Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 11/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania do udzielenia informacji publicznej
Powołane przepisy: article: art. 13
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 16
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi S. H. i L. H. na bezczynność spółki E. w P. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania do udzielenia informacji publicznej, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od spółki E. w P. na rzecz S. H. i L. H. solidarnie kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] października 2011 r., oznaczonym jako "wezwanie do podjęcia negocjacji" w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości oraz ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem, radca prawny Ł.B., będący pełnomocnikiem małżonków S. i L. H., zwrócił się do przedsiębiorstwa energetycznego Spółka A w P. Oddział w B. (błędnie określone Spółka A w B. dalej jako "Spółka") o udostępnienie w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r., Nr 112, poz. 1198 z późn.zm.) kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych, przebiegających przez należąca do S. i L. H. nieruchomość rolną oznaczoną nr ewidencyjnym [...], położoną w B., dla której Sąd Rejonowy w Ś. prowadzi księgę wieczystą o nr [...] oraz działki nr [...] położonej w J., dla której Sąd Rejonowy w Ś. prowadzi księgę wieczystą o nr [...];

W uzasadnieniu powyższego pisma, podniesiono, że na wyżej wskazanych działkach przebiegają linie elektroenergetyczne wchodzące w skład przedsiębiorstwa energetycznego.

W odpowiedzi na pismo pełnomocnika Spółka odmówiła spełnienia roszczeń skarżących co do ustanowienia służebności przesyłu (vide: pismo z dnia [...] października 2011r.). Przedsiębiorstwo wskazało także, że decyzje związane z posadowieniem urządzeń energetycznych na nieruchomości S. i L. H. znajdują się w posiadaniu organów, odpowiadających po dniu [...] maja 1990r. za zobowiązania byłych rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, które pozostają w związku z przejętymi przez gminy zadaniami i kompetencjami, wynikającymi z ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym. Zdaniem Spółki nabywając ww. nieruchomości wnioskodawcy wiedzieli o istnieniu na niej sieci elektroenergetycznej, a tym samym przejęli od poprzednich właścicieli ograniczenia w jej użytkowaniu polegające na usytuowaniu na rozpatrywanej posesji napowietrznej linii niskiego i średniego napięcia.

Pismem z dnia [...] grudnia 2011r. pełnomocnik skarżących wezwał o doręczenie kserokopii decyzji lub jej oznaczenie (organ wydający, znak, data) a także zgód właścicieli gruntów, dotyczących posadowienia urządzeń elektroenergetycznych na działce [...], położonej w B. i działce [...] położonej w J..

Pismem z dnia [...] lutego 2012r. Spółka powtórzyła swoją argumentację wyrażoną w pierwszym piśmie oraz wskazała, iż ograniczona możliwość udostępnienia dokumentacji technicznej wynika z regulacji dotyczących ochrony danych osobowych i że jest nie do przyjęcia ze względu na istnienie ryzyka dostępu osób trzecich do informacji niejawnych i sensytywnych.

W kolejnym piśmie z dnia [...] lutego 2012r. pełnomocnik skarżących ponownie zażądał od przedsiębiorstwa dokumentów wskazanych w swoim pierwszym piśmie, podkreślając, iż stanowisko przedsiębiorstwa przesyłowego, nie znajduje oparcia w aktualnie obowiązujących przepisach prawa. Pełnomocnik powołał się przy tym na wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 201 0 r. sygn. akt I OSK 851/10.

W odpowiedzi na powyższe pismo Spółka pismem z dnia [...] lutego 2012r. podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko, powołując się dodatkowo na orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 8 września 2011 sygn. akt II SAB/Wa 161/11, z którego wynika, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja faktycznie istnieje i nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy, nie funkcjonuje w obiegu publicznym, a zainteresowany nie ma innego trybu dostępu do niej. Spółka wyjaśniła, ponadto że decyzje administracyjne o zatwierdzeniu projektu budowlanego i o udzieleniu pozwolenia na budowę linii napowietrznej na gruntach osób trzecich – w tym zarówno osób fizycznych, jak i prawnych – były przekazywane przez organy do tego upoważnione właścicielom nieruchomości, na terenie których lokalizowano urządzenia elektroenergetyczne, oraz że dokumenty powyższe znajdują się w posiadaniu organów odpowiadających po dniu 27 maja 1990 r. na zobowiązania byłych rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego lub organów administracji rządowej, do których to organów można wystąpić o udostępnienie dokumentów.

W jednym z kolejnych pism, datowanym na dzień [...] czerwca 2012r. pełnomocnik skarżących wniósł o dokładne oznaczenie decyzji na podstawie których została pobudowana infrastruktura elektroenergetyczna na działce nr [...] położonej w B. (znak, data, organ) oraz oznaczenie innych dokumentów.

W piśmie z dnia [...] lipca 2012r. Spółka przedstawiła dane dotyczące decyzji o pozwoleniu na budowę Urzędu Rejonowego w Ś., z dnia [...] lipca 1993r. znak [...].

Pismem z dnia [...] listopada 2012r. S. i L. H., reprezentowani przez radcę prawnego wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Spółki A w P. Oddział w B., zarzucając przedsiębiorstwu bezczynność polegającą na:

- nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] października 2011r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

- niewydanie rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczą sprawy publicznej i nakładają na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. Wskazał, że dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli są zadaniami publicznymi, a w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej Spółkę należy uznać za podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. W dalszej kolejności wskazał, powołując się na orzecznictwo NSA, że skarga na bezczynność nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia. Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Kodeks postępowania administracyjnego nie ma do niej zastosowania, gdyż ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera odesłanie do stosowania kodeksu jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji, nie zaś do czynności materialno-technicznej polegającej na jej udzieleniu. Podkreślił także, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał wnioskowanych dokumentów, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Spółka A w P. Oddział B. wniosła o jej oddalenie ewentualnie umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu podała, że postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe, z uwagi na fakt, że Spółka po wpłynięciu skargi na bezczynność, pismem z dnia [...] listopada 2012r. przesłała skarżącym kserokopię decyzji Urzędu Rejonowego w Ś. z dnia [...] lipca 1993r., informując ich, że nie dysponuje żadnymi innymi decyzjami administracyjnymi związanymi z lokalizacją i budową urządzeń energetycznych na ich nieruchomościach.

W wykonaniu wezwania Sądu pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że powołane pismo Spółki z dnia [...] listopada 2012r. wraz z załączoną do niego decyzją (kserokopią) otrzymał w dniu [...] grudnia 2012r.

Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013r. o sygn. akt II SAB/Bd 147/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Spółka A w P. Oddział Dystrybucji B. była zobowiązana do udzielenia wnioskowanej informacji, która miała charakter informacji publicznej, co ostatecznie uczyniła po wniesieniu skargi - nieznacznie przekraczając wskazany w ustawie termin 14 dni do udzielenia informacji publicznej. Jednakże powyższa okoliczność nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Sąd wskazał, że w sprawach ze skarg na bezczynność orzeka biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w dacie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2000 r., sygn. IV SA 105/00). Jeżeli przed dniem orzekania w sprawie ze skargi o bezczynność, podmiot zobowiązany udzielił informacji publicznej, tak jak w niniejszej sprawie, choćby z przekroczeniem ustawowego terminu, lub odmówił jej udzielenia w formie decyzji, oznacza to, że nie pozostaje on w stanie bezczynności i Sąd nie może uwzględnić skargi. Nie może bowiem zobowiązać podmiotu do podjęcia czynności, która przed dniem orzekania została podjęta.

Jednocześnie Sąd stwierdził, brak jest podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., ponieważ Spółka pismem z dnia [...] lipca 2012 r. przedstawiła dane dotyczące decyzji o pozwoleniu na budowę - Urzędu Rejonowego w Ś. z dnia [...] lipca 1993 r. znak [...], tj. to czego domagał się pełnomocnik skarżących w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r., co nastąpiło przed złożeniem skargi do Sądu.

Na skutek skargi kasacyjnej S. H. i L. H., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 30 października 2013r. sygn. akt I OSK 1387/13, uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. W motywach tego rozstrzygnięcia NSA wskazał, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym o uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić nie tylko wówczas, gdy Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu (...).

Przepis art. 149 P.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie miały charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 P.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Tymczasem z analizy tego przepisu w kontekście art. 4171 § 3 Kodeksu cywilnego wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać także na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub też że bezczynność organu wystąpiła, lecz nie miała charakteru rażącego.

Oznacza to, że wydanie decyzji przed wniesieniem skargi na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. nie zwalnia Sądu pierwszej instancji w zakresie orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz czy uzasadnione jest wymierzenie grzywny. NSA stwierdził, że poprzestanie – tak jak w rozpoznawanej sprawie – na oddaleniu skargi, bez odniesienia się do tego czy w sprawie wystąpiła bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania oraz czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa, stanowi o istotnym naruszeniu art. 149 § 1 P.p.s.a.

Nadto NSA uwzględnił zarzut skargi kasacyjnej, kwestionując stwierdzenie przez Sąd udzielenia przez Spółkę przedmiotowej informacji z nieznacznym przekroczeniem 14-dniowego terminu ustawowego, wynikającego z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (przy piśmie z dnia [...] listopada 2012r. doręczonym [...] grudnia 2012r.), z pominięciem tego ze wniosek dotyczący udostępnienia kserokopii stosownych decyzji wystosowany został w sprawie pismem z dnia [...] października 2011 r. i od daty doręczenia tego pisma liczony powinien być określony w ustawie termin do załatwienia sprawy.

NSA wskazał również, że w zakresie oceny wystąpienia w sprawie przesłanek do zastosowania art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., należało mieć na uwadze, że wniosek strony z dnia [...] października 2011 r. załatwiony został w dniu [...]listopada 2012 r., a więc już po wniesieniu skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek w dacie orzekania podmiot zobowiązany nie pozostawał już w bezczynności, co wpływa na treść rozstrzygnięcia Sądu.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r., Nr 112- zwana dalej: "ustawą"). Informacją publiczną, w jej rozumieniu, jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1), a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Odmienne regulacje w tej kwestii wynikać mogą jedynie z innych ustaw (ust. 2). Sformułowania te nie są precyzyjne i jasne, wobec tego przy ich wykładni należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne.

Na wstępie podkreślić należy, że na mocy art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku milczenia podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w przypadku, gdy podmiot ten uznaje, że żądana informacja nie stanowi w istocie informacji publicznej. W takiej sytuacji Sąd zobligowany jest do rozpoznania wniesionej skargi i rozstrzygnięcia, czy rzeczywiście wnioskodawca może domagać się udostępnienia interesujących go danych.

Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 ustawy) i nie wymaga od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Podlega ono ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 ustawy). Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

W zakresie przedmiotowym sprawy wskazać należy, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2007r. sygn. akt IV SAB/Gl 28/07 (zob. www.orzecznia.nsa.gov.pl). Według art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.

Podkreślenia wymaga, że w otwartym katalogu form informacji publicznej podlegających udostępnieniu na mocy ww. ustawy, w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawodawca wskazał między innymi informację publiczną o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (tiret pierwsze). Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy (art. 6 ust. 2).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że żądane przez skarżących dokumenty, w tym decyzje administracyjne, dotyczące lokalizacji, budowy czy też przebudowy linii elektroenergetycznej – zarówno ich treść, jak i postać – stanowią informację publiczną, w rozumieniu przepisów ustawy. Treść wniosku wskazuje bowiem, że skarżący domagają się od spółki udostępnienia jedynie będących w jej posiadaniu dokumentów urzędowych (decyzji) dotyczących inwestycji elektroenergetycznych na jej nieruchomości, bądź danych umożliwiających ich indywidualizację i ustalenie treści.

Rozważając zakres podmiotowy sprawy należy wskazać na treść art. 4 ust. 1 i 3 ustawy, w myśl którego obowiązane do udostępniania informacji publicznej, o ile są w posiadaniu takiej informacji, są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Ustawodawca zobowiązał do udzielania informacji publicznych nie tylko "władze publiczne" sensu stricto oraz inne podmioty wykonujące zadania władzy publicznej, lecz także podmioty "wykonujące zadania publiczne", niebędące organami władzy publicznej, co stanowi pojęcie znacznie szersze pod względem podmiotowym. Przy czym powyższe wyliczenie w pkt 1-5 nie stanowi wyczerpującego katalogu tychże podmiotów.

Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, co sprzyja osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 25 lipca 2006 r. sygn. P 24/05 wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa – a zatem zapewnienia wolności i praw człowieka i obywatela. Dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mówi art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W dziedzinie gospodarki energetycznej mamy zatem do czynienia z interferencją różnych wartości i zasad konstytucyjnych, do których należą wolność działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji), ale także bezpieczeństwo obywateli i zasada zrównoważonego rozwoju kraju (art. 5 Konstytucji) oraz zasada ochrony środowiska (art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji).

Obowiązkiem władz publicznych jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia zarówno istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych w warunkach określonych w art. 74 ust. 1 Konstytucji, a więc z uwzględnieniem bezpieczeństwa ekologicznego obecnych i przyszłych pokoleń. Realizacja tego obowiązku uzasadnia poddanie gospodarki energetycznej ograniczeniom wolności działalności gospodarczej charakterystycznym dla rynku regulowanego i znajdującym oparcie w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Wolność działalności gospodarczej w dziedzinie energetyki może być ograniczona w szczególności ze względu na bezpieczeństwo i ochronę środowiska, ograniczenia te mogą być ustanawiane "tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie", jednakże nie mogą one naruszać istoty wolności i praw.

Z tych powodów stwierdzić należy, że przedsiębiorstwa energetyczne są przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej (vide wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 851/10, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SAB/Po 87/12, wyroki WSA w Bydgoszczy z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II SAB/Bd 148/12).

W ocenie Sądu żądanie skarżących zostało dostatecznie sprecyzowane. W piśmie z dnia [...] października 2011 r. skarżący wnieśli bowiem o przekazanie im kserokopii decyzji w sprawie lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na wskazanych nieruchomościach oznaczonych jako działki nr ewid. [...] położonych w miejscowości B., oraz nr [...] położonej w J.. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej został zatem uszczegółowiony zarówno co do przedmiotu, jak i zakresu przestrzennego żądanych decyzji.

Żądana informacja nie miała przy tym charakteru przetworzonego, a zatem nie zaistniała też podstawa do badania, na mocy art. 3 ust. 1 powołanej ustawy, czy w niniejszej sprawie uzyskanie wnioskowanych danych jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dane wnioskowane przez skarżących składały się bowiem jedynie z prostych informacji, które nie wymagały od podmiotu zobowiązanego poniesienia nadmiernych nakładów w celu opracowania i przekazania informacji końcowej.

Trzeba również zauważyć, że prawo do uzyskania informacji publicznej zgodnie z art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej ulega ograniczeniu m.in. ze względu na tajemnice ustawowo chronione oraz tajemnicę przedsiębiorstwa. Przepis ten nie oznacza jednak, że podmiot zobowiązany może w takim przypadku nie podejmować jakichkolwiek działań. W celu uchylenia się od zarzutu bezczynności powinien on bowiem wydać na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 wymienionej ustawy decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, wyjaśniając zarazem motywy takiego rozstrzygnięcia.

W konsekwencji należy zatem uznać, że żądane informacje miały charakter informacji publicznej, a przedsiębiorstwo energetyczne było podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia. Żądana informacja, w zakresie w jakim zobowiązana Spółka dysponowała nią, została ostatecznie skierowana do pełnomocnika strony skarżącej przy piśmie z dnia [...] listopada 2012r., zatem ze znacznym przekroczeniem 14-dniowego terminu. Miało to jednak miejsce przed rozpatrzeniem skargi przez Sąd.

W związku z powyższym, w dacie orzekania nie istnieje już podstawa do zobowiązania Spółki do wydania aktu, zgodnie z art. 149 § 1 zd. 1 P.p.s.a., a niniejsze postępowanie w tym zakresie należało umorzyć na mocy art. 161 § 1 pkt 3 ustawy P.p.s.a. jako bezprzedmiotowe (zob. uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia. nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 powoływanej ustawy, udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, co jednak nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. W aktach administracyjnych brak jest również jakiegokolwiek pisma powiadamiającego w trybie art. 13 ust. 2 powołanej ustawy o późniejszym terminie udostępnienia żądanych dokumentów. Nadto, udostępnienie informacji publicznej powinno według art. 14 ust. 1 tejże ustawy nastąpić w formie zgodnej z wnioskiem. Dopiero wtedy ustępuje stan bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Gdyby jednak środki techniczne, jakimi dysponuje podmiot zobowiązany nie umożliwiały udostępnienia informacji w opisany wyżej sposób, podmiot ten powinien pisemnie poinformować o tym fakcie wnioskodawcę, wskazując przyczynę zaistniałego stanu rzeczy oraz możliwy sposób udostępnienia żądanych informacji.

Ze względu na powyższe należy przyjąć, że przedsiębiorstwo energetyczne Spółka A Oddział B., jako podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w chwili wniesienia skargi w niniejszej sprawie pozostawało w stanie bezczynności. Niemniej, biorąc pod uwagę, że bezczynność przedsiębiorstwa energetycznego Spółka A wynikała z wątpliwości interpretacyjnych dotyczących przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, wniosek zawierała ogólne żądanie niesprecyzowanych jednoznacznie dokumentów ("kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy opisanych wyżej linii elektroenergetycznych"), zatem nie dotyczył informacji wytwarzanej przez Spółkę, a zachowanie adresata wniosku nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy, lecz było skutkiem błędnej wykładni obowiązujących przepisów - Sąd stwierdził, że powyższy stan bezczynności nie miał charakteru rażącego (odpowiednio pkt 2 sentencji wyroku).

W wyroku z dnia 30 października 2013r. I OSK 1387/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym o uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić nie tylko gdy Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. Przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie miały charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim art. 149 P.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta cześć przepisu ma zastosowanie tylko wówczas gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. NSA wskazała, że z analizy tego przepisu w kontekście art. 4171 § 3 Kodeksu cywilnego wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać także na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub też, że bezczynność organu wystąpiła, lecz nie miała charakteru rażącego. Oznacza to, że wydanie decyzji przed wniesieniem skargi na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. nie zwalnia Sądu pierwszej instancji w zakresie orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy uzasadnione jest wymierzenie grzywny.

Sąd orzekł o kosztach na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 490).