Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 771/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 155
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 9, art. 15b
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 7 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2008 nr 237 poz 1655
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu  Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Protokolant referent - stażysta Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych I. uchyla pkt 3 i 4 zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja w zakresie wskazanym w pkt I nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2012r. E.S. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o ustalenie prawa do świadczeń w formie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka i jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka na syna O.T.. Do wniosku strona dołączyła odpis skrócony aktu urodzenia dziecka w dniu [...] marca 2012 r., natomiast w dniu [...] kwietnia 2012 r. E.S. przedłożyła zaświadczenie lekarskie z dnia [...] kwietnia 2012 r. potwierdzające, że pozostawała pod opieką medyczną od 17 tygodnia ciąży.

Decyzją z dnia [...] maja 2012r., nr [...], organ l instancji zmienił swoją decyzję z dnia [...] października 2011r., nr [...] przyznającą E.S. świadczenie rodzinne w formie zasiłku rodzinnego w kwocie 68 zł miesięcznie na okres od [...].11.2011 r. do [...].10.2012 r. na dziecko – O.T., w ten sposób, że przyznał E.S. zasiłek rodzinny

w kwocie 68 zł miesięcznie na okres od [...].04.2012 r. do [...].10.2012 r. na O.T. i jednocześnie odmówił przyznania świadczenia w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka i jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka wnioskowanych na O.T.. Pozostałe punkty zmienionej decyzji z dnia [...] października 2011 r. organ I instancji utrzymał w mocy.

Uzasadniając odmowę przyznania ww. dodatku z tytułu urodzenia dziecka oraz jednorazowej zapomogi z tego tytułu, organ I instancji przytoczył treść art. 9

i art. 15b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.

Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz wskazał, że E.S. do wniosku z dnia [...] kwietnia 2012r. dołączyła zaświadczenie lekarskie, z którego wynikało, iż pozostawała pod opieką medyczną od 17 tygodnia ciąży. Organ I instancji wskazał, że świadczenia rodzinne tj. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka i jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka przysługują, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do dnia porodu. Tym samym strona nie spełniła kryteriów do przyznania jej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka oraz jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka obowiązujących w świetle przepisów ustawyo świadczeniach rodzinnych.

E.S. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, domagając się przyznania jej prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka i jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka.

Uzasadniając swoje stanowisko strona wskazała, że w okresie gdy przypadał 10 tydzień nie miała świadomości stanu ciąży, natomiast od momentu, gdy się o tym dowiedziała zaczęła regularnie uczęszczać do lekarza. Ponadto strona wskazała na trudna sytuację finansową, spowodowana faktem, iż ona jak i jej konkubent są osobami bezrobotnymi.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję organu I instancji (pkt 1) i orzekło o przyznaniu E.S. zasiłku rodzinnego w kwocie 68 zł miesięcznie na okres od [...].04.2012 r. do [...].10.2012 r. na dziecko do lat 5 – O.T. (pkt 2) oraz jednocześnie odmówiło przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka (pkt 3) i jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka wnioskowanych na O.T. (pkt 4 decyzji).

W obszernym uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że w sytuacji wszczęcia postępowania na zasadzie skargowości (na żądanie strony), rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania określa treść zgłoszonego żądania. W ocenie Kolegium organ I instancji nie mógł zmienić decyzji

z dnia [...] października 2011r., nr [...], albowiem o zakresie przedmiotowym postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] października 2011r., decydował wniosek strony z dnia [...] września 2011 r., natomiast o zakresie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2012 r. - wniosek strony z dnia [...] kwietnia 2012 r.

Ponadto SKO podkreśliło, że przyznanie świadczeń określonych w ustawie

o świadczeniach rodzinnych nie ma charakteru uznaniowego, a ich uzyskanie zależy od spełnienia ściśle określonych przesłanek. Decyzja wydana w oparciu o świadczenia wymienione na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych ma charakter decyzji związanej. Natomiast przepis art. 155 k.p.a dotyczy wyłącznie decyzji o charakterze uznaniowym, nie zaś decyzji o charakterze związanym.

Odnosząc się, w dalszej części uzasadnienia, do kwestii odmowy przyznania E.S. świadczenia w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka i jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka na O.T., Kolegium wskazało, że na podstawie art. 15b ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wniosek o wypłatę jednorazowej zapomogi składa się w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka,

a w przypadku, gdy wniosek dotyczy dziecka objętego opieką prawną, opieką faktyczną albo dziecka przysposobionego - w terminie 12 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieką albo przysposobienia nie później niż do ukończenia przez dziecko

18 roku życia. Natomiast przepis art. 15b ust. 5 i 6 ustawy, uzależniający przyznanie zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka od pozostawania kobiety pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu, został wprowadzony na mocy art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 237, poz. 1654) i zaczął obowiązywać od

1 listopada 2009 r. (art. 18 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw).

W ocenie organu osoba ubiegająca się o jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia się dziecka, od dnia 1 stycznia 2012 r., musi przedłożyć zaświadczenie lekarskie lub zaświadczenie wystawione przez położną potwierdzające, że pozostawała pod opieką medyczną co najmniej od 10 tygodnia ciąży do porodu, odpowiadające wymogom wynikającym z wydanego na podstawie art. 9 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie formy opieki medycznej nad kobietą w ciąży, uprawniającej do dodatku z tytułu urodzenia dziecka oraz wzoru zaświadczenia potwierdzającego pozostawanie pod tą opieką z dnia 14 września 2010 r. (Dz. U. Nr 183, poz. 1234).

Organ podkreślił, że E.S. wniosek o ustalenie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka – O.T. złożyła w dniu [...] kwietnia 2012 r., zatem w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin syna, który urodził się w dniu [...] marca 2012r. Do wniosku strona dołączyła zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że E.S. pozostawała pod opieką medyczną od 17 tygodnia ciąży, do porodu.

W ocenie organu odwoławczego strona nie spełniła zatem jednej

z ustawowych przesłanek, warunkujących przyznanie świadczeń rodzinnych przewidzianych w art. 9 i art. 15b ustawy o świadczeniach rodzinnych, albowiem nie pozostawała pod opieką medyczną, co najmniej od 10 tygodnia ciąży, do porodu. Organ podkreślił, że decyzja w przedmiocie świadczeń w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia się dziecka oraz jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka ma charakter związany, nie zależy zatem od uznania organu administracyjnego. Przesłanki przyznania tych świadczeń są ściśle określone w art. 9 oraz w art. 15b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Natomiast niespełnienie łącznie wszystkich tych przesłanek przez stronę, skutkuje odmową przyznania powyższych świadczeń.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. E.S. zwróciła się z prośbą o ponowne rozpoznanie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności

z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j.

Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej jako "p.p.s.a.".

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając w dniu [...] sierpnia 2012r. decyzję nr [...] prawidłowo (w pkt 1) uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2012 r. (nr [...]) i przyznało skarżącej E.S. zasiłek rodzinny na dziecko do 5 lat – O.T. w wysokości 68,00 zł miesięcznie na okres od [...].04.2012 r. do [...].10.2012 r., albowiem organ I instancji nie mógł tą decyzją, w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej jako "Kpa", zmienić własnej decyzji z dnia [...] października 2011 r. (nr [...]).

Na wstępie należy wskazać, że postępowanie o zmianę lub uchylenie decyzji, prowadzone na podstawie przepisu art. 155 Kpa, jest postępowaniem nadzwyczajnym odrębnym od postępowania zwykłego i stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych uregulowanej w art. 16 Kpa. Celem tego postępowania nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy (wyrok NSA

z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 586/06, Lex nr 320845), lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 155 Kpa, tj. ustalenie, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony oraz czy nie sprzeciwia się temu przepis szczególny.

Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, iż uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych w oparciu o przepis art. 155 Kpa, nie może dotyczyć wszystkich decyzji. Przepis ten może mieć tylko zastosowanie w stosunku do

decyzji uznaniowych, a nie do decyzji związanych, które zostały wydane

w oparciu o przepisy, nie dające organowi żadnego luzu decyzyjnego - żadnej innej możliwości rozstrzygnięcia w konkretnym stanie faktycznym (por. wyrok NSA z dnia

1 marca 1996 r., sygn. akt III SA 362/95, Lex 28585, wyrok NSA z dnia 4 października 1999, sygn. akt IV SA 1434/97, Lex Nr 48678). Natomiast, w przypadku, gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozwiązanie, nie ma możliwości dokonania zmiany na podstawie art. 155 Kpa.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy podkreślić, że decyzja będąca przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego dotyczy przyznania świadczeń określonych w ustawie z dnia

28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), zwanej dalej jako "u.ś.r.". i decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego. Przyznanie bowiem zarówno dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, o którym mowa w art. 9 ust.1 u.ś.r., jak i przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka (art. 15 b ust. 1 u.ś.r.) zależy od spełnienia ściśle określonych przesłanek. W ocenie Sądu prawidłowe jest zatem stanowisko Kolegium wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż przepis art. 155 Kpa dotyczy wyłącznie decyzji o charakterze uznaniowym, a nie związanym.

Za słuszne należy uznać również uwagi Kolegium dotyczące kwestii,

iż o zakresie przedmiotowym postępowania zakończonego decyzją z dnia

[...] października 2011 r. decydował wniosek E.S. z dnia [...] września 2011 r. – dotyczący ustalenia prawa do świadczenia rodzinnego na córkę O.T., natomiast w zakresie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2012 r. – wniosek strony z dnia [...] kwietnia 2012 r. – dotyczący ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych na syna O.T.. W sytuacji wszczęcia postępowania na zasadzie skargowości czyli na żądanie strony, rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego określa treść zgłoszonego żądania. Organ administracji związany jest tym żądaniem, gdyż to wyłącznie strona składająca podanie określa przedmiot swojego żądania. Nie ulega wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie E.S. składając w dniu 5 kwietnia 2012 r. wniosek o ustalenie prawa do świadczeń w formie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka i jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka wnioskowanych na syna O.T., wyraźnie wskazała w nim zakres swojego żądania.

Sąd orzekający nie może się natomiast zgodzić się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażonym w pkt 3 i 4 zaskarżonej decyzji dotyczącym odmowy przyznania E.S. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka wnioskowanego na O.T. (pkt 3) oraz odmowy przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka wnioskowanej również na O.T. (pkt 4) i w tym zakresie skargę E.S. należało uwzględnić.

Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa powołana wyżej ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Zgodnie z art. 2 wskazanej ustawy świadczeniami rodzinnymi są m.in. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka oraz jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka. W myśl art. 9 ust. 1 i 3 u.ś.r. jednorazowy dodatek w wysokości 1.000 zł z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka. Dodatek ten przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu (art. 9 ust. 6 u.ś.r.). Z kolei okoliczność pozostawania pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną (art. 9 ust 7 u.ś.r.).

W myśl natomiast art. 15b ust. 1 i 2 cytowanej ustawy matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka – niezależnie od wysokości dochodów - przyznaje się z tytułu urodzenia się żywego dziecka jednorazową zapomogę w wysokości 1.000 złotych na jedno dziecko. Wniosek

o wypłatę omawianego świadczenia składa się w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka (art. 15b ust. 3 wskazanej ustawy), przy czym wniosek złożony po terminie organ pozostawia bez rozpoznania. Zgodnie zaś z treścią ust. 5 art. 15b u.ś.r., przedmiotowa zapomoga przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu, a pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza zaświadczenie lekarskie lub zaświadczenie wystawione przez położną (ustęp 6 art.15b u.ś.r.).

Przepisy art. 9 ust. 6 i 7 oraz art. 15b ust. 5-6 zostały wprowadzone do ustawy

o świadczeniach rodzinnych na mocy art. 7 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1654). W myśl treści art. 18 ustawy nowelizującej wskazany wyżej obowiązek potwierdzenia opieki medycznej od nie później niż 10 tygodnia ciąży wszedł w życie z dniem 1 listopada 2009 r.

Jednakże na mocy art. 3 ustawy z dnia 5 marca 2010 r. o zmianie ustawy

o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 50, poz. 301) odroczono obowiązek stosowania przepisu art. 9 ust. 6 i art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka lub jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka, o których mowa w art. 9 ust. 1 i art. 15b ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do dnia 31 grudnia 2011 r. przysługują po przedstawieniu zaświadczenia lekarskiego lub zaświadczenia wystawionego przez położną, potwierdzającego co najmniej jedno badanie kobiety w okresie ciąży przez lekarza ginekologa lub położną.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, w ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie z wniosku E.S. o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka oraz jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka błędnie uznały, iż nie zostały spełnione obligatoryjne przesłanki przyznania wnioskowanych świadczeń, określone w art. 9 ust. 6 i art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w postaci pozostawania pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu, bowiem obowiązek wykazania pozostawania pod tą opieką nie obejmował skarżącej.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w prawomocnym wyroku WSA w Olsztynie z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 397/12 (dostępny na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), według którego "stosownie do art. 3 ustawy z dnia 5 marca 2010 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązkiem lekarzy jest wydawanie zaświadczeń w stosunku do kobiet, które

z dniem 1 stycznia 2012 r. znajdą się w 10 tygodniu ciąży, zaś obowiązkiem kobiety jest zabieganie o stosowną dokumentację medyczną, która z dniem porodu może stanowić podstawę do wykazania pozostawania pod opieką od 10 tygodnia ciąży. Należy podkreślić, iż obowiązek ten dotyczy kobiet znajdujących się od dnia

1 stycznia 2012 r. w dziesiątym tygodniu ciąży, bowiem do dnia 31 grudnia 2012 r. stosowanie art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych było zawieszone.

Tym samym w stosunku do kobiet, które urodziły żywe dzieci, ale nie mogły ubiegać się o założenie medycznej dokumentacji ciążowej od 10 tygodnia ciąży, gdyż w dniu 1 stycznia 2012 r. upłynął już względem nich ostatni dzień dziesiątego tygodnia ciąży, nie można wymagać przedstawienia zaświadczenia określonego w art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych". Co prawda powyższe stanowisko WSA

w Olsztynie dotyczy świadczenia określonego w art. 15b ust. 1 u.ś.r. (jednorazowa zapomoga z tytułu narodzin dziecka), jednakże z uwagi na podobny sposób uregulowania warunku, tj. wymogu udokumentowania pozostawania ciężarnej pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu odnosi się także do świadczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 u.ś.r., tj. dodatku z tytułu urodzenia dziecka.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż przez obowiązek potwierdzenia opieki medycznej należy rozumieć obowiązek lekarzy do wydawania zaświadczeń, uprawnienie zainteresowanych do składania żądań o wydanie zaświadczenia oraz obowiązek organów do wymagania stosownych zaświadczeń (por. wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 208/10, Lex nr 644056).

Stosownie zatem do przepisu art. 3 ustawy z dnia 5 marca 2010 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, obowiązkiem lekarzy jest wydawanie zaświadczeń w stosunku do kobiet, które z dniem 1 stycznia 2012 r. znajdą się

w 10 tygodniu ciąży, zaś obowiązkiem kobiety jest zabieganie o stosowną dokumentację medyczną, która z dniem porodu może stanowić podstawę do wykazania pozostawania pod opieką od 10 tygodnia ciąży. Należy podkreślić,

iż obowiązek ten dotyczy kobiet znajdujących się od dnia 1 stycznia 2012 r.

w dziesiątym tygodniu ciąży, bowiem do dnia 31 grudnia 2011 r. stosowanie art. 9 ust. 6, jak i art. 15b ust. 5 u.ś.r. było zawieszone. Tym samym w stosunku do kobiet, które urodziły żywe dzieci, ale nie mogły ubiegać się o założenie medycznej dokumentacji ciążowej od 10 tygodnia ciąży, gdyż w dniu 1 stycznia 2012 r. upłynął już względem nich ostatni dzień dziesiątego tygodnia ciąży, nie można wymagać przedstawienia zaświadczenia określonego w art. 9 ust. 7 i art. 15b ust. 6 u.ś.r. Brak było bowiem podstaw do prowadzenia stosownej dokumentacji medycznej.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżąca syna O.T. urodziła w dniu [...] marca 2012 r. Zatem 10 tydzień ciąży skarżącej przypadał na okres od 23-29 sierpnia 2011 r. i w tym okresie ciąży E.S. nie obowiązywał zarówno art. 9 ust. 6, jak i art. 15b ust. 5 u.ś.r., uzależniający otrzymanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka oraz otrzymanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się żywego dziecka od pozostawania przez kobietę pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. Tym samym obowiązek przedstawienia stosownego zaświadczenia nie mógł być na nią nałożony i jej nie dotyczył. Zastosowanie przepisu art. 9 ust. 6 i art. 15b ust. 5 cytowanej ustawy zostało zawieszone do dnia 31 grudnia 2011 r., a więc możliwość jego zastosowania powstała z dniem 1 stycznia 2012 r., czyli w czasie, gdy w odniesieniu do skarżącej upłynął już ostatni dzień dziesiątego tygodnia ciąży, bowiem wówczas pozostawała już w 28 tygodniu ciąży, natomiast poród nastąpił w dniu [...] marca 2012 r.

Zdaniem Sądu odmienna interpretacja treści art. 9 i art. 15b u.ś.r. oraz art. 3 powołanej ustawy z dnia 5 marca 2010 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych prowadziłaby do sytuacji naruszenia zasady lex retro non agit. Skoro bowiem przepis art. 9 ust. 6 oraz art. 15b ust. 5 u.ś.r. nie obowiązywał

w czasie, gdy skarżąca była w 10 tygodniu ciąży, a w czasie tym dla uzyskania dodatku do świadczenia rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka i jednorazowej zapomogi z tego tytułu wystarczyło jedynie przedłożenie zaświadczenia lekarskiego lub wystawionego przez położną potwierdzającego co najmniej jedno badanie kobiety w okresie ciąży, to nałożenie na stronę obowiązku przedłożenia stosownego zaświadczenia dotyczącego okresu, gdy zaświadczenie takie nie było wymagane do otrzymania stosownego uprawnienia, stanowi naruszenie ww. zasady nie działania prawa wstecz.

Reasumując, należy stwierdzić, iż obowiązek wykazania stosownym zaświadczeniem pozostawania pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu nie dotyczy skarżącej, a tym samym brak było podstaw do badania przez organ rozpoznający złożony przez skarżącą wniosek z dnia [...] kwietnia 2012 r. o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego oraz o wypłatę jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka przesłanki określonej w art. 9 ust. 6 i art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2012 r.

Rozpoznając ponownie sprawę, organy wezmą pod uwagę powyższe wskazania Sądu i dokonają właściwej interpretacji przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w niniejszej sprawie oraz ponownie przeanalizują i dokładnie zbadają stan faktyczny sprawy, wydając stosowną decyzję.

Z powołanych powyżej przyczyn na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak

w sentencji.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja

w zakresie wskazanym w pkt I wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia.