Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2817/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Akta stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 36
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1264
law: Ustawa z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Anna Szymańska /spr./ Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 372/14 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia aktu stanu cywilnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014r. (sygn. akt III SA/Łd 372/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. M. (dalej także jako skarżąca lub skarżąca kasacyjnie) na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] marca 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia aktu stanu cywilnego.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez sąd I instancji wynika, że decyzją z dnia [...] marca 2014r. Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 36 w zw. z art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tj. Dz. U. z 2011r., Nr 212, poz. 1264 ze zm.), dalej także jako "p.a.s.c." i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] orzekającą o odmowie uzupełnienia w akcie zgonu nr [...] sporządzonym w dniu [...] czerwca 1948 r. w księgach Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi, dotyczącym A. J. N. J., imienia ojca M. poprzez dodanie imienia ojca w formie pierwotnej M. (M. vel M.) oraz imienia matki D. poprzez dodanie imienia matki w formie pierwotnej D. (D. vel D.).

Sąd I instancji podniósł, że z wnioskiem o uzupełnienie w akcie zgonu A. J. N. J. imienia ojca M. poprzez dodanie imienia ojca w formie pierwotnej M. (M. vel M.) oraz imienia matki D. poprzez dodanie imienia matki w formie pierwotnej D. (D. vel D.) złożyła A. M., powołując, że w podobny sposób dokonano uzupełnienia w aktach zgonu braci A. J. N. J.: N. vel M., P. vel P., A. vel I. J. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. orzekł o odmowie uzupełnienia aktu zgonu w sposób żądany. Organ I instancji podkreślił, że przedmiotowy akt zgonu został sporządzony na podstawie orzeczenia Sądu Grodzkiego w Łodzi z dnia [...] marca 1948r. (sygn. akt [...]), a dane do aktu zostały prawidłowo przepisane z orzeczenia sądu. W ocenie Kierownika USC art. 36 p.a.s.c. nie ma zastosowania w przypadku, gdy akt zgonu został sporządzony na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Ponadto organ I instancji podkreślił, że w akcie zgonu A. J. N. J. wszystkie rubryki określone przepisami obowiązującego wówczas dekretu Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 1945 r. nr 48, poz. 272) oraz rozporządzenia wykonawczego (Dz. U. z 1945 r. nr 54 poz. 304) zostały wypełnione, a dane w akcie zgonu są pełne, zgodne i tożsame z danymi zawartymi we wcześniejszych aktach stanu cywilnego osoby zmarłej, tj.: aktem urodzenia i małżeństwa.

Wskutek odwołania wniesionego przez A. M. Wojewoda Łódzki uznał, iż stanowisko Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi, wyrażone w decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. o odmowie uzupełnienia omawianego aktu zgonu, jest prawidłowe.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że Wojewoda przyznał, iż przedmiotowy akt zgonu, nr [...], sporządzony został w dniu [...] czerwca 1948r. w księgach Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi, na podstawie orzeczenia Sądu Grodzkiego w Łodzi z dnia [...] marca 1948r., sygn. akt [...], o stwierdzeniu zgonu. Dokumentuje on zgon w dniu [...] maja 1945r. w miejscowości G. A. J. N. J., urodzonego w dniu [...] lutego 1899r. w L., syna M. J. i D. J. z domu R. W akcie, jako małżonka osoby zmarłej, wpisana jest C. J. z domu B. Z załączonych przez organ pierwszej instancji kopii aktów urodzenia rodziców A. J. N. J. wynika, iż jego ojcu nadano imię M., natomiast matce imię D. Z kolei akt małżeństwa rodziców zmarłego zaświadcza, że w dniu [...] sierpnia 1901 r. w P., M. J., syn L. i B. zawarł związek małżeński z D. z domu R. Powyższe zdaniem organu dowodzi, że w sporządzonych wcześniej aktach stanu cywilnego dotyczących ojca zmarłego figuruje imię M. (akt urodzenia) lub M. (akt małżeństwa). Imię M. wpisano jedynie w akcie urodzenia A. J. N. J., jako imię ojca dziecka. Natomiast w aktach dotyczących matki zmarłego figuruje zawsze imię D.. Jedynie w aktach urodzenia braci A. J. N. J., tj. E., L., N. i P. dane matki wpisano nie jako D., a jako D. Z kolei w aktach tych imię ojca dzieci wpisano jako M.

W ocenie Wojewody Łódzkiego zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na wnioskowane uzupełnienie aktu zgonu. Uzupełnienie o drugie imiona rodziców zmarłego nie wynika bowiem z aktów stanu cywilnego, a ponadto wskazane we wniosku imiona nie są drugimi imionami rodziców, stanowią jedynie odmienną formę pisowni tych samych imion, zastosowaną w różnych aktach stanu cywilnego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła A. M. podnosząc naruszenie art. 36 p.a.s.c. poprzez brak jego zastosowania oraz odmowę uzupełnienia w akcie zgonu Nr [...], dotyczącym A. J. N. J. imion rodziców oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy w sytuacji, gdy organ II instancji biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy powinien zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić w całości oraz orzec co do istoty sprawy, tj. uzupełnić akt zgonu zgodnie z wnioskiem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014r. (sygn. akt III SA/Łd 372/14) oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd wojewódzki zaakceptował stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że brak jest podstaw do uwzględnienia żądania skarżącej o uzupełnienie aktu zgonu A. J. N. J. w ten sposób, aby w rubryce "imiona rodziców" widniały imiona "M. vel M." oraz "D. vel D.", zamiast M. i D. Dokonanie tego rodzaju ingerencji w treść aktu zgonu A. J. N. J. wykraczałoby poza zakres uzupełnienia aktu stanu cywilnego. Sąd wojewódzki przytoczył konieczne przepisy p.a.s.c. i doszedł do wniosku, że kompetencje do ingerencji w treść aktu stanu cywilnego ma zarówno organ administracji (kierownik urzędu stanu cywilnego), jak i sąd powszechny. Jednakże kompetencje sądów powszechnych są daleko większe, podczas gdy rola organu administracji ograniczona jest do dokonywania sprostowań oczywistych błędów pisarskich aktów stanu cywilnego oraz uzupełniania tych aktów o brakujące dane, które zgodnie z przepisami winny być w nich umieszczone.

Sąd I instancji ustalił, że przedmiotowy akt zgonu A. J. N. J. sporządzony został w dniu [...] czerwca 1948 r. w księgach Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi, na podstawie orzeczenia Sądu Grodzkiego w Łodzi z dnia [...] marca 1948 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu zgonu, a do aktu tego dane zostały przepisane prawidłowo z orzeczenia sądowego.

Zdaniem Sądu I instancji analiza treści aktu zgonu A. J. N. J. prowadzi również do wniosku, że akt ten zawiera wszystkie rubryki określone przepisami obowiązującego wówczas dekretu z dnia 25 września 1945r. Prawo o aktach stanu cywilnego. Dane w akcie zgonu A. J. N. J. są pełne, zgodne i tożsame z prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia [...] marca 1948r. sygn. akt [...] oraz danymi zawartymi we wcześniejszych aktach stanu cywilnego osoby zmarłej. W toku postępowania wyjaśniającego przed organem I instancji odnaleziono bowiem w archiwum akt małżeństwa Nr [...] dotyczący J. A. J. N. i C. B. z dnia [...] maja 1923 r. W akcie małżeństwa występuje jedno imię ojca M. oraz jedno imię matki D. Ponadto trzy akty stanu cywilnego, dotyczące tej samej osoby - A. J. N. J., począwszy od aktu urodzenia, poprzez akt małżeństwa, aż do aktu zgonu, zawierają identyczne dane odnoszące się do imion jego rodziców, tj. M. i D.

Dane, których wpisania do aktu zgonu domaga się skarżąca nie wynikają zatem z aktów stanu cywilnego dotyczących A. J. N. J., a ponadto wskazane we wniosku imiona nie są drugimi imionami rodziców, stanowią jedynie odmienną formę pisowni tych samych imion, zastosowaną w różnych aktach stanu cywilnego, jednak nieodnoszących się do A. J. N. J.

Sąd wojewódzki podzielił stanowisko organów obydwu instancji, że załączone przez stronę do wniosku o uzupełnienie akty zgonów rodzeństwa A. J. N. J. nie mogą być podstawą uzupełnienia danych dotyczących rodziców A. J. N. J. w jego akcie zgonu. Akty urodzenia braci A. J. N. J., tj. E., L., N. i P., zostały sporządzone w USC m.st. Warszawy 2000r. na podstawie prawomocnych orzeczeń sądu o uznaniu za zmarłego. Organ administracji publicznej nie dokonywał zatem w przypadku aktów zgonu braci A. J. N. J. samodzielnych ustaleń, lecz oparł się na ustaleniach i orzeczeniu sądu powszechnego. Podobnie jak kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi, który sporządził akt zgonu A. J. N. J. na podstawie orzeczenia Sądu Grodzkiego w Łodzi. Do kompetencji sądu administracyjnego, jak również organów administracji publicznej, nie należy ocena prawidłowości orzeczeń wydanych przez sądy powszechne, a także ich korygowanie. Powoływane zatem przez skarżącą akty zgonu braci A. J. N. J. tj. N. vel M., P. vel P., A. vel I. J. nie mogły być podstawą do uzupełnienia aktu zgonu A. J. N. J. Sąd skonkludował na zakończenie, że skarżąca winna skierować wniosek do sądu powszechnego w sprawie sprostowania aktu zgonu, zgodnie z art. 31 w związku z art. 33 p.a.s.c.

A. M. zaskarżyła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 czerwca 2014r. (sygn. akt III SA/Łd 372/14) skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Skarżąca kasacyjnie na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art 36 p.a.s.c. poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, iż żądanie Skarżącej o uzupełnienie w akcie zgonu dotyczącym A. J. N. J. imion rodziców M. i D. o również używane przez nich zamiennie imiona M. i D. wykracza poza dyspozycję art. 36 p.a.s.c. i w konsekwencji akt zgonu nie może zostać w powyższy sposób uzupełniony. Dalej na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 i 2 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. w z w. z art. 36 p.a.s.c. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. w sytuacji, gdy w związku z naruszeniem przez Wojewodę Łódzkiego art. 36 p.a.s.c. Sąd ten powinien skargę uwzględnić i uchylić decyzję Wojewody Łódzkiego oraz decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi z dnia [...] stycznia 2014r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik A. M. konsekwentnie twierdzi, że wniosek skarżącej zmierzał do uzupełnienia aktu zgonu A. J. N. J. na podstawie art. 36 p.a.s.c., a nie jego sprostowania. Uzupełnieniu podlega akt stanu cywilnego w przypadku, gdy brakuje w nim danych, które powinny zostać w nim zawarte. Natomiast sprostowanie aktu stanu cywilnego następuje w sytuacji, gdy akt został błędnie lub nieściśle zredagowany. Skarżąca wnosiła o uzupełnienie aktu zgonu A. J. N. J. poprzez dodanie do imion jego rodziców dodatkowych imion, którymi się posługiwali, w podobny sposób jak dokonano tego w aktach zgonu braci A. J. N. J. W ten sposób w akcie zgonu A. J. N. J. w rubryce imiona rodziców widniałyby imiona "M. vel M." oraz "D. vel D." zamiast M. i D.

Dalej skarga kasacyjna podnosi, że wbrew stanowisku WSA w Łodzi imiona M. i D. nie stanowią odmiennej formy pisowni imion M. i D., lecz stanowią drugie imiona rodziców A. J. N. J., stąd też przedmiotowy akt zgonu powinien zostać uzupełniony we wnioskowany przez skarżącą sposób, tj. poprzez wpisanie w odpowiednich rubrykach imion rodziców zmarłego: M. vel M. oraz D. vel D.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie akty urodzenia rodziców wskazują na imiona "M." i "D."' nadane przy rejestracji urodzeń. Z kolei w akcie małżeństwa pojawia się pisownia imienia mężczyzny w brzmieniu "M.", a imię "D." pozostaje bez zmian, jednak w aktach urodzeń dzieci zrodzonych z tego małżeństwa pojawia się odmienne imię matki - "D.". Powyższe wyraźnie świadczy o tym, że rodzice A. J. N. J. posługiwali się dwoma imionami, co zostało wyraźnie odnotowane w aktach urodzenia i zgonu jego rodzeństwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia zarzutów tej skargi.

W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść ‒ w granicach określonych w skardze ‒ do ocen o charakterze prawnomaterialnym. Przy czym konieczne jest podkreślenie, że naruszenie owych przepisów procesowych może skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzut naruszenia przepisów procesowych w istocie sprowadza się do zakwestionowania podstawy procesowej wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego wyroku. Otóż zdaniem skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji winien był uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. ze względu na naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni normy prawa materialnego tj. art. 36 p.a.s.c. i stosując w sposób prawidłowy normy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. Sąd ten tymczasem wadliwie oddalił skargę stosując art. 151 p.p.s.a. Ocena powołania w skardze kasacyjnej art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w tym kontekście nie daje podstaw do uwzględnienia zarzutu, ponieważ wskazany jako pierwszy przepis ma charakter wynikowy, tzn. sąd stosuje go jako podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Można byłoby zatem skutecznie zarzucić naruszenie tego przepisu wówczas, gdyby Sąd Wojewódzki po wykazaniu w uzasadnieniu wyroku przyczyn wskazujących na konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji zamiast uwzględnienia - oddaliłby skargę (vide wyrok NSA z dnia 17 lipca 2014r., sygn. akt II OSK 335/13).

Ponadto wskazane wyżej przepisy tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych należą do kategorii przepisów o charakterze ustrojowym. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżącej kasacyjnie nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Zaznaczyć należy, że powyższe przepisy zakreślają jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nie ma natomiast żadnych podstaw do przyjęcia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie dokonał takiej kontroli albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Zaznaczyć należy, że przepisy te mogłyby być naruszone tylko wtedy, gdyby skarga w ogóle nie została przez Sąd rozpoznana, albo rozpoznanie jej opierałoby się na innych kryteriach.

W skardze kasacyjnej nie wykazano natomiast żadnych innych uchybień procesowych, które mógłby popełnić Sąd I instancji w toku rozpoznania sprawy, a zarzut ten dotyczy w istocie drugiego, już istotnego zarzutu dotyczącego naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art 36 p.a.s.c. poprzez jego błędną wykładnię.

Istota bowiem sporu sprowadza się do oceny czy w niniejszej sprawie żądanie skarżącej o uzupełnienie w akcie zgonu dotyczącym A. J. N. J. imion rodziców M. i D. o również używane przez nich zamiennie imiona M. i D. wykracza poza dyspozycję art. 36 p.a.s.c. Na wstępie NSA podkreśla, że uzupełnienie aktu stanu cywilnego może dotyczyć jedynie danych, które powinny być w nim umieszczone według przepisów, jakie obowiązywały w dacie sporządzenia aktu (zob. J. Litwin, Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz, Warszawa 1961 r., str. 296). W dniu zaś [...] czerwca 1948r. kiedy został sporządzony przedmiotowy akt zgonu na podstawie orzeczenia Sądu Grodzkiego w Łodzi z dnia [...] marca 1948 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu zgonu obowiązywał art. 86 dekretu z dnia 25 września 1945r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. nr 48, poz. 272 ze zm.), który stwierdzał, że w akcie zejścia wymieniało się m.in. imiona i nazwiska rodziców zmarłego.

Niewątpliwie zatem istniałaby prawna możliwość wprowadzenia do aktu zgonu sporządzonego pod rządami przedmiotowego dekretu drugiego imienia zarówno matki, jak i ojca. Wniosek taki wynika z wykładni art. 51 ust. 1 w zw. z art. 86 dekretu z dnia 25 września 1945 r. w zw. z art. 36 p.a.s.c. Przepis art. 51 ust. 1 przedmiotowego dekretu stanowił, iż akt stanu cywilnego powinien zawierać tylko te dane, które są przewidziane przez prawo. Zakres danych, które podlegały wpisowi do aktu zgonu, określał m. in. art. 86 pkt e) dekretu, zgodnie z którym w akcie zejścia wymienia się z możliwie największą dokładnością imiona każdego z rodziców. Zgodnie zaś z art. 36 p.a.s.c. akt stanu cywilnego, niezawierający wszystkich danych, które powinny być w nim zamieszczone, podlega uzupełnieniu. W sytuacji zatem gdy rodzicom nadano dwa imiona, przez dane, które są przewidziane przez prawo i podlegają ujawnieniu w akcie zgonu należy rozumieć również te dwa imiona. Imiona te jednak muszą wynikać ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jako dwa następujące po sobie imiona, które powinny zostać ujawnione w akcie zgonu. Jak się przyjmuje w orzecznictwie oraz doktrynie w toku postępowania, zmierzającego do uzupełnienia treści aktu cywilnego, ustala się brakujące dane, które powinny być w akcie stanu cywilnego wpisane, przede wszystkim na podstawie dowodu z dokumentów, jakimi są wcześniej sporządzone akty stanu cywilnego (A. Czajkowska, E. Pachniewska, Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz., Warszawa 2011 r., str. 97) – vide wyrok NSA z dnia 3 września 2015r. (sygn. akt II OSK 90/14). Tymczasem, co słusznie zaakceptował Sąd wojewódzki, akty stanu cywilnego dotyczące omawianej osoby zmarłej tj. jej akt urodzenia konstytuujący stan cywilny osoby fizycznej oraz jej akt małżeństwa zawierają dane imienia ojca i matki A. J. N. J. jako jedynie M. i D. Jak stanowi art. 2 p.a.s.c. rejestracji stanu cywilnego osób dokonuje się w księgach stanu cywilnego w formie aktów urodzenia, małżeństwa oraz zgonu. Zgodnie natomiast z art. 3 p.a.s.c. stan cywilny osoby stwierdza się na podstawie aktów sporządzonych w księgach stanu cywilnego. Oznacza to, że stan cywilny zmarłego tj. zarówno urodzenie, jak i zgon stwierdza się na podstawie aktów stanu cywilnego. Skoro wystąpiły zdarzenia poprzedzające oceniany akt zgonu tj. bezspornie urodzenie oraz małżeństwo dotyczące danej osoby, to brakujące dane winny zostać ustalone w oparciu o wcześniejsze akty stanu cywilnego dotyczące tej osoby. Inna sytuacja dotyczy uzupełnienia aktu urodzenia. W tym zakresie możliwe, a z reguły konieczne, jest sięgnięcie do aktów stanu cywilnego dotyczących rodziców osoby urodzonej i w oparciu o ten akt możliwe jest uzupełnienie aktu urodzenia dziecka (takie stanowisko zaprezentował NSA w wyroku z 3 września 2015r., sygn. akt II OSK 90/14). Nie jest natomiast możliwe w takiej sytuacji uzupełnienie aktu zgonu w oparciu o dane wynikające z aktów zgonu, po pierwsze rodzeństwa, po drugie aktów sporządzonych w późniejszym okresie. Pierwszym aktem bowiem, który statuuje stan cywilny osoby fizycznej jest akt urodzenia. W oparciu o ten akt winny być sporządzane dalsze akty odnoszące się do następnych zdarzeń mających skutek w sferze stanu cywilnego danej osoby. Jeśli zatem strona zainteresowana twierdzi, że rodzice osoby zmarłej nosili dwa imiona musi w takim stanie faktycznym jaki ma miejsce w niniejszej sprawie "wprowadzić" to drugie imię w akcie urodzenia osoby zmarłej, a następnie w akcie jej małżeństwa, jeśli takowy został sporządzony.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy także innej kwestii. Mianowicie czy żądane przez skarżącą kasacyjnie uzupełnienie aktu zgonu imienia ojca M. poprzez dodanie imienia ojca w formie pierwotnej M. (M. vel M.) oraz imienia matki D. poprzez dodanie imienia matki w formie pierwotnej D. (D. vel D.) stanowi uzupełnienie tego aktu poprzez dodanie drugiego imienia zarówno ojca, jak i matki. Użycie bowiem łącznika "vel" nasuwa wątpliwości co do charakteru tego uzupełnienia. Jak podaje Słownik wyrazów obcych pod redakcją Władysława Kopalińskiego (Wiedza Powszechna, Warszawa 1985r.) zwrot "vel" oznacza albo, albo też, albo raczej, czyli (inaczej alias). Sąd I instancji stwierdził, że obydwa imiona M. vel M. oraz D. vel D. nie są drugimi imionami rodziców, lecz stanowią jedynie odmienną formę pisowni tych samych imion. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ten pogląd i jedynie twierdzi, że zamienne stosowanie obydwu imion było uwarunkowane różnymi sytuacjami społecznymi, w jakich znajdowali się rodzice A. J. N. J. narodowości żydowskiej. Innym imieniem posługiwali się na potrzeby wyznawanej religii, co znajduje potwierdzenie w aktach urodzenia rodzeństwa zmarłego, natomiast innym w relacjach publicznoprawnych. Co znamienne rodzice nigdy, co wynika ze zgromadzonych dokumentów - za wyjątkiem aktu notarialnego zakupu nieruchomości w L. - nie posługiwali się dwoma imionami jako imieniem pierwszym oraz drugim. We wspomnianym akcie notarialnym drugie imię (według nazewnictwa żydowskiego) wpisane jest jedynie w nawiasie obok imienia polskobrzmiącego. Przy czym w akcie tym także zostały wyrażone daty w podwójnej pisowni – według kalendarza juliańskiego i gregoriańskiego, jednak nie ma wątpliwości, że chodzi o jedną i tę samą datę. Świadczy to o tym, że zarówno inaczej wyrażone imiona rodziców, jak również data zawarcia aktu notarialnego miały na celu przystosowanie tożsamości narodowej rodziców do stosunków publicznoprawnych w państwie, w którym mieszkali. Używali oni zamiennie dwóch imion, nie traktując ich jako dwóch oddzielnych, co trafnie zostało zakwalifikowane poprzez połączenie tych imion łącznikiem "vel". W tej sytuacji zasadnie Sąd wojewódzki uznał, że również z tego powodu nie jest dopuszczalne zastosowanie art. 36 p.a.s.c. bowiem nie następuje w takiej sytuacji proste uzupełnienie brakującego drugiego imienia. Skoro akt zgonu zawiera wszystkie wymagane prawem dane, w tym także informacje dotyczące imienia ojca i matki, a skarżąca kasacyjnie twierdzi, że dane te są błędne, winna złożyć wniosek do sądu powszechnego o sprostowanie aktu zgonu ze względu na błędne zredagowanie w tej części na podstawie art. 31 i 33 p.a.s.c.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym wyroku, że dane w akcie zgonu są pełne, zgodne i tożsame zarówno z danymi zawartymi we wcześniejszych aktach stanu cywilnego dotyczących osoby zmarłej, jak również prawomocnym postanowieniem Sądu Grodzkiego w Łodzi z dnia [...] marca 1948r. o stwierdzeniu zgonu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił