Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1289/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56
journal: Dz.U. 2013 poz 727
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne - tekst jednolity
article: art. 127, 180 § 1, art. 181, art. 229
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 29 ust. 1 i ust. 2, art. 30 ust. 1 i ust. 2, art. 31, art. 201 ust. 2, art. 214 ust. 1, art. 217 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 142 ust. 1 lit. c), art. 151 ust. 1, art. 178 ust. 4, art. 181a
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie WSA Ewa Ibrom,, WSA Ewa Kowalczyk (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Michał Białowski, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 lipca 2016 r. sprawy ze skargi T.B. F. D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty cła podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] określającą niezaksięgowaną kwotę wynikającą z długu celnego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił szczegółowo stan sprawy, która toczyła się w przedmiocie importu towaru zadeklarowanego w zgłoszeniu celnym.

W dniu 22 lutego 2012 r. według dokumentu SAD Nr [...] firma "[...]" S.A. działając w imieniu [...] Sp. z o.o. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towar - koncentrat soku jabłkowego, bez dodatku cukru, brix 66, w ilości 24.000 kg., deklarując wartość celną towaru w wysokości 13.680 EUR i kwotę długu celnego w wysokości 8.918 zł. Do zgłoszenia celnego dołączyła m. in. fakturę handlową nr [...] z 17 lutego 2012 r. z wykazaną w niej ceną 570 EUR za tonę.

Organ celny przyjął złożone zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zmianami; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne Rozdział 2 Tom 4, str. 307, zwanego dalej WKC).

W wyniku kontroli zgłoszenia celnego stwierdzono, że zadeklarowana w nim wartość importowanego towaru rażąco odbiega od wartości podobnych towarów sprowadzanych na obszar celny Wspólnoty w zbliżonym czasie. W toku kontroli postimportowej ustalono, że [...] Spółka z o.o. (dalej powoływana także jako Spółka, lub zamiennie Skarżąca) zakupiła koncentrat soku jabłkowego od firmy [...] z Wielkiej Brytanii i z tego tytułu w okresie od 15 lutego do 3 marca 2012 r. dokonała 86 zgłoszeń celnych w procedurze dopuszczenia tego towaru do obrotu, w tym 37 zgłoszeń w zakresie właściwości Urzędu Celnego w [...]. Organ ustalił, że na podstawie umowy sprzedaży Nr [...] z dnia 09.02.2012 r. (aneksowanej 28 lutego 2012 r.), dokonano zakupu koncentratu soku jabłkowego w ilości około 2.000 ton, w cenie 570 EUR/t. Na podstawie informacji i dokumentów handlowych oraz celnych uzyskanych od ukraińskiej administracji celnej ustalono, że producentem koncentratu soku jabłkowego była firma "[...]" z Ukrainy, która sprzedawała go ukraińskiej firmie [...] za cenę 1,80 EUR/kg Następnie firma ta odsprzedała ten sam towar brytyjskiej firmie [...] również po 1,80 EUR/kg, która z kolei tego samego dnia dalej odsprzedała ten sam koncentrat soku jabłkowego firmie [...] Spółka z o.o. za cenę 0,57 EUR/kg, wystawiając fakturę o tożsamym numerze i dacie jak dla transakcji pomiędzy [...] i [...]. Ustalono również, że transport tego towaru odbywał się bezpośrednio od producenta ([...]) do końcowego odbiorcy, czyli [...] Spółka z o.o. w Polsce, na tym samym środku transportu, co dodatkowo potwierdzało tożsamość towaru zakupionego przez firmę [...] od firmy [...], z towarem, który został zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu przez firmę [...] Spółka z o.o. według zgłoszenia celnego SAD o numerze wskazanym w decyzji organu. Tożsamość towaru potwierdzały także inne dokumenty, w tym świadectwo pochodzenia Form A nr [...] załączone do kontrolowanego zgłoszenia celnego.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie określenia kwoty długu celnego od towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu według przedmiotowego zgłoszenia celnego.

Brytyjska administracja celna pismem z dnia 3 grudnia 2014 r. poinformowała organ celny, że zarejestrowane biuro firmy [...] znajdujące się pod adresem: "[...],[...],[...],[...],[...]" jest adresem zakwaterowania oraz że spółka ta nie jest płatnikiem VAT w Wielkiej Brytanii. Ponadto ustalono, że jest ona zarejestrowana w rejestrze spółek "[...]" pod numerem [...] jako spółka komandytowa założona 19 stycznia 2012 r. a jej wspólnikami są "[...] i "[...]", obie z siedzibą na Seszelach.

W celu ustalenia wartości celnej zgłoszonego towaru, organ celny pozyskał dane z Instytutu [...] w [...], z których wynikało, że ceny koncentratu soku jabłkowego w imporcie z Ukrainy do Wspólnoty (Niemcy) w okresie listopad 2011 – kwiecień 2012 wynosiły: 1,03 EUR/kg, 1,16 EUR/kg, 1,11 EUR/kg, 1,75 EUR/kg,1,37 EUR/kg, 1,04 EUR/kg.

Wezwaniem z 27 lutego 2015 r. organ wezwał Stronę w trybie art. 181a ust. 2 RWKC do przedstawienia dokumentów i informacji potwierdzających wartość celną towaru zadeklarowaną w zgłoszeniu. W odpowiedzi strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka – dyrektora firmy [...] (producenta soku), powołanie biegłego dla określenia różnicy w kosztach produkcji koncentratu z jabłek przemysłowych i z jabłek z upraw ekologicznych oraz zawnioskowała o zwrócenie się do ukraińskich władz celnych o przekazanie kopii zgłoszeń celnych dotyczących sprzedaży koncentratu soku jabłkowego do Włoch. W piśmie strona przedstawiała tabelaryczne zestawienie danych dotyczących tego eksportu oraz kserokopie ukraińskich zgłoszeń celnych wywozowych dotyczących koncentratu eksportowanego do Włoch. Wnioski dowodowe ponawiane były przez stronę na etapie postępowania odwoławczego. Organy celne odmówiły uwzględnienia tych wniosków.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] określił niezaksięgowaną kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 8.021 zł powiadamiając skarżącą o jej retrospektywnym zaksięgowaniu. Do ustalenia wartości celnej importowanego towaru posłużył się metodą towarów podobnych, na podstawie art. 30 ust. 2 lit. "b" WKC. Jako podstawę wyliczeń przyjął materiał porównawczy z ceną jednostkową towaru w wysokości 1.100 EUR/t (zgłoszenie celne SAD Nr [...] z dnia 28 grudnia 2011r.).

Od tej decyzji spółka złożyła odwołanie, podnosząc, że upłynął 3 letni termin na powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych (art. 221 ust. 3 WKC), oraz wskazując, że cena sprzedaży koncentratu przez jego producenta odbiorcy ukraińskiemu, tj. firmie [...] była zawyżona z powodu braku możliwości odzyskania naliczonego podatku VAT na Ukrainie, natomiast cena wskazana w zgłoszeniu celnym jest równa cenie zapłaconej sprzedawcy ([...]).

Rozpatrując odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...], Dyrektor Izby Celnej w [...] postanowieniem z [...] lipca 2015 r. po przeprowadzeniu dodatkowych dowodów (pismo Prokuratury Okręgowej w [...] z 6 maja 2015 r. oraz z 16 czerwca 2015 r. wraz z załącznikami) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy argumentował, że dokonane zgłoszenie celne w procedurze dopuszczenia do obrotu spełniało wymogi formalne, wobec czego zostało przyjęte, co jednak nie jest równoznaczne z uznaniem go za prawidłowe. Zasadniczym powodem prowadzonego przez organy celne postępowania były wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej koncentratu soku jabłkowego, czy stanowi ona całkowitą faktycznie zapłaconą cenę, o której mowa w art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993 r. ze zmianami; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdział 2 tom 6, str. 3; dalej jako: "RWKC" lub "Rozporządzenie Wykonawcze").

Przeprowadzona przez organ analiza transakcji objętych zgłoszeniem celnym w rozpoznawanej sprawie i w innych analogicznych sprawach dawała podstawy do przyjęcia, że nie posiadały one ekonomicznego uzasadnienia, lecz ukierunkowane były wyłącznie na stworzenie fikcji zdarzeń gospodarczych. Z ustalonych przez organ faktów, wynikało, że w ramach transakcji łańcuchowej, wartość transakcyjna towaru wynikająca z faktury sprzedażowej na ostatnim szczeblu obrotu jest ponad 3-krotnie niższa w stosunku do transakcji bezpośrednio ją poprzedzającej, co przeczy regułom rachunku ekonomicznego.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej opisane wyżej okoliczności faktyczne dotyczące obrotu handlowego uzasadniały powzięcie wątpliwości, czy zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość celna koncentratu soku jabłkowego jako 0,57 EUR/kg, stanowi faktycznie zapłaconą cenę.

Zasadność tego stanowiska potwierdzały ustalenia śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...] (sygn. akt [...]) w sprawie działania w okresie od 2012 r. do czerwca 2014 r. na terenie województwa [...],[...],[...] oraz Ukrainy zorganizowanej grupy przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw w postaci wprowadzania w błąd organów podatkowych poprzez zatajenie rzeczywistego stanu rzeczy i podanie niezgodnych ze stanem rzeczywistym danych w obrocie koncentratem soku jabłkowego, a w konsekwencji narażenie na uszczuplenie należności celnych i podatkowych tj. o przestępstwa z art. 258 §1 i 3 k.k., art. 76 §1 k.k.s., art. 87 §1 k.k.s i inne. W uzasadnieniu postanowienia dnia 24 czerwca 2014 r. o wszczęciu śledztwa stwierdzono, że "zorganizowana grupa przestępcza w ramach obrotu koncentratem jabłkowym poprzez stworzenie mechanizmu opartego na angielskich i polskich firmach-słupach dopuszcza się oszustwa celnego polegającego na zatajeniu prawdy co do faktu, że podmioty uczestniczące w obrocie koncentratem są ze sobą powiązane jak również podanie nieprawdziwych danych w punkcie 7 deklaracji D.W.1 co do faktu tego powiązania, w wyniku czego do wyliczenia należności celnych przyjmowane były znacznie zaniżone wartości transakcyjne wskazane w fakturach sprzedaży, wystawianych w oparciu o fikcyjne kontrakty na dostawy tego towaru zawarte pomiędzy spółkami-słupami". Z dokumentów śledztwa wynikało, że firma [...] na Ukrainie to zintegrowana pionowo grupa firm z zamkniętym cyklem produkcji (uprawa surowca, przetwarzanie, transport). Założycielem grupy i głównym udziałowcem [...] jest [...]. Grupa posiada własne sady, siedem zakładów przetwórstwa owoców i warzyw na terenie Ukrainy, Polski i Mołdawii oraz własne firmy transportowe. W skład [...] Spółka z o.o. wchodzą: [...] Spółka. z o.o. w [...],[...] oraz firma transportowa [...] w [...]. Producent towaru będącego przedmiotem niniejszego postępowania - firma [...] z [...] na Ukrainie również wchodzi w skład grupy [...], podobnie jak przewoźnik koncentratu - ukraińska firma [...]. Faktyczny obrót towaru odbywał się zatem ramach tego samego koncernu czyli pomiędzy podmiotami powiązanymi. Firma brytyjska [...], jako pośrednik w dostawie towaru pomiędzy dostawcą a nabywcą, nie wchodzący w fizyczne posiadanie tego towaru, założona została wyłącznie na potrzeby fikcyjnych transakcji. W ich wyniku [...] na Ukrainie otrzymywała zwrot podatku VAT, zaś trzykrotny spadek wartości celnej importowanego koncentratu powodował uszczuplenie należności celnych i podatkowych. Dokumenty otrzymane z Prokuratury Okręgowej w [...], organ odwoławczy włączył do akt przedmiotowej sprawy postanowieniem z dnia 3 lipca 2015 r.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w rozpatrywanej sprawie pomiędzy kontrahentami istniało powiązanie, w rozumieniu art. 143 ust. 1 lit. "b" Rozporządzenia Wykonawczego mające wpływ na zaniżenie ceny koncentratu soku jabłkowego. Organ celny stwierdził, że faktura dołączona do przedmiotowego zgłoszenia celnego wystawiona na firmę [...] Spółka z o.o. jako dowód zakupu koncentratu soku jabłkowego nie stanowi dokumentu wiarygodnego co do prawdziwości danych wskazanych przez eksportera.

Weryfikując przedmiotowe zgłoszenie celne organ celny dokonał porównania zadeklarowanej wartości w oparciu o przedłożoną fakturę z wartościami towarów o tym samym kodzie CN sprowadzonych w zbliżonym czasie przez inne firmy na rynek krajowy w oparciu o ogólnopolską bazę Alina. Analizując wartości transakcyjne w tej bazie stwierdzono, że ceny koncentratu soku jabłkowego są dużo wyższe od ceny zadeklarowanej w kontrolowanym zgłoszeniu celnym (0,57 EUR/kg). Ceny jednostkowe wynosiły 1,10 EUR/kg w zgłoszeniach celnych SAD z dnia 19.12.2011 r. o numerach: [...],[...] i [...] oraz z dnia 28.12.2011 r. o numerach: [...] i [...]. W oparciu o ustalone okoliczności organ stwierdził, że zadeklarowana wartość transakcyjna w zgłoszeniu celnym będącym przedmiotem kontroli organu została rażąco zaniżona, wobec czego jej zakwestionowanie było zasadne.

Konsekwencją zakwestionowania wiarygodności zadeklarowanej przez skarżącą wartości transakcyjnej towaru, było ustalenie jego wartości celnej przy zastosowaniu jednej z metod określonych w art. 30-31 WKC. W wyniku przeglądu zgłoszeń celnych nie stwierdzono danych pozwalających na zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów identycznych, natomiast w analizowanym okresie odnaleziono kilka zgłoszeń celnych obejmujących towary podobne do importowanych. Jako podstawę sporządzenia kalkulacji wyliczenia wartości celnej importowanego towaru metodą towarów podobnych, organ celny przyjął zatem cenę jednostkową koncentratu soku jabłkowego wynoszącą 1,10 EUR/kg, zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym SAD Nr [...] z dnia 28 grudnia 2011 r., wyjaśniając dodatkowo, iż towar będący przedmiotem importu objęty kodem CN 2009 79 98 (obowiązującym w roku 2012) oraz towar z materiału porównawczego przyjęty do ustalenia wartości celnej o kodzie CN 2009 79 99 (obowiązującym w roku 2011) jest tym samym towarem.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących pominięcia przez organ celny w analizie porównawczej wytypowanych zgłoszeń celnych obejmujących towar tego samego producenta, potwierdzono fakt przywozu przez innych importerów w zbliżonym czasie koncentratu soku jabłkowego wyprodukowanego przez firmę [...] z Ukrainy, jednakże wskazano, iż przy ustalaniu wartości celnej importowanego towaru, zgłoszenia te nie mogły stanowić materiału porównawczego, gdyż we wszystkich przypadkach (oprócz zgłoszeń celnych dokonanych w UC [...]) zadeklarowane wartości transakcyjne zostały zakwestionowane w postępowaniach celnych.

Organ zanegował tezę skarżącej co do konieczności zastosowania korekt z uwagi na różnicę w ilości, wyjaśniając, że obie transakcje, tj. transakcja dokonana przez Stronę jak i transakcja wynikająca z materiału porównawczego są porównywalne w zakresie ilości. Wskazując na orzecznictwo w zakresie zbierania materiałów porównawczych organ celny uznał za właściwe przyjęcie do porównania podobnej ilości towaru wynikającej z konkretnej dostawy, tj. konkretnego zgłoszenia celnego, zamiast – jak sugerowała skarżąca – ilości określonej w zawartej przez strony umowie sprzedaży, która przewidywała import 2.000 ton surowca. Zdaniem organu takie podejście byłoby niezgodne z treścią art. 151 ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego. Odpowiadając na dalsze argumenty odwołania, organ celny wskazał, że fakt ewentualnego dalszego przerobu koncentratu soku jabłkowego nie ma znaczenia w sprawie, ponieważ dla wymiaru należności celnych istotny jest stan towaru w dniu dokonania zgłoszenia celnego, co znajduje oparcie w treści art. 67 WKC, który stanowi, że datą którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne. Dyrektor Izby Celnej nie podzielił stanowiska Strony zawartego w odwołaniu, że porównanie cen towarów importowanych powinno odbywać się w stosunku do zgłoszeń celnych dokonanych na terenie całej Unii Europejskiej, wskazując że wszystkie administracje celne badając ceny towarów w oparciu o metodę towarów podobnych ograniczają się do korzystania z krajowych systemów, zawierających ceny towarów importowanych w zbliżonym czasie.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono również, że organ pierwszej instancji, do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie posiadał informacji na temat istnienia powiązań pomiędzy kupującym i sprzedawcą, stąd też zarzut w przedmiocie naruszenia art. 29 ust. 2 lit. "b" WKC uznano za bezpodstawny. Organ wyjaśnił jednocześnie, że obowiązek złożenia prawdziwego oświadczenia w Deklaracji Wartości Celnej obciąża zgłaszającego, natomiast w dokumencie tym zgłaszający zaznaczył brak istnienia powiązań. Ujawnienie okoliczności świadczących o powiązaniach w rozumieniu art. 143 ust. 1 lit. "b" Rozporządzenia Wykonawczego nastąpiło dopiero po otrzymaniu dokumentacji śledztwa z Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie.

W ocenie organu celnego Skarżąca nie udowodniła, że cena 570 EUR za tonę koncentratu soku jabłkowego o liczbie Brix 66, jest podobna do cen towarów identycznych lub podobnych importowanych w zbliżonym okresie. Nadesłane przez Spółkę kopie zgłoszeń celnych dotyczących wywozu tego towaru do Włoch po cenie 700 EUR/t, nie stanowią właściwego materiału porównawczego, gdyż z faktur i dokumentów CMR dołączonych do ukraińskich zgłoszeń wywozowych, wynika, że wywieziony do Włoch koncentrat soku jabłkowego (wyprodukowanego przez [...]) był towarem drugiej jakości, natomiast koncentrat importowany przez skarżącą był towarem pierwszej jakości.

Organ nie uwzględnił też argumentacji skarżącej, że w łańcuchu transakcji związanym z importem koncentratu soku jabłkowego dochodziło jedynie do nadużyć związanych z odzyskiwaniem podatku VAT na Ukrainie, natomiast przepisy obowiązujące w Polsce dotyczące ustalania wartości celnej importowanego towaru nie zostały naruszone. W ocenie organu 3 – krotny spadek ceny dla odbiorcy końcowego istotnie podważa jej wiarygodność, co znalazło potwierdzenie w ustaleniach śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...].

W dalszej kolejności organ odwoławczy odniósł się do dowodów, na które powołała się Strona dotyczących: kosztów produkcji, kosztów robocizny przedmiotowego towaru w zakładach [...], uznając że nie mają jakiegokolwiek znaczenia w przypadku metody ustalenia wartości celnej towaru na podstawie art. 30 ust. 2 lit. "b" WKC. Oceniając dowody zgromadzone przez organ pierwszej instancji dotyczące sprawozdań finansowych firmy [...], organ odwoławczy stwierdził, że akta sprawy nie zawierają wymienionych dokumentów, wobec czego zarzut uznano za bezprzedmiotowy. Rozpatrując zarzuty dotyczące czasowego aspektu powiadomienia o powstaniu długu celnego, organ odwoławczy uznał, że w rozpatrywanej sprawie istnieją podstawy do zastosowania terminu określonego w art. 221 ust. 4 WKC, ponieważ dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego. Związek pomiędzy powstaniem długu celnego, a czynem podlegającym postępowaniu karnemu polegał na dołączeniu do zgłoszenia celnego z dnia 22 lutego 2012 r. faktury zawierającej zaniżoną wartość towaru w celu umyślnego wprowadzenia organu celnego w błąd, co skutkowało zaniżeniem wartości celnej towaru i w konsekwencji uszczupleniem należności celnych i podatkowych z tytułu importu koncentratu soku jabłkowego. Potwierdzało to śledztwo prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w [...] (sygn. akt [...]) obejmujące swoim zakresem m.in. 49 zgłoszeń celnych dokonanych w Urzędzie Celnym w [...] przez [...] Spółka z o.o., w tym zgłoszenie celne kontrolowane zaskarżoną decyzją. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że przesłanki z art. 221 ust. 4 WKC zostały spełnione, a powiadomienie dłużnika przez doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło przed upływem pięcioletniego terminu określonego w art. 56 Prawa celnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2015r., strona zarzuciła naruszenie przepisów:

– art. 221 ust. 3 WKC, poprzez wydanie decyzji, pomimo upływu trzyletniego terminu określonego w tym przepisie;

– art. 221 ust. 4 WKC, poprzez zastosowanie tego przepisu, pomimo nie wykazania przez organy obu instancji, iż dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, w tym zwłaszcza poprzez nie wskazanie popełnienia jakiego typu czynu zabronionego dopatruje się organ (kwalifikacja prawna), nie wskazania osoby sprawcy, nie wskazania spełnienia przesłanek podmiotowych i przedmiotowych;

– art. 181 § 1 Rozporządzenia Wykonawczego w związku z art. 29 WKC, poprzez odstąpienie od ustalenia wartości celnej towaru metodą transakcyjną, pomimo, iż w sprawie nie wystąpiły uzasadnione okolicznościami sprawy wątpliwości pozwalające na przyjęcie, iż zadeklarowana przez stronę wartość celna stanowi faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC;

– art. 30 ust. 2 lit. b WKC w związku z art. 151 Rozporządzenia Wykonawczego, poprzez ustalenie wartości celnej metodą porównania towarów podobnych pomimo, iż zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, iż w badanym okresie wystąpiła jakakolwiek transakcja podobna zwłaszcza odnośnie ilości importowanego towaru, albowiem do porównania przyjęto transakcję dotyczącą importu towaru w ilości około 1% ilości towarów stanowiących przedmiot umowy sprzedaży pomiędzy stroną jako importerem a eksporterem, albowiem wartość ta przekraczała 2.000 ton, zaś do porównania przyjęto transakcję na podstawie której doszło do importu 22 ton, organ zaś nie dysponował (z własnej winy) danymi pozwalającymi na dokonanie stosownej korekty, nadto nie wykazano aby towary przyjęte do porównania charakteryzowała względem towarów badanych cecha zastępowalności na rynku;

– art. 30 ust 2 lit b w zw. z art. 151 ust 4 Rozporządzenia Wykonawczego poprzez porównanie celem ustalenia cen transakcyjnych towarów podobnych towarów pochodzących od innych producentów, pomimo iż możliwe było ustalenie ceny transakcyjnej dla towarów tego samego producenta wprowadzanych na obszar Wspólnoty w tym samym okresie;

– art. 30 ust 2 lit d poprzez niedokonanie ustalenia wartości celnej metodą wartości kalkulowanej, pomimo że za pomocą metod wskazanych w art. 30 ust 2 lit a i b WKC (z zastrzeżeniem zarzutów zgłoszonych powyżej) wartość celna nie była możliwa do ustalenia, zaś strona domagała się ustalenia wartości w oparciu o tę metodę, tj. z pominięciem metody wskazanej w art. 30 ust 2 lit c WKC.

– art. 29 ust 2 WKC poprzez zakwestionowanie ceny transakcyjnej i nie przyjęcie wartości celnej równej wartości transakcyjnej pomimo iż strona wykazała zgodność ceny transakcyjnej z wartością ustalaną metodą kalkulowaną, zaś wnioski dowodowe zmierzające do poparcia tegoż twierdzenia zostały oddalone przez organy obu instancji;

– art. 121 § 1 Ordynacji Podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sprawie w sposób nie budzący zaufania strony, a wprost przeciwnie budzący uzasadnione obawy strony co do obiektywizmu, rzetelności i dobrej woli organu co do wyjaśnienia istotnych kwestii związanych z badanym zgłoszeniem, co miało istotny wpływ na treść decyzji, albowiem w przypadku obiektywnego podejścia do badanego problemu i umożliwienia stronie wskazania jej racji decyzja mogła by mieć zupełnie inne brzmienie;

– art. 121 § 2 Ordynacji Podatkowej przez organy obu instancji poprzez nieinformowanie strony o tym, iż organ w analizowanej sprawie dopatruje się zaistnienia czynu zabronionego i zamierza skorzystać z art. 221 § 4 WKC czym uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się co do zasadności stosowania tego przepisu;

– art. 122 Ordynacji Podatkowej w zw. z 187 § 1 Ordynacji Podatkowej poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie zebranie pełnego materiału niezbędnego dla orzekania w niniejszej sprawy a w szczególności:

• oddalenie wniosków dowodowych strony w zakresie mającym wykazać istnienia transakcji na podstawie których w pierwszym kwartale roku 2012 wprowadzono na obszar Wspólnoty towary podobne pochodzące od tego samego producenta;

• oddalenie wniosków dowodowych o przesłuchanie w drodze pomocy prawnej osób mających szczegółową wiedzę w przedmiocie ustalania warunków badanej transakcji oraz polityki cenowej producenta jak również dowodów mających wykazać koszty wytworzenia towaru;

• nieprzeprowadzenie przez organ I instancji jakichkolwiek dowodów na okoliczność zaistnienia czynu zabronionego, dającego podstawę do zastosowania art. 154 Rozporządzenia Wykonawczego, wskazania jego sprawcy oraz zrealizowania przez niego wszystkich znamion przyjętego przez organ czynu zabronionego;

– art. 191 w zw. z art. 121 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji Podatkowej poprzez dokonanie dowolnej nie swobodnej oceny dowodów, albowiem swobodna ocena dowodów może zostać dokonana tylko w oparciu o prawidłowo zakreślone ramy postępowania dowodowego, zebranie w sprawie całego materiału dowodowego mającego znaczenia dla rozstrzygnięć w sprawie i ocenienie go całościowo zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowej, zaś postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało dokonane w sposób wybiórczo a nadto poprzez wyciągnięcie na wskroś wadliwych wniosków z dowodów przeprowadzonych w sprawie;

– art. 127 Ordynacji Podatkowej poprzez dokonanie nowych ustaleń, odmiennych od ustaleń organów I instancji i utrzymanie zaskarżonych decyzji w mocy oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, z którymi to dowodami nie zetknął ; uprzednio organ I instancji, dowody te zaś miały kluczowe znaczenie dla treści wydania decyzji;

– art. 124 Ordynacji Podatkowej poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób nie dający jakichkolwiek podstaw do przyjęcia zasadności skorzystania przez organ z art. 221 § 4 WKC.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi skutkującymi koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. Nr 718 dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia, bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jeżeli zaś sąd nie stwierdzi tego rodzaju naruszeń prawa, skarga podlega oddaleniu.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] w przedmiocie określenia niezaksięgowanej kwoty należności celnej wynikającej z długu celnego. Spór prawny dotyczy zaś ustalenia wartości celnej importowanego towaru oraz istnienia przesłanek przedłużenia terminu do powiadomienia dłużnika o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego.

Określając kwotę należności celnej organy celne zobligowane były do ustalenia wartości celnej sprowadzonego towaru. Jako podstawę prawną przyjętej wartości celnej wskazały art. 30 ust. 2 lit. "b" WKC, czyli wartość transakcyjną towarów podobnych sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Ustalenie wartości celnej na podstawie wspomnianego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 29 WKC, czyli w oparciu o wartość transakcyjną (art. 30 ust. 1). Wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, jest podstawą ustalenia wartości celnej przywożonych towarów pod warunkiem, że kupujący i sprzedający nie są ze sobą powiązani, natomiast w sytuacji gdy to powiązanie istnieje, tylko wtedy wartość transakcyjna może zostać zaakceptowana, gdy zgłaszający wykaże, że powiązanie nie wpłynęło na cenę, albo udowodni, że jest to wartość zbliżona do wartości transakcyjnej dla kupującego nie powiązanego ze sprzedawcą, czyli jaka odpowiadałaby cenie pomiędzy podmiotami niepowiązanymi (art. 29 ust. 2). Okoliczności faktyczne sprawy i treść zarzutów skargi skłania do rozwinięcia tego zagadnienia, co nastąpi jednak w dalszej części uzasadnienia.

Na wstępie zaś należy także wskazać, iż zgodnie z art. 78 WKC organy celne po dokonaniu zwolnienia towarów mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.

Jednym z takich działań jest możliwość odstąpienia od ustalenia wartości celnej na podstawie metody wartości transakcyjnej, przewidziana w art. 181a ust. 1 RWKC. W przepisie tym prawodawca unijny stwierdził, że organy celne nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej, jeżeli mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. Występujący w art. 181a ust. 1 RWKC zwrot "uzasadnione wątpliwości" nie został bliżej zdefiniowany przez prawodawcę, a zatem jest to zwrot niedookreślony, któremu właściwe znaczenie, w każdej konkretnej sprawie, nadaje organ celny na gruncie występującego w takiej sprawie stanu faktycznego (zob. wyrok NSA z 20 stycznia 2016 r. o syn. akt I GSK 758/14 i powołane tam wyroki, NSA m. in. z 21 stycznia 2014 r. o sygn. akt I GSK 1230/12, z 8 października 2015 r. o sygn. akt I GSK 156/14; wszystkie powoływane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W realiach rozpoznawanej sprawy wątpliwości co do zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości transakcyjnej koncentratu soku jabłkowego, powstały w wyniku porównania ceny tego towaru z cenami towarów podobnych przywożonych przez innych importerów w zbliżonym okresie. Analizując wartości transakcyjne w ogólnopolskiej bazie Alina stwierdzono, że ceny koncentratu soku jabłkowego są dużo wyższe od ceny zadeklarowanej w kontrolowanym zgłoszeniu celnym (0,57 EUR/kg). Ceny jednostkowe wynosiły bowiem 1,10 EUR/kg w zgłoszeniach celnych SAD o numerach: [...],[...] i [...] z dnia 19 grudnia 2011 r., oraz o numerach: [...] i [...] z dnia 28 grudnia 2011 r. Również w oparciu o informacje z Instytutu [...] w [...] organ ustalił, że ceny koncentratu soku jabłkowego w imporcie z Ukrainy do Wspólnoty (Niemcy) w okresie listopad 2011 r. - kwiecień 2012 r. kształtowały się na poziomie wyższym niż w kontrolowanym zgłoszeniu i wynosiły: 1,03 EUR/kg, 1,16 EUR/kg, 1,11 EUR/kg, 1,75 EUR/kg,1,37 EUR/kg, 1,04 EUR/kg.

Wątpliwości organu celnego znajdowały potwierdzenie w treści dokumentów odprawy celnej pozyskanych od ukraińskiej administracji celnej przy piśmie z dnia 8 lipca 2014 r. Na podstawie dołączonego do ukraińskiego zgłoszenia celnego – listu przewozowego w komunikacji CMR oraz faktury sprzedaży wystawionej przez firmę [...] z Ukrainy na rzecz brytyjskiej spółki [...], organ ustalił, że koncentrat soku jabłkowego o parametrach brix 66, w ilości 24.000 kg zgłoszony do procedury wywozu na Ukrainie w oparciu o te dokumenty, jest tym samym towarem, który został objęty zgłoszeniem celnym kontrolowanym w rozpoznawanej sprawie. Przy czym z porównania treści faktur dołączonych do zgłoszenia wynikało, że ten sam koncentrat, w sprzedaży pomiędzy ukraińską firmą [...] a [...] w Wielkiej Brytanii, kosztował 43.200 EUR, podczas gdy na dalszym etapie obrotu, tj. pomiędzy [...]a [...] Spółka z o.o., cena ta wynosiła tylko 13.680 EUR. W przeliczeniu na 1 kilogram towaru, cena ta kształtowała się zatem odpowiednio 1,80 EUR na etapie pomiędzy eksporterem (ukraińską firmą [...]) a pośrednikiem (brytyjską spółką [...]), oraz 0,57 EUR dla transakcji objętej kontrolowanym zgłoszeniem celnym (pomiędzy pośrednikiem a [...] Spółka z o.o.). Co więcej, jak ustalono cena producenta tego samego koncentratu w sprzedaży przez producenta ([...]) dla firmy [...] również wynosiła 1,80 EUR za kg, co potwierdził [...] w swoich wyjaśnieniach na temat łańcucha sprzedaży, składanych w postępowaniu karnym (str. [...] akt adm. tom [...]).

Trafnie zatem organ celny skonstatował, że zakup towaru dokonywany przez firmę [...] z Wielkiej Brytanii po cenie 1,80 EUR/kg a następnie jego sprzedaż tego samego dnia na rzecz polskiego odbiorcy po cenie prawie 3-krotnie niższej, narusza zasady rachunku ekonomicznego i budzi uzasadnione wątpliwości. Z racji tego, że koncentrat jabłkowy wprowadzany był na polski obszar celny na podstawie kilkudziesięciu zgłoszeń celnych w stosunkowo krótkim okresie czasu, organ celny porównując te zgłoszenia zauważył też, że daty i numery faktur wystawianych dla transakcji pomiędzy ukraińską firmą [...] a brytyjską [...] są tożsame z datami i numerami faktur wystawianych przez [...] na rzecz [...] Spółka z o.o. Ponadto w każdej z faktur wystawionych przez spółkę ukraińską była zamieszczona także adnotacja o umowie zawartej w dniu 9 lutego 2012 r. zawartej pomiędzy skarżącą a [...]. Nie uszedł uwadze organu celnego również fakt przemieszczenia towaru na jednym środku transportu (pojazd cysterna), od momentu jego załadunku u producenta [...] bezpośrednio do odbiorcy końcowego, czyli do spółki [...] Spółka z o.o. Ustalenia te zostały poczynione na podstawie dokumentów dołączonych do kontrolowanego zgłoszenia celnego, tj. drogowego listu przewozowego CMR, certyfikatu jakości wystawionego przez producenta towaru oraz świadectwa sanitarnego (wystawionego na przejściu granicznym w [...]).

Dodatkowymi argumentami wspierającymi przekonanie organów celnych o zaniżeniu wartości transakcyjnej sprowadzonego towaru, były informacje na temat pośrednika w handlu koncentratem jabłkowym, czyli brytyjskiej spółki [...] (odpowiednik spółki komandytowej). Wynikało z nich, że została ona utworzona 19 stycznia 2012 r. z siedzibą na Seszelach, biuro spółki w Anglii jest jedynie adresem zakwaterowania, a jej wspólnikami są dwie spółki ([...] i [...]) również z siedzibą na Seszelach. Ustalenia te znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, który stanowią informacje uzyskane od Urzędu Podatkowego i Celnego Wielkiej Brytanii oraz ogólnodostępne dane zamieszczone na stronie internetowej zawierającej oficjalny rejestr firm w Wielkiej Brytanii. Należy dodać, że nie były one przez skarżącą kwestionowane.

Istotną w ocenie organu podstawę do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru, stanowiły również dołączone do akt sprawy protokoły przesłuchań i postanowień wydanych w toku śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...] w sprawie [...] (włączone do akt sprawy postanowieniem Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2015 r.). Było ono prowadzone w przedmiocie działania w okresie od 2012 r. do czerwca 2014 r. zorganizowanej grupy przestępczej na terenie województwa [...],[...] oraz Ukrainy, mającej na celu wprowadzanie w błąd organów celnych i podatkowych co do rzeczywistych danych w obrocie koncentratem soku jabłkowego, a w konsekwencji narażenie na uszczuplenie należności celnych i podatkowych. Na podstawie informacji zawartych w tych dokumentach organ celny przyjął, że pomiędzy sprzedającym a kupującym istnieją powiązania, w rozumieniu art. 143 ust. 1 lit. "b" RWKC, które nie zostały wykazane z kontrolowanym zgłoszeniu celnym.

W ocenie Sądu, opisane w decyzji organu relacje zachodzące pomiędzy spółką [...] z Ukrainy będąca własnością [...], a pozostałymi firmami z grupy, wśród których znajdowała się także skarżąca spółka, uzasadniają takie twierdzenie, przy czym w kontekście wymienionego przepisu, należy je zakwalifikować do kategorii wymienionej w art. 143 ust. 1 lit. "f" RWKC. W myśl tego przepisu, do celów stosowania tytułu II rozdziału 3 Kodeksu, osoby uważa się za powiązane tylko wtedy, gdy obie znajdują się pod bezpośrednią lub pośrednią kontrolą trzeciej osoby. W kontekście dokonanych przez organ ustaleń, z firm będących kontrahentami transakcji objętej kontrolowanym zgłoszeniem celnym, jako kontrolowaną w sposób bezpośredni należy postrzegać [...] spółka z o.o., zintegrowaną w rozbudowanej strukturze holdingowej założonej przez [...] z siedzibą na Ukrainie, natomiast kontrolowaną pośrednia – [...], pozostającą pod kontrolą właściciela spółki holdingowej, która to okoliczność została przez niego przyznana w toku postępowania prokuratorskiego.

W dalszej kolejności należy stwierdzić, że poczynione przez organy celne ustalenia istotnie uzasadniały wątpliwości co do wartości transakcyjnej importowanego towaru wskazanej w zgłoszeniu celnym. W szczególności na podstawie zebranych danych dostępnych w ogólnopolskiej bazie Alina, jak też informacji przekazanych przez Instytut [...] w [...] trafnie organy ustaliły, że ceny koncentratu soku jabłkowego brix 66 w zbliżonym okresie, były dużo wyższe niż wartość zadeklarowana w kontrolowanym zgłoszeniu celnym. Kształtowały się bowiem na poziomie od 1,10 do 1,75 EUR za kilogram. Argumenty podniesione na poparcie zarzutów skargi skoncentrowanych wokół zagadnienia ceny transakcyjnej, nie zdołały w ocenie Sądu podważyć prawidłowości tych ustaleń. W szczególności skarżąca Spółka nie wykazała, że cena 0,57 EUR w przeliczeniu na 1 kilogram koncentratu, jest wartością zbliżoną do cen transakcyjnych stosowanych dla kontrahenta nie będącego podmiotem powiązanym ze sprzedawcą, w rozumieniu art. 143 ust. 1 RWKC. Nie wykazał również, aby powiązanie nie miało wpływu na cenę.

Kwestia powiązania podmiotów jest w rozpoznawanej sprawie istotna o tyle, że jest ona elementem składowym hipotezy przepisu art. 29 ust. 2 WKC, w stosunku do którego skarżący formułuje zarzut naruszenia oparty (w syntetycznym ujęciu) na twierdzeniu, że powiązanie to nie wpłynęło na cenę towaru zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym. Zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 lit. "a" WKC, gdy kupujący i sprzedawca są ze sobą powiązani, warunkiem zaakceptowania wskazanej w zgłoszeniu celnym wartości transakcyjnej, jest wykazanie przez zgłaszającego, że powiązanie to nie wpłynęło na cenę. Obowiązkiem organu jest natomiast umożliwienie stronie ustosunkowania się do podniesionych w tym zakresie wątpliwości. Jak wynika z akt sprawy, organ celny pismem z 29 stycznia 2015 r. wezwał skarżącą do dostarczenia dodatkowych informacji dotyczących zadeklarowanej wartości celnej. W odpowiedzi Spółka złożyła wnioski dowodowe (ze źródeł osobowych oraz z opinii biegłego) na okoliczności dotyczące określenia różnicy w kosztach produkcji koncentratu z jabłek przemysłowych i jabłek z upraw ekologicznych oraz na okoliczność kosztów wytworzenia tego surowca w firmie [...]. Organ odmówił przeprowadzenia dowodów na taką okoliczność i w świetle unormowania z art. 188 Ordynacji podatkowej, stanowisko to należy w pełni zaaprobować. Prawidłowo bowiem organ ocenił, że okoliczności dotyczące kosztów wytworzenia koncentratu, prowadzonej polityki cenowej, czy tym bardziej cennika, nie miały dla sprawy istotnego znaczenia. Wnioskowane dowody były zatem dla jej rozstrzygnięcia nieprzydatne w świetle pojęcia "wartości celnej towaru" w rozumieniu przepisu art. 29 ust. 1 WKC (kwoty faktycznie zapłaconej lub należnej), w szczególności zaś w zestawieniu z niekwestionowanymi ustaleniami organu w przedmiocie ceny tego surowca przyjętej na wcześniejszych etapach obrotu handlowego, jak też cen ustalonych przez organ celny w oparciu o zebrane dowody.

Stosownie zaś do art. 29 ust. 2 lit. "b" WKC, w przypadku transakcji między osobami powiązanymi wartość transakcyjna jest akceptowana, a towary wyceniane zgodnie z ust. 1, o ile zgłaszający udowodni, że taka wartość jest zbliżona do jednej z występujących w tym samym lub w zbliżonym czasie:

i) wartości transakcyjnej przy sprzedaży kupującemu, w żadnym konkretnym przypadku niepowiązanemu ze sprzedawcą, identycznych lub podobnych towarów, które mają zostać wywiezione do Wspólnoty;

ii) wartości celnej identycznych lub podobnych towarów, ustalonej zgodnie z art. 30 ust. 2 lit. c);

iii) wartości celnej identycznych lub podobnych towarów, ustalonej zgodnie z art. 30 ust. 2 lit. d).

Przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy we właściwy sposób uwzględnić różnice w poziomie handlu, różnice ilościowe, elementy wymienione w art. 32 oraz koszty poniesione przez sprzedawcę przy transakcjach sprzedaży, w których on i kupujący nie są powiązani, a koszty te nie są ponoszone przez sprzedającego w transakcjach sprzedaży, w której on i kupujący są powiązani.

Wskazany przepis na nabywcę przerzuca ciężar udowodnienia okoliczności dających podstawę przyjęcia wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną zadeklarowaną w zgłoszeniu. Tymczasem z dokumentów przedstawionych przez skarżącą nie wynika, aby zdołała temu obowiązkowi sprostać. Spółka nie wykazała, że wartość transakcyjna przez nią zadeklarowana była zbliżona do występujących w tym samym lub zbliżonym czasie wartości transakcyjnych stosowanych przy sprzedaży towarów identycznych lub podobnych kupującemu niepowiązanemu ze sprzedawcą. Przy czym w świetle regulacji zawartej w art. 29 ust. 2 lit. "b" pakt "i" WKC, dla udowodnienia tezy przeciwnej wymagane byłoby przedstawienie dowodu stwierdzającego, że sprzedawca ([...]) zbył innemu niepowiązanemu podmiotowi sok jabłkowy (identyczny lub podobny) za cenę zbliżoną do wartości (570 EUR za tonę), jak zadeklarowano w spornym zgłoszeniu celnym. Przedłożone przez Spółkę zgłoszenia celne na okoliczność transakcji sprzedaży koncentratu produkcji firmy [...] do Włoch, nie podważają ustaleń organów celnych. Jak wykazano bowiem w decyzji, koncentrat soku sprzedany do odbiorcy nie powiązanego za cenę 700 EUR, nie był towarem tej samej jakości co towar objęty kontrolowanym zgłoszeniem. Skoro zatem był to surowiec II jakości, prawidłowo organy celne przyjęły, że jego cena nie była miarodajna dla wykazania cechy wartości zbliżonej do wartości transakcyjnej identycznego lub podobnego towaru, w rozumieniu powołanego przepisu. Niezależnie od tego, należy podzielić ocenę organu, że i tak znacznie odbiegała ona od wartości transakcyjnej deklarowanej przez skarżącą w kontrolowanym zgłoszeniu celnym. Tym samym unormowanie zawarte w art. 29 ust. 2 lit. "b" punkt "i" WKC nie mogło mieć zastosowania w sprawie.

Spółka nie wykazała również tego, że zgodnie z art. 29 ust. 2 lit. "b" ppkt "ii" WKC, wartość transakcyjna (570 EUR/t) jest zbliżona do wartości celnej identycznych lub podobnych towarów, ustalonej zgodnie z art. 30 ust. 2 lit. "c" WKC. Wspomniany ostatnio przepis dotyczy "zastępczej metody" ustalenia wartości celnej towarów bazującej na wartości opartej na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami.

Wbrew zarzutowi skargi sformułowanym w punkcie oznaczonym jako tiret siódme, spółka nie udowodniła także – stosownie do dyspozycji art. 29 ust. 2 lit. "b" ppkt "iii" WKC, że wartość 570 EUR/t jest adekwatna cenowo do występujących w tym samym lub zbliżonym czasie wartości celnej identycznych lub podobnych towarów, ustalonej zgodnie z art. 30 ust. 2 lit. "d" WKC, czyli metodą wartości kalkulowanej, będącej w ogólnym ujęciu – sumą kosztów materiałów i produkcji, kwoty zysku i kosztów ogólnych zwyczajowo wliczanych w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Wspólnoty, oraz kosztów transportu, ubezpieczenia i opłat związanych z przewozem.

Zbiorcze zestawienie płatności oraz wykaz przelewów bankowych dokonanych przez spółkę [...] Spółka z o.o. na rzecz [...] stanowi jedynie dowód uregulowania należności z tytułu dostaw towarów w ramach zawartego przez obie strony kontraktu z dnia 9 lutego 2012 r.

Wnioskowana przez stronę konieczność wystąpienia do włoskich i węgierskich organów celnych o udostępnienie zgłoszeń celnych dopuszczenia do obrotu koncentratu soku jabłkowego importowanego z Ukrainy, mogły jedynie wskazywać, że skarżąca stara się przekonać organ celny (mający poważne wątpliwości co do zadeklarowanej wartości transakcyjnej) o konieczności zastosowania innej z zastępczych metod ustalenia wartości celnej towarów, niż wartość transakcyjna towarów podobnych określona w art. 30 ust. 2 lit. "b" WKC.

Odmowa ustalenia wartości celnej w oparciu o metodę wartości transakcyjnej, warunkowana jest powzięciem przez organ celny "uzasadnionych wątpliwości", w rozumieniu art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego. Wracając zatem do tej kwestii, należy stwierdzić, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, tj. dokumentów uzyskanych od ukraińskiej administracji celnej, wyjaśnień brytyjskich władz celnych na temat firmy [...], dowodów przeprowadzonych w ramach postępowania prokuratorskiego, informacji pochodzących z systemu Alina i od Instytutu [...] w [...] oraz przywołanego przez organ specjalistycznego raportu z analizy na temat ryzyka typu operacyjnego z dnia 15 listopada 2013 r. w sprawie wartości importowanego do Polski soku jabłkowego – wątpliwości te miały obiektywną podstawę. W ocenie Sądu, organy celne zasadnie przyjęły, że cena transakcyjna w wysokości 570 EUR za jedną tonę importowanego towaru, w sposób rażący odbiegała nie tylko od ceny 1800 EUR/t deklarowanej jako zapłaconej na dwóch poprzednich etapach obrotu handlowego tym samym surowcem, ale także od cen stosowanych w obrocie tym towarem na rzecz innych odbiorców na rynkach państw Wspólnoty (Niemcy). Skarżąca nie kwestionowała tych ustaleń, prezentując jedynie własny pogląd na temat ekonomicznych uwarunkowań 3-krotnego spadku ceny na ostatnim etapie obrotu.

Materiał dowodowy będący podstawą powzięcia "uzasadnionych wątpliwości" został zebrany i rozpatrzony z zachowaniem reguł procesowych wyrażonych w art. 120, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Sąd podziela stanowisko organów celnych, że dokumenty nadesłane przez ukraińską administrację celną oraz Urząd Podatkowy i Celny w Wielkiej Brytanii posiadały walor dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, dokument urzędowy to dokument sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub innej jednostki, jeśli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Ordynacja nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Dokumentem urzędowym jest także dokument sporządzony przez organy władzy publicznej innego państwa i honorowany przez władze RP na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z treścią art. 86 ust. 1 ustawy Prawo celne, organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. W przedmiotowej sprawie domniemanie to nie zostało obalone, albowiem skarżąca nie wykazała, że dokumenty te są nieprawdziwe, czy też zawarte w nich informacje są niezgodne z prawdą. Organy celne nie miały zatem podstaw do zakwestionowania prawdziwości wynikających z tych dokumentów informacji. W świetle zasady otwartego katalogu środków dowodowych (art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej), czynienie ustaleń w oparciu o dane pozyskiwane z ogólnopolskiego systemu danych Alina, czy też na podstawie informacji pozyskiwanych od innych jednostek, posiadających stosowne informacje, także nie narusza zasad postępowania dowodowego, przy założeniu, że dowody te podlegają ocenie na podstawie całego materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej), która w toku kontrolowanego postępowania także nie została naruszona.

W ocenie Sądu, dokonana przez organy celne ocena dowodów w zakresie wartości celnej koncentratu soku jabłkowego objętego zgłoszeniem celnym z 22 lutego 2012 r. i przyjęte na jej podstawie ustalenie o zaniżeniu jego wartości transakcyjnej, zasługuje na aprobatę. Jej konsekwencją jest zaś odrzucenie wskazanej przez stronę wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej tego towaru. Metoda wartości transakcyjnej nie ma bowiem charakteru absolutnego i w razie wątpliwości dla ustalenia wartości celnej towaru mogą zostać wykorzystane metody zastępcze. Jeżeli podstawą wartości celnej towaru nie może być cena transakcyjna, stosownie do przepisu art. 30 WKC, wartość celną ustala się stosując w kolejności metody wymienione w ust. 2 tego artykułu, tj. wartości transakcyjnej towarów identycznych, wartości transakcyjnej towarów podobnych, wartości opartej na cenie jednostkowej albo wartości kalkulowanej.

Dobór metody zastępczej następuje drogą eliminacji. Organ celny odstąpił od metody wartości towarów identycznych przewidzianej art. 30 ust. 2 lit. "a" WKC, z uwagi na brak danych pozwalających na jej zastosowanie. Zakłada ona, że wartością celną jest wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Wymaga wyjaśnienia, że zgodnie z art. 142 ust. 1 lit. "c" RWKC, przez "towary identyczne" należy rozumieć towary wyprodukowane w tym samym kraju, takie same pod każdym względem, włączając cechy fizyczne, jakość i renomę. Niewielkie różnice w wyglądzie nie wykluczają uznania ich za towary identyczne, odpowiadające pod innymi względami definicji. Wobec braku danych pozwalających na zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów identycznych, organ słusznie uznał, że wymaga rozważenia zastosowanie kolejnej metody – wartości transakcyjnej podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna (art. 30 ust. 2 lit. "b" WKC). Definicja towarów podobnych zawarta jest w art. 142 ust. 1 lit. "d" RWKC. W myśl tego przepisu, "towary podobne" oznaczają towary wyprodukowane w tym samym kraju, które nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i podobny skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo zamiennymi; jakość towarów, ich renoma i posiadanie znaku handlowego zaliczają się do czynników, które należy uwzględniać przy ustalaniu, czy towary są podobne.

Przy ustalaniu wartości celnej metodą towarów podobnych organ wziął pod uwagę ceny transakcyjne soku jabłkowego importowanego z Ukrainy powołując się na zgłoszenie celne SAD [...] z dnia 19 grudnia 2011 r.

Z analizowanych przez organ celny zgłoszeń tych wynikało, że cena soku o podobnych właściwościach do importowanego przez skarżącą spółkę, wynosiła 1100 EUR za jedną tonę towaru w każdym przypadku. Na tej podstawie zasadnie ustalono wartość celną dla importowanego przez skarżącą koncentratu soku jabłkowego – na poziomie 1,10 EUR/kg. Wbrew zarzutom skargi, wyceny towaru dokonano zgodnie z treścią przepisu art. 151 Rozporządzenia Wykonawczego, doprecyzowującego zasadę ustalania wartości celnej. W myśl art. 151 ust. 1 RWKC, w celu stosowania art. 30 ust. 2 lit. "b" i określania wartości transakcyjnej towarów podobnych, wartość celna ustalana jest w odniesieniu do wartości transakcyjnej towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i w zasadzie w takich samych ilościach, co towary, dla których określana jest wartość celna (zdanie pierwsze). W przypadku gdy nie stwierdzono tego rodzaju sprzedaży, przyjmuje się wartość transakcyjną towarów podobnych, sprzedawanych na innym poziomie handlu i/lub w innych ilościach, skorygowaną o różnice wynikające z poziomu handlu i/lub ilością, pod warunkiem że tego rodzaju korekta może być dokonana na podstawie przedłożonych dowodów, jednoznacznie potwierdzających zasadność i prawidłowość korekty, niezależnie od tego, czy taka korekta prowadzi do zwiększenia, czy też zmniejszenia wartości (zdanie drugie).

Z akt sprawy wynikało, że wartość transakcyjna towarów importowanych w przyjętych do porównania zgłoszeniach celnych z okresu od dnia 22 listopada do 28 grudnia 2011 r. dotyczyła towarów sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i praktycznie rzecz biorąc w takich samych ilościach. Sporne zgłoszenie celne skarżącej z dnia 22 lutego 2012 r. dotyczyło importu 24.000 kg soku jabłkowego i było porównywalne do ilości zgłaszanych przez innego importera z Polski. W tych warunkach stosowanie przez organ celny korekt, o których mowa w art. 151 ust. 1 RWKC nie było konieczne. Stosownie do art. 151 ust. 3 RWKC, jeżeli stwierdzono istnienie dwóch lub większej liczby wartości transakcyjnych towarów podobnych, to dla ustalenia wartości celnej przywożonych towarów przyjmuje się najniższą wartość transakcyjną. W sprawie najniższa wartość transakcyjna przyjęta do porównania wynosiła 1100 EUR/t.

Wbrew zarzutom skargi, posługując się metodą wartości towarów podobnych, organy nie naruszyły dyspozycji art. 151 ust. 4 Rozporządzenia Wykonawczego. Przepis ten przewiduje zasadę, w myśl której wartość transakcyjna towarów wytworzonych przez inną osobę jest brana pod uwagę tylko wtedy, jeżeli na podstawie ust. 1 nie można stwierdzić wartości transakcyjnej dla towarów podobnych wytworzonych przez tę samą osobę, która wyprodukowała towary, których wartość celna ma zostać określona. Wprawdzie przy ustalaniu wartości celnej towaru organ celny dysponował zgłoszeniami celnymi, które dotyczyły towaru wyprodukowanego przez tego samego producenta ([...]), jednakże zostały one odrzucone z powodu braku wiarygodności wskazanej w nich wartości transakcyjnej. Jak wykazano w zaskarżonej decyzji, zgłoszenia te objęte zostały postępowaniami celnymi z powodu zakwestionowana przez właściwe miejscowo organy celne wskazanej w nich wartości transakcyjnej importowanego towaru. W tym stanie rzeczy prawidłowo organ celny nie uwzględnił wartości transakcyjnej soku jabłkowego wyprodukowanego przez firmę [...], przyjmując wartość transakcyjną tego towaru pochodzącego od innego producenta z Ukrainy.

Podobnie należy ocenić postępowanie organu celnego w kontekście przepisu art. 151 ust. 5 RWKC określającego, że do celów niniejszego artykułu wartość transakcyjna przywożonych towarów podobnych oznacza wartość celną uprzednio określoną, zgodnie z art. 29 WKC, skorygowaną zgodnie z ust. 1 i 2 niniejszego artykułu. Korygowanie wartości transakcyjnej jest uzasadnione w świetle art. 151 ust. 5 Rozporządzenia Wykonawczego, jeśli występują podstawy do tego rodzaju korekty. Z akt sprawy nie wynikało, aby zachodziły przesłanki do kwestionowania ceny transakcyjnej (1100 EURO), po jakiej inna firma importująca kupowała podobny towar. Wartość transakcyjna w tej wysokości stanowiła więc wartość celną w rozumieniu art. 29 ust. 1 WKC. Zatem korekta, o której mowa w art. 151 ust. 5 RWKC nie musiała być stosowana w niniejszej sprawie.

Stosownie do art. 201 ust. 1 i 2 WKC, przyjęcie zgłoszenia celnego na kontrolowanym dokumencie SAD, którym dokonano dopuszczenia do swobodnego obrotu w Unii Europejskiej towaru w postaci koncentratu soku jabłkowego, spowodowało powstanie długu celnego w przywozie. Kwota należności przywozowych jest określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych towarowi w chwili jego powstania (art. 214 ust. 1 WKC). Jak wykazano, zadeklarowania w zgłoszeniu wartość celna spornego towaru nie mogła być podstawą do ustalenia należności przywozowych, w związku z czym według unormowania z art. 217 ust. 1 WKC, po jej naliczeniu podlegała tzw. retrospektywnemu zaksięgowaniu (wpisaniu do rejestru lub zaewidencjonowaniu w inny sposób). Dalsze przepisy (art. 218 - art. 221 WKC) określają wiążące organ celny terminy na zaksięgowanie wspomnianych należności.

Z uwagi na podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 221 ust. 3 i 4 WKC, rozważenia wymaga także aspekt czasowy powiadomienia skarżącej o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty wynikającej z długu celnego. Instytucję tę reguluje art. 221 WKC. Przepis ten wprowadza pewne ograniczenia czasowe, a mianowicie – powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych co do zasady nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej (art. 221 ust. 3). Ustęp 4 przytaczanego przepisu wprowadza wyjątek od tej zasady, w myśl którego jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3. W takiej sytuacji znajduje zastosowanie art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2013 r., poz. 727 z późn. zm.), w myśl którego w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie Wspólnotowego Kodeksu Celnego stosuje się odpowiednio.

W rozpoznawanej sprawie dług celny powstał w dniu 22 lutego 2012 r., czyli w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Pięcioletni termin określony art. 56 Prawa celnego, upływał zatem co do zasady z dniem 22 lutego 2017 r., przy czym wniesienie odwołania powodowało zawieszenie jego biegu na czas trwania procedury odwoławczej. Powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych poprzez doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło w dniu 28 kwietnia 2015 r., a zatem przed upływem pięcioletniego terminu określonego w art. 56 Prawa celnego.

Zastosowanie dłuższego terminu powiadomienia dłużnika celnego o kwocie należności celnych było w warunkach rozpoznawanej sprawy w pełni uzasadnione. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE i polskich sądów administracyjnych zostało ugruntowane stanowisko, zgodnie z którym to organy celne są zobowiązane do stwierdzenia, czy istnieje związek pomiędzy powstaniem długu celnego, a popełnieniem czynu podlegającego postępowaniu karnemu, z zastrzeżeniem, że ustalenia takie są czynione wyłącznie na użytek postępowania zmierzającego do ustalenia należności celnych i w żaden sposób nie wpływają na ewentualną ocenę prawnokarną czynu, dokonywaną już przez właściwe organy ścigania i sądy. Przesłanka czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego nie wymaga przy tym istnienia ani wyroku skazującego, ani nawet wszczęcia postępowania karnego, lecz jedynie stwierdzenia popełnienia czynu, który podlega postępowaniu sądowemu w sprawach karnych (por. wyroki ETS - obecnie TSUE z dnia 18 grudnia 2007 r. C-62/06, Fazenda Pública - Director Geral das Alfândegas p. ZF Zefeser - Importaçăo e Exportaçăo de Produtos Alimentares Lda; z dnia 16 lipca 2010 r. C-124/08; publ. LEX nr 354391; wyrok NSA z 27 lipca 2011 r. I GSK 190/10; wyroki WSA w Lublinie z 28 października 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 233/09 oraz III SA/Lu 252/09, z 5 lutego 2015 r., III SA/Lu 642/14 powołane wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wbrew zarzutom skargi, w rozpoznawanej sprawie organ celny sprostał wymogom zastosowania przedłużonego terminu powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego. Prawidłowo wskazał bowiem w decyzji, że uszczuplenie należności celnych podatkowych, będące konsekwencją wprowadzenia w błąd organu celnego co do rzeczywistej wartości importowanego towaru, wyczerpuje hipotezę przepisu art. 258 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny oraz art. 76 § 1 i art. 87 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy, co pociąga za sobą możliwość wszczęcia postępowania karnego skarbowego, zaś wprowadzenie w błąd organu celnego miało miejsce w czasie obowiązywania tych regulacji. Dodatkowo organ wskazał również, że w dniu [...] grudnia 2014 r. wszczęte zostało postępowanie karnoskarbowe Nr [...] w sprawie zaniżenia należności celnych i podatkowych na podstawie zgłoszenia celnego będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji. Należy przy tym podkreślić, że dyspozycja przepisu art. 221 ust. 4 WKC, nie nakłada na organy celne obowiązku ustalenia sprawcy czynu, co jak wspomniano wyżej pozostaje w kompetencji innych organów. W ocenie Sądu organy celne wykazały, że istnieje ścisły związek pomiędzy powstaniem długu celnego a czynem podlegającym karze w chwili jego popełnienia, tj. polegającym na dołączeniu do zgłoszenia celnego faktury wskazującej zaniżoną wartość transakcyjną towaru, wprowadzającą w błąd organ celny co do jego wartości celnej. Organy celne prawidłowo zastosowały zatem przepis art. 221 ust. 4 WKC i w tym zakresie zarzut jego naruszenia, jak też naruszenia art. 221 ust. 3 WKC, okazały się bezzasadne.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, należy w pierwszej kolejności zająć stanowisko w przedmiocie zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.

Stosownie do art. 229 Ordynacji podatkowej, dodatkowe postępowanie wyjaśniające może być przeprowadzone na żądanie strony lub z urzędu, w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. O potrzebie przeprowadzenia tego postępowania rozstrzyga organ odwoławczy i w tym zakresie może sam zgromadzić uzupełniający materiał dowodowy albo zlecić organowi, który wydał decyzję przeprowadzenie tego postępowania. Nie ulega wątpliwości, że organ, podejmując takie rozstrzygnięcie, powinien się kierować przede wszystkim zasadą prawdy obiektywnej. Unormowanie art. 229 Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy jedynie dodatkowego postępowania wyłącznie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, a to oznacza, że postępowanie wyjaśniające, prowadzone przez organ odwoławczy, jest dodatkowym w stosunku do postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji. Organ odwoławczy nie może więc przeprowadzić tego postępowania w całym zakresie, a jedynie w celu uzupełnienia materiałów i dowodów w sprawie. W realiach rozpoznawanej sprawy nie naruszono dyspozycji art. 229 Ordynacji podatkowej. Nie wystąpiła też konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. O tym, czy postępowanie prowadzone przez organ odwoławczy stanowi uzupełnienie materiałów i dowodów, czy też wykracza poza granice wyznaczone tym przepisem, decyduje jego zakres oraz znaczenie badanych dowodów dla rozstrzygnięcia sprawy, oceniane na tle zebranego już materiału dowodowego (tak NSA w Łodzi w wyroku z dnia 11 października 2000 r., sygn. akt I SA/Łd 1658/98). W rozpoznawanej sprawie dodatkowo przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykraczało poza ramy wyznaczone w art. 229 Ordynacji podatkowej. Postępowanie to uzupełniało materiał dowodowy prawidłowo zebrany przez organ I instancji, który w dacie orzekania dysponował postanowieniem o wszczęciu śledztwa. Okoliczność, że organ I instancji wprost nie stwierdził, że transakcji sprzedaży towaru dokonano pomiędzy podmiotami powiązanymi, nie oznacza, że organ ten nie poczynił prawidłowych ustaleń i nie posiadał kompletnego materiału dowodowego. Pozyskiwanie nowych dowodów w kontekście zasady dwuinstancyjności (wyrażonej w art. 127 Ordynacji podatkowej) należy postrzegać w ten sposób, że wspomniana zasada daje stronie uprawnienie do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy. Nie oznacza jednak, że rozpoznanie sprawy przez organy obu instancji ma nastąpić na podstawie "identycznego lub możliwie tożsamego" materiału dowodowego. Takich ograniczeń nie przewidują przepisy Ordynacji podatkowej, które właśnie umożliwiają organom odwoławczym pozyskiwanie nowych dowodów, byleby tylko (z zachowaniem proporcji) nie zastępowano organów pierwszej instancji w całości lub znacznej części w dokonywaniu ustaleń faktycznych (zob. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r, sygn. akt I FSK 92/14).

W świetle powyższych uwag Dyrektor Izby Celnej rozpoznał sprawę ponownie, w zgodzie z art. 127 Ordynacji podatkowej, nie ograniczając się przy tym tylko do skontrolowania decyzji organu I instancji oraz rozpatrzenia zarzutów i wniosków odwołania. Przed wydaniem decyzji, strona została poinformowana o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem.

Wbrew zarzutom skargi, organ I instancji nie miał obowiązku zgromadzenia wszystkich dowodów świadczących o popełnieniu czynu zabronionego, co było już przedmiotem wyjaśnienia w części omawiającej czasowy aspekt powiadomienia skarżącej o kwocie długu celnego.

Niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez brak działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i uchybienia proceduralne przy gromadzeniu materiału dowodowego. Oddalanie składanych przez stronę wniosków dowodowych nie jest wystarczające do przyjęcia, że w sprawie nie zebrano kompletnego materiału dowodowego. Stosownie do art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodów należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że te okoliczności stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Uprawnienie strony wynikające z treści tego przepisu nie ma charakteru bezwzględnego (por. wyrok WSA w Kielcach z 25 marca 2014 r. I SA.Ke 92/14). Zasada zupełności postępowania dowodowego nie nakazuje organowi prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w oparciu o zawnioskowane dowody (jak wyjaśnia NSA w wyroku z dnia 15 grudnia 2005 r. sygn. akt I FSK 391/05), a to oznacza, że każdy zgłoszony wniosek dowodowy nie musi być automatycznie uwzględniony. W ocenie NSA, wyrażonej w wyroku z dnia 29 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1313/08, dla prawidłowego procesowego ustalenia stanu sprawy nie jest konieczne, aby każdy wniosek strony był pozytywnie rozpatrzony. W wyroku z 14 kwietnia 2015 r. NSA wyraził pogląd, że przeprowadzane dowody muszą mieć przymiot istotności dla rozstrzygnięcia i zakończenia postępowania merytorycznym orzeczeniem (I GSK 830/13)

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że organy celne nie naruszyły zasad określonych w art. 187 § 1 oraz art. 188 Ordynacji podatkowej, odmawiając przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów, między innymi z przesłuchania w charakterze świadka dyrektora firmy [...], opinii biegłego na okoliczność kosztów produkcji koncentratu jabłkowego w firmie "[...]", przesłuchania [...] na okoliczność potwierdzenia kosztów produkcji w tejże firmie, czy wystąpienia do ukraińskich władz o przekazanie kopii zgłoszeń na podstawie, których wywieziono do Włoch wyprodukowany przez [...] koncentrat,. Postanowienia organów celnych obu instancji w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosków dowodowych strony nie naruszały przepisów prawa. W świetle zasady zupełności materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej), samo zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje bowiem automatycznie konieczności ich uwzględnienia. Organy nie mają obowiązku dopuszczenia dowodu wnioskowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody (por. wyrok WSA w Lublinie z 25 marca 2015 I SA/Lu 996/14).

Niezasadne są zarzuty skargi, że organ powinien był uwzględnić metodę wartości kalkulowanej przewidzianej w art. 30 ust. 2 lit. "d" WKC. Metoda ta może mieć zastosowanie wyłącznie w przypadku eliminacji metod ją poprzedzających (wymienionych w art. 30 ust. 2 lit. a, b i c WKC). Kolejność stosowania poszczególnych metod zastępczych określa ustawa, tj. art. 30 ust. 1 WKC, dlatego wniosek strony o zastosowanie metody wartości kalkulowanej nie był dla organu wiążący i miał dla sprawy istotnego znaczenia.

Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy celne prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718).