Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 83/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 a ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 26 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z [...] października 2020 r., znak [...] w przedmiocie odmowy zezwolenia usunięcia drzewa oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu (dalej "Minister" albo "Organ"), po rozpatrzeniu odwołania spółki Przedsiębiorstwo Rolnicze "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "Skarżąca" albo "Spółka") od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej "Konserwator" albo "[...]WKZ") z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], odmawiającej zezwolenia na usunięcie 1 drzewa gatunku wierzba biała o obwodzie pnia 90 cm z terenu działki nr ew. [...] w [...] - utrzymał decyzję Konserwatora w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Ministra zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco:

1. Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Wójt Gminy [...] (dalej "Wójt") przekazał Konserwatorowi według właściwości, na podstawie art.65 § 1 k.p.a., wniosek Skarżącej, zawarty w piśmie z dnia 12 lutego 2020 r., o udzielenie zezwolenia na usunięcie 1 drzewa gatunku wierzba biała o obwodzie pnia 90 cm z terenu działki nr ew. [...] w [...] (dalej także "drzewo" albo "wierzba"). We wniosku Skarżąca wskazała, iż: (-) system korzeniowy drzewa wrasta w urządzenia melioracyjne, (-) drzewo jest chore, częściowo spróchniałe.

Wójt przyjął, iż właściwość Konserwatora w sprawie wynika z art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 55), dalej "u.o.p.", albowiem wniosek Skarżącej dotyczy zezwolenia na usunięcie drzewa z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków.

2. Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., wydaną na podstawie art.83a ust.1 u.o.p., Konserwator odmówił udzielenia Skarżącej żądanego zezwolenia, nie stwierdzając przesłanek do usunięcia drzewa, powołanych we wniosku. [...]WKZ stwierdził zatem, co następuje:

(i) Przedmiotowa wierzba rośnie na terenie parku wpisanego do rejestru zabytków, którego fragment jest obecnie użytkowany jako łąka;

(ii) Drzewo znajduje się w ogólnie dobrym stanie zdrowotnym, jest pochylone, ze śladami po odciętych konarach i gałęziach, z niewielkim suszem w koronie. Drzewo nie kwalifikuje się do usunięcia z przyczyn zdrowotnych;

(iii) Brak jest podstaw do przyjęcia, iż system korzeniowy drzewa wrasta w urządzenia melioracyjne. Wierzba rośnie daleko od rowu melioracyjnego, a innych urządzeń, którym mogłaby zagrażać nie stwierdzono. Organ nie dał wiary dokumentacji z 1974 r. na wykonanie renowacji drenowania w PGR [...] (mapa oraz część opisowa), w której przedstawiono ogólną powierzchnię gruntów ornych zdrenowanych w latach 1926 - 1930, gruntów niezdrenowanych i planowanych do renowacji drenowania, uznając że przedłożona przez stronę mapa jest nieczytelna. Organ uznał, że tereny parków dworskich nie były drenowane, tym samym kwestionując możliwość niszczenia drenów przez korzenie drzewa. Pomimo stosunkowo młodego wieku, wierzba "wpisuje się w historyczny charakter parku".

3. Pismem z dnia 5 sierpnia 2020 r. Skarżąca wniosła do Ministra odwołanie od decyzji Konserwatora (za pośrednictwem tego organu), zarzucając organowi I instancji poczynienie wadliwych ustaleń faktycznych na okoliczność:

(i) posadowienia drzewa na obszarze objętym ochroną konserwatorską - w sytuacji, w której rośnie ono na tej części działki nr [...], która nie jest objęta ochroną konserwatorską;

(ii) przedstawiania przez drzewo wartości z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej – w sytuacji, w której jest to młody samosiew, nie pozostający w żadnej relacji z założeniem parkowym, dodatkowo znajdujący się w złym stanie zdrowotnym (zaatakowany przez żółciaka siarkowego);

(iii) braku podstaw do przyjęcia, iż system korzeniowy drzewa koliduje z siecią drenarską, posadowioną w gruncie, z racji niewykazania, iż sieć tego rodzaju istnieje – w sytuacji, w której okoliczność, iż nie ma powojennych map z siecią drenarską, nie oznacza, że na danym terenie system drenarski nie występuje. Przedłożona organowi mapa z dokumentacji z 1974 r., przesłana w czytelnej formie jako dokument elektroniczny, w częściach, dowodzi, że na części gruntów PGR [...] wykonano renowację drenowania. Ustalenie przez organ, że tereny parków dworskich nie były drenowane nie ma związku ze sprawą, bowiem drzewo nie rośnie na terenie parku tylko na gruncie ornym.

III. Jak już wskazano, decyzją zaskarżoną obecnie Minister rozpoznał odwołanie Skarżącej od decyzji Konserwatora, utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając w/w rozstrzygnięcie odwoławcze, Minister wskazał w szczególności, co następuje:

1. Przesłanką właściwości organów konserwatorskich w niniejszej sprawie na zasadzie art.83a ust.1 u.o.p. jest fakt wpisania nieruchomości objętej wnioskiem do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...]z dnia [...] września 1987 r. (dalej także "decyzja z 1987 r.), pod numerem [...], zespołu dworskiego w [...], w skład którego wchodzą: dwór drewniano - murowany z przełomu XIX/XX w. oraz park dworski krajobrazowy z końca XIX w. o powierzchni [...]ha w tym ok. [...]ha wody, ze strefą ochrony konserwatorskiej ustanowioną na obszarze 50 m od granic parku. Powyższa decyzja nie posiada załącznika graficznego.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić wszelkie wątpliwości co do granic zespołu dworskiego objętego ochroną konserwatorską na podstawie powyższej decyzji. W tym celu należy odwołać się do opracowania poprzedzającego wpis do rejestru zabytków, tj. "Ewidencji zabytkowej zieleni parku dworskiego w [...], gmina [...]" autorstwa L. K. i M. K., pochodzącej z [...] r. Autorzy opracowania tak scharakteryzowali aktualny na ówczesny czas wygląd parku: "Park w [...] jest stosunkowo dużym obiektem o regularnym kształcie zbliżonym do prostokąta. (...) Na terenie całego założenia parkowego leżą 4 zbiorniki wodne. Park można podzielić na trzy części: zachodnią, środkową - otaczającą dwór i wschodnią. Część zachodnią zajmuje obecnie pole. W części środkowej parku stoi duży drewniany dwór (fot. 2) z tarasem od strony wschodniej. Wjazd do parku znajduje się od strony południowej. Do dworu dojeżdża się krótką szeroka drogą, która w pobliżu dworu rozdziela się obejmując duży trawnik. (...) Po wschodniej stronie drogi wjazdowej do parku leży drugi staw znacznie mniejszy od poprzedniego. (...) Całą część wschodnią parku zajmuje jedna olbrzymia skupina z dużym zarastającym stawem. (...) Całe założenie jest ogrodzone. Częściowo otoczone jest wysokim murem z kamieni, a pozostała część ogrodzona siatką." Analizując stopień zachowania kompozycji parkowej autorzy ewidencji stwierdzili, że "Najbardziej zniszczona jest część zachodnia parku położona na północ od największego ze stawów. Nie zachowały się tu żadne ślady, które mówiłyby o przeszłości tego fragmentu parku. Obecnie mieści się tu pole. Trudno stwierdzić, czy był tu sad, ogród, czy też część ozdobna założenia. Część środkowa parku, a więc otaczająca dwór, zachowała się prawdopodobnie w stanie niezmienionym, z wyjątkiem dosadzonych kilku drzew. Bardzo zaniedbana, choć jeszcze niezniszczona, jest część wschodnia parku."

We wnioskach powyższego opracowania ewidencyjnego autorzy zawarli postulat objęcia parku ochroną konserwatorską w granicach określonych na planie, będącym integralną częścią ewidencji parkowej. Zaproponowane granice ochrony parku obejmują wszystkie trzy opisane części: zachodnią z polem i największym stawem, środkową z dworem, podjazdem i trawnikiem z najbardziej reprezentacyjnymi drzewami, wschodnią ze stawem i sadem w północno-wschodnim narożniku. Według metryczki parku sporządzonej przez mgr. L. K. w listopadzie 1979 r., stanowiącej część ww. ewidencji, powierzchnia parku dworskiego w [...] będącego przedmiotem ewidencji wynosi [...]ha, w tym [...]ha stanowią wody. Powierzchnia ta jest znacznie zaniżona bowiem, jak wynika z orientacyjnego pomiaru za pomocą narzędzi dostępnych na portalu geoportal.gov.pl, obszar parku wskazanego w ewidencji do objęcia ochroną konserwatorską wynosi ponad 5 ha. Nie ulega wątpliwości, że Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] wpisując obiekt do rejestru zabytków w 1987 r. posłużył się danymi z ewidencji parkowej z 1979 r. nie weryfikując wskazanych w niej danych na temat powierzchni parku. Mimo znacznego niedoszacowania powierzchni, bezsporne jest, że za park uznano całość założenia w granicach historycznego murowanego ogrodzenia i ogrodzenia z siatki, oznaczoną na planie parku zamieszczonym w ewidencji. Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] powtarzając za ewidencją z 1979 r. powierzchnię parku objętego ochroną ([...]ha w tym [...] ha wód) dał wyraz woli wpisania do rejestru zabytków na podstawie decyzji z [...].09.1987 r. terenu całego parku w granicach wyznaczonych w ewidencji, niezależnie od tego, że wielkość powierzchni parku została błędnie określona. Reasumując, park w [...] opisany w ewidencji parkowej z 1979 r., składający się z trzech części o różnym stopniu zachowania i w decyzji wpisowej z 1987 r., jest tożsamy jeśli chodzi o granice założenia, o czym świadczy ta sama, choć błędna, powierzchnia tego parku. Tym samym, wnioskowana do usunięcia wierzba biała, rosnąca na części działki nr [...], która w 1979 r. była zagospodarowana jako pole, bezspornie rośnie na terenie wpisanym do rejestru zabytków jako park, w jego zachodniej, najbardziej zniszczonej części.

2. Stan faktyczny sprawy ustalony na podstawie: 1) zgromadzonej dokumentacji oraz 2) przeprowadzonych oględzin nieruchomości pozwala przyjąć, iż nie zachodzą przesłanki do usunięcia przedmiotowego drzewa z powodów wskazanych we wniosku Skarżącej. Jako przyczynę planowanego usunięcia drzewa Skarżąca podała, że: a) system korzeniowy wrasta w urządzenia melioracyjne, b) drzewo jest chore, częściowo spróchniałe. Stosownie do powyższego:

2.1. Przeprowadzone oględziny drzewa wykazały, że jest ono ogólnie w dobrym stanie zdrowotnym, z widocznymi śladami po odciętych gałęziach i z nieznaczną ilością suszu w koronie. Skarżąca, biorąca udział w oględzinach, nie zakwestionowała tej oceny, a w szczególności nie wskazała na obecność żółciaka siarkowego, o którym mowa w odwołaniu. Organ pierwszej instancji nie odnotował w protokole oględzin żadnych istotnych, rozległych ubytków, wypróchnień, oznak chorobowych czy nadmiernego posuszu w obrębie wnioskowanego do usunięcia drzewa. Organ ustalił również, że drzewo rośnie w odległości ok. 70 cm od rowu melioracyjnego, zatem nie utrudnia odpływu wody w rowie.

2.2. Brak jest podstaw do przyjęcia, iż system korzeniowy wierzby uszkadza system drenowania gruntu, będący urządzeniem melioracji wodnych. Stosownie do powyższego:

(i) Mając na uwadze, że zachodnia część parku, na północ od stawu, w 1979 r. stanowiła pole, nie można wykluczyć, że teren ten był zdrenowany. Jednakże materiał dowodowy w postaci mapy oraz części opisowej dokumentacji uproszczonej na wykonanie renowacji drenowania w PGR [...] z 1974 r. nie dowodzi powyższego. Przesłane akta sprawy zawierają ogólny schematyczny plan gruntów, w niedużej skali, pozbawiony legendy i oznaczeń, na którym przedmiotowy fragment parku oznaczony jest w sposób, w jaki oznacza się sady oraz 7 fragmentów planu gruntów w większej skali (1:5000), niepowiązanych ze sobą w spójną całość, z oznaczonymi terenami do renowacji drenowania. Na powyższych 7 fragmentach mapy/planu nie można odnaleźć terenu parku, jego części, na której rośnie wnioskowana do usunięcia wierzba. Następnie należy zauważyć, że jeśli istotnie powyższy teren był ostatnio drenowany w 1974 r., to po około 45 latach bez konserwacji i czyszczenia, sieć drenarska zapewne jest niesprawna, zamulona, zarośnięta korzeniami roślin takich jak skrzyp i nie pełni swoich funkcji. Usunięcie przedmiotowego drzewa nie poprawi zatem funkcjonowania tego urządzenia wodnego.

(ii) Art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne stanowi, iż w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód. Stosownie do ust. 2 ww. przepisu, w decyzji, o której mowa w ust. 1, określa się warunki i termin przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidacji szkód.

Jeżeli objęta wnioskiem wierzba w sposób rzeczywisty przyczynia się do nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego Skarżąca może zwrócić się do właściwego organu Wód Polskich o wydanie decyzji nakazowej, o której mowa w ww. przepisie. Zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 10 u.o.p. przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do drzew lub krzewów usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu ze względu na potrzeby związane z utrzymaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych. Zatem usunięcie przedmiotowej wierzby w związku z nakazem przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, nie będzie wymagało zezwolenia na usunięcie drzewa wydawanego na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Nie zwolni to jednak strony od obowiązku uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na prace konserwatorskie przy wpisanym do rejestru zabytków parku, w oparciu o art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

3. Z konserwatorskiego punktu widzenia rola przedmiotowego drzewa dla kompozycji parkowej i zachowania walorów zabytkowych chronionego terenu nie jest znacząca, niemniej jednak jest to żywe, młode drzewo pełniące funkcje przyrodnicze. Organ ochrony zabytków, pełniący na terenach wpisanych do rejestru zabytków również rolę organu ochrony przyrody, winien mieć na uwadze, by usuwanie drzew było ograniczone do niezbędnych przypadków w wyjątkowych sytuacjach i uzasadnione racjonalnymi przesłankami. W interesie społecznym leży umożliwienie korzystania ze środowiska przyszłym pokoleniom. W świetle prawa rośliny nieobjęte formami ochrony przyrody mogą być niszczone jedynie z przyczyn wymienionych w art.125 u.o.p., do których zalicza się m.in. racjonalną gospodarkę i ochroną życia i zdrowia ludzi. W niniejszej sprawie żadna z tych przesłanek nie zachodzi. Drzewo nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, jego stan fitosanitarny pozwala na dalszy rozwój, a kolizja z siecią drenarską nie została dowiedziona.

IV. Pismem z dnia 19 listopada 2020 r. Skarżąca wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję odwoławczą Ministra, podnosząc przeciwko temu aktowi następujące zarzuty:

1) naruszenia art.83a ust.1 u.o.p. przez utrzymanie w mocy decyzji wydanej bez podstawy prawnej, dotyczącej rozstrzygnięcia sprawy wycinki drzewa z części nieruchomości nie wpisanej do rejestru zabytków, co nie należało do kompetencji organu ochrony konserwatorskiej;

2) naruszenie przepisów postępowania tj. art.107 §3 w zw. z art.6, art.7, art.8, art.77 §1 w zw. z art.80 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez niezgodne z prawem i stanem faktycznym stwierdzenie sformułowane w uzasadnieniu decyzji, odnoszące się do kwestionowania ustaleń obowiązującej prawomocnej decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] września 1987 roku oraz opracowania ewidencyjnego z 1979 r. autorstwa mgr L. K. i M. K., w zakresie określonej wielkości powierzchni parku wpisanej do rejestru zabytków, opierając się jedynie na ocenie wyrażonej na podstawie orientacyjnych danych za pomocą dostępnej aplikacji geoportal i uznanie, że wnioskowane do usunięcia drzewo rośnie na terenie wpisanym do rejestru zabytków jako park o zróżnicowanym drzewostanie;

3) błędną wykładnię art. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1446 z 282), zwanej dalej u.o.z., a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art.83a ust.1 u.o.p. poprzez uznanie, iż pozostała część nieruchomości zabudowanej stanowiąca działkę oznaczoną numerem [...] (poprzedni nr [...]), zlokalizowana w miejscowości [...] gm. [...], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], będąca własnością Skarżącej jest terenem wpisanym do rejestru zabytków pomimo, że nie spełnia ustawowej definicji zabytku określonej w przepisie art. 3 pkt. 1 ustawy ww. ustawy, co prowadzi do ograniczenia prawa własności Skarżącej.

4) naruszenie przepisów postępowania tj.art.107 §3 w zw. z art.6, art.7, art.8, art.77 § 1 w zw. z art.80 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez niezgodne z obowiązującym prawem i stanem faktycznym stwierdzenie sformułowane w uzasadnieniu decyzji, że "za park uznano całość założenia w granicach historycznego murowanego ogrodzenia i ogrodzenia z siatki, oznaczoną na planie parku zamieszczonym w ewidencji".

W uzasadnieniu w/w zarzutów podniesiono w szczególności, co następuje:

(i) Organy konserwatorskie nie były upoważnione do orzekania w sprawie, albowiem drzewo będące przedmiotem postępowania znajduje się na nieruchomości, która nie jest objęta ochroną konserwatorską.

Decyzją z 1987 r. do rejestru zabytków została bowiem wpisana jedynie część nieruchomości o powierzchni [...]ha, obecnie działki oznaczonej nr ew. [...], podczas gdy reszta tej nieruchomości (na której znajduje się przedmiotowe drzewo) nie posiada cech zabytku w rozumieniu art. 3 pkt. 1 w związku z art. 22 ust. 5 u.o.z. Przez zabytek należy bowiem rozumieć m.in. nieruchomość lub jej część, stanowiącą świadectwo minionej epoki lub zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową.

Organ odwoławczy nie przeprowadził dokładnej analizy przebiegu historycznego murowanego, kamiennego ogrodzenia i pominął fakt, że w granicach przedmiotowego murowanego ogrodzenia znajduje się również zabudowana budynkiem mieszkalnym i gospodarczym nieruchomość oznaczona nr ew. [...] będąca własnością byłego dyrektora PGR w [...], oraz wybudowane w latach 60-tych kurniki, w których byłe PGR prowadziło produkcję drobiu. O ile ogrodzenie z siatki mogło zostać przesunięte, to kamienne murowane ogrodzenie pozostało w tym samym miejscu i wyznacza stałą granicę nieruchomości.

Stan ten potwierdzają mapy dawnego PGR w [...], na których widoczne są naniesienia nieistniejących na dzień dzisiejszy obiektów (kurników). Aktualnie na mapie ewidencyjnej teren parku oznaczony jest symbolem Lz (dowód: 1) załącznik nr 3 w postaci kopii mapy przedstawiająca nieruchomość zabudowaną PGR w [...] z zaznaczoną zachowaną obecnie częścią murowanego kamiennego ogrodzenia, 2) załącznik nr 4 w postaci kopii mapy ewidencyjnej nieruchomości, na którą składają się działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], i nr [...].

(ii) Wpisując obiekt do rejestru zabytków w 1987 roku prawidłowo posłużono się danymi z ewidencji parkowej z listopada 1979 r. Z całą pewnością metryczka parku sporządzona przez mgr L. K. zawiera prawidłowe dane w zakresie zachowanej powierzchni parku z jego zróżnicowanym drzewostanem, bowiem nie uwzględnia tej części nieruchomości, która od tamtego czasu po dzień dzisiejszy stanowi grunty rolne, gdzie prowadzona jest produkcja rolna oraz części zabudowanej - niestanowiącej założenia parkowego. Jak stwierdzili sami autorzy opracowania "trudno stwierdzić, czy był w tym miejscu sad, ogród, czy też część ozdobna założenia", bowiem nie zachowały się tu żadne ślady, które mówiłyby o przeszłości tego terenu.

Na prawidłowość i trafność rozstrzygnięcia decyzji z 1987 r. wskazuje sporządzone uzasadnienie tejże decyzji, którego treść wyjaśnia przesłanki, którymi kierowano się decydując o wpisie obiektu do rejestru zabytków, a mianowicie: ,,Obiekt wpisuje się do rejestru z uwagi na czas powstania, architekturę dworu, która jest przykładem drewnianego budownictwa dworskiego, wkomponowanego w założenie parkowe o zróżnicowanym drzewostanie."

Uznanie obecnie przez organ odwoławczy za teren wpisany do rejestru zabytków, całości założenia w granicach historycznego murowanego ogrodzenia w tym terenów zajętych pod uprawy rolne oraz zabudowań w tym sąsiedniej działki nr ew. [...] jest niewątpliwie sprzeczne z treścią uzasadnienia 1987 r. Ponadto w obowiązującej prawomocnej decyzji z 1987 roku wyznaczono granice interesu społecznego, które nie mogą być przez organy administracji w innych wydawanych aktach prawnych dowolnie przesuwane lub interpretowane przez stwierdzenie, że "za park uznano całość założenia w granicach historycznego murowanego ogrodzenia i ogrodzenia z siatki" (str. 3 zaskarżonej decyzji).

W swoich rozważaniach w tej kwestii organ nadzorczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak wskazał ,,w celu wyjaśnienia granic zespołu dworskiego objętego ochroną konserwatorską" najpierw powołał się na opracowanie z 1979 roku poprzedzające wpis do rejestru zabytków poczym zakwestionował określoną w tym opracowaniu wielkość powierzchni parku uznając, że powierzchnia parku została błędnie określona. Dowodząc tym samym sprzecznie z zasadą logiki, że niezadrzewione tereny rolne oraz pozostałe tereny zabudowane nieruchomości PGR stanowiły park o zróżnicowanym drzewostanie. Ponadto Skarżąca dysponuje kopią dokumentu, jaką jest Karta ewidencyjna zabytków - Karta założenia stanowiąca prawdopodobnie załącznik do decyzji z 1979 roku, gdzie teren, na którym rośnie sporne drzewo na planie opisany został, jako ,,Ogródki działkowe", co dowodzi, że nie stanowił on terenu parku o różnorodnym drzewostanie.

Na części nieruchomości o szerokości 50 m od granic parku wyznaczono strefę ochrony konserwatorskiej, stanowiącą otoczenie zbytku. Organy obu instancji nie określiły granic otoczenia zabytkowego parku, poprzestając na stwierdzeniu podstawy do uznania, iż teren, z którego ma zostać usunięte drzewo jest objęty wpisem do rejestru zabytków (dowód: załącznik nr 5. Kopia decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...].09.1987 roku [...] Nr rej. zabytków [...]).

(iii) Organy wadliwie zakwestionowały fakt wrastania systemu korzeniowego wierzby w urządzenia melioracyjne. Rów melioracyjny niewątpliwie jest urządzeniem melioracyjnym, a jego położenia organy decyzyjne nie kwestionowały. Na karcie ewidencyjnej zabytku wyraźnie zaznaczony jest przedmiotowy rów melioracyjny, który odprowadza wodę do największego stawu stanowiąc granicę między ogródkami działkowymi, a drzewostanem parku (dowód: nr załącznik nr 6).

W uzasadnieniu zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej poczyniono sprzeczne ze sobą ustalenia w zakresie usytuowania drzewa względem urządzenia melioracyjnego - rowu. Na wstępie ustalono, że "Organ pierwszej instancji stwierdził, że wierzba rośnie daleko od rowu melioracyjnego" (str. 1). Następnie w dalszej części uzasadnienia decyzji wbrew powyższemu wskazano, że "Organ ustalił również, że drzewo rośnie w odległości ok. 70 cm od rowu melioracyjnego, zatem nie utrudnia odpływu wody w rowie". Mając na uwadze ustalenia organu I instancji należy uznać, że w zaskarżonej decyzji błędnie określono jednostkę miary zamiast w metrach podano ją w centymetrach. A zatem ustalenia organu nadzorczego, że sporne drzewo rośnie 70 metrów od rowu melioracyjnego dowodzą, że drzewo to znajduje się poza terenem parku wpisanego do rejestru zabytków, jak również poza strefą otoczenia zabytkowego parku wynoszącą 50 metrów od granic zabytkowego parku, ponieważ rów melioracyjny odprowadzający wodę do stawu stanowi granicę między ogródkami działkowymi ( obecnie łąka), a drzewostanem parku (dowód: załącznik nr 6. Karta ewidencyjna zabytków (Karta założenia).

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 5 stycznia 2021 r., Organ wniósł o jej uwzględnienie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Organu z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

Zgodnie z art.15 zzs4 ust.3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz.374) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji odwoławczej Organu prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanym w art.83a ust.1 i nast. ustawy o ochronie przyrody, było udzielenie zezwolenia na usunięcie drzewa z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Przekonująco wykazały organy obu instancji, że przesłanki niezbędne do udzielenia w/w zezwolenia nie zostały w sprawie spełnione.

Zarzutów skargi nie można było w tej sytuacji uwzględnić.

2. Stan prawny, regulujący przedmiot sprawy, przedstawia się następująco:

2.1. W zakresie ogólnych zasad udzielania zezwoleń na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części:

Art. 83 ust.1 u.o.p. uzależnia dopuszczalność usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części od uzyskania stosownego zezwolenia, wydanego w szczególności na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości.

W art.83a ust.1 u.o.p. uregulowano kwestię właściwości organów w zakresie wydania w/w zezwoleń. Stosownie do powyższego, zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków - wojewódzki konserwator zabytków.

W dalszych przepisach u.o.p. uregulowano w szczególności kwestie: (-) treści wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu (art.83b), (-) obowiązku dokonania oględzin przed wydaniem zezwolenia (art.83c ust.1), (-) treści zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu (art.83d), (-) wyjątków od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów (art. 83f).

2.2. W zakresie udzielania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków:

Odnotować należy, iż szerokie, systemowe rozważania na temat zakresu zastosowania normy kompetencyjnej wskazanej w art.83a ust.1 u.o.p., przewidującej właściwość wojewódzkiego konserwatora zabytków w sprawach o udzielenie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków, poczyniono w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt II OPS 3/15 (szczegółowym przedmiotem uchwały było natomiast rozstrzygnięcie, czy kompetencje organu konserwatorskiego odnoszą się również do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości, na której znajduje się wpisany do rejestru zabytków układ urbanistyczny, ruralistyczny lub zespół budowlany w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b/ w związku z art. 3 pkt 12 i 13 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2014 r. poz. 1446 ze zm.)). W ramach w/w rozważań NSA sformułował następujące generalne wnioski:

(i) "Instytucja zezwolenia na wycięcie drzewa lub krzewu stanowi jeden z instrumentów ochrony terenów zielonych i zadrzewień, mający na celu zapobieganie nadmiernemu i nieuzasadnionemu wycinaniu drzew. Organem właściwym do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu, stosownie do art. 83a ust. 1 in principio ustawy o ochronie przyrody, jest odpowiedni organ samorządu terytorialnego - wójt, burmistrz albo prezydent miasta. (...) W przypadku gdy drzewo rośnie na terenie wpisanym do rejestru zabytków, to oprócz oceny, czy wycięcie drzewa nie stoi w sprzeczności z zasadami ochrony przyrody, zachodzi także konieczność dokonania oceny, czy nie jest to sprzeczne z wymogami ochrony zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków. W myśl art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ochrona zabytków polega na podejmowaniu działań mających na celu m.in. zagospodarowanie i utrzymanie zabytków, zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, kontroli stanu zachowania i przeznaczenia zabytku. Z tych względów ustawodawca wprowadził wyjątek od zasady, że organem właściwym do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu jest odpowiedni organ samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 83a ust. 1 in fine ustawy o ochronie przyrody, zezwolenie wydaje wojewódzki konserwator zabytków w przypadku, gdy dotyczy ono usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Tym samym decydujące znaczenie dla ustalenia, jaki organ jest właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa (krzewu), ma to, czy rośnie ono na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Przepis art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody należy rozpatrywać w jego normatywnym kontekście, który stanowią nie tylko pozostałe przepisy rozdziału IV ustawy o ochronie przyrody, dotyczące ochrony terenów zieleni i zadrzewień, ale także przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wspólnie tworzą one mechanizm prawnej ochrony zadrzewień oraz zabytków, którego elementem jest zezwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków.";

(ii) "Ustawa o ochronie przyrody nie definiuje pojęcia "nieruchomość wpisana do rejestru zabytków", o której mowa w art. 83a ust. 1 tej ustawy. Takie pojęcie nie występuje również w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami posługuje się określeniem "zabytek nieruchomy", które oznacza nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową (art. 3 pkt 1 i 2). (...) Jedną z form ochrony prawnej zabytków jest wpis do rejestru zabytków (art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Wpisowi do rejestru zabytków zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami podlegają "zabytki nieruchome", a nie "nieruchomości" w rozumieniu art. 46 § 1 K.c. (...) Należy zatem przyjąć, że sformułowanie "nieruchomość wpisana do rejestru zabytków", o której mowa w art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, stanowi pewien skrót myślowy, a w istocie chodzi o nieruchomość, na której znajduje się zabytek nieruchomy wpisany do rejestru zabytków.";

(iii) "O właściwości wojewódzkiego konserwatora zabytków w sprawie usunięcia drzewa lub krzewu przesądza to, czy drzewo lub krzew, których dotyczy wniosek, znajdują się na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, a nie to, czy poszczególny składnik przyrody (drzewo, krzew) został wpisany do rejestru zabytków. W przepisie art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nie posłużono się określeniem "drzewa lub krzewy wpisane do rejestru zabytków", lecz "drzewa lub krzewy z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków". Ustawodawca nie uzależnia zatem właściwości rzeczowej wojewódzkiego konserwatora zabytków od tego, czy drzewo (krzew) zostało wpisane do rejestru zabytków, w szczególności nie wskazuje, że musi odznaczać się ono tymi samymi cechami co chronione prawem zabytki. Oznacza to, że wojewódzki konserwator zabytków powinien rozpatrzyć wniosek o usunięcie drzewa (krzewu) bez względu na to, czy drzewo lub krzew przedstawia jakiekolwiek wartości historyczne, artystyczne lub naukowe, natomiast istotne znaczenie ma to, czy znajduje się na terenie takiej nieruchomości, która jest objęta ochroną konserwatorską.";

(iv) "Ustawodawca, ustalając właściwość organu ochrony zabytków w sprawach dotyczących wycięcia drzew (krzewów) z terenu nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, miał na celu zapewnienie temu organowi kontroli nad wszelkimi aspektami gospodarki zabytkiem nieruchomym, w tym kontrolę nad zmianami dokonywanymi przy takim zabytku lub na jego obszarze. Istotnym elementem jest wyeliminowanie konieczności wydawania zezwoleń w odniesieniu do tego samego terenu i tego samego obiektu przez dwa odrębne od siebie organy administracji publicznej. Usunięcie drzewa (krzewu) z terenu układu urbanistycznego, ruralistycznego albo zespołu budynków stanowi ingerencję w te założenia przestrzenne i wpływa na ich kształt. Konieczne jest zatem dokonanie oceny, czy taka ingerencja jest dopuszczalna. Z tych względów art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody porządkuje sprawy zezwoleń na usunięcie drzew z terenu zabytkowego, powierzając właściwość do rozstrzygania wniosków wyłącznie jednemu organowi - wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków. Pozwala to na skuteczną ochronę zabytku nieruchomego w kontekście oceny zagrożeń, jakie może wywoływać usunięcie poszczególnych elementów (wycięcie drzew lub krzewów) składających się na zabytek. To organy konserwatorskie jako wyspecjalizowane służby państwowe w zakresie ochrony zabytków powinny decydować, czy usunięcie drzewa (krzewu) ma wpływ na układ urbanistyczny, ruralistyczny czy zespół budynków. Jedynie służby konserwatorskie mogą dokonać oceny, czy i w jakim stopniu zamierzona wycinka drzew (krzewów) stanowi zagrożenie dla zabytku jako całości (...). Ochrona tego rodzaju zabytków nieruchomych nie może być rozważana w oderwaniu od znajdującej się w ich otoczeniu zieleni, która w istocie stanowi część składową zabytku nieruchomego będącego układem lub zespołem. (...)".

3. Odniesienie w/w uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy prowadzi do następujących wniosków:

(i) Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, sformułowane po wszechstronnym oraz wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego w postaci dokumentów oraz wyników oględzin terenu, przeprowadzonych przez organ I instancji, iż: (-) nieruchomość, którą porasta drzewo objęte wnioskiem Skarżącej, jest nieruchomością objętą ochroną konserwatorską, (-) w sprawie nie wystąpiły przesłanki do usunięcia drzewa, na które powołano się we wniosku, tj. brak jest podstaw do uznania, iż: a) drzewo znajduje się w złym stanie zdrowotnym, b) system korzeniowy drzewa zagraża instalacji drenarskiej, posadowionej w gruncie. Stosownie do powyższego:

(ii) W pełni podzielić należy ustalenie organu odwoławczego co do posadowienia przedmiotowego drzewa na nieruchomości objętej ochroną konserwatorską. Trafnie przyjął zatem Minister, odnosząc treść decyzji z 1987 r. o wpisie zespołu dworsko – pałacowego do wcześniejszego specjalistycznego opracowania z 1979 r. ("Ewidencja zabytkowej zieleni parku dworskiego w [...], gmina [...]" autorstwa L. K. i M. K., sporządzona na zlecenie Ministra Kultury i Sztuki), iż drzewo objęte wnioskiem rośnie na tym fragmencie działki nr [...], który w 1979 r. był wprawdzie zagospodarowany jako pole, niemniej który równocześnie stanowił część terenu wpisanego do rejestru zabytków jako park, tj. stanowił jego zachodnią, najbardziej zniszczoną część. Poza sporem jest fakt, iż precyzyjne ustalenie terytorialnego zakresu ochrony konserwatorskiej (w odniesieniu do parku dworskiego krajobrazowego z końca XIX w. o pow. [...]ha, w tym ok. [...] ha wody), ustanowionego decyzją z 1987 r., wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach (Dz.U. nr 10, poz. 48 z późn. zm.), wyłącznie w oparciu o treść tej decyzji, jest w pewien sposób utrudnione z uwagi na niezaopatrzenie tej decyzji w stosowny załącznik graficzny. Wyjaśnienie ewentualnych, wynikających stąd wątpliwości, mogło zatem nastąpić poprzez odwołanie się przez Organ do ustaleń w/w opracowania, sporządzonego na zlecenie organu sprawującego naczelny nadzór nad ochroną dóbr kultury (art.7 ustawy z 1962 r.). Z opracowania tego jednoznacznie wynika, iż w obrębie założenia parkowego – w granicach historycznego murowanego ogrodzenia i ogrodzenia z siatki - występują części o różnym sposobie zagospodarowania (wschodnia, środkowa i zachodnia, na której rośnie przedmiotowe drzewo), niemniej stanowią one integralną całość i winny zostać objęte ochroną konserwatorską. Wprawdzie w opracowaniu tym i konsekwentnie w decyzji z 1987 r. powierzchnia parku została istotnie zaniżona (jak ostatecznie oszacował Organ wynosi ona ponad 5 ha, nie zaś, jak przyjęto we w/w dokumentach - [...]ha), niemniej rozstrzygające znaczenie dla identyfikacji obszaru chronionego należy przypisać jednoznacznemu i szczegółowemu opisowi jego części składowych, wśród których bezspornie znajduje się część nieruchomości, którą obecnie porasta przedmiotowe drzewo.

W nawiązaniu do stanowiska NSA, wyrażonego w przywołanej wcześniej uchwale z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt II OPS 3/15, stwierdzić należy, iż niespełnianie ustawowych przesłanek zabytku bezpośrednio przez przedmiotowe drzewo (tj. nieprzedstawianie przez nie szczególnej wartości historycznej, artystycznej lub naukowej) nie ma znaczenia z punktu widzenia przesłanek właściwości organów konserwatorskich w sprawie, albowiem o właściwości tej przesądza jednoznacznie sam fakt posadowienia drzewa na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Jednocześnie wskazać należy, iż sam fakt pewnego zaniedbania przedmiotowej części nieruchomości w dacie wydania decyzji z 1987 r. (który to stan ma co do zasady charakter odwracalny) nie stanowi wystarczającej przesłanki do wywodzenia, iż objęcie tej części nieruchomości decyzją o wpisie nie mogło być intencją ówczesnego organu konserwatorskiego. Stwierdzić bowiem należy, iż tego rodzaju intencję mógł przekonująco uzasadniać już sam ten fakt, iż sporna część nieruchomości stanowi naturalnie i historycznie ukształtowany składnik zwartego obszaru gruntu, na większości powierzchni którego walory zabytkowe były w 1987 r. bezspornie zachowane (przyjmując kontynuację stanu faktycznego, zinwentaryzowanego w 1979 r.).

(iii) Przekonująco wykazał Organ, iż wyniki oględzin drzewa, przeprowadzonych przez Konserwatora w dniu [...] maja 2020 r. (protokół na k.26 – 27 akt adm. wraz z dokumentacją zdjęciową), nie potwierdzają stanowiska Skarżącej, iż drzewo to znajduje się w złym stanie zdrowotnym. W dniu przeprowadzenia oględzin wierzba znajdowała się w ogólnym dobrym stanie zdrowotnym i nie kwalifikowała się do usunięcia ze względów zdrowotnych;

(iv) Przekonująco wykazał Organ, iż zgromadzona w sprawie archiwalna dokumentacja, odnosząca się do stanu faktycznego z lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku, nie daje podstaw do przyjęcia, iż na terenie nieruchomości znajduje się obecnie sieć drenażowa, której funkcjonowaniu miałby zagrażać system korzeniowy drzewa. Drzewo nie stanowi również zagrożenia dla istniejącego na nieruchomości rowu melioracyjnego, co wynika ze znacznej odległości pomiędzy tymi składnikami zagospodarowania przestrzennego terenu (kilkadziesiąt metrów). Jednocześnie stanowisko skargi, iż rów melioracyjny należy traktować jako linię rozgraniczającą te tereny parku, które podlegają ochronie konserwatorskiej od terenów pozostałych, nie przedstawiających walorów zabytkowych, uznać należy wyłącznie za polemikę z jednoznacznymi ustaleniami opracowania z 1977 r.

Odnotować należy, iż Organ poinformował Skarżącą o przewidzeniu przez ustawodawcę – w art.191 obecnie obowiązującego Prawa wodnego z 2017 r. – trybu, umożliwiającego formalne zobowiązanie Skarżącej do odtworzenia wywodzonego systemu drenażowego (jako ewentualnego urządzenia wodnego), z czym wiązałoby się wyłączenie – na zasadzie art.83f ust.1 pkt 10 u.o.p. - działania instrumentów reglamentacyjnych z art.83 i 83a u.o.p.;

(v) Za uprawnione uznać należy stanowisko Organu, iż w sprawach o udzielenie zezwolenia, o którym mowa w art.83 i 83a ust.1 u.o.p., łączy on siłą rzeczy kompetencje organu ochrony konserwatorskiej oraz organu ochrony przyrody. Tym samym nawet ustalenie przez Organ, iż rola przedmiotowego drzewa w zachowaniu kompozycji parkowej, czy też walorów zabytkowych chronionego terenu nie jest znacząca, to jednak przeciwko usunięciu drzewa, pozostającego w dobrym stanie zdrowotnym i nie stanowiącego zagrożenia dla jakiejkolwiek infrastruktury, przemawiają czytelne względy ochrony przyrody.

W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Z tej racji Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.