Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1529/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1529/02 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2005r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: NSA Józef Michaldo (spr), Asesor WSA Anna Znamiec, Protokolant: Krystyna Mech, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2005r., sprawy ze skargi A. M. i B. M., na decyzję Izby Skarbowej, z dnia 20 maja 2002r. Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995r., I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A. M. i B. M. koszty postępowania w kwocie 196,-zł (słownie: sto dziewięćdziesiąt sześć złotych).


UZASADNIENIE

A. i B. M., aktem notarialnym Repertorium A [...] z dnia [...].06.1995r. sprzedali prawo do wieczystego użytkowania działki położonej w K.oznaczonej numerem 1.941 wraz z budynkiem mieszkalnym za kwotę 55.000,00 zł , której byli właścicielami na zasadzie ustawowej wspólności majątkowej.

Nabycie działki na podstawie umowy użytkowania wieczystego nastąpiło w dniu [...].01.1990r.

Następnie w dniu [...].07.1997r. w/w podatnicy zakupili w K.nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym za kwotę 59.000 zł oraz w dniu [...].08.1997r. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w P.za kwotę 27.000 zł.

Pierwszy Urząd Skarbowy po przeprowadzeniu postępowania podatkowego wydał w dniu [...].02.2002r. dwie decyzje znak[...] odrębnie dla każdego z małżonków, tj. odpowiednio na A. M. i B. M., określając każdemu z nich należny zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu sprzedaży w 1995r. nieruchomości w kwocie 2.450 zł, zaległość z tytułu tego podatku za rok 1995 w takiej samej wysokości wraz z należnymi odsetkami.

Z otrzymanej kwoty przychodów w wysokości 55.000 zł ze sprzedaży nieruchomości w 1995r. Urząd Skarbowy uznał 6.000 zł jako kwotę korzystającą ze zwolnienia podatkowego w trybie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pozostałą kwotę, tj. 49.000 zł opodatkował zgodnie z art. 28 ust. 1,2 i 3 z uwzględnieniem art. 6 ust. 1 tej samej ustawy.

Od powyższych decyzji podatnicy odwołali się pismem z dnia [...].02.2002r. -zarzucając Pierwszemu Urzędowi Skarbowemu nie uznanie argumentacji dot. okoliczności, które uniemożliwiły Podatnikom skorzystanie ze zwolnienia przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości z podatku dochodowego od osób fizycznych. Podatnik podnosi, że głównym powodem przekroczenia dwuletniego okresu dla skorzystania z przedmiotowego zwolnienia był brak kompletnej dokumentacji budynku i działki oraz nie zakończone postępowanie spadkowe sprzedających nieruchomość , na którą Podatnicy wydatkowali przychody zyskane ze sprzedaży budynku i prawa wieczystego użytkowania położonego w K.. Ponadto podnoszą argument o zapłacie zadatku w kwocie 7.000 zł na nieruchomość, od której zakupu musieli odstąpić. W uzupełnieniu odwołania - pismem z dnia [...].03.2002r. B. i A. M., przesłali kserokopie mające uwiarygodnić podniesiony argument o zapłaconym zadatku na zakup nieruchomości w K. przy ul. Sz. na łączną kwotę 39.000 zł oraz kserokopię pokwitowania zadatku w kwocie 7.000 zł pobranego przez Studio Wynajmu i Sprzedaży Nieruchomości reprezentowanego przez Z. W.

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, Izba Skarbowa decyzjami z dnia [...]maja 2002r. Nr [...] wydanymi na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) utrzymała w mocy zaskarżone decyzje. W decyzjach odwoławczych szczegółowo odpowiedziano na wszystkie zarzuty podatników.

Odpowiadając na zarzuty skargi Izba Skarbowa wyjaśniła , co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatek od dochodu ze sprzedaży nieruchomości ustala się w formie ryczałtu w wys. 10% uzyskanego przychodu. Podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania sprzedaży na rachunek właściwego urzędu skarbowego, chyba że podatnik złoży oświadczenie, że dochód uzyskany ze sprzedaży wyda na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a) wymienionej ustawy, tj. nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży , budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub nabycie wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowej : prawa do jednorodzinnego domu mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.

B. i A. M. oświadczenie o jakim mowa w w/w przepisie złożyli na piśmie w dniu [...].07.1995r. jednak nie dotrzymali jego warunków , ponieważ kwotę uzyskaną ze sprzedaży nieruchomości nie wydatkowali w całości do dnia [...].06.1997r. na cele mieszkaniowe wskazane w powołanym wyżej przepisie art. ust. 1 pkt 32 lit. a

Z przeprowadzonego postępowania podatkowego wynika, że środki uzyskane ze sprzedaży prawa wieczystego użytkowania wraz z budynkiem zostały wydatkowane w wysokości 6.000 zł, zgodnie z art. 21 ust.1 pkt 32 lit a), na poczet ceny sprzedaży (w postaci zadatku) przed zawarciem definitywnej umowy sprzedaży nieruchomości, na dowód czego przedłożono przedwstępną umowę sprzedaży z dnia [...].06.1997r. Rep. A nr [...], w której w ust. VI sprzedający potwierdzają odbiór części ceny w kwocie 6.000 zł.

W postępowaniu odwoławczym przedłożono również kserokopie pokwitowań wypłaconej w dniach [...].05-[...].06.1997r. zaliczki państwu: B. G., E.L. i Z.L.na ogólną kwotę 39.000 zł oraz kserokopię umowy przedwstępnej - pokwitowania zadatku w kwocie 7.000 zł pobranej w dniu [...].02.1996r. przez Studio Wynajmu i Sprzedaży Nieruchomości w K.

Dowodów powyższych tut. Izba nie uznała, ponieważ w akcie notarialnym nabycia nieruchomości w K. potwierdzono tylko zapłatę ceny sprzedaży w wys. 6.000 zł. na podstawie umowy przedwstępnej sprzedaży ( ust. II aktu notarialnego), potwierdzono odbiór należności w kwocie 45.000 zł w dacie sporządzenia aktu ( ust. III aktu notarialnego), zaś spłatę pozostałej kwoty należności w wys. 14.000 zł rozłożono na dwie raty (ust. III aktu). Zapłata zadatku w kwocie 39.000 zł nie została potwierdzona w żadnym z w/w aktów.

W związku z powyższym tut. Izba uznała, że nadesłane na etapie postępowania odwoławczego kserokopie pokwitowań zaliczki wypłaconej sprzedającym zostały sporządzone na użytek prowadzonego postępowania odwoławczego.

Na decyzje Izby Skarbowej z dnia [...].05.2002r. znak: [...]państwo M.wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W skardze wnoszą o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości oraz poprzedzających je decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego. Podatnicy zarzucają organom podatkowym nie uznanie argumentacji dot. okoliczności, które uniemożliwiły Podatnikom skorzystanie ze zwolnienia przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości z podatku dochodowego od osób fizycznych. Podatnicy podnoszą, że głównym powodem przekroczenia dwuletniego okresu dla skorzystania z przedmiotowego zwolnienia był brak kompletnej dokumentacji budynku i działki oraz nie zakończone postępowanie spadkowe sprzedających nieruchomość położoną w K., na którą Podatnicy wydatkowali przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości położonej w K.

Ponadto podnoszą argument, ze faktyczny zadatek na zakup nieruchomości w K. przy ul. Sz. ponieśli w łącznej kwocie 45.000 zł, tj. 6.000 zł na podstawie umowy przedwstępnej sprzedaży, pozostałą zaś kwotę w formie zaliczek potwierdzonych pokwitowaniami.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...].08.2002r) Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała swoją dotychczasową argumentację.

Rozpoznając wyżej wymienioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze ogólnym. Po pierwsze , stosownie do treści art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.), z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie, w myśl art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające j.w.), sprawy, w których przed dniem 1 stycznia 2004r. wniesiono skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto należy podkreślić, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym oraz przepisami prawa materialnego.

Zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodów jest sprzedaż lub zamiana( z zastrzeżeniem ust. 2) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli sprzedaż lub zmiana nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i została dokonana w przypadku sprzedaży lub zmiany nieruchomości przed upływem pięciu łat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.

W myśl przepisu art. 28 ust. 2 w/w ustawy podatek od dochodu ze sprzedaży lub zamiany nieruchomości ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Podatek ten płatny jest bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania sprzedaży na rachunek urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika, chyba że podatnik w tym samym terminie złoży oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży wyda na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a) ustawy, tj. na nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od sprzedaży, budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego.

Oceniając w rozpatrywanej sprawie, czy zachodziła podstawa do zwolnienia podatników od podatku w myśl w/w przepisu ustawy orzekający organ odwoławczy nie uznał, za wiarygodne pokwitowań wypłaconych w dniach [...] maja 1997r. i [...] czerwca 1997r. kwot zaliczek B. G., E. L. i Z. L. na ogólną kwotę 39.000 zł oraz pokwitowanie zadatku w kwocie 7.000 zł pobranego jeszcze w dniu [...]lutego 1996r.

Organ orzekający jest wprawdzie w ramach oceny dowodów uprawniony do obdarzania wiarygodnością poszczególnych dowodów, lecz musi uzasadnić przyczyny podjęcia takiego a nie innego stanowiska. Inaczej mówiąc musi podać co skłoniło go do przyjęcia takich a nie innych ocen.

Należy podkreślić, iż skarżący niezależnie od swoich twierdzeń przedstawili dowody w postaci stosownych dokumentów ( pokwitowania) , zaś okoliczność, iż uczynili to przed organem ll-instancji samo w sobie niczego nie przesądza.

Niezbędnym wydaje się więc w zaistniałej sytuacji przesłuchanie, zarówno skarżących jak i osób, którym wypłacili zaliczki ( zadatek) , co niewątpliwie pozwoli wyjaśnić ewentualne wątpliwości co do okoliczności ich przebiegu, to jest czasu, miejsca i przyczyn ich uiszczenia a tym samym także co do faktu ich rzeczywistego zaistnienia.

Przy ocenie czy podatnicy dochód uzyskany ze sprzedaży wydali na cele określone w art. 21 ust.1 pkt 32 lit a) wymienionej ustawy tj. na nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży między innymi nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym oraz np. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego niezbędne jest bowiem uwzględnienie całokształtu, okoliczności i sprawy, porównanie uzyskanych środków oraz i środków przeznaczonych na potrzeby mieszkaniowe w okresie dwóch lat od daty sprzedaży. Niedopuszczalnie zawężająca byłaby natomiast interpretacja wymagająca, aby dla skuteczności poczynienia wydatków o jakich mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a) ustawy podatkowej zaistniał w danym dwuletnim terminie fakt prawnego sfinalizowania oraz udokumentowania samej transakcji i to jeszcze w formie aktu notarialnego, skoro sam przepis warunku takiego nie przewiduje.

W świetle ujawnionych okoliczności niniejszej sprawy należy uznać, iż organy podatkowe z naruszeniem art. 77 § 1 i 80 kpa dokonały oceny materiału dowodowego i niedopuszczalnie zawężając zinterpretowały powołany wyżej art. 21 ust. 1 pkt 37 lit a) cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskutek czego zaskarżona decyzja narusza w/w przepis prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnym dla wyniku sprawy.

Za taką oceną przemawia także stanowisko jakie zajął w swoim orzeczeniu NSA OZ I Sa/Gd 1782/97 ( system informacji prawniczej Lex Omega ) 8/2005 oraz pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 maja 2005r. w sprawie do sygn. akt l S.A/Kr 496/03.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) oraz na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.