Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2246/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29 ust 1-2
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nawiezionego gruntu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz M. C. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 2246/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpoznaniu odwołania M. C. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. z dnia [...] lutego 2015r nakazującą M. C. właścicielowi nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...] położonej w M. przy ul. [...] usunięcie nawiezionego gruntu z części ww. działki i ukształtowanie powierzchni tej części zgodnie z rzędnymi przedstawionymi w załączniku nr 2 (Przekrój geomorfologiczny I-I), w celu umożliwienia naturalnego przepływu wody opadowej i roztopowej z terenów wyżej położonych.

Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] marca 2013 r. do Urzędu Miasta w M. wpłynął wniosek L. D., uzupełniony następnie pismem z dnia [...] lipca 2013 r. z prośbą o interwencję w sprawie zalewania jego działki nr [...] przez wody gruntowe i roztopowe, z powodu podniesienia terenu przez sąsiada M. C. właściciela działki nr [...].

Przy piśmie z dnia [...] września 2013 r. została przekazana przez Zespół Zarządzania Kryzysowego i Spraw Obronnych Urzędu Miasta w M. dokumentacja dotycząca podtopień rejonu skrzyżowania ul. [...] i [...]. Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w M. przy piśmie z dnia [...] września 2013 r. przekazała informacje ze zdarzeń związanych z przyborami wód w miejscowości M. ul. [...].

W grudniu 2013 r. została wykonana przez M. G. opinia w sprawie zmiany stanu wody na gruncie dotycząca działek nr [...] zlokalizowanych w M. przy ul. [...].

W dniu [...] grudnia 2013 r. zostały przesłuchane w charakterze świadków następujące osoby: L. B., A. D., K. P., C. S., T. G..

W dniu [...] stycznia 2014 r. zostały przeprowadzone kolejne oględziny.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., Burmistrz Miasta M. nakazał M. C. przywrócenie stanu poprzedniego tj. usunięcie nawiezionego na działkę nr ew. [...] gruntu w celu umożliwienia naturalnego przepływu wody opadowej i roztopowej z terenów wyżej położonych w terminie do [...] sierpnia 2014 r. Po rozpatrzeniu odwołania M. C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W dniu [...] sierpnia 2014 r. zostały przeprowadzone oględziny nieruchomości nr [...] z udziałem stron postępowania i ich pełnomocników. Oględziny zostały przeprowadzone po intensywnych opadach deszczu w dniu [...] sierpnia i w nocy z [...] na [...] sierpnia 2014 r. Na przedmiotowych działkach nie zaobserwowano podtopień, ani kałuż. M. C. oświadczył, że nasyp został wykonany jednorazowo latem 2012 r., teren, na którym został wykonany nasyp został zaorany zimą 2012-2013 i jest uprawiany rolniczo od wiosny 2013 r.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. Burmistrz Miasta M. nakazał M. C. przywrócenie na działce nr [...] stanu poprzedniego poprzez usunięcie nawiezionego na ww. działkę gruntu, który uniemożliwia naturalny przepływ wody opadowej i roztopowej z terenów wyżej położonych. W wyniku postępowania odwoławczego Kolegium decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Decyzją Nr [...] 2013 z dnia [...] lutego 2015 r. Burmistrz nakazał M. C. właścicielowi nieruchomości położonej w M. przy ul [...] oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...] położonej w M. przy ul. [...] usunięcie nawiezionego gruntu z części ww. działki oznaczonej literami ABDC i ukształtowanie powierzchni tej części działki zgodnie z rzędnymi przedstawionych na załączniku nr 2 (Przekrój geomorfologiczny I-I), w celu umożliwienia naturalnego przepływu wody opadowej i roztopowej z terenów wyżej położonych.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. C..

Pismami z dnia [...] oraz [...] kwietnia 2015r. Kolegium zwróciło się do Burmistrza Miasta M. o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego.

Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji przeprowadził obszerne postępowanie dowodowe mające na celu wyjaśnienie, czy zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. W sprawie wielokrotnie przeprowadzono oględziny nieruchomości nr [...], której właścicielem jest M. C. oraz nieruchomości nr [...], której właścicielami są L. D., W. D., R. D. i B. B. Zgromadzono także dokumentację potwierdzającą interwencję straży pożarnej w związku z okresowym zalewaniem nieruchomości nr [...] oraz przesłuchano zawnioskowanych przez strony postępowania świadków. W trakcie postępowania została sporządzona przez Panią M. G. - specjalistę ds. hydrologii i ochrony środowiska opinia w sprawie zmiany stanu wody na gruncie.

W związku z tym, iż Kolegium w swojej decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. wskazało na rozbieżności w zebranym materiale dowodowym organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. zwrócił się do M. G. o uzupełnienie opinii. Organ wskazał, że z opinii biegłego wynika, że w otworach badawczych OW1+4 stwierdzono nasyp gliniasty o miąższości 0,3+0,4 m, w otworze OW -7 nasyp gliniasto-piaszczysty o miąższości 0,1 m a w OW 5, 6 i 8 warstwy piasku humusowego. Zdeponowanie gruntu nasypowego zostało również potwierdzone przez samego M. C.. W opinii stwierdzono, że przed podniesieniem powierzchni działki nr [...] zgodnie z naturalnym kierunkiem spadku terenu, wody opadowe oraz roztopowe spływały z kierunku północno-wschodniego przez działkę o nr ew. [...] a dalej przez działkę nr [...] do rowu przydrożnego. Wykonanie nasypu na działce [...] (około 0,3 m) spowodowało zmianę stanu wody na gruncie. Grunt gliniasty został zdeponowany w najniżej położonej części działki nr [...] celem wyrównania jej powierzchni. Podwyższenie powierzchni terenu spowodowało zablokowanie naturalnego spływu wód, przez co wody opadowe i roztopowe kumulują się na terenie działki o nr ew. [...] prowadząc do jej podtapiania, a tym samym powodując szkody. Zdeponowany grunt nasypowy charakteryzuje się znacznie gorszą wodochłonnością w porównaniu do rodzimego gruntu piaszczystego, przez co stanowi skuteczną barierę dla naturalnego przepływu wód w kierunku zachodnim. Ograniczona przepuszczalność nasypu gliniastego powoduje długotrwałe stagnacje wód opadowych w obrębie działki nr [...]. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że nastąpiło podniesienie powierzchni działki nr [...]. Na wynikowych przekrojach geomorfologicznych (zał. 3) wyraźnie widoczne jest podwyższenie gruntem nasypowym dz. nr [...] względem dz. nr [...] zarówno części wygrodzonej jak i części niezagospodarowanej.

W ocenie Kolegium opinia sporządzona przez M. G. (grudzień 2013) oraz jej uzupełnienie (styczeń 2015 r.) wykonana została w sposób rzetelny i prawidłowy oraz nie budzi wątpliwości, co do swojej treści. Zawiera rzeczywisty i pełny obraz stosunków wodnych panujących na przedmiotowych działkach. Podnoszona w toku postępowania okoliczność wpływu płotu betonowego na zalewanie działki nr [...] została wyjaśniona w uzupełnieniu opinii. Biegła wskazała, że istnienie płotu z prefabrykatów betonowych nie ma wpływu na stan wody w obrębie działki nr [...], ponieważ to nie płot piętrzy wody opadowe gromadzące się zgodnie z naturalnym kierunkiem spływu na działce nr [...], a podwyższony nasypem gruntowym teren działki nr [...]. Tym samym usunięcie bądź wykonanie otworów w płocie bez usunięcia nasypu gruntowego w obrębie działki nr [...] nie rozwiąże kwestii podtapiania działki nr [...].

W ocenie Kolegium ustalenia faktyczne dokonane w przedmiotowej sprawie nie budzą żadnych wątpliwości. Zdaniem organu odwoławczego ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 29 ust. 3 ustawy, co pozwala na zastosowanie sankcji z cytowanego przepisu.

Organ pierwszej instancji zaskarżoną decyzją zasadnie nałożył na M. C. obowiązek usunięcia nawiezionego gruntu z części działki nr [...] oznaczonej literami ABDC na załączniku nr 1 do niniejszej decyzji. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ pierwszej instancji uznał, że należy zwiększyć szerokość sfery powierzchni działki przewidzianej do obniżenia do 10 m. Powyższe jest uzasadnione ze względu na aktywnie prowadzoną gospodarkę rolną na działce nr [...] - szerszy pas obniżonej powierzchni działki nr [...] ułatwi zachowanie zadanej rzędnej terenu podczas prowadzonych prac spulchniających grunt uprawny oraz skuteczniej umożliwi naturalny odpływ wód powierzchniowych zgodnie z naturalnym spadkiem terenu.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że w toku postępowania ustalono, że na nieruchomości nr [...] został podwyższony teren o około 30-40 cm. Biegła dokonała 8 wierceń badawczych do głębokości ok. 1,5 m p.p.t. mających na celu rozpoznanie warunków gruntowo-wodnych oraz zasięgu występowania gruntu nasypowego zalegającego na badanych działkach. Na przekrojach geomorfologicznych przedstawiono warunki gruntowo-wodne. Z opinii biegłej jednoznacznie wynika, że przyczyną gromadzenia się wód w obrębie niżej położonej działki nr [...] jest podwyższenie działki nr [...]. Zdaniem Kolegium zalewanie nieruchomości nr [...] stanowi szkodę w rozumieniu art. 29 ust. 3 ustawy. Okoliczność, iż zalewane grunty stanowią nieużytek bez gospodarczego wykorzystania pozostają bez wpływu na ustalenia odnośnie szkody. Kolegium uznało, że zawarte w opinii ustalenia odnośnie wpływu betonowego ogrodzenia są wiarygodne i zasługują na uwzględnienie. Dlatego też dołączone do akt sprawy oświadczenie G. D. nie mogło być wzięte pod uwagę, gdyż ocena zmiany stosunków wodnych na gruncie wymaga wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu choćby hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń. Nie jest w zasadzie możliwe dokonanie takiej oceny wyłącznie na podstawie wrażeń wzrokowych. Wprawdzie organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji nie wskazał przyczyn, dla których należy poszerzyć obszar gruntu przewidziany do zdjęcia, jednak organ odwoławczy dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał wyjaśnienia zawarte w opinii biegłego w tym zakresie za miarodajne.

Skargę na przedmiotową decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. C. zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o uchylenie decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza, a także o przyznanie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania przed Sądem.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust.1 i 3 ustawy z dnia 18/07/2001 roku Prawo wodne poprzez nakazanie właścicielowi nieruchomości położonej w M. przy ulicy [...] oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] usunięcia nawiezionego gruntu w części w/w działki oznaczonej literami ABCD na załączniku nr 1 do decyzji (mapa sytuacyjno-wysokościowa) i ukształtowania powierzchni tej części zgodnie z rzędnymi z załącznika nr 2 (mapka z przekrojem geomorfologicznym) w celu umożliwienia naturalnego przepływu wody opadowej i roztopowej z terenów wyżej położonych, w sytuacji gdy wskazane obniżenie terenu nie ma realnego związku z wykonanymi pracami a stwarza nową, znacznie gorszą sytuację niż istniała na tym gruncie nakazując zagłębienie terenu u skarżącego, które nigdy nie było tak obniżone,

2. naruszenie art.7, 8 oraz art. 77 k.p.a. i nie wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, które miały wpływ na wydaną decyzję, w tym stanu pierwotnego poziomu gruntu, rozbieżności wydanej opinii w zakresie głębokości obniżenia terenu i szerokości gruntu niezbędnego do udrożnienia spływu / różne rzędne wskazane przez biegłą w poprzednim rozpoznaniu sprawy, jak zmiana opinii -poprzednio 3 m pas ziemi do obniżenia, a obecnie 10 m / oraz nie uzasadnienie wyboru sankcji ustawowej.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że problem zalewania dotyczy nie tylko bezpośrednich sąsiadów skarżącego, ale również ma szerszy aspekt, gdyż dotyczy jego dalszego sąsiada od wschodu A. D., o czym organowi wiadomo z urzędu wobec toczącego się odrębnego postępowania administracyjnego. Skoro tak jest, to nie można było ustalić, że wyłączną przyczyną podtopień były prace ziemne skarżącego, które to zmiany miały charakter znikomy /kilkanaście cm!/. Poprzednio organ ustalił, iż podniesienie wyniosło od 10-30 cm. Organ ten jednak pominął znaczne obniżenia wokół tego pola powstałe wskutek wyoranych bruzd od strony okalającego płotu z betonowych przęseł, którymi swobodnie spływa woda opadowa i to w czasie tylko dużych opadów deszczu. W czasie trwania postępowania w 2014 roku, ani razu nie zdarzyło się przy opadach deszczu, aby nastąpiło podtopienie bądź zalanie sąsiedniej działki skarżącego. Co więcej, przy zbiegu budynku gospodarczego skarżącego i płocie uczestników została założona rura odprowadzająca wodę z tego terenu. Niestety w sprawie nie sporządzono odpowiedniego szkicu sytuacyjnego z oględzin, który wskazywałby poprzedni poziom wody na gruncie i położenie bruzd wyoranych wzdłuż pola uprawnego, na którym posiane zostało ozime pszenżyto. Rola ta nie uniemożliwia naturalnego przepływu wody opadowej i roztopowej, gdyż kierunek odpływu tej wody to są obniżenia gruntu w postaci bruzd okalających te uprawy i odprowadzające wodę do pobliskich przydrożnych rowów. Skarżący nie odprowadza swoich wód na grunt sąsiedni i nie chciałby aby sąsiedzi to czynili w jego stronę zachodnią i domagali się tego, by ten odbierał wodę z terenu ich działki kosztem zniszczeń i uszkodzeń na swoim terenie. Takie działanie byłoby bezprawne i stanowiło zakłócenie korzystania ze swojej własności tzw: immisję sąsiedzką /podobnie wyrok WSA w Łodzi z dn. 04/07/2013 roku o sygn. II SA/Łd 336/13, gdzie odmówiono wydania w/w sankcji/. Istnieje zatem brak związku przyczynowo-skutkowego wyrażającego się w negatywnej zmianie stanu wód na gruntach.

Wprawdzie opinia biegłego melioranta widzi taki typowy związek, lecz jest nieprzekonywująca i niespójna, bo jasno nie wskazuje okoliczności wpływających na taką ocenę sytuacji. Uzupełniająca opinia biegłej M. G. nie wyjaśnia, dlaczego uległa zmianie w zakresie rozwiązań dotyczących szerokości pasa, który należy obniżyć oraz jego grubości. O ile dane ustalone przez organ w zakresie nawiezionej ziemi o grubości 10-30 cm są prawdziwe nie można nakazywać obniżenia tego terenu o większą wielkość /w opinii obniżenie wskazywane jest na 0,6-0,9 m (str.10)/. Poza tym mapa sytuacyjna nie zawiera aktualnych danych o ukształtowaniu terenu i jest nieaktualna. Sytuacja gruntowa poprzez uprawę roli zmieniła się diametralnie i nie ma już słabej infiltracji gleby. Aktualnie jest susza i teren wymagał nawadniania, bo zboże bardzo słabo wschodziło. Opinia wprawdzie stwierdza, że betonowy płot zagłębiony w ziemi skarżącego nie ma wpływu na swobodny spływ wód, ale z natury rzeczy jest przeszkodą która powoduje zlewanie się wody wzdłuż tej budowli. Zawiera więc kolejne sprzeczności. Dlatego też przyjęcie bezkrytyczne tej opinii jest wadliwe.

Nie ma też szkody u sąsiadów, gdyż od [...]/06/2013 roku nie było żadnego zgłoszenia, a poza tym jest to nieużytek, bez gospodarczego wykorzystania. W niniejszej sprawie - zdaniem strony, bardziej chodzi o zadawniony spór sądowy stron, gdzie sąsiadujące działki zostały podzielone pomiędzy uczestników/poprzedników prawnych niż rzeczowa potrzeba ochrony prawnej. Wreszcie organ I i II instancji wydając decyzję w oparciu o powołany przepis nie wskazał dlaczego dokonał wyboru tej sankcji w sytuacji, gdy miał możliwość zastosowania alternatywnego rozwiązania. Nawieziona ziemia została wymieszana i nie sposób przywrócić poprzedni stan na gruncie. Decyzje zatem są niewykonalne.

Do tych i innych zarzutów zgłoszonych w odwołaniu organ nie odniósł się, a miał taki obowiązek, także do złożonych wniosków dowodowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć tylko niektóre z podniesionych w niej zarzutów sąd uznał za trafne. W ocenie sądu zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza przepisy postępowania, w sposób który może mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. 2013.267 ze zm.) właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

Z kolei z ust. 2 tego przepisu wynika, że na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

W konsekwencji tego obowiązku, ust. 3 zawiera upoważnienie dla wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) do wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie.

Prawidłowo organ odwoławczy wywiódł, że przesłankami wydania nakazów w trybie określonym w ust. 3 w/w przepisu jest ustalenie, że właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na swoim gruncie oraz że zmiany te wywierają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie. Prawidłowo wskazał również na konieczność istnienia związku przyczynowo – skutkowego między dokonaną zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem na grunty sąsiednie.

W ocenie sądu stan faktyczny w zakresie naruszenia prawa określonego w art. 29 ust. 1 w/w ustawy oraz istnienia związku przyczynowo – skutkowego między tym naruszeniem, a szkodliwym jego oddziaływaniem na grunt sąsiedni został ustalony prawidłowo. W sprawie zostało przeprowadzone wnikliwe postępowanie dowodowe w wyniku, którego zgromadzony został obszerny materiał dowodowy (trzykrotne oględziny nieruchomości przeprowadzone przez organ pierwszej instancji, oględziny nieruchomości z udziałem biegłego, dowód z przesłuchania świadków, dowód z dokumentów w postaci informacji z interwencji Straży Pożarnej z dnia 9.05, 25.05 i 9.06.2013r. k. 83 – 86 akt admin. oraz dowód z opinii biegłego ds. hydrologii i ochrony środowiska), który potwierdził okoliczność dokonania przez skarżącego podniesienia powierzchni na działce nr ew. [...] oraz okoliczność okresowego zalewania działki sąsiadującej o nr ew.[...].

Z opinii sporządzonej przez biegłą wynika, że przed podniesieniem powierzchni działki nr [...] przez skarżącego wody opadowe oraz roztopowe, zgodnie z naturalnym kierunkiem spadku terenu, spływały z kierunku północno – wschodniego przez działkę o nr ew. [...], a dalej przez działkę nr ew. [...] do rowu przydrożnego. Wykonanie przez skarżącego nasypu gliniastego charakteryzującego się znacznie gorszą wodochłonnością na działce nr ew. [...] o wysokości około 0,3 m spowodowało zmianę stanu wody na gruncie, gdyż zablokowany został naturalny spływ wód, przez co wody opadowe i roztopowe kumulują się na terenie działki nr ew. [...]. To zaś prowadzi do jej podtapiania, a tym samym powoduje szkody. Nawieziony grunt stanowi skuteczną barierę dla naturalnego przepływu wód opadowych w obrębie działki nr ew. [...]. Biegła wyjaśniła w związku z podnoszonym przez skarżącego argumentem, że istnienie płotu z prefabrykatów betonowych nie ma wpływu na stan wody w obrębie działki nr ew. [...], ponieważ to nie płot piętrzy wody opadowe gromadzące się zgodnie z naturalnym kierunkiem spływu na działce nr ew. [...], a podwyższony nasypem gruntowym teren działki o nr ew. [...]. W ocenie sądu organ odwoławczy prawidłowo ocenił dowód z opinii biegłej, oparty na analizie, pomiarach i badaniach przeprowadzonych przez biegłą, jako dowód zasadniczy w niniejszej sprawie, przedstawiający rzeczywisty i pełny obraz stosunków wodnych panujących na ocenianych działkach. Ustalenia i wnioski wynikające z tego dowodu znalazły potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym. Zdaniem sądu organ prawidłowo ocenił, że bezsprzecznie istnieje związek skutkowo – przyczynowy między konkretnym działaniem skarżącego, a szkodliwym oddziaływaniem na grunt sąsiadujący. Nie mogą zmienić tej opartej na badaniach i analizie terenu oceny, zarzuty skarżącego dotyczące braku należytej analizy stanu sprzed nawiezienia przez niego nasypu gliniastego, wpływu przeszkody w postaci płotu betonowego, czy zakłócenia stosunków wodnych na innych działkach oraz okoliczności, że jego działka również ulega podtopieniu. Podkreślić należy przede wszystkim, że w niniejszym postępowaniu ocenie podlegał wpływ działania skarżącego na zmianę stanu wody na gruncie sąsiednim, a nie działań innych podmiotów i ich oddziaływanie na inne grunty. Nadto sam skarżący w toku postępowania administracyjnego wskazywał, że płot betonowy powstał przed podwyższeniem przez niego terenu (k. 234 akt admin.). W sprawie nie ma również znaczenia okoliczność, że sam skarżący ponosi konsekwencje podwyższenia terenu na skutek nawiezienia warstwy gliniastej, w postaci zalegania wody na terenie jego działki.

Wskazać należy, że przedmiotem decyzji organu administracji było określenie i nałożenie na właściciela naruszającego stosunki wodne obowiązku naprawienia zakłóconego stanu przez przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Po ustaleniu więc stanu faktycznego odpowiadającego treści art. 29 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne, zadaniem organu było ustalenie zasadności nałożenia określonego obowiązku, wybór sposobu działania naprawczego i jego zakresu oraz wyjaśnienie dokonanych ustaleń według zasad postępowania określonych w art. 7 i 107 § 3 kpa.

W ocenie sądu organ naruszył te zasady. Przede wszystkim nie wyjaśnił przesłanek i powodów dla których dokonał wyboru obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego (ograniczonego co prawda do pewnego obszaru analizowanej działki o nr ew. [...]), mimo że biegła w swojej opinii zaproponowała zgodnie z treścią art. 29 ust. 3 w/w ustawy alternatywne rozwiązanie. Organ nie odniósł się do tego zagadnienia w najmniejszym stopniu, pomijając ten zakres opinii biegłego. Po drugie organ odwoławczy ocenił, że uzupełniająca opinia biegłej w odniesieniu do zmiany zakresu pierwotnie ustalonego przez organ pierwszej instancji obowiązku naprawczego z obszaru o szerokości 3 m na obszar o szerokości 10 m została "miarodajnie" przez biegłą wyjaśniona. Tymczasem trudno uznać za przekonujące wyjaśnienie potrzeby poszerzenia obszaru objętego obowiązkiem przywrócenia do stanu poprzedniego (a więc usunięcia nawiezionej ziemi) tylko ze względu na okoliczność poddawania działki o nr ew. [...] aktywnie prowadzonej gospodarce rolnej, gdyż okoliczność ta znana była biegłej od samego początku, a zatem wydając opinię w grudniu 2013r już wówczas winna brać ten aspekt pod uwagę, jeśli w istocie jest on istotny dla zapewnienia skutecznego naturalnego odpływu wód powierzchniowych. Organ nie dostrzegł również niejasności w uzupełniającej opinii biegłej dotyczącej tego właśnie obowiązku, polegającej na różnicy w określeniu poziomu, do którego nawieziony grunt nasypowy ma zostać usunięty. W opinii uzupełniającej wskazano, że będzie to poziom do rzędnej równej bądź niższej niż 134,4 m.n.p.m., tymczasem w opinii podstawowej posłużono się innymi parametrami. Wskazano w niej, że usunięcie tej warstwy ma nastąpić do rzędnych równych bądź niższych 0,90 m względem poziomu "0" odniesionego do spodu rury przepustu rowu przydrożnego. Wprawdzie z załącznika – przekroju geomorfologicznego do tej opinii wynika, że punkt "0" to 133,52 m.n.p.m. i po dodaniu wartości 0,90 m wynik stanowi wartość 134,4 tak jak rzędna określona w opinii uzupełniającej, to obowiązkiem organu było wyjaśnienie tej rozbieżności i wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji czy nakazana do zdjęcia warstwa odpowiada warstwie nawiezionej ziemi. Wydaje się, że do takiego wniosku prowadzi załącznik do opinii uzupełniającej w postaci przekroju geomorfologicznego. Jednak decyzja nie może opierać się na przypuszczeniach, że opinia stanowiąca podstawę rozstrzygnięcia była prawidłowa.

W toku postępowania organ administracji stosownie do treści art. 7 kpa niewątpliwie zobowiązany jest podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Obowiązkową rolą organu administracji jest ocena na gruncie stosowanych przepisów prawa materialnego, które z okoliczności są w istocie niezbędne do wydania prawidłowej decyzji, czy zgromadzone dowody (w tym również dowód z opinii biegłego) są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Z kolei zgodnie z art. 107 § 3 kpa fakty przyjęte przez organ za udowodnione na podstawie określonych dowodów oraz przyczyny z powodu, których innym dowodom odmówiono wiarygodności muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej przez organ decyzji. Ten obowiązek wyjaśnienia powodów, którymi organ kierował się przy rozstrzygnięciu sprawy dotyczy również zasadności nałożenia obowiązku, wyboru sposobu i zakresu jego wykonania.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy naruszył powyższe zasady.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona ponownie oceny właściwego sposobu i zakresu obowiązku naprawczego, po wyjaśnieniu rozbieżności zawartych w opinii biegłego, a dokonany wybór umotywuje w uzasadnieniu.

Z tych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 powołanej ustawy.