Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2769/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134 par. 1, art. 151, art. 170
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] i ponownie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2008 r., nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy

Starosta [...] decyzją z [...] maja 2008 r., nr [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Gminy Miejskiej S. nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha oraz ustalił odszkodowanie za nieruchomość w łącznej wysokości [...] zł na rzecz J. i K. S.

Następnie Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2009 r. uchylił decyzję Starosty S. z dnia [...] maja 2008 r. w części dotyczącej ustalenia wysokości odszkodowania i ustalił wysokość odszkodowania w łącznej wysokości [...] zł oraz utrzymał w mocy pozostałą cześć decyzji Starosty S. z dnia [...] maja 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 29 września 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 211/09 oddalił skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2009 r.

Zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 296/10 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 września 2009 r.

Następnie J. S. i K. S. wystąpili o wznowienie postępowania w ww. sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] wznowił przedmiotowe postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2009 r. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] listopada 2012 r., nr [...].

Na skutek złożenia przez J. S. skargi na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, Sąd ten wyrokiem z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 209/13 oddalił skargę uznając, że słusznie jest stanowisko organu, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji wywłaszczeniowej.

Pismem z dnia 5 maja 2012 r., sprecyzowanym następnie pismem z dnia 20 czerwca 2012 r., J. S. i K. S. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty S. z dnia [...] maja 2008 r. - wskazując jako podstawę swojego wniosku art. 156 § 1 pkt 7 kpa.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] uchylającej decyzję Starosty S. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w części dotyczącej ustalenia wysokości odszkodowania i ustalającej wysokość odszkodowania w łącznej wysokości [...] zł oraz utrzymującej w mocy pozostałą cześć decyzji Starosty S. z dnia [...] maja 2008 r. dotyczącą wywłaszczenia na rzecz Gminy Miejskiej S. nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.

Organ powołał treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz podniósł, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego odziaływanie obejmuje także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Podniósł, iż w sprawie jest związany oceną prawną zawarta w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 211/09 oddalającym skargę oraz oceną prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 296/10, który oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku z dnia 29 września 2009 r. Wskazał również, że po wyroku oddalającym skargę niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, gdyż sąd administracyjny z urzędu ustala, czy wystąpiły przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji.

Pismem z dnia 14 grudnia 2012 r. J. S. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją. Zakwestionowała zasadność zapadłego rozstrzygnięcia i ponowiła argumentację zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.

Po rozpoznaniu tego wniosku Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty S. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...].

Podjęte rozstrzygnięcie uzasadnił tym, że organ nadzoru analizując, czy wystąpiły przesłanki określone w art. 156 kpa, jest zobowiązany do zbadania stanu faktycznego i prawnego decyzji z daty jej wydania.

Podniósł ponadto, iż orzeczenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 listopada 2012 r. zostało skierowane do zmarłego K. S. - co uzasadnia uchylenie w całości tej decyzji.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Minister ustalił, iż na podstawie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, które je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Prawomocny wyrok oddalający skargę oznacza, iż kontrolowana przez sąd decyzja nie jest prawnie wadliwa, a zatem wobec związania tym wyrokiem ograniczona jest możliwość weryfikacji takiej decyzji w nadzwyczajnym trybie postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 422/2007, Lex Polonica nr 2075571). Stwierdzenie nieważności w trybie art. 156 § 1 kpa decyzji, rozpoznawanej już wcześniej przez sąd, w odniesieniu do której zapadł wyrok oddalający skargę, stanowi w istocie ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu. Nie jest on bowiem związany granicami skargi i z urzędu ustala, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności wymienione w art. 156 § 1 kpa. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, aby zaistniały nowe okoliczności nieznane sądowi administracyjnemu w dacie wydania wyroku, które mogłyby wyłączyć ocenę prawną sądu i stanowić obecnie przesłankę do stwierdzenia nieważności kwestionowanej przez skarżącą decyzji. Przy czym przedstawione przez skarżącą okoliczności były przedmiotem rozpoznania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym, zaś odmienna ocena tych faktów stanowiłaby polemikę z oceną prawną dokonaną przez sądy.

Skargę na powyższą decyzję wniosła J. S. Wniosła w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. w części odnoszącej się do ustalenia wysokości odszkodowania - nieprawidłowo określonego w zawyżonej kwocie. Przedmiotowej decyzji zarzuciła rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 kpa, tj. nieuwzględnienia w wydanej decyzji nowych okoliczności odnoszących się bezpośrednio do przedmiotu sprawy a zawartych w piśmie Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. Ponadto wskazała, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o częściowy materiał postępowania.

Odpowiadając na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie - bowiem zarzuty skargi nie stanowią nowych okoliczności w sprawie i znane były organowi w przeprowadzonym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

W niniejszej sprawie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] października 2013 r. uchylił własną decyzję z dnia [...] listopada 2012 r., w całości i ponownie orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty S. z dnia [...] maja 2008 r.

Orzeczenie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. zostało uprzednio zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 211/09 uznał je za zgodne z prawem i skargę oddalił, zaś Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną na to orzeczenie, wyrokiem z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 296/10.

Powyższe oznacza zatem, że Sądy te nie dopatrzyły się rażącego naruszenia prawa przez zaskarżoną wówczas decyzję z dnia 27 lutego 2009 r.

Zgodnie z przepisem art. 170 ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Wynikający z powołanego unormowania fakt związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego zamyka organom i podmiotom, posiadającym legitymację do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania, możliwość stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa. Jest tak, gdyż kontrolując zgodność z prawem decyzji, sąd administracyjny - nie będąc z mocy art. 134 § 1 ppsa związany granicami skargi z urzędu - miał obowiązek ustalić, czy zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa.

W sprawie o sygn. akt II SA/Lu 211/09 05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpatrując skargę na decyzję z dnia 27 lutego 2009 r., nie dopatrzył się wystąpienia przesłanki nieważności i skargę oddalił, zaś Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną, wniesioną od wydanego orzeczenia Sądu Wojewódzkiego – oddalił ją. Orzeczenia te są prawomocne.

Przy czym w sprawie nie wystąpiły żadne nowe okoliczności, które powodowałyby, że ocena przedmiotowych decyzji wywłaszczeniowo - odszkodowawczych, wyrażona przez sądy administracyjne, straciłaby swoją aktualność.

Na marginesie swoich rozważań Sąd pragnie zauważyć, że podnoszony przez stronę skarżącą - której należy się odszkodowanie - zarzut jego zawyżenia jest zaskakujący.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nie mógł postąpić w odmienny sposób - bowiem był związany prawomocnymi orzeczeniami sądów administracyjnych, które zapadły uprzednio w sprawie.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.