Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1145/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6412 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące powiatu; skargi organów powiatu na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36a ust. 13.
journal: Dz.U. 2015 poz 2156
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
article: par. 5.
journal: Dz.U. 2010 nr 60 poz 373
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły  lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Powiatu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] nr [....] w przedmiocie powołania dyrektora szkoły oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r. nr [...] - na podstawie art. 79 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2016 r. poz.814) - stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Zarządu Powiatu w B. P. z dnia [...]. w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Liceum Ogólnokształcącego w W. .

W uzasadnieniu organ wskazał, że w jego ocenie przedmiotowy akt powierzenia P. O. stanowiska dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. W. Z. w W. istotnie narusza art. 36a ust. 13 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2015 poz. 2159).

Zgodnie z tym przepisem, stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza się na 5 lat szkolnych. W uzasadnionych przypadkach można powierzyć to stanowisko na krótszy okres, jednak nie krótszy niż 1 rok szkolny. Ustawa nie definiuje przy tym pojęcia "uzasadnionego przypadku", co oznacza, że oceny w tym zakresie dokonuje organ samorządowy. Nie budzi jednak wątpliwości, że powinna to być przyczyna obiektywna, realnie i istniejąca, dotycząca szkoły jako pracodawcy, bądź nauczyciela. Z normatywnego brzmienia cytowanego przepisu wynika w sposób bezpośredni, iż zasadą jest powierzanie stanowiska dyrektora na okres 5 lat szkolnych, zaś wyjątkiem od tej zasady - powierzenie na okres krótszy. O tym że jest to regułą, świadczy użycie przez ustawodawcę zwrotu "powierza" oraz danie prymatu maksymalnemu okresowi sprawowania tego stanowiska (pięcioletnia kadencja). Celem takiego zabiegu legislacyjnego, jest niewątpliwie potrzeba zapewnienia cech trwałości stosunku pracy na stanowisku dyrektora. Organ podniósł, że w orzecznictwie sadów administracyjnych wywodzi się, że wyjątek powierzenia stanowiska dyrektora szkoły lub placówki na okres krótszy niż 5 lat musi być zawsze uzasadniony realnie istniejącą i obiektywną przyczyną. Ocena co do skrócenia okresu powierzenia stanowiska dyrektora zasadniczo leży w gestii organu prowadzącego, niemniej jednak nie oznacza pełnej dowolności. Decyzja organu w zakresie skrócenia okresu powierzenia stanowiska dyrektora nie jest decyzją arbitralną i podlega kontroli. Uznanie administracyjne nie oznacza bowiem niczym nie skrępowanego dowolnego działania.

Powierzenie stanowiska dyrektora szkoły na krótszy okres niż pięć lat bez istnienia stosownego uzasadnienia stanowi zatem naruszenie normy prawnej zawartej w art. 36a ust. 13 ustawy o systemie oświaty.

Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy wskazują, iż w drodze konkursu na stanowisko dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. W. Z. w W. został wyłoniony P. O.. Przepisy normujące kwestię organizacji i przeprowadzenia konkursu na dyrektora szkoły publicznej zamieszczone są w art. 36a ustawy o systemie oświaty. Stosownie do ust. 2 tej regulacji, kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora

Jak wynika z przekazanego organowi nadzoru uzasadnienia przedmiotowej uchwały: "Pan P. O. to osoba z ponad dwudziestoletnim stażem pracy, w tym pięcioletnim na stanowisku kierowniczym. Posiada wykształcenie wyższe magisterskie w zakresie wychowania fizycznego oraz studia podyplomowe w zakresie zarządzania oświatą. Jest nauczycielem dyplomowanym z wyróżniającą oceną pracy. Ma doświadczenie w kierowaniu szkołą, jednakże szkoła podstawową mającą inną specyfikę pracy. Brak doświadczenia w zakresie zarządzania szkołą ponadgimnazjalną z internatem oraz schroniskiem młodzieżowym budzą obawy co do sprostania wymaganiom organu prowadzącego w zakresie i organizacji pracy jednostki. W związku z powyższym proponuje się powierzyć ww. stanowisko P. O. na okres 1 roku szkolnego, tj. od [...]. do [...].:'.

W ocenie organu nadzoru wskazane okoliczności nie mieszczą się w pojęciu "uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 36a ust. 13 ustawy.

W postępowaniu konkursowym, mającym za przedmiot wyłonienie kandydata na stanowisko dyrektora szkoły, brana pod uwagę może być jedynie osoba, która nie tylko spełnia przesłanki wynikające z przepisów prawa, ale i gwarantuje najlepsze funkcjonowanie i organizację szkoły mając odpowiednią wiedzę, doświadczenie i postawę.

Natomiast zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 60, poz. 673 ze zm.) wyłonienie kandydata odbywa się w ten sposób, że komisja, po rozmowie z każdym z kandydatów dopuszczonych do postępowania konkursowego, dokonuje ich merytorycznej oceny. Przez merytoryczną ocenę kandydata należy rozumieć ocenę jego merytorycznych kompetencji do sprawowania stanowiska dyrektora szkoły w ogóle, jak i w szczególności konkretnej szkoły, której dotyczy konkurs. W związku z opisaną rolą komisji konkursowej przeprowadzającej merytoryczną ocenę kandydata, należy stwierdzić, że przewidziana w art. 36a ust. 13 ustawy o systemie oświaty możliwość skrócenia okresu, na który powierza się stanowisko dyrektora szkoły, nie daje podstawy organowi prowadzącemu szkołę do weryfikacji merytorycznych kompetencji kandydata wyłonionego przez komisję konkursową, a w szczególności do odmiennej oceny tych kompetencji przy powierzaniu stanowiska dyrektora. Można zatem stwierdzić, że negatywna ocena przez organ prowadzący szkołę merytorycznych kompetencji kandydata na stanowisko dyrektora szkoły wyłonionego przez komisję konkursowa nie stanowi uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art 36a ust. 13 ustawy o systemie oświaty, uzasadniającego powierzenia stanowiska na okres krótszy niż. 5 lat.

W przedmiotowej sprawie w drodze konkursu wyłoniono kandydata, któremu następnie Zarząd Powiatu powierzył stanowisko dyrektora Liceum Ogólnokształcącego w W.. W ocenie organu nadzoru niedopuszczalna jest sytuacja, w której z jednej strony uznaje się wysokie kwalifikacje kandydata na dyrektora, z drugiej ogranicza jego uprawnienie wynikające z art. 36 a ust 13 ustawy o systemie oświaty i powierza się stanowisko jedynie na okres 1 roku. Ponadto w przedłożonym uzasadnieniu wskazano na obawę, co do dalszego funkcjonowania tej szkoły. Niemniej jednak do dnia podjęcia uchwały Nr [...] wobec Liceum Ogólnokształcącego im. W. Z. w W. nie zostały podjęte żadne przewidziane prawem czynności zmierzające do likwidacji tej szkoły. W uzasadnieniu wskazano jedynie na to, że "w najbliższym czasie należy dokonać reorganizacji liceum" oraz rozważana jest możliwość przekazania szkoły prowadzenia innemu podmiotowi W ocenie organu nadzoru również, powyższych przesłanek nie można uznać za uzasadniony przypadek, o którym mowa w art 36a ust 13 ustawy o systemie oświaty.

Jednocześnie należy zauważyć, iż w przypadku, w którym nastąpiłyby rozważane zmiany w funkcjonowaniu szkoły organ prowadzący posiadałby uprawnienie wynikające z art. 38 ust 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, w zakresie odwołania z funkcji dyrektora w każdym czasie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe rozstrzygnięcie P. B. działając na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym wniósł o uchylenie tego rozstrzygnięcia w całości, zarzucając mu naruszenie art. 77 i art. 79 ust. 1 ww. ustawy oraz art. 36a ust. 13 ustawy o systemie oświaty.

W uzasadnieniu wskazano, że organ nadzoru w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego zwraca uwagę na hipotetyczne okoliczności, które mogą uzasadniać powierzenie stanowiska dyrektora na okres krótszy niż 5 lat, nie wskazując rzeczywistych powodów uzasadniających podjęcie decyzji o ograniczeniu zatrudnienia na okres krótszy niż 5 lat.

Przytoczone uzasadnienie w treści uchwały Zarządu Powiatu w B. P. o braku doświadczenia w kierowaniu szkołą ponadgimnazjalną z internatem, stołówką i schroniskiem młodzieżowym oraz obawa, co do dalszego funkcjonowania szkoły, organ nadzoru uznał za okoliczności niewystarczające do obniżenia nauczycielowi okresu zatrudnienia do 1 roku.

Organ nadzoru, formułując zarzuty w stosunku do treści podjętej uchwały, pominął fakt, że wskazując na uniwersalną potrzebę przestrzegania prawa przy podejmowaniu decyzji kadrowych, nie wskazał na czym konkretnie naruszenie prawa polega ze strony samorządu powiatu. Natomiast ograniczył się do wybiórczego przytoczenia przepisów i orzecznictwa w tym względzie. Nie wykazał w rozstrzygnięciu nadzorczym na czym polega negatywne zachowanie zarządu powiatu w tej sprawie, w czym naruszono prawo oraz dlaczego zarząd powiatu nie był uprawniony do powierzenia stanowiska dyrektora na okres 1 roku.

Umotywowanie przytoczone przez organ nadzoru, na poparcie przyjętej przez siebie tezy, sprowadza się do kilku zdań w końcowej części uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego, z czego są to ogólnikowe stwierdzenia nie poparte żadnymi konkretnymi argumentami.

W dalszej części podniesiono, że Zarządowi Powiatu w B. P. przytoczone przepisy oraz powołane orzecznictwo nie są obce i ich przywołanie przez organ nadzoru niczego do sprawy nowego nie wnosi, natomiast był i jest otwarty na wskazanie konkretnych błędów popełnionych przy obsadzie stanowiska w niniejszej sprawie. Oprócz powtarzanego orzecznictwa i przepisów w rozstrzygnięciu nadzorczym brak jest jednoznacznego wskazania czym i w którym miejscu naruszono prawo, a także dlaczego utrzymanie w mocy zaskarżonej uchwały nie było prawnie możliwe.

W sytuacji kiedy określone działania samorządu zdaniem organu nadzoru nie mieszczą się w pojęciu "uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 36a ust. 13 ustawy o systemie oświaty ten jest zobowiązany wykazać w sposób jednoznaczny i przekonywujący dlaczego takie, a nie inne stanowisko zarządu powiatu, nie jest godne przyjęcia i akceptacji, zwłaszcza że sprawa dotyczy uznaniowości w ocenie.

Przedstawione w uzasadnieniu do uchwały nr [...] Zarządu Powiatu w B. P. o powierzeniu stanowiska dyrektora Liceum Ogólnokształcącego w W. argumenty nie mają na celu dyskwalifikacji osoby dyrektora, jednakże to nie uzasadnia ich bagatelizowania. Organ powołując się na stanowisko orzecznictwa w tej kwestii wskazał, że nie należy bagatelizować przyczyn, które odnoszą się do osoby predestynowanej do pełnienia funkcji na ważnym stanowisku kierowniczym, wiążącym się ze zdolnościami do zarządzania w oświacie i z dysponowaniem środkami publicznymi. Indywidualizacja i konkretyzacja okoliczności przemawiających za skróconym powierzeniem stanowiska dyrektora szkoły nie oznacza, że "uzasadnionymi przyczynami nie mogą być żadne z okoliczności rzutujące na kompetencje, przygotowanie czy predyspozycje kandydata wyłonionego przez komisję, zwłaszcza czy daje on gwarancję prawidłowego prowadzenia placówki oświatowej przez okres pięciu lat".

W rozstrzygnięciu nadzorczym odniesiono się także do argumentu obawy, co do dalszego funkcjonowania szkoły, która znalazła się w uchwale Zarządu Powiatu w B. P.. Organ nadzoru w charakterze zarzutu stwierdził, że do dnia podjęcia uchwały Nr [...] r. nie zostały podjęte żadne przewidziane prawem czynności zmierzające do likwidacji Liceum Ogólnokształcącego w W..

Organ nadzoru pomija w swej ocenie fakt, że w dacie podejmowania uchwały objętej rozstrzygnięciem nie istniała formalna podstawa do podejmowania konkretnych czynności i działań w tym względzie skoro szkoła może być ograniczona w swym zakresie działania, bądź zlikwidowana dopiero z końcem przyszłego roku szkolnego, po uprzednim zawiadomieniu rodziców uczniów, kuratora oświaty oraz organ wykonawczy w terminie na co najmniej 6 miesięcy przed planowaną likwidacją szkoły, na co wskazuje z art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty.

Jednocześnie zdaniem organu prowadzącego liceum planowana reorganizacja szkoły, zakładająca również ewentualną zmianę profilu nauczania jest okolicznością szczególną dotyczącą szkoły jako pracodawcy. W tym zakresie prowadzone były wstępne rozmowy z Wójtem Gminy W.. Ponadto podejmowano próby przekształcenia liceum w zespół szkół w związku z powiększeniem oferty edukacyjnej o kształcenie zawodowe. Próby te nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. W opinii zarządu powyższe działania potwierdzają podejmowane próby dokonania reorganizacji jednostki.

Dodatkowo organ wskazał, że powyższe stanowisko potwierdza w zasadzie sam zainteresowany w sprawie, tj. dyrektor szkoły, który dokonaną ocenę i zastosowane wnioski uznał za w pełni uzasadnione, nie wnosząc zastrzeżeń do przyjętych rozwiązań.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu nadzorczym, nie podzielając argumentów zawartych w skardze.

Dodatkowo organ nadzoru wskazał, że skoro organ prowadzący ma obowiązek uzasadnić skrócenie okresu, na jaki powierza stanowisko dyrektora szkoły, to oczywiste jest, że nie chodzi tu przedstawienie jakichkolwiek motywów, lecz wręcz przeciwnie - o wskazanie przyczyn na tyle istotnych, że uzasadniają odstąpienie od ustawowej zasady sformułowanej w zdaniu pierwszym art. 36a ust. 13 ustawy o systemie oświaty. Zajęcie przeciwnego stanowiska uczyniłoby obowiązek uzasadnienia iluzorycznym, zaś dowolność uznania organu prowadzącego mogłaby skutkować obejściem zasady powierzania stanowiska dyrektora szkoły osobie wyłonionej w trybie konkursu na 5 lat szkolnych. W demokratycznym państwie prawa nie istnieje kategoria "swobodnego uznania" administracji, każde rozstrzygnięcie organów administracji publicznej powinno być bowiem oparte na konkretnej podstawie prawnej. Organ gminy ma obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa. W orzecznictwie i literaturze jednolicie podkreśla się, iż bez względu na formę, podejmowane w ramach tak zwanego uznania administracyjnego rozstrzygnięcia muszą opierać się na obiektywizmie, bezstronności i bezstronnym ustaleniu stanu faktycznego, co ma znaleźć wyraz w podaniu uzasadnienia swego stanowiska.

W uzasadnieniu uchwały Nr [...] wskazano na okoliczności subiektywne ("obawy co do sprostania wymaganiom organu prowadzącego w zakresie organizacji pracy jednostki" przez osobę wyłonioną w konkursie) oraz zdarzenia przyszłe i niepewne ("obawa co do dalszego funkcjonowania tejże szkoły", "w najbliższym czasie należy dokonać reorganizacji liceum, uwzględniając także możliwość przekazania szkoły prowadzenia innemu podmiotowi").

Tymczasem argumenty uzasadniające skrócenie kadencji muszą odwoływać się do okoliczności aktualnych w dniu podejmowania aktu o powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły. Poza tym organ wskazał, że wątpliwości organu prowadzącego co do posiadania przez kandydata na dyrektora wymaganych kwalifikacji nie mogą stanowić uzasadnienia powierzenia stanowiska na okres krótszy niż 5 lat, wyjątek polegający na odstąpieniu od pięcioletniego powierzenia stanowiska dyrektora nie może bowiem służyć sprawdzeniu, czy dana osoba nadaje się na stanowisko dyrektora, spełni wymagania stawiane przez organ prowadzący; nie można powierzyć stanowiska dyrektora szkoły w istocie rzeczy "na próbę".

Odnosząc się do skargi organ podniósł, że powołany wyrok NSA z dnia 25 listopada 2014r., sygn. I OSK 256/14, dotyczył całkowicie odmiennego stanu faktycznego. W wyroku tym Sąd analizował pojęcie "uzasadnionego przypadku" z art. 36a ust. 13 ustawy w odniesieniu do predyspozycji kandydata na stanowisku dyrektora szkoły, wyrażających się w tym, w jaki sposób wykonywał on dotychczas swe obowiązki (sprawa dotyczyła dyrektora ponownie powoływanego na stanowisko, zaś Zarząd Powiatu uzasadniając skrócenie kadencji wskazał na konkretne działania kandydata naruszające przepisy prawa, w związku z którymi kandydat ten został uznany winnym naruszenia finansów publicznych). Ocena prawna sformułowana w tym orzeczeniu nie znajduje zatem zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

Również podniesiona w skardze okoliczność, iż osoba, której powierzono przedmiotową uchwałą stanowisko dyrektora, nie wnosiła zastrzeżeń do przyjętego rozwiązania, nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, bowiem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego organ nadzoru prowadzi z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne powołane zostały w celu kontroli działań administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, o czym stanowią przepisy art. 1 § 1 i art. 3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r. poz. 1066). Są zatem właściwe także do kontroli aktów wydawanych przez wojewodów w toku postępowania nadzorczego, przyjmujących postać rozstrzygnięć nadzorczych, o których mowa w art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 814).

W analizowanej sprawie w ocenie sądu Wojewoda prawidłowo stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Zarządu Powiatu w B. P. z dnia [...] r., została ona bowiem wydana z istotnym naruszeniem prawa.

Przebieg konkursu uregulowany został w akcie rangi podustawowej (rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. Nr 60 poz. 373). Jak stanowi jego § 5 Komisja, po rozmowie z każdym z kandydatów dopuszczonych do postępowania konkursowego, dokonuje ich merytorycznej oceny. Ocenie podlega w szczególności przedstawiona przez kandydata koncepcja funkcjonowania i rozwoju publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki. Zgodnie z brzmieniem § 6 ust. 2-4 rozporządzenia konkurs wyłania kandydata na dyrektora, jeżeli jeden z uczestników otrzyma bezwzględną większość głosów obecnych członków komisji. Jeżeli w drugim głosowaniu kandydat nie zostanie wyłoniony zgodnie z ust. 4, komisja została również uprawniona do stwierdzenia o nierozstrzygnięciu konkursu w przypadku braku możliwości wyłonienia kandydata.

Przedstawione powyżej regulacje pozwalają przyjąć jako bezsporne, iż organ prowadzący szkołę posiada istotny wpływ na wybór o kandydata na stanowisko dyrektora szkoły, a procedura konkursowa zapewnia wybór takiego dyrektora szkoły który spełnia przesłanki wynikające z przepisów prawa i gwarantuje najlepsze funkcjonowanie i organizację powierzonej mu instytucji. Natomiast w przypadku wyłonienia kandydata nie można już wybranej przez komisję osobie odmówić powierzenia tego stanowiska, co powinno nastąpić generalnie na pięć lat szkolnych (art. 36a ust. 2 zdanie drugie i ust. 13 ustawy o systemie oświaty).

W analizowanej w sprawie kluczowym stała się jednak interpretacja art. 36a ust. 13 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2015 poz. 2159) dalej "u.s.o.", z którego wynika zasada, że stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza się na 5 lat szkolnych. W uzasadnionych przypadkach można powierzyć to stanowisko na krótszy okres, jednak nie krótszy niż 1 rok szkolny.

Redakcja przepisu nie budzi wątpliwości co do intencji ustawodawcy – regułą jest powierzanie stanowiska na okres 5 lat, zastosowanie krótszego okresu jest wyjątkiem. Ratio legis tego rozwiązania stanowił kompromis pomiędzy różnymi wartościami. Z jednej strony specyfika stanowiska dyrektora szkoły wymaga stabilizacji sprawowania tej funkcji. Częste zmiany osoby kierującej szkołą negatywnie wpływają na jej funkcjonowanie. Kompetencje dyrektora nie ograniczają się wyłącznie do czysto technicznego administrowania szkołą, ale wiążą się też z realizacją pewnej wizji, planu funkcjonowania placówki, tak aby w jak najlepszym stopniu zaspokajała potrzeby społeczności lokalnej w dziedzinie edukacji. Z drugiej strony prawodawca musi uwzględnić możliwość wystąpienia specyficznej sytuacji, w której inne względy przemawiają za krótszym okresem powierzenia stanowiska dyrektora. Przyjęta konstrukcja krótszego okresu powierzenia stanowiska opiera się na zwrocie niedookreślonym ("uzasadnione przypadki") oraz na przyznaniu organowi powierzającemu pewnego stopnia luzu decyzyjnego, wynikającego z użycia w przepisie sformułowania: "można powierzyć" (por. wyrok WSA w Lublinie z 18 kwietnia 2013 r., III SA/Lu 928/13).

Poza tym powyższy wyjątek od zasady wyrażonej w art. 36a ust. 13 u.s.o. powinien zostać należycie umotywowany, tym bardziej że z samej podstawy prawnej wynika konieczność jego starannego sprecyzowania. Skoro ustawa o systemie oświaty przewiduje szczególny tryb obsadzania stanowisk dyrektorów oraz gwarantuje powierzenie takiego stanowiska na pięć lat, a w szczególnych przypadkach na okres nie krótszy niż jeden rok – to w ocenie Sądu dowodzi to jasnej i klarownej woli ustawodawcy zapewnienia cech stabilności i trwałości stosunkowi pracy na stanowisku dyrektora. Natomiast o istnieniu "uzasadnionego przypadku" ma świadczyć argumentacja użyta w uzasadnieniu, a nadto odpowiednie jej udokumentowanie. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela tak sformułowane stanowisko, wyrażone między innymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1935/12 oraz wyrok tut. Sądu z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 31/12 – publ. CBOSA). Jakkolwiek zatem art. 36a ust. 13 u.s.o. nie formułuje w sposób literalny "obligatoryjności wyartykułowania" powodów zaproponowania nauczycielowi powierzenia stanowiska dyrektora na okres krótszy niż pięcioletni (na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 kwietnia 1999 r., sygn. akt I PKN 11/99, publ. OSNP 2000/12/466), to jednak trzeba podkreślić, że istnienie takiego obowiązku wynika z wykładni celowościowej i systemowej wskazanego przepisu. Ustalenie znaczenia użytego w przepisie art. 36a ust. 13 zdanie drugie u.s.o. pojęcia niedookreślonego, jakim jest zwrot "uzasadniony przypadek", nie może bowiem być dokonane w sposób abstrakcyjny, lecz powinno uwzględniać okoliczności faktyczne, w którym to pojęcie funkcjonuje. W żadnym wypadku nie oznacza to, że od oceny organu prowadzącego szkołę zależy, czy dany przypadek zostanie uznany za uzasadniony. Nie ulega wprawdzie wątpliwości, iż w przypadku pojęć niedookreślonych ustawodawca pozostawia organowi stosującemu prawo pewien luz decyzyjny, jednak proces interpretacji takich pojęć jest elementem wykładni prawa. Z pojęcia niedookreślonego (nieostrego) nie wynika zatem swoboda wykładni prawa (por. wyrok TK z 3 czerwca 2003 r., sygn. akt K 49/02, publ. OTK-A 2003/6/49).

Okoliczności przemawiające za skróceniem okresu powierzenia stanowiska dyrektora – wskazane w uchwale nr [...] tj. "brak doświadczenia w zakresie zarządzania szkołą ponadgimnazjalną" oraz "obawa, co do dalszego funkcjonowania szkoły" nie stanowią "uzasadnionego przypadku", o którym mowa w powyższym przepisie.

Należy zauważyć, że organ prowadzący mógłby dokonać powierzenia stanowiska dyrektora na okres krótszy niż 5 lat, gdyby istniały obiektywne przesłanki, uzasadniające potrzebę powierzenia stanowiska dyrektora na krótszy okres. W tym konkretnym przypadku, w ocenie sądu, nie istniały realne powody skrócenia okresu powierzenia stanowiska do roku. Powody wskazane przez Zarząd Powiatu stanowią jedynie subiektywne odczucie i nie są poparte obiektywnymi argumentami.

Organ działający w ramach uprawnienia wynikającego z art. 36a ust. 13 zdanie drugie u.s.o. powinien bowiem wykazać należytą argumentacją, czy spełniła się przesłanka "uzasadnionego przypadku". Polega to na precyzyjnym i wyczerpującym umotywowaniu przez organ bezpośrednio w wydawanej uchwale. Stanowisko organu powinno ponadto zostać przy tym udokumentowane.

W niniejszej sprawie Zarząd Powiatu wskazał jedynie ogólnie na wskazane wątpliwości. Nie można bowiem "brak doświadczenia" w prowadzeniu takiej, czy innej szkoły, uznać za "uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 36a ust. 13 u.s.o., w sytuacji gdy uznaje się, że wybrany kandydat spełnia wymagania, by objąć stanowisko dyrektora konkretnej szkoły, wskazuje się na jego wysokie kwalifikacje i pięcioletni staż na stanowisku kierowniczym. Przy czym wątpliwości te nie zostały poparte jakimikolwiek dowodami.

Dodatkowo należy wskazać, że powołany w skardze art. 59 ust. 1 u.s.o. dotyczący likwidacji szkoły, również w przedmiotowej sprawie nic nie zmienia, bowiem z akt sprawy nie wynika, aby jakiekolwiek przewidziane prawem czynności zostały podjęte w tej kwestii.

W takim stanie rzeczy za słuszne Sąd uznał stanowisko organu nadzoru, że powierzenie stanowiska dyrektora Liceum Ogólnokształcącego w W. na okres 1 roku nastąpiło bez racjonalnego i przekonywującego uzasadnienia. Przedstawiona w toku postępowania argumentacja dotycząca przyczyny skrócenia okresu powierzenia stanowiska dyrektora miała charakter hipotetyczny nie odnoszący się do stanu rzeczywiście i obiektywnie istniejącego w chwili podjęcia uchwały. Powyższe stanowi o naruszeniu podstawy prawnej przewidzianej w art. 36a ust. 13 u.s.o., a tym samym o istotnym naruszeniu prawa.

Konkludując należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody jest zgodne z prawem, bowiem zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem prawa, co upoważniało organ nadzoru do stwierdzenia jego nieważności w oparciu o art. 79 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie powiatowym

Mając powyższe na uwadze sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).