Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 829/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6369 Inne o symbolu podstawowym 636
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 40 § 2, art. 44, art. 58 i art. 59 oraz art. 134
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz J. B. kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "organ II instancji") na podstawie art. 17 § 1, art. 119, art. 120 § 1 w zw. z art. 121 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") oraz art. 17 pkt 1, art. 59 § 1 i § 2 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r., poz. 282 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku [...] o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia wniesionego wraz z zażaleniem na postanowienie [...] Konserwatora Zabytków (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia i stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że [...] Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., Nr [...], nakazał [...] przeprowadzenie niezbędnych, ze względu na zagrożenie istotnym uszkodzeniem zabytków, prac konserwatorskich i robót budowlanych w budynkach dwóch zbiorników gazu przy ul. [...] w [...] oraz określił termin ich wykonania do końca 2013 roku. Powyższej decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Następnie, upomnieniem z dnia [...] lipca 2014 r. organ I instancji wezwał [...] (dalej: "Zobowiązana") do wykonania powyższego obowiązku. Z uwagi na bezskuteczność złożonego upomnienia, w dniu [...] października 2014 r., Prezydent [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...] stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, wzywając do wykonania obowiązku nałożonego powyższą decyzją. Równocześnie w dniu 5 maja 2016 r. [...] Konserwator Zabytków przeprowadził kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących zabytków i opieki nad zabytkami. W jej wyniku stwierdzono, że prace nałożone decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., Nr [...] zostały wykonane w niewielkiej części.

W związku z powyższymi ustaleniami [...] Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. nałożył na zobowiązaną grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] października 2014 r. wystawionym przez Prezydenta [...], w kwocie 10 000 złotych. Jednocześnie zobowiązał ją do uiszczenia powyższej grzywny oraz wykonania kwestionowanego obowiązku w terminie do 31 maja 2017 r. Rozstrzygnięcie to zostało dwukrotnie awizowane, a następnie zwrócone przez pocztę z adnotacją o niepodjęciu przesyłki przez adresata.

Zobowiązana w dniu 16 października 2017 r. złożyła zażalenie, w którym z ostrożności wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia ze względu na nieprawidłowe doręczenie postanowienia. W związku z nieprecyzyjnym określeniem żądania organ II instancji, pismem z dnia 4 grudnia 2017 r., zobowiązał zobowiązaną do wskazania, czy zażalenie zawiera żądanie przywrócenia terminu, a także podania przyczyn uchybienia terminowi. W odpowiedzi – w piśmie z 18 grudnia 2017 r. –stwierdzono, że dopiero w październiku 2017 roku po dokonaniu przeglądu akt pełnomocnik zapoznał się z postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. i stwierdził, że nie zostało ono doręczone stronie. Podniósł, że zobowiązana działała w uzasadnionym przekonaniu, że udział w zabytkowej nieruchomości posiada na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej i postanowienie doręczone jej mężowi jest rozstrzygnięciem skierowanym również do niej. Jednocześnie ponowiono wniosek o przywrócenie terminu na wniesienie przedmiotowego zażalenia.

Po jego rozpatrzeniu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał postanowienie z dnia [...] lutego 2018 r., znak: [...], w którym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia i stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zobowiązana wniosła zażalenie z uchybieniem terminu oraz, że wbrew obowiązkowi nie uprawdopodobniła braku winy w jego uchybieniu. Dodał, że sporne postanowienie [...] Konserwatora Zabytków było dwukrotnie awizowane, a następnie zwrócone przez pocztę z adnotacją o niepodjęciu przesyłki w terminie. Jednocześnie w ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego powołanie się na fakt doręczenia postanowienia współmałżonkowi i uznanie, że rozstrzygnięcie to odnosi się także do strony skarżącej, nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu. Postanowienie to stało się następnie przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Po jej rozpatrzeniu Sąd wyrokiem z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt. VII SA/Wa 1124/18, uchylił zaskarżone postanowienie. W wyroku wskazano, że w uzasadnieniu do postanowienia z dnia [...] lutego 2018 r. organ II instancji nie zawarł jednoznacznego stwierdzenia (po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w tym ewentualnie reklamacyjnego) w jakiej dacie doręczono skarżącej postanowienie [...] Konserwatora Zabytków z [...] października 2016 r. o nałożeniu grzywny. Sąd wskazał, że w aktach postępowania brak jest pierwszej strony dokumentu - zwrotnego potwierdzenia odbioru - umożliwiającej identyfikację odbiorcy oraz fakt skierowania do niego dokumentu. Jednocześnie Sąd podniósł, że w przypadku ustalenia skuteczności doręczenia zastępczego to od daty jego dokonania należy liczyć upływ termin do wniesienia zażalenia, a w konsekwencji dopiero wówczas należy badać czy uchybienie terminu miało miejsce z winy skarżącej.

Następnie pismem z dnia 4 listopada 2019 r. skarżąca, w związku z powyższym wyrokiem, zwróciła się o rozpatrzenie zażalenia z dnia 16 października 2017 r., o umorzenie postępowania oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego. Po ponownym przeanalizowaniu sprawy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z [...] marca 2020 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia i stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zasada ta powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podkreślił, że warunkiem skuteczności czynności procesowej jest zachowanie terminu do jej dokonania. W przedmiotowej sprawie jest to siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2016 r. W sytuacji zaś, gdy strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania służy jej, określona w art. 58 k.p.a., instytucja przywrócenia terminu. Ponadto na gruncie art. 59 § 2 k.p.a., o przywróceniu terminu do złożenia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Uprawnienie to związane jest z art. 134 k.p.a., na podstawie którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z przepisów tych wynika obowiązek organu odwoławczego do zbadania w pierwszej kolejności, czy odwołanie bądź zażalenie zostało wniesione z zachowaniem terminu. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że przesłanką przywrócenia terminu, wynikającą z art. 58 k.p.a., jest uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę (zainteresowanego), że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Niezbędne jest zatem uprawdopodobnienie wystąpienia okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin.

Organ odwoławczy podkreślił, że kierując się treścią wytycznych wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt. VII SA/Wa 1124/18 oraz mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, stwierdził, że zaskarżone postanowienie [...] Konserwatora Zabytków zostało doręczone zobowiązanej w trybie doręczenia zastępczego. Skarżąca zaś uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia. Podniósł przy tym, że oryginał zwrotnego potwierdzenia odbioru wraz z oryginałem koperty adresowanej do zobowiązanej, znajdujące się w aktach postępowania, jednoznacznie potwierdzają tę okoliczność. Z pieczęci znajdujących się na tym potwierdzeniu bezspornie wynika, że w związku z nieobecnością adresata pierwsze zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej zostało sporządzone i pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej w dniu 24 października 2016 r. Czternastodniowy okres na odbiór przedmiotowego pisma upływał w dniu 7 listopada 2016 r. W konsekwencji przyjęto, że postanowienie zostało doręczone zobowiązanej w dniu 7 listopada 2016 r. - w trybie doręczenia zastępczego. Zgodnie bowiem z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia - czternastodniowego okresu - pozostawienia pisma przez operatora pocztowego w placówce pocztowej. Stąd też w ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, siedmiodniowy termin na wniesienie zażalenia przez Zobowiązaną upłynął bezskutecznie w dniu 14 listopada 2016 r.

Skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...], wnosząc o uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, jednocześnie zarzucając organowi naruszenie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu normy prawnej z nich wynikającej wskazując, że w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie właśnie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., ponieważ postanowienie o nałożeniu grzywny nie zostało stronie prawidłowo doręczone, w tym nie zostało doręczone zastępczo, gdyż organ egzekucyjny nieprawidłowo ustalił adres zamieszkania skarżącej, na skutek czego organ rozpatrujący zażalenie powinien stwierdzić jego niedopuszczalność, gdyż postanowienie o nałożeniu grzywny nigdy nie weszło do obrotu prawnego.

W uzasadnieniu wskazano, że w niniejszej sprawie nieprawidłowe było doręczenie pisma bezpośrednio stronie, z pominięciem ustanowionego pełnomocnika. Skarżąca ustanowiła bowiem w postępowaniu pełnomocnika - [...], wskazując jednocześnie adres do korespondencji. Pełnomocnikowi temu doręczono, m.in. decyzję Nr [...], kopię protokołu z kontroli, czy zawiadomienie o kontroli. Pełnomocnik uczestniczył również w oględzinach w toku kontroli, a w treści protokołu wskazano ponownie adres do doręczeń. Pełnomocnictwo zaś nigdy nie zostało przez stronę odwołane.

Ponadto podkreślił, że do postępowania egzekucyjnego w administracji mają zastosowanie przepisy art. 39 - 48 k.p.a. dotyczące sposobów doręczania pism. Dopuszczalne jest zatem doręczanie pism w sposób określony w art. 44 k.p.a. (fikcja prawna doręczenia). Jednakże warunkiem jego zastosowania jest to, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie było możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w art. 42 i 43 k.p.a., bądź też w trakcie trwającego postępowania dokonał zmiany adresu, nie informując o tym organu. Z kolei dla przyjęcia fikcji doręczenia na nieaktualny adres w przypadku niepoinformowania przez stronę organu o zmianie adresu w toku postępowania konieczne jest faktyczne doręczenie stronie pouczenia o skutkach zaniechania powiadomienia o zmianie adresu. W realiach niniejszej sprawy adres zamieszkania skarżącej nie mógł być adresem, pod który została wysłana przesyłka zwierająca postanowienie z dnia [...] października 2016 r. Sprzedała ona bowiem w dniu [...] października 2012 r. nieruchomość znajdującą się przy ul. [...] m. [...] położoną w [...] i tym samym nie mogła pod tym adresem zamieszkiwać w roku 2016. Zgodnie z treścią aktu notarialnego z dnia [...] października 2012 r. adresem zamieszkania skarżącej była ul. [...] w [...].

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ podkreślił, że warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że jego uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego. W ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego skarżąca nie wskazała na okoliczności, które pozwalałyby na uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Organ II instancji stwierdził ponadto, że pełnomocnik skarżącej zapoznał się w październiku 2017 roku z treścią postanowienia [...] Konserwatora Zabytków Nr [...]. W treści sentencji postanowienia o nałożeniu grzywny wyraźnie wskazano, że jest ona nakładana na skarżącą, zamieszkałą przy ul. [...] m. [...] w [...]. Ponadto w rozdzielniku jako stronę wskazano skarżącą samodzielnie. Zatem już w październiku 2017 roku strona wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie wraz z zażaleniem wiedziała, że organ I instancji przywołał adres skarżącej - w opinii pełnomocnika błędny - oraz, że organ I instancji w rozdzielniku nie wskazał, aby skarżąca działała przez pełnomocnika. W konsekwencji, zdaniem organu, powyższe okoliczności, które miały istnieć w chwili wydawania kwestionowanego rozstrzygnięcia [...] Konserwatora Zabytków powinny być przywołane w ramach okoliczności uprawdopodobniających uchybienie terminu do wniesienia zażalenia w pismach wnoszonych do organu II instancji z dnia [...] października 2017 r. oraz z 18 grudnia 2017 r. Przywołanie tych okoliczności po raz pierwszy w skardze jest - zdaniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego - spóźnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skargę należało uwzględnić.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2020r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] października 2016r. oraz stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia.

Zaskarżone postanowienie wydano w oparciu o przepisy art. 58 i 59 kpa oraz art. 134 kpa, które przewidują możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności, których uchybienie skutkuje negatywnymi skutkami procesowymi dla strony – w przedmiotowej sprawie stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.

Na wstępie należy wyjaśnić, że warunkiem sine qua non pozytywnego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, jest jednoznaczne i nie budzące wątpliwości ustalenie organu, że do uchybienia terminu w ogóle doszło, a co za tym idzie, że postanowienie od którego przysługuje zażalenie zostało skutecznie stronie doręczone.

Nie budzi wątpliwości, iż dla zastosowania przepisu art. 58 kpa. powinny być spełnione następujące cztery przesłanki. Pierwszą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu. Zatem przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek zainteresowanego, który wniesie prośbę w formie podania.

Drugą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu . Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

Trzecią przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi siedem dni. Terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu już nie można przywrócić ( art. 58 § 3 kpa).

Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin, np. wnieść zażalenie. Czynność procesową należy zatem dopełnić nie czekając na przywrócenie terminu.

W ocenie Sądu organ dokonał przede wszystkim przedwczesnej oceny co do skuteczności doręczenia skarżącej postanowienia Nr [...] z dnia [...] października 2016r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

Zdaniem organu w sprawie doszło do doręczenia zastępczego. W związku z nieobecnością adresata pierwsze zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej zostało sporządzone i pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej w dniu 24 października 2016 r. Czternastodniowy okres na odbiór przedmiotowego pisma upływał w dniu 7 listopada 2016 r. W konsekwencji organ uznał, że postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 7 listopada 2016 r. - w trybie doręczenia zastępczego( art. 44 § 2 i 4 kpa.).

Fakt doręczenia pisma określonej osobie w oznaczonym czasie i miejscu może być stwierdzony wtedy, kiedy jest pewne, iż otrzymała je właściwa osoba (art. 42 § 1 i art. 43 k.p.a.) lub że spełnione zostały warunki określone w art. 44 k.p.a. (tzw. doręczenie zastępcze). Nieskuteczne doręczenie zastępcze w ogóle zatem nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji. W takiej sytuacji za datę doręczenia uznać należy dzień, w którym adresat faktycznie otrzymał decyzję lub się z nią zapoznał (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16.03.2015r., I UK 271/14) . Zaznaczyć trzeba, że doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. stanowi tzw. fikcję prawną polegającą na uznaniu doręczenia za skuteczne mimo, że strona postępowania faktycznie nie zapoznała się z treścią kierowanej do niej korespondencji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że unormowanie to stanowi wyjątek od zasady, iż strona postępowania powinna mieć zagwarantowaną możliwość faktycznego zapoznania się z kierowanymi do niej przez organ pismami. Podkreśla się także, że aby doręczenie zastępcze było skuteczne muszą łącznie zostać spełnione wymienione w tym przepisie przesłanki.

W tym miejscu podkreślenia jednak wymaga, że organ administracji publicznej, który został powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnika strony, zobowiązany jest doręczać pisma temu pełnomocnikowi a nie stronie. Przepis art. 40 § 2 k.p.a. nie zakazuje wprawdzie doręczeń pod adresem strony mającej ustanowionego pełnomocnika, lecz jednoznacznie nakazuje doręczanie pism temu pełnomocnikowi. Oznacza to , że doręczenie pisma pełnomocnikowi jest prawnie skuteczne, natomiast strona została w ten sposób jedynie poinformowana o treści pisma. Takie podwójne doręczenie pisma stronie i pełnomocnikowi wywołuje tylko ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1739/10).

Przepis art. 40 § 2 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń, norma ta obarcza organy prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Zmiana tego stanu rzeczy mogła nastąpić jedynie poprzez wypowiedzenie pełnomocnictwa i poinformowania o tym fakcie organu prowadzącego postępowanie.

Jak wynika z akt postępowania egzekucyjnego decyzję Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2012r. ,nakładającą na skarżącą obowiązki i stanowiącą podstawę wydania tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego, została doręczona pełnomocnikowi - [...] na adres do korespondencji: [...] Sp.j. ul. [...].

Natomiast upomnienie z dnia [...] lipca 2014r. Nr [...], tytuł wykonawczy z dnia [...] lipca 2014r. jak i postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia [...] października 2016r. zostały przez organ egzekucyjny skierowane bezpośrednio do skarżącej na adres przy ul. [...] m [...]. Przy czym żadna z tych przesyłek nie została doręczona w trybie art. 42 § 1 kpa w zw. z art. 39 kpa., a jak wynika z aktu notarialnego z dnia [...] października 2012r. nie mogła być skutecznie doręczona wobec wcześniejszego zbycia lokalu.

W tej sytuacji uznanie za skuteczne doręczenia dokonanego bezpośrednio skarżącej bez wyjaśnienia kwestii udzielonego w postępowaniu głównym pełnomocnictwa należy uznać za przedwczesne i naruszające art. 7 i 77 § 1 kpa w zw. z art. 40 § 2 kpa. Kwestia udzielonego pełnomocnictwa winna być przez organ wyjaśniona również na podstawie akt postępowania głównego, które także toczył się przed Prezydentem [...].

Należy przy tym wskazać, że pełnomocnictwo aby mogło wywrzeć skutki w postępowaniu musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu po myśli art. 33 § 2 k.p.a. Informacja ta zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą pisemności (art. 14 § 1 k.p.a.) musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Stosownie bowiem do art. 33 § 3 zd. 1 k.p.a. pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Z przepisów tych wynika zatem, że organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej konkretnej sprawie np. poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt. Przez akta, o których mowa w art. 33 § 3 k.p.a. należy rozumieć akta konkretnego postępowania administracyjnego( vide wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2009r., II GSK 599/08).

Zgodnie z art. 33 § 3 k.p.a. pełnomocnik dołącza do akt sprawy oryginał lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie i dołączone do akt przy dokonywaniu pierwszej czynności procesowej. Jeżeli zaś pełnomocnictwo dotyczy więcej niż jednej sprawy, powinno być dołączone do akt sprawy, w której pełnomocnik dokonuje pierwszej czynności. Dokonując czynności w pozostałych sprawach objętych pełnomocnictwem, pełnomocnik powinien dołączyć uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa.

Po drugie w przypadku ustalenia przez organ, że skarżąca w toku postępowania egzekucyjnego nie była reprezentowana przez pełnomocnika, brak jest podstaw prawnych dla przyjęcia skuteczności doręczenia postanowienia z dnia [...] października 2016r. na adres ul. [...] m [...]. Jak wynika z przedłożonego odpisu aktu notarialnego Rep. [...] Nr [...], skarżąca w dniu [...] października 2012r. zbyła lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...], jako swój adres zamieszkania wskazując ul. [...] w [...]. Należy także podkreślić, że w sytuacji jaka miała miejsce w tej sprawie organ nie mógł stosować doręczenia zastępczego w trybie art. 44 Kpa. w odniesieniu do postanowienia z dnia [...] października 2016 r. skoro skarżącej nie doręczono wcześniej upomnienia a przede wszystkim tytułu wykonawczego. Dopiero bowiem z datą doręczenia tegoż tytułu ciążył na niej obowiązek zawiadomienia o zmianie adresu i ewentualnych okolicznościach utrudniających jej udział w sprawie.

Z tych wszystkich względów , w ocenie Sadu zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 59 i 59 kpa oraz art. 134 kpa w związku z art. 40 § 2 kpa i art. 44 kpa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie miał na uwadze, że jego podstawowym obowiązkiem jest wyjaśnienie ponad wszelką wątpliwość czy postanowienie z dnia [...] października 2016r. zostało skutecznie doręczone bowiem wyłącznie w takim wypadku wywołuje skutki procesowe. O ile w ocenie Sądu nie można przywrócić terminu do dokonania czynności w sytuacji w której termin nie został uchybiony o tyle – co oczywiste w takiej sytuacji- nie można stwierdzić, iż zostało ono z uchybieniem ustawowego terminu wywiedzione. Aby bowiem móc rozpoznać wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, organ winien był w pierwszej kolejności ustalić w sposób niebudzący wątpliwości, czy doręczenie postanowienia z dnia [...] października 2016r. zostało dokonane prawidłowo, co z kolei determinuje, czy można uznać, że termin do wniesienia środka zaskarżenia od tego postanowienia został uchybiony ( vide wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017r., II GSK 2905/15).

Należy także podkreślić, wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi na skargę, że zarzuty dotyczące wadliwości doręczenia postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia , skarżąca może podnosić w toku postępowania egzekucyjnego, zaś sam fakt nie wyeksponowania ich w skardze na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2018r., nie uzasadniają tezy , że zarzuty te są spóźnione.

Tak więc bez jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności doręczenia postanowienie z dnia [...] października 2016r. i ustalenia czy było ono skuteczne, stwierdzenie organu o wypełnieniu dyspozycji art. 134 kpa należy uznać za

Mając powyższe na uwadze, , Sąd na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U z 2019r., poz.2325) orzekł jak w sentencji wyroku, rozstrzygnięcie o kosztach opierając na treści art. 200 przywołanej ustawy.