Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 872/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 2, 3
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 21, 30, 31,
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Dnia 18 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Czesława Nowak – Kolczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 roku przy udziale --- sprawy ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpoznaniu odwołania K. R., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] roku, Nr [...] o odmowie przyznania płatności ONW na rok 2009.

Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, K. R. wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009 deklarując w ramach płatności ONW działki rolne A, B, C, D, E, F o łącznej powierzchni 5,71 ha. Do wniosku dołączono załączniki graficzne obrazujące granice wymienionych działek rolnych.

W dniu 13 sierpnia 2009 roku w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzono kontrolę na miejscu metodą inspekcji terenowej, która wykazała, że powierzchnia działki rolnej A jest mniejsza niż powierzchnia deklarowana i wynosi 0,65 ha zamiast 0,74 ha, powierzchnia działki rolnej B jest mniejsza niż zadeklarowana i wynosi 1,45 ha zamiast 1,90 ha, powierzchnia działki rolnej C jest większa niż powierzchnia deklarowana i wynosi 1,49 ha zamiast 1,39 ha. Kontrola wykazała także, iż na całej powierzchni działki rolnej D zaniechano prowadzenia działalności rolniczej. Powierzchnia działki rolnej F została prawidłowo określona przez wnioskodawcę i wynosi 0,79 ha. Z kontroli sporządzono raport, do którego dołączono szkice graficzne oraz dokumentację fotograficzną. Kontrola została przeprowadzona bez obecności strony, a raport z kontroli został doręczony stronie w dniu 15 października 2009 roku.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. decyzją z dnia [...] roku odmówił przyznania płatności ONW na 2009 rok. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z raportu kontroli na miejscu wynika zawyżenie powierzchni działek rolnych w stosunku do powierzchni zadeklarowanej we wniosku i wynosi 30,37%, a zatem zgodnie z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 w związku z art. 16 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 należało odmówić przyznania płatności ONW.

W odwołaniu od powyższej decyzji K. R. podniósł, iż powierzchnia działek ustalona przez kontrolujących nie uwzględnia terenu działki B1 o obszarze 0,61 ha. Działki D i E są w tym roku działkami zaniedbanymi. Dokonując osobiście pomiaru działki E odwołujący się nie uwzględnił rosnących tam samosiewów brzóz, tworzących mini lasek. Podmiot przeprowadzający kontrolę nie uwzględnił powierzchni tych samosiewów, tylko wykazał większą powierzchnię tej działki tj. nie 0,45 ha, a 0,87 ha. W odniesieniu do działki A odwołujący kontestował możliwość zawyżenia jej powierzchni o prawie 10 arów. Według prywatnych pomiarów strony za pomocą urządzenia GPS wielkość tej działki to 0,70 ha.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W motywach organ wyjaśnił, iż zasady i tryb przyznawania rolnikom pomocy finansowej w ramach działania wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) określa Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40 poz. 329 ze zm.), zwanego dalej Rozporządzeniem ONW. W sprawie zastosowanie mają przepisy Rozporządzenia ONW, w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 11 marca 2010 roku.

Mając na uwadze regulacje rozporządzenia ONW organ wskazał, iż składając wniosek o przyznanie płatności ONW rolnik określa powierzchnię gruntów, w stosunku do których ubiega się o przyznanie płatności. Powierzchnia ta jest weryfikowana przez organ w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji wielkości działek podanych przez stronę są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Stosownie do treści art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), ARiMR przeprowadza kontrole, których celem jest skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest płatność. W sprawie powodem odmowy przyznania płatności ONW były nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli na miejscu. Kontrola odbyła się bez powiadomienia i obecności strony, co nie ma wpływu na jej wynik, bowiem przepisy prawa nie nakładają obowiązku powiadomienia, czy obecności strony. Z takiej kontroli sporządza się protokół, który musi zawierać określone w przepisach prawa elementy. W przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię raportu z kontroli (art. 28 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004). W stanie faktycznym sprawy, raport został doręczony stronie w dniu 15 października 2009 roku.

W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono nieprawidłowości w określeniu powierzchni działek rolnych (działki rolne A, B i C) oraz sposobu użytkowania działek rolnych (działki D i E). Oceniając prawidłowość ustaleń w odniesieniu do działek rolnych D i E organ wskazał, że strona w odwołaniu przyznała, iż te działki w roku 2009 były zaniedbane. We wniosku jako sposób użytkowania tych działek strona wpisała JPO TUZ, a więc zadeklarowała iż działki te użytkowane są jako trwały użytek zielony na powierzchni 0,44 ha (działka D) i 0,45 ha (działka E). Zgodnie z art. 2 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, trwałe użytki zielone oznaczają grunt zajęty pod uprawę traw lub innych upraw zielnych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), niewłączony do płodozmianu w gospodarstwie przez okres pięciu lat lub dłużej. Nie oznacza to jednak tego, iż takie działki rolne mogą pozostać bez użytkowania. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych norm na łąkach i pastwiskach, okrywa roślinna powinna być koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub powinny być na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Na podstawie dokumentacji fotograficznej oraz szkiców graficznych organ ocenił, że na całej powierzchni tych działek nie jest prowadzona działalność rolnicza, a zatem w 2009 roku stanowiły one nieużytek. Fotografie jednoznacznie wskazują, iż te działki nie były ani koszone ani wypasane. Okrywa roślinna, porośnięta różnymi gatunkami chwastów oraz zakrzaczeń bezsprzecznie dowodzi prawidłowości ustaleń kontroli, iż na całej powierzchni działek D i E nie jest prowadzona działalność rolnicza. Wyklucza to z płatności ONW całą powierzchnię tych dwóch działek. W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje fakt, iż w raporcie z kontroli, w miejscu dotyczącym powierzchni stwierdzonej działki rolnej E wpisano 0,87 ha, podczas gdy w ocenie strony działka ta posiada powierzchnię 0,45 ha.

Ustosunkowując się do treści odwołania, gdzie strona kwestionowała powierzchnie działek określone podczas kontroli organ napisał, że pomiar działek dokonany podczas kontroli był przeprowadzony za pomocą urządzenia GPS. Pomiary wykonane zostały sprzętem dozwolonym przez przepisy prawa z zachowaniem odpowiedniej tolerancji błędu. W wyniku kontroli stwierdzono fakt zawyżenia przez stronę powierzchni działek rolnych A i B. Dokonany pomiar jednoznacznie wykazał, iż powierzchnia stwierdzona tych działek rolnych jest mniejsza i dla działki rolnej A wynosi 0,65 ha, a dla działki rolnej B wynosi 1,45 ha. Z analizy fotografii nr 7 obrazującej działkę rolną B oraz kierunku wykonania zdjęcia zaznaczonego na szkicu graficznym zauważyć można, że z deklarowanej powierzchni działki rolnej należało odliczyć zakrzaczoną i nieużytkowaną powierzchnię znajdującą się w południowej części działki. Kwestie podnoszone przez stronę w odwołaniu dotyczące działki rolnej B1, w ocenie organu II instancji, pozostają bez znaczenia dla sprawy, bowiem strona nie deklarowała tej działki rolnej do płatności ONW. W zakresie różnicy powierzchni działki rolnej A organ stwierdził, że strona nieprawidłowo określiła powierzchnię deklarowaną we wniosku. Ustalenia kontroli nie potwierdziły, iż powierzchnia działka rolna A ma powierzchnię 0,74 ha, a jedynie 0,65 ha. Późniejsze prywatne pomiary odwołującego się przeprowadzone za pomocą urządzenia GPS wykazały, iż działka A obejmuje obszar 0,70 ha. Tym niemniej, zdaniem organu, zarówno powierzchnia z wniosku 0,74 ha, jak i powierzchnia podnoszona przez stronę w odwołaniu 0,70 ha, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wynika z tego, że strona w celu potwierdzenia prawidłowości złożonej deklaracji powinna przedstawić odpowiedni przeciwdowód świadczący o innej niż stwierdzona w trakcie kontroli powierzchni działki rolnej. Dowodem takim może być np. aktualny pomiar uprawnionego geodety. W sprawie odwołujący się nie złożył takiego dowodu.

W konkluzji organ napisał, że w sprawie doszło do zawyżenia powierzchni działek rolnych zadeklarowanej (5,71 ha) w stosunku do powierzchni stwierdzonej podczas kontroli (4,38 ha). Przepis art. 16 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 stanowi, że jeżeli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a obszarem stwierdzonym przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za rok kalendarzowy 2009 nie przyznaję się żadnej pomocy. Mając to na uwadze organ ocenił, że w sprawie zawyżenie powierzchni wyniosło 30,37 %. Zawyżenie zostało wyliczone na wzoru: [(powierzchnia zadeklarowana - powierzchnia stwierdzona) x 100 %] : powierzchnia stwierdzona, czyli [(5,71 ha - 4.38 ha) x 100%] : 4,38 ha = 30,37 %. Z racji zawyżenia powierzchni o więcej niż 30 %, na mocy art. 16 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 organ odmówił przyznania płatności ONW w 2009 roku.

W skardze na powyższą decyzję K. R. zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie – tj. art. 7, 8, 9, 12, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącego, organ uwzględnił materiał zdjęciowy obrazujący inne gospodarstwo rolne, niż stanowiące własność skarżącego, a nadto, w odniesieniu do działki B organ uwzględnił materiał zdjęciowy obrazujący działkę E. Zdaniem skarżącego, w sprawie doszło także do naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie – tj. art. 50 ust. 3 i art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 i art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 16 ust. 1 i 4 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006, art. 50 ust. 1, 3 i 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, jak i art. 122 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Nadto, skarżący wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków: pracownika organu i autorów raportu oraz dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. W konkluzji, żądał zmiany zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie płatności w odniesieniu do powierzchni działek wskazanej przez biegłego. W uzasadnieniu skargi K. R. wyjaśnił, że skarga dotyczy jedynie działki B o powierzchni 1,90 ha. W 2009 roku na działce tej było uprawiane żyto i facelia. Istnieją rośliny, których uprawa pozwala na ubieganie się o dwie dopłaty, tj. JPO i UPO. Tym niemniej, facelia jest rośliną, która uprawnia tylko do jednej dopłaty – UPO. A ponieważ działka B jest zlokalizowana na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania, to należne są z tytułu jej uprawny również dopłaty ONW. W dalszej części skargi autor dowodził, że dokonał niekorzystnych zmian w oznaczeniu działek, zawartym we wniosku o przyznanie płatności na wyraźne polecenie pracownika organu I instancji. Na skutek tych zaleceń w oświadczeniu o sposobie wykorzystania działek i na mapie nie występuje odrębna jednostka, jako działka obsiana jedynie facelią. Tymczasem, w protokole kontroli dokonano wyodrębnienia działki obsianej jedynie facelią, która została oznaczona jako działka B, podczas gdy we wniosku określono, że działka B obejmuje teren obsiany żytem (działka B1) i facelią (działka B minus B1). Oceny tej nie zmienia fakt, że kontrola wykazała, iż działka B o powierzchni 1,90 ha w istocie stanowi obszar 1,45 ha, a działka B1 o obszarze 0,89 ha w istocie ma powierzchnię 0,61 ha. Organ bowiem nie doliczył do powierzchni całkowitej, od której uzależnione są dopłaty działki B1 o powierzchni 0,61 ha w zakresie dopłat JPO. Doliczenie to spowodowałoby, że różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną podczas kontroli, będzie mniejsza niż 20 %. W tej sytuacji skarżącemu przysługiwałaby płatność, ale w pomniejszonej wysokości. W odniesieniu do przeprowadzonej przez organ kontroli skarżący wskazał, że nie został o niej powiadomiony, zatem nie miał możliwości w niej uczestniczyć. Raport z kontroli otrzymał w październiku, kiedy zaoranie pól powodowało, że nie można było zweryfikować ustaleń kontroli. Kontrola została przeprowadzona kiedy uprawy były już skoszone, co uniemożliwiło ustalenie co i gdzie było zasiane. Ustalenia organu zostały poparte zdjęciami, które dotyczą innego producenta rolnego niż skarżący. W uzasadnieniu decyzji organ odliczył od działki B bliżej nieokreśloną powierzchnię zakrzaczeń pokazaną na zdjęciu Nr 7. Tymczasem organ nie wykazał w działaniu matematycznym powierzchni zakrzaczeń, a nadto zdjęcie Nr 7 obrazuje działkę E. W konkluzji skarżący podniósł, że w decyzji I instancji wystąpiły błędy matematyczne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do regulacji § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.), płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

1) który zobowiązał się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz.Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.);

2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

Przepis § 3 tego rozporządzenia określa, że wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni deklarowanej przez rolnika do płatności ONW na działkach rolnych. Płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako grunty orne, sady oraz trwałe użytki zielone, w wysokości:

Z cytowanych przepisów wynika, iż podstawą do przyznania płatności jest powierzchnia gruntów rolnych wchodzących z skład gospodarstwa rolnego będących w posiadaniu wnioskodawcy. Warunki kwalifikujące działki rolne do pomocy weryfikuje się, w szczególności za pomocą kontroli na miejscu. Procedura i tryb kontroli na miejscu regulowany jest przepisami art. 30 i 31 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.). Stosownie do treści art. 30 ust. 1, agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające przeprowadzają kontrole, w tym kontrole na miejscu i wizytacje w miejscu. W przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń (art. 31 ust. 8 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku).

Do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku). W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku).

Odnosząc te ogólne uwagi do stanu faktycznego sprawy wskazać należy, iż kontrola przeprowadzona w toku postępowania wykazała zawyżenie powierzchni działek rolnych stanowiących własność skarżącego wskazanej we wniosku o przyznanie płatności do rzeczywiście stwierdzonej powierzchni działek rolnych. Skarżący w pewnym zakresie podjął działania kontestujące powyższy fakt. Działania te jednak nie mogły odnieść pożądanego skutku prawnego, bowiem zgodnie z powołanym powyżej przepisem art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Innymi słowy, to skarżący powinien przedstawić dowody kwestionujące ustalenia kontroli. Tymczasem skarżący zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego nie przedstawił żadnego dowodu wskazującego na inną powierzchnię działek. Dowodem takim nie mogą być bowiem argumenty zawarte w uzasadnieniu skargi.

Jak wskazywano powyżej, w toku postępowania administracyjnego, w drodze kontroli organ ocenił, że doszło do zawyżenia powierzchni działek rolnych. Tryb przeprowadzania kontroli został określony w cytowanych powyżej przepisach art. 30 i nast. ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Skarżący w treści skargi wskazał na to, że nie został powiadomiony o fakcie przeprowadzenia kontroli, zatem nie miał możliwości wziąć w niej udziału. Odnosząc się do tej kwestii wyjaśnić należy, iż przepisy prawa dopuszczają możliwość przeprowadzenia kontroli bez udziału strony. W takiej sytuacji strona winna mieć doręczony protokół z kontroli i może, w terminie 14 dni, zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń kontroli. Skarżący, owszem, nie brał udziału w kontroli, ale miał możliwość zapoznania się, przed wydaniem decyzji, z ustaleniami tej kontroli. Organ I instancji doręczył skarżącemu odpis protokołu z kontroli i pouczył go o możliwości, terminie i sposobie wniesienia zastrzeżeń do treści tego protokołu. Skarżący osobiście odebrał w dniu 15 października 2009 roku list polecony zawierający protokół kontroli ze stosownym pouczeniem, ale zastrzeżeń nie wniósł.

Okoliczności tej strona nie podważa zwracając jedynie uwagę na fakt, że doręczenie protokołu z kontroli w październiku 2009 roku, po zaoraniu pół, uniemożliwiło sprawdzenie ustaleń kontroli. W odniesieniu do tej kwestii Sąd chciałby zwrócić uwagę, iż zasadnicza istota sporu w sprawie sprowadza się do określenia powierzchni poszczególnych działek rolnych, a nie konkretnych upraw na tych działkach, bowiem to jest niesporne. Owszem, organ w odniesieniu do działki D i E ocenił, że nie są one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, z czym skarżący w treści odwołania się zgodził.

Z tych samych powodów Sąd nie podzielił również zarzutu skargi stanowiącego o tym, że przeprowadzenie kontroli w miesiącu sierpniu, po skoszeniu nie pozwalało ustalić co i gdzie było zasiane. Za wyjątkiem, wskazanym powyżej, dotyczącym działek D i E, istotą sporu jest powierzchnia działek rolnych, a w szczególności zarzut skierowany do organu, iż nie uwzględnił powierzchni działki B1 w ogólnym areale działek rolnych, że powierzchnia tej działki, ustalona przez organ, na 0,61 ha powinna być doliczona do powierzchni działki B zamierzonej na 1,45 ha.

Raport z czynności kontrolnych, w części treściowej i graficznej wskazuje działkę B tak jak to czyni wnioskodawca we wniosku (również w części treściowej i graficznej) jako obejmującą zarówno uprawę żyta jak i facelii. Z tym, że wnioskodawca wskazał jej ogólny areał na 1,90 ha, w tym działkę B1 (żyto) określił na 0,89 ha. Organ zaś stwierdził podczas kontroli, że działka B1 (żyto) ma powierzchni 0,61 ha, a działka B w całości (obejmująca żyto i facelię) ma 1,45 ha. Różnica więc między zadeklarowaną, a stwierdzoną podczas pomiarów kontrolnych powierzchnią całej działki B (obejmującą działkę B1) wynosi 0,45 ha. W tym różnica w powierzchni działki B1 (zawierającej się w działce B) między zgłoszoną a zamierzoną przez organ wynosi 0,28 ha. Pozostała część działki B (poza B1 obsianej żytem), na której była uprawa facelii też różniła się powierzchniowo od zadeklarowanej o 0,17 ha. Organ wyjaśnił, wskazując na fotografię nr 7, że widoczna jest w obrębie tej działki część zakrzaczona i nieużytkowana rolniczo. Niezrozumiałe pozostają zgłaszane przez skarżącego zarzuty, iż fotografia ta nie dotyczy działki B, lecz E. Wyraźnie jest oznaczona na tej fotografii działka B i nr producenta, którym posługuje się skarżący. Działka E jest uwidoczniona na fotografiach od nr 2 do nr 6 i cała jest nieużytkowana rolniczo. Brak jest podstaw, aby kwestionować przedstawione przez organ dowody z załączonych do raportu zdjęć, zwłaszcza że skarżący nie przedstawia żadnych dowodów na potwierdzenie podnoszonych zarzutów.

Nie sposób więc, w tej sytuacji podzielić stanowiska skarżącego, że organ wyodrębnił działkę B obsianą tylko facelią i B1 obsianą tylko żytem i powinien powierzchnię działki B (1,45 ha) dodać do powierzchni działki B1 (0,61 ha). Takie twierdzenie nie znajduje oparcia w załączonej do akt administracyjnych dokumentacji. Wynika z niej bowiem, że organ z całej działki B wyodrębnił działkę B1 – pod uprawą żyta, a pozostałą część działki B oznaczył jako obsianą facelią. Tak samo uczynił skarżący we wniosku, oznaczając w jego części graficznej działkę B jako pod uprawą facelii. Przedstawiony przez organ sposób rozumowania w tym zakresie koresponduje z tym, co skarżący zawarł we wniosku i dalszych pismach. Działka B1 nie była zgłoszona jako niezależna od działki B, lecz jako jej część i tak ją traktował organ. Nie mogła więc być uwzględniona przy ustalaniu płatności podwójnie jako część działki B i dodatkowo jako odrębna działka B1. Słusznie więc argumentował organ, że działka B1 nie była zgłaszana do płatności ONW i nie należało jej brać pod uwagę, bo do płatności ONW była zgłaszana cała działka B.

Konkludując, skład orzekający podzielił pogląd organów obu instancji, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza fakt zawyżenia przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności, powierzchni poszczególnych działek rolnych. Stwierdzenie takie obligowało organ do zastosowania regulacji dotyczącej redukcji i wykluczeń zawartej w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z dnia 7 grudnia 2006 r. (Dz.Urz.UE.L 2006 Nr 368, str. 74), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r. do 31 stycznia 2009 r. Artykuł 16 tego aktu przewiduje, że podstawę obliczania pomocy w odniesieniu do środków związanych z obszarem określa się zgodnie z art. 50 ust. 1, 3 i 7 rozporządzenia (WE) nr 796/2004. Do celów niniejszego artykułu, obszary zadeklarowane przez beneficjenta, które otrzymują tę samą stawkę pomocy, uznaje się za tworzące jedną grupę upraw.

Jeżeli obszar zadeklarowany do płatności w ramach środka związanego z obszarem przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, pomoc oblicza się w oparciu o zatwierdzony obszar pomniejszony o dwukrotną różnicę, jeżeli stwierdzona różnica wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru.

Jeżeli różnica wynosi więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danego środka związanego z obszarem nie przyznaje się pomocy.

Jeżeli zadeklarowany obszar przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 o więcej niż 30 %, beneficjenta wyklucza się z otrzymania pomocy, do której beneficjent byłby uprawniony na mocy tego artykułu, na dany rok kalendarzowy w zakresie danych środków.

Jeżeli różnica wynosi więcej niż 50 %, beneficjenta dodatkowo wyklucza się z otrzymania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem i obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004.

Na zasadzie odstępstwa od ust. 2 i ust. 3 akapit pierwszy, w odniesieniu do beneficjentów w państwach członkowskich korzystających z systemu jednolitej płatności obszarowej zgodnie z art. 122 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, oraz jeżeli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a obszarem stwierdzonym wynosi ponad 3 %, ale nie więcej niż 30 % obszaru stwierdzonego, kwota przyznawanej pomocy zostaje obniżona, w odniesieniu do wniosków pomocowych za rok kalendarzowy 2009, o dwukrotność stwierdzonej różnicy.

Jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za rok kalendarzowy 2009 nie przyznaje się żadnej pomocy.

Mając na względzie powyższą regulację i wyniki kontroli, w żaden sposób nie podważone w toku postępowania, organ prawidłowo odmówił przyznania płatności.

Wnioski dowodowe zawarte w skardze należy uznać za spóźnione, gdyż sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a własnych ustaleń dokonuje wyjątkowo. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przepis ten nie tworzy podstawy dla przeprowadzenia przed sądem administracyjnym dowodu z opinii biegłego, czy zeznań świadków. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego.

Reasumując, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego, nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.

K.O.