Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 400/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 27 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 5 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Protokolant p.o. asystenta sędziego Nina Krzemieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania R. R. od decyzji Burmistrza Miasta O. z dnia [...]r., nr [...] o zwrocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wypłaconych na mocy decyzji tego organu z dnia [...]r., znak: [...] na rzecz K. R. i W. R. w okresie od 1 października 2010r. do 30 września 2011r. w wysokości 4.320,00 zł. wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień wydania decyzji w kwocie 372,22 zł, co łącznie stanowi kwotę 4.692,22 zł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r.,poz. 1071 ze zm.) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej, wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...]r. organ I instancji orzekł o obowiązku zwrotu przez R. R. kwoty 4.320,00 zł. z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osób uprawnionych - K.R. i W.R. wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień wydania decyzji w kwocie 372,22 zł., co stanowi łącznie kwotę 4.692,22 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia [...]2010r. zostały przyznane świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2010r. do 30 września 2011r. na rzecz: K. R. w kwocie po 190 zł. miesięcznie i W. R. w kwocie po 170 zł. miesięcznie. Do dnia wydania powyższej decyzji na rachunek bankowy organu właściwego wierzyciela nie wpłynęła żadna kwota tytułem spłaty wypłaconych świadczeń, co uzasadniało wydanie rozstrzygnięcia o ich zwrocie wraz z ustawowymi odsetkami, wynoszącymi na dzień jej wydania 13% w stosunku rocznym.

W odwołaniu od tej decyzji R. R. wskazał, iż stan zdrowia, a także sytuacja materialna w jakiej się znajduje nie pozwala mu na płacenie alimentów. Odwołujący wskazał, iż choruje na epilepsję i posiada rentę socjalną w wysokości 500 zł. oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. miesięcznie. Z tej renty ZUS potrąca mu tytułem alimentów na dwoje dzieci kwotę w wysokości 170 zł. miesięcznie, wobec czego na życie zostaje mu 330 zł. Zdaniem strony, skoro ZUS potrąca mu z renty alimenty, decyzja organu I instancji jest krzywdząca i świadczy o bezzasadnym nękaniu jego osoby.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji i powołując się na brzmienie art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity Dz.U. nr 1 z 2009r., poz. 7 ze zm.) wywiodło, że Sąd Rejonowy w O. III Wydział Rodzinny i Nieletnich wyrokiem z dnia [...]r., sygn. akt [...] podwyższył alimenty zasądzone od R. R. na rzecz jego małoletniej córki K. R. z kwoty po 170 zł. miesięcznie do kwoty po 190 zł. miesięcznie, poczynając od dnia 1 września 2007r. Na mocy zawartej między stronami ugody (protokół z posiedzenia Sądu Rejonowego w O. Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 9 czerwca 2004r., w sprawie sygn. akt [...]) R.R. zobowiązał się natomiast łożyć na rzecz swojej małoletniej córki W. tytułem alimentów po 170 zł. miesięcznie, począwszy od dnia 19 maja 2004r.

W związku z bezskuteczną egzekucją świadczeń alimentacyjnych, którą to okoliczność ustalono na podstawie zaświadczeń Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. z dnia 10 września 2010r., organ I instancji decyzją z dnia [...] 2010r. przyznał na okres od 1 października 2010r. do 30 września 2011r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionych dzieci: K. R. w kwocie 190 zł. miesięcznie i W. R. w kwocie 170 zł. miesięcznie. Zdaniem Kolegium, okolicznością niesporną pozostaje, że okres świadczeniowy 2010/2011 już się zakończył, a osobom uprawnionym wypłacono w tym okresie świadczenia w łącznej kwocie 4.320,00 zł. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji na rachunek bankowy organu właściwego wierzyciela nie wpłynęła też żadna kwota tytułem spłaty wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych na podstawie ww. decyzji z dnia [...] 2010r., a zatem prawidłowo organ I instancji przypisał do zwrotu skarżącemu, jako dłużnikowi alimentacyjnemu, kwotę 4.320,00 zł. wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi do dnia spłaty.

Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawodawca nie uzależnił nałożenia obowiązku zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej od sytuacji materialnej dłużnika alimentacyjnego i poinformował odwołującego o treści art. 30 ust. 2 ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi R. R. wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji, powtarzając w zasadzie zarzuty z odwołania od decyzji organu I instancji.

Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. 270 z 2012r., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami, uzasadniającymi jej wzruszenie.

Przedmiotem kontroli sądowej jest nałożony na skarżącego obowiązek zwrotu świadczeń alimentacyjnych, wypłaconych jego córkom K. R. i W. R. Podstawę orzekania przez organy stanowią przepisy ustawy z dnia 7.września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie zaś z art. 27 ust. 1 tej ustawy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Należności podlegają ściągnięciu w trybie przepisów ustawy z dnia 17.czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. nr 229 z 2005r., poz.1954 ze zm.)

Z przytoczonych przepisów wynika ustawowy obowiązek dłużnika alimentacyjnego zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego oraz obowiązek organu wydania stosownej decyzji o zwrocie świadczeń w sytuacji, gdy zakończy się okres wypłaty alimentów z funduszu alimentacyjnego lub zostanie uchylona decyzja przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art.27 ust.2)

W rozpatrywanej sprawie Burmistrz O. decyzją ostateczną z dnia [...] 2010r. przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionych K. R. i W. R. w łącznej wysokości 360,00 zł miesięcznie na okres od 1.października 2010r. do 30.września 2011r. Świadczenie wspomniane zostało wypłacone w łączonej kwocie 4.320,00,-zł, zaś dłużnik alimentacyjny nie dokonał spłaty tejże należności w żadnej kwocie. Tym samym też zasadnie organ właściwy wierzyciela alimentacyjnego orzekł o ich zwrocie wraz z należnymi odsetkami w trybie art.27 ust. 2 powołanej ustawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać natomiast należy, iż kwestia aktualnych możliwości zarobkowych skarżącego, związanych z jego stanem zdrowia, nie ma bezpośredniego wpływu na określenie jego zobowiązania, wynikającego z wypłaty świadczeń alimentacyjnych należnych jego córkom. Uzyskanie bowiem przez decyzje o przyznaniu świadczenia alimentacyjnego waloru ostateczności oznacza związanie nią organu administracji orzekającego o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych na jej podstawie świadczeń łącznie z ustawowymi odsetkami. W tej sytuacji wydana przez organ I instancji decyzja z dnia [...]2011r. stanowiła jedynie konsekwencję wypłacenia na rzecz osób uprawnionych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od dnia 1.października 2010r. do dnia 30.września 2011r. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14.października 2011r., sygn.akt II SA/Łd 915/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezprzedmiotowe są zatem te zarzuty skargi, które wiążą się z aktualną sytuacją majątkową i zdrowotną skarżącego, bowiem nie mają wpływu na określenie wysokości jego zobowiązania. Ustawowy obowiązek dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, łącznie z ustawowymi odsetkami oraz obowiązek organu wydania stosownej decyzji o zwrocie świadczeń ma bowiem miejsce w sytuacji, gdy zakończy się okres wypłaty alimentów z funduszu alimentacyjnego lub zostanie uchylona decyzja przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Decyzja wydawana w sprawie obciążenia dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu kwot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego nie jest decyzją uznaniową. Organ w prowadzonym postępowaniu zobowiązany jest jedynie ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy zostały wypłacone świadczenia, zaś w razie poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń, ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego, wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21.października 2010r., sygn.akt II SA/Po 491/10, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 754443).

Odrębną kwestią pozostaje natomiast sprawa ewentualnego umorzenia należności alimentacyjnych. Problem ten może być przez organ rozpatrywany po wydaniu decyzji o zwrocie należności z tytułu świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego i na wniosek zainteresowanego.

Odnosząc się natomiast do zarzutów, związanych z "potrącaniem alimentów przez ZUS" podnieść należy, iż dokumenty, znajdujące się w aktach sprawy dowodzą, że skarżący nie uiścił żadnej kwoty tytułem spłaty świadczeń alimentacyjnych, wypłaconych osobom uprawnionym w okresie od dnia 1 października 2010r. do dnia 30 września 2012r. Fakt regulowania ewentualnych zaległości za okresy minione lub też uiszczania świadczeń bieżących pozostaje natomiast bez wpływu na określenie wysokości zobowiązania skarżącego w okresie objętym decyzją.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.

B.C.