Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 514/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 1 , art. 3, art. 5, art. 23, art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 140 poz 790
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 1994 r. w sprawie kwalifikacji i innych wymagań, których spełnienie uprawnia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.
article: Art. 1 ust. 1  pkt 3, pkt 5, art. 20 ust. 1  pkt 1, pkt 2, art. 21  ust. 1, art. 22  ust. 2
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Renata Czeluśniak Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 14 marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 10 lipca 2016 r. K. J. zwrócił się do Starosty z wnioskiem o dokonanie aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...] obręb wsi B, gmina Z poprzez wpisanie wymienionej wyżej działki (stanowiącej drogę dojazdową do działki [...]) do jednostki rejestrowej nr [...], zgodnie z Wykazem Zmian Gruntowych z dnia 18 lipca 1990 r. oraz zgodnie z całą dokumentacją geodezyjną przyjętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. Uzasadniając swój wniosek K. J. podał, że w roku 1990 - po przeprowadzonym w roku 1980 scalaniu gruntów na terenie wsi B - stwierdził, że na mapach geodezyjnych nie naniesiono wytyczonej i okazanej na gruncie podczas scalania drogi dojazdowej do jego działki nr [...], będącej działką rodzinną, bowiem w 1973 r. otrzymał ją w formie darowizny od matki Z. J. Działka ta od zawsze miała drogę dojazdową (obecnie ta działka dojazdowa nosi numer [...]), która jest w jego posiadaniu i przez niego użytkowana.

Decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] Starosta odmówił zmiany danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] obręb B, gmina Z polegającej na zmianie własności i przywróceniu jej wpisu do jednostki rejestrowej nr [...], gdzie jako właściciel figuruje K. J. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że decyzją z dnia [...] 1981 r. znak: [...] Prezydent Miasta zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi B. Zgodnie z załącznikiem do tej decyzji (pkt nr 49), za zgodą stron, nastąpiła zmiana przebiegu granic działki nr [...] z działką nr [...]. Na zlecenie Urzędu Miasta (pismo z dnia 25 maja 1990 r. znak: [...]) - Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych sporządziło operat pomiarowy podziału działki nr [...], przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem KERG [...], sporządzony w oparciu o wymieniony wyżej załącznik, który stanowił podstawę zmiany pod numerem [...]. W ramach aktualizacji został ujawniony podział działki nr [...] na działki nr [...] o pow. 0,31 ha i nr [...] o pow. 0,01 ha (droga dojazdowa do działki nr [...]). Nowopowstałą działkę nr [...] odłączono z jednostki rejestrowej nr [...] i wpisano ją do jednostki rejestrowej nr [...], gdzie jako właściciel wpisany był K. J. Organ I instancji stwierdził, że z przedłożonych przez K. J. pism wynika także, iż ówczesny Urząd Wojewódzki przy piśmie z dnia 6 grudnia 1990 r., znak: [...] przesłał całość dokumentacji geodezyjnej, czyli dokumentację z operatu o nr [...] wraz z decyzją scaleniową, do Państwowego Biura Notarialnego. O braku realizacji wniosku świadczy niezmieniony stan w księgach wieczystych. Organ wskazał, że z treści decyzji Starosty z dnia [...] 2013 r., znak: [...] wynika, że przez Wydział Gospodarki Nieruchomościami podejmowane były działania zmierzające do ujawnienia w księdze wieczystej decyzji scaleniowej i ujawnienie działki [...] w księdze wieczystej K. J. nr [...]. Wniosek został jednak oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 1 lipca 2009 r. [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z treści decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 1981 r. nr [...] nie wynika jasno sposób powstania działki ani tytuł prawny do niej na rzecz K. J. Organ I instancji wskazał, że próba zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a., wobec braku zgody jednej ze stron postępowania, nie dała rezultatu i zakończyła się odmową zmiany decyzji scaleniowej w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie B, gmina Z. Decyzją z dnia [...] 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Na powyższą decyzję nie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Organ I instancji wskazał, że w piśmie z dnia 19 marca 2013 r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, rozpatrując pismo K. J. zakwalifikowane jako skarga stwierdził, iż kwestia ujawnienia K. J. w operacie ewidencyjnym jako właściciela działki nr [...] na podstawie dokumentów w postaci decyzji scaleniowej oraz operatu podziałowego o nr [...] nie jest oczywista wobec stanowiska Sądu Rejonowego Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w K. Sąd ten oddalił bowiem wniosek o odłączenie działki nr [...] z księgi wieczystej [...] (gdzie była ujawniona) i wpisanie jej do księgi wieczystej [...] K. J., gdyż z decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 1981 r. znak [...] nie wynika jasno sposób powstania działki nr [...] ani tytuł prawny do niej dla K. J. Ponadto w roku 2012 w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu B, w ramach czynności materialno - technicznej, na podstawie wniosku L. J. i przedłożonego do niego odpisu z księgi wieczystej numer [...], dokonano zmiany podmiotowej działki nr [...], która zgodnie z treścią przedłożonych dokumentów, została wykreślona z jednostki rejestrowej nr [...], w której figurował K. J. jako właściciel i wpisana do jednostki rejestrowej nr [...], gdzie jako właściciel figurowała J. J. Organ I instancji wskazał, że z uwagi na zastrzeżenia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dotyczące poprawności ujawnionych danych, tj. wpisania osoby zmarłej do rejestru gruntów, Wydział Geodezji, Kartografii i Katastru po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w roku 2013 dokonał zmiany danych ujawniając w miejsce J. J. jej spadkobierców. Do chwili obecnej stan ten figuruje w obowiązującym operacie ewidencji gruntów obrębu B przy działce nr [...]. Mając więc na uwadze okoliczności niniejszej sprawy organ I instancji uznał, że aktualizacja operatu ewidencyjnego na podstawie samej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu geodezyjno-kartograficznego pod nr [...] z dnia 21 listopada 1990 r. nie może stanowić podstawy wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków zmian podmiotowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji Starosty K. J. wniósł o jej uchylenie lub zmianę, gdyż jest ona dla niego niezadawalająca i krzywdząca. Równocześnie odwołujący się wniósł o przeanalizowanie i weryfikację przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzji z dnia [...] 1995 r., znak: [...], wydanej w sprawie rozgraniczenia działki [...] z działką [...] w B, gmina Z z wniosku J. J. W wyniku tego rozgraniczenia ponownie powstała działka nr [...], która powstała już w roku 1990. Odwołujący się nie został uznany za stronę tego postępowania pomimo tego, że dotyczyło także granic jego działki nr [...] i działki [...]. Ponadto odwołujący się zarzucił organowi I instancji, że niezgodnie z prawem pozbawił go w roku 2012 własności działki nr [...] na wniosek L. J., która nie figurowała w dziale II księgi wieczystej jako właściciel, a w dziale III było wpisane co do niej ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Zdaniem odwołującego się, nabycie spadku w stosunku do tej działki nie mogło być przeprowadzone, ponieważ wypis z rejestru gruntów był sprzeczny z wpisem w księdze wieczystej co do własności. Odwołujący się stwierdził, że Starosta bez jakiegokolwiek wyjaśnienia wykreślił działkę [...] z pozycji rejestrowej nr [...] i utworzył nową pozycję rejestrową nr [...] dla nieżyjącej od roku 1997 J. J. Odwołujący się dodał, że w toku żadnego z wymienionych przez organ I instancji postępowań nie przeprowadzono dokładnej analizy i oceny całej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego.

Decyzją z dnia 14 marca 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 z późn. zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2016 r. nr [...]. Na uzasadnienie organ podał, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] 1981 r. znak: [...] zatwierdzająca projekt scalenia gruntów wsi B i - zgodnie z załącznikiem do tej decyzji (pkt 49) - za zgodą stron nastąpiła zmiana przebiegu granic działki nr [...] (właściciel K. J.) z działką nr [...] (właściciel J. J). Następnie zmianą nr [...], dokonaną na podstawie operatu pomiarowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 21 listopada 1990 r. pod numerem [...] i wykonanego w oparciu o punkt nr 49 załącznika do ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 1981 r., w jednostce rejestrowej nr [...], w której wykazane były działki nr [...] o pow. 0,59 ha i nr [...] o pow. 0,32 ha objęte aktem własności ziemi Nr [...], stanowiące własność J. J., ujawniono podział działki nr [...] na działki: nr [...] o pow. 0,31 ha i nr [...] o pow. 0,01 ha (droga dojazdowa do działki nr [...]). Nowopowstałą działkę nr [...] odłączono z wymienionej wyżej jednostki rejestrowej i wpisano do jednostki rejestrowej nr [...], obejmującej działki nr [...] o pow. 0,38 ha, nr [....] o pow. 0,06 ha i nr [...] o pow. 0,10 ha objęte aktem własności ziemi Nr [...], stanowiące własność K. J. W dniu 27 grudnia 2012 r. w ramach czynności materialno - technicznej (zmiana nr [...]) Starosta na wniosek L. J. z dnia 19 grudnia 2012 r. dokonał zmiany danych ewidencyjnych, polegającej na wykreśleniu działki nr [...] z jednostki rejestrowej nr [...] i wpisaniu jej do nowej jednostki rejestrowej nr [...] jako własność J. J. Podstawą aktualizacji był przedłożony przez zainteresowaną odpis księgi wieczystej Nr [...]. Na skutek złożonej przez K. J. skargi na wymienione wyżej zmiany danych ewidencyjnych Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uznał w dniu 19 marca 2013 r. skargę za zasadną w części (pismo znak: [...]). W uzasadnieniu wskazano m.in., iż naruszeniem przepisów jest wpisanie przez Starostę informacji nieaktualnej, tzn. wykazanie w operacie ewidencyjnym w dniu 27 grudnia 2012 r. J. J. zmarłej 20 grudnia 1997 r., jako właściciela działki nr [...]. Jeżeli chodzi natomiast o kwestię ujawnienia K. J. jako właściciela działki nr [...] na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 1981 r. wskazano, iż kwestia ta nie jest oczywista wobec stanowiska Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w K, który oddalił wniosek Starosty o odłączenie działki nr [...] obr. B, gmina Z z księgi wieczystej [...], w której w dziale II ujawniona jest J. J. i wpisanie tej działki do księgi wieczystej nr [...], w której figuruje K. J. (postanowienie z dnia [...] 2009 r. Dz. kw. [...]). W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sądu wskazano m.in., że z dołączonych do wniosku dokumentów nie wynika sposób powstania działki nr [...] ani tytuł prawny do niej K. J. Organ II instancji wskazał, że Starosta, realizując wytyczne Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, zmianą nr [...] z dnia 8 maja 2013 r. dokonał aktualizacji danych ewidencyjnych polegającej na ujawnieniu w jednostce rejestrowej nr [...] w miejsce nieżyjącej J. J. jej spadkobierców, tj. L. J., I. S., W. L. oraz W. J. Podstawą tej zmiany było postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 24 marca 1999 r., sygn. akt [...] (spadek po zmarłej J. J.) oraz Akt Poświadczenia Dziedziczenia Rep. A nr [...] z dnia 4 czerwca 2009 r. (spadek po zmarłym K. J.). Organ odwoławczy stwierdził, że w związku z brakiem możliwości ujawnienia K. J. jako właściciela działki nr [...] na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 1981 r., Starosta przeprowadził na wniosek K. J. postępowanie w trybie art. 155 k.p.a., które zakończyło się wydaniem w dniu 27 marca 2013 r. przez Starostę decyzji znak: [...] orzekającej o odmowie zmiany decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 1981 r. znak: [...] zatwierdzającej projekt scalenia gruntów na terenie gminy Z, w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie B, jednostka ewidencyjna Z. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2013 r., znak: [...]. Organ II instancji zaznaczył, że aktualnie w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie nr [...] B, jednostka ewidencyjna Z, w jednostce rejestrowej [...] ujawnieni są: L. J. (5/16 części), W. J. (1/16 części), W. L. (5/16 części) oraz I. S. (5/16 części) jako współwłaściciele działki ewidencyjnej nr [...]. Organ odwoławczy wskazał, że dla działki ewidencyjnej nr [...] urządzona jest księga wieczysta [...], gdzie jako właściciel ujawniona jest J. J. Podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze jest "mapa podziału geodezyjnego nr [...]". W dziale III "Prawa, Roszczenia i Ograniczenia" wpisano "ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przeciwko prawu własności - wpisana z urzędu na zasadzie art. 626 (13) § 1 k.p.c." w związku z postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia 23 marca 1999 r., sygn. akt [...] oraz Aktem Poświadczenia Dziedziczenia z dnia 4 czerwca 2009 r. Rep A nr [...] na rzecz W. J., I. S., L. J. oraz W. L. Organ dodał, że z ostrzeżenia tego nie wynika, aby osobą, której roszczenie zostało przez ten wpis zabezpieczone był K. J. Organ II instancji wskazał także, że nie jest organem właściwym w zakresie żądania dotyczącego weryfikacji decyzji z dnia 7 września 1995 r., znak: [...] wydanej w sprawie rozgraniczenia działki nr [...] z działką nr [...]. Zdaniem organu, nie znajduje również potwierdzenia zarzut, iż w wyniku tego rozgraniczenia dokonano zmian w księgach wieczystych dotyczących własności działki nr [...]. Podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej nr [...] była bowiem "mapa podziału geodezyjnego nr [...]". W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zarówno analiza wskazanych wyżej przepisów, jak i materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji wskazuje jednoznacznie, iż decyzja Starosty orzekająca o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków jest zgodna z prawem. Organ podał, że w toku postępowania administracyjnego o dokonanie wpisu w ewidencji gruntów i budynków (o aktualizację) organy administracji nie mogą same ustalać prawa własności, gdyż kwestie własnościowe rozstrzygają sądy powszechne. Organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wprost wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu i ustawie, nie może zaś takiego prawa interpretować ani ustanowić, tj. przyjąć, iż wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich. Organ odwoławczy stanął zatem na stanowisku, że wskazane przez wnioskodawcę dokumenty (wykaz zmian gruntowych z dnia 18 lipca 1990 r. oraz decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] 1981 r. znak: [...]) nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie podmiotowym. Uczynienie zadość żądaniu skarżącego prowadziłoby więc wprost do zanegowania praw ujawnionych w księdze wieczystej nr [...]. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego okoliczności istotne dla niniejszego postępowania zostały dostatecznie wyjaśnione i udowodnione przez organ I instancji. Zaskarżona decyzja posiada odpowiadające treści art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie, przedstawiające w sposób kompletny i zrozumiały tok rozumowania organu. Zdaniem organu II instancji, Starosta w przeprowadzonym postępowaniu nie naruszył zasad postępowania administracyjnego. W sprawie zgromadzono bowiem niezbędny materiał dowodowy oraz zapewniono czynny udział stronom na każdym etapie postępowania administracyjnego.

W skardze na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego K. J. wniósł o zmianę lub uchylenie jej wraz z decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a., które to normy prawa obligują organ administracji publicznej do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co miało wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ I instancji nie rozpatrzył jego wniosku w całości, lecz pominął kwestię dotyczącą wpisu przeznaczenia i użytkowania działki [...] (droga dojazdowa do działki [...]). Ponadto skarżący wskazał, że działka [...] (droga dojazdowa) do jego pozycji rejestrowej nr [...] została wpisana w 1990 r. z urzędu, na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej zatwierdzającej projekt scalenia gruntów we wsi B, gmina Z, a także na podstawie wykonanego operatu pomiarowego, w którym był opracowany dokument "Wykaz Zmian Gruntowych", który jasno wskazywał stary i nowy stan własności po wykonanym podziale. Skarżący stwierdził, że w przeprowadzonym scaleniu gruntów, wszystkie zamiany gruntowe i wszystkie podziały nieruchomości tworzyły nowe działki i nowych właścicieli nowo powstałych działek. Wszystkie te zmiany zatwierdzała jedna decyzja scaleniowa. Skarżący dodał, że zgodnie z zapisami ustawy o scaleniu gruntów, żadna działka nie mogła pozostać bez drogi dojazdowej. Dlatego też jego działka nr [...] nie mogła być pozostawiona bez drogi dojazdowej, tym bardziej, że przed scaleniem już od pokoleń drogę dojazdową miała i był to zawsze ten sam teren (obecnie działka ta posiada numer [...]). Wymienione wyżej działka figurowała w pozycji rejestrowej skarżącego przez okres 22 lat. Skarżący stwierdził, że w zaskarżonej decyzji organ powołuje się na art. 24 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, z którego wynika, że notariusze z urzędu przekazują właściwemu Staroście odpisy aktów notarialnych, które w swojej treści zawierają miedzy innymi ustanowienie nowych praw do nieruchomości i które podlegają ujawnieniu w ewidencji gruntów. Natomiast organ wydający decyzję nie zweryfikował i nie sprawdził, dlaczego zgodnie z wymogami przywołanej ustawy nie dokonano zmiany w ewidencji co do działki [...] w 1999 r., kiedy to był przeprowadzony spadek po zmarłej J. J. Skarżący stwierdził, że było wydane postanowienie Sądu w sprawie nabycia spadku, które z urzędu powinno być ujawnione w ewidencji. W ewidencji nie ujawniono też notarialnego Aktu Poświadczenia Dziedziczenia z 2009 roku (spadek po zmarłym K. J.) co do działki [...]. Skarżący stwierdził, że przez cały ten czas figurował jako właściciel tej działki, co mogą potwierdzić wypisy z rejestru gruntów. Zdaniem skarżącego, organ wydający decyzję nie sprawdził czy treść tych powstałych dokumentów spadkowych dotyczy działki nr [...]. Wątpliwości skarżącego wzbudził też dokument znajdujący się w aktach księgi wieczystej [...] " Zawiadomienie" z dnia 10 listopada 1993 r., w którym widnieje wpis, że na podstawie mapy podziału geodezyjnego z dnia 21 listopada 1990 r. Nr [...] wpisano dz. nr [...] o pow. 59 arów, co jest wpisem błędnym, ponieważ podział dotyczył tylko działek [...], [...] oraz [...], które powstały po podziale. Organ wydający zaskarżoną decyzję także tego nie zweryfikował. Skarżący zarzucił, że organ II instancji nie zweryfikował także decyzji z dnia 7 września 1995 r. znak: [...] wydanej w sprawie rozgraniczenia działki [...] i działki [...] położonych na terenie B. Skarżący stwierdził, że praca ta nie została zgłoszona przez geodetę w Starostwie Powiatowym, a w Urzędzie Gminy w Z nie ma żadnej dokumentacji geodezyjnej, która powinna być sporządzona w tym postępowaniu rozgraniczeniowym, a nawet nie ma spisanej ugody, na podstawie której wydano decyzję o umorzeniu postępowania i nie wiadomo czego ona dotyczyła, tym bardziej że z treści uzasadnienia tej decyzji wynika, że ponownie powstała działka [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Za nieuzasadniony organ uznał zarzut pominięcia wniosku skarżącego dotyczącego wpisu przeznaczenia i użytkowania działki [...] jako drogi dojazdowej do działki [...], gdyż – zgodnie z przepisami - wśród danych ujawnianych w ewidencji gruntów i budynków nie jest przewidziana informacja o przeznaczeniu i użytkowaniu działki. Przeznaczenie nieruchomości można natomiast określać m.in. na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z kolei "użytkowanie" jest to stan faktyczny związany z faktycznie posiadanym gruntem. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego "Zawiadomienia" Państwowego Biura Notarialnego z dnia 10 listopada 1993 r. organ II instancji wskazał, że nie jest on zasadny, gdyż na jego podstawie wpisano w dziale I księgi wieczystej Kw Nr [...] jedynie podział działki nr [...] na działki nr [...] i [...]. Odnośnie zarzutu braku zweryfikowania decyzji z dnia 7 września 1995 r., znak: [...] w przedmiocie rozgraniczenia organ wskazał, że pismem z dnia 9 maja 2017 r. zwrócił się do skarżącego o sprecyzowanie wniesionego żądania w celu jego przekazania właściwemu organowi.

Na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 r. skarżący dołączył do akt kserokopię wyrysu z mapy z 1981 r. i dodał, że już w 1981 r. wyznaczono dla niego drogę, która stanowi jego własność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Zdaniem Sądu, skarga K. J. jest nieuzasadniona.

Na wstępie rozważań należy zauważyć, że w Polsce po okresie zaborów (austriackiego, rosyjskiego i pruskiego, w których kwestie związane z nieruchomościami były uregulowane w różny sposób) zaszła konieczność ujednolicenia spraw związanych z nieruchomościami i obecnie kwestie te – jednolicie dla całej Rzeczpospolitej Polskiej regulują dwie odrębne ustawy:

1. ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2016 r., poz. 790 z późn. zm.) oraz

2. ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1929).

Wymienione wyżej ustawy regulują kwestie związane z nieruchomościami w zależności od celu, któremu mają służyć.

I tak ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece wskazuje w art. 1 jako cel prowadzenia ksiąg wieczystych – ustalenie stanu prawnego nieruchomości, przy czym – zgodnie z art. 3 tej ustawy domniemywa się, że prawo ujawnione w księdze wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje. Księgi wieczyste prowadzone są przez sądy rejonowe (art. 23 zdanie pierwsze ustawy) należące do pionu sądownictwa powszechnego, a sprawy cywilnoprawne związane z zakresem własności nieruchomości regulowane są w drodze postępowania cywilnego także przez sądy powszechne. Zgodnie z art. 25 ust. 1 tej ustawy, księga wieczysta zawiera cztery działy, z których: pierwszy obejmuje oznaczenie nieruchomości oraz wpisy praw związanych z jej własnością, drugi obejmuje wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego, trzeci przeznaczony jest na wpisy dotyczące ograniczonych praw rzeczowych, z wyjątkiem hipotek, na wpisy ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomością lub użytkowaniem wieczystym oraz na wpisy innych praw i roszczeń, z wyjątkiem roszczeń dotyczących hipotek, a czwarty przeznaczony jest na wpisy dotyczące hipotek. Wynika z tego, że w dziale II księgi wieczystej dokonuje się wpisów dotyczących własności – właścicieli nieruchomości, dla których jest urządzona księga wieczysta.

Sąd orzekający podkreśla, że art. 5 tej ustawy ustanawia tzw. rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych, albowiem zgodnie z jego treścią: "W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych)."

Z kolei druga ustawa - ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne reguluje, zgodnie z art. 1, sprawy dotyczące m.in. ewidencji gruntów i budynków (art. 1 ust. 1 pkt 3) czy rozgraniczania nieruchomości (art. 1 ust. 1 pkt 5). Art. 20 ust. 1 stanowi, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące m.in. gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1); budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 2), przy czym celem tej ewidencji nie jest ustalenie stanu prawnego nieruchomości (jak w przypadku ksiąg wieczystych), a m.in. wymiar podatków i świadczeń. Świadczy o tym wprost art. 21 ust. 1 tej ustawy:

Art. 21. 1. Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Należy przy tym podkreślić, że ewidencja gruntów i budynków służyła i obecnie służy przede wszystkim wymiarowi właściwego podatku od nieruchomości uzależnionego od rodzaju użytku czy przeznaczenia budynku. Dane o rodzaju użytku, będącego podstawą wymiaru podatku uwidocznione są w podatkowych nakazach płatniczych kierowanych do osób władających nieruchomością, co oznacza nie tylko właścicieli, ale posiadaczy oraz innych użytkowników. Taka regulacja, w przeciwieństwie do wieczystoksięgowej, w niewątpliwy sposób ułatwia ściąganie podatków należnych państwu.

Mając powyższe wyjaśnienia na względzie Sąd stwierdza, że prawo własności działki nr [...] ujawnione jest w księdze wieczystej nr [...] na rzecz J. J., a obecnie na rzecz jej spadkobierców. Jak wskazuje to organ odwoławczy, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej nr [...] była "mapa podziału geodezyjnego nr [...]". Zgodnie więc z art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, treść tej księgi wieczystej (nr [...]) rozstrzyga, że własność spornej nieruchomości – działki nr [...], będącej faktycznie we władaniu skarżącego K. J. i użytkowanej jako droga dojazdowa do jego nieruchomości, stanowi własność spadkobierców J. J. Jak wskazano to wyżej, sprawy cywilnoprawne związane z zakresem własności nieruchomości regulowane są w drodze postępowania cywilnego przez sądy powszechne, a nie przez organy administracyjne i sądy administracyjne, jak chce tego skarżący. Sąd zauważa, że organy administracyjne o uregulowaniu kwestii własności tej działki w drodze cywilnoprawnej informowały już skarżącego.

Skoro sprawy dotyczące własności nieruchomości regulowane są w drodze postępowania cywilnego, a nie administracyjnego, to nieuzasadnionym jest oczekiwanie przez skarżącego dokonanie zmiany własności nieruchomości w oparciu o wydane na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które w Rozdziale 3 szczegółowo reguluje kwestie związane z utrzymywaniem ewidencji w stanie aktualności. Sąd zwraca uwagę na termin zgłaszania wniosków o aktualizację zawarty treści art. 22 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, przy czym odwołanie się w tym przepisie do art. 20 ust. 2 pkt 1 oznacza podmioty uprawnione do zgłaszania takich wniosków – m.in. właścicieli i inne podmioty władające gruntami wymienione w tym przepisie:

"Art. 22. 2. Podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej."

Sąd podkreśla, że z treści wskazanych wyżej przepisów wynika, że dokonanie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków może nastąpić wyłącznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Jest także niewątpliwym, że złożony przez skarżącego wniosek o aktualizację nie został zgłoszony "w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian", o czym mówi przytoczony wyżej art. 22 ust. 2 omawianej ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Z powodów, wskazanych powyżej mają więc rację organy administracyjne podnosząc, że "aktualizacja operatu ewidencyjnego na podstawie samej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu geodezyjno-kartograficznego pod nr [...] z dnia 21 listopada 1990 r. nie może stanowić podstawy wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków zmian podmiotowych". Sąd jednocześnie podkreśla, że podziela w pełni stanowisko i argumenty organów administracyjnych zawarte w zaskarżonych decyzjach i stwierdza, że organy administracyjne wydając te decyzje nie naruszyły prawa.

Sąd, podobnie jak organy administracyjne w kontrolowanych decyzjach, dostrzega pewne racje skarżącego starającego się w odmienny sposób niż stanowi to wpis do księgi wieczystej nr [...] uregulować stan prawny działki nr [...], będącej przedmiotem uzgodnień w latach 1980 i 1990, które to uzgodnienia nie zostały w sposób prawem przewidziany ujawnione; działki będącej od lat w jego władaniu, użytkowanej jako droga dojazdowa do jego nieruchomości. Nie mniej Sąd ponownie podkreśla, że nie może to nastąpić w sposób oczekiwany przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym ze względów wyżej podniesionych.

W oparciu o powyższe ustalenia i mając na względzie stanowisko wyżej przedstawione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji, a zatem - na podstawie powołanych wyżej przepisów - skargi nie uwzględnił i w związku z tym orzekł jak w wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.