Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 198/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
658
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku K. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz K. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu wpisu sądowego; 5. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] marca 2018 r. K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi podał, że w dniu [...] marca 2018 r. złożył do organu ponaglenie w sprawie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, że organ nie wydaje rozstrzygnięcia w sprawie, choć w postępowaniu odwoławczym przepisy prawa zobowiązują do wydania rozstrzygnięcia w terminie miesiąca. Zarzucił naruszenie zasady praworządności. Wniósł o zasądzenie "zadośćuczynienia w maksymalnej kwocie" oraz zasądzenie zwrotu kosztów sądowych.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi z dnia [...] marca 2018 r. na skargę K. K. wniósł o jej oddalenie. Na wstępie przedstawił przebieg postępowania od dnia [...] sierpnia 2017 r., gdy do GIODO wpłynęła skarga K. K. z wnioskiem o wydanie decyzji administracyjnej nakazującej udostępnienie mu przez Rektora Politechniki L. danych osobowych członków Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej wydziału organizacji i zarządzania oraz Uczelnianej komisji Rekrutacyjnej Politechniki L. Następnie podał, że skarżący w dniu [...] lutego 2018 r. oraz dnia [...] marca 2018 r. złożył kolejne skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w dniu [...] marca 2018 r. ponaglenie w sprawie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

GIODO podniósł w odpowiedzi, że po ponownym przeanalizowaniu akt postępowania pismami z dnia [...] marca 2018 r. poinformował strony o tym, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszym postępowaniu jest wystarczający do wydania decyzji administracyjnej w sprawie. Jednocześnie, w pismach tych, Generalny Inspektor poinformował strony o ich uprawnieniach przed wydaniem decyzji.

GIODO wskazał też, że zauważyć należy, iż aktualnie przed WSA w Warszawie toczy się postępowanie ze skargi K. K. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ.

Organ wskazał, że w związku z powyższym, odnosząc się do skargi skarżącego jedynie w zakresie bezczynności Generalnego Inspektora w niniejszym postępowaniu, w aktualnym stanie faktycznym i prawnym, skarga skarżącego jest bezzasadna. GIODO podał m.in., że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się (tak np. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 kwietnia 2012 r.; sygn. akt II SAB/Bk 15/12), że ze stanem bezczynności mamy do czynienia wówczas, gdy dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy (czy to na skutek nie podjęcia żadnych czynności czy też prowadzenia postępowania i nie zakończenia go wydaniem aktu administracyjnego lub podjęciem czynności). Organ wskazał,

że w doktrynie wskazuje się iż "o bezczynności organu administracji można zatem mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu ani nie podejmuje innej stosownej czynności" (P. M. Przybysz, komentarz do art. 37 Kpa [w]: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. XII, Wolters Kluwer Polska, 2017). Następnie organ przywołał przepis art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i odniósł się do czynności podejmowanych w toku postępowania przed wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. W nawiązaniu do kwestionowania przez skarżącego bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, GIODO wskazał, że po wpłynięciu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy przeanalizował ponownie materiał dowodowy zebrany w postępowaniu. Podał, że w związku

w powyższym, w dniu [...] marca 2018 r. skierował do skarżącego oraz Politechniki L. pisma informujące o tym, że materiał zgromadzony w przedmiotowym postępowaniu jest wystarczający do wydania decyzji administracyjnej. Wskazał,

że w pismach tych zarówno skarżący, jak i Politechnika zostali poinformowani

o uprawnieniach przysługujących im jako stronom przed wydaniem decyzji w sprawie. Generalny Inspektor podniósł, że wyda decyzję administracyjną w niniejszej sprawie niezwłocznie po otrzymaniu zwrotnego potwierdzenia odbioru przez Politechnikę ww. pisma, o czym niezwłocznie zawiadomi Sąd.

Z akt sprawy wynika, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał w dniu [...] kwietnia 2018 r. decyzję administracyjną nr [...], którą po rozpoznaniu wniosku K. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. ustanowiony przez skarżącego adwokat poparł skargę. Wniósł o zasądzenie od organu zadośćuczynienia w wysokości maksymalnie określonej przepisami prawa oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik wskazał, że wniosek złożony przez K. K. do organu za pośrednictwem platformy internetowej EPUAP pozostaje do dnia dzisiejszego bez rozpoznania. Skarżący nie otrzymał od organu żadnej informacji o przedłużeniu postępowania w rozpoznaniu wniosku. Podniósł,

że organ w razie przekroczenia terminu obowiązany jest zawiadomić stronę z podaniem podstaw zaistnienia takiej sytuacji wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.). Pełnomocnik wskazał, że skarżący nie zna przyczyn

ze względu na które organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków. Wydaje

się, że sprawa nie była na tyle skomplikowana merytorycznie, aby wywołała uzasadnione opóźnienie. Pełnomocnik wskazał, że skarżący bezskutecznie wzywał organ w ponagleniu z dnia [...] grudnia 2017 r. do załatwienia sprawy. Wniosek o zadośćuczynienie pełnomocnik uzasadnił tym, że organ nie spełnił w sposób prawidłowy swoich funkcji wobec obywateli. Celem skargi jest jednocześnie zdyscyplinowanie organu, który dopuścił się przewlekłości. Negatywne skutki finansowe dla organu mogą spełnić funkcję prewencyjną i wpłynąć na to, że organ będzie podejmował działania zgodne z przepisami prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest dopuszczalna. Skarżący wyczerpał środek zaskarżenia. Przed złożeniem skargi wniósł do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych ponaglenie z dnia 6 marca 2018 r. w sprawie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] stycznia 2018 r.

Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a).

Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Skarga z dnia [...] marca 2018 r. w dniu jej wniesienia była zasadna. Termin określony w przepisie art. 35 § 3 k.p.a. przewidziany na zakończenie postępowania odwoławczego nie został bowiem dotrzymany. Wniosek z dnia [...] stycznia 2018 r.

o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został przez GIODO rozpoznany. Organ

nie zakończył tym samym postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w ustawowym terminie w przewidzianej do tego formie decyzji administracyjnej. Decyzja, na skutek rozpatrzenia wniosku K. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydana została przez GIODO dopiero w dniu [...] kwietnia 2018 r., a zatem ponad półtora miesiąca po upływie ustawowego terminu. Bezspornie zatem Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności

w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy miała charakter rażącego naruszenia prawa. Z odpowiedzi na skargę oraz akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby organ przeprowadzał jakiekolwiek postępowanie wyjaśniające na etapie rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W sprawie od [...] stycznia 2018 r., gdy złożony został wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ nie podjął żadnej czynności mającej na celu ewentualne uzupełnienie dowodów

i materiałów w sprawie. Nie zawiadomił też strony w ustawowym terminie przewidzianym na wydanie decyzji o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie, co stanowi naruszenie art. 36 k.p.a. W sytuacji, gdy organ postępowania wyjaśniającego nie prowadził już na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie sposób usprawiedliwić niewystosowania do strony informacji o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy. Powyższe stanowi o rażącym naruszeniu zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Przebieg postępowania administracyjnego przed złożeniem przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wpływa na wynik niniejszej sprawy.

Organ po złożeniu przez skarżącego ponaglenia z dnia [...] marca 2018 r. pismem z dnia [...] marca 2018 r. zawiadomił strony postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w toku postępowania dowodów i materiałów oraz prawie przejrzenia akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów. Powyższe nie zmienia stanowiska Sądu co do tego, że bezczynność w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. miała charakter rażącego naruszenia prawa.

Z odpowiedzi na skargę oraz akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby na przeszkodzie zakończeniu w ustawowym terminie postępowania z wniosku

o ponowne rozpatrzenie sprawy stanęły jakieś niespodziewane, niezależne od organu, okoliczności. Brak działania organu w ustawowym terminie wskazuje – w stanie faktycznym tej sprawy – na niedołożenie należytej staranności w prowadzeniu postępowania a tym samym brak poszanowania prawa strony do uzyskania rozstrzygnięcia organu w jak najszybszym i w tym przypadku możliwym do realizacji terminie.

Jednocześnie Sąd nie stwierdził podstaw do przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej (skarżący wnioskował o zasądzenie "zadośćuczynienia") i w tej części skargę oddalił. Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. ma charakter kompensacyjny. W ocenie Sądu, ten dodatkowy środek w postaci przyznania sumy pieniężnej powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w dokonaniu wymaganych prawem działań, a nadto gdy istnieje uzasadniona obawa, że organ bez zastosowania tego środka nie załatwi sprawy. Powyższe nie zachodzi w niniejszej sprawie. Organ postępowanie zakończył decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., a opóźnienie w zakończeniu postępowania wynosiło półtora miesiąca.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 powołanej ustawy. O kosztach sądowych, jak w punkcie 4 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis sądowy w wysokości 100 zł. Sąd stwierdził jednocześnie, że w sprawie niniejszej zachodzi uzasadniony przypadek, który pozwala odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w całości. Oceniając nakład pracy pełnomocnika

w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę, że pełnomocnik ten brał udział także w sprawie skarżącego o sygn. akt II SAB/Wa 34/18 oraz uwzględniając treść pisma

z dnia 24 kwietnia 2018 r., które powiela argumentację prezentowaną we wskazanej już sprawie, Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,

o czym orzekł, jak w punkcie 5 wyroku na podstawie art. 206 P.p.s.a.