3, poz. 26, Lex nr 109544). Przedmiotem zaś postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie czy zachodzą lub też nie zachodzą przesłanki takiego orzeczenia, wymienione enumeratywnie w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie może być inaczej, skoro wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji podatkowej stanowi odstępstwo od zasady stałości (legalności) tej decyzji, wyrażonej w art. 128 O.p. (por. J. Borkowski w: Ordynacja podatkowa, komentarz 2004, Unimex, Wrocław 2004 s.841-843;r. Kubacki Rażące naruszenie prawa – problemy interpretacyjne Mon. Pod. 1997, nr 11, s. 330-334 oraz H. Dzwonkowski, stwierdzenie nieważności podatkowej decyzji wymiarowej z powodu rażącego naruszenia prawa, Mon. Pod.2004, nr 9, s. 11-15).

Tymczasem strona skarżąca swój wniosek dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji oparła o przesłankę przewidzianą w art. 247 § 1 pkt 1, 2 i 3 oraz 7 O.p.

Przechodząc zatem do przesłanki określonej w art. 247 § 1 pkt 1 O.p. wskazać należy, iż zgodnie z art. 1c ustawy podatkowej organem właściwym dla ustalenia wysokości zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego jest wójt gminy, a organem nadrzędnym samorządowe kolegium odwoławcze. Nie ulega zatem wątpliwości, iż organem podatkowym pierwszej instancji w zakresie wszystkich podatków i opłat lokalnych jest wójt, burmistrz, prezydent miasta – w przedmiotowej sprawie jest to Prezydent Miasta B.. Okoliczność ta – wbrew temu co twierdzi strona skarżąca – nie jest sporna. Strona w każdym piśmie procesowym wskazuje na ten organ a także decyzję tego organu dołączyła do przedmiotowego wniosku.

Decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za rok 2009 na kwotę [...] zł – jak słusznie zauważył organ odwoławczy – zawiera wymagane prawem elementy. Art. 210 § 1 O.p. stanowi, że decyzja zawiera:

1) oznaczenie organu podatkowego;

2) datę jej wydania;

3) oznaczenie strony;

4) powołanie podstawy prawnej;

5) rozstrzygnięcie;

6) uzasadnienie faktyczne i prawne;

7) pouczenie o trybie odwoławczym - jeżeli od decyzji służy odwołanie;

W lewym górnym rogu uwidoczniono organ wydający decyzję – "Prezydent Miasta B.". Decyzja zawiera datę wydania – [...]r., przywołuje przedmiot rozstrzygnięcia i podstawę prawną, a także uzasadnienie i pouczenie o przysługującym stronie środku odwoławczym. Decyzja jest podpisana przez osobę upoważnioną do jej wydania.

Tym samym właściwy organ wydał decyzję, istniała podstawa do jej wydania, a z uzasadnienia wynika, że wysokość podatku ustalono w oparciu o powołane przepisy, złożone zeznanie oraz dane ewidencji gruntów i budynków. Ponadto osoba podpisująca decyzję była upoważniona do jej podpisu i wydania.

Konstatując wskazać należy, iż ocena przedmiotowego orzeczenia pod kątem jego poprawności formalnej i materialnej prowadzi do nieodpartego wniosku, że spełnia ono przewidziane prawem wymogi.

Odnosząc się z kolei do przesłanki stypizowanej w art. 247 § 1 pkt 3 O.p., wskazać należy, iż wyrażenie "rażące naruszenie" prawa jest pojęciem nieostrym, niedookreślonym, którego prawne znaczenie było przedmiotem sporu zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądowym. Spór ten został omówiony i podsumowany już w wyroku z dnia 28 listopada 1997r. sygn. akt III SA 1134/96 (publik. ONSA z 1998r. nr 3, poz. 101).

Analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwala na przyjęcie, że preferowane jest w nim podejście kasacyjne (formalne), a nie apelacyjne do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Polega ono na rozumieniu tego pojęcia jako oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią przepisu prawa, a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Innymi słowy, rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości (por. wyrok NSA Z 13 lipca 2001r. III SA 1110/00 niepubl.).

W tym miejscu należy przytoczyć twierdzenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 1 października 2009r., sygn. akt II FSK 667/08, które skład orzekający w pełni aprobuje i podziela, że "w myśl art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność aktu administracyjnego, gdy ma ono charakter rażący, tzn. gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawa, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub uchylono obowiązek.

Z uwagi na zarysowany spór i zarzut, iż zaskarżona decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa – w tym miejscu jawi się także konieczność wskazania, iż zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, użyte w ustawie określenie "budynek" oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają między innymi budynki lub ich części (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej). Podatnikami tego podatku są również osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej).

W przypadku budynku lub jego części, którego budowa została zakończona, okolicznością od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budynku lub jego części (art. 6 ust. 2 ustawy podatkowej). Tak długo, jak w sensie fizycznym istnieje budynek, np. nie uzyskano pozwolenia na rozbiórkę i nie zrealizowano tego pozwolenia, istnieje obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości (tak wyrok NSA z dnia 11 września 2007r. sygn. akt II FSK 959/06). Przy czym należy także zauważyć, iż rozstrzygnięcie – np. o rozbiórce nie ma mocy wstecznej, nie może zatem wywoływać skutków z przed jego wydania ani kreować obowiązków podatnika wynikających z ustawy.

Nadto w myśl art. 67 ust. 1 prawa budowlanego jeżeli nieużytkowany (...) obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy (...) właściwy organ wydaje decyzję nakazującą (...) rozbiórkę tego obiektu (...).

Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. wszystkie budynki i ich części. Warunkiem niezbędnym do uznania danego obiektu budowlanego za budynek, o którym mowa w przepisach prawa podatkowego, jest ustalenie okoliczności faktycznych wymienionych w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej. O ile dany obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach stanowi budynek bez względu na stan techniczny czy sposób wykorzystywania. Niemniej jednak, na co należy zwrócić uwagę – z uwagi na zarzuty zawarte w skardze – to przede wszystkim to, że budynek posiada dach do momentu jego usunięcia, demontażu, rozbiórki. Stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie (np. w wyniku czynu niedozwolonego lub prowadzenia prac remontowych) nie oznacza, że dany obiekt "nie posiada dachu", a przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony od góry, przestaje być budynkiem a nawet obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.

Obiekt budowlany, mieszczący się w definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej, pozostaje budynkiem w rozumieniu przepisów tej ustawy nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z jego przeznaczeniem. Brak okien, schodów wewnętrznych, dźwigu osobowego czy części dachu lub ogólna dewastacja budynku, pozbawienie znajdujących się w nim lokali mediów czy jego "porzucenie" lub niewykorzystywanie nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej. Budynek pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji.

Ustawa podatkowa spośród wszystkich budynków jakie obejmuje swoim działaniem wyróżnia budynki mieszkalne i budynki niemieszkalne. Budynki niemieszkalne dzieli z kolei na związane z działalnością gospodarczą lub zajęte na prowadzenie takiej działalności w określonym zakresie oraz pozostałe, a więc takie, które nie są budynkami mieszkalnymi ani budynkami wykorzystywanymi lub zajętymi na prowadzenie wymienionej w ustawie działalności. W kategorii "budynków lub ich części pozostałych" ustawa podatkowa wymienia budynki zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego. Ustawa podatkowa nie definiuje pojęcia budynku mieszkalnego ani pojęcia budynku innego niż mieszkalny czy też budynku "pozostałego".

Oznacza to, że każdy budynek w rozumieniu ustawy, który nie został wymieniony w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a – d ustawy podatkowej, kwalifikuje się do kategorii budynków "pozostałych" wymienionej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e tej ustawy. W kategorii budynków lub ich części "pozostałych" mieszczą się między innymi budynki niemieszkalne, niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą i niezajęte na prowadzenie takiej działalności, w tym w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym oraz udzielenia świadczeń zdrowotnych. Stanowisko tożsame z powyższym wyraził także WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 10 listopada 2010r., sygn. akt I SA/Gl 758/10.

Jak wynika z akt sprawy organy podatkowe w postępowaniu ustalającym wysokość podatku od nieruchomości dysponowały dokumentami, z których wyprowadziły wniosek, iż przedmiotowy budynek istnieje faktycznie, jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty oraz dach, choć częściowo uszkodzony (usunięty). Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w tymże postępowaniu organy podatkowe prawidłowo uznały, że przedmiotowy budynek nie utracił cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej, właściwie interpretując znajdujące zastosowanie w sprawie normy prawa podatkowego materialnego.

Mając na uwadze powyższe wywody uznać należało, że zaskarżona decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego i została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami procesowymi. Wyrażone w decyzji stanowisko organu odwoławczego zostało właściwie i dogłębnie uzasadnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie rozstrzygnęło decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) o utrzymaniu w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. (Nr [...]) odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. ustalającej V.P. wysokość podatku od nieruchomości za rok 2009.

Reasumując powtórzenia i podkreślenia wymaga, iż rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia w trybie art. 247 O.p. organ administracji bada wyłącznie zaistnienie enumeratywnie wymienionych w nim przesłanek czy też ich brak.

Zdaniem Sądu, organy podatkowe nie naruszyły zasad określonych ustawą Ordynacja podatkowa. Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów. Uwagę natomiast Sądu zwróciła dokonana przez organy podatkowe wyjątkowo dogłębna i dokładna analiza stanu faktycznego i prawnego oraz jego ocena oraz wyjaśnienie – z powołaniem się na konkretne przepisy ustawy Ordynacja podatkowa – prawnych konsekwencji ustalonego stanu faktycznego. Organ pierwszej instancji szczegółowo opisał każdy zakwestionowany przepis, każdą normę (z odwołaniem się do literatury i orzecznictwa przedmiotu).

Sąd stwierdził także, iż w niniejszej sprawie organy podatkowe podjęły niezbędne i wszelkie – prawem dopuszczone w tego rodzaju postępowaniach – działania w celu odtworzenia chronologii zdarzeń i dogłębnego wyjaśnienia stanu prawnego. Organy poczynione ustalenia poddały wszechstronnej ocenie, nie pomijając przy tym żadnego z jego elementów. Kierując się nadto zasadami logiki i doświadczenia życiowego, ustaliły istnienie okoliczności faktycznych, mających wpływ na wynik sprawy. To, że organy podatkowe doszły do odmiennych wniosków niż te, przedstawiane przez podatników, nie świadczy o naruszeniu reguł postępowania podatkowego. Podniesiona przez organy I i II instancji argumentacja świadczy – w ocenie Sądu – o rzetelnym zrealizowaniu przez organy podatkowe, obowiązków określonych w Ordynacji podatkowej. Organy wywiedzione wnioski o braku przesłanek do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji oparły na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału z akt postępowań poddanych kontroli. W uzasadnieniu decyzji organy podatkowe klarownie i przejrzyście przedstawiły argumentację na poparcie stawianych tez, wniosków oraz przyjętej podstawy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2010r., sygn. akt II FSK 1852/08, opubl.w bazie LEX pod nr 596029).

Uznając ostatecznie, że zaskarżona decyzja w przedstawionych warunkach faktycznych i prawnych nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie, skargę, jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.