Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 473/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 79 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1382
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Protokolant: Asystent sędziego Marzena Cybulska - Kulesza, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 marca 2021 r. nr (...) w przedmiocie określenia wartości celnej towaru oraz długu celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], działając na podstawie art. 5 ust. 39, art. 22 ust. 7, art. 29, art. 56 ust. 1, art. 70 ust. 1, art. 71 ust. 1 lit. e), art. 74 ust. 1 i ust. 3, art. 77 ust. 1 lit a i ust. 2, art. 85 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 101 ust. 1, art. 105 ust. 3 i ust. 4, art. 188, art. 190, art. 191 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269.2013.1), dalej powoływanego jako "UKC", art 140, art. 144 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343/558 z dnia 29 grudnia 2015 r.), dalej powoływanego jako "RWUKC" lub "UKC", art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1169 ze zm.), decyzją z dnia 19 maja 2020 r., po przeprowadzeniu weryfikacji zgłoszenia celnego AIS nr [...] z dnia 19 grudnia 2019 r.;

1. określił wartość celną towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym w poz. 1 - w wysokości 48.545 PLN,

2. określił wartość celną towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym w poz. 2 - w wysokości 144.446 PLN,

3. określił wartość celną towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym w poz. 3 - w wysokości 7.071 PLN,

4. określił wartość celną towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym w poz. 4 - w wysokości 264.008 PLN,

5. określił niezaksięgowaną kwotę należności celnych typu A00 podlegającą zaksięgowaniu w wysokości 36.737 PLN,

6. poinformował, że w oparciu o przepis art. 77 ust. 3 UKC importer i zgłaszający odpowiadają solidarnie za zapłatę kwoty, wskazanej w punkcie 5 sentencji.

Decyzja została skierowana do "A" Sp. z o. o. w [...] – jako importera (zwanej dalej również "importerem" lub "stroną"), oraz do Agencji "B" s. c. – jako przedstawiciela pośredniego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 25 listopada 2019 r. firma "B" s.c, przedstawiciel pośredni importera - "A" Sp. z o.o. złożyła powiadomienie do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu na obszarze celnym Wspólnoty z wykorzystaniem elektronicznego przetwarzania danych. Powiadomienie zostało zarejestrowane w ewidencji pod numerem [...](wpis do rejestru nr [...]). Zgłoszeniem objęto towar w 4 pozycjach, o łącznej wartości 41.045,90 USD, z warunkami dostawy - CIF Hamburg.

Po przyjęciu zgłoszenia i zarejestrowaniu go w systemie elektronicznym, na podstawie art. 188 UKC przystąpiono do kontroli zgłoszenia celnego oraz załączonych do niego dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości zawartych w nim danych.

Mając na uwadze zadeklarowane w zgłoszeniu celnym dane oraz przedstawione do zgłoszenia dokumenty organ celno-skarbowy powziął wątpliwości co do wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towarów, opartej na wskazanej w przedstawionej fakturze cenie transakcyjnej.

Organ wskazał, że wartość transakcyjna

- towaru z poz. 1 zgłoszenia w postaci koszuli damskich tkanych z bawełny, wynosząca wg danych fakturowych 0,50 USD za jedną sztukę,

- towaru z poz. 2 w postaci kurtek damskich tkanych z bawełny, wynosząca wg danych fakturowych 2,10 USD,

- towaru z poz. 3 w postaci szortów tkanych damskich, wynosząca 0,80 USD za parę

- i dla towaru z poz. 4 w postaci spodni damskich tkanych, wynosząca 0,90 USD za sztukę,

odbiegają wyraźnie od średniego poziomu cen towarów podobnych tego samego rodzaju, eksportowanych z Chin do Polski, biorąc pod uwagę dostępne organowi celnemu dane pochodzące z Global Trade Atlas (GTA).

Organ zauważył, że w zadeklarowanej cenie towaru zawarte są koszty transportu i ubezpieczenia do [...]. Na podstawie informacji uzyskanej ze strony internetowej szacunkowy koszt transportu towaru z jakiegokolwiek portu w Chinach do [...] wynosi 1.600 USD. W cenie towaru muszą być zawarte również elementy takie jak: koszty projektowe, wartość materiałów i surowców, koszty robocizny, koszty transportu i logistyki na terenie kraju eksportu, koszt i zysk producenta, koszt i zysk eksportera. Uwzględnienie wszystkich elementów "cenotwórczych" prowadziłyby do wniosku, że transakcja nabycia przez stronę importowanego towaru została zawarta poniżej choćby minimalnych kosztów charakteryzujących każdą transakcję opierającą się na warunkach wolnorynkowych.

W związku z powyższym przeprowadzono częściową rewizję celną towaru, a następnie na wniosek zgłaszającego, nastąpiło zwolnienie towaru w trakcie weryfikacji. W dniu 19 grudnia 2019 r. przedstawiciel pośredni przesłał zgłoszenie celne uzupełniające, które zostało przyjęte i zarejestrowane w ewidencji pod numerem [...].

W toku postępowania wezwano stronę do przedstawienia oryginałów dokumentów załączonych do zgłoszenia, wszelkiego rodzaju korespondencji prowadzonej z nadawcą/eksporterem towaru, której celem było ustalenie bądź negocjacja warunków zakupu/zapłaty, wszelkiej dokumentacji potwierdzającej uzyskanie ceny transakcyjnej na tak niskim poziomie, potwierdzenia zapłaty za towar. W odpowiedzi strona nadesłała oryginały załączonych do zgłoszenia dokumentów, poinformowała, że korespondencja była prowadzona w formie mailowej lub telefonicznej przez Prezesa Spółki i załączyła kopię potwierdzenia zapłaty za towar.

Zdaniem organu, strona w żaden sposób nie wyjaśniła powodów niskiej wartości importowanego towaru. Całościowa analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów nie rozwiała wątpliwości organu, co do zadeklarowanej wartości celnej towarów z poz. 1, 2, 3 i 4. Wobec powyższego w oparciu o art. 141 RWUKC zaszła przesłanka do zastosowania jednej z metod zastępczych ustalania wartości celnej towaru.

Organ przeanalizował możliwość ustalenia wartość celnej przedmiotowego towaru w oparciu o: metodę porównania wartości transakcyjnej towarów identycznych (art. 74 ust. 1 lit. a UKC), metodę ustalenia wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej towarów podobnych (art. 74 ust. 2 lit. b UKC), metodę ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o cenę jednostkową, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są na obszarze Unii w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanymi ze sprzedającymi (art. 74 ust. 2 lit. c UKC) oraz metodę opartą o wartość kalkulowaną (art. 74 ust. 2 lit. d UKC), i uznał, że żadna z tych metod nie będzie miała zastosowania. Jedyną metodą pozwalającą w sposób rzetelny określić wartość celną przedmiotowego towaru jest metoda tzw. "ostatniej szansy", opisana w art. 74 ust. 3 UKC. Ustala się ją na podstawie danych, dostępnych na obszarze celnym Unii z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych ze wszystkimi następującymi zasadami i przepisami ogólnymi: porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu, artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu, przepisami określonymi w art. 69 - 74 UKC.

Stosując metodę ostatniej szansy organ zweryfikował dane zawarte w bazie zgłoszeń celnych importowych i ustalił ceny transakcyjne towarów spełniających najściślej kryteria identyfikujące importowane przez stronę towary. Organ wytypował zgłoszenia celne z bazy oraz obliczył wartość towaru dla każdej z wymienionych pozycji zgłoszenia celnego.

Wartość towaru w postaci koszul damskich tkanych ustalono w oparciu o zadeklarowane wartości celne w zgłoszeniach celnych przyjmując najniższą cenę 9,03 PLN za sztukę, (9,03 PLN/szt. x 5376 szt. = 48.545 PLN). W przypadku kurtek damskich tkanych ustalono cenę 16,34 PLN za szt. (16,34 PLN/szt. x 8840 szt. = 144.446 PLN). Cenę szortów ustalono wartość na 8,95 PLN za szt. (8,95 PLN/szt. x 790 szt. = 7.071 PLN), zaś towaru w postaci spodni damskich tkanych 12,40 PLN za parę (12,40 PLN/szt. x 21291 szt. = 264.008 PLN).

"A" Sp. z o. o. w [...] odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji zarzucając naruszenie art. 70, art. 74 UKC oraz art. 140 i art. 141 RWUKC oraz art. 178 i art. 179 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), dalej powoływanej jako "o.p." Spółka wskazała, że organ opierał swoje ustalenia z wykorzystaniem systemu, do którego stronie nie udzielono dostępu, a najistotniejszym dowodem, że zadeklarowana wartość nie nosi znamion zaniżenia jest przekazana organowi opinia rzeczoznawcy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] mgr inż. A. S. z dnia 17 kwietnia 2020 r.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] decyzją z dnia 30 marca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że system Alina został zastąpiony systemem ARIADNA2. Obecnie podstawowym źródłem danych systemu ARIADNA2 jest System Obsługi Operacji Przywozowych AIS/IMPORT - system służący do rejestracji i przetwarzania danych ze zgłoszeń celnych i innych dokumentów celnych dotyczących towarów importowanych na obszar celny Unii Europejskiej. Automatyczny System Importu (AIS) to nowy system informatyczny, który od 1 stycznia 2019 r. zastąpił dotychczasowy System Obsługi Deklaracji CELINA (działający jeszcze do kwietnia 2019 r.). AIS składa się m.in. z modułu AIS/IMPORT, który służy do rejestracji i przetwarzania danych ze zgłoszeń celnych i innych dokumentów celnych dotyczących towarów importowanych na obszar celny Unii Europejskiej. W systemie tym obsługiwane są elektroniczne zgłoszenia celne w procedurach przywozowych. Również zgłoszenie celne stanowiące przedmiot niniejszego postępowania zostało zarejestrowane przez przedstawiciela strony za pomocą systemu AIS/IMPORT. Poprzez system ARIADNA2 możliwy jest dostęp do wyciągów lub pełnej treści zgłoszeń zawartych w bazie, tj. wgląd do wszystkich danych ze zgłoszeń celnych, w tym dotyczących eksportera, importera, rodzaju i wartości towaru, kodu Taryfy celnej, warunków dostawy i kosztów związanych z przywozem, daty dokonania zgłoszenia i dokonywanie na nich różnorodnych operacji. Dane te nie są wprowadzane przez funkcjonariuszy służby celno-skarbowej, a pozyskiwane są one z elektronicznych zgłoszeń celnych dokonywanych w procedurach przywozowych przez uprawnione podmioty.

Organ odwoławczy stwierdził następnie, że w myśl art. 70 ust. 1 i ust. 2 UKC zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana. Cena faktycznie zapłacona lub należna to całkowita płatność, która została lub ma zostać dokonana przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego stronie trzeciej na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności, które zostały lub mają zostać dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów.

Odstępstwo od tej zasady przewiduje art. 140 RWUKC. Zgodnie z ustępem 1 tego artykułu, w przypadku gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 UKC, mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. Treść ust. 2 stanowi z kolei, że jeśli wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC. Zastosowanie omawianego przepisu wiąże się z koniecznością uzasadnienia przyczyn zakwestionowania ceny transakcyjnej przez wykazanie niewiarygodności przedstawionych dokumentów lub informacji służących do określenia wartości celnej towarów.

W niniejszej sprawie w przypadku towaru opisanego jako:

koszula damska tkana (76 % bawełna, 23,9% poliester), cena zgodnie z załączoną fakturą wynosi 2.688 USD za 5376 sztuk, tj. 0,50 USD/szt. Wartość ta wyrażona w walucie krajowej wynosi odpowiednio 10.342 PLN, tj. 1,92 zł/szt.,

kurtka damska tkana (99% bawełna, 2% wiskoza), cena zgodnie z załączoną fakturą wynosi 18.564 USD za 8840 sztuk, tj. 2,10 USD/szt. Wartość ta wyrażona w walucie krajowej wynosi odpowiednio 71.421 PLN, tj. 8,07 zł/szt.,

szorty damskie tkane (68% bawełna, 30% poliester, 2% elastan), cena zgodnie z załączoną fakturą wynosi 632 USD za 790 sztuk, tj. 0,80 USD/szt. Wartość ta wyrażona w walucie krajowej wynosi odpowiednio 2.431 PLN, tj. 3,07 zł/szt.,

spodnie damskie tkane (98% bawełna, 2% wiskoza), cena zgodnie z załączoną fakturą wynosi 19.161,90 USD za 21291 sztuki, tj. 0,90 USD/szt. Wartość ta wyrażona w walucie krajowej wynoszą odpowiednio 73.722 PLN, tj. 3,46 zł/szt.

Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na fakt, iż cena zakupu oprócz wartości samych towarów, zawiera również koszty ich transportu i ubezpieczenia poniesione z Chin do [...] oraz inne koszty, organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że wartość towarów deklarowana w zgłoszeniu celnym jest zaniżona. W celu wyjaśnienia tej kwestii przeprowadził postępowanie i kierował pisma do strony o udostępnienie posiadanych dokumentów.

W oświadczeniach z dnia 13 listopada 2019 r. strona wyjaśniła, że nie jest w posiadaniu zgłoszenia celnego wywozowego z kraju eksportu, nie posiada rachunków za transport i ubezpieczenie do [...], ponieważ koszty te poniósł eksporter, nie posiada informacji o cenie i wszelkich informacji dotyczących kalkulacji cen z tym związanych, gdyż eksporter ich nie udostępnił, powołując się na tajemnicę handlową. Strona oświadczyła również, że płatność za towary jest płatnością jedyną i ostateczną oraz że zakupiony towar jest towarem tzw. stokowym o niższej wartości. Ponadto w piśmie z dnia 24 stycznia 2020 r. strona wskazała, że korespondencja handlowa dotycząca etapu przed zawarciem przez nią transakcji, prowadzona była wyłącznie za pośrednictwem komunikatorów internetowych lub telefonicznie (na potwierdzenie powyższego twierdzenia przesłała wydruk ze skrzynki e-mail z dnia 13, 14 i 15 listopada 2019 r. zawierający daty, godziny i adresy korespondujących stron) i wyjaśniła, że poziom ceny niski lub wysoki jest pojęciem względnym i zależy od punktu odniesienia.

Organ odwoławczy zauważył, że towar "stokowy" posiada dwie istotne cechy niską cenę i brak prawa do reklamacji. Natomiast z postanowień kontraktu handlowego załączonego do zgłoszenia celnego wynika bezspornie, że sprzedający udzielił stronie prawa do reklamacji w przypadku stwierdzenia rozbieżności w ilości lub jakości towaru (pkt 8 kontraktu). Te zapisy kontraktu stoją więc w sprzeczności z argumentami strony i potwierdzają, że ma ona świadomość, że przedmiotowy towar jest pełnowartościowy, a nie "niskiej jakości bez prawa do reklamacji". Zarówno identyfikacja towaru w przedstawionych dokumentach, jak i wynik rewizji celnej w żadnym razie nie potwierdzają niskiej wartości użytkowej towaru.

Organ wskazał, że w powyższym kontekście, należało uznać, iż zarzuty dotyczące nieuwzględnienia "stockowego" charakteru towarów, pozostają bez wpływu na określenie wartości przedmiotowego towaru.

Zdaniem organu odwoławczego, w okolicznościach sprawy zasadnie zastosowano metodę tzw. ostatniej szansy. Organ pierwszej instancji w celu pozyskania materiałów porównawczych dokonał przeglądu bazy danych ARIADNA2, zawierającej informacje o towarach zgłoszonych do procedury dopuszczenia do obrotu na obszarze Unii, kierując się takimi kryteriami, jak: rodzaj towaru, skład surowcowy, opis szczegółowy towarów zawarty w polu 31 zgłoszeń celnych, okoliczności czy transakcje dotyczyły tzw. towarów markowych czy też nie markowych, czas w którym towaru zostały wyeksportowane na obszar Unii. Spośród wszystkich odpraw celnych dokonywanych na terenie całej Polski wyodrębnił zgłoszenia celne obejmujące towary spełniające najściślej kryteria identyfikujące towary importowane przez stronę. Dostęp do systemu mieli jedynie ci funkcjonariusze celno-skarbowi, którzy wykorzystywali te dane w toku wykonywanych obowiązków służbowych. Z tych też względów dostęp osób trzecich, w tym strony niniejszego postępowania, do tych danych był niemożliwy. Natomiast w aktach niniejszej sprawy znajdują się wydruki uzyskane z systemu ARIADNA2 zawierające dane o zgłoszeniach celnych spełniających ww. kryteria. Z dowodami tymi strona miała możliwość zapoznania się w toku prowadzonego postępowania i z tego prawa skorzystała.

W przypadku towarów z poz. 1 - koszul damskich tkanych (76,1% bawełna, 23,9% poliester), organ przyjął prawidłowo najniższą cenę deklarowaną w wybranych zgłoszeniach celnych - 9,03 zł/szt. za podstawę do ustalenia wartości celnej. Jest to cena transakcyjna towaru - koszul damskich bawełnianych, zaklasyfikowanego do tego samego kodu CN, pochodzącego z Chin, zakupionego w ilości 1303 sztuki. W przypadku towarów z poz. 2 - kurtek damskich tkanych (99% bawełna, 2% wiskoza) organ przyjął najniższą cenę - 16,34 zł/szt. Jest to cena transakcyjna towaru - kurtek damskich bawełnianych tkanych, zaklasyfikowanego do tego samego kodu CN, pochodzącego z Chin, zakupionego w ilości 3600 sztuk. W przypadku towarów z poz. 3 - szortów damskich tkanych (68% bawełna, 30% poliester, 2% elastan) organ celny pierwszej instancji jako materiał porównawczy wyodrębnił zgłoszenia celne obejmujące towary, których cena transakcyjna kształtowała się na poziomie od 8,95 zł/sztuka do 19,25 zł/szt. Jest to cena transakcyjna towaru – szortów damskich, zaklasyfikowanego do tego samego kodu CN, pochodzącego z Bangladeszu, zakupionego w ilości 151 sztuk. W przypadku towarów z poz. 4 - spodni damskich tkanych (98% bawełna, 2% wiskoza), organ celny pierwszej instancji jako materiał porównawczy wyodrębnił zgłoszenia celne obejmujące towary, których cena transakcyjna kształtowała się na poziomie od 12,40 zł/sztuka do 12,72 zł/sztuka (wydruk w aktach sprawy). Organ, kierując się dyspozycją art. 141 ust. 3 RWUKC, przyjął najniższą cenę - 12,40 zł/szt. Jest to cena transakcyjna towaru - spodni damskich z tkaniny, zaklasyfikowanego do tego samego kodu CN, pochodzącego z Bangladeszu, zakupionego w ilości 6432 sztuk. Organ wskazał, że nie dokonywał korekty ze względu na różnicę w ilości towaru, albowiem brak było informacji by cena zależała od ilości towaru.

Organ odwoławczy uznał, że ustalenie wartości towarów zostało przeprowadzone prawidłowo zgodnie z treścią art. 74 ust. 3 UKC oraz art. 141 RWUKC, zastępczą metodę ustalania wartości celnej, poprzez elastyczne stosowanie metody ceny transakcyjnej towarów podobnych, uwzględniając definicję towarów podobnych.

W odniesieniu do twierdzeń strony, organ odwoławczy wskazał, że organ celny pierwszej instancji nie wskazał średniej statystycznej wartości w przywozie towarów porównywalnych. Podkreślił, że organy celne nie są związane deklarowaną wartością transakcyjną towaru i mogą ją odrzucić, gdy z uzasadnionych przyczyn zakwestionują wiarygodność i dokładność informacji składanych przez importera. Występujący w tym przepisie zwrot "uzasadnione wątpliwości" nie został bliżej zdefiniowany przez prawodawcę. Jest to więc zwrot niedookreślony, któremu właściwe znaczenie, w każdej konkretnej sprawie, nadaje organ celny na gruncie występującego w danej sprawie stanu faktycznego. Możliwość odmowy zastosowania metody wartości transakcyjnej na podstawie art. 140 RWUKC może być skutkiem zakwestionowania wiarygodności (materialnej lub formalnej) informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej czy wynikać z braku odpowiednich dokumentów, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Źródłem wątpliwości uzasadniających odstąpienie od zastosowania wartości transakcyjnej może być również istnienie dużej rozbieżności pomiędzy zadeklarowaną wartością towaru a cenami na rynku kraju pochodzenia.

Organ uznał za nietrafne stanowisko strony, że wątpliwości co do wartości celnej nie zostały wykazane, ponieważ zestawiono zadeklarowane wartości w zgłoszeniu celnym z cenami wygenerowanymi ze strony Global Trade Atlas, które nie są autoryzowane przez administrację celną poszczególnych krajów. Dane pozyskane z systemu Global Trade Atlas stanowią niewątpliwie źródło informacji dotyczących cen na rynku kraju eksportu. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji zbadał materialną wiarygodność dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz przeprowadził rewizję celną towarów. Analiza cen na rynku eksportu potwierdziła wątpliwości organu celnego.

Organ odwoławczy zauważył, że w toku niniejszego postępowania strona nie wniosła dowodu, w postaci opinii rzeczoznawcy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] pani mgr inż. A. S. z dnia 17 kwietnia 2020 r. Wbrew zarzutom odwołania w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów prawa procesowego określonych w art. 178, art. 179 i art. 187 § 1 o.p., zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla wyjaśnienia wszelkich kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" Sp. z o. o. w [...] wniosła uchylenie decyzji organów obu instancji.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli legalności decyzji organu pierwszej instancji i niezastosowanie środka przewidzianego w ustawie,

2. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. związanego z faktem niepozyskania przez organy obu instancji, istotnego materiału dowodowego dla obiektywnego zakwestionowania wartości transakcyjnej zgłoszonego do procedury przywozu towaru oraz nierozpatrzeniem w sposób obiektywny i wyczerpujący pozyskanego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnych ustaleń, nieudowodnionych przypuszczeń i w efekcie niedokładnego, dowolnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, doprowadzając do uznania, że zadeklarowana przez skarżącą wartość celna przywiezionych towarów budzi uzasadnione wątpliwości, że została zaniżona, podczas gdy wszelki dotychczasowy materiał dowodowy tego nie potwierdza w sposób obiektywny, a nie dowolny, pozwalający na wydanie zaskarżonych decyzji,

3. art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne poprzez zaniechanie przez organy przeprowadzenia postępowania w zakresie właściwego ustalenia wartości celnej towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia 28 listopada 2019 r. w sposób niebudzący zaufania stron, tj. zakwestionowania wartości transakcyjnej w sposób daleki od obiektywizmu, w oparciu o średnie wartości towarów odzieżowych eksportowanych z rynku chińskiego, towarów uznanych za podobne importowanych na rynek Unijny, wynik częściowej rewizji z jednoczesnym bezpodstawnym odrzuceniem wskazań dotyczących "stockowego" charakteru nabytego towaru, z bezpodstawnym przyjęciem, że towar stockowy charakteryzuje się "niską jakością", bez przeprowadzenia obiektywnej weryfikacji chińskiego rynku towarów stockowych oraz możliwości zakupu i cen zakupu takich samych lub podobnych towarów stockowych na rynku chińskim, przez co organy nie miały podstaw do obiektywnego zanegowania wartości transakcyjnej przedmiotowego towaru,

4. art. 122 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne poprzez zaniechanie przez organy przeprowadzenia wszelkich czynności niezbędnych dla obiektywnego zakwestionowania wartości transakcyjnej zgłoszonego towaru wskazanej w dokumentach przedłożonych przez skarżącą i oparcie postępowania na niczym nieuzasadnionych przypuszczeniach wynikających jedynie z nieuzasadnionych i niepopartych obiektywnym materiałem dowodowym wątpliwości, nieobiektywnym odrzuceniem stockowego charakteru towaru, który według organów musi być towarem "niskiej jakości", a "wysoka jakość" towaru według organu przeczy twierdzeniu skarżącej, że zgłoszony towar jest towarem stockowym, charakteryzującym się niższą ceną, wartością,

5. art. 180 § 1 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie w sposób daleki od obiektywizmu, z jednoczesnym pominięciem, niepoddaniem obiektywnej analizie i ocenie lub bezpodstawnym odrzuceniu przekazywanych informacji i (dowodów) w sprawie, w tym składanych wyjaśnień i oświadczeń oraz załączanych do nich dowodów przez skarżącą,

6. art. 187 § 1 o.p. poprzez nierozpoznanie w wyczerpujący i obiektywny sposób wszelkich informacji zawartych w przedkładanych przez skarżącą dokumentach i informacjach przekazywanych w sprawie; analiza materiału dowodowego w zakresie stockowego charakteru towaru oraz kwestionowanie i ustalenie zastępczej wartości celnej, z wykorzystaniem metody ostatniej szansy z jednoczesnym odrzuceniem pozostałych metod, które należy użyć przy ustalaniu wartości celnej, zostały przeprowadzone w sposób dowolny, daleki od obiektywizmu; ustalenia "faktów" oparte jedynie na przypuszczeniach i niepopartych wiarygodnym materiałem dowodowym wątpliwościach, co do zaniżenia wartości celnej towaru, odbiegania tej wartości od wartości takich samych lub podobnych towarów stockowych na rynku chińskim, są niewątpliwie dalekie od obiektywizmu,

7. art. 191 o.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażającą się w nieobiektywnej i zarazem dowolnej analizie i ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i oparcie wydanych decyzji jedynie na nieudowodnionych przypuszczeniach, że skarżąca zaniżyła wartość celną; organy nie pozyskały porównawczego materiału dowodowego z rynku chińskiego, który pozwoliłby w sposób obiektywny udowodnić, że wartość transakcyjna zgłoszonego do procedury przywozu towaru została zaniżona, wobec czego nie doszło w przedmiotowej sprawie do skutecznego zakwestionowania wartości transakcyjnej,

8. art. 210 § 4 w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 124 o.p. w zw. z art. 140 RWUKC polegające na:

a) niewskazaniu obiektywnych, rzetelnych i przekonujących przyczyn, dla których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej dokumentom przedłożonym przez skarżącą w tym jej wyjaśnieniom i oświadczeniom,

b) niewskazaniu obiektywnych, rzetelnych i przekonujących przyczyn i dowodów dotyczących odrzucenia wartości transakcyjnej zgłoszonego towaru,

c) niewskazaniu obiektywnych, rzetelnych i przekonujących przyczyn dotyczących odrzucenia stockowego charakteru towaru,

d) licznych błędach w uzasadnieniu faktycznym sprawy utrudniających lub uniemożliwiających skarżącej obronę jej praw i odniesienie się wszystkich czynności prowadzonych przez organ I i II instancji, wskazanych w uzasadnieniu skargi, w tym polegających na: określeniu przez organ I instancji kwoty długu celnego dla siedmiu pozycji zamiast wskazanych w decyzji 4 pozycji i nie odniesieniu się do tych ustaleń organu II instancji,

9) art. 120, art. 121 § 2 i art. 123 o.p. w zw. z art. 3531 i art. 155 § 2 k.c. poprzez zlekceważenie ww. przepisów prawa cywilnego przy ustaleniu stanu sprawy, weryfikacji zawartej pomiędzy stronami umowy (kontraktu), co stanowi działanie w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych oraz zaprzeczenie dokładnego wyjaśnienia sprawy,

10) art. 2a o.p. i zasady tam określonej, poprzez nieobiektywne kreowanie obrazu sprawy na niekorzyść skarżącej przez organy I i II instancji;

II. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 70 ust. 1 i 3 UKC w związku z art. 140 RWUKC polegające na zakwestionowaniu wartości transakcyjnej przedmiotowego towaru, z pominięciem stockowego charakteru towaru, błędnej wykładni pojęcia "wartość celna" opartej na pochopnej analizie przywozu towarów odzieżowych z rynku chińskiego na rynek unijny, średnich cen towarów odzieżowych wywożonych z rynku chińskiego ustalonych przy wykorzystaniu danych z platformy GTA i nieudowodnionym (stosownym materiałem porównawczym dla identycznych i podobnych towarów oferowanych na rynku chińskim) przypuszczeniem, że przedmiotowa wartość transakcyjna jest zaniżona,

2. art. 74 UKC poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu, bez obiektywnego zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru, popartego pełną i wiarygodną analizą materiału dowodowego oraz obiektywną analizą cen stocków magazynowych na rynku chińskim, po nieobiektywnym odrzuceniu metod ustalania wartości celnej mających pierwszeństwo przed metodą ostatniej szansy,

3. art. 140 RWUKC poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu, wyrażające się w uznaniu w aspekcie przedmiotowym sprawy, że organy celne mogły mieć uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej, a co za tym idzie - mogły odstąpić od ustalenia wartości celnej przywożonych przez skarżącą towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej; wątpliwości powzięte przez organy celne oparte były na nieudowodnionym przypuszczeniu i niczym nieudowodnionych wątpliwościach, które zostało dokonane bez baczenia na przepisy prawa, efektem czego było błędne przyjęcie, że:

a) skarżąca nie nabyła towaru stockowego, który według organu powinien charakteryzować się niską jakością i brakiem możliwości jego reklamacji,

b) skarżąca zaniżyła wartość celną towarów w składanym zgłoszeniu,

c) skarżąca złożyła w sprawie nieprzekonujące oświadczenia, które nie mogą być przyjęte dla wykazania charakteru transakcji oraz towaru,

d) skarżąca nie mogła zawrzeć umowy (kontraktu) na zakup towarów stockowych, w którym uregulowano możliwość reklamacji ilościowych i jakościowych zakupionego towaru,

e) cena jednostkowa towaru jest zbyt niska w stosunku do jakości towaru zgłoszonego do procedury,

f) faktura za towar nie określa prawdziwych kosztów zakupu towaru,

g) przedstawiony za towar przelew nie potwierdza wszystkich należności za zakupiony towar.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że organy celne nie przeprowadziły analizy dotyczącej obrotu towarami stokowymi, stokami magazynowi oraz przepisami i wskazaniami w zakresie zawieranych pomiędzy stronami kontraktów. Zdaniem skarżącej, wnikliwa analiza w tym zakresie została przeprowadzona w powoływanej opinii rzeczoznawcy z dnia 17 kwietnia 2020 r. Skarżąca przytoczyła w skardze treść stron internetowych, dotyczących ofert towarów z Chin.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i odnosząc się do zarzutów skargi. Zaznaczył, że opinia wskazanego rzeczoznawcy jest znana organowi z tytułu przedstawienia jej w innych sprawach. Przedstawione przez biegłą A. S. ceny ze stron internetowych są cenami z rynku eksportu i są wielokrotnie większe niż wykazane w fakturze dołączonej do zgłoszenia. Organ wskazał, że opinia ta była przedmiotem oceny organów w innych sprawach dotyczących zgłoszeń skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji zakwestionowana została wartość celna towarów zadeklarowana przez skarżącą spółkę w zgłoszeniu celnym. Organ pierwszej instancji po przeprowadzeniu postępowania określił wyższą wartość celną importowanych towarów oraz niezaksięgowaną kwotę należności celnych z tytułu ich importu. Ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji zostały następnie zaakceptowane przez organ odwoławczy.

Dla oceny zapadłych w sprawie rozstrzygnięć konieczne jest przedstawienie treści regulacji normatywnych mających zastosowanie w sprawie.

Zgodnie z art. 70 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny, dalej powoływanego jako UKC, zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, to jest cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana. Natomiast art. 140 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów UKC (powoływanego dalej jako RW) stanowi w ust. 1, że w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 UKC, mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. Art. 140 ust. 2 RW stanowi z kolei, że jeśli wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC.

W tym miejscu należy przywołać także wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 czerwca 2016 r. nr C-291/15, odnoszący się wprawdzie rozporządzenia nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks (RWKC), lecz zachowujący nadal aktualność, pomimo zmiany stanu prawnego. Trybunał stwierdził, że dopuszczalne jest stosowanie przez organy celne praktyki polegającej na ustalaniu wartości celnej przywożonych towarów na podstawie wartości transakcyjnej towarów podobnych, jeżeli zadeklarowana wartość transakcyjna została uznana za nienormalnie niską w porównaniu ze średnią statystyczną cen zakupu stosowanych w przywozie towarów podobnych, mimo że organy celne nie podważyły ani nie zakwestionowały w inny sposób autentyczności faktury i świadectwa przelewu bankowego przedłożonych w celu wykazania ceny faktycznie zapłaconej za przywożone towary, przy czym importer nie przedstawił na żądanie organów celnych dodatkowych dowodów lub informacji w celu wykazania prawidłowości zgłoszonej wartości transakcyjnej.

Organy celne mogą bowiem, celem ustalenia wartości celnej, odrzucić zadeklarowaną cenę przywiezionych towarów i zastosować podrzędne metody określania wartości celnej przywożonych towarów, a w szczególności cenę sprzedaży towarów podobnych, jeżeli utrzymują się ich wątpliwości dotyczące wartości transakcyjnej po zażądaniu przedstawienia wszelkich uzupełniających informacji i dokumentów oraz po zapewnieniu zainteresowanej osobie odpowiedniej możliwości przedstawienia jej stanowiska co do podstaw, na których opierają się te wątpliwości. W tym względzie, w okolicznościach gdy okazuje się, że zadeklarowana cena jest o ponad 50% niższa od statystycznej średniej ceny, należy stwierdzić, że taka różnica w cenie jest wystarczająca, by uzasadnić wątpliwości powzięte przez organ celny i odrzucenie przez niego zadeklarowanej wartości celnej danych towarów.

Trybunał przypomniał, że z jego utrwalonego orzecznictwa wynika, iż przepisy prawa Unii Europejskiej dotyczące obliczania wartości celnej mają na celu ustanowienie sprawiedliwego, jednolitego i bezstronnego systemu, wykluczającego stosowanie arbitralnych lub fikcyjnych wartości celnych. Trybunał orzekł, że o ile cena faktycznie zapłacona lub należna za towary stanowi co do zasady podstawę obliczenia wartości celnej, o tyle cena ta stanowi czynnik, który powinien w razie potrzeby być przedmiotem dostosowania, jeżeli operacja taka jest niezbędna w celu uniknięcia ustalenia arbitralnej lub fikcyjnej wartości celnej. Wartość transakcyjna powinna bowiem odzwierciedlać rzeczywistą wartość gospodarczą przywożonego towaru, a także uwzględniać ogół części składowych tego towaru, które mają wartość gospodarczą.

Pojęcie uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę (art. 70 ust. 1 UKC), nie zostało w przepisach prawa zdefiniowane. Wątpliwość taka zachodzi jednak w sytuacji niskiej ceny towarów w porównaniu do ceny towarów podobnych.

Za niezasadne uznać należało stanowisko skarżącej, że organ nie wykazał podstaw do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru.

Podstawa ta została wykazana w treści uzasadnień decyzji organów obu instancji poprzez powołanie się na dane pochodzące z bazy danych Global Trade Atlas (GTA). Z danych tych wynikała bowiem kilkukrotnie wyższa wartość towarów podobnych do sprowadzanych przez skarżącą spółkę.

Importer, sprowadzając towary o wartości znacząco niższej niż towary podobne, powinien tę okoliczność wyjaśnić. Zwłaszcza w przypadku rażącego odbiegania wartości towaru od wartości towarów podobnych, na importerze spoczywa ciężar wykazania przyczyn tego stanu rzeczy.

Strona skarżąca, wyjaśniając niską cenę towaru powoływała się na jego stokowy charakter i niską jakość. Argumentację w tym zakresie oparto jednak wyłącznie na oświadczeniach Prezesa skarżącej spółki, a także na złożonej do akt opinii rzeczoznawcy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] A. S.. Opinia rzeczoznawcy jest bardzo lakoniczna i zawiera ewidentną sprzeczność pomiędzy jej częścią treściową zawierającą stwierdzenie, że "cena zakupu towarów przez firmę "A" jest zgodna z aktualnie panującymi warunkami cenowymi w obrocie hurtowym towarami pochodzenia chińskiego" i dołączonymi do niej wydrukami, zawierającymi oferty dotyczące o towarów pochodzenia chińskiego. Z ofert tych wynika bowiem, że cena towarów powołanych przez rzeczoznawcę jako podobne do będących przedmiotem importu jest znacznie (niekiedy wielokrotnie) wyższa od tej, która została przyjęta przez organy administracji celnej. W tych okolicznościach, z uwagi na tę oczywistą wewnętrzną sprzeczność, opinia ta nie mogła stać się podstawą ustaleń organów.

Określenia wartości transakcyjnej towarów dokonano na podstawie metody tzw. "ostatniej szansy" wynikającej z art. 74 ust. 3 UKC. Przy ustalaniu wartości celnej wzięto pod uwagę zgromadzone w bazie danych zgłoszenia celne z najniższymi cenami jednostkowymi. Ustaleń tych dokonano na podstawie systemu Ariadna 2, gromadzącego zgłoszenia celne, w zakresie dotyczącym wartości towarów podobnych. Przyjęte do porównania towary podobne do objętych zgłoszeniem celnym skarżącej Spółki, zarówno co do ich gatunku, jak i okresu importu, miały zadeklarowaną w analizowanych zgłoszeniach celnych, znajdujących się w w/w systemie, wartość znacznie wyższą.

W ocenie Sądu, zdeklarowana przez skarżącą spółkę wartość transakcyjna towaru została w oparciu o dokonane ustalenia zasadnie zakwestionowana.

Organy trafnie wskazywały na to, że zadeklarowana przez stronę skarżącą wartość towarów nie mogłaby obejmować wszystkich elementów gospodarczych związanych z importem, takich jak koszt transportu, ubezpieczenia. Złożenie oświadczenia o stokowym charakterze towaru nie mogło być w tej sytuacji uznane za wystarczające. Akceptacja takiej praktyki umożliwiłaby bowiem obniżanie dla potrzeb celnych wartości transakcyjnej każdego towaru i wyłączenie w każdym przypadku możliwości zastosowania unormowania zawartego w art. 140 RW. Tym samym ochrona rynku unijnego stałaby się fikcją. Oczywistym jest bowiem, że wartość transakcyjna ma bezpośredni wpływ na wysokość należności celnych. Stąd u importera może pojawić się dążenie by wpłynąć na obniżenie tej wartości. Rzeczą importera, w sytuacji importu towaru stokowego, jest obowiązek wykazania takiego charakteru importowanego towaru jak i przyczyny nabycia przez towar charakteru stokowego. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie przedłożyła wiarygodnych dowodów w tym zakresie.

Skarżąca Spółka w toku postępowania przed organami celnymi powoływała się na stokowy charakter towaru, poprzez oświadczenie jej Prezesa, że jest to towar niskiej jakości. Jak wynikało z jednak z badania próbek importowanych towarów był to towar dobrej jakości – pozbawiony widocznych wad. Umowa sprzedaży przewidywała także możliwość zgłoszenia przez kupującego reklamacji w przypadku "niezgodności towaru z jakością towaru".

Z tych względów nie można uznać, że dokonując ustaleń organ przerzucił na stronę skarżącą ciężar dowodu na okoliczność niższej wartości stokowego towaru i tym samym ograniczył swoją aktywność dowodową. Nie doszło zatem do naruszenia art.187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne.

Organ celny I instancji należycie uczynił użytek z cytowanego wyżej art. 140 ust. 1 i 2 RW, gdyż mając uzasadnione wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, wystosował do strony skarżącej pisemne wezwanie z 10 stycznia 2020 r.

Dokumentacja nadesłana w odpowiedzi przez skarżącą Spółkę obejmowała fakturę, packing list, kontrakt, ofertę handlową, oświadczenia o tym, że spółka nie jest w posiadaniu zgłoszenia celnego wywozowego z kraju eksportu, rachunków za transport i ubezpieczenie do [...], gdyż koszty te poniósł eksporter - towar został zakupiony na warunkach CIF Hamburg a uzgodnienia dotyczące transakcji są objęte tajemnica handlową. Strona oświadczyła również, że płatność za towary jest płatnością jedyną i ostateczną oraz że zakupiony towar jest towarem tzw. stokowym o niższej wartości.

Organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji poinformował Spółkę w trybie art. 22 ust. 6 UKC o zgromadzeniu dowodów stanowiących podstawę do wydania niekorzystnej decyzji w sprawie wartości celnej zadeklarowanych towarów, wskazując jako podstawę decyzji, dowody uzyskane w wyniku rewizji celnej oraz dokumenty przedstawione ze zgłoszeniem celnym. Organ wskazał na możliwość przedstawienia przez skarżącą Spółkę jej stanowiska w sprawie w terminie 30 dni od doręczenia zawiadomienia. Powiadomienie to zawarte zostało w piśmie z dnia 24 marca 2020 r.

Skarżąca Spółka była zatem świadoma, że organ zamierza wydać decyzję dla niej niekorzystną, co wynikało w sposób oczywisty z otrzymanego pisma. Miała także możliwość złożenia w tym zakresie dokumentacji w celu wykazania prawidłowości ceny transakcyjnej towaru, czego jednak nie uczyniła.

Brak podstaw, by skutecznie zarzucić organom administracji zaniechanie samodzielnego poszukiwania danych o cenach towarów na rynku chińskim. Strona skarżąca miała prawo składania wniosków dowodowych, z którego skorzystała, składając opinię rzeczoznawcy dotyczącą cen na rynku chińskim. Opinia ta z powodów omówionych już w niniejszym uzasadnieniu nie mogła zostać uznana za podstawę ustaleń faktycznych zgodnych z twierdzeniami strony skarżącej. Przeciwnie, dołączony do niej materiał źródłowy przemawia raczej za trafnością stanowiska organów administracji.

Organ odwoławczy wskazywał, że w toku niniejszego postępowania strona nie wniosła dowodu w postaci opinii rzeczoznawcy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] pani mgr inż. A. S. z dnia 17 kwietnia 2020 r. W aktach organów obu instancji brak jest takiej opinii. Z dowodu doręczenia dołączonego do skargi wynika natomiast, że skarżąca składała tę opinię jednocześnie do kilku spraw i że opinia ta została organowi pierwszej instancji doręczona w dniu 4 maja 2020 r.

Sąd rozważał, czy naruszenie przez organy prawa procesowego w postaci braku oceny opinii rzeczoznawcy mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylenie decyzji nie następuje w każdej sytuacji gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, a jedynie w takiej, gdy naruszenie tych przepisów mogło wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Jak wyżej wskazano, opinia, zgodnie z którą cena zakupu towarów przez firmę "A" jest zgodna z aktualnie panującymi warunkami cenowymi w obrocie hurtowym towarami pochodzenia chińskiego, nie mogła być uznana za wiarygodną. Taki wniosek opinii jest bowiem w oczywisty sposób sprzeczny z załączonym do opinii materiałem, stanowiącym podstawę jej sporządzenia. Dołączone do opinii wydruki zawierają oferty dotyczące towarów pochodzenia chińskiego. Z wydruków tych wynika, że cena towarów powołanych przez rzeczoznawcę jako podobne do będących przedmiotem importu jest znacznie (niekiedy wielokrotnie) wyższa od tej, która została przyjęta przez organy administracji celnej. W tych okolicznościach, z uwagi na tę oczywistą wewnętrzną sprzeczność, opinia ta nie mogła stać się podstawą ustaleń organów. Materiał dołączony do opinii potwierdza, iż wątpliwości organu celnego co do realności cen wskazanych w zgłoszenia celnym były uzasadnione.

Na marginesie zaznaczyć należy, że strona przed wydaniem decyzji przez organ I instancji zapoznawała się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i nie zakwestionowała braku dołączenia do sprawy przesłanej uprzednio opinii.

Przepis art. 8 RW stanowi, że powiadomienie, o którym mowa w art. 22 ust. 6 akapit pierwszy UKC powinno zawierać odniesienie do dokumentów i informacji, na podstawie których organy celne zamierzają wydać swoją decyzję. Wymóg ten został w niniejszej sprawie spełniony, organ wskazał bowiem, że zgromadził dowody dające podstawę do wydania niekorzystnej dla strony decyzji w sprawie wartości celnej towarów, a decyzja zostanie wydana na podstawie wyniku rewizji celnej oraz weryfikacji dokumentów przedstawionych do zgłoszenia celnego.

Ustalenie właściwej wartości celnej towaru nie było uzależnione od zakwestionowania autentyczności dokumentów przedłożonych przez importera, lecz od stwierdzenia uzasadnionych wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 UKC.

Regulujący zastępcze metody ustalania wartości celnej art. 74 UKC stanowi, w punkcie 1, że jeżeli wartość celna towarów nie może zostać ustalona na podstawie art. 70, ustala się ją, stosując kolejno procedury z ust. 2 lit. a-d, aż do pierwszej litery, na podstawie której możliwe będzie ustalenie wartości celnej towarów.

Organy prawidłowo zastosowały w sprawie tzw. "metodę ostatniej szansy" określoną w art. 74 ust. 3 UKC i przyjęły najniższe wartości celne przywożonych towarów z analizowanych zgłoszeń celnych, uznając za materiał porównawczy zgłoszenia dotyczące analogicznych towarów o zbliżonym składzie materiałowym. Okoliczność, że w stosunku do towaru wymienionego w punkcie 3 i 4 zgłoszenia organ przywołał dane dotyczące towaru sprowadzanego z Bangladeszu nie pozostaje w sprzeczności z zasadami stosowania metody ostatniej szansy. Metoda ta nie wprowadza bowiem wymogu zgodności materiału przyjętego do porównania w zakresie rynku pochodzenia. Sąd wziął pod uwagę, że w przypadku towarów z poz. 3 - szortów damskich tkanych jako materiał porównawczy wskazano zgłoszenia celne obejmujące towary, których cena transakcyjna kształtowała się na poziomie od 8,95 zł/szt. W przypadku towarów z poz. 4 - spodni damskich tkanych, organ celny pierwszej instancji jako materiał porównawczy wyodrębnił zgłoszenia celne obejmujące towary, których cena transakcyjna kształtowała się na poziomie od 12,40 zł/szt. Zgodnie z informacjami wynikającymi z GTA, ceny takiego towaru pochodzącego z Chin kształtowały się na poziomie 4,65 USD/szt. czyli znacznie wyższym. Także materiał załączony do sporządzonej na zlecenie skarżącej opinii rzeczoznawcy zawiera wyższe od ustalonych przez organy cen tych towarów: ceny szortów damskich wynoszą 9,99 zł, 3,13 USD i 4,1 USD, ceny spodni damskich – 29, 99 zł i 8,91 USD.

Sąd uznał za niezasadny podnoszony przez skarżącą w odwołaniu zarzut, że dane z systemu ARIADNA2 nie powinny stanowić podstawy dokonania ustaleń odnośnie wartości towaru podobnego z uwagi na niedostępność tego systemu dla strony. System ten w praktyce działania organów stanowi podstawę do dokonywania ustaleń w zakresie wartości celnej towarów, a działanie takie zostało zaakceptowane przez orzecznictwo sądów administracyjnych. Organ postąpił zgodnie z przyjętą w orzecznictwie zasadą wykorzystującą ten system (poprzednio system ALINA) do ustalania wartości towaru. Przyjęte standardy postępowania dowodowego zostały przez organ zachowane. W materiale dowodowym jako materiał porównawczy dla importowanego towaru zostały wyodrębnione zgłoszenia celne – uzyskane z systemu ARIADNA2 wydruki, zawierające dane o zgłoszeniach celnych dotyczące towarów podobnych, importowanych w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana była wartość celna. Z materiałem tym skarżąca miała możliwość zapoznania się w toku prowadzonego postępowania. Kwestionując poczynione w ten sposób ustalenia strona skarżąca nie podniosła żadnych argumentów podważających zasadność przyjętych do porównania zgłoszeń twierdząc, że właściwym byłoby udostępnienie stronie dostępu do pełnej bazy. W sytuacji zbieżności przedmiotowych towarów z towarami, których dotyczą wybrane zgłoszenia co do ich rodzaju i okresu importu argumentacja ta nie zasługuje na aprobatę. Podkreślić także należy, że organy nie ograniczyły się do wybrania z systemu kilku zgłoszeń lecz posłużyły się przy dokonywaniu ustaleń wielostronicowymi wydrukami danych, zwierającymi opis znacznej ilości transakcji. Uwzględnić także należy, że uzyskane z systemu informacje cenowe są dla strony korzystne w świetle informacji z GTA oraz wydruków stron internetowych załączonych do opinii rzeczoznawcy sporządzonej na zlecenie strony.

Organy zasadnie ograniczyły poszukiwanie danych dotyczących cen towarów do rynku polskiego. Jednym z czynników, które kształtują wartość podobnych towarów na rynku eksportu sprzedawanych w celu importu na rynek Wspólnoty, jest rynek docelowy, czyli rynek, na który towary te są bezpośrednio przeznaczone. Jednolitość obszaru celnego Wspólnoty rozumiana jest w sensie prawnym – jako jednolitość reguł prawnych i praktyk administracyjnych w odniesieniu do środków polityki handlowej stosowanych wobec towarów spoza tego obszaru. Nie mamy natomiast do czynienia z rynkiem jednolitym w sensie ekonomicznym. Rynki poszczególnych państw członkowskich znacznie się różnią w sensie ekonomicznym. Jest to czynnik niewątpliwie wpływający na kształtowanie się cen towarów importowanych na te rynki. Wybór transakcji służących stosowaniu metody cen podobnych musi uwzględniać specyfikę tej części rynku unijnego, na który towar jest sprowadzany, rynek Wspólnoty nie jest bowiem rynkiem jednorodnym. Dysfunkcjonalny dla potrzeb ustalania elementów kalkulacyjnych należności celnych w niniejszej sprawie jest sposób rozumienia obszaru celnego Wspólnoty, jako sumy wszystkich rynków krajów członkowskich, bo znaczyłoby konieczność uwzględnienia w procesie ustalania wartości celnej ogromnej skali danych, które przez wzgląd na specyfikę każdego z tych rynków, prowadziłoby do nieadekwatnych wyników. Słuszne było zatem ograniczenie przeprowadzonych przez organy analiz do zgłoszeń celnych kierowanych do polskich organów celnych zaewidencjonowanych w bazie danych ARIADNA 2.

Wbrew zarzutom skargi, organ w uzasadnieniu decyzji nie rozważał siedmiu pozycji zgłoszenia celnego, lecz cztery pozycje, co jest zgodne z treścią tego zgłoszenia.

Materiał dowodowy w postaci wydruków internetowych przedstawiony przez skarżącą po raz pierwszy w skardze nie mógł stanowić podstawy dokonania przez organy ustaleń i nie podlegał ocenie przez sąd administracyjny.

Organy orzekające w sprawie wywiązały się należycie z obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w sposób umożliwiający ustalenie istotnych okoliczności sprawy zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne.

Stwierdzenia też wymaga, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo celne do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12, art. 138a § 4, art. 141-143, art. 168, art. 170, działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9, 10, 11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a do odwołań stosuje się odpowiednio także przepisy art. 140 § 1, art. 162 § 1-3, art. 163 § 2, art. 169 § 1 i 1a, art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2, art. 220, art. 221, art. 222, art. 223, art. 226-229, art. 232, art. 233 § 1 i 2, art. 234 oraz art. 234a tej ustawy. Z tego powodu przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 124 Ordynacji podatkowej (znajdujące się w rozdziale 1 działu IV Ordynacji podatkowej) nie mogły znajdować w niniejszej sprawie zastosowania, tak więc podniesiony w skardze zarzut ich naruszenia należało uznać za bezzasadny.

Uznając zatem, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.