Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 692/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 6, art. 8, art. 50, art. 96, art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 128
journal: Dz.U. 2012 poz 788
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za usługi opiekuńcze oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 15 lutego 2012 r., zapisanym po zgłoszeniu telefonicznym w protokole i skierowanym do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., A.M. zgłosił prośbę o objęcie jego matki – W. M. pomocą społeczną w formie usług opiekuńczych.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Kierownik Terenowego Punktu Pomocy Społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K., na podstawie art. 50 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) oraz uchwały Rady Miasta K. Nr [...] z dnia 26 czerwca 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, przyznał W. M. odpłatne usługi opiekuńcze w ilości 72 godzin miesięcznie w dni robocze oraz 8 godzin miesięcznie w dni wolne, w okresie od dnia 21 lutego do dnia 31 marca 2012 r. Wskazał, że pełny koszt jednej godziny usługi w dni robocze wynosi 9,00- zł., a w dni wolne 13,05- zł. Odpłatność za powyższe usługi organ ustalił w wysokości 97,00% ich kosztu, co daje odpowiednio kwotę 8,73- zł. za godzinę usługi w dni robocze oraz 12,66- zł. w dni wolne. Ponadto, przyznał stronie 20 godzin usług opiekuńczych miesięcznie w dni robocze oraz 7 godzin miesięcznie w dni wolne, w okresie od dnia 21 lutego do dnia 31 marca 2012 r. (usługi te dotyczą m.in. dbałości o higienę) wskazując, iż pełny koszt jednej godziny usługi w dni robocze wynosi 11,25- zł., a w dni wolne 13,05- zł. Organ pierwszej instancji za usługi te ustalił stronie odpłatność również w wysokości 97,00% kosztu usługi, co wynosi odpowiednio 10,91- zł. i 12,66- zł. Dodatkowo, przyznał usługi opiekuńcze w ilości 72 godzin miesięcznie w dni robocze i 8 godzin miesięcznie w dni wolne, na okres od dnia 1 kwietnia do dnia 31 lipca 2012 r. wskazując, iż pełny koszt jednej godziny usługi w dni robocze wynosi 9,00- zł., a w dni wolne 13,05- zł. Za ten okres ustalił stronie pełną odpłatność za świadczone usługi, tj. w wysokości 9,00- zł. na godzinę usługi w dni robocze i 13,05- zł. za godzinę usługi w dni wolne oraz przyznał usługi opiekuńcze w ilości 20 godzin miesięcznie w dni robocze oraz 7 godzin w dni wolne na okres od dnia 1 kwietnia do dnia 31 lipca 2012 r. za pełną odpłatnością, tj. 11, 25- zł. za godzinę usługi w dni robocze i 13,05- zł. za godzinę usługi w dni wolne.

W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że została ona wydana po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], decyzji MOPS w K. z dnia [...] r. o nr [...]. Uwzględniając zalecenia organ ponownie przeprowadził postępowanie administracyjne, w trakcie którego ustalił, że W.M. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką K.M. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w miesiącu styczniu 2012 r. dochód rodziny stanowiła renta rodzinna strony w kwocie 2.373,59- zł., świadczenie rentowe K.M. w kwocie 540,62- zł. oraz zasiłek pielęgnacyjny K.M. w wysokości 153,00- zł. i wynosił łącznie kwotę 3.067.21- zł. Od miesiąca marca 2012 r. dochód rodziny uległ zwiększeniu i z tych samych źródeł wynosił łącznie 3.189,39- zł., gdyż wzrosła renta rodzinna W.M.(2.439.16- zł.) i świadczenie rentowe K.M.(597,23- zł.), która otrzymywała także zasiłek pielęgnacyjny (153,00- zł.). Organ zaznaczył, iż od miesiąca listopada 2012 r. sytuacja dochodowa rodziny uległa zmianie, dochód rodziny zwiększył się i wynosił łącznie 3.572.08- zł., na który składała się renta rodzinna W.M. w kwocie 2.821,85- zł., świadczenie rentowe K.M. w kwocie 597,23- zł. oraz zasiłek pielęgnacyjny K.M. w kwocie 153,00- zł. Mając na uwadze wiek strony i jej stan zdrowia uznano za uzasadnione objęcie jej pomocą w formie usług opiekuńczych. Ustalając zakres usług wzięto pod uwagę sporządzoną z czynnym udziałem strony ocenę jej sprawności psychofizycznej i zdolności do samoobsługi. Odnosząc się do kwestii odpłatności za przyznane usługi organ pierwszej instancji wskazał, że Rada Miasta K., na podstawie delegacji zawartej w art. 50 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej podjęła w dniu 26 czerwca 2006 r. uchwałę nr [...] w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również trybu ich pobierania. Organ powołał się na postanowienie § 9 tej uchwały, zgodnie z którym "osoby wnoszące opłatę za usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze można zwolnić na ich wniosek lub na wniosek pracownika socjalnego, częściowo lub całkowicie z tej opłaty, w szczególności jeżeli: 1) z przeprowadzonej analizy wydatków osoby/rodziny, uwzględniającej najniezbędniejsze potrzeby wynika, że osoba nie jest w stanie ponosić odpłatności w wysokości wynikającej z przyjętych zasad, 2) poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej". Zdaniem organu, w sytuacji W.M. nie miało miejsce zdarzenie losowe, klęska żywiołowa lub ekologiczna, a więc nie występują okoliczności wskazane w w/w uchwale Rady Miasta K. uzasadniające odstąpienie od odpłatności za usługi opiekuńcze. Ustalono, że rodzina ponosi następujące wydatki, związane z zaspokojeniem najniezbędniejszych potrzeb: opłatę czynszu - 843,74- zł.; opłatę energii elektrycznej - 51,37- zł.; opłatę za gaz - 26,86- zł.; podatek od nieruchomości -18,71 zł; opłatę za usługi telefoniczne - 74,83 zł; wydatki na zakup leków - 224,01- zł. oraz 49,09- zł. (wg zaświadczeń lekarskich potwierdzających konieczność stosowania leków wraz z wyceną kosztów ich zakupu); zakup środków czystości - 78,88- zł. oraz za użytkowanie telefonu komórkowego - 50,00- zł. Łącznie wydatki strony wynoszą miesięcznie 3.095,78- zł. Organ pierwszej instancji odwołał się do słownika języka polskiego, co do określenia pojęcia "najniezbędniejszy", zgodnie z którym niezbędny - "to taki bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; taki, który jest bardzo potrzebny". Zaznaczył, iż mając na uwadze powyższą definicję, rozstrzygając co do istoty sprawy, uwzględnił jedynie wydatki związane z zaspokojeniem najniezbędniejszych potrzeb i to w zakresie, w jakim udokumentowane zostało ich ponoszenie w okresie, którego przedmiotowa decyzja dotyczy (tj. od miesiąca lutego do lipca 2012 r.). Nie uwzględnił więc wydatków związanych z opłatą składki PZU, ponieważ zdaniem organu nie służy to zaspokojeniu elementarnych potrzeb, a także wydatków związanych z zakupem leków wynikających z zaświadczenia lekarskiego wystawionego w miesiącu sierpniu 2012 r. wskazującego leki, które strona winna stosować na stałe, gdyż dotyczą one okresu, którego decyzja nie obejmuje. Jeśli chodzi o wydatki związane z użytkowaniem telefonów, organ wziął pod uwagę wydatki związane z użytkowaniem telefonu stacjonarnego oraz jednego telefonu komórkowego. Zdaniem organu, nie stanowi racjonalnego gospodarowania posiadanymi środkami finansowymi posiadanie trzech telefonów i rodzina winna - w zakresie w jakim pozwalają na to zawarte umowy - rozważyć rezygnację z przynajmniej jednego z nich. Wydatki związane z zakupem żywności i środków czystości uwzględniono w analizie w oparciu o przedłożone paragony, potwierdzające zakup żywności i środków czystości na przestrzeni miesiąca. Dotyczą one wprawdzie miesiąca listopada 2012 r., jednakże organ przyjął, iż wydatki te należą do wydatków stałych i co do zasady przedstawiają się comiesięcznie na tym samym poziomie. Odnosząc się do kwestii udzielanej K.M. odpłatnej pomocy przez sąsiadów organ wskazał na rozbieżność składanych przez W.M. na tę okoliczność oświadczeń. Czyniąc zadość zaleceniom organu odwoławczego, dokonanym w decyzji kasacyjnej z dnia [...] r., organ zażądał od strony podania danych osobowych osoby udzielającej pomocy K.M.. Do protokołu sporządzonego na tę okoliczność w dniu 13 grudnia 2012 r. strona podała, że nie wyraża zgody na podanie danych osobowych osoby świadczącej "prywatnie usługi opiekuńcze" na rzecz K.M., tym samym ich koszt nie został wzięty pod uwagę. Odnosząc się do zaleceń w zakresie kosztów zabiegów rehabilitacyjnych organ podał, że strona nie udokumentowała, iż poniosła wydatki na rehabilitację, w związku z czym nie zostały one uwzględnione w analizie wydatków. Organ podniósł, że wobec powzięcia od strony wiadomości, co do adresu placówki, w której świadczone miały być zabiegi rehabilitacyjne podjął w tym zakresie działania z urzędu i uzyskał z Gabinetu Rehabilitacji Pani R.D. informację, że zabiegi rehabilitacyjne były świadczone w miesiącu listopadzie 2012 r. i w grudniu 2012 r. w łącznej ilości 7 zabiegów na rzecz K.M. Wobec faktu, iż wydatki te zostały poniesione w okresie, który nie jest objęty decyzją nie zostały wzięte pod uwagę. Przeprowadzona w toku postępowania analiza budżetu wykazała, że uzyskiwany przez rodzinę i stronę dochód w miesiącu lutym i marcu 2012 r. nie pozwalał na poniesienie odpłatności z tytułu świadczonych usług opiekuńczych na poziomie wynikającym z przyjętych zasad, a uwzględniając zakres częściowego zwolnienia od odpłatności uwzględniono najniezbędniejsze wydatki rodziny. Mając na uwadze, iż od miesiąca marca 2012 r. sytuacja dochodowa rodziny uległa zmianie, w okresie od miesiąca kwietnia do miesiąca lipca 2012 r. ustalono odpłatność w wysokości wynikającej z przywołanej już wcześniej uchwały Rady Miasta K. z dnia 26 czerwca 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również trybu ich pobierania. Organ zaznaczył też, że wymienione w § 9 w/w uchwały przesłanki uzasadniające częściowe lub całkowite odstąpienie od odpłatności mają charakter przykładowy. Jednak w przypadku strony nie stwierdzono występowania innych szczególnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od odpłatności za usługi opiekuńcze. Sama okoliczność, że strona jest osobą starszą nie stanowi takiej przesłanki, bowiem okolicznością uzasadniającą przyznanie usług opiekuńczych jest to, że osoba - z różnych przyczyn - wymaga wsparcia osób drugich. Organ poinformował, że gdy w ocenie strony posiadane środki finansowe nie pozwalają jej na zaspokojenie wszystkich niezbędnych potrzeb, ma ona możliwość podjęcia działań w celu uzyskania wsparcia finansowego ze strony syna, powołując się na art. 128 i art. 135 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Sam organ dwukrotnie występował do jednostki organizacyjnej właściwej ze względu na miejsce zamieszkania syna strony – A.M., celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego dotyczącego zakresu udzielanej na rzecz matki W.M. pomocy, ale został poinformowany przez Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy Ż. m.st. W., iż nie udało się z nim ustalić terminu wywiadu (informacja z dnia 16 sierpnia 2012 r. i 6 lutego 2013 r.).

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony - A.M., na podstawie udzielonego mu przez matkę pełnomocnictwa, nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem zakwestionował dokonaną przez organ analizę budżetu rodziny. Stwierdził, że jego mama nie jest osobą straszą, jak stwierdza organ pierwszej instancji, ale w świetle zasad przyjętych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) jest osobą w sędziwym wieku. Zróżnicowanie wiekowe zostało wprowadzone ze względu na fakt, iż inne są potrzeby osób sędziwych, inny jest ich stan zdrowia fizycznego i możliwości psychofizyczne i różne potrzeby podstawowe, a co za tym idzie inne koszty niezbędne do funkcjonowania. Konieczność zapewnienia mamie stałych usług opiekuńczych wynika z jej stanu zdrowia, czyli po wypadku, który miał miejsce w dniu 4 stycznia 2012 r., w wyniku którego doznała złamania szyjki kości udowej. Podniósł, że mama mieszka z jego niepełnosprawną siostrą – K.M., która została zaliczona do pierwszej grupy inwalidów. Siostra ma 57 lat, nie mówi, cierpi na zaawansowany niedosłuch, choruje na serce, nadciśnienie i jest pod stałą opieką lekarza rodzinnego, a więc każda wizyta u lekarza, zakup leków, kontakt z otoczeniem wymaga w jej przypadku pomocy osób drugich. Organ pomija istotne dla sprawy dokumenty, przyjęte przez Radę Miasta K., jak choćby uchwała nr [...] - Miejska strategia rozwiązywania problemów społecznych, w której jako cel strategiczny przyjęto utrzymanie osób terminalnie chorych, starszych i niepełnosprawnych jak najdłużej w środowisku zamieszkania. Zdaniem odwołującego, powołany przez organ pierwszej instancji słownik podający definicję słowa "najniezbędniejsze", to słownik redagowany przez hobbystów i "służy zgodnie z założeniem do stosowania w grach". Dodatkowo, analiza budżetu dokonana przez organ budzi wątpliwości, bo nie podaje wysokości uznanych wydatków na żywność i środki czystości, nie uwzględnia wydatków związanych z ubezpieczeniem na życie, podczas gdy były uwzględniane we wcześniejszych podjętych i uchylonych decyzjach, co więcej podana wysokość czynszu jest niezgodna ze stanem faktycznym, gdyż uwzględnia się kwotę 843,74- zł., podczas gdy w czasie, na który opiewa decyzja czynsz wzrósł od miesiąca marca i nadal wynosi kwotę 874,28- zł., jak również nie wiadomo w jakiej wysokości zostały uwzględnione wydatki na leki. Zdaniem odwołującego, niezrozumiałe jest też zawarcie w decyzji informacji o dochodach mamy w listopadzie 2012 r., skoro okres ten nie obejmuje czasu na jaki opiewa decyzja, a w dodatku jest nieprawdziwy, bo nie zmieniła się wysokość renty rodzinnej mamy, ale ZUS wypłaca jej dodatkowo dodatki wynikające z uprawnień kombatanckich. Odwołujący podniósł, że nadal w decyzji i jej uzasadnieniu nie uwzględnia się wydatków związanych z rehabilitacją mamy oraz wydatków związanych z konieczną i niezbędną opieką nad jej córką, a jego siostrą, którym opieka i rehabilitacja jest niezbędna. Odwołujący odniósł się również do części uzasadnienia, że jego mama ma wystąpić o uzyskanie wsparcia finansowego z jego strony i podał: że pierwszy wywiad środowiskowy w lutym 2012r., przed podjęciem decyzji o przyznaniu mamie usług opiekuńczych, odbył się z jego udziałem, złożył wtedy oświadczenie o wysokości swoich zarobków, miejscu pracy w W., adresie pobytu i korespondencyjnym. Organ kontaktuje się z nim w sprawach usług opiekuńczych dla mamy i był obecny na wywiadzie środowiskowym w dniu 13 grudnia 2012 r., w czasie którego nie padło żadne pytanie związane z jego sytuacją materialną, a mama złożyła oświadczenie upoważniające go do występowania wobec MOPS w K. we wszystkich sprawach związanych z jej usługami opiekuńczymi. Zdaniem odwołującego, pracownik Ośrodka Pomocy Społecznej w W. tylko jeden raz nawiązał z nim kontakt, ale nie było możliwe ustalenie terminu spotkania, a potem kilkakrotnie bezskutecznie próbował nawiązać ponowny kontakt telefoniczny. Odnosząc się wskazań lekarzy o konieczności stosowania diety przez K.M. i W. M. zauważył, że organ nie uwzględnił wydatków na część leków bez recepty, m.in. leki przeciwbólowe, które są zażywane zgodnie ze wskazaniami lekarza rodzinnego. Ponadto, organ nie wziął pod uwagę wydatków związanych z koniecznością sprawowania opieki przez osoby trzecie nad K. M., których minimalna wysokość wynosi 600,- zł. miesięcznie. W ocenie pełnomocnika niezrozumiałe jest odnoszenie się w uzasadnieniu decyzji do usług opiekuńczych K.M., skoro decyzja dotyczy usług opiekuńczych W.M. Nie zgodził się także z pominięciem kosztów rehabilitacji W.M. stwierdzając, że dopiero w uzasadnieniu decyzji wskazano na konieczność ich przedstawienia. Podsumowując domagał się uwzględnienia odwołania z uwagi na ciężkie warunki zdrowotne matki i siostry, uznające częściowe lub całkowite zwolnienie z opłat na podstawie wspomnianego § 9 uchwały Rady Miasta K. nr [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał dotychczasowy przebieg postępowania oraz podstawowe przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące przyznania usług opiekuńczych i zasady odpłatności za korzystanie z usług opiekuńczych, określone w uchwale Rady Miasta K. z dnia 26 czerwca 2006 r. nr [...], jak również podzieliło ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie sytuacji rodzinnej i zdrowotnej W.M. Odwołująca ze względu na stan zdrowia oraz wiek wymaga pomocy innych osób, o czym świadczy wynik oceny sprawności psychofizycznej i zdolności do samoobsługi oraz wynik przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Jednocześnie organ prawidłowo ustalił zakres wymaganych usług opiekuńczych oraz wysokość opłaty za jedną godzinę usług opiekuńczych, która może zostać określona na podstawie umowy o realizację tych zadań, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu pierwszoinstancyjnej decyzji. Odpłatność tych usług jest ustalana w drodze decyzji na podstawie szczegółowych warunków określonych przywołaną uchwałą. Zgodnie z tabelą zawartą w § 4 uchwały odpłatność wynika ze stosunku dochodu na osobę w rodzinach dwuosobowych do kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Przedmiotowa uchwała nie wprowadza własnej definicji dochodu, dlatego organ odwoławczy opierając się na regułach wykładni systemowej, odwołał się definicji tego pojęcia zawartej do art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Wskazał, że na dochód rodziny W.M., który w miesiącu styczniu 2012 r., czyli w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił 3.067,21- zł., a od miesiąca kwietnia 2012 r. wynosił 3.189,39- zł. i przekraczał 400% ustawowego kryterium dochodowego dla rodziny dwuosobowej. Do 1 października 2012 r. ustawowe kryterium dochodowe dla rodziny dwuosobowej, ustalone zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej wynosiło 702,000- zł. Z akt sprawy wynika, że organ ustalając odpłatność za usługi dokonał analizy budżetu rodziny W.M. uwzględniając udokumentowane niezbędne miesięczne wydatki, tj.: opłatę czynszu - 843,74- zł.; energii elektrycznej - 51,37- zł.; opłatę za gaz - 26,86- zł.; podatek od nieruchomości - 18,71- zł., zakup leków dla W.M.- 224,01- zł. i dla K.M.- 49,01- zł. (zgodnie z zaświadczeniami lekarskimi), opłaty za telefon stacjonarny - 74,83- zł.; za korzystanie z telefonu komórkowego - 50,00- zł., zakup środków czystości - 78,88- zł. (wg paragonów z miesiąca listopada 2012 r.); wydatki na żywność w wysokości - 586,72- zł. (wg paragonów za zakup żywności w miesiącu listopadzie 2012 r.). Do tych wydatków dodał koszt świadczonych usług, który wg obliczeń organu wynosi miesięcznie 1.091,57- zł. Łącznie wydatki zamknęły się kwotą 3.095,78- zł. i przekroczyły dochód rodziny uzyskany w miesiącu styczniu i w miesiącu lutym 2012 r. o kwotę 28,57- zł., dlatego za te miesiące organ pierwszej instancji skarżoną decyzją częściowo zwolnił W. M. z opłaty za usługi opiekuńcze ustalając ją w wysokości 97% kosztu godziny usługi. Natomiast w okresie od 1 kwietnia do 31 lipca 2012 r. ustalił opłatę w pełnej wysokości kosztu usługi, gdyż dochód rodziny (3.189,39- zł.) był wyższy od ustalonych wydatków o kwotę 93,61- zł. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji nie wymienił wydatków na żywność oraz za usługi opiekuńcze, ale zostały one wykazane w załączonej do akt sprawy analizie wydatków, w której uwzględnił najniezbędniejsze potrzeby bytowe rodziny. Za które w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych uważa się taką potrzebę, która jest niezbędna do normalnej egzystencji osoby ubiegającej się o pomoc, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, bądź zagrożone są warunki jej istnienia, a w szczególności życie lub zdrowie (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2008 r. o sygn. akt I OSK 1451/07, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA). Ustalona W.M. opłata za wykonane w okresie od 21 lutego do 31 lipca 2012 r. jest zgodna z uchwałą Rady Miasta K. z dnia 26 czerwca 2006 r. nr [...] w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat. W przypadku strony nie występują szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od odpłatności za usługi opiekuńcze, o co strona zwróciła się we wniosku z dnia 17 lutego 2012 r. Zwolnienie z odpłatności za przedmiotowe usługi oznaczałoby przyznanie stronie świadczenia z pomocy społecznej, ze środków publicznych w sytuacji, gdy jak wykazała analiza budżetu domowego rodziny, W.M. ma możliwość opłacenia usług z własnego dochodu, po zaspokojeniu niezbędnych potrzeb bytowych. Z akt sprawy wynika jednak, że do dnia wydania decyzji pierwszoinstancyjnej strona nie wniosła żadnych opłat za udzielone jej usługi opiekuńcze. Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy nie zgodził się ze stwierdzeniem, że organ pierwszej instancji nie wspomina o stanie zdrowia córki strony – K.M.. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odniósł się do jej stanu zdrowia i zapewnienia jej opieki. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ przyznał K.M. usługi opiekuńcze od dnia 6 sierpnia do 30 września 2012 r., ale nie były one wykonywane i decyzja w tej sprawie została uchylona, ponieważ W.M. z nich zrezygnowała oświadczając, iż wystarczające są usługi już realizowane (notatka z dnia 6 sierpnia 2012 r.). W prowadzonym postępowaniu administracyjnym W.M. nie udokumentowała żadnych wydatków ponoszonych z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką K., jak też nie udokumentowała, że poniosła wydatki na jej rehabilitację w okresie objętym decyzją. Tym samym powyższe wydatki nie mogły być uwzględnione w analizie budżetu, bowiem organ zobowiązany jest uwzględnić tylko wysokość wydatków udokumentowanych jako faktycznie ponoszonych. Dodatkowo, organ odwoławczy zaznaczył, że w myśl art. 103 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej kierownik ośrodka pomocy społecznej kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie może, w drodze umowy ustalić z małżonkiem, zstępnymi lub wstępnymi wysokość świadczonej przez nich pomocy na rzecz osoby ubiegającej się o świadczenia. W tym celu przeprowadza się rodzinny wywiad środowiskowy w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej tych osób (art. 107 ust. 1 ustawy).

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik W.M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej ustalenia procentowej odpłatności za jedną godzinę przyznanej usługi opiekuńczej w dni robocze i w dni wolne oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, jak również zasądzenia kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego pełnomocnika, organy I i II instancji całkowicie pominęły treść § 9 wskazanej wyżej uchwały, z której wynika, że istnieje podstawa do zwolnienia z opłat za usługi opiekuńcze, jeżeli z przeprowadzonej analizy wydatków osoby/rodziny wynika, że osoba nie jest w sprawie ponosić odpłatności w wysokości wynikającej z zasad w niej przyjętych. Wydatki dwuosobowej rodziny strony zostały ustalone w sposób całkowicie niewytłumaczalny, bez uwzględnienia wszystkich niezbędnych kosztów związanych z jej utrzymaniem i znajdującej się w niezwykle trudnej sytuacji ze względu na wiek i stan zdrowia, zwłaszcza nie biorąc pod uwagę wydatków związanych z zakupem leków. Organ I instancji uznał jedynie część wydatków w tej części, leki kupowane na receptę i zażywane regularnie, tym samym nie uwzględniając pozostałych leków, które przyjmują W. i K.M., zgodnie z zaleceniami lekarza pod którego opieką się na stałe znajdują. Organy nie wzięły pod uwagę iż w okresie, na który opiewa decyzja W.M. chorowała na zapalenie płuc (luty/marzec 2012 r.) i leczona była w domu, co wynikało z decyzji lekarzy, którzy stwierdzili, że kolejna hospitalizacja sama w sobie byłaby zagrożeniem dla życia. W miesiącu lipcu 2012 r. W.M. chorowała na grypę żołądkową i również leczona była w domu. Choroby te wymagały dodatkowych wydatków na leki, jak również wpływały na koszty związane z wyżywieniem. Kolejna sprawa, która budzi zdecydowany sprzeciw to niezaliczenie wydatków związanych z opieką nad K.M. Co prawda Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. decyzją [...] z dnia [...] r. przyznał K.M., córce W.M. usługi opiekuńcze w zakresie dbania o czystość bielizny osobistej, pościelowej i odzieży podopiecznego oraz organizowania spacerów w wymiarze 11 godzin miesięcznie, jednak z uwagi na fakt, że zakres ten kompletnie nie odpowiadała jej potrzebom, a w dodatku usługi te są pełnopłatne zmuszona była ona do rezygnacji z tych usług. Skarżący pełnomocnik zaznaczył, że K.M. jest osobą z orzeczoną I grupą inwalidztwa, wymagającą stałej opieki osób drugich, bowiem cierpi na porażenie mózgowe, nie ma kontaktu werbalnego z otoczeniem, ma uszkodzony słuch, cierpi na chorobę nadciśnienia i wymaga regularnej opieki lekarskiej. W tej sytuacji określenie zakresu usług opiekuńczych do dbania o czystość i organizowanie spacerów świadczy o kompletnym braku rozeznania w faktycznych i absolutnie niezbędnych potrzebach K.M. i braku zrozumienia konieczności ponoszenia wydatków związanych z prywatną opieką. W analizie wydatków rodziny nie wzięto pod uwagę wysokości czynszu, który został określony na kwotę 847, 74- zł., podczas gdy w okresie od lutego do kwietnia 2012 r. zmieniała się jego wysokość trzykrotnie i osiągnęła ostatecznie kwotę 874,72- zł. Nie uwzględniono również kosztów ubezpieczenia PZU uznając, że nie jest to wydatek niezbędny, podczas gdy wynika on z warunków umowy podpisanej przed wielu laty. Odnosząc się do uznanych wydatków na żywność w wysokości 587,72- zł. należy zwrócić uwagę, że zostały uznane jedynie wydatki potwierdzone rachunkami i paragonami zakupu w jednym miesiącu (listopad 2012), podczas gdy nie wszystkie zakupy były w ten sposób dokumentowane. Z przyjętej przez organy kwoty wydatków na żywność wynika, że na jedna osobę może wystarczyć kwota 293- zł. miesięcznie, co w sytuacji dwóch osób, które zgodnie ze wskazaniem lekarza muszą stosować specjalistyczną dietę, bo są poważnie chore, osłabione i niepełnosprawne, szczególnie narażone na infekcje, wydaje się być kompletnie nierealne. Miesięczny wydatek, w takim przypadku, na wyżywienie i środki czystości dla 2-osobowej rodziny wynosi kwotę 1 200- zł.

W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, organ podtrzymał prezentowane dotychczas stanowisko. Powtórzono między innymi, że organy nie ustalały faktycznych wydatków skarżącej, tylko najniezbędniejsze i były uprawnione do odmowy uznania niektórych wydatków do tej kategorii. W decyzji ustalono oraz udowodniono, że nie są takimi wydatkami koszty wyżywienia dla dwóch osób na poziomie 1 200,- zł. z zaleceniem diety ubogosolnej i niskosodowej oraz wydatki na suplementy diety, leki na uspokojenie i ratujące życie. W tym zakresie w szczególności stwierdzono, że wydatki konieczne na żywność i leki ustalono zgodnie z przyjętą w organie pierwszej instancji polityką przyznawania świadczeń. Ponadto, niezrozumiałe dla Kolegium jest twierdzenie, że strona zmuszona była do rezygnacji z usług opiekuńczych przyznanych na rzecz córki K.M. decyzją z dnia [...]r. Zarzuty wobec tej decyzji strona mogła wnieść w postępowaniu w tej sprawie lub w odwołaniu od tej decyzji. Przerzucanie kosztów opieki prywatnej nad córką na rachunek publiczny, w sytuacji gdy stosowne świadczenia publiczne zostały przyznane, nie może zostać uznane za zasadne.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej zaakcentował, że regularnie współfinansuje pomoc dla matki i siostry, a po śmierci siostry tylko dla matki, w tym również opiekę nocną. Przebyte choroby przez dwie osoby niepełnosprawne generowały wyższe koszty niż ujęte w decyzjach, również świadczenia kombatanckie były przyznane w innym okresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z póżn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o przyznaniu W.M. usług opiekuńczych w okresie od dnia 21 lutego do dnia 31 marca 2012 r. oraz odpowiednio ich koszt.

Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz .U. z 2013 r., poz. 182), zwanej dalej w skrócie: "ustawą", regulujące rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania, jak również przepisy uchwały Rady Miasta K. Nr [...] z dnia 26 czerwca 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, wydanej na podstawie upoważnienia zawartego w art. 50 ust. 6 ustawy.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy). Pomoc społeczna ma wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiać życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1255/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Co równie istotne, ustawodawca przyjął jako zasadę odpłatne świadczenie usług opiekuńczych, przy czym określenie szczegółowych warunków ustalenia odpłatności zostało powierzone właściwej radzie gminy (por. wyrok WSA w Bydgoszczy dnia 19 października 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 976/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z treścią art. 50 ust. 1 ustawy osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych Natomiast w myśl art. 50 ust. 2 ustawy usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie zamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym - ust. 2 i 3 wspomnianego art. 50 ustawy. Ośrodek pomocy społecznej przyznaje usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia - ust. 5 art. 50 ustawy. Podstawą decyzji w przedmiocie pomocy w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych oprócz przepisu art. 50 ustawy o pomocy społecznej powinna być również uchwała rady gminy określająca szczegółowo kwestie dotyczące usług i specjalistycznych usług opiekuńczych z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania.

Należy jednocześnie wskazać, ze użyte w art. 50 ust. 2 ustawy sformułowanie "mogą być przyznane" oznacza, iż tego rodzaju świadczenie z pomocy społecznej jest świadczeniem uznaniowym (fakultatywnym). Ustawodawca odwołuje się bowiem w tym przepisie do zasady pomocniczości, zwracając uwagę na obowiązki opiekuńcze wynikające z więzów rodzinnych. Mówiąc w tym przepisie o rodzinie należy przez to rozumieć osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z osobą wymagającą opieki (art. 6 pkt 14 ustawy). W tym znaczeniu rodzinę zwykle tworzą małżonek, rodzice, dzieci. Niemniej jednak obowiązki tych osób w zakresie opieki istnieją również wtedy, gdy nie mieszkają one wspólnie z osobą potrzebującą opieki, a tym samym gdy nie tworzą one rodziny w rozumieniu art. 6 ust. 14, gdyż obowiązki te wynikają z prawa rodzinnego.

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że w sprawie bezspornym jest, iż wnioskodawczyni z uwagi na wiek i stan zdrowia wymaga pomocy w formie usług opiekuńczych. Ponadto, mieszkająca z nią córka, z która ze skarżącą tworzy rodzinę w rozumieniu art. 6 ust. 4 ustawy, takiej pomocy nie może jej zapewnić ze względu na swój stan zdrowia (niepełnosprawność w stopniu znacznym), a syn skarżącej mieszka w W. Pomiędzy stronami nie ma sporu ani co do zakresu przyznanego świadczenia, ale co do możliwości partycypowania w kosztach tych świadczeń.

Nie ulega wątpliwości, że zasady przyznawania odpłatności za usługi opiekuńcze na terenie Miasta K. Nr [...] z dnia 26 czerwca 2006r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat. Zgodnie z tabelą zawartą w § 4 uchwały odpłatność wynika ze stosunku dochodu na osobę w rodzinach dwuosobowych do kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 ustawy.

Z kolei zgodnie z § 9 tej uchwały osoby wnoszące opłatę za usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze można zwolnić , na ich wniosek częściowo lub całkowicie z tej opłaty, w szczególności gdy z przeprowadzonej analizy wydatków osoby/rodziny, uwzględniającej najniezbędniejsze potrzeby wynika, że osoba nie jest w stanie ponosić odpłatności w wysokości wynikającej z przyjętych zasad, bądź poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej.

Podkreślenia ponownie wymaga, że w niniejszej sprawie podejmowana decyzja ma charakter uznaniowy, co oznacza, że ustawodawca podejmując ją ma na uwadze zasadę pomocniczości oraz obowiązki opiekuńcze wynikające z więzów rodzinnych, a więc między osobami spokrewnionymi lub niespokrewnionymi pozostającymi w faktycznym związku oraz tworzącymi rodzinę, w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy. Obowiązki osób spokrewnionych lub niespokrewnionych istnieją również wówczas, gdy nie mieszkają one wspólnie z osobą potrzebującą opieki, czyli nie tworzą rodziny, w świetle wspomnianego art. 6 pkt 14 ustawy, bowiem ich obowiązki wynikają z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Decyzja uznaniowa nie podlega jednak kontroli sądowej z punktu widzenia jej celowości, lecz sprowadza się do oceny, czy w toku postępowania organy należycie przeprowadziły postępowanie, w szczególności czy podjęły wszelkie czynności niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a także czy dokonana przez te organy ocena prawna tych ustaleń została wyczerpująco uzasadniona. O ile zatem organy przeprowadzą prawidłowo postępowanie wyjaśniające i uargumentują w sposób przekonywujący swoją decyzję wydaną w graniach przysługującego im uznania, to sąd administracyjny nie ma podstaw do zakwestionowania takiej decyzji i oceny jej słuszności.

Kontrola sądu dotyczy zatem prawidłowości postępowania organu administracji, poprzedzającego wydanie decyzji, a zwłaszcza sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy administracji przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Analizując omawianą sprawę stwierdzić należy, że organy podjęły wszelkie czynności zmierzające do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a rozstrzygnięcie logicznie umotywowały, dlatego nie można im zarzucić naruszenia obowiązujących przepisów, co stanowiłoby podstawę uchylenia ich decyzji. Nie ulega wątpliwości, że organy prawidłowo skoncentrowały się na zbadaniu sytuacji materialnej i życiowej skarżącej w celu oceny, czy w sprawie zachodzą przesłanki określone w powołanych przepisach, a zwłaszcza czy skarżąca przy ustaleniu najniezbędniejszych potrzeb życiowych jest w stanie ponosić odpłatności w wysokości wynikającej z przyjętych zasad,

Organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy w wyniku którego ustalono sytuację rodziny strony oraz dokonano szczegółowej analizy budżetu domowego, odnosząc sytuację skarżącej do sytuacji innych osób korzystających z pomocy społecznej.

W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, nie można zakwestionować, mając na uwadze materiał dowodowy, prawidłowej oceny prawnej dokonanej przez organy administracji ustalonego stanu faktycznego (sytuacji materialnej i życiowej skarżącej) poprzez uznanie, że sytuacja ta nie jest szczególnym przypadkiem, a zwłaszcza, że odpłatność za przyznane specjalistyczne usługi opiekuńcze nie niweczy skutków udzielonej pomocy, ani też nie stanowi dla skarżącej nadmiernego obciążenia.

Podkreślić bowiem należy, że ustawową zasadą jest odpłatność za niepieniężne świadczenia przyznawane z pomocy społecznej, w tym za usługi opiekuńcze, a odstępstwo od tej zasady jest wyjątkiem (art. 96 ustawy). Ustawodawca przyznawanie usług opiekuńczych wiąże przede wszystkim ze stanem zdrowia wnioskodawcy, a nie z jego sytuacją finansową, która tylko częściowo ma w tym przypadku znaczenie, tj. wpływa na wysokość tej odpłatności. Tylko w sytuacji, gdy dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, uprawniającego do przyznania świadczenia z pomocy społecznej, wnioskodawca zwolniony jest z odpłatności za przyznane świadczenie (art. 96 ust. 2 ustawy).

Skoro w niniejszej sprawie bezspornym jest, że dochód rodziny skarżącej jest wyższy niż ustawowe kryterium wynoszące do 31 września 2012 r. - 351,- zł., a od 1 października 2012 r. - 456,- zł. na osobę w rodzinie, to zwolnienie jej z odpłatności za przyznane specjalistyczne usługi opiekuńcze leżało wyłącznie w granicach uznania organu administracyjnego, którego - w ocenie Sądu - organ nie przekroczył. Organ przeprowadził prawidłowo postępowanie wyjaśniające, a swoje stanowisko oparte na dokonanych ustaleniach przekonywająco uzasadnił, w szczególności wskazał, że niezbędne bieżące potrzeby mogą być przez nią zaspokojone. Prawidłowo organ odniósł także sytuację skarżącej do własnych możliwości i potrzeb innych osób potrzebujących pomocy. Tym sposobem bowiem zrealizował obowiązek ważenia interesu indywidualnego i społecznego (art. 7 K.p.a.).

Odnosząc się do zarzutów skargi w kwestii przyjęcia zaniżonych wydatków na żywność i środki czystości Sąd podziela stanowisko organu, że ustalenie kwoty niezbędnych kosztów w tym zakresie na podstawie polityki świadczeń nie wykracza poza dopuszczalną granicę uznaniowego rozstrzygnięcia sprawy. Organy uwzględniły także wydatki na wszystkie leki, których stosowanie zostało zalecone przez lekarza w stosownych zaświadczeniach. Ponadto mimo, że skarżąca wyłącznie z córką prowadzi gospodarstwo domowe, to jednak utrzymuje także kontakt z synem mieszkającym w W., na którym zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek udzielania wsparcia matce. Istotnym jest, że również krewni osoby korzystającej z pomocy społecznej są obowiązani do pokrywania ich wydatków. Pomoc społeczna ma natomiast charakter pomocniczy (art. 2 ust. 1 ustawy). Jednocześnie z ustaleń faktycznych nie wynika, aby strona w budżecie wskazała na dodatkowe wydatki związane z udzielaniem usług opiekuńczych jej córce przez osoby prywatne (poza zakresem świadczeń przyznanych przez organ pomocy społecznej), a nadto pełnomocnik powołując się na takie usługi i wydatki z tym związane nie wykazał ich stosownymi dowodami. Należy podkreślić, że organ nie miał obowiązku brać pod uwagę nieudokumentowanych wydatków skarżącej, zwłaszcza, że to na niej spoczywał obowiązek ich wykazania.

Podsumowując, w ocenie składu orzekającego rozpatrującego niniejszą sprawę nie można zarzucić organom błędnej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego (sytuacji materialnej i życiowej rodziny skarżącej), co więcej zaskarżona decyzja zapadła w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania i ustalenia istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, jak również prawidłowej ich oceny.

poprzez uznanie, że odpłatność za przyznane usługi opiekuńcze nie narazi jej rodziny na brak zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.