Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 590/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 120 art. 121 par. 1 art. 122 art. 187
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 2 par. 2 art. 3 par. 1 pkt 2 i 8 art. 65 par. 3, 4, 5 art. 70 art. 80 art. 85 art. 230 art. 266 (1)
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Katarzyna Golat (spr.), Protokolant Ref. Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" S.A. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszeń celnych co do klasyfikacji taryfowej, wymiaru należności celnych, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] r., nr [...], uznającą za nieprawidłowe zgłoszenie celne, dokonane na jednolitym dokumencie administracyjnym SAD nr [...] z dnia [...] r., przez "A" S.A., z siedzibą w B.

Stan sprawy przedstawiał się następująco.

Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez "A" S.A. w B. z dnia [...] r. nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu partię towaru objętego uprzednio procedurą składu celnego, opisanego przez zgłaszającego jako wino gronowe czerwone [...] wyprodukowane przez "B" [...], w ilości [...] butelek o pojemności 1,5 litra) i zawartości alkoholu do 13 %. Strona w zgłoszeniu celnym zadeklarowała kod PCN 220421800, stawkę celną 0 %, podatek akcyzowy według stawki 136 zł/hl oraz podatek od towarów i usług według stawki 22 %.

Naczelnik Urzędu Celnego w [...] przyjął w/w zgłoszenie z dnia [...] r., jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm; dalej powoływanej jako Kodeks celny), co spowodowało z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą i określenie kwoty wynikającej z długu celnego zgodnie z wnioskiem strony.

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wszczął postępowanie w sprawie kontroli tego zgłoszenia. W toku postępowania, w związku z wątpliwościami co do rodzaju towaru i deklarowanego przez stronę kodu PCN wystąpiono do [...] władz celnych o ustalenie jaki towar w rzeczywistości był przedmiotem wywozu z [...], a następnie został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie wyżej opisanego zgłoszenia celnego. W tym celu wysłano do weryfikacji wystawione przez te władze celne świadectwo EUR 1 nr [...] i nr [...], stanowiące załączniki do zgłoszenia.

W związku z wystąpieniem o pomoc prawną do [...] administracji celnej organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie celne postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...], a następnie po otrzymaniu wyników weryfikacji postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] podjął zawieszone postępowanie.

W piśmie z dnia [...] r. (wpływ do organu pierwszej instancji [...] r.) [...] administracja celno-podatkowa poinformowała, że towary opisane w przesłanym do weryfikacji świadectwie przewozowym EUR 1 nr [...] i [...] uzyskały refundację wywozową jako towary nieobjęte Aneksem I – kod 22051010.

Organ I instancji uznał za ustalone, że przedmiotowy towar nie był winem gronowym czerwonym, lecz napojem na bazie wina, co spowodowało uznanie dokonanej przez skarżącą kwalifikacji celnej towaru za błędną.

W związku z powyższym decyzją z dnia [...] r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...]:

1. uznał powyższe zgłoszenie z dnia [...] r. za nieprawidłowe w części dotyczącej zapisów: w polu 33 (kod towaru), 35 (masa brutto kg), 36 (preferencje), 38 (masa netto kg) i 47 (obliczenie opłat) zgłoszenia celnego, stwierdzając jednocześnie, że kwota podatków w przedmiotowym zgłoszeniu została wykazana nieprawidłowo,

2. określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł z zastosowaniem stawki celnej w 17%, zmienił zapisy w polach: 33 – ustalając kod PCN 220510100, 35 – ustalając wagę brutto [...] kg, 36 – podając kod preferencji FTA, 38 – ustalając wagę netto [...] kg,

3. wyliczył odsetki wyrównawcze w wysokości [...] zł.

Jednocześnie określił iż kwota podatku od towarów i usług uwzględniająca wyliczenia dokonane w przedmiotowej decyzji wynosi [...] zł. Z uwagi na fakt, że zgodnie z zapisami w zgłoszeniu celnym uiszczono podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł, niedobór wyniósł [...] zł. Natomiast niedobór cła wyniósł [...] zł. W związku z powyższym organ wezwał w przedmiotowej decyzji do uiszczenia łącznej kwoty niedoboru w wysokości [...] zł.

W podstawie prawnej organ pierwszej instancji powołał m.in. art. 21 ust. 1 pkt 1, art. 207 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60 ze zm.; dalej powoływana jako O.p.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), art. 13 § 1 i 5, art. 23 § 1, art. 30 § 1 pkt 5, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b i c, art. 65 § 5 a, art. 85 § 1 i § 3, art. 222 § 1 i § 1, art. 262 Kodeksu celnego, art. 6 ust. 7, art. 11 ust. 3, art. 11 c ust. 1 i ust. 2, art. 15 ust. 4 i ust. 4c, art. 36 ust. 2 c i ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm.; dalej powoływanej jako ustawa o VAT z 1993 r.) oraz przepisy wykonawcze.

W odwołaniu od tej decyzji Spółka wniosła o jej zmianę i umorzenie postępowania w sprawie zarzucając organowi celnemu:

1) błędne ustalenie wagi netto partii wina będącego przedmiotem odprawy celnej, które z uwagi na brak podania w uzasadnieniu zastosowanego wzoru obliczenia nie daje możliwości sprawdzenia zastosowanego wzoru wyliczenia wagi i sposobu dokonania zaokrąglenia,

2) naruszenie art. 83 § 3 i 2, w zw. z art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego, ze względu na brak nowych faktów i dowodów stanowiących podstawę do wszczęcia postępowania i zmiany należności celnych, bowiem dane stanowiące podstawę do wszczęcia postępowania i wymianu należności celnych, w tym świadectwa przewozowe EUR 1 nr [...] i nr [...] oraz faktury [...] i [...], podnoszone jako postawa wydania decyzji były znane organom celnym w dniu odprawy celnej, tj. [...] r., co wprost wynika z zaskarżonej decyzji,

3) oparcie zaskarżonej decyzji na domniemaniach wynikających z dokumentów producenta, nieznanych "A", a więc nie potwierdzonych, przez "A", sporządzonych dla wewnętrznych celów producenta, związanych z otrzymywanymi przez tego producenta dopłatami,

4) oparcie zaskarżonej decyzji na domniemaniach związanych z dokumentami nie związanymi bezpośrednio z dostawą, tj. certyfikatem nr [...] z dnia [...] r. tj. z daty o ponad dwa lata wcześniejszej od daty zgłoszenia do objęcia procedurą składu celnego, a jednocześnie pominięcie wyjaśnień złożonych przez skarżącą,

5) naruszenie art. 230 § 4 i 5 Kodeksu celnego poprzez wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie, po upływie 3 lat od przyjęcia zgłoszenia celnego.

Uzasadniając te zarzuty Spółka podniosła, iż:

- do zgłoszenia celnego zostały dołączone wszystkie wymagane dokumenty, a wskazany kod PCN był prawidłowy;

- do dowodów został włączony certyfikat analizy wina o tej samej nazwie, wyprodukowanego ponad dwa lata wcześniej od daty importu,

- producent w zgłoszeniu celnym wywozowym podał dane zgodnie z wymogami obowiązującymi w [...], dane te nie mogą być wprost wykorzystane w Polsce z uwagi na odmienność przepisów,

- brak jest dowodu na to, że w dacie zgłoszenia celnego wino posiadało inne parametry, a zwłaszcza inną zawartość alkoholu od podanej w zgłoszeniu celnym,

- podstawą oceny jakie wino było przedmiotem importu może być tylko załączony do zgłoszenia certyfikat lub badanie z natury podczas odprawy,

- od [...] r. na teren Polski, w związku z przygotowaniami do wejścia Polski do Unii Europejskiej, do wytwarzania wina "[...]" używano wyłącznie wina gronowego, słodkiego o mocno owocowych walorach zbliżonych do poprzedniego produktu (napoju winopochodnego),

- z załączonego do odprawy celnej certyfikatu nie wynika wniosek, iż przedmiotowe wino zostało wytworzone na bazie wina, do którego produkcji użyto cukier biały,

- każdej dostawie towarzyszyły odpowiednie dokumenty, jak również była badana przez organy sanitarne i kontroli jakości handlowej, które to badania potwierdziły prawidłowość deklarowanego w zgłoszeniu celnym kodu PCN,

- organy celne powzięły informację stanowiącą podstawę do wydania decyzji już w [...] r. Postępowanie zostało jednak podjęte dopiero w dniu [...] r., wobec czego uzasadnionym – zdaniem strony – okresem zawieszenia postępowania jest okres od dnia [...] r. do dnia [...] r.

Ponadto skarżąca podkreśliła w odwołaniu, iż przedmiotowe wino, przed dopuszczeniem do obrotu na terenie kraju zostało złożone w składzie celnym na podstawie dokumentów SAD dołączonych do akt niniejszego postępowania z dnia [...] r. i opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jako wino gronowe czerwone zaliczone do kodu PN 220421800. Zgłoszenie celne dopuszczenia do złożenia w składzie celnym nie zostało zakwestionowane, w związku z powyższym – w ocenie skarżącej - zgłoszenie celne o zaliczenie przedmiotowego wina do kodu PCN 220421800 jest ostateczne.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] powołując się m.in. na art. 233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 2 lit. a, art. 21 § 1 pkt 1 O. p., art. 13 § 3, art. 85 § 1, art. 262 Kodeksu celnego, art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7, art. 15 ust. 4, art. 18 ust. 1, art. 34 ust. 1, art. 35 ust. 2 ustawy o VAT z 1993 r., art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29 poz. 257 ze zm.), art. 33 ust. 2 i art. 34 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia [...] r. - przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne, w sprawie należało zastosować przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, bowiem dług celny powstał przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej (zgłoszenia celnego dokonano dnia [...] r.).

Opis towaru zawarty w świadectwach przewozowych EUR 1 nr [...] i nr [...] wskazywał, że przedmiotem importu był napój na bazie wina [...]. Podobnie stanowił zapis na [...] dokumentach wywozowych, które zostały dołączone do zgłoszenia celnego o objęcie towaru procedurą składu celnego, przy czym w [...] dokumencie wywozowym eksporter również podał kod CN 22051010 (dokumenty nr [...] i [...]). Informacje uzyskane od [...] administracji celno-podatkowej potwierdziły, że przedmiotowy w sprawie towar zaklasyfikowany został do kodu CN 22051010, a producent uzyskał refundację wywozową.

Organ stwierdził, iż importowany towar nie jest winem gronowym lecz napojem na bazie wina, a skoro tak to nie może być przyporządkowany do pozycji 2204 obejmującej wino ze świeżych winogron, włącznie z winami wzmocnionymi, moszcz winogronowy, inny niż ten objęty pozycją 2009 – kod PCN 220421800 pozostałe z ww. win w pojemnikach o objętości 2 litry lub mniejszej o rzeczywistej objętościowej mocy alkoholu nieprzekraczającej 13 % objętości.

Na podstawie uzyskanych od [...] władz informacji organ pierwszej instancji prawidłowo zaklasyfikował importowany towar do kodu PCN 220510100 obejmującego wermut i pozostałe wina ze świeżych winogron przyprawione roślinami lub substancjami aromatycznymi – w pojemnikach o objętości 2 litry lub mniejszej o rzeczywistej objętościowej mocy alkoholu wynoszącej 18 % lub mniejszej.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę na powiązanie polskiej Taryfy celnej z systemem kodowania towarów stosowanych w innych krajach. Obowiązująca w dacie dokonania zgłoszenia celnego Taryfa celna stanowiąca załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 226, poz. 1885) oparta jest o nazewnictwo i zasady interpretacji polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego (PCN), która na mocy art. 13 § 3 pkt 1 Kodeksu celnego, ustanowiona została nomenklaturą taryfową Taryfy celnej. Stanowi ona rozwiniętą wersję 8 znakowego systemu Scalonej Nomenklatury, będącego z kolei rozszerzeniem sześcioznakowego międzynarodowego systemu klasyfikacji towarów o nazwie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, opracowanego przez Radę Współpracy Celnej (obecnie Światowa Organizacja Celna), wprowadzonej w życie Międzynarodową Konwencją w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, sporządzoną w Brukseli 14 czerwca 1983 r. (zał. do Dz. U. z 1997 r. Nr 11, poz. 62), do której Polska przystąpiła z dniem 1 stycznia 1996 roku.

Dyrektor Izby Celnej w [...] zauważył, że użycie cukru białego do produkcji [...] wynika z faktu, iż producent tego towaru wystąpił o refundację wywozową w związku z wywozem produktu klasyfikowanego do kodu CN 22051010 ([...]). Informacja taka została zawarta na dokumentach wywozowych i świadectwie przewozowym EUR 1. Uzyskanie refundacji potwierdziła także [...] administracja celno-skarbowa, udzielając odpowiedzi na prośbę polskiej administracji celnej o udzielenie pomocy prawnej. Organ celny przedstawił także obowiązujące w Unii Europejskiej przepisy dotyczące refundacji.

Jednocześnie Dyrektor Izby Celnej w [...] – odnosząc się do zarzutów odwołania - wyjaśnił, że dla ustalenia klasyfikacji taryfowej (kodu PCN 220510100) nie miała w ogóle wpływu okoliczność, czy [...] miała rzeczywistą objętościową moc alkoholu 7 % czy 7,23 %. Tym samym obecność certyfikatu nr [...] z dnia [...] r. nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcie w aspekcie ustalenia klasyfikacji taryfowej oraz określenie cła.

Za chybione uznał zarzuty odwołania, że decyzja pierwszoinstancyjna oparta jest na domniemaniach. Podkreślił, że zgromadził w sprawie materiał dowodowy, a w toku postępowania strona mogła się nim zapoznać. Stwierdził także, iż organy celne nie mają obowiązku automatycznego weryfikowania składanego zgłoszenia celnego.

Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że 3 letni termin do wydania decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, o którym mowa w art. 65 § 5 Kodeksu celnego ulega zawieszeniu z dniem zawieszenia postępowania w sprawie celnej – art. 230 § 5 pkt 2, w związku z art. 65 § 5 a Kodeksu celnego. W tej sprawie organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie celne na podstawie art. 266 ¹ § 1 Kodeksu celnego, w związku z wystąpieniem do [...] władz celno-skarbowych o udzielenie pomocy prawnej, co skutkowało również zawieszeniem terminu wskazanego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

Odnosząc się do twierdzeń strony, iż po z datą otrzymania wyników weryfikacji od [...] władz celnych, tj. z datą [...] r. termin przedawnienia zaczął biec na nowo, Dyrektor Izby Celnej w [...] zauważył, że zgodnie z art. 230 § 5 pkt 2 Kodeksu celnego bieg terminów, o których mowa w art. 230 § 4 ulega zawieszeniu z dniem zawieszenia postępowania w sprawie celnej. Natomiast terminu, o których mowa w art. 230 § 4 i 4 a biegną dalej z dniem podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie celnej (zgodnie z art. 230 § 6 Kodeksu celnego).

Na koniec organ odwoławczy stwierdził, że w decyzji pierwszoinstancyjnej prawidłowo określone zostały kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.

W skardze z dnia [...] r. pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej i decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając:

1. naruszenie art. 187 § 1-3 oraz art. 191, w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 122 ustawy O. p. w szczególności poprzez:

a) oparcie zaskarżonej decyzji na domniemaniach wynikających z informacji uzyskanej przez organy celne w [...] r. – pismo z dnia [...] r. [...] administracji celno-skarbowej dotyczącej odpraw celnych przez producenta, wraz z dokumentami wywozowymi nr [...] i nr [...] i spełnienia, po dokonaniu odprawy celnej przesłanek do refundacji wywozowej towaru sprzedanego skarżącemu, tj. faktu nieznanego "A", a więc nie potwierdzonego przez "A", zaszłego poza wiedzą "A", z którego nie wynikają żadne informacje co do rodzaju odprawianego wina,

b) oparcie zaskarżonej decyzji na domniemaniach związanych z dokumentami nie związanymi bezpośrednio z dostawą, tj. certyfikatem nr [...] z dnia [...] r., tj. z daty o ponad dwa lata wcześniejszej, od daty zgłoszenia do objęcia procedurą składu celnego,

c) pominięcie wyjaśnień złożonych przez skarżącą w toku postępowania,

2. naruszenie prawa materialnego – art. 85 § 1 Kodeksu celnego przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że należności celne powinny zostać obliczone na podstawie domniemania co do produktów użytych do wyprodukowania towaru, pomimo, iż powołany przepis stanowi, iż należności celne wymagalne są według stanu towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego,

3. naruszenie art. 83 § 3 i 2 Kodeksu celnego, w związku z art. 65 § 4 pkt 2 tej ustawy, gdyż w sprawie brak jest nowych faktów i dowodów stanowiących podstawę do wszczęcia postępowania i zmiany należności celnych, bowiem dane stanowiące podstawę wszczęcia postępowania i wymiaru należności, w tym świadectwa przewozowe EUR 1 nr [...] i nr [...] oraz faktury [...] i [...], podnoszone jako postawa wydania decyzji były znane organom celnym w dniu odprawy celnej, co wynika wprost z zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając zarzuty pełnomocnik Spółki podtrzymał co do zasady swe stanowisko wyrażone w tym zakresie w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie skarżącej:

- do zgłoszenia celnego zostały dołączone wszystkie wymagane dokumenty, w tym świadectwo EUR 1,

- dopuszczenie towaru do obrotu na terenie kraju zostało poprzedzone rewizją celną,

- podstawę wszczęcia postępowania stanowiły informacje uzyskane dopiero w [...] r. związane z wywozem przedmiotowego wina z [...], na podstawie których ustalono, że Spółka zaniżyła wagę netto wina oraz błędnie zaklasyfikowała importowany towar,

- certyfikat z [...] r. stanowi dowód badania wina na ponad dwa lata przez dokonaniem zgłoszenia celnego,

- od [...] r., w związku z przygotowaniami do wejścia Polski do Unii Europejskiej, do wytwarzania wina "[...]" używano wyłącznie wina gronowego, słodkiego o mocno owocowych walorach zbliżonych do poprzedniego produktu (napoju winopochodnego, do którego produkcji zużywano m.in. cukier), Spółka zamówiła produkt wytworzony wyłącznie z wina gronowego,

- dla zmiany kodu celnego i związanych z tym danin publicznych nie jest wystarczające domniemanie, iż towar wprowadzony na polski obszar celny [...] r. mógł być wyrobem winopochodnym,

- dokumenty powołane przez organ celny nie były dołączone do zgłoszenia celnego oraz nie były znane Spółce,

- pismo [...] władz celno-skarbowych z [...] r. nie zwiera żadnych nowych informacji, które nie były znane w dniu dokonania zgłoszenia celnego,

- z załączonego do odprawy celnej certyfikatu nie wynika wniosek, iż przedmiotowe wino zostało wytworzone na bazie wina, do którego produkcji użyto cukier biały,

- nie zaistniały prawem wymagane przesłanki do wszczęcia postępowania i wydania zaskarżonej decyzji, bowiem nie ujawniono żadnych faktów i dowodów nieznanych organowi celnemu w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Podkreślił, że podstawę rozstrzygnięcia stanowiły informacje uzyskane w ramach pomocy prawnej od [...] władz celnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dalej wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 cytowanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę.

W tej sprawie, w ocenie Sądu, do naruszenia prawa nie doszło, zatem skarga nie mogła być uwzględniona.

Jedną z podstawowych zasad wynikających z przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny jest zasada powszechności cła. Art. 2 § 2 tej ustawy stanowi, że "Wprowadzenie towaru na polski obszar celny (...) powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego ( ...)." Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 i 8 dług celny stanowi powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych, którymi są cła i inne opłaty związane z przywozem towarów. Według art. 209 § 1 pkt 1 i § 2 tegoż Kodeksu dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.

W myśl przepisu art. 65 § 3 Kodeksu celnego, przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną i określenie kwoty wynikającej z długu celnego, chyba że w sprawie zostanie wydana decyzja organu celnego rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub kwocie wynikającej z długu celnego. Zgłoszenie celne nie jest zatem decyzją określającą kwotę zobowiązania wynikającego z długu celnego, lecz zawiadomieniem organów celnych w wymaganej przez prawo formie o zamiarze nadania importowanym towarom jednego z dopuszczalnych przeznaczeń celnych. Strona wnioskując o objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu zobowiązana była do samoobliczenia należności celnych.

Podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy Kodeks celny nie nakładały na organ celny obowiązku kontroli (weryfikacji) zgłoszenia celnego, bezpośrednio po jego przyjęciu i przed zwolnieniem towaru, w zakresie prawidłowości zawartych w nim danych (m.in. kod PCN), jak i merytorycznej oceny dołączonych do zgłoszenia celnego dokumentów. Organ celny zobowiązany był jedynie do zbadania czy zgłoszenie odpowiada wymogom formalnym, tj. czy zostało złożone na formularzu zgodnym z ustalonym wzorem, czy wypełnione zostały wszystkie, wymagane w danej procedurze pola formularza SAD oraz czy do zgłoszenia celnego zostały dołączone wskazane w nim dokumenty (bez analizowania ich treści). Stwierdzenie nieprawidłowości w tym zakresie skutkowałoby odmową przyjęcia zgłoszenia celnego – art. 64 § 3 Kodeksu celnego.

Natomiast organ celny, stosownie do przepisu art. 70 § 1 Kodeksu celnego, po przyjęciu zgłoszenia celnego mógł przystąpić do jego weryfikacji przed zwolnieniem towaru, polegającej w szczególności na: kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów; możliwości żądania od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu (pkt 1), rewizji celnej towarów z możliwością pobrania próbek w celu przeprowadzenia ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli (pkt 2). Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu celnego, że było to uprawnienie, a nie obowiązek.

Z akt sprawy wynika, że po przyjęciu przedmiotowego w sprawie zgłoszenie celnego i przed zwolnieniem towaru, zgłoszenie nie zostało poddane weryfikacji w zakresie prawidłowości zadeklarowanego przez stronę kodu PCN.

Organ celny może dokonać kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru. Takie uprawnienie wynika z art. 83 § 1 Kodeksu celnego, przy czym kontrola ta może być dokonana z urzędu lub na wniosek zgłaszającego. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane (art. 83 § 3 Kodeksu celnego). Podjęcie niezbędnych działań następuje przez uznanie za nieprawidłowe - w całości lub części - zgłoszenia celnego na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego, a następnie (zależności od okoliczności) rozstrzygnięcie o: nadaniu jednego z dopuszczalnych przeznaczeń celnych, wysokości długu celnego lub zmianie innych elementów zgłoszenia.

Nie może być zatem uznany za zasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 83 § 2 i § 3 Kodeksu celnego, w związku z art. 65 § 4 pkt 2 tej ustawy, bowiem oparty został na założeniu, że przyjęcie zgłoszenia celnego jest równoznaczne z uznaniem go za prawidłowe, a tym samym tylko nowe, nieznane organom celnym okoliczności i dowody, ujawnione po przyjęciu zgłoszenia mogą stanowić podstawę do uznania go za nieprawidłowe. Skarżąca sugeruje zatem, iż uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, w wyniku kontroli przeprowadzonej po zwolnieniu towaru, może nastąpić tylko w przypadku ujawnienia przesłanek wznowieniowych, czyli zakłada, że przyjęcie zgłoszenia rodzi takie same skutki jak wydanie decyzji, podczas gdy tak nie jest, co wynika z przedstawionego wyżej stanowiska Sądu.

W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji przystąpił po zwolnieniu towaru do kontroli poprawności danych zawartych w przedmiotowym zgłoszeniu celnym, w efekcie której uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe.

Główną sporną kwestię w tej sprawie stanowi określenie prawidłowego kodu PCN dla importowanego towaru.

Organ pierwszej instancji dokonując kontroli zgłoszenia celnego, w wyniku analizy treści dołączonego do niego świadectwa przewozowego EUR 1, stanowiącego jednocześnie dowód pochodzenia, na podstawie którego strona skorzystała z preferencji celnych, powziął wątpliwość, czy zadeklarowany przez stronę kod PCN jest prawidłowy. Z tłumaczenia tego dokumentu wynikało bowiem, że przedmiotem przywozu jest napój na bazie wina, do którego produkcji zużyto cukier. Wystąpiono zatem do [...] administracji celnej o ustalenie jaki towar był faktycznie przedmiotem wywozu z [...], w tym celu przesłano do weryfikacji szereg świadectw EUR 1, w tym dołączone do przedmiotowego zgłoszenia.

Zdaniem Sądu organ celny prawidłowo przyjął, że zapisy na świadectwach przewozowych EUR 1 są niewystarczające do rozstrzygnięcia, czy zadeklarowany w zgłoszeniu celnym kod PCN jest nieprawidłowy. Wniosek skierowany do [...] władz celno-podatkowych stanowi zatem realizację ciążącego na organie obowiązku wynikającego z art. 187 § 1 O. p., tj. zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z kolei wystąpienie z wnioskiem o udzielenie pomocy prawnej uzasadniało zawieszenie postępowania na podstawie art. 266¹ § 1 Kodeksu celnego (dodanego przez art. 1 pkt 65 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. - Dz. U. Nr 120, poz.1122 - zmieniającej ustawę Kodeks celny z dniem 10 sierpnia 2003 r.). Z akt sprawy wynika, że postanowienie w tym przedmiocie nie zostało zaskarżone, a po otrzymaniu odpowiedzi zawieszone postępowanie zostało podjęte.

Odpowiedź [...] władz celno-skarbowych nie pozostawia wątpliwości, iż producent, w związku z wywozem towaru opisanego w świadectwie przewozowym, dołączonym do zgłoszenia celnego, uzyskał refundację wywozową, przy czym towar stanowiący przedmiot wywozu został przyporządkowany do kodu CN 25051010. Władze [...] wskazały także, iż towar został wywieziony z [...] na podstawie dokumentów wywozowych nr [...] i [...]. Dokumenty te strona dołączyła do zgłoszenia celnego o objęcie towaru procedurą składu celnego, którą poprzednio był objęty przedmiotowy w sprawie towar. W dokumencie wywozowym eksporter również podał kod CN 25051010 i opisał towar jako napój na bazie wina [...].

Dowody zgromadzone w toku tego postępowania, a w szczególności informacja [...] władz celno-podatkowych, zostały poddane ocenie przez organ odwoławczy, który uznał ostatecznie, że nie było podstaw do przyjęcia, że strona dokonała prawidłowej klasyfikacji taryfowej oraz prawidłowo zadeklarowała kwotę wynikającą z długu celnego. Ustaleń tych organ odwoławczy dokonał w granicach zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 O. p., na podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego. Zgodnie z tym przepisem "Organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, argumentacja organu jest spójna i logiczna, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też było w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie pomijając żadnego z jego elementów.

Konsekwencją zmiany kwoty wynikającej z długu celnego była zmiana (podwyższenie) podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu importu towaru (kwota podatku akcyzowego nie uległa zmianie).

Sąd nie podzielił zarzutów strony skarżącej o naruszeniu przepisów postępowania – art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 Ordynacji podatkowej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja organu odwoławczego, a wcześniej organu pierwszej instancji oparte są na materiale dowodowym, który dał dostateczne podstawy do podjęcia rozstrzygnięcia. W istocie strona skarżąca nie wskazuje dowodów, których nie przeprowadzono, a które były konieczne do wyjaśnienia istotnych dla wyniku sprawy faktów. Organ pierwszej instancji ustosunkował się do złożonych przez stronę wyjaśnień, co świadczy o podjęciu niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, zebraniu i rozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego. Wyjaśnień strony które, zawierają ocenę dowodów i wykładnię znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa, organ administracji nie ma obowiązku podzielić. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji rozpatrzył ją jeszcze raz merytorycznie. Rozpatrzył zatem wszystkie żądania strony i ustosunkował się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Trzeba też wyjaśnić, że stronie skarżącej zapewniono czynny udział w postępowaniu i możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Powołany w skardze certyfikat nr [...] z dnia [...] r. nie stanowił podstawy do podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, zatem zarzut, iż organ oparł zaskarżoną decyzję na tym dokumencie jest nieuzasadniony.

Wyjaśnić też trzeba, że organy celne nie kwestionowały zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym objętościowej zawartości alkoholu w importowanym produkcie.

Sąd nie będąc związany granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), z uwagi na datę wydania decyzji organu pierwszej instancji postanowił zbadać, czy została ona podjęta z zachowaniem terminu określonego w art. 65 § 4 Kodeksu celnego nie stwierdzając w tym zakresie nieprawidłowości. Z przepisu tego wynika, że nie może być wydana decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe lub prawidłowe, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. W tej sprawie zgłoszenie celne zostało przyjęte [...] r., a w decyzji pierwszoinstancyjnej, jako datę jej wydania [...] r. (doręczona 7 [...] r.). Nie można jednak zapominać, że organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie celne, w związku z wystąpieniem o udzielenie pomocy prawnej, co spowodowało, że bieg terminu określony w art. 65 § 4 Kodeksu celnego uległ zwieszeniu, a po podjęciu zawieszonego postępowania termin ten biegł dalej. Konsekwencja taka wynika z przepisu art. 230 § 5 pkt 2 i § 6 pkt 2 Kodeksu celnego, w związku z art. 65 § 5 a tej ustawy.

Sąd nie dopatrzył się również po stronie organów celnych naruszenia postanowień wynikających z załącznika nr 6 - części V instrukcja wypełniania SAD przy wprowadzaniu towarów na polski obszar celny - rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 117, poz. 1250 ze zm.). Organ celny wyczerpująco przedstawił sposób ustalenia wagi spornego towaru, a prawidłowości dokonanych obliczeń w skardze nie kwestionowano.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może uwzględnić skargę na decyzję administracyjną i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekających organów tego typu naruszeń prawa – oddalił skargę "A" S.A. w trybie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.