Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 735/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 99 poz 665
law: Ustawa z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 718
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 18 marca 2010 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 października 2009 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 lipca 2009 r., nr [...], 2/ określa, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane, 3/ zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. M. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 19.10.2009 r., którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymano w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji odmawiające skarżącemu udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

Przedmiot postępowania oraz okoliczności faktyczne i prawne rozstrzygnięć organów były następujące:

W dniu 24 grudnia 2008 r. M. M. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego – domku letniskowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] w M. – K. D. w gminie P. Do wniosku załączył wymagane przepisami prawa oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z którego wynikało że jest właścicielem w/w działki oraz inwentaryzację powykonawczą. Wskazał, że budowę domku rozpoczął w maju 1997 r., a ukończył ją w maju 1998 r. Organ po wszczęciu postępowania przeprowadził oględziny budynku. Stwierdził, że obiekt jest zgodny z przepisami techniczno – budowlanymi oraz przedłożoną przez inwestora dokumentacją. W toku dalszego postępowania organ ustalił, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie zakończenia budowy obiektu z 1994 r. działka skarżącego przeznaczona była pod uprawy rolne z możliwością pojedynczych siedlisk. Aktualnie natomiast dla działki skarżącego brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż zatwierdzony uchwałą Rady Gminy z 4 lipca 2007 r. Nr [...] miejscowy plan nie obejmuje działki skarżącego nr [...]. Wskazując na powyższe ustalenia faktyczne organ I instancji decyzją z 22 lipca 2009 r. odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie. W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia powołano art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 665). W uzasadnieniu zaś wyjaśniono, że stosownie do tego przepisu jeżeli obiekt budowlany, o którym mowa w ust. 1 ( czyli wybudowany bez pozwolenia na budowę, którego budowa została zakończona w okresie po 31 grudnia 1994 r., a przed 11 lipca 1998 r. i przed 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie przez organ nadzoru budowlanego ) nie narusza: 1) przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, 2) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dniu zakończenia budowy albo w dniu orzekania – właściwy organ nadzoru budowlanego, po protokolarnym potwierdzeniu zgodności inwentaryzacji powykonawczej ze stanem faktycznym, wydaje, z zastrzeżeniem ust. 5, decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Wobec tego, że obiekt został wybudowany niezgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie było podstaw do uwzględnienia wniosku.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący nie kwestionował ani ustaleń organu, ani zastosowanych przepisów prawa. Wskazywał natomiast, że w dacie złożenia wniosku o pozwolenie na użytkowanie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego był jeszcze w fazie opracowywania. W wyłożonym wówczas do publicznego wglądu projekcie planu jego działka nie została ujęta w granicach planu, co jak wynikało z wyjaśnień pracownika gminy nastąpiło jedynie wskutek przeoczenia. W związku z tym skarżący wniósł uwagę do projektu planu (nazwaną odwołaniem) i wskutek tego Rada Gminy podjęła uchwałę o uwzględnieniu jego uwagi. Dalej skarżący wyjaśnił, że w dniu 20 lipca 2009 r. wystąpił do Wójta Gminy z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla swojej nieruchomości. Do odwołania skarżący załączył korespondencję z organami gminy w tym także powołaną uchwałę Nr [...] z 4 lipca 2007 r. w sprawie rozpatrzenia uwag wniesionych w trybie art. 17 pkt 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie ewidencyjnym M. z której wynika, że istotnie uwaga skarżącego wniesiona do projektu planu została uwzględniona w całości.

W toku postępowania odwoławczego Urząd Gminy w P. nadesłał wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy z 29 marca 1994 r. Nr [...] obowiązującego do końca 2002 roku z którego wynikało, że działka nr [...] położona w miejscowości K. D. znajdowała się na terenie oznaczonym symbolem RP tj. uprawy polowe. Na żądanie organu odwoławczego Urząd Gminy wyjaśnił również, że działka ta nie jest położona w granicach uchwalonego przez Radę Gminy w dniu 4 lipca 2007 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie ewidencyjnym M. ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przytoczył w całości uregulowanie zawarte w art. 3 ustawy z 10 maja 2007 r. Wyjaśnił, że jak wynika z dokonanych w sprawie ustaleń budowa domku letniskowego narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu zakończenia budowy. W dacie orzekania natomiast dla działki skarżącego brak jest miejscowego planu. W takiej sytuacji brak jest również podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu. W odniesieniu do treści odwołania organ II instancji stwierdził, że organy nadzoru budowlanego podejmują rozstrzygnięcia na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dniu orzekania. Tak więc wystąpienie o decyzję o warunkach zabudowy dla terenu działki nr [...] nie ma w sprawie znaczenia. Organ podkreślił, iż jednym z warunków udzielenia pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 3 w/w ustawy jest zgodność budowy obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dniu zakończenia budowy albo w dniu orzekania.

W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu wskazał na okoliczności podniesione w odwołaniu dotyczące uchwalenia przez Radę Gminy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z pominięciem jego nieruchomości. Ponownie wyjaśnił, że został zapewniony przez przedstawiciela Gminy, że jego działka nie została ujęta w opracowywanym projekcie planu najprawdopodobniej jedynie wskutek przeoczenia. Na tą okoliczność skarżący wniósł o dopuszczenie przez sąd administracyjny dowodu z zeznań świadka. Wyjaśnił, że z uwagi na treść uchwały Rady Gminy o uwzględnieniu jego uwagi do projektu planu sądził, że jego nieruchomość znajduje się w granicach uchwalonego planu. Z tego względu zainicjował postępowanie administracyjne w przedmiocie legalizacji obiektu na podstawie ogłoszonej w 2007 roku "abolicji" dla samowoli budowlanych. Skarżący zarzucił, że jedynie jego działka oraz działka nr [...] nie zostały objęte opracowaniem planu. Wszystkie działki sąsiednie zabudowane w taki sam sposób jak działka skarżącego zostały objęte granicami planu. Z tych względów skarżący uznał podjęte decyzje za nieuzasadnione i krzywdzące.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić. Decyzje organów zostały podjęte z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego oraz z naruszeniem prawa materialnego przez jego błędną wykładnię.

W pierwszej kolejności należy jednak wskazać, że prawidłowe są ustalenia faktyczne organów odnoszące się do daty budowy obiektu i niezgodności tej budowy z uregulowaniami planistycznymi obowiązującymi w dacie zakończenia budowy. Wątpliwości natomiast budzi prawidłowość ustalenia, że dla działki skarżącego aktualnie brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wprawdzie ustalenie to jest oparte na informacji uzyskanej z Urzędu Gminy w P., jednak informacja ta wydaje się wątpliwa w kontekście załączonej do odwołania uchwały Rady Gminy podjętej w dniu uchwalenia planu. Oba dokumenty (informacja z Urzędu Gminy o braku planu dla działki skarżącego i uchwała Rady Gminy Nr [...] z 4 lipca 2007 r.) pozostają ze sobą w pewnej sprzeczności. Skoro bowiem działka skarżącego nie była objęta ustaleniami planu w projekcie wyłożonym do publicznego wglądu i z tego względu skarżący wnosił uwagę do projektu planu to uwzględnienie tej uwagi winno skutkować wprowadzeniem żądanej przez skarżącego zmiany w projekcie planu ( por. art. 17 pkt 10 -14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Nie wiadomo zatem czy przypadkiem informacja Urzędu Gminy nie opierała się na tej wersji projektu planu, która była wyłożona do publicznego wglądu przed naniesieniem zmian wynikających z uwzględnionych uwag. Zdaniem Sądu organ nadzoru budowlanego powinien był podjąć próbę wyjaśnienia sprzeczności między w/w dokumentami i upewnić się czy rzeczywiście pomimo podjęcia uchwały o uwzględnieniu uwagi wniesionej do projektu planu przez skarżącego uchwalono plan w wersji pierwotnej wyłożonej do publicznego wglądu. Nie zwracając się do Rady Gminy o taką informację organ naruszył przepisy postępowania art. 7 i 77 § 1 kpa obligujące go do należytego wyjaśnienia sprawy. W kontekście bowiem przedłożonej mu przez skarżącego uchwały nie mógł dokonać pewnego ustalenia w kwestii braku planu dla działki skarżącego jedynie na podstawie informacji z Urzędu Gminy.

Niezależnie od powyższego w ocenie Sądu ustalenie organu, że dla działki skarżącego brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie uprawniało organu do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Wykładając przepis art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 99, poz. 665 ) zwanej dalej ustawą zmieniającą organy posłużyły się jedynie wykładnią literalną. Zdaniem Sądu prawidłowa wykładnia art. 3 wymaga odniesienia się do całości uregulowań prawnych dotyczących likwidacji (a ściślej legalizacji jako formy likwidacji ) samowoli budowlanych, uwzględnienia genezy wprowadzenia tego przepisu do systemu prawa oraz dwóch wyroków Trybunału Konstytucyjnego tj. jednego z dnia 18 października 2006 r. ( sygn. akt P 27/05 ) w wykonaniu którego wprowadzono art. 3 ustawy zmieniającej oraz drugiego z dnia 20 grudnia 2007 r. (sygn. akt P 37/06) odnoszącego się do późniejszego unormowania i kształtującego obecne brzmienie art. 48 Prawa budowlanego. Prawidłowa wykładnia art. 3 ustawy zmieniającej winna uwzględniać możliwość wykazania zgodności samowoli budowlanych z porządkiem planistycznym na terenach dla których brak jest miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego decyzją o warunkach zabudowy. Art. 3 ustawy zmieniającej stanowi:

1. Do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r., a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy, o której mowa w art. 1.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, na właścicielu spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W razie nieuzyskania pozwolenia na użytkowanie, właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.

3. Właściciel obiektu budowlanego jest obowiązany dołączyć do wniosku o pozwolenie na użytkowanie inwentaryzację powykonawczą obiektu budowlanego, sporządzoną przez osobę posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane i ekspertyzę techniczną, potwierdzająca przydatność obiektu do użytkowania oraz oświadczenia, o których mowa w art. 57 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 1.

4. Jeżeli obiekt budowlany, o którym mowa w ust. 1, nie narusza:

1) przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem,

2) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dniu zakończenia budowy, albo w dniu orzekania

- właściwy organ nadzoru budowlanego, po protokolarnym potwierdzeniu zgodności inwentaryzacji powykonawczej ze stanem faktycznym, wydaje, z zastrzeżeniem ust. 5, decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie.

5. Jeżeli obiekt budowlany, o którym mowa w ust. 1, narusza przepisy lub ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia, nakłada obowiązek usunięcia tych naruszeń wyznaczonym terminie. W razie niewykonania tego obowiązku w terminie organ ten nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.

Aby zrozumieć sens i istotę przytoczonego przepisu należy krótko przedstawić uregulowania prawne dotyczące samowoli budowlanych. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm. ) przyjmowała w art. 48 zasadę, że sankcją za samowolę budowlaną jest rozbiórka obiektu. Jedyny wyjątek wprowadzał art. 49. W myśl ustępu 1 tego przepisu nie można było nakazać rozbiórki, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części. Na właścicielu spoczywał wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Jeżeli jednak właściciel obiektu nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie przepis art. 48 stosowany był odpowiednio ( art. 49 ust. 2 ). Ustawa z 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 726 ze zm. ) zawęziła zakres określonych w art. 49 ust. 1 wyjątków od zasady, że sankcją za samowolę budowlaną jest rozbiórka obiektu, wprowadzając dodatkową przesłankę stosowania wymienionego przepisu. W myśl art. 49 ust. 1 w zmienionym brzmieniu, właściwy organ nie mógł nakazać rozbiórki, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie naruszało przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kolejna zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 80, poz. 718 ). Ustawodawca złagodził wówczas sankcje za samowolę budowlaną, rozszerzając zakres wyjątków od zasady, że w razie samowoli budowlanej właściwy organ wydaje nakaz rozbiórki obiektu. Ustawa z 27 marca 2003 r. wprowadziła możliwość legalizacji budowy pod warunkiem zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami techniczno – budowlanymi, przy czym legalizacja samowoli została uzależniona od uiszczenia opłaty legalizacyjnej . Jednocześnie zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. od momentu wejścia w życie powyższej ustawy, a więc od dnia 11 lipca 2003 r. osoby, które nie wystąpiły uprzednio o wydanie stosownego pozwolenia na użytkowanie – w trybie dotychczasowego art. 49 Prawa budowlanego – lub też postępowanie w sprawie nie zostało zakończone ostateczną decyzją, musiały uiścić opłatę legalizacyjną. Zróżnicowanie sytuacji prawnej osób, które nie miały obowiązku ponoszenia opłaty legalizacyjnej z osobami na których powyższy obowiązek spoczywał, stało się powodem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( wyrok z dnia 18 października 2006 r. w sprawie P 27/05). Wyeliminowanie z obrotu prawnego przepisów umożliwiających legalizację obiektów budowlanych wybudowanych w stanie prawnym sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. nałożyło na ustawodawcę obowiązek unormowania zagadnienia legalizacji tych spośród obiektów budowlanych, które spełniały w dniu 11 lipca 2003 r. wymóg upływu co najmniej 5 lat od momentu zakończenia budowy, w przypadku gdy przed dniem 11 lipca 2003 r., a więc przed dniem zmiany przepisów, nie wszczęto postępowania w sprawie ich legalizacji. Obowiązek ten ustawodawca wypełnił uchwalając właśnie cytowany wyżej art. 3 ustawy zmieniającej. Uczynił to ustawą z 10 maja 2007 r. W tym czasie w ustawie Prawo budowlane obowiązywał art. 48 w wersji zasadniczo wprowadzonej ustawą z 27 marca 2003 r., który jako warunek legalizacji przewidywał zgodność budowy z porządkiem planistycznym, przy czym od 11 lipca 2003 r. do 5 grudnia 2003 r. ustawodawca wymagał zgodności budowy "z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego" by później wymóg zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określić jako zgodność "z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego". Spod działania tego przepisu zostały wyłączone w późniejszym czasie na skutek właśnie wyżej przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego te samowole, które spełniały warunki budowy w okresie wskazanym w art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej. Uregulowania te co do zasady były tożsame, chodziło o zalegalizowanie obiektów pozostających w zgodzie z przepisami techniczno – budowlanymi i generalnie porządkiem planistycznym. Jedyna różnica w warunkach legalizacji stosownie do wywodów zawartych w wyroku Trybunału miała dotyczyć jedynie opłaty legalizacyjnej, albowiem art. 3 ustawy zmieniającej miał być odpowiednikiem uchylonego art. 49, który co istotne przewidywał możliwość legalizacji samowoli trwających 5 lat pozostających w momencie orzekania w zgodzie z obowiązującym wówczas porządkiem planistycznym. Przypomnieć należy, że w dacie obowiązywania art. 49 w brzmieniu sprzed 2003 roku nie obowiązywała jeszcze ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, lecz poprzedzająca ją ustawa z 1994 roku. Wedle jej uregulowań decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu miała inny charakter niż obecnie i nie mogła służyć legalizacji samowoli budowlanej. Wręcz przeciwnie orzecznictwo nie dopuszczało możliwości jej wydania dla istniejącego obiektu. W momencie uchwalania art. 3 ustawy zmieniającej obowiązywał z kolei art. 48 Prawa budowlanego, ale w tym brzmieniu, który praktycznie umożliwiał legalizację samowoli jedynie na terenach dla których uchwalone były miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, albowiem samowolnicy z terenów dla których brak było planów rzadko kiedy legitymowali się decyzją o warunkach zabudowy, która spełniałaby warunek ostateczności "w dacie wszczęcia postępowania" przez organ nadzoru budowlanego. To zróżnicowanie sytuacji prawnej samowolników w zależności od tego czy wzniesiony obiekt znajdował się na terenie objętym planem czy też na terenie dla którego brak było uchwalonego miejscowego planu było powodem wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie P 37/06. Wprawdzie wyrok ten odnosi się wyłącznie do art. 48 Prawa budowlanego, nie mniej jednak z uwagi na ten sam charakter norm prawnych ma znaczenie dla wykładni art. 3 ustawy zmieniającej. Zatem należy dopuścić - stosując ten przepis - możliwość wykazania przez inwestora zgodności obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach samowoli z porządkiem planistycznym decyzją o warunkach zabudowy na terenach dla których brak jest planu miejscowego. Analizując bowiem całość regulacji prawnych odnoszących się do sytuacji prawnej skarżącego należy zauważyć, że budowa obiektu w warunkach samowoli została ukończona w maju 1998 r. Zatem do lipca 2003 r. tj. do czasu wprowadzenia płatnej legalizacji obiekt spełniał warunek upływu czasu – 5 lat dla legalizacji przewidzianej w art. 49 uchylonego Prawa budowlanego. Drugim koniecznym warunkiem tej legalizacji było nie naruszanie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W świetle zatem uchylonego art. 49 na podstawie wówczas obowiązującej ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym skarżący mógłby wykazać zgodność z porządkiem planistycznym decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nawet wówczas gdy dla jego działki nie obowiązywałby plan. Sąd nie znalazł powodów dla których miałby być pozbawiony tej możliwości w świetle aktualnych rozwiązań prawnych, które w zamyśle ustawodawcy miały być kontynuacją dawnego art. 49 uchylonego z naruszeniem Konstytucji. Zdaniem Sądu nie można zaakceptować sytuacji w jakiej obecnie jest skarżący spowodowanej w istocie wprowadzonymi zmianami przepisów, a mianowicie że wprawdzie ustawodawca zagwarantował mu możliwość legalizacji samowoli bez konieczności poniesienia opłaty legalizacyjnej, ale jedynie w sytuacji gdy dla jego nieruchomości obowiązywałby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dla wykładni omawianego przepisu nie ma znaczenia, że dla działki skarżącego do końca 2002 r. obowiązywał plan uniemożliwiający legalizację budynku. Preferencyjne warunki legalizacji samowoli zawarte w uchylonym art. 49 Prawa budowlanego obowiązywały do lipca 2003 r., a zatem skoro przed tą datą nie wszczęto wobec obiektu skarżącego postępowania o rozbiórkę to skarżący co do zasady winien mieć możliwość jego legalizacji na podstawie przepisów obowiązujących po 2003 roku tj. dopuszczających legalizację na terenach bez planu stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 grudnia 2007 r.

Uznając zatem, że decyzje organów zostały wydane z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa oraz z naruszeniem art. 3 wyżej omówionej ustawy zmieniającej Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm. ) orzekł o ich uchyleniu.

Skarżącemu Sąd wyjaśnia, że wydany wyrok absolutnie nie oznacza, że organy obowiązane są zalegalizować wybudowany przez niego w warunkach samowoli domek letniskowy. Na skutek wydanego wyroku organ nadzoru budowlanego musi ponownie przeprowadzić postępowanie administracyjne w toku którego powinien jednoznacznie i bez żadnych wątpliwości ustalić czy pomimo uwzględnienia przez Radę Gminy uwagi skarżącego zgłoszonej do projektu planu Rada uchwaliła plan w granicach przyjętych w pierwotnym projekcie. Jeżeli rzeczywiście taka sytuacja miała miejsce i działka skarżącego znajduje się poza obszarem uchwalonego planu organ winien ustalić czy toczyło się i jak zostało zakończone postępowanie w sprawie warunków zabudowy dla działki skarżącego. Jeżeli postępowanie w sprawie warunków nie było prowadzone, bądź wskutek pewnych okoliczności zostało umorzone organ winien zażądać od skarżącego wykazania zgodności budowy z przepisami o planowaniu przez złożenie decyzji o warunkach zabudowy. Dopiero w przypadku odmowy wydania warunków zabudowy, bądź ich nieprzedłożenia przez skarżącego organ odmówi udzielenia pozwolenia na użytkowanie.

Z uwagi na skutki jakie wywołuje decyzja o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie (nakaz rozbiórki obiektu) Sąd na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określił, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 w/w ustawy.