Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 767/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 686
law: Ustwa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Daria Laskowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na zarządzenie pokontrolne D. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu zaprzestania wprowadzania ścieków do ziemi oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska we W. działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 686 z późn. zm.) skierował w dniu 1 sierpnia 2016 r. do Prezes Zarządu "A." Sp. z o.o. z siedzibą w R. ul. [...] Zarządzanie pokontrolne Nr [...].

Zarządzeniem tym wydanym przy uwzględnieniu ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach od 18 lutego 2016 r. do 2 czerwca 2016 r. w "A." na fermie bydła w Ł., udokumentowanej protokołem kontroli Nr [...], Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska we W. nakazał niezwłocznie:

- zaprzestać wprowadzania ścieków, w tym odcieków z obornika oraz gnojówki do ziemi;

- usunąć ścieki zgromadzone w wykopach ziemnych na terenie fermy, jak i w rowach przebiegających wzdłuż wschodniej, północno-zachodniej i zachodniej granicy działki nr 386/1, obręb Ł. w sposób zgodny z przepisami prawa;

- w przypadku dalszego odprowadzania wód opadowych i roztopowych z placu znajdującego się pomiędzy budynkami inwentarskimi na działce 103, obręb Ł., a miejscem magazynowania kiszonki w rękawach na działce nr 386/1, obręb Ł. wystąpić do Starosty T. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego;

- w przypadku dalszego odprowadzania wód opadowych i roztopowych z placu znajdującego się pomiędzy budynkami inwentarskimi na działce 103, obręb Ł., a miejscem magazynowania kiszonki w rękawach na działce nr 386/1, obręb Ł. zaprowadzić ewidencję zawierającą informacje o wielkości, rodzaju i sposobie zagospodarowania terenu, z którego odprowadzane są ścieki (wody opadowe);

- naliczyć opłatę za korzystanie ze środowiska w zakresie wprowadzenia do wód ścieków (wód opadowych z placu znajdującego się pomiędzy budynkami inwentarskimi na działce nr 103, obręb Ł., a miejscem magazynowania kiszonki w rękawach na działce nr 386/1, obręb Ł.) za 2015 r. bez pozwolenia wodnoprawnego;

- zmienić lokalizację wylotu rynny odprowadzającej wody opadowe z połaci dachu wybiegu dla krów przy oborze znajdującej się w południowo-wschodniej części działki nr 386/1, obręb Ł., w taki sposób, by wyeliminować odprowadzanie wód opadowych bezpośrednio na wybieg dla krów lub w miejsce, w pobliżu którego może znajdować się obornik;

- w przypadku dalszego odprowadzania wód opadowych i roztopowych z placu znajdującego się pomiędzy budynkami inwentarskimi na działce 103, obręb Ł., a miejscem magazynowania kiszonki w rękawach na działce nr 386/1, obręb Ł. organ nakazał przedkładać na bieżąco Marszałkowi Województwa D. w ustawowym terminie wykaz o zakresie korzystania ze środowiska zawierający informacje o wielkości, rodzaju i sposobie zagospodarowania terenu, z którego odprowadzane są ścieki (wody opadowe).

Ponadto organ inspekcyjny wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w Zarządzeniu naruszeń na dzień 31 sierpnia 2016 r.

Uzasadniając Zarządzenie pokontrolne Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska we W. wyjaśnił m.in., że zostało ono sporządzone ze względu na nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska, wynikające z ustaleń kontroli przeprowadzonej na terenie fermy bydła w Ł.. Organ wskazał jednocześnie, że podczas kontroli stwierdzono wprowadzenie ścieków do ziemi oraz do rowów przebiegających w pobliżu fermy. Ścieki stwierdzono w wykopie ziemnym za radialnymi zbiornikami służącymi do magazynowania obornika na działce 386/1, obręb Ł. (ścieki o brunatnym zabarwieniu charakterystycznym dla odcieków z obornika lub dla gnojówki), w rowie melioracyjnym biegnącym przy granicy działek 386/1 i 238, obręb Ł. (ścieki odprowadzane były wylotem kanalizacyjnym, miały brunatne zabarwienie charakterystyczne dla odcieków z obornika lub dla gnojówki), w rowie przy zachodniej granicy działki nr 386/1, obręb Ł. (ścieki o brunatnym zabarwieniu charakterystycznym dla odcieków z obornika lub dla gnojówki), w zbiorniku ziemnym na działce nr 103, obręb Ł. (ścieki o zapachu i biało-szarawym zabarwieniu typowym dla ścieków bytowych), w rowie melioracyjnym biegnącym wzdłuż wschodniej granicy działki nr 386/1, obręb Ł., równolegle do drogi powiatowej nr [...] (odcieki z obornika odprowadzane poprzez wyżłobienie w ziemi z terenu znajdującego się w pobliżu wybiegu dla krów). Wylot kanalizacyjny, którym odprowadzane były ścieki do rowu znajdującego się przy granicy działek 386/1 i 233, obręb Ł. stwierdzono podczas oględzin w dniu 18 lutego 2016 r. Wylot znajdował się na działce 386/1, obręb Ł. i wychodził z kierunku zabudowań inwentarskich. Podczas kolejnych oględzin przeprowadzonych na fermie w dniu 7 marca 2016 r. w miejscu wylotu znajdowały się masy ziemne. Spółka poprzez Pełnomocnika obecnego podczas oględzin w dniu 7 marca 2016 r. została zobowiązana do usunięcia mas ziemnych z ww. miejsca. Oględziny przeprowadzone w dniu 30 marca 2016 r. wykazały, że wylot został usunięty z rowu. Jednakże zarówno w dniach 7 marca 2016 r. jak i 30 marca 2016 r. w rowie znajdowały się ścieki o brunatnym zabarwieniu charakterystycznym dla odcieków z obornika lub dla gnojówki.

Wprowadzanie ścieków do ziemi opisane zostało w protokołach z oględzin i udokumentowane wykonanymi w trakcie oględzin zdjęciami.

Oględziny w dniu 3 grudnia 2015 r. przeprowadzone były podczas kontroli u właściciela działek nr 386/1 i 103, obręb Ł. w obecności pracowników Spółki Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "B." Spółka z o.o z/s w D. upoważnionych przez jej Prezesa. Dopiero późniejszym pismem Spółka poinformowała, że tytuł prawny do fermy posiada "A.) Sp. z o.o. na podstawie umowy dzierżawy z dnia 1 września 2015 r.

Organ wyjaśnił następnie, że wprowadzanie ścieków do ziemi potwierdziły także wyniki analizy ścieków pobranych w dniu 7 marca 2016 r. Zanieczyszczenie rowu biegnącego przy ogrodzeniu fermy równolegle do drogi powiatowej nr [...] odciekami z obornika odprowadzanymi z miejsca przy wybiegu dla krów poprzez wyżłobienie w ziemi potwierdziły wyniki analiz próbki ścieków pobrane w dniu 3 grudnia 2015 r. z rowu w miejscu wprowadzania tych ścieków. (Wyniki analiz pobranych w dniu 3 grudnia 2015 r. i w dniu 7 marca 2016 r. próbek ścieków zostały przedstawione w tabelach zamieszczonych w uzasadnieniu Zarządzenia.)

Ponadto Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska we W. wskazał w uzasadnieniu, że jakość wody pobranej w dniu 3 grudnia 2015 r. z rowu w miejscu wprowadzania odcieków z wybiegu dla krów przekracza od kilku do kilkuset razy, w zależności od badanego wskaźnika, wartości określone dla II klasy czystości wód, ponadto przekracza ona od kilku do kilkunastu razy, w zależności od badanego wskaźnika, dopuszczalne wartości określone dla oczyszczonych ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi. Stężenia zanieczyszczeń w ściekach pobranych w dniu 7 marca 2016 r. przekraczają wielokrotnie - od kilku do kilkuset razy, w zależności od badanego wskaźnika, wartości określone dla II klasy czystości wód, a także przekraczają od kilku do kilkudziesięciu razy, w zależności od badanego parametru, stężenia zanieczyszczeń, jakim powinny odpowiadać ścieki oczyszczone odprowadzane do wód lub do ziemi.

Stwierdził też, że Spółka wprowadzała w okresie od 3 grudnia 2015 r. do dnia 31 marca 2016 r. ścieki do ziemi na terenie fermy bydła w Ł. oraz do rowów przebiegających w pobliżu fermy nie zapewniając ochrony wód (w tym wód podziemnych) przed zanieczyszczeniem, co stanowi naruszenie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 469 z późn. zm.).

W dalszej części uzasadnienia organ podał, że kontrola wykazała, iż Spółka wprowadzała ścieki - wody opadowe z utwardzonej nawierzchni placu znajdującego się pomiędzy budynkami inwentarskimi na działce 103, obręb Ł., a miejscem magazynowania kiszonki w rękawach na działce nr 386/1, obręb Ł. do wód bez pozwolenia wodnoprawnego. Wody opadowe poprzez wpust deszczowy znajdujący się na ww. placu utwardzonym odprowadzane są do studni rewizyjnej znajdującej się na zewnątrz fermy, przy jej ogrodzeniu oraz przy drodze powiatowej nr [...] na wysokości rowu znajdującego się na działce 244, obręb Ł., następnie trafiają do drugiej studni rewizyjnej znajdującej się po drugiej stronie ww. drogi powiatowej i poprzez rów melioracyjny (zarurowany na odcinku obejmującym działkę nr 244, obręb Ł. oraz odkryty na odcinku obejmującym działkę 205/2, obręb Ł.) odprowadzane są do cieku K.. Po raz pierwszy wylot z terenu fermy w studni rewizyjnej znajdującej się przy ogrodzeniu fermy stwierdzono podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 3 grudnia 2015 r. Następnie jego lokalizację wskazano w protokołach z oględzin przeprowadzonych w dniach 18 lutego 2016 r. oraz 7 marca 2016 r. W dniu 7 marca 2016 r. dokonano zadymienia wylotu kanalizacyjnego w ww. studni rewizyjnej, które potwierdziło połączenie tego wylotu z wpustem deszczowym zlokalizowanym na utwardzonym placu na terenie fermy.

Organ wskazał jednocześnie, że wprowadzanie ścieków (wód opadowych ujętych w systemy kanalizacyjne pochodzących z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni) do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, stanowi naruszenie art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

Kontrola wykazała, że Spółka nie prowadziła ewidencji zawierającej informacje o wielkości, rodzaju i sposobie zagospodarowania terenu, z którego odprowadzane są ścieki (wody opadowe z utwardzonego placu), co stanowi naruszenie art. 287 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 469 z późn. zm.). Ponadto Spółka nie przedłożyła Marszałkowi Województwa D. wykazu o zakresie korzystania ze środowiska za 2015 r. zawierającego informacje o wielkości, rodzaju i sposobie zagospodarowania terenu, z którego odprowadzane są ścieki (wody opadowe z utwardzonego placu), co stanowi naruszenie art. 286 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Ponadto Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska we W. wyjaśnił w zakończeniu uzasadnienia, że podczas oględzin na fermie przeprowadzonych w dniu 18 lutego 2016 r. stwierdzono, że wody opadowe z zadaszenia wybiegu dla krów znajdującego się przy oborze zlokalizowanej w południowo-wschodniej części działki nr 386/1, obręb Ł. zbierane są za pomocą rynny i odprowadzane wprost na wybieg. Przy wybiegu znajdowało się rozlewisko odcieków z obornika. W miejscu, gdzie znajdowało się rozlewisko teren jest wyłożony płytami betonowymi. Z uwagi na to, iż pomiędzy płytami znajdują się szczeliny, ponadto odcieki z wybiegu w tym miejscu nie są odprowadzane do żadnego zbiornika, istnieje możliwość przedostawania się odcieków do gruntu i w konsekwencji zanieczyszczenia wód podziemnych. Ten stan faktyczny został udokumentowany protokołem z oględzin z dnia 18 lutego 2016 r. i wykonanymi podczas nich zdjęciami.

W uzupełnieniu organ wskazał, że stosownie do treści art. 6 ust. 1 powoływanej powyżej ustawy – Prawo ochrony środowiska, kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest zobowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu.

Na opisane powyżej Zarządzenie pokontrolne wniesiona została przez "A." Sp. z o.o. z siedzibą w R. – po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we W. do usunięcia naruszenia prawa – skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W skardze Spółka reprezentowana przez Prezes Zarządu zarzuciła kwestionowanemu Zarządzeniu pokontrolnemu obrazę przepisów postępowania tj.:

1. art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów w następstwie zaniechania przeprowadzenia wszelkich czynności dowodowych niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a nadto zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym argumentacji zawartej w piśmie "A." Sp. z o.o. z dnia 7 czerwca 2016 r. - Stanowisku Spółki "A." Sp. z o.o. do Protokołu Kontroli Nr [...], przy całkowicie arbitralnym i niezasadnym przyjęciu, że:

- Spółka "A." Sp. z o.o. rzekomo odprowadzała ścieki, w tym odcieki z obornika oraz gnojówki do ziemi,

- Spółka "A." Sp. z o.o. rzekomo odprowadzała wody opadowe i roztopowe z placu znajdującego się pomiędzy budynkami inwentarskimi na działce 103, obręb Ł., a miejscem magazynowania kiszonki w rękawach na działce nr 386/1, obręb Ł.,

- Spółka "A." Sp. z o.o. rzekomo wprowadzała ścieki do ziemi na terenie fermy bydła w Ł. oraz do rowów przebiegających w pobliżu fermy nie zapewniając ochrony wód (w tym wód podziemnych) przed zanieczyszczeniami, oraz że rzekomo jest zobowiązana do usunięcia ścieków zgromadzonych w wykopach ziemnych na terenie fermy, jak i w rowach przebiegających wzdłuż wschodniej, północno-zachodniej i zachodniej granicy działki nr 386/1, obręb Ł.,

- wody opadowe z połaci dachu wybiegu dla krów przy oborze znajdującej się w południowo-wschodniej części działki nr 386/1, obręb Ł. odprowadzane są za pomocą rynny wprost na wybieg dla krów, gdzie znajduje się obornik, co powoduje powstanie rozlewisk obornika,

2. art. 6,7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o inspekcji ochrony środowiska przez przeprowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą legalności działania organów administracji publicznej i podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, przy całkowitym pominięciu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w następstwie przeprowadzenia kontroli Spółki w okresie od 18 lutego 2016 r. do 2 czerwca 2016 r. w sytuacji, gdy w upoważnieniu do kontroli nr [...] jako przewidywany termin zakończenia kontroli wskazano datę 31 marca 2016 r.,

3. art. 6,7,8 i 10 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o inspekcji ochrony środowiska przez przeprowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą legalności działania organów administracji publicznej i podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, przy całkowitym pominięciu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, oraz pozbawieniu Spółki możliwości wzięcia udziału w czynnościach stanowiących podstawę ustaleń faktycznych w sprawie w następstwie wydania Zarządzenia pokontrolnego na podstawie materiału dowodowego uzyskanego w toku kontroli przeprowadzonej wobec innego niż Spółka podmiotu i to w okresie przed datą wszczęcia kontroli, tj. przed dniem 18 lutego 2016 r., a także na podstawie materiału dowodowego uzyskanego w toku kontroli wobec "A." Sp. z o.o. nie znajdującego się w aktach sprawy.

Przy tak sformułowanych zarzutach skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego Zarządzenia pokontrolnego na podstawie art. 146 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zasądzenie kosztów postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy, a ponadto o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonego Zarządzenia przez organ, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.

Szczegółowe omówienie zarzutów zawartych w petitum skargi zostało zamieszczone w jej obszernym uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 17 listopada 2016 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska we W. wniósł o oddalenie w całości skargi jako bezzasadnej, a w uzasadnieniu wniosku przedstawił wyczerpującą argumentację w odniesieniu do każdego z zarzutów zawartych w skardze.

Ponadto oświadczył, że nie znajduje podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego Zarządzenia.

Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2016 r. (sygn. akt II SA/Wr 767/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania zaskarżonego aktu, a zażalenie wniesione na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2017 r. (sygn. akt II OZ 79/17).

W toku postępowania sądowoadministracyjnego (w dniu 16 marca 2017 r.) przedłożone zostało do akt sprawy pismo procesowe skarżącej Spółki, w którym jej pełnomocnik podtrzymał w całości zarzuty, twierdzenia i wnioski skargi, a ponadto przedstawił dodatkową argumentację, mającą wykazać słuszność wniesionej skargi.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 28 marca 2017 r. pełnomocnik substytucyjny "A." Sp. z o.o. wniósł o uchylenie zaskarżonego Zarządzenia pokontrolnego i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, natomiast pełnomocnik organu wniosła o oddalenie skargi.

Sąd odraczając termin ogłoszenia orzeczenia w sprawie postanowił zobowiązać pełnomocnika organu do przedłożenia w terminie 10 dni jednoplanszowego dokumentu graficznego przedstawiającego usytuowanie obiektów fermy z naniesionymi na nim urządzeniami oznaczonymi numerami od 1 do 7 na załącznikach nr 1 i nr 2 do protokołu oględzin z dnia 7 marca 2016 r., a dowód z tego dokumentu przeprowadzić poza rozprawą.

Wymagany postanowieniem dokument został doręczony Sądowi w dniu 4 kwietnia 2017 r., natomiast pismem doręczonym w dniu 6 kwietnia 2017 r. udzielona została przez pełnomocnika organu odpowiedź na pytanie Sądu dotyczące prowadzonych wcześniej przez organ postępowań w sprawie gospodarki odpadami i ściekami na terenie fermy bydła w Ł., o których mowa w znajdującym się w aktach sprawy piśmie Burmistrza Ż. z dnia [...] r.

W dniu 12 kwietnia 2017 r. przedłożone zostało do akt sprawy pismo oznaczone jako "Załącznik do protokołu", w którym pełnomocnik "A." Sp. z o.o. – powołując się na przepis art. 113 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zarzucił brak podstaw do dopuszczenia poza rozprawą jako dowodu dokumentu graficznego, doręczonego przez organ w wykonaniu postanowienia Sądu z dnia 28 marca 2017 r., który – w ocenie pełnomocnika – jest nowym dowodem, a nie dowodem znanym stronom.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień lub innych aktów uwzględnionych w katalogu zawartym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) dokonywana jest przy zastosowaniu kryterium zgodności z prawem. Ustawodawca postanowił bowiem, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych ocenia zgodność kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracyjny wymaga stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności podjętego aktu.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw do stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia w rozpoznawanej sprawie prawa w sposób kwalifikowany przez ustawodawcę, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem dokonywanej w tej sprawie przez Sąd oceny jest wydane na podstawie ustaleń kontroli udokumentowanych protokołem kontroli Nr [...], Zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we W. z dnia [...] r. Nr [...], którym nakazano Prezes Zarządu "A." Sp. z o.o. podjąć działania, skonkretyzowane w Zarządzeniu, mające na celu wyeliminowanie stwierdzonych na terenie fermy bydła w Ł. naruszeń wymogów ochrony środowiska.

Materialnoprawną podstawę przedmiotowego Zarządzenia stanowił przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 powoływanej na wstępie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, zgodnie z którym na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania inspektora ochrony środowiska, posiadającą walor aktu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarządzenie pokontrolne ze względu na swoje cechy formalne i materialne ma charakter władczy, rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu i wypływa na sferę praw i obowiązków jednostki kontrolowanej. Ponadto niewykonanie zarządzenia przez jego adresata lub niezgodne z prawdą poinformowanie o jego wykonaniu sankcjonowane jest odpowiedzialnością wykroczeniową, wynikającą z treści art. 31a ust. 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska.

Zgodnie ze stanowiskiem wypracowanym przez judykaturę administracyjną, akceptowanym bezwzględnie przez skład orzekający w niniejszej sprawie, skoro ustawodawca przyznał wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska uprawnienie do wydawania zarządzeń pokontrolnych na podstawie ustaleń kontroli, a jednocześnie nie przewidział środka zaskarżania tych zarządzeń do organu wyższego stopnia, to zarządzenie pokontrolne, jako akt stwierdzający istnienie określonego obowiązku kontrolowanego podmiotu, a zatem będące działaniem władczym w indywidualnej sprawie, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako akt z zakresu administracji publicznej, dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (np. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1009/08, ONSA i WSA 2010/5/86).

Dodatkowo należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 52 § 3 wskazanej powyżej ustawy procesowej przed wniesieniem skargi na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 powoływanej regulacji, należy wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Natomiast w myśl art. 53 § 2 tej samej ustawy w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka zastosowała się do opisanych powyżej wymogów, określonych przez ustawodawcę, co skutkowało powinnością dokonania przez Sąd oceny zgodności z prawem przedmiotowego aktu.

Zdaniem Sądu ze względu na przedmiot zaskarżenia należy również wyjaśnić, że zgodnie z art. 2 pkt 1 ppkt a i pkt 17a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, wcześniej powoływanej, do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska, która – powołana jest do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska (art. 1 ustawy), należy m.in. kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy – Prawo ochrony środowiska w zakresie przestrzegania przepisów o ochronie środowiska (art. 2 pkt 1 ppkt a) i wykonywanie zadań określonych w ustawie – Prawo wodne (art. 2 pkt 17a).

Natomiast z zawartej w art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo ochrony środowiska definicji podmiotu korzystającego ze środowiska wynika, że jest nim: a) przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz przedsiębiorca w rozumieniu art. 5 pkt 3 tej ustawy, a także osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, b) jednostka organizacyjna niebędąca przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, c) osoba fizyczna niebędąca podmiotem, o którym mowa w lit. a, korzystająca ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia.

W tak określonych warunkach prawnych należy stwierdzić, że właściwy wojewódzki inspektor ochrony środowiska był uprawniony do wykonania kontroli przestrzegania wymagań ochrony środowiska przez "A." Sp. z o.o., użytkującą obiekty fermy bydła w Ł. i władającą terenem, na którym są usytuowane na podstawie stosunku obligacyjnego, wynikającego z umowy dzierżawy zawartej w dniu 1 września 2015 r. pomiędzy Przedsiębiorstwem Wielobranżowym "B" Sp. z o.o. z siedzibą w D., jako wydzierżawiającym, a "A." Sp. z o.o. z siedzibą w R., jako dzierżawcą.

Strony umowy postanowiły, że przedmiot umowy tj. nieruchomość stanowiąca działki oznaczone numerami 386/1 i 103, położone w Ł., gmina Ż. o łącznej powierzchni 4.5452 m2, zabudowane obiektami fermy bydła będzie przeznaczona na prowadzenie fermy bydła i zostanie przekazana nie później niż w terminie do dnia 2 listopada 2015 r. z wyłączeniem obory głównej, która zostanie przekazana w terminie do dnia 1 grudnia 2015 r.

Zaskarżone Zarządzenie pokontrolne zostało też prawidłowo skierowane do kierownika kontrolowanej jednostki tj. Prezes Zarządu Spółki.

Z doręczonych wraz z odpowiedzią na skargę akt sprawy, na podstawie których – zgodnie z dyspozycją art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeka sąd wynika, że czynności kontrolne podjęte zostały w związku z pismem skierowanym w dniu 24 listopada 2015 r. do organu inspekcyjnego przez Burmistrza Ż., zawierającym prośbę o ponowną interwencję na terenie fermy bydła położonej na działkach 386/1 oraz 103, obręb Ł., należącej do Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "B." Sp. z o.o.

W treści pisma podano, że podczas odbioru robót na urządzeniach melioracji wodnych podstawowych w Ł. stwierdzono odprowadzanie gnojowicy do rowu szczegółowego R-T, a ponadto w rowie drogi powiatowej 1326D (działka nr 237/2) zauważono nowe studnie rewizyjne, do których wpuszczana jest gnojowica z fermy bydła w Ł. (działki nr 386/1 i 103).

Materiał sprawy wskazuje również, że upoważnieni inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska we W. przeprowadzili w dniach: 3 grudnia 2015 r., 18 lutego 2016 r., 7 marca 2016 r. i 30 marca 2016 r. oględziny przedmiotowej nieruchomości, udokumentowane protokolarnie i fotograficznie.

Oględziny w dniu 3 grudnia 2015 r. zostały przeprowadzone z udziałem upoważnionych pracowników właściciela nieruchomości tj. Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "B." Sp. z o.o., zawiadomionej o terminie zamierzonej czynności z powodu braku wiedzy organu inspekcyjnego o użytkowaniu obiektu kontrolowanego przez inny podmiot na podstawie stosunku zobowiązaniowego. Informację o podmiocie dzierżawiącym nieruchomość organ uzyskał w dniu 4 stycznia 2016 r. i oględziny w kolejnych dniach (18 lutego, 7 marca i 30 marca 2016 r.) przeprowadzone były z udziałem pełnomocnika "A." Sp. z o.o.

Ponadto w dniach 3 grudnia 2015 r. i 7 marca 2016 r. pobrane zostały na terenie kontrolowanej nieruchomości próbki wody i ścieków i poddane analizie laboratoryjnej.

Ustalenia dokonane w trakcie oględzin i wyniki analiz jakości pobranych próbek zostały przedstawione i szczegółowo opisane w protokole kontroli Nr [...] z dnia [...] r., stanowiącym podstawę zaskarżonego Zarządzenia pokontrolnego. (Pełnomocnik skarżącej Spółki korzystający z ustawowego uprawnienia odmówił podpisania protokołu, zobowiązując się do przedstawienia organowi w terminie 7 dni swojego stanowiska na piśmie.)

Z protokołów oględzin i protokołu kontroli wynika m.in., że w południowo-wschodniej części działki nr 386/1 znajduje się obora, a przy niej zadaszony wybieg dla krów. Wody opadowe z zadaszenia zbierane są za pomocą rynny i odprowadzane wprost na wybieg, przy którym stwierdzono rozlewisko odcieków z obornika. Teren w miejscu rozlewiska jest wyłożony płytami betonowymi. Ustalono też, że za radialnymi zbiornikami, w których gromadzony jest obornik znajduje się wykop w ziemi, zawierający ścieki o brunatnym zabarwieniu, charakterystycznym dla odcieków z obornika lub gnojówki.

Próbkę ścieków pobrano do analizy. Stwierdzono ponadto przy granicy działki nr 386/1 i działki drogowej nr 238, obręb Ł. wylot kanalizacyjny wychodzący z terenu fermy i uchodzący do rowu biegnącego wzdłuż granic tych działek. Rów na odcinku 100m był wypełniony ściekami o brunatnym zabarwieniu charakterystycznym dla odcieków z obornika lub gnojówki. Próbkę ścieków pobrano do analizy. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 7 marca 2016 r. rów był przysypany masami ziemnymi, do usunięcia, których zobowiązano Spółkę poprzez obecnego przy czynności pełnomocnika. W czasie kolejnych oględzin dokonywanych w dniu 30 marca 2016 r. ustalono usunięcie wylotu z rowu i istnienie ścieków o takich samych cechach.

Przy zachodniej granicy działki nr 386/1, obręb Ł. w rowie stwierdzono uszkodzoną rurę z PCV, biegnącą od strony placu do magazynowania kiszonki znajdującym się na tej działce, którą później usunięto. Woda w rowie w tym miejscu miała brunatne zabarwienie.

Ustalono również, że w rowie biegnącym wzdłuż drogi powiatowej nr 1326D (działka 237/2, obręb Ł.) na odcinku od przepustu znajdującego się za ogrodzeniem fermy (droga prowadząca wzdłuż południowej granicy fermy) w kierunku Piotrkowic znajdowały się ścieki o czarnym zabarwieniu. Ścieki wydzielały zapach typowy dla gnojówki/gnojowicy. Przepust drogowy był niedrożny - zasypany ziemią. Zanieczyszczenie utrzymywało się na długości kilkuset metrów. Wobec niedrożności przepustu (przysypania ziemią) w czasie oględzin nie stwierdzono przepływu ścieków w kierunku północnym.

Ponadto na działce nr 103, obręb Ł. stwierdzono zbiornik ziemny wypełniony ściekami o białawo-szarym zabarwieniu i zapachu typowym dla ścieków bytowych. W skarpie zbiornika zlokalizowano 4 wyloty kanalizacyjne. Trzema wylotami odprowadzane są wody opadowe z połaci dachowych budynków inwentarskich zlokalizowanych na działce nr 103, obręb Ł., co ustalono przy użyciu zadymiarki. Zadymienie czwartego wylotu wykazało połączenie zbiornika ziemnego ze zbiornikiem znajdującym się przy oborze dla cieląt usytuowanej na działce nr 103, obręb Ł.. Pobrano próbkę ścieków z obu zbiorników.

W toku dokonywanych czynności stwierdzono również, że po obu stronach drogi powiatowej nr [...] (działka 237/2, obręb Ł.), na wysokości rowu znajdującego się na działce 244, obręb Ł. znajdują się studzienki rewizyjne - jedna przy ogrodzeniu fermy, a druga po drugiej stronie drogi powiatowej, przy znaku drogowym. W studzience znajdującej się przy ogrodzeniu fermy znajdował się wylot z terenu fermy, podczas oględzin nie stwierdzono odprowadzania nim ścieków. Studzienki są ze sobą połączone.

Wylot ze studzienki znajdującej się przy znaku drogowym odprowadza ścieki poprzez zarurowany rów biegnący przez działkę nr 244, następnie biegnący wzdłuż północnej granicy działki nr 205/2 (na tym odcinku jest to rów odkryty) do cieku K. (działka nr 266). Do studzienki znajdującej się przy ogrodzeniu fermy wpływają wody z rowu biegnącego wzdłuż wschodniej granicy działki nr 386/1, obręb Ł., równolegle do drogi powiatowej nr [...].

Przy użyciu zadymiarki ustalono, że wylotami zlokalizowanymi w dwóch studzienkach znajdujących się przy ogrodzeniu fermy na wysokości rowu znajdującego się na działce 244, obręb Ł. odprowadzane są wody opadowe z połaci dachowych budynków inwentarskich zlokalizowanych na działce nr 103, obręb Ł. oraz wody opadowe z nawierzchni utwardzonej placu znajdującego się pomiędzy ww. budynkami inwentarskimi, a miejscem magazynowania kiszonki w rękawach na działce nr 386/1, obręb Ł.. Na placu tym zlokalizowano jeden wpust deszczowy. Wody opadowe poprzez ww. studzienki rewizyjne kierowane są do studzienki rewizyjnej zlokalizowanej po drugiej stronie drogi powiatowej nr [...] i dalej do poprzez zarurowany rów biegnący przez działkę nr 244, obręb Ł., następnie biegnący wzdłuż północnej granicy działki nr 205/2 (rów na tym odcinku jest odkryty) do cieku K. (działka nr 266).

Uczestniczący w oględzinach pełnomocnik "A." Spółka z o.o. ani podczas przeprowadzonych czynności, ani później, do dnia wydania Zarządzenia pokontrolnego nie podważył w sposób skuteczny i wiarygodny dokonanych ustaleń. Sąd także nie znalazł podstaw do ich zakwestionowania i uznaje je za prawidłowe.

W protokole kontroli przedstawiono również wyniki analiz próbek pobranych w dniu 3 grudnia 2015 r. i w dniu 7 marca 2016 r.

Dla zobrazowania stopnia zanieczyszczenia próbek zestawiono dopuszczalne wartości zanieczyszczeń w ściekach oczyszczonych odprowadzanych do wód i do ziemi - zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. poz. 1800) oraz wartości graniczne dla II klasy jakości wód powierzchniowych - zgodnie z załącznikiem nr 1 do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 października 2014 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych oraz środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych (Dz.U. poz. 1482) Rozporządzenie nie określa wartości granicznych dla klas poniżej II.

Z dokonanego w protokole zestawienia oraz ze znajdujących się w aktach sprawy sprawozdań z badań nr [...] i nr [...] wynika, że stężenia zanieczyszczeń w pobranych próbkach od kilku do kilkuset razy – w zależności od badanego parametru – przekraczają dopuszczalne wartości zanieczyszczeń określone dla oczyszczonych ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi. W ocenie organu inspekcyjnego wprowadzanie zanieczyszczeń o takim stężeniu do rowu, a poprzez rów do cieku K. przyczynia się do zanieczyszczenia tego cieku. Ponadto materiał sprawy wskazuje, że skarżąca spółka korzystając ze środowiska nie dysponowała wymaganym pozwoleniem ani nie sporządzała i nie przedkładała właściwym organom środowiskowym stosownych dokumentów.

Zdaniem Sądu wobec takich ustaleń bezwzględnie uprawnione jest stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we W., stwierdzającego naruszenie przez "A." Spółkę z o.o. na terenie fermy bydła w Ł. (działka nr 386/1 i 103) wymagań ochrony środowiska i konieczność podjęcia interwencji poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego zawierającego odpowiednie zalecenia i nakazy.

W ocenie Sądu treść przyjętych zaskarżonym Zarządzeniem zaleceń i nakazów jest prawidłowa, a zastosowanie się do nich umożliwi wyeliminowanie stwierdzonych naruszeń.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy – Prawo wodne wprowadzający ścieki do wód lub do ziemi są obowiązaniu zapewnić ochronę wód przed zanieczyszczeniem, a z przepisu art. 6 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska wynika, że każdy kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu.

W rozpoznawanej sprawie istotne też jest – ze względu na podnoszone w niej zarzuty, że w orzecznictwie administracyjnym zaakceptowany został pogląd, podzielony również przez Sąd w składzie orzekającym, zgodnie z którym do zarządzeń pokontrolnych, które wydawane są w postępowaniu odrębnym nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyroki NSA z dnia: 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 723/12, Lex nr 1219173; 15 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 281/10 nie publ.; 18 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 2036/09 nie publ.; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 600/11 nie publ.; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1557/09, nie publ.). Sąd za niezasadne uznał zatem podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 87, art. 77, art. 80, art. 84 oraz art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego.

Zdaniem Sądu nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut wyprowadzony z treści art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wcześniej powoływanej, zgodnie z którym czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do małych przedsiębiorców – a tak w sposób zgodny z postanowieniami art. 104-107 wskazanej powyżej ustawy zakwalifikowany został kontrolowany podmiot – 18 dni roboczych. Przywołany przepis, zawarty w rozdziale 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej miał zastosowanie w sprawie na podstawie przepisu art. 12a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. W uznaniu Sądu zastrzeżony przez ustawodawcę wymiar czasowy trwania kontroli nie został przekroczony. Wprawdzie określając w protokole kontroli i Zarządzeniu pokontrolnym daty początkową i końcową kontroli organ wskazał – odpowiednio – 18 lutego 2016 r. i 2 czerwca 2016 r., na co powołuje się pełnomocnik skarżącej Spółki argumentując omawiany zarzut, ale zgodnie ze stanowiskiem judykatury administracyjnej, prezentowanym w odniesieniu do przepisu art. 83 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, dni robocze to dni, w których pracownicy organu (inspektorzy) faktycznie wykonywali czynności kontrolne w siedzibie (na terenie) kontrolowanego przedsiębiorcy. Jednocześnie przyjęto w orzecznictwie, że z czasu trwania kontroli należy wyłączyć czynności podejmowane poza siedzibą podmiotu kontrolowanego (np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1163/14; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 329/14; wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2574/15).

Sąd orzekający przedstawione stanowisko bezwzględnie akceptuje. Odnosząc je do okoliczności istniejących w rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że kontrola przeprowadzona została w dniach: 18 lutego 2016 r., 7 marca 2016 r. i 30 marca 2016 r., zatem obejmowała trzy dni robocze oraz nieuwzględniony przez organ dzień 3 grudnia 2015 r. i nie przekroczyła limitu czasowego określonego w art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Data podpisania we W. protokołu kontroli tj. 2 czerwca 2016 r. dotyczy nie faktycznych czynności kontrolnych, o jakich mowa w art. 9 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska prowadzonych w siedzibie podmiotu kontrolowanego, ale czynności porządkującej ustalenia i wnioski, wynikające z faktycznych czynności kontrolnych, wcześniej dokonanych.

Sąd nie podziela także zarzutu braku upoważnienia pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, wykonujących czynności kontrolne w rozpoznawanej sprawie po dniu 31 marca 2016 r., czyli po wskazanej w udzielonych inspektorom upoważnieniach do przeprowadzenia kontroli w "A." Sp. z o.o. na terenie fermy bydła w Ł., przewidywanej dacie zakończenia tej kontroli. Z powodów wskazanych powyżej wszyscy inspektorzy oraz osoby niebędące inspektorami Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, a uczestniczące w kontroli, działający na podstawie upoważnienia Nr [...] z dnia 17 lutego 2016 r. i 7 marca 2016 r. podejmowali czynności w sposób legalny w granicach udzielonego upoważnienia, nie przekraczając wskazanego w nim terminu zakończenia kontroli, określonego datą 31 marca 2016 r. Ostatnia faktyczna czynność kontrolna wymagająca upoważnienia udzielonego na podstawie art. 9 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska dokonana została w dniu 30 marca 2016 r.

W ocenie Sądu sporządzenie protokołu kontroli jest czynnością służbową (zawodową) wymagającą wiedzy fachowej odpowiadającej pełnionej funkcji i zajmowanemu stanowisku, ale nie wymagającą upoważnienia, o jakim mowa w art. 9 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy.

Oczywiste jest przy tym, że względy racjonalne, pragmatyczne i względy uczciwości wobec kontrolowanego podmiotu nakazują, aby protokół kontroli sporządzony był przez osobę uczestniczącą w przeprowadzonych faktycznych czynnościach kontrolnych, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce.

Wbrew formułowanym przez stronę skarżącą zarzutom nie jest też istotnym naruszeniem prawa powoływanie się w protokole kontroli i zaskarżonym Zarządzeniu pokontrolnym na ustalenia dokonane w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu 3 grudnia 2015 r. z udziałem przedstawicieli właściciela przedmiotowej nieruchomości oraz osoby zaufania publicznego – sołtysa wsi Ł.. Brak udziału w tej czynności przedstawicieli "A." Sp. z o.o., użytkującej już wówczas kontrolowane obiekty nie był ani zawiniony przez organ ani nie był przejawem niestaranności organu.

Protokół kontroli stanowiącej podstawę wydanego Zarządzenia pokontrolnego odwołuje się do kontroli przeprowadzonej od dnia 18 lutego 2016 r., zatem już z udziałem pełnomocnika skarżącej Spółki i dokonanych od tej daty ustaleń, odpowiadających zresztą ustaleniom z dnia 3 grudnia 2015 r. Przedstawienie w protokole ustaleń i zaskarżonym Zarządzeniu wyników analiz jakości próbek pobranych w tej dacie ma – w uznaniu Sądu – charakter porównawczy i wobec wyników analiz jakości próbek pobranych w dniu 7 marca 2016 r. nie miało zasadniczego wpływu na treść wydanego Zarządzenia.

Nie zasługiwał także – zdaniem Sądu – na uwzględnienie zarzut dotyczący niepowiadomienia strony skarżącej o możliwości uzyskania wyników analiz jakości próbek, czy też przeprowadzenie analizy jakości przez niewłaściwą jednostkę. Struktura jednostek laboratoryjnych, z których korzysta Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska we W. wykonując zadania ustawowe została przedstawiona w odpowiedzi na skargę i nie podlega polemice. Trudno też – w uznaniu Sądu – dyskwalifikować wyniki analiz jakości próbek ze względu na niepowtarzalność czynności ich poboru, wynikającą z konkretnej daty, czasu i miejsca dokonania poboru. Zważyć też należy, że analizy jakości próbek dokonywane są w wyspecjalizowanych jednostkach laboratoryjnych, spełniających określone ustawowo wymagania.

Odnosząc się do zarzutu braku ustaleń przez organ kontrolujący, czy ścieki nie są odprowadzane przez innych mieszkańców Ł. należy wskazać, że podmiotem kontrolowanym była "A." Sp. z o.o. prowadząca fermę bydła w Ł., i do niej organ mógł odnosić podejmowane w toku kontroli czynności. Nie mógł nimi objąć działań mieszkańców wsi Ł..

W przypadku zaistnienia prawdopodobieństwa naruszenia przez mieszkańców wsi Ł. przepisów ustawy o ochronie środowiska lub ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściwy organ będzie zobligowany do podjęcia stosownych działań w odrębnym postępowaniu.

Sąd uznał też za właściwe wyjaśnić, że nie podziela zarzutu dotyczącego doręczonego przez organ po zamknięciu rozprawy dokumentu w postaci jednoplanszowego planu sytuacyjnego obrazującego stan istniejący na przedmiotowej nieruchomości i niemożności przeprowadzenia z niego dowodu poza rozprawą ze względu na treść art. 113 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W ocenie Sądu – wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej Spółki – jest to dokument znany stronom, ale przedstawiony w formie jednoplanszowej, a nie dwuplanszowej, w jakiem znajduje się w aktach sprawy. O zakwalifikowaniu dokumentu jako "nowego" w sprawie decydują – zdaniem Sądu – jego elementy materialne, czyli dotyczące treści, a nie cechy zewnętrzne, czyli forma. Usytuowanie obiektów fermy i urządzeń opisywanych w protokołach oględzin, protokole kontroli i przedmiotowym Zarządzeniu pokontrolnym jest znane stronom i pełnomocnikowi skarżącej Spółki, który uczestniczył we wszystkich oględzinach przeprowadzonych na terenie fermy bydła w Ł..

W postępowaniu kontrolnym ich lokalizacja była zobrazowana na dwóch odrębnych dokumentach, stanowiących załączniki do protokołu oględzin z dnia 7 marca 2016 r.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – uznając prawidłowość dokonanych w sprawie ustaleń i zgodność z prawem wydanego na ich podstawie Zarządzenia pokontrolnego – stosownie do przepisu art. 151 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.