Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1908/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 12 lutego 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak sędzia NSA Paweł Miładowski /spr./ sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 450/11 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 450/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia [...] września 2010 r., cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji wszczął w czerwcu 2010 r. postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia przedmiotowego pozwolenia, ze względu na fakt skazania W. K. za czyn z art. 178a § 1 k.k.

W wyniku podjętych czynności wyjaśniających organ I instancji uzyskał również informację, że w przeszłości przeciwko stronie toczyły się postępowania w sprawach o wykroczenia (czyny przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji popełnione, m.in. w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka), w których zapadły rozstrzygnięcia sądu, orzekające zakazy prowadzenia pojazdów przez stronę.

Ponadto, z dopuszczonych jako dowód materiałów Komendy Powiatowej Policji w B. wynika, iż w roku 2010 policjanci przeprowadzili interwencję w stosunku do W. K. z powodu wszczęcia przez niego awantury domowej. Podczas przedmiotowego zdarzenia syn wymienionego oświadczył, że jego ojciec nadużywa alkoholu oraz że pod jego wpływem znęca się psychicznie nad rodziną. W związku z powyższym Opolski Komendant Wojewódzki Policji w Opolu, na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji zobowiązał W. K. do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i z przedstawionych orzeczeń wynikało, że został on uznany za zdolnego do posiadania broni.

Organ I instancji uznał i stanowisko to podzielił organ odwoławczy, iż zebrany materiał dowodowy pozwala na zakwalifikowanie strony do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organy Policji przyjęły, że interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji musi uwzględniać fakt, że od osób starających się o pozwolenie na posiadanie broni lub już je posiadających należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa z uwagi na ścisły związek prawa do broni ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego, których to dóbr ochrona została powierzona, przede wszystkim Policji (art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). W stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności. Prawomocne, potwierdzające fakt popełnienia czynów zabronionych prawem, orzeczenia sądu są więc dla organów Policji wiążące w zakresie ustalania prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Brzegu z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt VI K 70/07 W. K. został skazany za to, że kierował samochodem, znajdując się w stanie nietrzeźwości, przy stężeniu alkoholu w wydychanym powietrzu wynoszącym 0,27 mg/l i 0,29 mg/l, czym stworzył zagrożenie nie tylko dla siebie, ale i innych uczestników ruchu drogowego. Podjął przy tym świadomą decyzję o kierowaniu samochodem osobowym w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości. Popełnił zatem czyn godzący nie tylko w bezpieczeństwo w komunikacji, ale także w szeroko pojęty porządek publiczny.

Ponadto, jak wynika z akt sprawy, w przeszłości popełnił też wykroczenia drogowe (k.39), bowiem przekroczył dopuszczalną prędkość, naruszył obowiązek używania pasów bezpieczeństwa (w roku 2000, 2006 i 2008) oraz – co istotne w niniejszej sprawie – dwukrotnie (w roku 1994 i 2000) kierował pojazdem mechanicznym w stanie po spożyciu alkoholu lub środka odurzającego. W powyższych sprawach, orzeczony został również wobec W.K. zakaz prowadzenia pojazdów.

Wszystkie powyższe okoliczności potwierdzają zasadność oceny, iż wymieniony nie daje wystarczającej gwarancji zgodnego z prawem posiadania i używania broni w rozumieniu dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Ustalenia Sądu w sprawie karnej o czyn z art. 178a § 1 k.k., świadczą nie tylko o nieodpowiedzialności, ale także o braku wyobraźni oraz kontroli przez W.K. swojego postępowania po spożyciu alkoholu, a więc takich cech, które mają istotne znaczenie u osób posiadających tak niebezpieczne narzędzie, jakim jest broń palna.

W ocenie organu istotne w niniejszej sprawie jest to, że wymieniony po spożyciu alkoholu podejmuje nieracjonalne i nieodpowiedzialne decyzje, co jest cechą niezwykle groźną w przypadku osób posiadających prawo do dysponowania tak niebezpiecznym narzędziem jakim jest broń palna. Nie można zatem wykluczyć, iż w warunkach wyłączonej całkowicie lub ograniczonej alkoholem samokontroli nie użyje również broni w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Prawo do posiadania broni jest swoistym przywilejem – nie każdy może je otrzymać w świetle reglamentacyjnego charakteru ustawy o broni i amunicji. Ma też ono ścisły związek ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego winny je posiadać osoby dające rękojmię, iż swoim postępowaniem nie stworzą dla tych dóbr zagrożenia, co przejawia się głównie w przestrzeganiu przez posiadaczy pozwoleń na broń porządku prawnego. W przypadku W. K., poczynione w postępowaniu ustalenia rękojmię tę znoszą. W związku z powyższym argumenty strony dotyczące braku związku przyczynowego pomiędzy faktem skazania za umyślne przestępstwo bezpieczeństwa w komunikacji, a uzasadnioną obawą możliwości użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, nie są trafne.

Organ odwoławczy wskazał, iż dokonana w sprawie ocena postępowania W.K. w kontekście dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie narusza granic swobodnej oceny dowodów, do której organy Policji mają prawo na podstawie art. 80 k.p.a., bowiem znajduje ona odzwierciedlenie w materiale dowodowym. Podstawa prawna cofnięcia pozwolenia jest bowiem zamieszczona w ustawie o broni i amunicji, a organ I instancji obszernie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, wskazując tego powody.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W.K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie zezwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez rozszerzającą, a tym samym nieuzasadnioną, interpretację ww. przepisu polegającą na przyjęciu, iż przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. należy do kręgu przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, które definiuje Kodeks karny w rozdziałach XIX oraz XXXV, w sytuacji, gdy jest to przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji niewymienione w ww. przepisie, a zatem niemogące stanowić uzasadnienia dla pozbawienia prawa do używania broni myśliwskiej przez skarżącego. Zarzucił również błędną wykładnię przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez przyjęcie, iż spełnione zostały przesłanki wymienione w ww. przepisie, w szczególności, iż istnieje uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego z uwagi na toczące się wobec niego postępowanie karne o przestępstwo z art. 178 § 1 k.k.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że organy Policji dokonały właściwej wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Popełnienie przez skarżącego przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., polegającego na prowadzeniu w Brzegu samochodu w stanie nietrzeźwości, gdzie stwierdzona zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu blisko trzykrotnie przewyższała wartość dopuszczalną, wszczynane pod wpływem alkoholu awantury domowe wymagające interwencji Policji, słusznie zostało ocenione przez organy administracji jako wystarczające okoliczności do uznania, że skarżący należy do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Taka ocena jest prawidłowa i nie narusza art.18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Prawidłowa wykładnia przepisów ustawy o broni i amunicji prowadzi do przyjęcia, że dokonując oceny, czy istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego organy Policji w sposób rygorystyczny oceniają wszystkie zdarzenia, w których brała udział osoba dysponująca pozwoleniem na broń, będąc w stanie nietrzeźwości. Zdarzenia te nie muszą mieć bezpośredniego związku z bronią palną. Wystarczające jest, by w oparciu o ich przebieg można było uprawdopodobnić, iż posiadacz broni z powodu nadużycia alkoholu może doprowadzić do sytuacji, która stworzy potencjalne niebezpieczeństwo, że on sam albo osoby trzecie użyją broni palnej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W. K. zaskarżając tenże wyrok w całości i zarzucił:

Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i przyjęcie, iż spełnione zostały przesłanki wymienione w ww. przepisie, w szczególności, iż istniej uzasadniona obawa, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego z uwagi na postępowanie karne, które toczyło się wobec skarżącego o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., w sytuacji, gdy W. K. jest osobą niekaraną z uwagi na postanowienie Sądu Rejonowego w Brzegu z dnia 5.04.2011 r., sygn. akt II Ko 648/11, zatem brak jest przesłanek, które uzasadniały wydanie zaskarżonej decyzji, a następnie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wskazując na powyższy zarzut skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed Sadem I i II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego podnieść należy, że stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazać należy, że skarżący nie powiązał tego zarzutu z naruszeniem art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, a to on był w istocie podstawą cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. Już zatem chociażby z uwagi na błędną konstrukcję skargi kasacyjnej nie mogła ona odnieść zamierzonego skutku.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6.

W niniejszej sprawie bezspornym jest fakt skazania W. K. prawomocnym wyrokiem sądu za czyn z art. 178a § 1 k.k., tj. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, za co orzeczono karę grzywny oraz zastosowano środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Jak wynika z akt sprawy u kierującego pojazdem mechanicznym W. K. stwierdzono 0,27 mg/l zawartości alkoholu.

Odnosząc się do wskazywanego przez skarżącego kasacyjnie faktu zatarcia skazania za opisany czyn podnieść należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym sądy badają sprawę według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji organu drugiej instancji. W niniejszej sprawie decyzja drugoinstancyjna wydana została przez Komendanta Głównego Policji w dniu [...] grudnia 2010 roku. Podkreślić należy, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji brak było przesłanek do zatarcia skazania z mocy prawa, albowiem zatarcie takie stosownie do treści art. 107 § 4 kodeksu karnego następuje z upływem 5 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.

Postanowienie o zatarciu skazania orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Brzegu z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt VI K 70/07 zapadło w dniu 5 kwietnia 2011 roku na skutek wniosku skarżącego i uprawomocniło się 18 kwietnia 2011 roku, a zatem po zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela przy tym stanowisko przedstawione w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 2026/09, iż "skoro posiadacz pozwolenia na broń będąc w stanie nietrzeźwym prowadzi pojazd po drodze publicznej, to stanowi o jego nieodpowiedzialnym zachowaniu będącym naruszeniem porządku prawnego w sposób szczególny, bo w stanie nietrzeźwości, podważa tym samym domniemanie, iż osoba ta będzie użytkowała broń w sposób zgodny z interesem porządku publicznego. O ziszczeniu się przesłanek wskazanych w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji decyduje nie popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, ale fakt, że przestępstwo to popełniono w warunkach nietrzeźwości".

Fakt prawomocnego skazania za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji jest wystarczającą przesłanką do tego, aby organ Policji obligatoryjnie orzekł o cofnięciu pozwolenia na broń w stosunku do takiej osoby, wobec której istnieje uzasadniona obawa, że użyje ona broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, jeżeli przestępstwo to zostało popełnione w stanie nietrzeźwości jak to miało miejsce w realiach niniejszej sprawy, tym bardziej, iż stan nietrzeźwości skarżącego w trakcie prowadzenia pojazdu mechanicznego był znaczny.

Należy mieć przy tym na względzie, iż prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawo do posiadania broni ma w świetle powołanej wyżej ustawy reglamentacyjny charakter. Osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać kolizji z prawem, z całą pewnością wymagać od nich należy nieskazitelnej postawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bezspornym jest, iż skarżący – świadomie i w sposób umyślny naruszając obowiązujący ład prawny, takiej postawy nie okazał, a więc nie daje on gwarancji przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji w zakresie nie tylko bezpiecznego posiadania broni palnej, ale również jej używania.

Z całą stanowczością podkreślić również należy, iż fakt skazania danej osoby za przestępstwo w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości burzy dotychczasowy porządek prawny w zestawieniu z jego dotychczasowym postępowaniem czy cechami charakteru. Faktem jest, że skarżący złamał prawo i przy tym okoliczności popełnienia tego przestępstwa sprawiają, iż mogło to stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń. Poglądy zatem i zaprezentowana argumentacja organów obydwu instancji jest w tej materii zasadna, co czyni usprawiedliwionym wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Tym samym zarzut naruszenia prawa materialnego również nie znajdywał uzasadnienia.

Na marginesie podkreślić jednocześnie należy, iż ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz.U. Nr 38 poz. 195) z dniem 10 marca 2011 r. została zmieniona treść przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z aktualną treścią tego przepisu pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, a ponadto skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, a także przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.

Tym samym w obecnie obowiązującym stanie prawnym prawomocne skazanie za popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa umyślnego, a także nieumyślnego przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, oraz przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, stanowi podstawę do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.