Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2755/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 18/21 w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 października 2020 r. Nr 1214/20 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 30 lipca 2020 r., Nr 317/2020, znak: PINB 7356/27/2016.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 18/21 oddalił skargę S. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 października 2020 r. Nr 1214/20 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB") ww. decyzją z dnia 19 października 2020 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. (dalej: "PINB w M.") z dnia 30 lipca 2020 r., Nr 317/2020, umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego przewodów wentylacyjnych w lokalu mieszkalnym - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu 31 sierpnia 2016 r. na wniosek S. G. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego przewodów wentylacyjnych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, znajdującym się na terenie działek nr ew.[...] i [...] w miejscowości M.

Postanowieniem z dnia 12 września 2017 r., nr 415/17, PINB w M. nałożył na zarządcę budynku – Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" (błędnie określoną przez organ w postanowieniu jako "Wspólnota Mieszkaniowa"), dalej: "Spółdzielnia" – obowiązek przeprowadzenia kontroli instalacji przewodów kominowych i wentylacyjnych w tym lokalu. W dniu 29 grudnia 2017 r. do organu powiatowego wpłynęła opinia kominiarska mgr inż. K. K., która następnie w dniu 19 stycznia 2018 r. została uzupełniona według wskazań organu. Z kolei pismem z dnia 21 marca 2018 r. PINB w M. wezwał zarządcę budynku do przedłożenia aktualnego protokołu badań i sprawdzeń przewodów kominowych obsługujących lokal mieszkalny nr [...]. W odpowiedzi przedłożono opinię kominiarską z dnia 15 grudnia 2017 r. z corocznej kontroli stanu wentylacji w budynku przy ul. [...] w M. sporządzoną przez mistrza kominiarskiego. Następnie, postanowieniem nr 245/18 z dnia 23 maja 2018 r. PINB w M. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego przewodów wentylacyjnych w lokalu mieszkalnym nr [...] w przedmiotowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym, z uwagi na toczące się przed Sądem Rejonowym I Wydział Cywilny w M. postępowanie (sygn. akt IC 455/18) w przedmiocie nakazania udostępnienia lokalu nr [...] celem wykonania zaleceń zawartych w opinii kominiarskiej. Po poinformowaniu organu powiatowego o wydaniu w dniu 2 grudnia 2019 r. wyroku oddalającego powództwo zarządcy budynku o zobowiązanie udostępnienia lokalu nr [...], PINB w M. postanowieniem nr 247/2020 z dnia 2 lipca 2020 r. podjął z urzędu zawieszone postępowanie.

Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy PINB w M. decyzją z dnia 30 lipca 2020 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...]. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła wnioskodawczyni, domagając się jej uchylenia. Podważyła przy tym ustalenia organu I instancji dotyczące stanu technicznego kontrolowanego przewodu wentylacyjnego, zarzucając mu rażące naruszenie prawa. MWINB w toku prowadzonego postępowania odwoławczego pismem z dnia 15 września 2020 r. zwrócił się do zarządcy budynku o nadesłanie aktualnego protokołu badań i sprawdzeń przewodów kominowych obsługujących lokal nr [...]. W odpowiedzi pismem z 30 września 2020 r. nadesłano żądany dokument. Po rozpatrzeniu złożonego w sprawie odwołania MWINB decyzją z dnia 19 października 2020 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie PINB w M.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że podziela stanowisko organu powiatowego wskazujące na brak konieczności podejmowania działań w niniejszej sprawie w ramach nadzoru budowlanego. W ocenie MWINB przewody kominowe (wentylacyjne) prowadzące do lokalu nr [...] działają prawidłowo i są w odpowiednim stanie technicznym. W toku prowadzonego postępowania przedłożone zostały bowiem protokoły z okresowej kontroli rocznej stanu technicznego przewodów kominowych z lat 2017, 2018 i 2019 sporządzone przez mistrza kominiarskiego, które swoim zakresem objęły również lokal mieszkalny nr [...]. Z treści aktualnego protokołu kontroli rocznej wynika jednoznacznie, że siła ciągów kanałów wentylacyjnych jest prawidłowa, tak jak stan techniczny kanałów. Stwierdzono również, że dostęp do kanałów jest prawidłowy. Stan techniczny elementów kominowych oceniono jako prawidłowy. W protokole dodano, że przewody kominowe znajdują się w odpowiednim stanie technicznym oraz są zgodne z przepisami obecnie obowiązującymi. Wentylacja zapewnia odpowiednią liczbę wymian powietrza przewidzianą dla danej kategorii obiektów budowlanych. Podobnie wskazano w opinii kominiarskiej sporządzonej przez ww. autora w 2017 r. W protokole tym odniesiono się dodatkowo do zainstalowania w przewodach kominowych wkładki typu "ALUFOL" podkreślając, że w ten sposób wyeliminowane zostały nieszczelności przewodów kominowych.

Odnosząc się do problematyki właściwego napowietrzenia kontrolowanego lokalu organ odwoławczy podkreślił, że z opinii nr O/75/2016 mistrza kominiarskiego wynika, że w lokalu brak jest nawiewu powietrza. Z tego względu zlecono wykonanie nawiewów powietrza do lokali zgodnie z obowiązującymi przepisami przez zamontowanie nawiewników okiennych lub otworu w górnej części ściany zewnętrznej. Prace te zostały wykonane, co potwierdzono protokołem z dnia 20 kwietnia 2017 r., podpisanym również przez wnioskodawczynię. Jednocześnie w opinii kominiarskiej zawarto zalecenia mające na celu poprawę wentylacji grawitacyjnej w przedmiotowym lokalu. W tym miejscu MWINB podkreślił, że zakres zleconych w tym zakresie prac miał na celu wyłącznie zapewnienie poprawy pracy wentylacji grawitacyjnej, a właściwe napowietrzenie mieszkania służyło jej usprawnieniu, co stwierdzono w protokole z okresowej kontroli rocznej stanu technicznego przewodów kominowych z 2017 roku. Jego brak nie świadczy tym samym o nieprawidłowym działaniu wentylacji.

Odpowiadając na przedłożoną przez wnioskodawczynię opinię z dnia 31 sierpnia 2016 r. z zakresu kominiarstwa autorstwa mgr inż. W. B., MWINB uznał, że nie może ona stanowić miarodajnej podstawy do formułowania ocen. W ocenie mgr inż. K. K. opinia ta została bowiem wydana w oparciu o pomiary wykonane przy temperaturze zewnętrznej + 30 stopni C i wewnętrznej + 24 stopni C. Zgodnie z Polską Normą przekroje przewodów wywiewnych z wentylacji grawitacyjnej powinny zapewniać usuwanie wymaganych normą strumieni objętości powietrza przy temperaturze zewnętrznej + 12 stopni C oraz przy temperaturze wewnątrz pomieszczenia + 20 stopni C.

Organ odwoławczy stwierdził, że powyższe ustalenia organu I instancji uprawniały go do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W obecnym stanie rzeczy brak jest bowiem podstaw do podejmowania działań w ramach nadzoru budowlanego.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania MWINB wskazał na brak jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia nieprawidłowego montażu wkładki "ALUFOL" lub braku spełniania swojej funkcji. Element został bowiem oceniony przez mgr inż. K. K. w przedłożonej opinii, w której zaznaczył, że poprzez jego montaż wyeliminowana została nieszczelność przewodów kominowych. W aktach sprawy znajduje się także protokół odbioru prac montażowych tej wkładki z dnia 20 kwietnia 2017 r., w którym również nie stwierdzono nieprawidłowości w tym zakresie.

Skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła S. G., domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi wskazała, że opinie sporządzone przez mgr inż. K. K. są sprzeczne. Podważyła również zasadność nieuznania opinii kominiarskiej sporządzonej przez mgr inż. W. B. W dalszej części uzasadnienia skarżąca zakwestionowała prawidłowość sporządzonych w niniejszej sprawie opinii kominiarskich, na których oparto zaskarżoną decyzję, wskazując na nieszczelność przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...]. Na zakończenie swoich rozważań skarżąca zarzuciła kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 66 Prawa budowlanego, a także przepisów prawa procesowego przez oparcie się na sprzecznych opiniach.

W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja organu odwoławczego znajduje oparcie w art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a i została poprzedzona wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym z zachowaniem reguł wynikających z art. 7 i 77 k.p.a.

Sąd wskazał, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, a wszczętego na skutek wniosku S. G. z dnia 31 sierpnia 2016 r. (zawiadomienie z dnia 10 lutego 2017 r.) był stan techniczny przewodów wentylacyjnych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku wielorodzinnym znajdującym się na terenie działek nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w M.

Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, organ I instancji, działając na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, postanowieniem z dnia 12 września 2017 r. nałożył na Spółdzielnię, w której zarządzie pozostaje budynek - obowiązek przeprowadzenia kontroli instalacji przewodów kominowych wentylacyjnych w lokalu nr [...] – w terminie 3 miesięcy.

Z przedłożonej opinii kominiarskiej, sporządzonej przez mgr inż. K. K. wynika, że do lokalu skarżącej, znajdującego się na parterze, przynależą dwa kanały wentylacyjne indywidualne. Jeden zlokalizowany jest w pomieszczeniu kuchni, a drugi w łazience. Jednocześnie przedstawiono protokół z dnia 20 kwietnia 2017 r. – odbioru wykonanych prac montażowych wkładki typu ALUFOL w kominie przynależnym do lokalu skarżącej celem uszczelnienia przewodów wentylacyjnych. Zamontowano także 2 szt. nawiewników dziennych w kuchni i w pokoju.

Do akt postępowania przedłożono także opinię kominiarską z dnia 15 grudnia 2017 r. z corocznej okresowej kontroli stanu wentylacji w budynku przy ul. [...] w M., obejmującej między innymi lokal skarżącej, z której wynika prawidłowy stan techniczny kanałów wentylacyjnych, prawidłowa siła ciągu kanałów wentylacyjnych, prawidłowe podłączenie urządzeń do tych kanałów. Opinia stwierdza, że wentylacja zapewnia odpowiednią liczbę wymian powietrza przewidzianą dla tej kategorii obiektu budowlanego, a celem usprawnienia pracy wentylacji grawitacyjnej należy zapewnić odpowiednie napowietrzanie lokali mieszkalnych. To ostatnie zalecenie jest kompatybilne z zaleceniami zawartymi w opinii kominiarskiej z grudnia 2017 r. dotyczącymi między innymi usunięcia części uszczelek okiennych, wykonania otworów wyrównawczych umieszczonych pod drzwiami lub w ich górnej części lub wykonania otworów wywiewnych w lokalu skarżącej. Skarżąca jednak nie wyraziła zgody na wykonanie zaleceń kominiarskich w jej lokalu. Sąd podzielił stanowisko organu, że zakres zleconych w tym zakresie prac miał na celu wyłącznie zapewnienie poprawy pracy wentylacji grawitacyjnej, a właściwe napowietrzenie mieszkania służyło jej usprawnieniu, co stwierdzono w protokole z okresowej kontroli rocznej stanu technicznego przewodów kominowych z 2017 r. Sąd stwierdził, że analiza przedłożonych do akt dokumentów wskazuje na brak dowodów na nieprawidłowe działanie wentylacji.

Sąd nie dostrzegł w tym zakresie sprzeczności pomiędzy opinią kominiarską sporządzoną przez K. K., dotyczącą kontroli wentylacji w lokalu nr [...] należącym do skarżącej, a okresową kontrolą przewodów wentylacyjnych w całym budynku (w tym w lokalu skarżącej) z dnia 15 grudnia 2017 r.

Sąd wskazał, że poprawny stan techniczny przewodów kominowych oraz prawidłowo działającą wentylację, potwierdza także protokół okresowej kontroli rocznej stanu technicznego przewodów kominowych przeprowadzonej w dniu 16 grudnia 2019 r.

W konsekwencji powyższych ustaleń i analizy całokształtu materiału dowodowego, w ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, że brak jest podstaw prawnych do dalszego prowadzenia postępowania i wydawania nakazów lub zakazów w niniejszej sprawie i umorzyły postępowanie.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Sąd wyjaśnił, że jeżeli strona nie zgadzała się ze stwierdzeniami w opinii kominiarskiej podważając wręcz jej rzetelność, winna zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego o przeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego lub też zlecić opracowanie dokumentacji, która podważyłaby stwierdzenia zawarte w tej opinii.

Sąd zgodził się z organem, który wskazał, że nie widzi podstaw do kwestionowania dokumentacji wykonanej przez osoby o odpowiednim przygotowaniu zawodowym oraz posiadające stosowne uprawnienia.

W kwestii nie uwzględnienia wniosków opinii mgr inż. W. B., to w pierwszej kolejności Sąd zwrócił uwagę, że sporządzona ona została w dniu 12 sierpnia 2016 r., a więc przed wszczęciem postępowania, ale co najistotniejsze, przed wykonaniem czynności z dnia 20 kwietnia 2017 r. poprawiających wentylację w lokalu skarżącej, a nadto organ wojewódzki w przekonujący sposób uzasadnił nieuwzględnienie tego dowodu z przyczyn merytorycznych.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła S. G., zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokata ustanowionego z urzędu. Pełnomocnik oświadczył, że wynagrodzenie nie zostało uiszczone w całości, ani w części. Wniesiono o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie:

- na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie § 140 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, polegające na niezastosowaniu rzeczonych przepisów, nieprzeprowadzeniu weryfikacji rygorów technicznych i przyjęciu, że kominy wentylacyjne prowadzące do lokalu skarżącej nie muszą być szczelne;

- na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez Sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi, pomimo że w toku postępowania administracyjnego nie odniesiono się do tego, że:

a) brak jest podstaw do uznania opinii kominiarza za ważniejszą od opinii biegłego sądowego;

b) K. K. opiniował efekty własnych wcześniejszych prac (vide coroczne przeglądy okresowe);

c) formułujący opinie K. K. nie był bezstronnym specjalistą, ale podmiotem bezpośrednio zainteresowanym w konkretnym rozstrzygnięciu sprawy;

d) opinie K. K. zupełnie pomijały aspekt wewnętrznych wad przewodów kominowych;

e) zastrzeżenia K. K. wobec opinii biegłego sądowego nie zostały zweryfikowane przez innego specjalistę, ale przyjęte bezkrytycznie;

f) przy istnieniu wzajemnie wykluczających się opinii, została arbitralnie wybrana jedna z nich, zamiast dopuszczenia opinii trzeciej rozstrzygającej;

g) nienaprawienie wewnętrznych wad przewodów kominowych nie mogło doprowadzić do sukcesu w poprawie efektywności wentylacji;

- na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, że postępowanie organów administracyjnych dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie;

- art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo że ziściła się podstawa do jej uwzględnienia z uwagi na merytoryczne błędy w procedowaniu organów administracyjnych obu instancji.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 18 października 2022 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

W niniejszej sprawie Sąd I instancji nieprawidłowo zaakceptował decyzje organów, wydane w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w którym nie ustalono w sposób należyty stanu faktycznego sprawy, w konsekwencji naruszając wskazane w skardze kasacyjnej przepisy procedury administracyjnej (art. 7, 77, 80 k.p.a.).

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, obligująca organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten został skonkretyzowany w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Organ administracji winien zgromadzić cały materiał dowodowy konieczny do rozstrzygnięcia sprawy, a więc ma obowiązek m.in. przeprowadzenia z urzędu dowodów, służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

W niniejszej sprawie organy administracji ustaliły stan faktyczny sprawy opierając się na opinii kominiarskiej mgr inż. K. K., która wpłynęła do organu w dniu 29 grudnia 2017 r., uzupełnionej w dniu 19 stycznia 2018 r., opinii kominiarskiej mgr inż. K. K. z dnia 15 grudnia 2017 r. z corocznej kontroli stanu wentylacji w budynku przy ul. [...] w M. oraz protokołach z okresowej kontroli rocznej stanu technicznego przewodów kominowych z lat 2018, 2019 sporządzonych przez tego samego mistrza kominiarskiego – K. K.

Jak słusznie podnosi skarżąca kasacyjnie, opinię przedłożoną przez Spółdzielnię na wezwanie organu w dniu 29 grudnia 2017 r. (uzupełnioną w dniu 19 stycznia 2018 r.), która miała przesądzające znaczenie dla wyniku sprawy, bowiem to na niej organy oparły wydane w sprawie decyzje, sporządził mistrz kominiarski K. K., dokonujący corocznych przeglądów wentylacji w ww. budynku, którego zarządcą jest Spółdzielnia. Trudno zatem uznać, aby wskazana osoba sporządziła opinię inną niż podtrzymująca dotychczasową pozytywną ocenę sprawności przewodów wentylacyjnych. Organy oparły się zatem na opinii osoby, która w istocie w tej opinii dokonała weryfikacji swojej własnej pracy, jako mistrza kominiarskiego przeprowadzającego coroczne przeglądy wentylacji w budynku. Taka sytuacja jest nie do zaakceptowania, kontroli nie dokonał bowiem niezależny specjalista, ale osoba zainteresowana w konkretnym rozstrzygnięciu sprawy.

Uznać zatem należy, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone wadliwe. W sprawie należy zlecić sporządzenie kolejnej opinii niezależnemu specjaliście, który w sposób bezstronny dokona kontroli sprawności przewodów wentylacyjnych, również pod kątem ewentualnych wad wewnętrznych tych przewodów.

Należy ponadto krytycznie odnieść się do twierdzenia Sądu I instancji, że jeżeli strona nie zgadzała się ze stwierdzeniami zawartymi w opinii kominiarskiej, podważając jej rzetelność, winna zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego o przeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego. Podkreślenia wymaga, że strona ma prawo podnosić zarzuty wadliwego prowadzenia postępowania administracyjnego i formułować zastrzeżenia wobec zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżąca podważając rzetelność ww. opinii kwestionowała prawidłowość przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego, zresztą słusznie. Zwrócenie się do właściwego organu samorządu zawodowego o przeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego pozostaje odmiennym zagadnieniem od prawidłowości prowadzenia postępowania przez organ, która to prawidłowość podlega kontroli sądu administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia wniosków opinii mgr inż. W. B., wskazać należy, że wnioski zawarte w ww. opinii nie mogły zostać uwzględnione w całości z uwagi na sporządzenie opinii przed wykonaniem czynności z dnia 20 kwietnia 2017 r. mających na celu poprawę wentylacji w lokalu skarżącej, polegających na montażu wkładki typu ALUFOL w kominie przynależnym do lokalu skarżącej celem uszczelnienia przewodów wentylacyjnych oraz 2 sztuk nawiewników dziennych w kuchni i w pokoju. Należy jednak zauważyć, że biegły w ww. opinii wskazuje na występowanie w przewodach dużych wypływów zaprawy do wnętrz przewodów i konieczność ich usunięcia przed montażem wkładki ALUFOL, aby nie uległa ona rozerwaniu. Na przewężenie z zaprawy murarskiej wskazuje również mistrz kominiarski K. R. w opinii z dnia 22 grudnia 2016 r. Powyższa kwestia powinna zostać zweryfikowana przy sporządzaniu kolejnej opinii.

Rozpatrując ponownie sprawę organ będzie miał na względzie uwagi wyżej poczynione.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.).

Wobec tego, że skarżąca nie poniosła żadnych niezbędnych kosztów postępowania, z uwagi na przyznane jej prawo pomocy, brak jest podstaw do rozstrzygania o kosztach postępowania. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.