Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1368/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. T. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 161/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. T. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 16 lutego 2017 r. (13 września 2017 r. – data wpływu do Sądu) A. T. (dalej jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 161/16. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] (dalej jako: organ/Prezydent) do rozpoznania w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy złożonego w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm., dalej jako: ugn), wniosku A. T. z dnia 1 sierpnia 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...]. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W przedmiotowej skardze skarżący wniósł o: 1) wymierzenie organowi grzywny w wysokości 3000 zł; 2) stwierdzenie, że zaistniała bezczynność organu po wydaniu powołanego wyżej wyroku ma rażący charakter; 3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; 4) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej określonej art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: ppsa); 5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd ustalił, że akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 2 czerwca 2016 r. wpłynęły do Prezydenta w dniu 21 września 2016 r., zatem termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 21 stycznia 2017 r.

Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 20 stycznia 2017 r. wezwał Prezydenta do wykonania ww. wyroku, jednak Prezydent nie zastosował się do tego wezwania i nie wydał decyzji odszkodowawczej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że przed Prezydentem prowadzone jest z wniosku spadkobierców dawnej właścicielki postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość zgodnie z art. 215 ust. 2 ugn. Stosownie do tego przepisu jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym w sprawie ww. nieruchomości jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela nieruchomości lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. W postępowaniu o odszkodowanie konieczne jest ustalenie kiedy przedmiotowa nieruchomość została przejęta pod inwestycje i czy spełnia przesłanki wynikające z art. 215 ust. 2 ugn. Ponadto organ poinformował, że wystąpił do Archiwum Państwowego o dodatkowe dokumenty w sprawie przejęcia nieruchomości pod inwestycje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 154 § 1 ppsa w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa).

Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 161/16, skarżący pismem z dnia 20 stycznia 2017 r. wezwał Prezydenta do jego wykonania. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 ppsa nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 ppsa, a w konsekwencji dopuszczalność jej wniesienia nie jest uwarunkowana upływem określonego czasu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2721/12, Lex nr 1248469).

Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111).

Dokonując oceny okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że do dnia wydania niniejszego wyroku Prezydent nie rozstrzygnął wniosku skarżącego

o ustalenie odszkodowania. Oznacza to, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2016 r. pozostawał

w bezczynności. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie grzywny organowi Sąd uznał za uzasadniony. Skutkowało to wymierzeniem organowi grzywny w wysokości 1000 zł, której wysokość mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154

§ 6 ppsa i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Stanowi ona również środek mobilizujący organ do niezwłocznego wydania decyzji merytorycznej.

Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa

Wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych.

Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 ppsa Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 2 czerwca 2016 r., nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa.

Przy dokonywaniu tej oceny Sąd wziął bowiem pod uwagę to, że sprawy prowadzone w oparciu o przepis art. 215 ugn są sprawami szczególnie skomplikowanymi pod względem prawnorzeczowym. Jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę jedną z przesłanek badanych w niniejszym postępowaniu odszkodowawczym jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela nieruchomości lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. W postępowaniu konieczne jest jeszcze ustalenie przez organ kiedy przedmiotowa nieruchomość została przejęta pod inwestycje i czy spełnia przesłanki wynikające z art. 215 ust. 2 ugn. Przy czym organ poinformował, że wystąpił do Archiwum Państwowego o dodatkowe dokumenty w sprawie przejęcia nieruchomości pod inwestycje.

Jednocześnie Sąd nie stwierdził obecnie potrzeby wymierzania organowi dodatkowej sankcji w postaci zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 ppsa. W ocenie Sądu, ten dodatkowy środek o charakterze kompensacyjnym powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie jeszcze nie zachodzi i w tym zakresie Sąd skargę oddalił.

Z powyższych względów w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 154 § 2, w pkt 3 - na podstawie art. 151 w zw. z art. 154 § 7 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r.,

poz. 1800 ze zm.) (200 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego).