Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2188/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant ref. staż. Kamil Mazański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. C. jest decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] lipca 2017 r., znak: [...], wydana w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, w następującym stanie sprawy:

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny pismem z 13 stycznia 2017 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie podejrzenia u J. C. choroby zawodowej: przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). Postępowanie to zostało wszczęte na skutek zgłoszenia 21 grudnia 2016 r. przez [...] Centrum Medycyny Pracy w [...] podejrzenia u skarżącego przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, ze skierowania lekarza leczącego, z Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w [...].

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny dokonał oceny narażenia zawodowego J. C. pod kątem zatrudnienia w warunkach ekspozycji na nadmierny wysiłek głosowy. Ocena narażenia zawodowego wykazała, że skarżący podczas wykonywania pracy w okresie: od 1 marca 1981 r. do 31 grudnia 1985 r., od 2 maja 1986 r. do 28 czerwca 1986 r. oraz od 12 września 1986 r. do chwili obecnej, pracując na stanowisku nauczyciela wychowania fizycznego, był narażony na nadmierny wysiłek głosowy.

[...] Ośrodek Medycyny Pracy orzeczeniem lekarskim z [...] grudnia 2016 r. nr [...] stwierdził brak podstaw do rozpoznania u J. C. choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu. W uzasadnieniu tego orzeczenia podano, że po przeprowadzeniu badań stwierdzono u skarżącego objawy dysfonii hyperfunkcjonalnej. Wskazano przy tym, że powyższe zmiany w narządzie głosu są wynikiem zaburzeń spowodowanych nieprawidłową emisją głosu i nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Podkreślono, że podczas postępowania diagnostyczno-orzeczniczego nie ujawniono obecności zmian w obrębie strun głosowych wymienionych w punkcie 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do ww. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Następnie, skarżący został ponownie zbadany, tym razem w jednostce uprawnionej do wydawania orzeczeń lekarskich w sprawach chorób zawodowych w II instancji – tj. w Instytucie Medycyny Pracy w [...]. Powyższa jednostka orzecznicza po ponownym przeprowadzeniu badania skarżącego metodą wideostroboskopową wskazała, że fałdy głosowe w krtani są gładkie, symetryczne przy fonacji i oddychaniu, brzeżnie przekrwione, z widoczną niewielką ilością śluzowej wydzieliny na ich powierzchni. Zwarcie fonacyjne pełne, próba obciążeniowa narządu głosu wypadła ujemnie. Badaniem laryngologicznym i foniatrycznym rozpoznano cechy dysfonii hyperfunkcjonalnej. Nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, zmian wtórnych przerostowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Jednocześnie podkreślono, że stwierdzone u skarżącego zmiany morfologiczno-czynnościowe w zakresie choroby zawodowej krtani nie są objęte wykazem chorób zawodowych. Instytut Medycyny Pracy w [...] po zakończeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego wydał orzeczenie [...] maja 2017 r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat pod postacią guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonego w ww. przepisach w sprawie chorób zawodowych.

Mając na uwadze powyższe, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z [...] maja 2017 r., znak: [...], na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej k.p.a., art. 5 pkt 4a oraz art. 12 pkt 1a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1412 ze zm.), orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej: przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat pod postacią guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm.).

Odwołanie od powyższej decyzji z [...] maja 2017 r. wniósł w terminie skarżący.

Główny Inspektor Sanitarnego decyzją z [...] lipca 2017 r., znak: [...], po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanym "narażeniem zawodowym".

Organ II instancji wskazał, że narażenie zawodowe na nadmierny wysiłek głosowy u skarżącego zostało potwierdzone.

Główny Inspektor Sanitarny stwierdził jednak, że w niniejszej sprawie zarówno placówka uprawniona do orzekania w sprawach chorób zawodowych w I instancji, jak i placówka uprawniona do orzekania w sprawach chorób zawodowych w II instancji, po przeprowadzeniu niezależnych badań, nie rozpoznały u ww. pacjenta żadnej z chorób wymienionych w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

I dalej organ wyjaśnił, że Wojewódzki Szpital Zespolony w [...], jako jednostka medyczna nieuprawniona do orzekania w sprawach chorób zawodowych, podejrzewając u skarżącego chorobę zawodową narządu głosu, skierował skarżącego na badania do uprawnionego podmiotu, tj. [...] Ośrodka Medycyny Pracy. Organ wskazał, że zdiagnozowane przez ww. jednostkę medyczną zmiany w krtani nie mogły stanowić podstawy orzeczenia lekarskiego wydanego w sprawie podejrzenia choroby zawodowej. Jednocześnie organ dodał, że Wojewódzki Szpital Zespolony w [...] w ww. skierowaniu na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, jak również w zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej u skarżącego nie sprecyzował jaką konkretnie chorobę narządu głosu z wymienionych w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych podejrzewa u skarżącego.

I dalej organ stwierdził, że orzeczenia lekarskie w sprawie podejrzenia choroby zawodowej narządu głosu u badanego zostały wydane zgodne z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). Orzeczenie lekarskie [...] Ośrodka Medycyny Pracy z [...] grudnia 2016 r., jak i orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w [...] z [...] maja 2017 r. o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej narządu głosu są wyczerpująco uzasadnione i zbieżne w kwestii dokonanego rozpoznania, jak również uzasadnienia stanowiska, postawiono także tożsame rozpoznanie: dysfonia hyperfunkcjonalna. Powyższe orzeczenia, oprócz konkluzji, zawierają wyczerpujące uzasadnienia, ze wskazaniem przeprowadzonych badań i wyjaśnieniem wszelkich wątpliwości, a użyte w nich sformułowania podane zostały w sposób zrozumiały dla stron i organów, zatem spełniają warunki opinii biegłego. W związku z powyższym zostały uznane za środek dowodowy w rozumieniu art. 75 i art. 84 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe, Główny Inspektor Sanitarny nie zgodził się z argumentacją zawartą w odwołaniu dotyczącą naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 oraz art. 8 i art. 80 k.p.a. Podał przy tym, że wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową jest możliwe gdy zostaną spełnione następujące przesłanki: w środowisku pracy występuje, bądź występował czynnik uciążliwy lub szkodliwy dla zdrowia, rozpoznane schorzenie jest objęte wykazem chorób zawodowych, a ocena narażenia zawodowego musi wykazywać związek przyczynowy rozpoznanej choroby z warunkami lub sposobem wykonywanej pracy. W przypadku prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie podejrzenia choroby zawodowej narządu głosu u skarżącego nie został spełniony podstawowy warunek niezbędny do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, a mianowicie nie rozpoznano u skarżącego choroby zawodowej ujętej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] lipca 2017 r., znak: [...], J. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik postępowania:

1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie w jakim organy obu instancji nie uwzględniły słusznego interesu skarżącego i nie wyjaśniły rozbieżności między diagnozą postawioną w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w [...] z [...] lutego 2016 r., a treścią opinii w przedmiotowej sprawie;

2) art. 138 § 1 pkt 2 oraz § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim organ II instancji nie uchylił decyzji organu I instancji;

3) art. 8 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, podczas gdy stanowisko zaprezentowane przez organy w przedmiotowej sprawie nie realizuje powyższych założeń;

4) art. 80 k.p.a. w zakresie, w jakim ocena dowodów w toku postępowania odbyła się z pominięciem ich całokształtu, w szczególności ustaleń poczynionych w toku badania w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w [...].

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności dla sprawy i nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy schorzenie ustalone w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w [...] ma charakter zmiany uzasadniającej orzeczenie choroby zawodowej, a także czy zmiany stwierdzone u skarżącego mają charakter niedowładu mięśni przewodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Skarżący podniósł, że w rozpatrywanej sprawie organy przyjęły, jako wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnosiły się w sposób szczegółowy do złożonej przez skarżącego dokumentacji lekarskiej.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym co najmniej jej uchylenie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] lipca 2017 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] maja 2017 r., znak: [...], orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u J. C. choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367).

Zatem, z uwagi na przedmiot sprawy, dostrzec trzeba, że stosownie do treści art. 235¹ Kodeksu pracy przez chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (v. art. 235² Kodeksu pracy). Zgodnie zaś z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Zaznaczyć przy tym należy, że w ww. przepisie przez orzeczenie lekarskie ustawodawca rozumie nie każde orzeczenie ale takie, które zostało wydane przez właściwego lekarza, tj. lekarza, o którym mowa w § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W myśl tego przepisu właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317 ze zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 (tj. jednostek orzeczniczych I i II stopnia). Wymaga też zauważania, że stosownie do § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia, lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", i czyni to na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Podkreślić przy tym także wypada, że organ inspekcji sanitarnej w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia choroby zawodowej nie może kwestionować merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Nie ma również prawa do dokonywania własnych ustaleń i samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie ma walor opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., której wiarygodność organ ocenia na podstawie art. 80 k.p.a. Przy czym, orzeczenia lekarskie w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Wynika to z istoty postępowania w sprawie chorób zawodowych, zgodnie z którym to jednostki medyczne wydają orzeczenia posiadając specjalistyczną wiedzę o zagrożeniach zawodowych, przebiegu i charakterze pracy. Niemniej, jak wynika z ust. 2 § 8 ww. rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Powyższe prowadzi jednak do stwierdzenia, że postępowanie w tym zakresie ma charakter jedynie uzupełniający w odniesieniu do wydanych uprzednio orzeczeń lekarskich, stanowiących zasadniczy materiał dowodowy w tego rodzaju sprawach (por. wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 2337/12).

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekając w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ II instancji, dysponując wyczerpująco zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a przy tym: niepozostającym ze sobą w sprzeczności, nie mógł bowiem wydać pozytywnego dla skarżącego orzeczenia.

I tak, Sąd zauważa, że podtrzymując decyzję organu I instancji, organ odwoławczy dysponował kartą narażenia zawodowego oraz orzeczeniem lekarskim jednostki orzeczniczej I stopnia - [...] Ośrodka Medycyny Pracy z [...] grudnia 2016 r., i orzeczeniem lekarskim jednostki orzeczniczej II stopnia – Instytutu Medycyny Pracy w [...] z [...] maja 2017 r. W obu tych orzeczeniach stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej. Należy tym dostrzec, że skarżący został skierowany do uprawnionej jednostki medycznej, tj. [...] Ośrodka Medycyny Pracy przez Wojewódzki Szpital Zespolony w [...] w związku z podejrzeniem u skarżącego choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu, spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Na podstawie wywiadu i pozostałych dokumentów ustalono, że skarżący podczas wykonywania pracy w okresie: od 1 marca 1981 r. do 31 grudnia 1985 r., od 2 maja 1986 r. do 28 czerwca 1986 r. oraz od 12 września 1986 r. do chwili obecnej, pracując na stanowisku nauczyciela wychowania fizycznego, był narażony na nadmierny wysiłek głosowy. Orzeczenia lekarskie upoważnionych placówek medycznych, stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji, wykluczyły jednak u skarżącego wystąpienie choroby zawodowej określonej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Organy inspekcji sanitarnej związane treścią tych opinii, w zakresie wiedzy medycznej, nie mogły więc wydać pozytywnego dla skarżącego orzeczenia. Wskazane związanie treścią opinii wynika z tego, że orzeczenie lekarskie właściwej jednostki orzeczniczej stanowi kluczowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi zastrzeżeń zgodnie ze swobodną oceną dowodów obowiązującą w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że organ inspekcji sanitarnej będąc związany ustaleniami orzeczeń diagnostycznych, nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie ma podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia strony kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę wydanych orzeczeń lekarskich. W analizowanej sprawie z obu orzeczeń lekarskich wynikają zgodne wnioski, że ustalenia medyczne nie dawały podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej wymienionej w poz. 15 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, a w aktach brak jest jakichkolwiek dowodów, które przeczyłyby twierdzeniom w nich zawartych.

Wobec zarzutów skargi Sąd zauważa nadto, że orzeczenie lekarskie wydane na podstawie przepisów ww. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, w postępowaniu administracyjnym może być zakwestionowane, ale jedynie pod względem formalnym, a to z uwagi na jego wydanie w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia, czy przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie jest uprawniony do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać uzupełnienia wydanej opinii, w sposób określony w § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, a to - w celu ujednolicenia stanowisk, usunięcia istniejących niejasności/wątpliwości (por. wyrok NSA z 15 października 2013 r. sygn. akt II OSK 2908/12). Wskazane powyżej nieprawidłowości odnoszące się do orzeczeń lekarskich, w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Z tego też powodu procedura uzupełniająca przewidziana w ww. § 8 ust. 2 rozporządzenia nie została (bo nie musiała być) zastosowana.

Orzeczenia wydane dla potrzeb niniejszej sprawy spełniają wymogi formalne, w tym w zakresie uzasadnienia, nadto: nie są ze sobą sprzeczne, co więcej: przedstawiają jednolite stanowisko; w obu tych orzeczeniach stwierdzono wystąpienie u skarżącego objawów dysfonii hyperfunkcjonalnej. Jednocześnie w orzeczeniach tych wskazano także, że stwierdzone zmiany (morfologiczno-czynnościowe) u skarżącego w zakresie choroby zawodowej krtani nie są objęte wykazem chorób zawodowych. Orzeczenie jednostki orzeczniczej I stopnia w zakresie uzasadnienia jest wyczerpujące, dotyka wszystkich istotnych dla sprawy kwestii; wskazuje też materiał, jaki posłużył do jego wydania (a w ramach tego wymienia m. in. dokumentację lekarską lekarzy leczących poradni laryngologicznej i foniatrycznej oraz wyniki wykonanych badań). Co także istotne, [...] Ośrodek Medycyny Pracy wydał ww. orzeczenie lekarskie (z [...] grudnia 2016 r. nr [...]), o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej, po przeprowadzeniu leczenia skarżącego. W orzeczeniu tym wskazano bowiem na to, że wykonano badania: internistyczne, laryngologiczne, foniatryczne, spirograficzne, audiometryczne, laryngostroboskopię lupową. "Badanie wykonano dwukrotnie w kwietniu i po kontynuowaniu leczenia w grudniu 2016 r." Przeanalizowano także ocenę narażenia zawodowego dokonaną przez pracodawcę oraz lekarza w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej. W orzeczeniu podano, że po przeprowadzonym badaniu stwierdzono u skarżącego objawy dysfonii hiperfunkcjonalnej. Ponadto, w omawianym orzeczeniu lekarskim wyjaśniono, że "zmiany w narządzie głosu są wynikiem zaburzeń spowodowanych nieprawidłową emisją głosu i nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Nie stwierdzono w narządzie głosu zmian o typie guzków głosowych twardych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, które stanowią podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu." Istotnym jest również, że skarżący był ponownie badany w jednostce uprawnionej do wydawania orzeczeń lekarskich w sprawach chorób zawodowych w II instancji - w Instytucie Medycyny Pracy w [...]. Powyższa jednostka orzecznicza po ponownym przeprowadzeniu badania skarżącego metodą wideostrobowskopową wskazała w orzeczeniu z [...] maja 2017 r. nr [...], że fałdy głosowe w krtani są gładkie, symetryczne przy fonacji i oddychaniu, brzeżnie przekrwione, z widoczną niewielką ilością śluzowej wydzieliny na ich powierzchni. Zwarcie fonacyjne pełne, próba obciążeniowa narządu głosu wypadła ujemnie. Badaniem laryngologicznym i foniatrycznym rozpoznano cechy dysfonii hyperfunkcjonalnej. "Nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią (...)". Jednocześnie podkreślono, że stwierdzone u skarżącego zmiany morfologiczno-czynnościowe w zakresie choroby zawodowej krtani nie są objęte wykazem chorób zawodowych.

Wobec takiej treści ww. orzeczeń lekarskich właściwych jednostek orzeczniczych, nie sposób zarzucić skutecznie organowi orzekającemu w niniejszej sprawie naruszenia przepisów, w tym: ww. § 8 ust. 2 rozporządzenia, poprzez brak wyjaśnienia rozbieżności między diagnozą postawioną przez lekarza Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w [...] z 23 lutego 2016 r., a treścią ww. orzeczeń. Tym bardziej w sytuacji, gdy zważy się (na co słusznie wskazał organ odwoławczy), że rozpoznanie dokonane przez lekarza wskazanego Szpitala, a więc jednostki nieuprawnionej do wydawania orzeczeń w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, nie mogło mieć istotnego znaczenia w sprawie; winno być uwzględnione, tj. wchodzić w skład materiału dowodowego służącego do wydania orzeczenia przez właściwą jednostkę orzeczniczą, ale nie mogło być już dla tej jednostki wiążące (v. § 6 ust. 1 rozporządzenia, w którym mowa m. in. o dokumentacji medycznej pracownika). Sąd dostrzega także, że w orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej I stopnia wskazano na przeanalizowanie dokumentacji lekarskiej lekarzy leczących poradni laryngologicznej i foniatrycznej, co również osłabia powyżej wskazany zarzut skargi. Nadto, w kontekście tego zarzutu – odnoszącego się do wyniku badania lekarskiego z 23 lutego 2016 r., Sąd zauważa też, że po tej dacie skarżący był dwukrotnie badany przez jednostkę orzeczniczą I stopnia, w tym po raz drugi – po przeprowadzeniu leczenia w tej jednostce. Zatem, trudno przyjąć, aby wynik badania z 23 lutego 2016 r. jednostki nieuprawnionej, mógł w takich okolicznościach stanowić o podważeniu wiarygodności orzeczeń lekarskich wydanych na potrzeby niniejszej sprawy przez uprawnione jednostki orzecznicze I i II stopnia, po przeprowadzeniu szczegółowych badań lekarskich w tych jednostkach.

Z tych też przyczyn Sąd nie podzielił zarzutów skargi; Sąd uznał, że skarżona decyzja podjęta została w oparciu o orzeczenia lekarskie, wydane z zachowaniem procedury określonej w rozporządzeniu, a przy tym spójne w zakresie rozpoznania. Te zaś, z uwagi na ich treść uniemożliwiały stwierdzenie choroby zawodowej. Sąd zauważa jednocześnie, że skarżący, kwestionując w skardze wydane dla potrzeb sprawy orzeczenia lekarskie, nie poddał ich skutecznie w wątpliwość. Nie stanowi bowiem o tym wynik badania lekarza, nie spełniającego kryteriów z § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Niemniej odnośnie wskazanego przez skarżącego badania z 23 lutego 2016 r. Sąd zauważa nadto, że wynik tego badania wskazuje na wystąpienie u skarżącego objawów dysfonii hyperfunkcjonalnej, i w tym też zakresie jest zgodny z rozpoznaniem dokonanym przez obie jednostki orzecznicze I i II stopnia badające skarżącego na potrzeby niniejszej sprawy; wprawdzie wskazuje także na niewydolność głośni z powodu niedowładu mięśni napinających i przywodzących fałdy głosowe (v. protokół rozprawy, podczas której omawiany wynik badania został okazany), ale takie rozpoznanie niezależnie od tego, że zostało dokonane przez podmiot nieuprawniony, także nie stanowi o wystąpieniu choroby zawodowej wymienionej w poz. 15 wykazu (w pkt 3 poz. 15 mowa jest o niedowładzie mięśni ... z wrzecionowatą niedomykalnością ...); trzeba mieć też na uwadze, że późniejsze badania dwóch właściwy jednostek orzeczniczych, w tym mające miejsce także po poddaniu skarżącego leczeniu, już tych zmian nie stwierdziły. Nie bez znaczenia przy tym jest, że Wojewódzki Szpital Zespolony w [...] wydając 23 lutego 2016 r. skierowanie na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej u skarżącego zgłosił jedynie podejrzenie choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, nie precyzując -pomimo ww. wyniku badania- o którą konkretnie jednostkę chorobową chodzi.

Niezależnie od powyższego, Sąd ponownie jednak dostrzega, że dopiero postępowanie diagnostyczno - orzecznicze przeprowadzone przez uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych jednostki medyczne, polegające na analizie przebiegu narażenia zawodowego, analizie rozwoju choroby, w tym dokumentacji medycznej dotyczącej choroby oraz po przeprowadzeniu badań, mogły stanowić podstawę do wydania stosownego orzeczenia w sprawie. Wojewódzki Szpital Zespolony w [...] nie jest jednostką medyczną uprawnioną do wydawania orzeczeń w sprawach chorób zawodowych; zatem dokonane tam rozpoznania nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji administracyjnych w niniejszej sprawie. Orzeczenie lekarskie [...] Ośrodka Medycyny Pracy z [...] grudnia 2016 r., jak i orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w [...] z [...] maja 2017 r. o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej narządu głosu, są zaś zbieżne w kwestii postawionego rozpoznania, jak również uzasadnienia stanowiska. Dlatego też, zdaniem Sądu, nie było potrzeby by organ, w takim stanie sprawy, wystąpił do jednostek orzeczniczych o wypowiedzenie się odnośnie wyników badań przeprowadzonych w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w [...].

Reasumując, mając na uwadze specyfikę postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, Sąd ponownie zauważa, że decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Państwowy inspektor sanitarny nie ma przy tym prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Zobowiązany jest natomiast dążyć do uzupełnienia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, ale tylko gdy uzna, że materiał jakim dysponuje w sprawie jest niewystarczający do wydania decyzji (§ 8 ust. 2 ww. rozporządzenia). Taka jednak sytuacja, z przyczyn powyżej wskazanych, w niniejszej sprawie nie miała miejsca.

Sąd podkreśla też, że w świetle art. 235¹ Kodeksu pracy, termin "choroba zawodowa" jest pojęciem prawnym posiadającym ustawową definicję, a do jej stwierdzenia konieczne jest wystąpienie dwóch pozostających ze sobą w związku przyczynowym przesłanek, tj.: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia oraz stwierdzenie, że rozpoznana choroba spowodowana została działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. W niniejszej sprawie nie rozpoznano choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, a to wykluczało możliwość jej stwierdzenia.

Z tych też przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.