Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 780/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat J. Z., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania A. S. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działającego z upoważnienia Miasta i Gminy P., z dnia [...] lutego 2012 r., nr [..] o przyznaniu zasiłku celowego na zakup leków.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

A. S. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z prośbą o pomoc finansową na zakup żywności, leków oraz o pomoc rzeczową w postaci opału z transportem.

W toku postępowania organ pierwszej instancji to jest Dyrektor Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działający z upoważnienia Miasta i Gminy P., ustalił, że rodzina wnioskodawcy znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i spełnia kryteria dochodowe określone w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r., o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.) – dalej jako ustawa o pomocy społecznej. Jednakże organ wskazał, że zainteresowany otrzymuje bardzo dużą pomoc – zasiłek stały, zasiłek okresowy, ponadto [...] tony opału o wartości 365 zł, dodatkowo w styczniu przyznano mu zasiłek okresowy i zasiłek celowy. Dyrektor Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. zauważył, że zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wychodzeniu z trudnej sytuacji, a nie przejmowanie na siebie pełnych kosztów utrzymania i zaspokajania wszystkich zgłoszonych potrzeb. W związku z powyższym przyznana pomoc powinna uwzględniać możliwości Ośrodka Pomocy Społecznej.

Mając na uwadze powyższe ustalenia Dyrektor Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] przyznał A. S. zasiłek celowy w lutym 2012 r. w wysokości [...] zł na zakup leków.

Od decyzji organu pierwszej instancji A. S. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. W odwołaniu zaznaczył, że chciałby, aby przyznano mu środki na dożywanie, gdyż uzyskiwane dochody w żaden sposób nie wystarczają nawet na najbardziej oszczędną egzystencję. Wyjaśnił również, że przyznana kwota [...] zł wystarczały mu na pokrycie 65% środków potrzebnych na zakup leków.

W toku postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na wstępie wskazało, że przepisy ustawy o pomocy społecznej określają kryterium dochodowe, które uprawnia do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Jednak, jak zaznaczyło Kolegium, również osoba ubiegająca się o przyznanie takiej pomocy winna we własnym zakresie podejmować wszelkie działania, aby poprawić swoją sytuację życiową i materialną. Ośrodki pomocy społecznej nie mogą bowiem ponosić wszelkich kosztów utrzymania zainteresowanych. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że to, iż ubiegający się o pomoc spełnia kryteria do przyznania zasiłku celowego nie oznacza, że po jego stronie istnieje roszczenie o przyznanie świadczenia w żądanej wysokości. Organ rozpoznając wniosek musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, ale również interesy innych osób ubiegających się o pomoc. Kolegium podkreśliło również, że ośrodek pomocy społecznej nie ma obowiązku przyznania każdej pomocy w żądanej wysokości. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że we wniosku o przyznanie pomocy finansowej A. S. nie określił jakiej pomocy oczekuje. Wskazał również, że z uwagi na to, że zainteresowany złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na leki, żywność oraz węgiel, po przyznaniu zasiłku celowego na leki należy rozpoznać pozostałe wnioski.

Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [..] marca 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działającego z upoważnienia Miasta i Gminy P., z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] o przyznaniu zasiłku celowego na zakup leków.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] marca 2012 r., A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie zgada się z wydanym rozstrzygnięciem. Wskazał, że w okresie, gdy był w lepszym stanie zdrowotnym podejmował działania mające na celu znalezienie pracy. Jego obecny stan zdrowia, przebyte choroby, uniemożliwiają mu to. W ocenie skarżącego jego sytuacja jest na tyle trudna, że w pełni uzasadnia przyznanie mu pomocy w żądanym we wniosku zakresie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działającego z upoważnienia Miasta i Gminy P. przyznającą skarżącemu zasiłek celowy na zakup leków. Materialno prawną podstawę dla wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. - o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Ten akt prawny określa rodzaje świadczeń z zakresu pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania. Jedną z form pomocy przewidzianą w art. 39 ust. 1 i 2 ustawy jest pomoc finansowa w formie zasiłku celowego. W myśl tego przepisu zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto jednoznaczne stanowisko, iż rozstrzygnięcie o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że sam fakt spełniania ustawowych kryteriów nie skutkuje automatycznym przyznaniem go osobie zainteresowanej. Sądy administracyjne wielokrotnie wskazywały, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których one nie są w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwość (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Zadaniem pomocy społecznej jest wyłącznie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.), a nie całkowite wyręczanie tych osób w ich aktywności zmierzającej do poprawy swojej sytuacji bytowej. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 981/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 109/12, por. Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o sprawach www.cbois.gov.pl). Dlatego też wnioskujący o pomoc musi liczyć się z tym, że jego żądanie, nawet jeśli mieści się w zadaniach i celach pomocy społecznej nie zawsze będzie w pełni uwzględnione. Zwłaszcza, że możliwości finansowe ośrodków pomocy społecznej nie są nieograniczone, a liczba osób wymagających wsparcia jest znaczna i stale rośnie, co jest faktem powszechnie znanym. Jak wynika z akt sprawy A. S. od dłuższego czasu korzysta z różnych form wsparcia oferowanego przez ośrodek pomocy społecznej. Przyznano mu m. in. zasiłki stałe, zasiłki okresowe, pomoc doraźną. Zatem jego sytuacja zdrowotna i finansowa jest pracownikom ośrodka znana. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie przyznając skarżącemu zasiłek na zakup leków w określonej wysokości nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonych rozstrzygnięć o wysokości przyznanego świadczenia decydowały nie tylko potrzeby skarżącego (który otrzymuje stałe wsparcie z Ośrodka Pomocy Społecznej) i cel pomocy, ale również możliwości finansowe tego Ośrodka i potrzeby innych osób, objętych jego pomocą.

Reasumując w ocenie Sądu zarówno Burmistrz Miasta i Gminy P. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie naruszyły zarówno zasad postępowania w sprawach z zakresu pomocy społecznej, jak również reguł wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego i w sposób zgodny z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśniły motywy i powody przyznania świadczenia w takiej, a nie innej wysokości.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 207), orzekł jak w sentencji wyroku.