Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 499/96
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1997-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: par. 11
journal: Dz.U. 1991 nr 125 poz. 559
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Stosownie do postanowień par. 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 125 poz. 559/ weksel nie jest wymieniony jako podstawa zapisów w księdze. W konsekwencji, podstawą zapisów nie mogą być także odsetki wywodzące swoje źródło z weksla.

Jeżeli nie istnieją żadne dowody księgowe związane z daną operacją, w postępowaniu podatkowym nie można przy pomocy zeznań świadków dowodzić, że takie zdarzenie miało miejsce.

TEZY

Stosownie do postanowień par. 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 125 poz. 559/ weksel nie jest wymieniony jako podstawa zapisów w księdze. W konsekwencji, podstawą zapisów nie mogą być także odsetki wywodzące swoje źródło z weksla.

Jeżeli nie istnieją żadne dowody księgowe związane z daną operacją, w postępowaniu podatkowym nie można przy pomocy zeznań świadków dowodzić, że takie zdarzenie miało miejsce.


SENTENCJA

oddala skargę


UZASADNIENIE

Nie jest trafny zarzut skargi, jakoby organy naruszyły przepisy prawa materialnego, odmawiając zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu równowartości rat leasingowych i odsetek wekslowych. Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./, kosztami uzyskania przychodu są tylko takie wydatki, które zostały poniesione w celu uzyskania przychodu. Ponadto, w brzmieniu ustawy według tekstu obowiązującego w 1992 r., do kosztów uzyskania przychodu były zaliczane także wydatki wymienione w ust. 2 i 3 wymienionego przepisu, w tym również faktycznie zapłacone odsetki od zobowiązań, jeżeli pozostają one w związku ze źródłem przychodu.

Spółka cywilna była opodatkowana na zasadach ogólnych i dlatego była zobowiązana prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, i wyłącznie ta księga mogła obrazować operacje gospodarcze spółki. Tym samym, podstawę oceny, czy dane zdarzenie gospodarcze miało miejsce, mogły stanowić dowody, które w świetle postanowień rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 125 poz. 559/ stanowią podstawę wpisu do tej księgi. Stosownie do postanowień par. 11 rozporządzenia, weksel nie jest wymieniony jako podstawa zapisów w księdze. W konsekwencji, podstawą zapisów nie mogły być także odsetki wywodzące swoje źródło z wymienionego weksla. Tego wniosku nie zmienia zarzut podatniczki, że przyczyną wystawienia weksla było zabezpieczenie roszczeń Andrzeja S. do spółki z tytułu wykonanych czynności. Jak trafnie wskazały organy, w dokumentacji spółki nie istnieją żadne dowody księgowe, które mogłyby dawać podstawę do oceny, że Andrzej S. wykonał określoną czynność na rzecz spółki, a więc aby spółka była z tego tytułu zobowiązana do zapłaty. W związku z tym organy prawidłowo oceniły, że skoro brak dowodów istnienia zobowiązania pozostającego w związku ze źródłem przychodu spółki, nie ma także podstaw do przyjęcia, że zapisana w księdze kwota 900.000.000 zł z tytułu odsetek za niewykonanie w terminie tego zobowiązania może stanowić koszt uzyskania przychodu. Należy bowiem podkreślić, że kosztem uzyskania przychodu jest nie tylko kwota łącząca się z przychodami spółki, lecz także jest to wydatek, który został należycie udokumentowany, tj. w sposób określony przez odrębne przepisy. Skoro jednak cytowane rozporządzenie nie przewiduje możliwości dokumentowania kosztów przez wystawienie weksla, nie można uznać zarzutu skarżącej, że sporne odsetki powinny być uznane za koszt uzyskania przychodu.

Dodatkowo należy zauważyć, że weksel stanowi jedynie papier wartościowy dotyczący zobowiązania abstrakcyjnego, podczas gdy koszty uzyskania przychodu mogą dotyczyć tylko realnych wydatków, pozostających w ścisłym związku z danym przychodem. W konsekwencji, papier wartościowy, bez szczegółowego powiązania go z określonym przychodem i wydatkiem, nie stanowi dowodu zaistnienia określonej operacji gospodarczej. Skoro jednak w dokumentacji spółki nie można znaleźć takiego powiązania, zarzuty skargi są niezasadne.

Sąd nie stwierdził także, aby organy błędnie pominęły raty leasingowe, odmawiając zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodu. Jak wynika z akt sprawy, umowy leasingowe zawarte z firmą "A" dotyczyły samochodów osobowych. Z prawidłowych ustaleń organów wynika, że samochody te, poza jednym przypadkiem, nie stanowiły własności tej firmy, a w jednym przypadku samochód o podanym w umowie numerze rejestracyjnym w ogóle nie istniał. Umowy zawarte w takich okolicznościach już muszą budzić zastrzeżenia. Niezależnie od tego, umowy te zostały zawarte 1 lipca 1992 r., a więc gdy spółka cywilna jeszcze nie istniała. Trafnie więc uznały organy, że raty leasingowe, zaliczane przez spółkę do kosztów uzyskania przychodu na podstawie takich dowodów, nie mogły dotyczyć tego podmiotu. Tym samym, wydatki te nie mogły stanowić kosztu uzyskania przychodu.

Wniosku tego nie zmienia zarzut podatniczki zgłoszony na rozprawie przed Sądem, że samochody te spółka faktycznie użytkowała. W aktach sprawy nie ma bowiem żadnych dowodów, które pozwoliłyby na uznanie, że rzeczywisty właściciel kolejnych samochodów na podstawie określonej czynności prawnej oddał spółce swoją rzecz do użytkowania, nie ma też żadnych dowodów, które pozwoliłyby na ocenę wielkości ewentualnych wydatków ponoszonych przez spółkę w związku z użytkowaniem cudzych samochodów.

Powinny to być dowody określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. Skoro jednak spółka takich dowodów nie posiada, a skarżąca w toku całego postępowania administracyjnego nie wskazywała na ich istnienie - nie ma podstaw do uznania, że samochody były faktycznie użytkowane.

Chybiony jest także zarzut związany z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym. W szczególności niezasadnie skarga zarzucała, że organ naruszył art. 77 i  art. 80 Kpa przez pominięcie zeznań Andrzeja S. Jak już wyżej wskazano, podstawą zaliczenia określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodu są prawidłowe dowody księgowe, wskazujące na związek wydatków z daną operacją gospodarczą.

W sprawie takich dowodów jednak nie ma. Dowód z zeznań świadków w celu wykazania zaistnienia wydatku może być przeprowadzony tylko wtedy, gdy istnieją dokumenty obrazujące dane zdarzenie gospodarcze, jednakże ich treść jest niejasna.

W niniejszej sprawie nie ma żadnych dowodów księgowych, że Andrzej S. wykonywał na rzecz spółki jakiekolwiek czynności, ani też aby wystawiał za nie faktury. Dlatego skarżąca nie może wykazywać przy pomocy zeznań tej osoby, że wykonywał takie czynności ani też że posiada on prawo do wynagrodzenia.

W związku z tym zeznania Andrzeja S. były dla sprawy obojętne.

Z tych samych powodów nie istniała konieczność przesłuchania tej osoby w związku z leasingiem samochodów, skoro niewątpliwie zawarta umowa nie mogła dotyczyć spółki, a także brak jest księgowych dowodów faktycznego użytkowania spornych samochodów.

Reasumując Sąd stwierdził, że zarzuty skargi nie są zasadne. Tym samym, nie ma w niniejszej sprawie podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły prawo w zakresie, o którym mowa na wstępie niniejszych wywodów. W rezultacie Sąd nie znalazł podstaw do usunięcia tych decyzji z obrotu prawnego.

Dlatego, na podstawie art. 27 par. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, skarga została oddalona.