Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 72/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, 2, art. 30
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć, Protokolant St. sekr. sąd. Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. przy udziale – sprawy ze skargi U. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek; 2. w pozostałym zakresie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych uchylił decyzję z dnia [...] r. nr [...] w części dotyczącej należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą i umorzył kwotę [...] zł w pozostałej części utrzymał w mocy odmowę umorzenia należności z tytułu składek za pracowników w części finansowanej przez płatnika. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. z 2007 r. Dz. U. Nr 11, poz.74 ze zm. w skrócie u.s.u.s.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie Kpa) w związku z art. 28 ust. 3 i art. 32 u.s.u.s.

Okoliczności sprawy według posiadanych przez Sąd akt przedstawiały się następująco.

Dnia [...] 2009 r. skarżąca wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ze względu na trudną sytuację materialną i rodzinną. Podkreśliła, że nie ma pracy ani ofert pracy a mąż jest chory na serce bez prawa do zasiłku. Jest zadłużona (opłata mediów i znajomi), korzysta z pomocy MOPS w formie programu żywnościowego PEAD 2009 i zakupów celowych oraz zasiłku okresowego. Powyższe dowodzi, że nie posiada środków finansowych na bieżące koszty utrzymania, a tym bardziej na spłatę zaległych należności. Na wezwanie organu strona przedłożyła obszerną dokumentację obrazującą jej sytuację majątkową i rodzinną. Podkreśliła, że od [...] 2008 r. nie prowadzi już działalności gospodarczej – bar – obiady domowe "B", która została wyrejestrowana. Istotnie jest współwłaścicielką nieruchomości z domem o pow. [...] m2, ale jest to jedyny jej majątek i jednocześnie miejsce zamieszkania.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie uznał powyższych argumentów za wystarczające do umorzenia zaległych należności w kwocie łącznej [...] zł, czemu dał wyraz w decyzji z dnia [...] r. wydanej na podstawie art. 83 ust. 1 i art. 28 oraz art. 32 u.s.u.s. Decyzją objęto składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na FP wraz z odsetkami na dzień [...] 2009 r. za prowadzącego działalność gospodarczą za okres od [...] do [...] 2008 r. oraz za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek za wskazane miesiące od [...] 2004 r. do [...] 2008 r.

Motywując odmowę umorzenia należności ZUS wskazał, że z analizy dokumentacji zgromadzonej w sprawie umorzenia należności z tytułu składek (zadłużenie z tytułu opłaty mediów, zadłużenie wobec znajomych, niemożność podjęcia pracy, nieściągalności zadłużenia, zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej) wynika, iż zachodzą przesłanki pozwalające na umorzenie należności z tytułu składek, co nie oznacza jednak obowiązku ich umorzenia, a jedynie stwarza taką możliwość. Okoliczność ta nie stanowi dla organu wydającego decyzję wystarczającej przesłanki, która przesądzałaby o umorzeniu należności. Podkreślono, że co prawda było prowadzone postępowanie egzekucyjne zakończone wydaniem postanowień o umorzeniu z powodu nieściągalności z dnia [...] 2007 r., [...] 2008 r. i [...] 2009 r. jednakże fakt zaistnienia przesłanek pozwalających na umorzenie należności z tytułu składek również daje organowi tylko możliwość ich umorzenia. Nadto podkreślono, że wnioskodawczyni posiada majątek w postaci nieruchomości ([...]), której jest współwłaścicielem i należności objęte wnioskiem o umorzenie zostały zabezpieczone wpisem hipoteki w dz. IV księgi wieczystej tejże nieruchomości i możliwe jest wszczęcie postępowania w celu odzyskania zaległych należności w drodze egzekucji z nieruchomości.

Przypomniano także, iż zgodnie z zapisem art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności.

Organ zbadał także pozostałe przesłanki umarzania należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s., który to przepis pozwala na umorzenie należności z tytułu składek za ubezpieczonych będącymi jednocześnie płatnikami składek na to ubezpieczenie. Umorzenie to może nastąpić w uzasadnionych przypadkach mimo braku przesłanki całkowitej nieściągalności składek. W § 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz.1365) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej określił uzasadnione przypadki w których należności takie mogą być umarzane. Wśród nich wskazano przykładowo sytuację, kiedy wnioskodawca wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Organ uznał jednak, że w przypadku U. S. szczególne okoliczności uzasadniające umorzenie składek nie zachodzą. Swoje twierdzenie oparł na oświadczeniu wnioskodawczyni o spadku jej zadłużenia u osób fizycznych. Porównał bowiem aktualne oświadczenie wnioskodawczyni w tej kwestii z oświadczeniem z [...] 2008 r. Porównanie to wskazuje na spadek zadłużenia z [...] zł do [...] zł co, zdaniem organu wskazuje na możliwości płatnicze wnioskodawczyni.

Jednocześnie organ uznał, że z przedstawionych przez U. S. dokumentów wynika, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i spełnione zostały przesłanki pozwalające organowi umorzyć zaległe należności. Ponieważ jednak decyzja o umorzeniu leży w sferze uznania organu to mając na względzie ochronę interesu pracowników, gdyż część należności objętych odmową umorzenia w całości dotyczy zatrudnionych pracowników, którą z własnych środków powinien opłacić płatnik składek czyli przedsiębiorca odmówiono umorzenia zaległych składek w całości. Należności za pracowników, w ocenie organu zasługują na szczególną ochronę a fakt, że istnieje możliwość ich wyegzekwowania jest wystarczający by organ odmówił ich umorzenia, mimo że sytuacja osoby zobowiązanej jest trudna.

Organ poinformował jednocześnie, że przy rozpatrywaniu wniosku w części obejmującej zaległe składki za pracowników nie rozpatrywał w kategorii umorzenia na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. gdyż przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Oznacza to, iż umorzeniem na tej podstawie objąć można jedynie składki za osobę prowadzącą działalność gospodarczą.

U.S. nie zgodziła się z powyższą decyzją i wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że aktualnie pracuje i w miarę możliwości będzie spłacać zadłużenie wobec ZUS. Wskazała, że każde pieniądze jakie otrzymuje (w tym odszkodowanie [...] zł za nieruchomość gruntową) przeznacza na spłatę zadłużenia wobec ZUS a ono ciągle wzrasta i bez umorzenia części zaległości będzie to niemożliwe.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił decyzje organu I instancji w części dotyczącej należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą i umorzył kwotę [...] zł w pozostałej części utrzymał w mocy odmowę umorzenia należności z tytułu składek za pracowników w części finansowanej przez płatnika.

Organ wskazał, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniesiona została ponownie kwestia trudnej sytuacji finansowej skarżącej i zdrowotna męża. Ustalono, że skarżąca na okres od [...] do [...] 2009 r., była zatrudniona na ¼ etatu w Spółce "A", jednakże nie jest to praca gwarantująca stałe dochody ze względu na przestoje. Jest to jedyna praca jaka jej zaoferowano. Mąż nie pracuje i jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku i posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności ze względu na przebyty zawał i wymaga stałego leczenia. Wzrasta zatem zadłużenie z tytułu opłaty mediów i brak środków finansowych na pokrycie bieżących potrzeb.

Organ uznał, że spełnione zostały przesłanki uzasadniające umorzenie zaległych należności w części za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w kwocie [...] zł

Podkreślono, że ponieważ nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności niemożliwe było umorzenie zaległych należności w pozostałej części.

W skardze z dnia 8 grudnia 2009 r. skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji w części dla niej niekorzystnej czyli utrzymującej w mocy odmowę umorzenia zaległych należności na rzecz ZUS za pracowników finansowanych przez pracodawcę. Podkreśliła, że jedyny majątek jaki posiada to nieruchomość w której zamieszkuje z chorym mężem od 1988 r. i który wymaga gruntownego remontu. Jest zatrudniona na ¼ etatu i chociaż chce pracować nie ma możliwości zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Ma do spłaty zaległe należności za pracowników i chce je spłacić oraz w miarę możliwości spłaca, jednakże bez umorzenia chociaż części należności objętych zaskarżoną decyzją jest to niemożliwe.

W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, potrzymał wcześniej prezentowane stanowisko i podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

skarga jest zasadna.

Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Oznacza to, iż ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, powoduje uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 p.p.s.a.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze, jak również stwierdzić nieważność mimo, że skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego aktu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Mendek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2006, s. 299). Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę.

Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej za uchyleniem zaskarżonej decyzji przemawia błędna ocena ustaleń dotyczących zaistnienia podnoszonych przez skarżącą okoliczności, a w konsekwencji uznanie braku przesłanki całkowitej nieściągalności należności, a także wykluczenia występowania w niniejszej sprawie przypadku uzasadniającego umorzenie zaległych należności poza składkami za pracowników przy jednoczesnym uznaniu wystąpienia przesłanek skutkujących umorzeniem należności za osobę prowadzącą działalność gospodarczą.

Jeżeli chodzi o prawną podstawę zaskarżonej decyzji, to należy wskazać, że przepis art. 28 ustawy dopuszcza możliwość umarzania należności z tytułu składek (w tym składek) przez ZUS w całości lub w części tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem art. 28 ust. 3a ustawy.

Całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności, przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 ustawy, podkreślenie Sądu).

Zgodnie z art. 28 ust. 3a ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty(art. 28 ust. 4 u.s.u.s.). Zapis taki nie wyklucza jednak możliwości umorzenia tylko części zadłużenia innej niż składki, np. zaległych odsetek. Również niemożność umorzenia składek na podstawie art. 30 u.s.u.s. nie stanowi przeszkody przy umarzaniu pozostałych elementów należności z tytułu składek (zobacz wyrok NSA z 21 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 679/08, LEX 484061).

Trafnie też organ uznał, że stwierdzenie istnienia uzasadnionego przypadku umorzenia należności z tytułu składek – innego niż całkowita nieściągalność – może mieć znaczenie tylko w przypadku rozpoznawania wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek (zobacz wyrok NSA z 10 lutego 2009 r. sygn. akt II GSK 702/08, LEX 522555). Stosownie bowiem do § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek (pomimo braku ich całkowitej nieściągalności), jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1).

Nie można jednak zgodzić się z twierdzeniem organu, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności wskazana w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. w sytuacji, kiedy w stosunku do zadłużenia skarżącej było trzykrotnie prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. zakończone wydaniem postanowienia o umorzeniu z powodu nieściągalności. Sam organ I instancji wskazał w tym zakresie na postanowienia z dnia 30 sierpnia 2007 r., z 9 czerwca 2008 r. oraz 20 marca 2009 r. (str. 2 uzasadnienia, k.96 akt ). Tym samym organ I instancji uznał spełnienie przesłanki całkowitej nieściągalności w postaci nieskuteczności egzekucji wymienionej w art. 28 ust. 3 pkt 5, jednakże ze względu na fakt posiadania przez skarżącą składnika majątku w postaci nieruchomości uznał, że przesłanka ta nie występuje. Należy zauważyć, że interpretacja ta jest sprzeczna z zapisem ustawy, który stanowi, że całkowita nieściągalność zachodzi wtedy, gdy zostanie spełniona jedna z przesłanek wymienionych w art. 28 ust.3, w tym, ta wymieniona w pkt 5, gdy naczelnik urzędnik skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Spełnieniem przesłanki całkowitej nieściągalności jest zatem alternatywne stwierdzenie braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję przez naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. W przedmiotowej sprawie naczelnik urzędu skarbowego trzykrotnie stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję a zatem wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu. Można się zgodzić z twierdzeniem organu, że posiadanie prawa własności do nieruchomości i zabezpieczenie należności przez wpis hipoteki może być okolicznością przemawiająca za odmową umorzenia zaległych należności. Nie może jednak skutkować rozszerzającą interpretacją zapisów ustawy, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Fakt posiadania prawa własności do nieruchomości na zasadzie wspólności majątkowej, która stanowi jednocześnie jedyne miejsce zamieszkania wnioskodawczyni i jej męża nie może być utożsamiany z posiadaniem składnika majątkowego, z którego można prowadzić egzekucję. Organ odwoławczy w tym zakresie nie czynił żadnych ustaleń. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego o braku spełnienia przesłanki całkowitej nieściągalności.

W konsekwencji uznania braku spełnienia powyższej przesłanki organ odwoławczy odstąpił od oceny wystąpienia okoliczności uzasadniających umorzenie kosztów upomnienia oraz odsetek za zwłokę od składek za zatrudnionych pracowników czy finansowanych przez ubezpieczonych czyli tych należności, które nie są objęte zakazem z art. 30 u.s.u.s. a były objęte wnioskiem U. S..

W tym miejscu należy wyjaśnić, iż pojęcie "należności z tytułu składek" użyte w art. 28 u.s.u.s. jest pojęciem szerszym niż pojęcie "składek" użyte w art. 30 tej ustawy. Jest to pojęcie zbiorcze obejmujące składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne i koszty upomnienia i opłaty dodatkowej (art. 24 u.su.s.). Innymi słowy wyjątek od zasady dopuszczalności umarzania należności z tytułu składek ujęty jest w art. 30 i dotyczy wyłącznie składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek (potrącanych z wynagrodzenia pracownika) i musi być interpretowany ściśle. To zaś oznacza, że inne należności z tytułu składek (odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i opłaty dodatkowej), także powiązane ze składkami, które nie podlegają umorzeniu (finansowane przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, składki pracowników) mogą być umarzane w całości i części na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s. Organ odwoławczy musi zatem rozważyć czy okoliczności przemawiające za umorzeniem składek za przedsiębiorcę nie uzasadniają również pozostałych należności poza wyłączonymi przez ustawę składkami za pracowników.

Niewątpliwie też decyzja wydana na podstawie wyżej powołanych przepisów oparta jest na konstrukcji uznania administracyjnego. Użycie sformułowania "mogą być umarzane", wskazuje, że wystąpienie jednej z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 daje organowi jedynie możliwość umorzenia powstałego zadłużenia, nie obliguje organu do uwzględnienia wniosku. Nie prowadzi to jednak do rezygnacji ani z konieczności dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, ani z konieczności oparcia rozstrzygnięcia o argumentację bazującą na prawnych i faktycznych przesłankach i przedstawienia jej w uzasadnieniu decyzji, stosownie do art. 107 § 3 Kpa, mającego w związku z art. 123 u.s.u.s. zastosowanie do działań organów w niniejszej sprawie.

Należy podkreślić, że z akt sprawy wynika, iż sytuacja majątkowa skarżącej od daty złożenia wniosku nie uległa zmianie, a w szczególności poprawie. Można nawet podejrzewać, że uległa pogorszeniu ze względu na fakt, że podjęta praca ma charakter okresowy, czemu dał wyraz organ odwoławczy umarzając należności z tytułu składek w kwocie [...] zł. Sąd zauważa, że kwota umorzonych należności została wskazana łącznie bez rozbicia na poszczególne pozycje, co czyni decyzję organu odwoławczego, w tej części nieczytelną. Sąd dokonał sumowania wskazanych w decyzji organu I instancji kwot z poz. 1,2,3 oraz 7,8 ([...] + [...] + [...] + [...] + [...] ) co dało wskazaną wyżej kwotę [...] zł. Pozostała zatem do rozważenia kwestia umorzenia kwoty odsetek za zwłokę ([...] zł i [...] zł).

Podkreślić jednak należy, iż z uwagi na uznanie przez organ trudnej sytuacji skarżącej, kluczowym zadaniem organu odwoławczego było poddanie analizie i ocenie kwestii, czy wyegzekwowanie od zobowiązanej przedmiotowych należności nie tylko jest możliwe, ale czy pozostanie w zgodzie z interesem publicznym i słusznym interesem obywatela (por. wyrok NSA z 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06, LEX nr 321267).

Regulacja zawarta w art. 107 § 1 Kpa, ustanawia - obok innych wymogów decyzji - obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2005r. III SA/Wa 180/05, LEX nr 166546).

Należy podkreślić, że organ odwoławczy nie wyjaśnił też dlaczego wskazane wcześniej postanowienia organów egzekucyjnych są niewystarczające do uznania całkowitej nieściągalności zaległych należności wskazanej w pkt 5 § 3 art. 28 u.s.u.s. Nie rozważył również czy uzasadniony przypadek z art. 28 ust. 3a ustawy nie uzasadnia także zaległych należności skarżącej w postaci odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników.

Reasumując powyższe Sąd stwierdza, że wskazane mankamenty przyjętej przez organ argumentacji zaważyły na rozstrzygnięciu Sądu. Organ nieprzekonująco przedstawiając argumenty wykroczył poza zakres uznania administracyjnego, a taki stan rzeczy – w powiązaniu z niewyjaśnieniem wszystkich przesłanek – należy uznać za spełnienie hipotezy art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a., obligujące Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wobec tego Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie rozstrzygając sprawę powinien rozważyć, czy w istocie zachodzi możliwość poniesienia przez skarżącą ciężaru uiszczenia należności z tytuł przedmiotowych składek w całości lub części, bazując na miarodajnych sprawdzonych przesłankach wynikających z art. 28 ust. 2 i ust. 3a ustawy oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, traktowanych jako obowiązujące przepisy prawne, a nie przepisy, które poprzez wskazanie na uznanie administracyjne można pominąć. Ewentualna zasadność odmowy umorzenia należności z tytułu przedmiotowych przesłanek poparta miarodajnymi ustaleniami, powinna być bowiem wykazana w uzasadnieniu decyzji w sposób przekonujący.