Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 424/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 63 § 3; art. 64 § 2; art. 7; art. 77 § 1; art. 107 § 3; art. 104 § 2; art. 85; art. 89; art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: 51 ust. 1; art. 73
journal: Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2008r. przy udziale sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej kwotę [...]-,zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ B. Drzazga /-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 10.11.2005r. "L." spółka z o.o. z siedzibą w K. wystąpiła do Burmistrza M. o uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia – Zakładu konfekcjonowania, magazynowania i ekspedycji mięs planowanego do realizacji w miejscowości K., Gm. M., załączając raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W dniu [...] Burmistrz M. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację powyższego przedsięwzięcia.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. postanowieniem z [...] odmówił uzgodnienia, uznając raport za niekompletny.

Postanowieniem z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R., po rozpoznaniu kolejnego wniosku Burmistrza M., ponownie odmówił uzgodnienia, podnosząc, że załączony uzupełniony raport o oddziaływaniu na środowisko nie zawiera wszystkich danych niezbędnych do oceny oddziaływania inwestycji na środowisko.

Wnioskiem z [...] Burmistrz M. zwrócił się ponownie do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań, załączając uzupełniony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Postanowieniem z [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. dokonał uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na budowie nowego zakładu konfekcjonowania, magazynowania i ekspedycji mięs w K. przy ul. r. na działkach nr [...], jednocześnie wniósł o nakazanie inwestorowi wykonania analizy porealizacyjnej, określając zakres oraz termin jej przedstawienia.

Zażalenie na powyższe postanowienia wnieśli M. P., T. i J. H. oraz J. i Z. S., a także spółka "L.".

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] po rozpatrzeniu zażalenia "L." spółka z o.o. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu stwierdził m.in., że M. P., J. i Z. S. oraz T. i J. H. są właścicielami działek sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji, co przesądza o tym, że mają interes prawny w toczącym się postępowaniu. Interes ten wynika z art. 144 kodeksu cywilnego.

Następnie postanowieniem z [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu zażalenia M. P., J. i Z. S. oraz T. i J. H. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając postanowienie wskazał, że przedstawiona w raporcie ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (z uzupełnieniem) wykazuje, że w miejscach dostępnych dla ludności poziomy hałasu nie będą przekraczać wartości dopuszczalnych określonych rozporządzeniu Ministra Środowiska z 29.07.2004r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu (Dz.U. Nr 178, poz. 1841). Z racji zobowiązania inwestora do niezwłocznego przeprowadzenia po zakończeniu budowy analizy porealizacyjnej możliwe będzie sprawdzenie dotrzymania warunków faktycznych z przedstawionego raportu. Po przeanalizowaniu opracowania uzupełniającego wraz z raportem oceny oddziaływania na środowisko organ II instancji stwierdził, że raport został sporządzony w sposób pozwalający na uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań oraz zawiera elementy wymagane przepisem art. 51 ust. 1 Prawa ochrony środowiska.

W wyniku złożonego przez M. P., J. H. i Z. S. wniosku o stwierdzenie nieważności postanowień Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Sanitarnego z [...] i z [...] Główny Inspektor Sanitarny postanowieniami z [...] (znak: [...] oraz [...]) stwierdził nieważność obu wymienionych postanowień, wskazując, że Wojewódzki Inspektor Sanitarny winien był zażalenia spółki "L." oraz M. P., T. i J. H. oraz J. i Z. S. rozpatrzyć jednocześnie i wydać jedno postanowienie.

W tej sytuacji Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z [...] rozpoznając ponownie zażalenia spółki "L." oraz M. P., T. i J. H. oraz J. i Z. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że raport oceny oddziaływania inwestycji na środowisko wraz z jego uzupełnieniem został sporządzony w sposób pozwalający na uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań oraz zawiera elementy wymagane przepisem art. 51 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006r. Nr 129, poz. 902 ze zm.). Odnosząc się do zarzutu spółki "L." jakoby pozostałe osoby wnoszące zażalenie nie były stronami postępowania organ II instancji wskazał, że z uwagi na fakt, że osoby te są właścicielami działek sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji mają interes prawny w toczącym się postępowaniu. Interes ten wynika bowiem z art. 144 kodeksu cywilnego.

Skargę na powyższe postanowienie wniosła M. P., żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z [...], wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego. Skarżąca zarzuciła organowi II instancji naruszenie:

1. art. 15 kpa poprzez przeprowadzenie i zakończenie postępowania w II instancji w sytuacji, gdy postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie nieważności nie jest ostateczne i w dniu 5.06.2007r. został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy,

2. art. 138 § 1 pkt 1 kpa polegające na rażącym naruszeniu prawa w trakcie prowadzonego postępowania, gdyż organ administracji wydał postanowienie uchylające zaskarżone postanowienie,

3. art. 7 i 77 kpa poprzez wydanie postanowienia bez uwzględnienia wywodów i wniosków zawartych w złożonych przez strony zażaleniach,

4. art. 140 w zw. z art. 7, 77 i 107 § 3 kpa polegające na nieprawidłowym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego oraz nieprzeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sytuacji, gdy istniały istotne braki w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu I-instancyjnym,

5. art. 10 kpa poprzez wydanie postanowienia bez rozważenia zarzutów i argumentów zgłaszanych przez skarżących w zażaleniu,

6. art. 8 i 11 kpa poprzez nieustosunkowanie się do twierdzeń uważanych za stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy,

7. art. 8, 12, 16 oraz art. 64 § 2 w zw. z art. 16 § 1 kpa poprzez wydanie kolejnego, w tym przypadku czwartego, postanowienia załatwiającego sprawę co do istoty,

8. art. 85 i 89 kpa poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy i dowodu z oględzin,

9. art. 7 i 77 § 1 i 107 § 3 kpa polegające na braku podejmowania wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, wskazania, które okoliczności organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz na wadliwym uzasadnieniu postanowienia,

10. art. 73 ustawy - Prawo ochrony środowiska (dalej: poś) poprzez pominięcie faktu, że w obrębie zwartej zabudowy wsi zabroniona jest budowa zakładów stwarzających zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi,

11. art. 52 ust. 1 pkt 13 poś poprzez uznanie, że środowiskowy raport jest prawidłowy w sytuacji, gdy brak jest w raporcie i uzupełnieniach części raportu wynikającej bezpośrednio z powołanego przepisu, tj. wariantów planowanego przedsięwzięcia, a także części dotyczącej wskazania trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy jakie napotkano opracowując raport.

W szczególności skarżąca podniosła, że naruszenie zaskarżonym postanowieniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa polegało na tym, że organ II instancji nie utrzymał w mocy postanowienia organu I instancji, lecz je zmienił. Powiatowy Inspektor w swym postanowieniu z [...] za strony postępowania uznał M. P., J. H. i Z. S., zaś organ II instancji uznał, że stronami są również T. H. i J. S. Wprawdzie zażalenie wniosły wszystkie z wymienionych osób, to z pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu wynika, że reprezentował on jedynie M. P., J. H. i Z. S.

Wskazując na naruszenie art. 140 w zw. z art. 7, 77 i 107 § 3 kpa oraz art. 10, 8 i 11 kpa skarżąca podniosła, że zarówno w postępowaniu przed organem I i II instancji pominięto następujące wnioski dowodowe stron:

- dowód z urzędowej dokumentacji dotyczącą powodzi z 1997r. i lat wcześniejszych, w oparciu o którą możnaby stwierdzić, czy planowana inwestycja znajduje się na terenach powodziowych, czy była wcześniej zalewana i czy takie niebezpieczeństwo grozi w przyszłości i jakie ewentualnie będzie miało wpływ na środowisko,

- dowodu z opinii biegłego dotyczącej oceny możliwości użytkowania i wykorzystywania drogi dojazdowej do zakładu przez ciężkie samochody,

- dowodu z opinii biegłego dotyczącej oceny poziomu zwiększenia spalin i ich wpływu na środowisko i powietrze,

- analizy prac gruntowych związanych z działaniami inwestora w kontekście możliwych podstopień i zalań budynków i nieruchomości sąsiednich,

- analizy przyczyn i skutków dla środowiska naturalnego dotychczasowych zanieczyszczeń ściekowych rzeki D. przez inwestora i niebezpieczeństw z tym związanych w przypadku znacznego zwiększenia produkcji i bliskości zakładu w stosunku do zanieczyszczanej przez niego rzeki,

- analizy stężeń uciążliwych zapachów związanych z wielką ilością odpadów poprodukcyjnych i ich wpływu i niebezpieczeństwa dla otoczenia i środowiska,

- analizy przenoszenia, przemieszczania czy przewożenia elementów produkcyjnych między dotychczasowym zakładem a nową inwestycją pod kątem, czy będzie to dokonywane w odpowiednich samochodach, czy za pomocą innych środków komunikacji, skoro oba zakłady będzie przedzielać tylko wąska droga oraz jaki wpływ będzie to miało na środowisko, a także jakie utrudnienia będzie to powodowało w życiu mieszkańców,

- przeprowadzenia rozprawy administracyjnej,

- przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron celem dokładnego przedstawienia wpływu inwestycji na posiadane przez nich nieruchomości i jej szkodliwości na otoczenie i środowisko.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzono, że oparto się wyłącznie na przedstawionym przez inwestora dokumentach tj. załączonym raporcie.

Nadto skarżąca wskazała, że jeżeli dokumenty niezbędne do wydania postanowienia w trybie art. 106 kpa były niekompletne lub budziły wątpliwości organ winien był skorzystać z art. 50 oraz art. 64 § 2 kpa i wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braków w terminie 7 dni. Zwłaszcza w przypadku braków treści raportu organ powinien zwrócić się o jego uzupełnienie bezpośrednio do wnioskodawcy, bez pośrednictwa organu prowadzącego postępowanie. W sytuacji niezłożenia przez wnioskodawcę dodatkowych wyjaśnień niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia organ może odmówić uzgodnienia. Tymczasem organ I instancji pomimo wydanie uprzednio dwóch ostatecznych postanowień odmawiających uzgodnienia wydał, po uzupełnieniu raportu, trzecie postanowienie uzgadniające warunki dla inwestycji.

Uzasadniając naruszenie art. 73 poś skarżąca stwierdziła, że przepis ów zabrania budowy w obrębie zwartej zabudowy zakładów stwarzających zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Planowana inwestycja ma zaś zostać zlokalizowana w środku wsi, w zwartej zabudowie wśród działek, na których stoją domy mieszkalne. Będzie ona niekorzystnie wpływać na lokalną społeczność poprzez uciążliwości komunikacyjne, higieniczne, zanieczyszczenia i szkodliwe emisje, nieprzyjemny zapach.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 kpa jest nieuzasadniony, bowiem zaskarżone postanowienie jest ostateczne w toku instancji, a o jego ostateczności nie przesądza postępowanie prowadzone przez Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie stwierdzenia nieważności innego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Organ II instancji podważył również zarzut naruszenia art. 7 i 77 kpa, twierdząc, ze rozważył cały materiał dowodowy w sprawie, wydając postanowienie rozstrzygające zażalenia wniesione przez wszystkie strony postępowania. Nadto za nieuzasadniony uznał pogląd skarżącej dotyczący rozstrzygnięcia sprawy już wcześniej rozstrzygniętej ostatecznym postanowieniem. Wskazał, że postanowienie organu I instancji zostało wydane w oparciu o uzupełniony raport oceny oddziaływania na środowisko, a więc w oparciu o nowy stan faktyczny. Stanowisko to znalazło potwierdzenie w postanowieniu Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] znak [...].

Postanowieniem z 2.11.2007r. Sąd oddalił wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia z uwagi na jego niewykonalność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę sąd rozstrzyga w jej granicach, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Jeżeli zatem sąd stwierdzi, iż podziela skargę wskazuje, że zasadne było samo jej wniesienie, co nie oznacza, że wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej: PWIS) z dnia [...], którym to po rozpatrzeniu zażalenia M. P., T. i J. H. oraz J. i Z. S. utrzymano w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z [...] w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie nowego zakładu konfekcjonowania, magazynowania i ekspedycji mięs w K. przy ul. R. na działkach nr [...] oraz wniesienia o nakazanie inwestorowi wykonania analizy porealizacyjnej z określeniem zakresu i terminu jej przedstawienia.

Zaskarżone postanowienie wydano w wyniku stwierdzenia przez Głównego Inspektora Sanitarnego postanowieniami z dnia [...] nieważności postanowień PWIS z [...] oraz z [...], którymi to w tej samej sprawie rozpatrzono odrębnie zażalenie M. P., Państwa H. i Państwa S. (postanowienie z [...]) oraz zażalenie "L." sp. z o.o. (postanowienie z [...]). Główny Inspektor w swych rozstrzygnięciach uznał, że o ile dopuszczalne jest wydanie decyzji częściowej (art. 104 § 2 kpa), to nie można w części rozstrzygać postanowieniem. Przepis art. 104 § 2 kpa nie znajduje bowiem zastosowania do postanowień. Dlatego PWIS powinien rozpatrzyć oba zażalenia jednocześnie i wydać jedno postanowienie w drugiej instancji.

Stwierdzić należy, że PWIS zaskarżonym postanowieniem ponownie rozstrzygnął sprawę w części. Jak wynika z jego sentencji, rozpatrzył bowiem zażalenie M. P., T. i J. H. oraz J. i Z. S., pomijając zażalenie "L." spółki z o.o. z 2.05.2006r. Tym samym powtórzył naruszenie przepisów prawa stwierdzone w postanowieniach Głównego Inspektora Sanitarnego z [...].

Nadto organ rozpoznał zażalenie z dnia 28.04.2006r. M. P., Z. i J. S. oraz J. i T. H. Tymczasem zażalenie podpisał jedynie Z. S., M. P. i J. H. Skoro T. H. i J. S. zostały wskazane w nagłówku zażalenia, organ II instancji winien był - zgodnie z art. 64 § 2 kpa - wezwać je do podpisania zażalenia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia zażalenia bez rozpoznania (art. 64 § 2 kpa). Każde bowiem podanie (w tym zażalenie) powinno, stosownie do przepisu art. 63 § 3 kpa, zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz podpis wnoszącego podanie. Złożenie podpisu pozwala domniemywać, że podanie pochodzi od osoby, która podpisała podanie (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005, s. 436). Brak podpisu osoby wnoszącej zażalenie, jeśli nie zostanie usunięty poprzez wezwanie do usunięcia braków, uniemożliwia wywołanie skutków prawnych wniesionego podania, tj. w przypadku zażalenia powoduje niemożność jego rozpoznania przez organ administracji (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 370; wyrok WSA w Warszawie z 1.03.2005r., sygn. akt V SA/Wa 1770/04, Lex nr 175366, wyrok WSA w Warszawie z 21.07.2005r., sygn. akt II SA/Wa 455/05, Lex nr 227667). Tymczasem organ II instancji wydał zaskarżone postanowienie nie wzywając uprzednio T. H. i J. S. do usunięcia wspomnianych braków formalnych. Rozpoznał więc zażalenie zawierające braki uniemożliwiające wywołanie skutków prawnych.

W ocenie Sądu za zasadny należało uznać zarzut skarżącej naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa.

Przypomnieć należy, że organ administracji publicznej rozpoznając sprawę zobowiązany jest podjąć wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 kpa), a w szczególności winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa). oraz uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 kpa). Dopiero bowiem na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. W następstwie prawidłowo prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ zobowiązany jest w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 w zw. z art. 144 kpa).

Wydając postanowienie z [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny naruszył powyższe przepisy postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ ograniczył się do wskazania, iż oparł się na przedstawionych przez inwestora dokumentach tj. raporcie oceny oddziaływania na środowisko. Nadto stwierdził, raport został sporządzony w sposób pozwalający na uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań oraz zawiera elementy wymagane przepisem art. 51 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Nie zaprezentował jednak żadnej argumentacji na poparcie swojego stanowiska. Ponadto odniósł się do kwestii istnienia interesu prawnego właścicieli sąsiednich działek do udziału w niniejszej sprawie.

Organ całkowicie pominął zarzuty podniesione w zażaleniu i nie ustosunkował się do wniosków dowodowych złożonych przez wnoszących zażalenie.

W szczególności nie ustosunkował się do twierdzenia, iż w raporcie nie uwzględniono faktu, że projektowany zakład ma zostać zlokalizowany naprzeciw należącego do tego samego inwestora zakładu (oddzielonego drogą) - ubojni drobiu, która to ubojnia służyć ma jako dostawca surowca dla planowanego zakładu. Jak podnieśli wnoszący zażalenie istniejąca ubojnia wyposażona jest w nowoczesną linię ubojową o wydajności 5-6 tysięcy sztuk kurczaków na godzinę i stanowić będzie z planowanym zakładem funkcjonalnie powiązaną całość. Zakład ten będzie wyposażony w urządzenia podobne do już istniejących w ubojni, a mianowicie sprężarki, skraplacze, wyrzutnie powietrza, transformator, stację uzdatniania wody, oczyszczalnię ścieków i kotły do produkcji ciepła. Dlatego istniejące i planowane potencjalne oddziaływania winno się rozpatrzyć jako oddziaływania skumulowane.

Nadto organ orzekający nie rozpatrzył zarzutu, zgodnie z którym okresowe zalewanie terenu w pobliżu planowanego zakładu, powstałe z uwagi na bliskość rzeki D., będzie miało negatywny wpływ na statykę i bezpieczeństwo budowli, a zważywszy na gromadzenie na tym terenie różnego rodzaju odpadów, będzie stanowiło niebezpieczeństwo epidemiologiczne dla ludzi. W zażaleniu zwrócono uwagę, iż raport nie zawiera opinii Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych nt. występujących w tym rejonie stosunków wodnych, ani opinii hydrologiczno-hydrogeologicznej w zakresie wzajemnego oddziaływania wód.

Organ II instancji pominął też zarzut dotyczący nieuwzględnienia w raporcie oddziaływania akustycznego inwestycji związanego ze zwiększeniem natężenia ruchu samochodów. W zażaleniu podniesiono bowiem, że budowa nowego zakładu spowoduje zwiększenie zatrudnienie, przez co wzrośnie liczba osób dojeżdżających samochodami do pracy. Dodatkowy ruch samochodowy wiązać się będzie również z dowozem do zakładu komponentów do produkcji, wywozem odpadów i odzieży roboczej do pralni. W zakresie hałasu technologicznego w raporcie nie uwzględniono zaś pracy dmuchaw oczyszczalni ścieków oraz agregatów pompowych stacji uzdatniania wody i oczyszczalni ścieków. Z kolei w uzupełnieniu do raportu nie oszacowano emisji gazów i pyłów do powietrza związanych z transportem zabezpieczającym pracę zakładu.

Stwierdzić również należy, że w zaskarżonym postanowieniu nie ustosunkowano się do zarzutu podniesionego w zażaleniu nazbyt lakonicznego przedstawienia w raporcie analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z przedmiotową inwestycją. Wnoszący zażalenie wskazali, że mieszkańcy wsi K. wielokrotnie, przed wszczęciem postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, wnosili skargi i petycje dotyczące budowy zakładu. Uwagi te mogły zatem zostać szczegółowo rozważone już w trakcie postępowania przy sporządzaniu raportu. Niepokój mieszkańców budziła postępująca rozbudowa ubojni, co zmieniło wieś K. i z enklawy czystości stosownej do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej w obszar zagrożenia hałasem, zapachami i nadmiernym ruchem samochodowym odbywający się na drodze gminnej nieposiadającej wydzielonego pasa drogowego i chodników dla pieszych.

W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 85 i 89 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin i rozprawy administracyjnej.

Po pierwsze wskazać należy, że przeprowadzenie oględzin zależy od uznania organu ("przeprowadza się je w razie potrzeby" - art. 85 § 1 kpa). Organowi orzekającemu pozostawiona jest więc swoboda oceny potrzeby przeprowadzenia oględzin. Swoboda ta ograniczona jest tylko zasadą prawdy obiektywnej (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 433). Jeżeli zatem stan faktyczny sprawy został w całości ustalony (zwłaszcza poprzez przeprowadzenie raportu), to organ nie miał obowiązku dokonywania oględzin, tym bardziej, że jego rozstrzygnięcie miało jedynie charakter incydentalny w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Bezzasadne było również przeprowadzanie rozprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 89 § 1 kpa rozprawę przeprowadza się w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo wymaga tego przepis prawa (art. 89 § 1 kpa). W warunkach niniejszej sprawy trudno uznać, by przeprowadzenie rozprawy doprowadziłoby do przyspieszenia bądź uproszczenia postępowania. Organ II instancji rozpoznawał zażalenie po upływie przeszło roku od wydania postanowienia przez organ I instancji, a więc uzasadnione było jak najszybsze wydanie rozstrzygnięcia, bez prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego (w tym rozprawy).

Sąd nie podzielił również poglądu skarżącej co do naruszenia zasady dwuinstancyjności poprzez wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia przed rozpoznaniem przez Głównego Inspektora Sanitarnego, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności postanowienia PWIS z [...], wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora z [...].

Zgodnie z tą zasadą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Z zasady dwuinstancyjności wynika zatem prawo do odwołania strony od każdej decyzji nieostatecznej (B.Adamiak [w:] B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 100-101). Tymczasem decyzje lub postanowienia wydane w I instancji przez Głównego Inspektora Sanitarnego będącego kierownikiem urzędu centralnego administracji rządowej (art. 7 ust. 2 ustawy z 14.03.1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej [Dz.U. z 2006r. Nr 122, poz. 851 ze zm.] w zw. z art. 5 § 2 pkt 4 kpa) są ostateczne. Zgodnie bowiem z art. 127 § 3 kpa nie przysługuje od nich odwołanie, lecz wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, który traktuje się jako swoisty zwyczajny środek zaskarżenia, mimo że służy od decyzji ostatecznej (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005, s. 750-751). Z powyższego wynika, że Wojewódzki Inspektor Sanitarny po wydaniu przez Głównego Inspektora Sanitarnego postanowień z [...] stwierdzających nieważność postanowień Wojewódzkiego Inspektora z [...] oraz z [...] mógł rozstrzygnąć sprawę, nie czekając na ewentualne rozpoznanie wniosku o ponowne rozpoznanie postanowień Głównego Inspektora z [...].

Zdaniem Sądu skarżąca niesłusznie zarzuciła organowi II instancji naruszenie art. 73 ustawy - Prawo ochrony środowiska poprzez pominięcie faktu, że w obrębie zwartej zabudowy wsi zabroniona jest budowa zakładów stwarzających zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi (art. 73 ust. 3 ustawy). Zważyć bowiem należy, że przepis art. 73 powołanej ustawy znajduje zastosowanie w postępowaniu mającym na celu uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (Dział VII Tytułu I ustawy), nie zaś w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, a w szczególności incydentalnym postępowaniu w zakresie uzgodnień sanitarnych (Dział VI Tytułu I ustawy).

W ocenie Sądu za bezzasadny należało również uznać zarzut dotyczący rozstrzygnięcia sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym ostatecznym postanowieniem (art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126 kpa). Skarżąca podniosła, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. postanowieniami z [...] i [...] odmówił uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie nowego zakładu konfekcjonowania, magazynowania i ekspedycji mięs w K. przy ul. R. na działkach nr [...]. Postanowienia te nie zostały zaskarżone i stały się ostateczne. Dlatego niedopuszczalne było ponowne wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie uzgodnienia, skoro wystąpił o nie ten sam podmiot w zakresie już rozstrzygniętym.

Wskazać należy, że zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 kpa następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami (postanowieniami), z których pierwsza jest ostateczna. Istnienie tożsamości sprawy zachodzi zaś w przypadku występowania tych samych podmiotów w sprawie, tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy oraz tego samego przedmiotu, rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji (postanowienia) stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów (por. wyrok NSA z 29.04.1998r., sygn. akt IV SA 1061/96, Lex nr 45166). Wprawdzie w niniejszej sprawie istnieje tożsamość podmiotów (ten sam inwestor i organ występujący o uzgodnienie), nie zmienił się również stan prawny sprawy, to jednak po wydaniu wskazanych przez skarżącą postanowień zmieniły się okoliczności sprawy - uzupełniono bowiem raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zważywszy, iż postanowieniami z [...] i [...] odmówiono uzgodnienia inwestycji ze względu na braki w raporcie, fakt jego uzupełnienia świadczy o zmianie stanu faktycznego pozwalającej na nowo uzgodnić warunki sanitarne dla przedmiotowej inwestycji.

Mając na względzie wykazane naruszenia przepisów prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie I sentencji. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji winien, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., zastosować się do wskazanych w wyroku wytycznych Sądu. Nadto winien również ustalić, jaki jest zakres raportu określony w oparciu o przepis art. 49 ust. 4 Prawa ochrony środowiska i w tym kontekście dokonać oceny zarzutu skarżącej naruszenia art. 52 tejże ustawy poprzez nieprzedstawienia w raporcie wariantów planowanego przedsięwzięcia oraz trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy jakie napotkano opracowując raport.

/-/ B.Drzazga /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska

MK