Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 211/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lipca 2012 r. sprawy ze skargi A, Spółka jawna w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 20 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu, decyzją z dnia 31 stycznia 2011 r., nr [...], nałożył na A, Spółka jawna w [...], karę pieniężną w kwocie 3 500 zł za wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez ważnego zaświadczenia (500 zł) oraz za przewóz drogowy pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące (3 000 zł). Decyzja ta została wydana na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm. - zwanej dalej u.t.d.) w związku z art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L. z 2006 Nr 102, poz.1 - zwanego dalej rozporządzeniem (WE) nr 561/2006). W uzasadnieniu organ wskazał na czynności kontrolne przeprowadzone w dniu 6 lipca 2010 r., przez funkcjonariuszy organów celnych, na drodze [...] nr [...] – [...] km. Kontrolą objęto samochód ciężarowy stanowiący własność strony, marki [...] o nr rej. [...], o dopuszczalnej masie całkowitej 3500 kg oraz przyczepy – [...], o nr rej. [...], o dopuszczalnej masie całkowitej 2600 kg. W sporządzonym protokóle kontroli nr [...], stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego dokumentu - zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz wykonywanie transportu pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. Protokół został podpisany przez kontrolowanego i przez funkcjonariusza dokonującego kontroli. Organ stwierdził, że wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty wyczerpuje znamiona czynu określonego w lp. 1.7 załącznika do u.t.d., który przewiduje za nie karę pieniężną w wysokości 500 zł. Przywołując brzmienie wskazywanego wyżej art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, organ podkreślił, że przepis ten nie ma zastosowania, bowiem stanowi on (art. 3 lit h) o przewozie drogowym "pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy." Organ dodał, że powyższa wersja tego przepisu obowiązuje w wyniku zmiany art. 3 - sprostowania do rozporządzenia WE 561/2006 – w Dzienniku Urzędowym UE seria L 08.51.27 z dnia 26 lutego 2008 r., bowiem zastąpiono wyraz "niezarobkowego" wyrazem "niehandlowego". Kontroli dokonano w dniu 6 lipca 2010 r., a zatem już w dacie obowiązywania znowelizowanego przepisu. Organ podkreślił, że niehandlowy przewóz rzeczy to taki, który nie stanowi przedmiotu wymiany towarowej o charakterze ewidencyjnym. Nie może być wykonywany także pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej. Dotyczy jedynie on przewozu prywatnego związanego z potrzebami własnymi osoby i nie jest funkcjonalnie związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. W wyniku ustaleń faktycznych organ stwierdził, że znajdujący się na lawecie samochód [...] o nr rej. [...] nie należał do strony, lecz do Zakładu [...] w [...], który to Zakład zlecił jego naprawę oraz także przewóz tego samochodu do [...]. W dniu kontroli drogowej wykonywany był zatem przewóz w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę. W związku z powyższym, w świetle art. 92 ust. 1 pkt 7 u.t.d., ten kto wykonuje transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne naruszając obowiązki i warunki wynikające z przepisów ustawy lub wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej. Wysokość kary za brak instalacji przyrządu kontrolnego określona zastała w lp. 11.1 ust. 1a załącznika do u.t.d. i wynosi 3 000 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła strona – A Sp.j. Odwołująca stwierdziła, że wydana decyzja jest wadliwa, a ponadto zasugerowano w odwołaniu, aby organ zwrócił się do Starosty Nyskiego z zapytaniem o ważność wydanego stronie "Zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne" o nr [...]. W kwestii niewyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty odwołująca stwierdziła, że był to losowy wypadek i każdemu zdarza się zapomnieć zabrać ze sobą dokumentu. Z kolei, o braku urządzenia rejestrującego podniosła, że podmiot, który posiada zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne nie jest zobowiązany do posiadania tachografu. Odwołująca zawarła polemikę odnośnie interpretacji pojęcia niezarobkowego i niehandlowego przewozu rzeczy, uznając tym samym zwolnienie jej z wyposażenia pojazdu w urządzenie rejestrujące.

Dyrektor Izby Celnej w Opolu, decyzją z dnia 20 lutego 2012 r., powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. postanowił uchylić zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w kwocie 500 zł za wykonywanie transportu drogowego lub wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty i umorzyć w tej części postępowanie oraz utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej nałożenia pieniężnej kary w kwocie 3 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. Organ stwierdził, że niniejsze rozstrzygniecie jest konsekwencją zmiany stanu prawnego, jaka nastąpiła po wydaniu decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu, a przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, bowiem z dniem 1 stycznia 2012 r. uległa zmianie u.t.d. Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454), zostały zmienione między innymi art. 92, art. 92a, art. 93-95 określające katalog kar pieniężnych, grzywien oraz zasad ich wymierzania w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (u.t.d.). Zmieniony został także załącznik do ustawy zawierający wyszczególnienie naruszeń, za które nakładana jest kara pieniężna. Dwa pierwsze załączniki zawierają katalog naruszeń i grzywien wymierzanych w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia, natomiast załącznik nr 3 zawiera wykaz naruszeń oraz wysokość kar pieniężnych wymierzanych w drodze decyzji administracyjnych. Przy czym, art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 r. zawiera przepisy przejściowe stanowiące, że przepisy znowelizowanej ustawy stosuje się w sprawach wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie, czyli przed 1 stycznia 2012 r. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Organ podkreślił, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do tej ustawy. Przy czym, wykonywanie transportu drogowego lub wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty karane jest karą grzywny wymierzaną w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. Dodał, że załącznik nr 3 nie zawiera także kary pieniężnej za powyższe naruszenie i stąd w tej sprawie nie można ukarać strony w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego też, w dacie orzekania przez organ odwoławczy należało uchylić zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w kwocie 500 zł i umorzyć w tej części postępowanie.

Odnosząc się natomiast do wniosku strony o zwrócenie się do Starostwa Nyskiego z zapytaniem prawnym, czy wydane zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne jest ważne, organ zauważył, że zaświadczenie to (notarialnie potwierdzone) zostało przedłożone w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji i brak jest podstaw do jego kwestionowania przez organy orzekające w niniejszej sprawie. Kwestia ważności zaświadczenia lub jego braku nie ma znaczenia i skutku prawnego w przedmiocie obowiązku wyposażenia lub niewyposażenia pojazdu w urządzenie rejestrujące.

Organ zwrócił natomiast uwagę, że kontrolowany zespół pojazdów o łącznej masie całkowitej 6100 kg, należał do strony, a znajdujący się na lawecie samochód [...] o nr rej. [...], należał do [...] w [...], który zlecił (zlecenie nr [...] z dnia 2 lipca 2010 r.) naprawę ww. pojazdu firmie strony. W związku z awarią elektroniki, samochód [...] na zlecenie właściciela ([...]), został przewieziony przez stronę do naprawy, do [...] w [...]. W ramach zatem działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą, na zlecenie podmiotu zewnętrznego, wykonywany był w dniu kontroli drogowej przewóz samochodu. Organ podkreślił, że w sprawie nie ma znaczenia, że przewozu strona dokonała bez odpłatności. Błędnie uznaje strona, że był to przewóz niezarobkowy rzeczy. Organ zaznaczył, że od 2008 r. przepis art. 3 lit. h przywołanego rozporządzenia (EW) nr 561/2006 stanowi o przewozie niehandlowym, stąd brak podstaw do powoływania się przez stroną na brzmienie tego przepisu w wersji sprzed nowelizacji. W ocenie organu, wykonywany w dniu kontroli drogowej przewóz zespołem pojazdów nie był przewozem niehandlowym rzeczy. Przewóz niehandlowy nie może być związany z działalności gospodarczą prowadzoną przez przedsiębiorcę, co oznacza, że nie może być wykonywany także pomocniczo w stosunku do niej. Skoro w czasie kontroli, kontrolowany pojazd nie był wyposażony w wymagany przepisami prawa przyrząd pomiarowo – kontrolny, to zastosowanie przez organ kary było obligatoryjne (art. 92a u.t.d. w zw. z art. 3 lit. h rozporządzenia nr 561/2006). W sprawie nie zaistniała również sytuacja, o której mowa w art. 92c ustawy, gdyż strona nie wykazała, że nie miała wpływu na stwierdzone naruszenia.

Decyzja odwoławcza została zaskarżona przez A, Spółka jawna w [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Wnosząc w skardze o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżąca podniosła, że w sprawie zostały spełnione wszelkie przesłanki niezbędne, aby uznać sporny przewóz za "przewóz na potrzeby własne – niezarobkowy przewóz drogowy," w rozumieniu art. 4 pkt 4 u.t.d. Wskazując na zasadę demokratycznego państwa prawnego, zawartą w art. 2 Konstytucji RP podkreśliła, że zasada ta wymaga, by czyn podlegający sankcji karno-administracyjnej był określony w przepisach prawa jednoznacznie i jasno, w sposób "pozwalający obywatelowi na takie poprowadzenie swoich spraw, by uniknąć tego rodzaju odpowiedzialności." W ocenie skarżącej, niedopuszczalne było uznanie, że doszło do naruszenia prawa skutkującego nałożeniem kary pieniężnej w oparciu o art. 92 ust 1 pkt 8 u.t.d., w sytuacji, gdy przedsiębiorca wykonywał niezarobkowy przewóz drogowy w rozumieniu tej ustawy, w okolicznościach braku tachografu, o konieczności którego przedsiębiorca nie wiedział, z uwagi na brak "pogłębionej wiedzy prawniczej" a dotyczącej sprostowanej w 2008 r. wersji art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Opolu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał motywy rozstrzygnięcia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaznaczył, że brak zrozumienia czy nieznajomość przepisów nie mogą stanowić podstawy do zwolnienia przedsiębiorcy z ich stosowania i skutków z nich wynikających.

Na rozprawie w dniu 17 lipca 2012 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pełnomocnik skarżącej dodał, że w tej sprawie należy zastosować przepis art. 5 K.c. Skarżący J. F. oświadczył, że prowadził działalność pomocniczą w formie "pomocy drogowej" i nie był kontrolowany, a w tym jednym przypadku kontroli zadecydowano o ukaraniu z powodu braku tachografu, o konieczności posiadania którego nie był świadomy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są m.in. do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada zatem ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie zaskarżonego aktu.

W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej P.p.s.a.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 20 lutego 2012 r. , którą uchylono zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w kwocie 500 zł, za wykonywanie transportu drogowego lub wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty i umorzono w tej części postępowanie oraz utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej nałożenia pieniężnej kary w kwocie 3 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Podkreślić na wstępie trzeba, że kontrola legalności przeprowadzana przez sąd administracyjny wyklucza zastosowanie w sprawie sądowoadministracyjnej zasady współżycia społecznego z art. 5 K.c., o co wnosił pełnomocnik strony skarżącej. Zasady ustanowionej w art. 5 K.c. nie można przenosić na grunt stosunków administracyjno-prawnych powstałych w wyniku zastosowania w postępowaniu administracyjnym, przepisów prawa administracyjnego.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), zwanej dalej w skrócie u.t.d. Zauważyć w tej sprawie przyjdzie, że z dniem 1 stycznia 2012 r., czyli po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, przepisy powyższej u.t.d. zostały znowelizowane. Przy czym, na zasadzie art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454), przepisy u.t.d., ale już w brzmieniu nadanym tą ustawą, stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie. W świetle powyższego odnotować należy, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję z dnia 20 lutego 2012 r., zobowiązany był uwzględnić zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy zaistniałe po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika, że sprawa indywidualna strony jest rozpoznawana merytorycznie ponownie przez organ odwoławczy, który wydając decyzję w trybie art. 138 § 1 K.p.a., musi uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozstrzygnięcia tej sprawy. Jeżeli w dacie orzekania przez organ odwoławczy, wykonywanie transportu drogowego lub wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, karane jest karą grzywny wymierzaną w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia, to brak jest podstaw prawnych do ukarania w drodze decyzji administracyjnej. W świetle powyższego, w kwestii ukarania strony decyzją - za wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty - słuszne jest rozstrzygnięcie organu odwoławczego, który uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w kwocie 500 zł i umorzył w tej części postępowanie (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.). Dodać jedynie można, że ta okoliczność nie była sporna w rozpoznawanej sprawie.

Skarżąca natomiast kwestionowała rozstrzygnięcie w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w kwocie 3 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. W stanie prawnym sprzed nowelizacji, jak i aktualnym, kara ta i zasady nakładania oraz jej wysokość objęta jest omawianą ustawą (u.t.d.). Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10.000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 zł (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Z kolei, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Wg załącznika nr 3, wysokość kary pieniężnej za "Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące" (lp. 6.1.1.), określona została w kwocie 3 000 zł. Powyższe przepisy stosuje się do podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia.

W wyniku przeprowadzonej kontroli na drodze w dniu 6 lipca 2010 r., organ nałożył na skarżącą, na podstawie przywołanych przepisów karę 3 000 zł, za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. Jednakże zaznaczyć trzeba, że organy orzekające w tej sprawie zgodnie przyznały, że skarżąca - A, Spółka jawna w [...] - w dacie kontroli posiadła ważne do dnia 31 sierpnia 2010 r. zaświadczenie "na przewozy drogowe na potrzeby własne." Ponadto, oba organy nie kwestionowały tego zaświadczenia, nie miały bowiem podstaw do jego negowania. Zasygnalizować trzeba, że zaświadczenie to legitymowało skarżącą do realizowania tego rodzaju przewozu. Wbrew natomiast twierdzeniom skarżącej, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i odniósł się także do "przewozu niehandlowego" i "niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne." Przewożony bowiem przez skarżącą w dniu kontroli na lawecie samochód [...] o nr rej. [...] nie stanowił własności strony, lecz Zakładu [...] w [...], który to Zakład zlecił jego naprawę oraz także zlecił przewóz tego samochodu do [...]. Załadowany na lawecie samochód nie był przewożony do firmy (zakładu) skarżącej. Był natomiast przewożony przez skarżącą, ale w ramach zlecenia od podmiotu zewnętrznego i do innego podmiotu (przedsiębiorcy). Przewóz ten, jak akcentuje skarżąca, był związany z działalnością gospodarczą prowadzoną przez jej firmę. W tej sprawie nie ma znaczenia, co podkreślał organ, że skarżąca dokonała przewozu nieodpłatnie.

Konsekwencją powyższego ustalenia była konieczność rozważenia posiadania w pojeździe skarżącej urządzenia rejestrującego w czasie przewożenia samochodu na lawecie. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE. L 1985 Nr 370, str. 8), urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. W przepisie art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozp. Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylające Rozporządzenie(EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE.L Nr 102, poz.1), stanowi się o pojazdach lub zespołach pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanych do niehandlowego przewozu rzeczy. Powyższe brzmienie tego przepisu było następstwem znowelizowania (sprostowania) w lutym 2008 r., a zatem regulacja ta obowiązywała już w dacie przeprowadzenia kontroli w niniejszej sprawie, stąd przywoływanie przez skarżącą brzmienia art. 3 sprzed nowelizacji, jest bezpodstawne. Kontrolowany zespół pojazdów o łącznej masie całkowitej 6100 kg, stanowił niewątpliwie własność skarżącej. Dopuszczalna masa całkowita zespołu odpowiadała tej z art. 3 lit. h rozporządzenia, bowiem nie przekraczała 7,5 tony. Użycie natomiast tego kontrolowanego zespołu pojazdów - do przewozu na lawecie samochodu [...] o nr rej. [...], należącego do [...] w [...] - nie stanowił jego użycia do "niehandlowego" przewozu rzeczy, o jakim mowa w art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) 561/2006. Słusznie organy wyjaśniły, że przewóz niehandlowy nie może być związany z działalności gospodarczą prowadzoną przez przedsiębiorcę, co oznacza, że nie może być wykonywany pomocniczo w stosunku do niej. Przez niehandlowy przewóz rzeczy należy rozumieć przewóz, który nie stanowi przedmiotu wymiany towarowej o charakterze ewidencyjnym. Przewóz niehandlowy dotyczy jedynie przewozu prywatnego związanego z potrzebami własnymi przewoźnika i nie jest funkcjonalnie związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Niehandlowy, nie obejmuje niezarobkowych przewozów drogowych - przewozów na potrzeby własne, wykonywanych pomocniczo do prowadzonej działalności gospodarczej pojazdami czy też zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej maksymalnie do 7,5 tony.

W świetle ustalonego stanu faktycznego, mając na uwadze treść art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006, opisanego przewozu nie można było potraktować jako wyłączonego spod wymogu posiadania w pojeździe skarżącej (wykorzystanym do przewozu drogowego rzeczy), urządzenia rejestrującego. Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, zgodnie z przywołanym wyżej art. 92a u.t.d., podlega każe pieniężnej. Jak już wspomniano, wysokość kary za brak instalacji przyrządu kontrolnego określona została w załączniku Nr 3 do u.t.d., lp. 6.1.1. i wynosi 3000zł. Skoro w chwili kontroli, pojazd skarżącej nie był wyposażony w wymagany przepisami rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 przyrząd kontrolno-pomiarowy, stąd należało przyjąć, że podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze na zasadzie art. 92a ust. 1 u.t.d. Podkreślić też trzeba, że przywołane przepisy u.t.d. i rozporządzeń unijnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia naruszenia tych przepisów, uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej.

Dodać również należy, że zarzut skarżącej w przedmiocie braku posiadania pogłębionej wiedzy prawniczej, a odnoszącej się do sprostowania w 2008 r. wersji art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, jest chybiony. Rozważania w niniejszej sprawie dotyczą bowiem sytuacji, a konkretnie zdarzenia, które miało miejsce w lipcu 2010 r., a zatem nie mamy tutaj do czynienia z okolicznością, która wystąpiła przed datą ogłoszenia sprostowania art. 3 rozporządzenia w Dzienniku Urzędowym UE. W dniu kontroli drogowej oraz w dniu wydania zaskarżonej decyzji, zarówno organ jak i kontrolowany przedsiębiorca podlegali obowiązującej regulacji zawartej w art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) 561/2006.

Równocześnie zaakceptować należy stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że z chwilą przystąpienia Polski do struktur Wspólnoty Europejskiej, zostało przyjęte ustawodawstwo unijne i Polska jako członek jest zobligowana do jego przestrzegania i stosowania. Zgodnie z art. 2 ratyfikowanego przez Polskę Aktu dotyczącego warunków przystąpienia między innymi Rzeczypospolitej Polskiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej, stanowiącego integralną część Traktatu akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia, przy czym postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w Akcie. Natomiast według art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), rozporządzenie wspólnotowe jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Jest to zgodne także z Konstytucją RP, która w art. 91 ust. 3 stanowi, że jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami.

Dlatego też, nie można przyjąć, że o ile w u.t.d. brak jest zdefiniowania pojęcia przewóz "niehandlowy" to tym samym brak jest podstaw do stosowania art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Przywołane w art. 4 pkt 4 u.t.d. określenie przewóz "niezarobkowy" nie wyłącza zastosowania art. 92a u.t.d. w związku z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie oraz art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006, w sytuacji, gdy również ten przepis art. 4 pkt 22 u.t.d. wskazuje na obowiązki lub warunki przewozu drogowego wynikające z przepisów tych rozporządzeń, czyli aktów unijnych.

Zgodzić należy się także ze stwierdzeniem organu, że w niniejszej sprawie nie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 92c u.t.d., skarżąca bowiem nie wykazała, iż nie miała wpływu na stwierdzone naruszenia.

Wobec bezzasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.