Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 765/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 273 par. 2, art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Czesława Nowak – Kolczyńska del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2177/16 w sprawie ze skargi J. R. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2016 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 679/14 oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 stycznia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2177/16 oddalił skargę J. R. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 października 2016 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 679/14.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. R., reprezentowany przez adwokata T. B. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 282 §2 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i niestwierdzenie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co stanowiło naruszenie przepisów postepowania;

2) art. 135 w związku z art. 6 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżący w skardze sygnalizował naruszenie prawa skutkujące wydaniem decyzji administracyjnej, która to decyzja doprowadziła do wydania wyroku w postępowaniu, które powinno być wznowione;

3) art. 141 §4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku uniemożliwiającego kontrolę międzyinstancyjną, w szczególności poprzez brak uzasadnienia odnośnie do zarzutu podejrzenia zaistnienia fałszerstwa dokumentu mającego zasadniczy wpływ na wydanie decyzji administracyjnej;

4) art. 106 §3 w związku z art. 6 P.p.s.a. poprzez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie z urzędu dowodów z dokumentów wskazywanych przez skarżącego działającego bez profesjonalnego pełnomocnika, na okoliczność uprawdopodobnienia ich sfałszowania;

5) niezawieszenie postępowania administracyjnego (w uzasadnieniu skargi wskazano, że zarzut dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego) w trybie art. 125 §1 pkt 2 P.p.s.a. w sytuacji, gdy ujawniono czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej, co z kolei stanowiło naruszenie art. 6 P.p.s.a.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania oraz złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 §1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 §2 wskazanej ustawy, należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.

Zgodnie z art. 182 §2 P.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie przesłanki te zaistniały.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów, powołanych w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), czyli naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ocenę naruszenia przepisów powołanych w skardze kasacyjnej poprzedzić należy przypomnieniem treści żądania skarżącego. Otóż J. R. w dniu [...] września 2016 r. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 października 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 679/14 oddalającym jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lutego 2014 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] kierującą J. R. na egzamin w celu kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.

Uzasadniając żądanie skarżący wskazał na powzięcie na początku lipca 2016 r. wiedzy o sfałszowaniu jego podpisów na oświadczeniu z [...] listopada 2011 r. dotyczącym wyrażenia zgody na przyjęcie mandatu karnego za wykroczenie z [...] października 2011 r. oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru z [...] lutego 2012 r. Doprowadziło to do niesłusznego przypisania skarżącemu ośmiu punktów karnych, skutkowało przekroczeniem limitu punktów karnych, a w konsekwencji decyzją dotyczącą sprawdzenia kwalifikacji.

Okoliczności te wyczerpują, jego zdaniem przesłankę, o której mowa w art. 273 §2 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 273 § 2 P.p.s.a. podstawą wznowienia jest późniejsze odkrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik zapadłego orzeczenia, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Najdalej idącym w skutkach zarzutem procesowym jest zarzut naruszenia art. 141 §4 P.p.s.a. Jego naruszenie ma polegać na nieustosunkowaniu się przez Sąd Wojewódzki do odkrytego przez skarżącego fałszerstwa dokumentu, który miał zasadniczy wpływ na wydanie decyzji kierującej skarżącego na egzamin w celu kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy pojazdu.

Zgodnie z art. 141 §4 P.p.s.a. prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto - jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji - wskazania co do dalszego postępowania. Sporządzone według tych wymogów uzasadnienie wyroku ma w przyszłości umożliwić stronie oraz sądowi odwoławczemu prześledzenie dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie, a także zapoznanie się z procesem myślowym, który doprowadził sąd pierwszej instancji do podjęcia zaskarżonego orzeczenia. Z tego też względu art. 141 §4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną jedynie wówczas, gdy uzasadnienie wyroku pomija wymienione w tym przepisie elementy lub też, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd przeprowadził ocenę, czy wskazana przez wnioskodawcę podstawa wznowienia postępowania sądowego jest merytorycznie uzasadniona. Sąd wyjaśnił, że w art. 273 §2 P.p.s.a. chodzi o okoliczności dotyczące decyzji administracyjnej objętej prawomocnym wyrokiem sądu, tj. tej samej sprawy sądowoadministracyjnej. Podstawa ta winna zostać odniesiona do przebiegu postępowania sądowoadministracyjnego, którego strony żądają wznowienia, należycie skonkretyzowana i uzasadniona okolicznościami nowymi, które wskazują na zdarzenie powstałe w tym postepowaniu i wykazują jego wadliwość. Sąd wyjaśnił szczegółowo, że skarżący powołał się na okoliczności, które nie odnoszą się do postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji skarżącego ze względu na przekroczenie 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, którą kontrolował Sąd w wyroku z 22 października 2016 r. Dalej Sąd wyjaśnił, że w myśl art. 130 ust. 1 wskazanej ustawy, to Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przypisując określonemu naruszeniu odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10. Tylko zatem ten organ jest uprawniony zarówno do dokonywania wpisu przypisanych kierowcy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak i do ich usuwania. Tym samym, kwestie związane ze sposobem naliczania punktów, ich liczbą, nie podlegają badaniu przez starostę, a pozostawione są organowi prowadzącemu ewidencję, tj. komendantowi wojewódzkiemu Policji. Wpis do ewidencji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 §2 pkt 4 P.p.s.a., a zatem przysługuje od niego prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (oraz prawo wniesienia skargi na bezczynność tego organu w usunięciu punktów karnych). To też oznacza, że w przypadkach spornych, tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny (w tej sprawie starosta), w toku prowadzonego postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. W konsekwencji ani starosta ani samorządowe kolegia odwoławcze, prowadząc postępowanie w sprawach dotyczących uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania liczby punktów przypisanych kierowcy za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organy te - zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym oraz w związku z art. 99 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami - wiąże wniosek komendanta wojewódzkiego Policji o skierowanie kierowcy na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje, który jest składany, gdy z ewidencji wynika, że kierowca przekroczył limit 24 punktów karnych.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera więc treść pozwalającą na prześledzenie procesu myślowego przeprowadzonego przez Sąd pierwszej instancji i dokonanie kontroli instancyjnej. Rozważania Sądu są logiczne i konsekwentne, a ponadto znajdują oparcie w aktach administracyjnych sprawy. Z przyczyn wyżej wskazanych zarzut naruszenia art. 141 §4 P.p.s.a. należało potraktować jako chybiony i jako taki nie mógł skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej.

Z podobnej przyczyny nie mogły być uwzględnione kolejne zarzuty wskazane w skardze kasacyjnej, tj. naruszenia art. 106 §3 oraz art. 125 §1 pkt 2 w związku z art. 6 P.p.s.a.

Z art. 106 § 3 P.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny przeprowadza dowody jedynie wyjątkowo, jeżeli uzna, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Dokumenty, na których - zdaniem skarżącego - sfałszowano jego podpisy, nie mają znaczenia w sprawie, której przedmiotem jest skierowanie na kontrolne sprawdzenia kwalifikacji skarżącego ze względu na przekroczenie 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Okoliczność ta mogłaby być podnoszona w postępowaniu dotyczącym usuwania przypisanych kierowcy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego toczącym się przed komendantem wojewódzkim Policji.

Z tego samego powodu okoliczność wskazywana przez skarżącego nie mogła być podstawą fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego zgodnie z art. 125 §1 pkt 2 P.p.s.a., który wskazuje na ujawnienie czynu, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 282 §2 P.p.s.a., wyjaśnić trzeba, że z treści tego przepisu nie wynika, aby sąd właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie był zobligowany do uchylenia własnego orzeczenia (poza przypadkami zaistnienia podstaw do odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania) lub jego zmiany. Zwrot normatywny "po ponownym rozpoznaniu sprawy" oznacza, że jeżeli wznowienie jest dopuszczalne, dochodzi do rozpoznania przez sąd istoty tego samego sporu, co spór wcześniej prawomocnie zakończony. Rozpoznanie skargi o wznowienie co do istoty i uznanie, że po wznowieniu miałoby być wydane orzeczenie tej samej treści jak poprzednio prowadzi do tego, że sąd oddala skargę o wznowienie (brak wpływu na treść wydanego uprzednio orzeczenia). Prawidłowo więc Sąd Wojewódzki taką podstawę prawną zaskarżonego wyroku zastosował.

Kolejny art. 135 P.p.s.a., którego naruszenie zarzuca skarga kasacyjna, ma zastosowanie gdy sąd stosując przewidziane ustawą środki w stosunku do zaskarżonego aktu, dostrzeże możliwość końcowego załatwienia sprawy poprzez wzruszenie także innych aktów wydanych w granicach sprawy. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, bowiem Sąd pierwszej instancji nie wzruszył zaskarżonego aktu. Zatem nie mógł stosować wymienionego przepisu.

Reasumując, zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej okazały się niezasadne, tak więc Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Z uwagi na datę wszczęcia postępowania sądowego w tej sprawie, uzasadnienie niniejszego wyroku sporządzone zostało zgodnie z wymogami art. 193 zdanie drugie P.p.s.a.