Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 414/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29, art. 122 ust. 1 pkt 3, art. 123a ust. 1,
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. sprawy ze skargi Magdaleny i Michała na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia lutego 2016 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia; oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia lutego 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy; skarżony organ), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.), po rozpoznaniu odwołania Michała oraz Magdaleny (dalej również: zainteresowani; skarżący; strona skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. (dalej: Wójt; organ I instancji) z dnia listopada 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie ziemnego stawu rybnego, hodowlanego – o powierzchni lustra wody F=0,21 ha, na działce w B., gmina K..

Przedmiotowe decyzje zostały wydane w następującym stanie sprawy.

Małgorzata (dalej również: inwestor) we wniosku z dnia września 2015 r. wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na budowie ziemnego stawu rybnego, hodowlanego o powierzchni lustra wody F=0,21 ha na działce obręb B., gmina K., wskazując, że przedsięwzięcie zlokalizowane będzie na części działki w B. o całkowitej powierzchni 0,4451 ha, gdzie planuje się budowę ziemnego stawu rybnego o powierzchni lustra wody 0,21 ha, głębokości 0,8-0,9 m, maksymalnym piętrzeniu 0,95 m, maksymalnej objętości 1 950 m³, pojemności 1 020 m³ – na obszarze inwestycji wynoszącym ok. 1 800 m² (dla stawu oraz grobli trawiastych).

W postępowaniu administracyjnym wszczętym w przedmiotowej sprawie Wójt Gminy K. na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 [aktualnie: Dz.U. z 2016 r., poz. 353], z późn. zm. – dalej: ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku; powołana ustawa) wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. (dalej: PPIS w O.) oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P.(dalej: RDOŚ w P.) o wydanie opinii co do obowiązku sporządzenia raportu o odziaływaniu na środowisko oraz w przypadku stwierdzenia takiej potrzebny – także co od jego zakresu – w odniesieniu do inwestycji wskazanej we wniosku inwestora.

W opinii sanitarnej z dnia października 2015 r. w O. na podstawie art. 78 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku stwierdził, że opiniowane przedsięwzięcie nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 66 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. nr 213, poz. 1397, z późn. zm. [aktualnie: Dz.U. z 2016 r., poz. 71] – dalej: rozporządzenie wykonawcze) planowana inwestycja należy do przedsięwzięć, dla których ocena oddziaływania na środowisko może być wymagana, jednak po analizie załączonego do wniosku materiału, a w szczególności lokalizacji przedmiotowej inwestycji, jej charakteru, parametrów techniczno-technologicznych oraz planowanej skali jej oddziaływania na środowisko stwierdził, że realizacja planowanej inwestycji nie będzie wywierała szkodliwego wpływu na środowisko w takim zakresie, który uzasadniałby konieczność przeprowadzenia oceny na środowisko.

W opinii listopada 2015 r., wydanej na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, RDOŚ w P. stwierdził, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu organ argumentował, że planowane przedsięwzięcie, zgodnie § 3 ust. 1 pkt 66 lit. a i pkt 88 lit. b rozporządzenia wykonawczego zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może być stwierdzony, jednak, biorąc pod uwagę uwarunkowania wymienione w art. 63 ust. 1 powołanej ustawy – po przeanalizowaniu skali i charakteru inwestycji, wielkości zajmowanego terenu, zakresu robót związanych z realizacją inwestycji, prawdopodobieństwa, czasu trwania, zasięgu oddziaływania oraz odwracalności oddziaływania, a także wykorzystania zasobów naturalnych, emisji i uciążliwości związanych z eksploatacją przedsięwzięcia oraz jego usytuowania względem obszarów wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarów Natura 2000 – uznał, że z uwagi na skalę, charakter i zakres oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz brak negatywnego wpływu na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt, ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną przedmiotowe przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Następnie w decyzji z dnia listopada 2015 r., wydanej na podstawie art. 75 ust. 1 pkt. 4, art. 80 ust. 2, art. 84 ust. 1 i 2 i art. 85 ust. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, Wójt określił środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia, stwierdzając, że lokalizacja stawu jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K., gdyż cześć działki nr 95/3, na której będzie realizowane planowane przedsięwzięcie, przeznaczona jest pod tereny rolne bez prawa zabudowy (RP).

W uzasadnieniu organ I instancji – w ślad za postanowieniem z dnia listopada 2015 r. – wyjaśnił, że planowana inwestycja należy do przedsięwzięć, które zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 66 lit. a rozporządzenia wykonawczego należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla której raport o oddziaływaniu na środowisk może ocena oddziaływania na środowisko może być wymagana, wobec czego na podstawie art. 64 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku zasięgnął opinii RDOŚ w P. oraz PPIS w O..; RDOŚ w P. w opinii z dnia listopada 2015 r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a PPIS w O. w opinii z dnia października 2015 r. stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Dalej organ wyjaśnił, że na podstawie art. 63 ust. 1 powołanej ustawy uwzględnił następujące uwarunkowania:

1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, ze względu na:

- skalę przedsięwzięcia i wielkość zajmowanego terenu – budowa ziemnego stawu rybnego o powierzchni 0,21 ha, na działce o powierzchni 0,4451 ha, maksymalna głębokość zbiornika 0,95 m; ze względu na małą powierzchnię nie będzie istotnie oddziaływać na środowisko,

- powiązania z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie - w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia znajdują się dwa niewielkie zbiorniki wodne o powierzchni około 20-25 arów, jednak ze względu na ich małą powierzchnię nie przewiduje się negatywnego oddziaływania na środowisko,

- wykorzystanie zasobów naturalnych - zbiornik zasilany będzie wodami powierzchniowymi, opadowymi oraz dopływem z rowu bez nazwy biegnącego przez część działki nr 95/3; przewidywana pojemność urządzenia wodnego wynosić będzie 1020 m³; szczegółowe warunki gospodarowania wodą zostaną określone w decyzji wodnoprawnej,

- emisję i występowania innych uciążliwości - emisja występować będzie jedynie w postaci spalin powstających w czasie pracy maszyn. Po zakończeniu prac nie przewiduje się dalszej emisji lub innych źródeł uciążliwości,

- ryzyko wystąpienia poważnej awarii – nie występuje;

2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego:

- obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne – nie dotyczy,

- obszary wodno-błotne oraz inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych – głębokość zalegania wód podziemnych wynosi ok. 0,1-0,2 m; usytuowanie przedsięwzięcia polegającego na budowie stawu na terenie o dużym uwilgotnieniu oraz w obniżeniu terenu nie będzie powodowało zagrożenia dla środowiska,

- w obrębie inwestycji, występuje typowa roślinność łąkowa występująca na terenach podmokłych, głównie trawy, turzyce i szczaw; gatunków chronionych roślin w obrębie planowanej inwestycji nie stwierdzono; jeżeli w trakcie realizacji inwestycji zostaną stwierdzone gatunki chronione zwierząt, prace powinny zostać przerwane do czasu uzyskania stosownego zezwolenia na odstępstwa od zakazów; zezwolenie takie na podstawie art. 56 ust 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r., poz. 627, z późn. zm.) może wydać Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska lub Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska,

- obszary objęte ochroną – przedsięwzięcie znajduje się w obszarze chronionego krajobrazu "Wzgórza O. i Kotlina O."; najbliżej położonymi obszarami Natura 2000 są oddalone o około 11 km od inwestycji są: obszar mający znaczenie dla Wspólnoty Jodły O. oraz obszar specjalnej ochrony ptaków Dolina B.; ze względu na dużą odległość od obszaru Natura 2000 oraz mały obszar planowany do zajęcia pod inwestycję nie przewiduje się oddziaływania przedsięwzięcia na wymienione obszary chronione;

3) rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2, wynikające z:

- zasięgu oddziaływania - ze względu na małą skalę przedsięwzięcia nie przewiduje się negatywnego oddziaływania na środowisko,

- nie przewiduje się transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze.

W załączniku do decyzji – Charakterystyce przedsięwzięcia podano, że: staw zlokalizowany będzie na części działki w B.; całkowita powierzchnia działki wynosi 0,4451 ha; planuje się budowę urządzenia wodnego służącego do ujmowania wód powierzchniowych o powierzchni 0,21 ha i głębokości 0,95 m oraz pojemności 1 020 m³; nadmiar wody zostanie odprowadzony mnichem do rowu bez nazwy biegnącego w granicy działki; obecnie planowana do zajęcia powierzchnia działki stanowi grunt orny porośnięty roślinnością hydrofilną, o płytkim położeniu zwierciadła wód gruntowych; w przedmiotowym stawie planuje się hodowlę ryb karpiowatych o wydajności poniżej 1t/ha; podczas eksploatacji obiektu należy zapewnić systematyczne zabiegi pielęgnacyjne, polegające na przeciwdziałaniu zarastaniu stawu, przy jednoczesnej ochronie różnorodnej szaty roślinnej wokół obiektu – w celu tworzenia dogodnych miejsc rozrodu, schronienia i żerowania zwierząt.

W toku postępowania dwoje uczestników postępowania administracyjnego – Michał i Magdalena zgłosili swój udział w sprawie i za pośrednictwem pełnomocnika procesowego wnieśli odwołanie od decyzji Wójta z dnia listopada 2015 r., uzupełnione następnie w piśmie procesowym z dnia lutego 2016 r., domagając się uchylenia decyzji i zobowiązania inwestora do przeprowadzenia pełnej oceny oddziaływania na środowisko. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, jak również rozporządzenia wykonawczego – przede wszystkim poprzez nieuwzględnienie negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na sąsiednie zabudowane działki, a także bezpieczeństwo samego stawu, lasu i budynku usytuowanego na działce. Podnieśli, że planowany staw, którego lustro wody ma sięgać do granicy działki, znacząco wpływa na środowisko, a ponadto narusza w sposób znaczny prawnie chronione interesy jej właścicieli, tj. zainteresowanych. W ich ocenie organ I instancji przy rozstrzyganiu sprawy nie uwzględnił, że realizacja planowanego stawu bez konieczności wykonania na rowie (bez nazwy) urządzenia zapewniającego samoczynnie ciągły i nienaruszalny przepływ na tym rowie – na poziomie umożliwiającym zasilanie w wodę stawu należącego do zainteresowanych, położonego poniżej planowanego stawu – może doprowadzić do sytuacji, w której zasoby wodne tego rowu zostaną rozdysponowane przez dwa stawy inwestora. Ich zdaniem nie uwzględniono również, że lustro wody projektowanego stawu ma znajdować się bardzo blisko granicy działek i brak jest miejsca na wybudowanie grobli stawów oraz usypanie i ukształtowanie bezpiecznych (odpowiednio szerokich) skarp i nasypów zabezpieczających przed wystąpieniem poważnej awarii naruszającej budynek gospodarczy i staw istniejący na działce. Dalej argumentowali, że planowana budowa stawu, obejmująca całą szerokość działki inwestora, doprowadzi do zniszczenia nieruchomości sąsiednich przez ciężki sprzęt, konieczny do jego realizacji, a w związku z tym uciążliwości związane z realizacją inwestycji wykroczą poza teren, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Ponadto zarzucili, że w decyzji pominięto również, iż w sąsiedztwie planowanego stawu, znajdują się las – na działce oraz tereny zabudowane obejmujące działki. Ich zdaniem brak określenia maksymalnej głębokości planowanego stawu może być zagrożeniem bezpieczeństwa dla tego lasu oraz istniejącej w sąsiedztwie zabudowy. Dalej wywodzili, że nie przeprowadzono również analizy, czy proponowany przez inwestora "leżak mnicha ma średnicę wystarczającą do szybkiego opróżnienia stawu w czasie deszczu, jak również analizy, czy zasilanie dwóch stawów na działkach 95/1 oraz 95/3 nie spowoduje przerwania dostaw wody do stawu istniejącego na działce nr 94/2 (własność zainteresowanych), usytuowanego poniżej działek oznaczonych symbolem 95. Zdaniem zainteresowanych podniesione w odwołaniu okoliczności, jak również brak określenia w zaskarżonej decyzji usytuowania miejsc parkingowych oraz brak planu wykonania nasadzeń zastępczych w miejsce wyciętych drzew, uzasadniają uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

We wspomnianym uzupełnieniu odwołania zarzucili nadto naruszenie przepisów art. 7-10, art. 77, art. 79, art. 81 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez: 1) pozbawienie ich możliwości czynnego udziału w sprawie oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego; wycinkowe zebranie tego materiału i powierzchowną jego cenę; 2) wydanie decyzji przez organ I instancji na podstawie nieprawomocnego postanowienia z dnia listopada 2015 r. [w piśmie wskazano mylnie datę "listopada 2015 r."], które stanowiło podstawę jej wydania.

Jednocześnie zainteresowani wnieśli zażalenie na postanowienie Wójta z dnia listopada 2015 r. wydane w przedmiocie niestwierdzenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia lutego 2016 r. znak stwierdziło niedopuszczalność tego zażalenia.

Kolegium, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, w uzasadnieniu decyzji z dnia lutego 2016 r. stwierdziło, że w następstwie złożenia wniosku w przedmiotowej sprawie Wójt w dniu października 2015 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie oraz wystąpił do PPIS w O. i RDOŚ w P. o wydanie opinii co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia opisanego we wniosku. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że podnoszona w odwołaniu kwestia wycinki drzew z terenu działki miała miejsce przed wszczęciem postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a z pisma Wójta Gminy z dnia listopada 2015 r. (skierowanego do zainteresowanych) wynika, że zostały usunięte drzewa wskazane w zezwoleniu Wójta z dnia marca 2015 r., natomiast szpaler świerków (nienaniesiony na mapę) pozostał nienaruszony. Wobec tego organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowym postępowaniu brak jest podstaw do zobowiązania inwestora do wykonania nasadzeń następczych. Odpowiadając na zarzuty odwołania, Kolegium podkreśliło, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie daje podstaw do realizacji inwestycji, a co za tym idzie – decyzja w tym przedmiocie nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.

Idąc dalej, Kolegium stwierdziło, że teren przeznaczony pod inwestycję jest objęty "Miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy K.", zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy K., a działka w obrębie B.(wskazana jako teren inwestycji) posiada przeznaczenie pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (symbol: 5 MN) oraz tereny rolne bez prawa zabudowy oznaczone symbolem RP. Wskazując na treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2015, poz. 909, z późn. zm.), zgodnie z którym gruntami rolnymi są grunty pod stawami hodowlanymi, organ odwoławczy stwierdził, że w związku z realizacją inwestycji przedmiotowy teren nie utraci rolnego charakteru, a co za tym idzie – można podzielić stanowisko organu I instancji o zgodności przedsięwzięcia z planem miejscowym. Kolegium stwierdziło, że wobec powyższego realizacja inwestycji będzie możliwa po uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego oraz zezwolenia na budowę planowanego obiektu, a tym samym techniczna strona zagadnienia oraz szczegółowa ocena możliwości realizacji inwestycji, z uwagi na prawnie chroniony interes osób trzecich, będzie miała miejsce w następnym etapie postępowania, tj. po przedłożeniu przez inwestora operatu wodnoprawnego, który jest dokumentem niezbędnym do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych (tu: stawu ziemnego wraz z urządzeniami towarzyszącymi), a następnie udzielenia pozwolenia na budowę tego rodzaju obiektu.

Stwierdzając, że planowana inwestycja stosownie do § 3 pkt 66 lit. a i pkt 88 lit. b powołanego rozporządzenia wykonawczego zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego może być stwierdzony obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, Kolegium uznało, że tym samym realizacja przedsięwzięcia podlega regulacji wynikającej z ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i zwróciło uwagę na to, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ I instancji, stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, wystąpił do PPIS w O. oraz do RDOŚ w P. o zajęcie stanowiska co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko; PPIS w O. wyraził opinię, że przedsięwzięcie pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu, również RDOŚ w P. w opinii z dnia listopada 2015 r. zajął stanowisko, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a jak wynika z tej opinii – budowa ziemnego stawu rybnego o powierzchni lustra wody 0,21 ha na działce o powierzchni 0,45 ha, z groblami trawiastymi – o głębokości 0,8-0,9 m i maksymalnej pojemności 1 020 m³ oraz maksymalnym piętrzeniu 0,95 m – na gruntach rolnych klasy RVI, z uwagi na charakter i zakres oddziaływania, nie będzie miała negatywnego wpływu na środowisko.

W ocenie Kolegium, uwzględniając stanowisko organów opiniujących, organ I instancji zasadnie nie nałożył na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i w następstwie wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w oparciu o przepisy art. 84 i art. 85 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy.

Następnie wyjaśniając, że zgodnie z przywołanymi przepisami, w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wskazując w treści decyzji informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 powołanej ustawy, uwzględnionych przy stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, oraz sporządza charakterystykę przedsięwzięcia, która stanowi załącznik do decyzji.

Kolegium argumentowało, z analizy przedłożonego materiału dowodowego wynika brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko; planowane przedsięwzięcie, stosownie do przedłożonej karty informacyjnej wraz jej uzupełnieniem, ze względu na niewielką skalę przedsięwzięcia (staw o powierzchni lustra wody 0,21 ha położony na działce o powierzchni 0,4451 ha, głębokości 0,8-0,9 m, maksymalnym piętrzeniu 0,95 m i pojemności 1 020 m³) nie będzie istotnie oddziaływać na środowisko. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że brak negatywnego wpływu na środowisko potwierdził też RDOŚ w P w opinii z dnia listopada 2015 r., zgodnie z którą z uwagi na specyfikę przedsięwzięcia nie przewiduje się: powstawania odpadów na etapie jego eksploatacji; negatywnego wpływu na obszary wodno-błotne oraz inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym strefy ochronne ujęć wód; negatywnego wpływu na osiągnięcie celów środowiskowych określonych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry; negatywnego wpływu na jakość powietrza w rejonie zainwestowania; nadmiernej emisji hałasu do środowiska (możliwe niekorzystne oddziaływanie jedynie na etapie realizacji przedsięwzięcia); nadmiernego wykorzystania zasobów naturalnych ani ryzyka wystąpienia i poważnej awarii; kumulowania się oddziaływań planowanego przedsięwzięcia i innych przedsięwzięć; zagrożeń dla środowiska ani transgranicznego oddziaływania; realizacja przedsięwzięcia nie wpłynie także na obszary chronione, w szczególności na siedliska przyrodnicze, gatunki roślin i zwierząt oraz ich siedlisk, dla których ochrony zostały wyznaczone obszary Natura 2000.

W skardze na decyzję Kolegium zainteresowani (reprezentowani przez pełnomocnika procesowego), zaskarżając przedmiotową decyzję w całości, zarzucili jej naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 80 i 140 K.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i braku ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji drugiej instancji do uchybień organu pierwszej instancji, na które skarżący zwrócili uwagę w odwołaniu oraz w piśmie z dnia lutego 2015 r. (złożonego do akt sprawy na posiedzeniu – w tym samym dniu).

2. art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 136 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo, że prawidłowo poczynione ustalenia nakazywały uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdyż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

3. art 7-10, art. 77, art. 79, art. 81 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a. przez ich niezastosowanie, a w szczególności pozbawienie skarżących możliwość czynnego udziału w sprawie oraz uniemożliwienie skarżącym wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, wycinkowe zebranie materiału dowodowego i powierzchowna jego ocena, wydanie decyzji organu pierwszej instancji na podstawie nieprawomocnego postanowienia z dnia listopada 2015 r., które stanowiło podstawę do jej wydania.

W uzasadnieniu podnieśli, że już na etapie postępowania prowadzonego przed organem I instancji doszło do istotnych naruszeń zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, w tym wyjaśniającego, bowiem w odpowiedzi na pismo skarżących z dnia listopada 2015 r. Wójt Gminy, oddalając ich zastrzeżenia, powołał się na oględziny działek przeprowadzone w dniu października 2015 r. Skarżący wspomnieli, że o oględzinach tych skarżący nie zostali powiadomieni, jednak przede wszystkim odpowiedzi wymaga, dlaczego organ I instancji przeprowadził oględziny i w jaki sposób dokonał ustaleń, które pozwoliły mu odeprzeć zarzuty skarżących, które w dniu przeprowadzenia oględzin nawet nie były formułowane. Idąc dalej, argumentowali, że pismo zawiadamiające skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (...) datowane jest na października 2015 r. Oznacza to, iż oględziny z dnia października zostały dokonane jeszcze przez zawiadomieniem stron o postępowaniu.

Ponadto z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż w dniu listopada 2015 r. sporządzono zawiadomienie o zebraniu dowodów i materiałów niezbędnych w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na budowie ziemnego stawu rybnego (...). W tym samym dniu wydano postanowienie o nie stwierdzeniu potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia , następnie 7 dni później

wydano decyzję. Należy stanowczo podkreślić, iż wszystkich tych czynności dokonano przed doręczeniem stronie zawiadomienia o możliwości zapoznani się z aktami sprawy i wniesienia ewentualnych wniosków dowodowych.

Skarżący podzielają pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 375/06 (publ. LEX nr 321513), iż "zachowanie wymagań określonych w art. 10, 79 i 81 k.p.a. Jest bezwzględnym obowiązkiem organów administracji państwowej. Uchybienie tym przepisom "w szczególności jeżeli przeprowadzone bez udziału strony kwestionowane przez nią dowody stanowiły podstawy rozstrzygnięcia

sprawy uznać należy za

Na podstawie tak sformułowanych i uzasadnionych zarzutów skarżący wnieśli o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; 2) zasądzenie kosztów postępowania; 3) dopuszczenie dowodu z pism Wójta Gminy K.: pisma z dnia listopada 2015 r., zawiadomienia z dnia października 2015 r.

W odpowiedzi na skargę Kolegium, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji w toku postępowania wystąpił do PPIS w O. oraz RDOŚ w P. o zajęcie w tej sprawie stanowiska co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko., zaś organy opiniujące w zakresie posiadanych kompetencji wyraziły opinię, że przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu. Stąd też Kolegium uznało za uprawnione stwierdzenie, że przedsięwzięcie z uwagi na swój niewielki zakres nie będzie miało wpływu na stan środowiska jako całości. Ponadto skarżony organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie szczegółowa ocena możliwości realizacji przedsięwzięcia, z uwagi na prawnie chroniony interes osób trzecich, będzie miała miejsce w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego oraz pozwolenia na budowę obiektu budowlanego (stawu).

Zdaniem Kolegium nie można się zgodzić ze stanowiskiem skarżących, że organ I instancji uniemożliwił skarżącym wzięcie czynnego udziału w postępowaniu i wydał decyzję przed upływem terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia listopada 2015 r. niestwierdzające potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W tym zakresie organ argumentował, że postanowienia wydane na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku są niezaskarżalne w toku instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

W wyniku przeprowadzenia – w zakresie wynikającym z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm. - dalej: P.p.s.a.) – kontroli zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia lutego 2016 r., wydanej w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji polegającej na budowie ziemnego stawu rybnego, hodowlanego o powierzchni lustra wody F=0,21 ha, na działce B. w gminie K., ustalonych dla tego przedsięwzięcia przez Wójta Gminy K. w decyzji z dnia listopada 2015 r., Sąd uznał, że decyzja ta nie jest dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Przed przystąpieniem do omówienia kwestii merytorycznych należy zauważyć, że w niniejszej sprawie Sąd nie uznał za konieczne przeprowadzenia na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dowodu z kopii dokumentów dołączonych do skargi. W sprawie nie zachodziły żadne tego rodzaju wątpliwości, których uprzednie rozstrzygnięcie warunkowałoby możliwość rozpoznania sprawy przez Sąd. Ponadto trzeba zauważyć, że Sąd w zgodzie z art. 133 § 1 i 2 P.p.s.a. wyrokował w niniejszym postępowaniu na podstawie akt sprawy, zatem uwzględnił również całokształt stanowiska strony skarżącej, nie dotyczyły one jednak okoliczności, co do których konieczne i dopuszczalne byłoby przeprowadzenie dowodu w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a.

Zarazem tytułem wstępu do dalszych rozważań merytorycznych warto wyjaśnić, że zasady i tryb postępowania w sprawach ocen oddziaływania na środowisko reguluje wyżej przywołana ustawa środowiskowa o udostępnianiu informacji o środowisku oraz przywołane rozporządzenie wykonawcze.

Przepis art. 71 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku stanowi, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (ust. 1), a jej uzyskanie jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (ust. 2).

Zrazem z art. 72 ust. 1 tej ustawy wynika, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje m.in. przed uzyskaniem: decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych – wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (pkt 1), decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pkt 3); pozwolenia wodnoprawnego na regulację wód, pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych oraz pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie z wód kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, w ramach szczególnego korzystania z wód - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (pkt 6).

Z punktu widzenia art. 71 ust. 2 pkt 1 oraz 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust 1 pkt 1 tej ustawy istotne znaczenie w sprawie miało ustalenie, do jakiej kategorii przedsięwzięć zalicza się inwestycja, albowiem dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest obligatoryjne (art. 59 ust. 1 pkt 1), zaś dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 (art. 59 ust. 1 pkt 2).

Nadto trzeba wspomnieć, że realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w art. 59 ust. 1 powołanej ustawy wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli: 1) przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony; 2) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 96 ust. 1 (art. 59 ust. 2).

Ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się zasadniczo w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 61 ust. 1). Zgodnie z art. 61 ust. 2 powołanej ustawy ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia (art. 73 ust. 1).

Z kolei obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 63 ust. 1); zarazem postanowienie w tym przedmiocie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 2). Uzasadnienia postanowień, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2, niezależnie od wymagań wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, powinny zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy wydawaniu postanowień (art. 65 ust. 3). Z uwagi na treść przepisów art. 65 ust. 1 i 2 należy stwierdzić, że na postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 2, nie przysługuje zażalenie. Innymi słowy, przy niestwierdzeniu przez organ administracyjny takiej potrzeby – wniesienie zażalenia jest niedopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2084/10, dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Idąc dalej, należy wyjaśnić, że art. 64 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2, wydaje się po zasięgnięciu opinii: 1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska; 2) organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10, 11, 13, 15-17 i 22 (czyli organu inspekcji sanitarnej). Wymogi procesowe postępowania w przedmiocie wydania takich opinii przewidują przepisy art. 64 ust. 2-4 powołanej ustawy. Organy te, uwzględniając łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1, wydają opinię, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 64 ust. 3) w terminie, o którym mowa w art. 64 ust. 4 powołanej ustawy. Opinie, przybierające postać postanowienia (art. 123 § 1 K.p.a.), o których mowa w art. 64 ust. 1 i 2, również nie są zaskarżalne w toku instancyjnym na podstawie art. 106 § 5 K.p.a. Tego rodzaju opinie nie są wiążące dla organu rozstrzygającego o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (por. wyroki NSA z dnia 23 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1514/14 i 18 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 2785/13 oraz powołane tam stanowisko orzecznictwa i doktryny – orzeczenia dostępne jw.). Podmiot kwestionujący prawidłowość takich opinii będzie zatem mógł to uczynić w zażaleniu wnoszonym na podstawie art. 65 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku lub w odwołaniu od decyzji wydanej w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań.

Jak to wynika z art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Nadto w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 84 ust. 1). Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 ust. 2). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia (art. 85 ust. 1), które niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać elementy wskazane w art. 85 ust. 2 tej ustawy, co jest niezbędne m.in. z tego względu, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 (art. 86).

Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że nie każde zamierzenie inwestycyjne stanowi przedsięwzięcie wymagające uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, bowiem nie każda inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zaś spośród tych, które wymagają uzyskania takiej decyzji nie każ]de wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Z przywołanych przepisów wynika, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę wydania zgody na realizację przedsięwzięcia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn. akt. II SA/Gd 312/11, dostępny jw.). Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić bowiem jedynie w razie: 1) niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku), 2) odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, 3) braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1), 4) gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2), 5. jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3). Większość tych przypadków dotyczy zatem sytuacji, w których niezbędne było przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w ramach której zasadniczo sporządzany jest również raport o odziaływaniu (art. 67).

Nadto trzeba zastrzec na użytek niniejszego uzasadnienia, że Sąd posługuje się terminem "rozważania merytoryczne" w znaczeniu "rozważania odnoszące się do wymogów stawianych przez przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz inne przepisy dotyczące ochrony środowiska wnioskowi inwestora i raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz decyzji organów rozstrzygających w sprawie". Jak bowiem trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 85/12 (LEX nr 1252214) – przywołanym przez inwestora w swoim stanowisku – sąd I instancji kontroluje ustalenia stanu faktycznego dokonane przez właściwe organy, lecz sam nie może jego ustalać, tym bardziej kiedy wymaga to wiedzy specjalistycznej. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny merytorycznej treści stanowisk (opinii, uzgodnień) organów współdzielących w załatwieniu sprawy, gdyż co do zasady wymagałoby to od Sądu wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki związanych z kwestiami ochrony środowiska oraz hydrologii czy też gospodarki wodami. Stąd też ocena stanowisk takich organów jak RDOŚ w Poznaniu i PPIS w Ostrzeszowie, a w konsekwencji również decyzji Wójta Gminy Kobyla Góra dotyczy w szczególności takich kwestii jak to, czy dane rozstrzygnięcie (stanowisko) jest wyczerpujące (ewentualnie kompletne, jeżeli przepisy szczególne stawiają określone wymagania formalne danemu aktowi administracyjnemu) i spójne (osnowa i uzasadnienie), czyli spełnia ustawowe wymagania, przede wszystkim określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego i prawa materialnego. Niewątpliwe zatem nie może to być ocena merytoryczna. I w takim też zakresie Sąd może kontrolować prawidłowość oceny zgromadzonego materiału procesowego wyrażoną w decyzjach organów merytorycznie rozstrzygających sprawę. W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, że Sąd I instancji, kontrolując stan faktyczny przyjęty przez właściwe organy, może jedynie sformułować w konkretnej sprawie wytyczne, zgodnie z dyspozycją z art. 141 § 4 P.p.s.a., w zakresie np. konieczności dokonania weryfikacji ustaleń faktycznych zaskarżonej decyzji lub uzgodnień takiej decyzji, lecz samodzielnie nie może prowadzić własnej merytorycznej analizy i oceny treści uzgodnień, opinii i stanowisk oraz wydanych na ich podstawie decyzji administracyjnych.

Przenosząc przedstawione rozważania ogóle na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że w kontekście przywołanych regulacji prawnych organy orzekające w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia określonego we wniosku inwestora słusznie uznały, że zaistniały warunki do ustalania środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły istotne okoliczności faktyczne sprawy. Wniosek o wydanie zaskarżonej decyzji spełniał wymogi określone w art. 74 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisko, w tym w zakresie karty informacyjnej, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wymaganej w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organem właściwym do wydania decyzji środowiskowej był Wójt Gminy. (art. 75 ust. 1 pkt 4). Organy prawidłowo ustaliły, że przedsięwzięcie stanowiące przedmiot niniejszej sprawy należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko – zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 66 rozporządzenia wykonawczego, jak i odniosły się do obowiązującego dla terenu tej inwestycji planu miejscowego, stwierdzając zgodność przedsięwzięcia z przeznaczeniem gruntu, na którym ma być zrealizowane; kwestia zgodności inwestycji z planem miejscowym została należycie wyjaśniona przez organy, z powołaniem się na treść art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zgodnie z którym gruntami rolnymi są grunty pod stawami hodowlanymi.

W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie, procedując w zgodzie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, ustaliły środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia dotyczącego urządzenia wodnego (stawu rybnego). Stwierdzając brak potrzeby przeprowadzenia w tej sprawie oceny oddziaływania na środowisko, organy uwzględniły stanowisko RDOŚ w P. i PPIS w O,, które to organy wyspecjalizowane odniosły się do charakterystyki przedsięwzięcia wynikającej z karty informacyjnej. Co więcej, decyzja Wójta Gminy K. uwzględnia zalecenia i zgodnie z dyspozycją art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy – w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – zawarł w uzasadnieniu decyzji informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta zawiera także wymagany załącznik w postaci charakterystyki przedsięwzięcia (art. 84 ust. 2).

Wszystkie istotne aspekty sprawy zostały przez organy wyjaśnione i ocenione w toku postępowania, pod kątem możliwości wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i nie można im skutecznie zarzucić naruszenia przepisów art. 7-10, art. 77, art. 79, art. 81 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a., jak również zarzucić Kolegium naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 136, a także art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 80 i 140 K.p.a. W szczególności należy podkreślić, że skarżący nie zostali pozbawieni możliwości czynnego udziału w sprawie oraz nie uniemożliwiono im wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, skoro przebieg postępowania w obydwu instancjach wskazuje na dużą aktywność tych stron postępowania – niezależnie od tego, czy i kiedy zostali zawiadomieni o możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w sprawie i wypowiedzenia się co do tych materiałów, tak przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, jak i na etapie postępowania odwoławczego (wniesienie uzupełnienia odwołania). Wszelkie domniemane uchybienia organu I instancji mogli kwestionować w odwołaniu, tym samym umożliwiając organowi II instancji naprawienie takich błędów, których uśnięcie było możliwie w trybie art. 136, względnie art. 138 § 2 K.p.a.

Skarżący byli już od etapu odwoławczego reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zatem brak podstaw do uznania, że nie wiedzieli, jak należy realizować swoje uprawnienia procesowe. Tym bardziej powinni np. zdawać sobie sprawę z tego, że wydane na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku postanowienie z dnia 23 listopada 2015 r. (w skardze błędnie wskazano datę: 23 listopada 2015 r.) jest niezaskarżalne, zatem w ogóle co do niego nie można stosować pojęcia prawomocności (użytego zresztą wadliwie w miejsce terminu ostateczności, względnie skuteczności), wobec czego organ I instancji po wydaniu takiego postanowienia, w którym zgodnie z przedstawionymi opiniami RDOŚ w P. i PPIS w O., stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W konsekwencji Wójt mógł w następnej kolejności rozważyć zasadność wydania merytorycznej decyzji w sprawie, co też uczynił, rozstrzygając decyzją z dnia listopada 2015 r. pozytywnie kwestię uwarunkowań środowiskowych dla przedmiotowej inwestycji.

Co się tyczy kwestii oględzin stwierdzić należy, że nawet jeżeli skarżący nie zostali o ich terminie powiadomieni (czego zresztą nie wykazali), to sam fakt przeprowadzenia tej czynności dowodowej i wnioski z niej wynikające nie zostały wiarygodnie przełamana w twierdzeniach skarżących. Skarżący nie przedstawili żadnych doniosłych prawnie twierdzeń, z których by wynikało, że ich ewentualna obecność na oględzinach spowodowałaby poczynienie innych ustaleń w sprawie. W szczególności żadnymi dowodami nie wykazali, że stan faktyczny jest błędnie ustalony co do istnienia na terenie inwestycji szpaleru drzew (świerków). Kwestia wycinki drzew na terenie działki został z kolei należycie naświetlona przez organy, w tym w zakresie braku podstaw do zobowiązania inwestora do wykonania nasadzeń następczych.

Ponadto skarżący nie zgłosili tego rodzaju zastrzeżeń, które mogłyby spowodować podważenie stanowisk wyspecjalizowanych organów – RDOŚ w P. i PPIS w O., które wyraziły w przedmiotowej sprawie opinię o braku podstaw do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skarżący w całokształcie swoich twierdzeń nie zawarli takich argumentów, które przełamałyby podstawowe ustalenie organów orzekających w przedmiotowej sprawie, że przedsięwzięcie z uwagi na swój niewielki zakres nie będzie miało wpływu na stan środowiska jako całości. Niewątpliwe zaś mogli kwestionować w odwołaniu prawidłowość tych opinii, jak i postanowienia Wójta z dnia listopada 2015 r, na podstawie art. 142 K.p.a., a w konsekwencji także w skardze, jednak nie uczynili tego. W ocenie Sadu należy podzielić stanowisko Kolegium, że z analizy przedłożonego materiału dowodowego wynika brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko; planowane przedsięwzięcie, stosownie do przedłożonej karty informacyjnej wraz jej uzupełnieniem, ze względu na niewielką skalę przedsięwzięcia (staw o powierzchni lustra wody 0,21 ha położony na działce o powierzchni 0,4451 ha, głębokości 0,8-0,9 m, maksymalnym piętrzeniu 0,95 m i pojemności 1 020 m³) nie będzie istotnie oddziaływać na środowisko, a brak negatywnego wpływu na środowisko potwierdził też RDOŚ w P w opinii z dnia listopada 2015 r., zgodnie z którą z uwagi na specyfikę przedsięwzięcia nie przewiduje się: powstawania odpadów na etapie jego eksploatacji; negatywnego wpływu na obszary wodno-błotne oraz inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym strefy ochronne ujęć wód; negatywnego wpływu na osiągnięcie celów środowiskowych określonych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry; negatywnego wpływu na jakość powietrza w rejonie zainwestowania; nadmiernej emisji hałasu do środowiska (możliwe niekorzystne oddziaływanie jedynie na etapie realizacji przedsięwzięcia); nadmiernego wykorzystania zasobów naturalnych ani ryzyka wystąpienia i poważnej awarii; kumulowania się oddziaływań planowanego przedsięwzięcia i innych przedsięwzięć; zagrożeń dla środowiska ani transgranicznego oddziaływania; realizacja przedsięwzięcia nie wpłynie także na obszary chronione, w szczególności na siedliska przyrodnicze, gatunki roślin i zwierząt oraz ich siedlisk, dla których ochrony zostały wyznaczone obszary Natura 2000. Z kolei PPIS w O. wyraził opinię, że przedsięwzięcie pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu.

Trzeba również w ślad za Kolegium podkreślić, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie daje podstaw do realizacji inwestycji, a co za tym idzie – tego rodzaju decyzja nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Wiąże ona jednak wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 (art. 86). Zatem to w odrębnych postępowaniach w przedmiocie uzyskania pozwolenia wodnoprawnego oraz pozwolenia na budowę skarżący będą mogli zgłaszać szereg swoich zastrzeżeń, w celu zapewnienia realizacji przedmiotowej inwestycji bez naruszenia warunków decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Słusznie Kolegium stwierdziło, że realizacja inwestycji będzie możliwa po uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego oraz zezwolenia na budowę planowanego obiektu, a tym samym techniczna strona zagadnienia oraz szczegółowa ocena możliwości realizacji inwestycji, z uwagi na prawnie chroniony interes osób trzecich, będzie miała miejsce w kolejnych etapach postępowania, tj. po przedłożeniu przez inwestora operatu wodnoprawnego, który jest dokumentem niezbędnym do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych (tu: stawu ziemnego wraz z urządzeniami towarzyszącymi), a następnie udzielenia pozwolenia na budowę tego rodzaju obiektu. Warto dodać, że zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r., poz. 469, z późn. zmianami. – dalej: Prawo wodne) właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 29 ust. 2 Prawa wodnego), a jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 Prawa wodnego). Ponadto pozwolenia wodnoprawnego wymaga zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 tej ustawy wykonanie urządzeń wodnych (wyjątek w odniesieniu do małych stawów zawiera przepis art. 123a ust. 1), którymi są zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. c. stawy rybne oraz stawy przeznaczone do oczyszczania ścieków, rekreacji lub innych celów.

Warto też mieć na uwadze, że w zakresie budownictwa wodnego (które polega na wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń wodnych – art. 62 ust. 1 Prawa wodnego) przepisy art. 63-66 tej ustawy nie naruszają przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (art. 62 ust. 2 Prawa wodnego). Wobec czego wykonanie urządzeń wodnych będzie wymagało zachowania procedury wynikającej z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290, z późn. zm.). W przypadku stawu rybnego, który jest budowlą ziemną w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowanego, jego wykonanie nie jest wyłączone spod rygorów Prawa budowlanego, a to ze względu na brzmienie przywołanego przepisu art. 62 ust. 2 Prawa wodnego, jak i art. 2 ust. 1 pkt 2 Praw budowlanego, który stanowi, że przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów odrębnych, a w szczególności prawa wodnego – w odniesieniu do urządzeń wodnych. W tych też postępowaniach skarżący powinni poszukiwać ochrony swoich interesów prawnych w związku z kolejnymi fazami procesu inwestycyjnego na działce sąsiadującej z ich nieruchomością, kiedy to planowane przedsięwzięcie przybierze swój ostateczny kształt projektowy polegający m.in. na zastosowaniu określonych rozwiązań technicznych. W tych postępowaniach skarżący będą mogli stosować przysługujące im uprawnienia procesowe – tak, by planowana inwestycja przybrała taki ostateczny kształt, który nie będzie niekorzystanie oddziaływał na ich nieruchomość.

W tym stanie rzeczy, nie stwierdzając w ustalonych okolicznościach sprawy naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji lub wyeliminowanie jej w inny sposób z obrotu prawnego, Sąd uznał za zasadne oddalenie skargi i w tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak sentencji.