Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 588/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant: Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2005 r. sprawy ze skargi H. GmbH & Co.KG z siedzibą w E., Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części znaku towarowego słowno-graficznego Venturi [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. numer [...], Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej jako Urząd Patentowy RP) działając w trybie postępowania spornego, na podstawie art. 164 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U.z 2003r. nr119,poz.1117 oraz z 2004 r.Dz.U.nr33, poz.286,dalej jako p.w.p.) i art. 9 ust.1 pkt.1 Ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych (Dz.U.nr 5, poz.15 ze zm., dalej jako u.z.t.) w zw z art.315 ust.3 p.w.p. oraz art.98 k.p.c w związku z art. 256 ust.2 p.w.p.

a) oddalił wniosek H. GmbH Co.KG z siedzibą w E. w Niemczech (w dalszej części jako wnioskodawca/ skarżący) przeciwko V. sp.z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako uprawniona) o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny VENTURI nr [...] w części odnoszącej się do butów w klasie 25 oraz

b) przyznał uprawnionej od skarżącego kwotę 1600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wskazana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

H. GmbH Co.KG wnioskiem z dnia [...] listopada 2002r wystąpił o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny VENTURI [...] w części odnoszącej się do obuwia tj towarów w klasie 25 zarejestrowanego na rzecz V. sp.z o.o. z siedzibą w W. W uzasadnieniu wniosku podniesiono zarzut, że później zarejestrowany sporny znak VENTURI jest podobny w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. do zarejestrowanego na rzecz wnioskodawcy znaku CENTURY nr [...]. Zdaniem wnioskodawcy oba znaki zostały zarejestrowane do oznaczenia jednorodzajowych towarów tj obuwia w kl.25, porównywane znaki są podobne fonetycznie, co w zwykłych warunkach obrotu może wprowadzać odbiorców w błąd, co do źródła pochodzenia towarów lub powodować przeświadczenie odbiorców o powiązaniach prawnych, organizacyjnych lub finansowych uprawnionej i wnioskodawcy.

W odpowiedzi na wniosek uprawniona załączyła planszę, na której zostały uwidocznione znaki – sporny VENTURI i znak wnioskodawcy CENTURY oraz dokonała porównania liternictwa obu znaków i ich kolorystykę konkludując, że porównywane znaki nie są podobne. Uprawniona podniosła, że znak VENTURI jest słowem napisanym wysmukłymi literami o naturalnym zarysie i kształcie. Pierwsza litera tego słowa jest wielką litera "V", która ma koniec prawego ramienia przekształcony w czarna, poziomą linię umieszczoną nad wszystkimi literami. Pozostałe litery są literami małymi. Litera "t" jest w kolorze intensywnie czerwonym a jej górna część nachodzi na poziomą, czarna linie, koniec poziomej linii, znajdujący się nad literą "i" jest przekształcony w czerwoną kropkę właściwą dla tej litery. Natomiast znak CENTURY jest słowem napisanym w całości wielkimi literami o znacznej grubości, rozmieszczonymi tak, ze odnosi się wrażenie, iż stykają się ze sobą. Pozorne rozdzielenie liter uzyskano poprzez ścięcie ukośne, częściowo lewych a częściowo prawych, górnych końców tych liter i wykonanie przerwy w miejscach tych ścięć ukośnych. Zdaniem uprawnionej, znak wnioskodawcy nie posiada zróżnicowań kolorystycznych a poza wskazanymi ścięciami- żadnych graficznych elementów wyróżniających. Zarzuciła także brak interesu prawnego po stronie wnioskodawcy w złożeniu wniosku o unieważnienie spornego znaku towarowego (art.164 p.w.p), wystąpienie z wnioskiem po upływie 5 lat od prawdopodobnego rozpoczęcia używania znaku, nie złożenie wcześniej sprzeciwu w Urzędzie Patentowym RP oraz nie zawiadomienie uprawnionego o swoim stanowisku (art.165 ust.1 pkt.1 p.w.p.). Ponadto stwierdziła, że obie firmy oznaczają swoimi znakami różne obuwie, o różnej jakości i różnym przeznaczeniu. Firma uprawnionej buty damskie ze skóry, firma skarżącego półbuty męskie wykonane z imitacji skóry. Co w tej sytuacji, zdaniem uprawnionej, wyklucza aby obuwie obydwu firm wystawione było do sprzedaży koło siebie, jako że stanowią ofertę skierowaną do odmiennych płci a więc nie grozi wprowadzenie w błąd nabywców, co do pochodzenia towarów.

Oddalając wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny VENTURI nr [...] w części odnoszącej się do butów w klasie 25 organ wskazał w uzasadnieniu, że w płaszczyźnie znaczeniowej dla przeciętnego odbiorcy w Polsce oba znaki brzmią fantazyjnie. Dokonując oceny w płaszczyźnie wizualnej organ stwierdził, że liternictwo porównywanych znaków jest różne albowiem w znaku uprawnionej litera "V" ma postać symbolu matematycznego w postaci pierwiastka drugiego stopnia (pierwiastka kwadratowego), pod którym znajdują się litery "entur". Pozioma kreska pierwiastka jest przedzielona górna częścią czerwonej litery "t" i zakończona czerwonym okręgiem o średnicy równej grubości poziomej kreski pierwiastka, a ten okrąg stanowi kropkę nad literą "i". Zdaniem organu, ogólne wrażenie wizualne porównywanych znaków jest na tyle odmienne, że wyklucza możliwość wprowadzenia odbiorcy w błąd w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, co do pochodzenia towarów lub związków łączących wnioskodawcę z uprawnioną.

W płaszczyźnie fonetycznej porównywane znaki, zdaniem organu, również nie są podobne, ponieważ w języku polskim litery "w" i "c" wyrazów VENTURI i CENTURY brzmią wystarczająco odmiennie, co wyklucza możliwość wprowadzenia odbiorcy w błąd w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, co do pochodzenia towarów lub związków łączących wnioskodawcę z uprawnioną. W ocenie organu porównywane znaki nie są podobne w rozumieniu art. 9 ust.1 pkt 1 u.z.t.

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych przez uprawnioną w toku postępowania organ stwierdził, że:

a) interes prawny istnieje po stronie wnioskodawcy ponieważ wynika wprost z wcześniejszej rejestracji jego znaku – na mocy której wnioskodawca nabył prawo,

(art. 153 ust.1 p.w.p.) wyłącznego używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze RP a wobec tego może kwestionować prawo ochronne z późniejszym pierwszeństwem, nawet jeżeli przeświadczenie wnioskodawcy o podobieństwie byłoby subiektywne,

b) sporny znak został zgłoszony przez uprawnioną do rejestracji w dniu [...] lipca 1997r. a zarejestrowany decyzją z dnia [...] września 2000 r, a zatem do oceny jego zdolności rejestracyjnej mają zastosowanie przepisy u.z.t. Wyznaczenie znaku wnioskodawcy do ochrony w Polsce zostało wpisane do międzynarodowego rejestru w dniu [...] września 1996r. a notyfikacja tego wyznaczenia nastąpiła w dniu [...] grudnia 1996r. Wobec możliwości kwestionowania zdolności rejestracyjnej do [...] grudnia 1997r. obowiązek używania tego znaku przez wnioskodawcę powstał po upływie 3 lat od [...] grudnia 1997r., mimo, że ochrona tego znaku trwa w Polsce od [...] września 1996r. Między datą rejestracji ([...] września 2000r.) a datą wniosku o unieważnienie ([...] listopad 2002r.) nie minął więc okres wymieniony w art. 165 ust.1 pkt 1 ustawy,

c) dowody na okoliczność używania kolizyjnych znaków nie mają rozstrzygającego znaczenia albowiem w dacie złożenia wniosku ani uprawniona ani wnioskodawca nie mieli obowiązku używania swoich znaków,

d) rozważania dotyczące różnicy rodzaju obuwia wprowadzanego do obrotu przez strony nie mają znaczenia ponieważ rejestracja obu znaków dotyczy obuwia bez rozróżnienia na obuwie męskie/damskie, ze skóry lub imitacji skóry itp.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. GmbH Co.KG wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 9 ust.1 pkt 1 u.z.t., art. 7, 77 §1 i § 4 k.p.a. przez wykluczenie podobieństwa oznaczeń w płaszczyźnie wizualnej i fonetycznej na podstawie analizy dokonanej niezgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami i faktycznym stanem sprawy.

W płaszczyźnie wizualnej przez oparcie się na szczegółowym wykazywaniu drobnych różnic pomiędzy nimi, a nie oceną ogólnego podobieństwa obu tych oznaczeń, natomiast w płaszczyźnie fonetycznej wskazał na rozłożenie akcentu w wyrazach VENTURI i CENTURY, gdzie dominującym jest brzmienie elementu "ENTURY/I", różnica zaś pierwszych nieakcentowanych liter nie ma, w ocenie skarżącego, znaczenia. Dodatkowo, powołując się na publikację M. Kępińskiego "Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd, co do pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych" (ZNUJ 28/182,s.12) skarżący zaakcentował, wyrażony tam pogląd, iż do przyjęcia podobieństwa dwóch oznaczeń wystarczy w zasadzie zbieżność na jednej z płaszczyzn: znaczeniowej, wizualnej, fonetycznej. Skarżący podniósł, że Urząd Patentowy RP w płaszczyźnie znaczeniowej porównywanych znaków towarowych przyznał, że CENTURY i VENTURI dla przeciętnego odbiorcy brzmią fantazyjne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania.

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U.z 2003r. Nr 119,poz.1117 oraz z 2004 r.Dz.U.nr33, poz.286) w art. 315 ust.3 wyraża zasadę, że zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed 22 sierpnia 2001r. tj przed dniem wejścia w życie w/w ustawy, ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów.

Wobec powyższego, przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności ochronnej znaku towarowego VENTURI nr [...] w części odnoszącej się do obuwia tj towarów w klasie 25, zarejestrowanego decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2000r. są przepisy Ustawy z dnia 31 stycznia 1985r o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5,poz.15 ze zm.- uzt).

Według art. 29 u.z.t. prawo z rejestracji znaku towarowego może zostać unieważnione w całości lub części, jeżeli nie były spełnione ustawowe warunki wymagane do rejestracji, określone w przepisach art. 4, 6 - 9 i 32 tejże ustawy.

W toku postępowania administracyjnego skarżący opierał swój wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji spornego znaku na przepisie art. 9 ust.1 pkt.1 uzt.. Również w skardze zarzuca naruszenie tego przepisu oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 7,77§1 i §4 k.p.a) przez błędnie dokonaną analizę podobieństwa obydwu znaków.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem, zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił i uzasadnił brak naruszenia przy rejestracji art. 9 ust.1 pkt 1 u.z.t.

W odniesieniu do pierwszej przesłanki niebezpieczeństwa konfuzji, Urząd Patentowy prawidłowo ustalił tożsamość towarów. Powyższe ustalenie determinuje kierunki dalszej analizy obu znaków towarowych w zakresie ich podobieństwa, ponieważ w przypadku stwierdzenia jednorodzajowości towarów, powinno się stosować zaostrzone kryterium odnośnie zachowania dystansu pomiędzy poszczególnymi oznaczeniami, ponieważ im bardziej podobne są towary, tym większa możliwość uznania znaków za podobne (v. R. Skubisz "Prawo znaków towarowych – Komentarz". Wydawnictwo Prawnicze sp.z o.o.1997 s.97).

Podobieństwo znaków kombinowanych, słowno-graficznych zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem, powinno być oceniane odnośnie wszystkich elementów znaku.

W ocenie Sądu, w sprawie będącej przedmiotem niniejszej skargi, organ prawidłowo dokonał oceny albowiem rozpatrywał wszystkie elementy znaku nie przekraczając przy tym zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Zgodnie z orzecznictwem wspólnotowym, przy ocenie ryzyka wprowadzenia w błąd trzeba w szczególności ustalić, jakie są odróżniające i dominujące elementy znaków (np.wyrok ETS z 11 listopada 1997r.w sprawie C-251/95 SABEL BV przeciwko PUMA AG Rudolf Dassler Sport). Potrzeba ustalenia elementu dominującego w znaku uzasadniona jest powszechnie przyjętym faktem, iż przy postrzeganiu znaków składających się z więcej niż jednego elementu (na przykład znaków słowno-graficznych) konsument zwraca uwagę na element dominujący w znaku, który najłatwiej zapada mu w pamięć i stanowi o właściwościach odróżniających znaku. Zarejestrowany za nr [...] znak towarowy słowno-graficzny VENTURI przedstawia słowo Venturi napisane literami drukowanymi o wysmukłym pokroju. Jego pierwsza litera tj litera "V", jest literą wielką i koniec jej prawego ramienia styka się z czarną poziomą linią, pod którą znajdują się pozostałe litery słowa, poza ostatnią, będące małymi literami. Górna część litery "t" wchodzi na linię poziomą umieszczoną nad literami, i jest ona czerwona z czarnym obrysem. Ostatnia litera słowa tj litera "i" ma kropkę w postaci czerwonego okręgu i jest ona umieszczona na przedłużeniu linii poziomej. Litery słowa, poza wskazanymi elementami czerwonymi, są w kolorze czarnym.

Znak towarowy słowno-graficzny CENTURY według dołączonego wydruku z bazy [...] używany przez skarżącego przedstawia słowo napisane w całości wielkimi literami, o znacznej grubości, w jednym kolorze- czarnym- rozmieszczonymi tak, że odnosi się wrażenie, iż stykają się ze sobą. Pozorne rozdzielenie liter uzyskano poprzez ścięcie ukośne, częściowo lewych a częściowo prawych, górnych końców tych liter i wykonanie przerwy w miejscach tych ukośnych cięć. Wykonane ukośne cięcia są deformacją naturalnej grafiki czcionek.

W orzecznictwie i w piśmiennictwie podkreśla się, że analizując podobieństwo znaków towarowych należy uwzględniać to, iż przeciętny odbiorca towaru zazwyczaj nie analizuje szczegółowo elementów znaku, lecz odbiera znak na podstawie ogólnego wrażenia, w którym decydujące znaczenie mają główne i zbieżne elementy porównywanych oznaczeń; z reguły odbiorca mniejszą uwagę zwraca na końcowe fragmenty słowa. Podobieństwo znaków towarowych kombinowanych, słowno-graficznych, powinno być oceniane odnośnie wszystkich elementów znaku, co organ uczynił w rozpatrywanej sprawie. Analizę podobieństwa oznaczeń organ oparł na ocenie w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. Należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowaną praktyką porównanie i ocena dotyczy całego znaku będącego przedmiotem ochrony. Oceniając warstwę fonetyczną, należy stwierdzić, że sposób odczytywania znaku VENTURI wynika bezpośrednio ze sposobu zapisu tego znaku, podobne spostrzeżenie należy odnieść do znaku CENTURY. Należy przy tym zwrócić uwagę na akcentowaną przez skarżącego okoliczność występowania pewnej zbieżności fonetycznej obydwu znaków tj członu ENTURY/I, ale zdaniem Sądu, zbieżność ta nie przesądza o możliwości wystąpienia konfuzji, ponieważ litery początkowe znaków tj "W" i "C" brzmią wystarczająco odmiennie, co wyklucza możliwość wprowadzenia odbiorcy w błąd. W doktrynie podkreśla się, że decydujące znaczenie ma początek oznaczenia.

Prawdą jest, że Urząd Patentowy ograniczył się do wykazania różnic z pominięciem elementów zbieżnych, jednakże, należy podzielić stanowisko Urzędu, że ogólne wrażenie wizualne porównywanych znaków jest na tyle odmienne, iż nie można uznać, aby w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego sporny znak mógł wprowadzić w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów.

Zdaniem Sądu, znak VENTURI ma dużą zdolność odróżniającą, bo składa się na nią nie tylko inny niż w przeciwstawionym znaku krój czcionki, ale również kolor i sposób zapisania. W ocenie Sądu, różnice w obydwu znakach są dominujące, co sprawia, że ryzyko pomyłki jest mało prawdopodobne a więc podobieństwo w rozumieniu ustawy o znakach towarowych nie zachodzi.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.