Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1912/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 18 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński Sędziowie Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędzia del. WSA Jerzy Siegień ( spr. ) Protokolant Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 536/09 w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1.oddala skargę kasacyjną 2.zasądza od B. J. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2009 r. sprawy o sygn. akt II SA/Wa 536/09 oddalił skargę B. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr PA IIb-930/171/09 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.

Przedmiotowy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy.

Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, z późn. zm.) cofnął B. J. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Olecku V Wydział Grodzki z dnia [...] grudnia 2004 r. sygn. akt [...] uznano skarżącego winnym popełnienia czynu z art. 263 § 4 Kodeksu karnego, czyli nieumyślnej utraty broni i skazano na karę grzywny. Ponadto wyrokiem Sądu Rejonowego w Suwałkach II Wydział Karny z dnia [...] kwietnia 1995 r. sygn. akt [...] uznano B. J. winnym przywłaszczenia przyczepy (podlegającej licytacji) na szkodę Spółdzielni Kółek Rolniczych w Krasnopolu (art. 199 § 2 Kodeksu karnego z 1969 r.) i skazano na karę grzywny. Skarżący został również skazany na karę pozbawienia wolności oraz karę grzywny za uporczywe uchylanie się od łożenia na utrzymanie swoich dzieci (wyrok Sądu Rejonowego w Suwałkach II Wydział Karny z dnia [...] stycznia 2001 r. sygn. akt [...]). Wyroki te nie uległy zatarciu.

Ponadto organ Policji ustalił, że B. J. był ukarany karą grzywny za naruszenie zasad bezpieczeństwa i porządku w ruchu drogowym (wyrok Sądu Rejonowego w Suwałkach VII Wydział Grodzki z dnia 24 sierpnia 2005 r.) oraz sześciokrotnie mandatami w latach 2003 - 2007 za wykroczenia w ruchu drogowym.

Organ I instancji podniósł, że posiadanie broni jest wyjątkowym uprawnieniem, które nakłada na jej posiadaczy szczególne obowiązki, dotyczące przede wszystkim przestrzegania przepisów prawa. Broń nie jest rzeczą zwykłą, a dysponowania nią ma ścisły związek ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zatem dla ochrony tych dóbr pozwolenia na broń nie może posiadać osoba, która świadomie łamie obowiązujący porządek prawny, budząc tym samym obawę użycia broni w celu sprzecznym z prawem. Stąd też ustawodawca nadał normie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji charakter obligatoryjny, wskazujący jednoznacznie organom Policji sposób rozstrzygnięcia sprawy.

Organ I instancji podkreślił, że powołany wyżej przepis nie zawiera zamkniętego katalogu okoliczności uzasadniających powstanie obawy niezgodnego z prawem posiadania i używania broni. Ustawodawca wyróżnił w nim bowiem te czyny zabronione, które uznał za szczególnie niebezpieczne ze względu na duży stopień społecznej szkodliwości oraz ze względu na charakter chronionych przez przepisy kodeksu karnego dóbr, czyli zdrowia, życia czy też mienia. Prawo do posiadania broni nie jest prawem powszechnym i podlega reglamentacji administracyjnej. Od osób, którym przyznano takie prawo, należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa z uwagi na związek prawa do broni ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku stwierdził, że skarżący, który dopuścił się kilku przestępstw, w tym zamieszczonego w dziale XXXII Kodeksu karnego, czyli przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu, nie daje gwarancji przestrzegania przepisów prawa w przyszłości. Z uwagi zaś na obawę użycia przez B. J. broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji), organ Policji zobligowany był do cofnięcia prawa do broni. W tego typu sprawach ustawodawca przyjął bowiem, że ważniejszy od słusznego interesu obywatela jest interes społeczny, stąd też ani pozytywna opinia z miejsca zamieszkania, ani opinia macierzystego koła łowieckiego, ani też fakt zgodnego z przepisami przechowywania broni, nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Decyzją dnia [...] lutego 2009 r. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania B. J., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji powtórzył argumentację zawartą w decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku. Wskazał ponadto, że o istniejącej w przypadku skarżącego obawie użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego świadczy popełnienie przez skarżącego na przestrzeni wielu lat kilku przestępstw różnego rodzaju (w tym przeciwko porządkowi publicznemu oraz przeciwko rodzinie i opiece), kierowanie samochodem bez wymaganych uprawnień, a także popełnienie innych wykroczeń w ruchu drogowym. Organ II instancji wziął również pod uwagę fakt poszukiwania B. J. przez Policję oraz wielokrotnego notowania z różnych powodów. Wobec powyższego, dla Komendanta Głównego Policji sama deklaracja skarżącego, że w przyszłości nie popełni przestępstwa jest niewystarczająca. Pozytywna opinia z miejsca zamieszkania oraz koła łowieckiego, a także prawidłowe przechowywanie broni, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ obligatoryjny charakter przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wyraźnie wskazuje, że interes społeczny jest przedkładany nad interesem obywatela przez ustawodawcę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę od powyższej decyzji stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu I instancji spór w niniejszej sprawie sprowadza się do interpretacji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w myśl którego pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Katalog przestępstw wymienionych w tym przepisie nie jest zamknięty.

Sąd podkreślił, że prawo do broni nie jest prawem powszechnym, lecz stanowi szczególne uprawnienie przysługujące osobom, które spełnią określone ustawą warunki. Jednocześnie prawo to jest ściśle związane z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego, zatem osoba uzyskująca pozwolenie na broń musi pozostawać poza wszelkim podejrzeniem co do prawdopodobieństwa popełnienia przez nią czynu mogącego naruszyć bezpieczeństwo i porządek publiczny. Stąd też ustawodawca zakazał wydawania pozwoleń na broń osobom skazanym prawomocnymi wyrokami oraz tym, wobec których toczy się postępowania karne o popełnienie przestępstw określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a także nakazał cofnięcie takim osobom już otrzymanych pozwoleń, z uwagi na obawę użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ustawodawca przyjął bowiem, że w sytuacji konfliktu interesów: indywidualnego strony oraz społecznego, pierwszeństwo, a zatem i mocniejszą ochronę, należy przyznać interesowi społecznemu.

W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że dotychczasowa postawa skarżącego nie daje gwarancji, iż nie naruszy on przepisów związanych z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym i uzasadnia wystąpienie obawy co do prawdopodobieństwa użycia przez B. J. broni myśliwskiej niezgodnie z jej przeznaczeniem. Samo zapewnienie skarżącego o braku zamiaru łamania prawa w przyszłości, w kontekście jego przeszłości, nie daje żadnej rękojmi, ani pewności w zakresie zgodnego z prawem wykorzystania broni.

Pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym, a istnienie takiej "uzasadnionej obawy" zawsze opiera się tylko na prognozie, którą przeprowadza się w oparciu o te fakty, które wydarzyły się do daty czynienia prognozy. W każdym przypadku prognoza jest pewnym wybieganiem w przyszłość i z istoty rzeczy nie zawiera w sobie elementu pewności. Ustawodawca uznał jednak, że z uwagi na zagrożenia, jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać pod uwagę właśnie prognozy. Jest to pewien rodzaj ostrożności ze strony ustawodawcy, która to ostrożność, gdy chodzi o interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest z oczywistych względów głęboko uzasadniona.

Komendant Główny Policji dokonał wyczerpujących ustaleń i prawidłowo ocenił, że w przypadku skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, iż może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Popełnione przez skarżącego czyny świadczą bowiem o jego postawie wobec porządku publicznego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył B. J. zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania w stopniu istotnym dla jego wyniku:

- art. 75 k.p.a., przez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przez oddalenie wniosków o przeprowadzenie dowodów z zeznań W. S., I. L. i J. B., na okoliczność, że osoba skarżącego daje gwarancję na przyszłość, iż nigdy nie użyłby i nie użyje broni palnej myśliwskiej w sposób niezgodny z prawem oraz w sposób mogący zagrozić, bezpośrednio bądź pośrednio, życiu bądź zdrowiu człowieka,

- przepisu art. 77 § 1 k.p.a., poprzez bezpodstawne nieuzupełnienie postępowania dowodowego i pominięcie wniosku dowodowego w zakresie przeprowadzenia dowodu z pozytywnej opinii z miejsca zamieszkania, wystawionej przez Komendę Miejską Policji w Suwałkach w przypadku gdy okoliczności sporne, m. in. co do gwarancji należytego zachowania skarżącego na przyszłość, nie zostały wcześniej wyjaśnione,

- przepisu art. 77 § 1 k.p.a., poprzez bezpodstawne nieuzupełnienie postępowania dowodowego i pominięcie wniosku dowodowego w zakresie przeprowadzenia dowodu z opinii wystawionej przez macierzyste Koło Łowieckie "Jedynka" w Suwałkach, przekazanej Komendzie Miejskiej Policji w Suwałkach, na okoliczność należytego zachowania skarżącego w przeszłości oraz gwarancji należytego jego zachowania na przyszłość,

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne nieuzupełnienie postępowania dowodowego w zakresie przeprowadzenia dowodu z protokołu z przeprowadzenia kontroli warunków przechowywania broni w dniu 18 lutego 2008 r., na okoliczność należytego przechowywania broni palnej, w sposób zgodny z prawem, tym samym dając gwarancję należytego zachowania skarżącego w zakresie używania broni palnej w przyszłości,

- art. 74 § 1 k.p.a., przez jego niezastosowanie i odmowę wydania kserokopii akt Komendanta Głównego Policji i Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku w przedmiotowej sprawie,

- art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", przez oddalenie skargi w przypadku gdy skarga była zasadna, w związku z nieuwzględnieniem całości materiału zebranego w przedmiotowym postępowaniu,

- art. 190 p.p.s.a., przez odstąpienie od wykładni prawa dokonanej w podobnej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1191/06,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, poprzez przyjęcie jego błędnej wykładni.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie przyjął, że stanowisko organów orzekających w sprawie stwierdzające, iż skarżący utracił wiarygodność i stwarza obawę użycia broni sprzecznie z porządkiem publicznym, jest uprawnione w świetle treści przepisów ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, z późn. zm.), dotyczących cofnięcia pozwolenia na broń. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

W świetle powyższych przepisów należy przyjąć, że dotyczą one osoby skazanej w związku z popełnieniem przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo osoby, wobec której toczy się postępowanie karne w związku z zarzutem popełnienia takich przestępstw. Ponadto dotyczą one również osób, co do których takie skazanie lub postępowanie karne związane z tymi przestępstwami nie występuje, ale z jakichś innych powodów, np. skazania w związku z popełnieniem innego rodzaju przestępstwa, istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W uchwale z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09 (ONSA i wsa 2010 r., nr 1, poz. 5), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, iż może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Suwałkach II Wydział Karny z dnia [...] kwietnia 1995 r. sygn. akt [...] uznano B. J. winnym przywłaszczenia przyczepy (podlegającej licytacji) na szkodę Spółdzielni Kółek Rolniczych w Krasnopolu (art. 199 § 2 Kodeksu karnego z 1969 r.), a zatem przestępstwa przeciwko mieniu. Ponieważ wyrok powyższy nie uległ zatarciu, już sam ten fakt przesądza, w świetle powołanej wyżej uchwały, o zasadności cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń, a tym samym o bezzasadności zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, poprzez przyjęcie jego błędnej wykładni.

Sąd I instancji zasadnie oddalił wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodów z zeznań W. S., I. L. i J. B., na okoliczność, że jego osoba daje gwarancję na przyszłość, iż nigdy nie użyłby i nie użyje broni palnej myśliwskiej w sposób niezgodny z prawem. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. W postępowaniu sądowoadministracyjnym niedopuszczalne jest ponowne ustalanie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, a zatem stanu faktycznego, który miałby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu danej sprawy. Obowiązkiem Sądu jest natomiast dokonanie oceny czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym. Na potrzeby dokonania takiej oceny Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 1 p.p.s.a.). Nie jest natomiast możliwe dopuszczenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z zeznań świadków.

Bezpodstawny jest również zawarty w skardze kasacyjnej zarzut pominięcia dowodu w zakresie pozytywnej opinii z miejsca zamieszkania, wystawionej przez Komendę Miejską Policji w Suwałkach, dowodu z opinii wystawionej przez macierzyste Koło Łowieckie "[...]" w Suwałkach oraz z protokołu z przeprowadzenia kontroli warunków przechowywania broni w dniu 18 lutego 2008 r. Zarówno w uzasadnieniu decyzji organu I instancji jak również organu odwoławczego podkreślono, że pozytywna opinia z miejsca zamieszkania oraz koła łowieckiego, a także prawidłowe przechowywanie broni, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ obligatoryjny charakter przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wyraźnie wskazuje, iż interes społeczny jest przez ustawodawcę przedkładany nad interes obywatela. Również powołana w skardze kasacyjnej odmowa wydania kserokopii akt Komendanta Głównego Policji i Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku w przedmiotowej sprawie, niezależnie od oceny zasadności tej odmowy, nie mogła mieć jakiegokolwiek wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia.

Sąd I instancji nie naruszył również art. 190 p.p.s.a. przez odstąpienie od wykładni prawa dokonanej w podobnej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1191/06. Przepis art. 190 p.p.s.a. znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a zatem gdy zachodzi konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny po jej uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny do ponownego rozpoznania. W takim wypadku wojewódzki sąd administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd II instancji. Związanie to nie obejmuje wykładni prawa dokonanej w innej sprawie. Ponadto powyższy wyrok NSA został wydany w odmiennym niż w rozpatrywanej sprawie stanie faktycznym.

W świetle powyższych okoliczności nie może budzić wątpliwości, że zaskarżony wyrok jest zgodny z obowiązującym prawem i prawidłowo oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.