Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1327/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2, art. 37 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 103 ust. 2, 138 par. 2, 136, 107 par. 3, art. 7, art. 77 par. 1 , art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2004r, sprawy ze skarg S.B., M.B., A.B. na decyzję Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego /. uchyla zaskarżoną decyzję lI. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. III. z a s ą d z a od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S.B. i J.B.po [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 2


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 104 § 1 kpa, art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane /Dz.U. Nr 89 poz. 414/ oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 48, poz. 229/ nakazał S.B, M.B. i J.B. rozbiórkę budynku gospodarczego, samowolnie wybudowanego na terenie działki przy ul. [...]w [...].

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż przyczyną wydania nakazu rozbiórki [...] budynku gospodarczego wybudowanego samowolnie w [...]r. w odległości 30 cm od granicy z działką sąsiednią było ustalenie, że obiekt ten został wybudowany z naruszeniem obowiązujących w dniu budowy warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki /§ 20 ust.1 i ust. 14 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 20 czerwca 1986r./ oraz powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia.

Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 138 § 2 kpa po rozpatrzeniu odwołania skarżących - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie wykazano naruszenia art. 37 ust.1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r., bowiem zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia i pogorszenie warunków użytkowych i zdrowotnych nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. W związku z powyższym organ zalecił dokładne przeanalizowanie zgodności przedmiotowego obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w okresie powstania samowoli budowlanej.

Powyższą decyzję zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego właściciele nieruchomości sąsiedniej tj. E. i K. J..

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w [...] wyrokiem z dnia 6 marca 2002r. /sygn. akt SA/Sz 760/2001 - uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd stwierdził, jak wynika to z uzasadnienia wyroku, naruszenie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 Kpa i wyjaśnił, że jeżeli organ II instancji "kwestionuje rozstrzygnięcie organu I instancji, przy czym nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów w myśl art. 136 Kpa, to ma obowiązek orzec co do istoty sprawy /art.

3

Sygn.aktSA/Sz 1327/02

138 § 1 pkt 2 Kpa/ zamiast uchylić decyzję organu I instancji i przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia".

Wojewódzki inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzją z dnia [...], działając naW uzasadnieniu organ II instancji po opisaniu dotychczasowego toku sprawy /wydanych decyzji i wyroku NSA/ stwierdził, że ponownie rozpatrzył odwołania i nie uwzględnił zawartych w nim argumentów.Wskazał, że z akt spawy wynika, iż S. B. wybudował przedmiotowy obiekt w 1973r. samowolnie, bez zgody właściwego organu, z naruszeniem obowiązujących warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, jednocześnie powodujących niebezpieczeństwo dla ludzi imienia. W związku z tym że stwierdzono samowolne postawienie obiektu w [...]r. wydano decyzję na podstawie art. 37 ustawy Prawo budowlane z dnia [...]nakazującą rozbiórkę tego obiektu, ponieważ w rozpatrywanej sprawie, zgodnie z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1974r. Prawo budowlane mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r.. Zgodnie z art. 37 ust.1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. obiekty budowlane, wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli:- znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym niejest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzajuzabudowęlub- powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszeniewarunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.W konkluzji uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził: "Podane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zagrożenie niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia i pogorszenie warunków użytkowych i zdrowotnych znajduje potwierdzenie w aktach sprawy".Powyższą decyzję ostateczną zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący. Ich skargi zostały zarejestrowane w sądzie oddzielnie, odpowiednio pod sygnaturami: SA/Sz 1327/02 " /S.B./, SA/Sz 1328/02 /M.B./,SA/Sz 1329/02 /J.B.4Sygn.aktSA/Sz 1327/02Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] podnosząc zarzut niewykonania przez organ odwoławczy wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...]r. i nie rozważenia całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiadając na skargę wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie.Ponieważ skargi dotyczyły tej samej decyzji ostatecznej, zarządzeniem z dnia [...]r. sprawy z tych skarg zostały połączone do wspólnego rozpoznania i wyrokowania pod sygn. SA/Sz 1327/02.Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:Skargi skarżących okazały się zasadne, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.Związanie organu odwoławczego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, którym uchylono poprzednią decyzję administracyjną nie polegało na nakazaniu wydania określonego rozstrzygnięcia, gdyż Sąd takich kompetencji nie posiada. Wskazówki co do toku postępowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy, zawarte wyroku z dnia [...]r. miały na celu po pierwsze, wyjaśnienie temu organowi na czym polega jego rola, jako organu II instancji ponownie rozpatrującego i rozstrzygającego -na skutek wniesienia odwołania - sprawę rozpoznaną i rozstrzygniętą przez organ I instancji, a po drugie, wskazanie jaki materiał dowodowy nie powinien ujść uwadze organu.Zapatrywania Sądu wyrażone w tym uzasadnieniu, nie oznaczały i nie oznaczają zwolnienia organu od przeprowadzenia postępowania we wskazanym w tym wyroku zakresie.Jedyną skuteczną - z punktu widzenia obowiązku Sądu poddania zaskarżonej decyzji kontroli jej zgodności z prawem -metodą zbadania czy decyzją odpowiada prawu, jest rozważenie argumentacji uzasadnienia decyzji w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego i argumentacji skargi.Zgodnie z art. 107 § 3 Kpa decyzja administracyjna powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.O tym, że decyzja wymóg ten spełnia można mówić wówczas, gdy organ wskaże w oparciu o jakie dowody poczynił ustalenia faktyczne, dlaczego właśnie na tych dowodach się oparł, a odrzucił dowody przeciwne, a więc, mówiąc innymi słowy, gdy postępowanie dowodowe i ocena materiału dowodowego faktycznie, a nie iluzorycznie odpowiadają wymogom art. 7, art. 77 § 1 , art. 80 kpa.Sygn.akt SA/Sz 1327/02W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z arbitralnością organu, który z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego sformułowanych w art. 7, 8, 11 kpa stwierdził, że jego ustalenia faktyczne /które stanowiły podstawę oceny prawnej/"znajdują potwierdzenie w aktach sprawy".'iTakie uzasadnienie w oczywisty sposób narusza wyżej wskazane przepisy postępowania administracyjnego i czyni niemożliwym ustosunkowanie się przez Sąd do zarzutów skargi.Z powyższych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/.

W uzasadnieniu organ II instancji po opisaniu dotychczasowego toku sprawy /wydanych decyzji i wyroku NSA/ stwierdził, że ponownie rozpatrzył odwołania i nie uwzględnił zawartych w nim argumentów.

Wskazał, że z akt spawy wynika, iż S. B. wybudował przedmiotowy obiekt w 1973r. samowolnie, bez zgody właściwego organu, z naruszeniem obowiązujących warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, jednocześnie powodujących niebezpieczeństwo dla ludzi imienia. W związku z tym że stwierdzono samowolne postawienie obiektu w [...]r. wydano decyzję na podstawie art. 37 ustawy Prawo budowlane z dnia [...]nakazującą rozbiórkę tego obiektu, ponieważ w rozpatrywanej sprawie, zgodnie z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1974r. Prawo budowlane mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r.. Zgodnie z art. 37 ust.1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. obiekty budowlane, wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli:

- znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie

jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju

zabudowę

lub

- powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie

warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W konkluzji uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził: "Podane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zagrożenie niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia i pogorszenie warunków użytkowych i zdrowotnych znajduje potwierdzenie w aktach sprawy".

Powyższą decyzję ostateczną zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący. Ich skargi zostały zarejestrowane w sądzie oddzielnie, odpowiednio pod sygnaturami: SA/Sz 1327/02 " /S.B./, SA/Sz 1328/02 /M.B./,SA/Sz 1329/02 /J.B.

4

Sygn.aktSA/Sz 1327/02

Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] podnosząc zarzut niewykonania przez organ odwoławczy wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...]r. i nie rozważenia całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiadając na skargę wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie.

Ponieważ skargi dotyczyły tej samej decyzji ostatecznej, zarządzeniem z dnia [...]r. sprawy z tych skarg zostały połączone do wspólnego rozpoznania i wyrokowania pod sygn. SA/Sz 1327/02.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi skarżących okazały się zasadne, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Związanie organu odwoławczego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, którym uchylono poprzednią decyzję administracyjną nie polegało na nakazaniu wydania określonego rozstrzygnięcia, gdyż Sąd takich kompetencji nie posiada. Wskazówki co do toku postępowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy, zawarte wyroku z dnia [...]r. miały na celu po pierwsze, wyjaśnienie temu organowi na czym polega jego rola, jako organu II instancji ponownie rozpatrującego i rozstrzygającego -na skutek wniesienia odwołania - sprawę rozpoznaną i rozstrzygniętą przez organ I instancji, a po drugie, wskazanie jaki materiał dowodowy nie powinien ujść uwadze organu.

Zapatrywania Sądu wyrażone w tym uzasadnieniu, nie oznaczały i nie oznaczają zwolnienia organu od przeprowadzenia postępowania we wskazanym w tym wyroku zakresie.

Jedyną skuteczną - z punktu widzenia obowiązku Sądu poddania zaskarżonej decyzji kontroli jej zgodności z prawem -metodą zbadania czy decyzją odpowiada prawu, jest rozważenie argumentacji uzasadnienia decyzji w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego i argumentacji skargi.

Zgodnie z art. 107 § 3 Kpa decyzja administracyjna powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

O tym, że decyzja wymóg ten spełnia można mówić wówczas, gdy organ wskaże w oparciu o jakie dowody poczynił ustalenia faktyczne, dlaczego właśnie na tych dowodach się oparł, a odrzucił dowody przeciwne, a więc, mówiąc innymi słowy, gdy postępowanie dowodowe i ocena materiału dowodowego faktycznie, a nie iluzorycznie odpowiadają wymogom art. 7, art. 77 § 1 , art. 80 kpa.

Sygn.akt SA/Sz 1327/02

W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z arbitralnością organu, który z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego sformułowanych w art. 7, 8, 11 kpa stwierdził, że jego ustalenia faktyczne /które stanowiły podstawę oceny prawnej/

"znajdują potwierdzenie w aktach sprawy".

'i

Takie uzasadnienie w oczywisty sposób narusza wyżej wskazane przepisy postępowania administracyjnego i czyni niemożliwym ustosunkowanie się przez Sąd do zarzutów skargi.

Z powyższych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/.