Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 639/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 227, art. 239
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 58 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] r. n r XLVI I/619/09 w przedmiocie rozpatrzenia ponownie wniesionych skarg na działalność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą nr XLVII/619/09 z dnia [...] maja 2009 r. Rada Miasta, na podstawie przepisu art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591 ze zm.) w związku z art. 239 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2001 r. nr 142 póz. 1591 ze zm.), rozpatrzyła ponownie wniesione skargi D.B. na działalność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Zgodnie z § 1 ust. 1 powołanej uchwały, Rada Miasta nie uwzględniła ponownie wniesionych skarg D.B. na działalność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] grudnia 2008 r., [...] stycznia 2009 r, [...] marca 2009 r., [...] marca 2009 r., [...] marca 2009 r., [...] marca 2009 r., [...] kwietnia 2009 r. z powodu braku okoliczności świadczących o niesłusznym lub niezasadnym postępowaniu w sprawie i podtrzymała stanowisko zawarte w uchwale nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej uznając, iż skargi są bezzasadne.

D.B. pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. wezwała Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa, podnosząc, iż w/w uchwała rażąco narusza jej prawa. Podkreśliła również, że organy działają w jej sprawach sztampowo, nie czytając jej skarg i wciąż powielając te same pisma. Podkreśliła również niekompetencję urzędników.

Rada Miasta w odpowiedzi na w/w wezwanie pismem z dnia [...] lipca 2009 r. poinformowała skarżącą, że na sesji nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. pozostawiła wezwanie bez rozpatrzenia ze skutkiem jego nieuwzględnienia.

D.B. pismem z dnia [...] lipca 2009 r. wniosła za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta skargę na uchwałę nr XLVI 1/619/09 z dnia [...] maja 2009 r. Rady Miasta, zarzucając, iż organ wydając swoje rozstrzygnięcia zawsze postępuje tak samo, co w efekcie powoduje naruszenie jej praw i interesu prawnego. Ponadto D.B. podkreśliła niekompetencję urzędników zajmujących się jej sprawami.

Odpowiadając na skargę Rada Miasta wniosła o jej odrzucenie z powodu niedopuszczalności. Organ wskazał na ukształtowane orzecznictwo tutejszego Sądu w przedmiocie skargi do sądu administracyjnego na zawiadomienie, o którym mowa w art. 238 § 1 k.p.a. Podniósł, iż uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. są czynnością informacyjną o sposobie załatwienia skargi, mają charakter ostateczny i nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała odrzuceniu.

Na wstępie należy wskazać, iż badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza sprawdzenie, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a., a obejmuje on:

1) decyzje administracyjne,

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty,

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,

4) inne określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,

5) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,

6) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,

7) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,

8) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,

9) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.

Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie przez stronę skarżącą aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu.

Zaskarżona uchwała Rady Miasta z dnia [...] maja 2009 r. nr XLVII/619/09 w przedmiocie rozpatrzenia ponownie wniesionych skarg na działalność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, wydana została na podstawie art. 239 k.p.a. Uchwałą tą organ uznał ponownie wniesione przez D.B. skargi na działalność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej za bezzasadne, podtrzymując stanowisko w tej sprawie wyrażone uchwałą z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...].

Wyjaśnić zatem należy, iż postępowanie w sprawach skarg i wniosków zostało uregulowane w dziale VIII kodeksu postępowania administracyjnego, którego rozdział 2, obejmujący przepisy art. 227 - 240 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 z 2000 r. póz. 1071 ze zm.), normuje postępowanie skargowe. W myśl art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.

W postępowaniu skargowym uregulowanym w dziale VIII k.p.a. nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej. Postępowanie to służy jedynie usprawnieniu działania administracji, eliminowaniu z niej zjawisk, takich jak nadmierna przewlekłość postępowania czy biurokratyzm. Postępowanie skargowe stanowi odrębny rodzaj postępowania, które zostaje uruchamiane, gdy skarga nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego ogólnego lub szczególnego, a także nie może stanowić podstawy wniesienia powództwa lub wniosku czy skargi zmierzających do wszczęcia postępowania sądowego.

Stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 k.p.a. Zgodnie z przepisem art. 239 k.p.a. w przypadku gdy skarga, w wyniku jej rozpatrzenia, uznana została za bezzasadną i jej bezzasadność wykazano w odpowiedzi na skargę, a skarżący ponowił skargę bez wskazania nowych okoliczności - organ właściwy do jej rozpatrzenia może, w odpowiedzi na tą skargę, podtrzymać swoje poprzednie stanowisko.

Na stanowisko organu wyrażone na podstawie w/w przepisów nie służy skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem, co oczywiste, decyzją administracyjną (art. 3 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) czy też postanowieniem wydanym w toku postępowania jurysdykcyjnego bądź egzekucyjnego (art. 3 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a.). Nie jest także innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, t. II, Zakamycze 2005, s. 544-545). Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 29-30). Jednocześnie podkreśla się, iż zawiadomienie z art. 238 § 1 k.p.a. nie posiada tej ostatniej cechy, co przesądza o niezaskarżalności tego typu czynności. W orzecznictwie sądowym ugruntował się pogląd, iż tryb "ogólnoskargowy" (art. 221 -240 k.p.a.) jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi). Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (vide: wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., III SA1636/97, LEX nr 37138; postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000 r., III SAB 108/99, LEX nr 48017; postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2005 r., l SA/Rz 117/05). Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., III SAB 7/99, opubl. ONSA 2001 r. nr 1 póz. 27, LEX nr 40203).

Także w zakresie skarg składanych już przez skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w tym przedmiocie, w postanowieniu z dnia 3 lipca 2009 r. sygn. akt l OSK 802/09, wydanym w sprawie skargi kasacyjnej D.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Go 22/09 o odrzuceniu skargi D.B. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] listopada 2008 r. nr XXXI 11/480/08 w przedmiocie rozpatrzenia ponownie wniesionych skarg na działalność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się, iż skargi takie są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII kpa, a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów tego działu. Sąd kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji nie została wymieniona w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 tej ustawy. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przychylił się do drugiego z przytoczonych poglądów (por. postanowienie NSA z dnia 7 lipca 2009 r. sygn. akt l OSK 803/09, postanowienie NSA z 7 lipca 2009 r. sygn. akt l OSK 827.09).

Jednocześnie w odniesieniu do uchwały rady gminy w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych wyjaśnić należy, iż można spotkać się z poglądem, zgodnie z którym uchwała rady gminy jako organu właściwego do oceny kwestionowanego postępowania organu wykonawczego gminy (art. 229 pkt 3 k.p.a.) jest podejmowana w sprawie z zakresu administracji publicznej i podlega zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (wyrok NSA z dnia 28.02.2002 r, II SA 2481/01, LEX nr 81766). Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela jednakże zdecydowanie stanowisko wyrażone w innym orzeczeniu NSA, w którym stwierdzono, iż organy jednostek samorządu terytorialnego podejmujące prawda uchwały we wszystkich sprawach należących do ich właściwości (co sugerowałoby możliwość zaskarżenia ich do sądu administracyjnego), jednakże uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. są taką samą czynnością informującą o sposobie załatwienia skargi, jak i czynności innych organów wymienionych w art 229 k.p.a., którym uchwała nie jest przypisana jako forma prawna działania. "Uznanie zatem, że w sytuacji gdy załatwienie skargi, o której mówi art. 227 kpa, nastąpiło w formie uchwały, służy skarga do sądu administracyjnego, powodowałoby niczym nie uzasadnioną nierówność prawną podmiotów, tym bowiem, których skarga nie została załatwiona w formie uchwały, skarga do sądu na czynność informującą o sposobie załatwienia nie służyłaby" (postanowienie NSA z dnia 12.04.2001 r., l SA 2668/00, LEX nr 54426).

Na marginesie należy podkreślić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wielokrotnie odrzucał już z podanych wyżej przyczyn skargi D.B. na uchwały Rady Miasta w sprawie rozpatrzenia jej skarg na działalność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz Prezydenta Miasta (vide: postanowienie z dnia z dnia 4 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Go 22/09, postanowienie z dnia 10 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Go 21/09, postanowienie z dnia 3 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Go 23/09, postanowienie z dnia 7 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Go 437/07, postanowienie z 30 listopada 2007 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Go 746/07, postanowienie z 7 grudnia 2007 r.). Skarżącej znane jest ugruntowane orzecznictwo tutejszego Sądu w tym zakresie, co wynika także z treści skargi.

W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała odrzuceniu.