Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1645/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33, art. 34, art. 1a pkt 13, art. 59 par. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
article: art. 2 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 1998 nr 91 poz 577
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Danuta Dopierała (spr.), Asesor WSA - Piotr Kraczowski, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w W na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... kwietnia 2008 r. nr ... w przedmiocie: stwierdzenia bezzasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oraz stanowiska w przedmiocie kontynuowania tego postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. Sp. z o.o. jest postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z ... kwietnia 2008 r. o nr ... Zaskarżonym orzeczeniem Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), w pkt I - utrzymał w mocy postanowienie ... Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z .... lutego 2008 r. nr ... w zakresie stwierdzenia bezzasadności zarzutów zobowiązanych oraz w pkt II - stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego w zakresie stanowiska wierzyciela co do kontynuowania egzekucji administracyjnej.

Postanowienie to, wydane zostało w następującym stanie faktycznym:

Decyzją ... Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z ... lipca 2007 r. nałożono na skarżącą Spółkę karę pieniężną w kwocie ... zł za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.). Jako podstawę prawną orzeczenia wskazano art. 93 ww. ustawy. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W pouczeniu decyzji wskazano, iż kara winna być uiszczona w terminie 21 dni od dnia jej wymierzenia oraz, że od decyzji służy odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Jak wynika z akt sprawy, wobec nieuiszczenia ww. wymierzonej kary pieniężnej w zakreślonym terminie, ... Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wystawił tytuł wykonawczy nr ..., na podstawie którego w dniu ... grudnia 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego ... wszczął postępowanie egzekucyjne dokonując zajęcia rachunku bankowego dłużnika.

Profesjonalny pełnomocnik skarżącej Spółki w piśmie z 19 grudnia 2007 r. zgłosił "zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego". Jako podstawę prawną wskazał art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r., Nr 36, poz. 161 ze zm.), tj. nieistnienie obowiązku i wniósł o umorzenie postępowania prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu pisma podniósł, że Spółka złożyła odwołanie od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Pismem z dnia 4 października Główny Inspektor Transportu Drogowego poinformował o przedłużeniu rozpoznania odwołania od ww. decyzji do 31 grudnia 2007 r. W ocenie pełnomocnika skarżącej, do chwili rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie można dokonać egzekucji.

Naczelnik Urzędu Skarbowego ... przekazał ww. pismo do wierzyciela celem zajęcia stanowiska w trybie określonym w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postanowieniem z ... lutego 2008 r. ... Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w pkt I - uznał zarzuty dłużnika za bezzasadne, w pkt II - wniósł o kontynuowanie egzekucji administracyjnej.

W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśnił, iż wobec nieuregulowania przez Spółkę kary administracyjnej, nałożonej w oparciu o decyzję opatrzoną z mocy ustawy rygorem natychmiastowej wykonalności, po upływie ustawowego terminu 21 dni do jej uiszczenia organ podjął przewidziane prawem kroki w celu przymusowego ściągnięcia należności wystawiając tytuł wykonawczy. Wskazał, iż ustawa o transporcie drogowym w art. 93 ust. 3 i ust. 4 wprowadza uregulowania szczególne dotyczące kwestii wykonalności, albowiem decyzji wydanej przez uprawnionych do kontroli - nakładającej karę pieniężną - ustawodawca nadał rygor natychmiastowej wykonalności, z zastrzeżeniem, że przedsiębiorca krajowy uiszcza nałożoną karę w terminie 21 dni od dnia jej wymierzenia. Dalej organ wskazał, że odwołanie się przez ukaranego nie skutkuje zawieszeniem obowiązku uiszczenia nałożonej kary. Istnieje możliwość wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności w toku postępowania odwoławczego, ale w przedmiotowej sprawie takie orzeczenie nie zostało dotychczas wydane. Nadto, organ dodał, że wstrzymanie natychmiastowej wykonalności może być przesłanką do zawieszenia egzekucji, a nie do jej umorzenia. Wskazał też, że przesłanka nieistniejącego obowiązku zaistniałaby, gdyby egzekwowana decyzja nie została nigdy skutecznie doręczona, a w przedmiotowej sytuacji taka okoliczność nie miała miejsca.

W zażaleniu na ww. postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł o jego uchylenie zarzucając naruszenie art. 51 ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu podniósł, iż tytuł wykonawczy pochodzi od nieuprawnionego do jego złożenia organu. Wskazał, iż art. 22 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej znowelizował art. 51 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Od 1 stycznia 2007 r., organem uprawnionym do wydawania decyzji jest wojewoda, a inspektor wydaje decyzje tylko w jego imieniu. Tym samym wszelkie czynności egzekucyjne jako mające charakter techniczny mogą być wykonywane tylko przez wojewodę.

Główny Inspektor Transportu Drogowego odnosząc się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutów dłużnika w pierwszej kolejności wyjaśnił, że wierzycielem w sprawie jest ... Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Wynika to zarówno z przepisów ustawy o transporcie drogowym (m.in. art. 93) jak i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 1a pkt 13 i art. 5 § 1). Zatem tytuł wykonawczy spełnia wymagania ustawowe i nie ma podstaw do odstąpienia organu egzekucyjnego od egzekucji, a tym samym do zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi. Wskazał też na uregulowania szczególne zawarte w ustawie o transporcie drogowym, dotyczące kwestii wykonalności decyzji nakładającej karę pieniężną (art. 93 ust. 3 i ust. 4). Następnie Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, że w postanowieniu wierzyciel wniósł w pkt II o kontynuowanie egzekucji, jednakże rozstrzygnięcie to - chociaż zawarte w sentencji postanowienia - jest niezaskarżalne, tj. nie przysługuje na nie zażalenie. Dlatego też w tej części organ II instancji uznał zażalenie skarżącej za niedopuszczalne, kierując się treścią art. 134 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z ... kwietnia 2008 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącej wniósł o jego uchylenie w całości z powodu naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 22 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz. U. z 2005 r. Nr 175, poz. 1462), w związku z art. 51 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874);

- art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 22 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej;

- art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, iż wniósł skargę na czynności egzekucyjne, którą jednak organ egzekucyjny uznał za zarzuty zgłoszone do postępowania egzekucyjnego. Nadto podtrzymał swoje stanowisko w sprawie co do tego, że tytuł wykonawczy nie pochodzi od wierzyciela. Wskazał, iż ... Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jest organem nieuprawnionym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Powołał się przy tym na zmiany wprowadzone do art. 51 ustawy o transporcie drogowym obowiązujące od 1 stycznia 2007 r. Stwierdził, że jedynie właściwym podmiotem w zakresie prowadzenia egzekucji na podstawie prawomocnej decyzji jest w niniejszej sprawie Wojewoda ...

Pełnomocnik skarżącej podniósł też, że organ egzekucyjny nie jest związany stanowiskiem wierzyciela, gdyż po pierwsze w kwestiach dopuszczalności egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny sam dokonuje ustaleń, zaś po drugie nawet gdyby przełamać ową zasadę, to stanowisko Inspektora nie jest stanowiskiem wierzyciela, z przyczyn powyżej wskazanych. Skoro zatem egzekucja nie była dopuszczalna, albowiem nie istniał prawidłowo wystawiony tytuł wykonawczy, organ egzekucyjny obowiązany był na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzyć postępowanie.

Pełnomocnik skarżącej zakwestionował również pkt II zaskarżonego postanowienia. Podniósł, iż orzeczenie to jest niezgodne z treścią art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał w całości swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie – stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, że orzeczenie to jest prawidłowe, tj. nie narusza prawa.

Przede wszystkim zaznaczyć należy, iż kontrolowane postępowanie zostało wszczęte pismem skarżącej z 19 grudnia 2007 r. zatytułowanym "Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego", które zgodnie z jego treścią zostało prawidłowo zakwalifikowane przez organ egzekucyjny jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Postępowanie to toczyło się zatem w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Oba postanowienia wydane w sprawie, tj. przez ... Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w dniu ... lutego 2008 r. oraz Głównego Inspektora Transportu Drogowego w dniu ... kwietnia 2008 r., stanowiły więc stanowisko wierzyciela co do zgłoszonych przez skarżącą Spółkę - dłużnika - zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, wszczętym tytułem wykonawczym nr ... Jak wynika z ww. pisma pełnomocnika skarżącej z 19 grudnia 2007 r. oraz z treści zażalenia na postanowienie z ... lutego 2008 r., zarzuty te oparte zostały na art. 33 pkt 1 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Tym samym Sąd nie znalazł podstaw, aby w tej sprawie odnosić się do zarzutów zawartych w skardze, a skierowanych pod adresem organu egzekucyjnego, w tym dotyczących niezastosowania przez ten organ art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez umorzenie postępowania. Sąd nie badał postępowania organu egzekucyjnego. Kontrolował jedynie pod względem zgodności z prawem zajęte przez wierzyciela stanowisko w postępowaniu egzekucyjnym.

Następnie zauważyć należy, iż główny spór w sprawie dotyczy dopuszczalności egzekucji na skutek wystawienia tytułu wykonawczego przez ... Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.

Zdaniem skarżącej od 1 stycznia 2007 r., z uwagi na zmiany wprowadzone do art. 51 ustawy o transporcie drogowym, wierzycielem jest Wojewoda lub Główny Inspektor Transportu Drogowego, a nie Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Tym samym ... Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nie mógł wystawić tytułu wykonawczego w niniejszej sprawie. Mógł to uczynić tylko Wojewoda ...

Analizując ten zarzut Sąd stwierdza, że stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu jest zasadne i zgodne z obowiązującymi przepisami.

Stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, od 1 stycznia 2007 r. wojewódzki inspektor transportu drogowego jest kierownikiem wojewódzkiej inspekcji transportu drogowego wchodzącej w skład wojewódzkiej administracji zespolonej.

Zgodnie zaś z art. 51 ust. 6 ww. ustawy, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji organem właściwym jest wojewódzki inspektor, a organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. - Główny Inspektor.

Należy też zauważyć, iż zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2001 r., Nr 80, poz. 872 ze zm.), administrację rządową na obszarze województwa wykonują m.in. działający pod zwierzchnictwem wojewody kierownicy zespolonych służb, inspekcji i straży, wykonujący zadania i kompetencje określone w ustawach, w imieniu własnym, jeżeli ustawy tak stanowią.

Stosownie do art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1 (w tym: inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego), mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 93 ust. 1a decyzja, o której mowa w ust. 1, wydawana jest w imieniu organu właściwego ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli.

Należy też wskazać, iż stosownie do art. 1a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji użyte w tej ustawie pojęcie "wierzyciel" oznacza podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Z treści art. 5 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej wynika natomiast, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 (w tym dotyczących kar pieniężnych wymierzanych przez organy administracji publicznej – pkt 2), jest właściwy do orzekania organ I instancji, z zastrzeżeniem pkt 4.

Powyższe jednoznacznie wskazuje na to, że pomimo zmian wprowadzonych do ustawy o transporcie drogowym wojewódzki inspektor transportu drogowego nadal może wydawać decyzje i dochodzić ich wykonania.

... Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego był więc uprawniony w niniejszej sprawie do wystawienia tytułu wykonawczego. W dniu ... lipca 2007 r. wydał decyzję, którą na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nałożył na skarżącą karę grzywny. Skoro skarżąca nie wykonała w zakreślonym terminie obowiązku wynikającego z tej decyzji, której to - zgodnie z przepisami prawa - nadano rygor natychmiastowej wykonalności, to uzasadnione i możliwe było wszczęcie przez ten organ postępowania egzekucyjnego. Przy czym należy zaznaczyć, iż wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji nie został pozytywnie załatwiony, tym samym brak było podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego (art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

W konsekwencji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uznał zarzuty w niej wskazane za nieuzasadnione.

Końcowo Sąd zauważa, iż skarżone postanowienie w części dotyczącej stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w zakresie, w jakim zażalenie to dotyczy postanowienia wierzyciela o kontynuowaniu egzekucji, jest błędne. Błąd ten jednakże nie ma żadnego znaczenia w sprawie i pozostaje bez wpływu na jej wynik.

Zdaniem składu orzekającego, organ I instancji nie powinien w sentencji swojej decyzji zawierać wniosku o kontynuowanie egzekucji. Był obowiązany odnieść się w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do zarzutów dłużnika zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym w oparciu o art. 33. W takim zakresie miał orzec (tj. zająć stanowisko) i tego dotyczy pkt I postanowienia tego organu z ... lutego 2008 r. W takim też zakresie zostało wniesione zażalenie. Jak wynika zaś z treści zaskarżonego postanowienia z ... kwietnia 2008 r. zażalenie to zostało w całości rozpatrzone. Nie doszło więc, w ocenie Sądu, do naruszenia art. 34 § 2 ustawy egzekucyjnej, a zastosowanie przez organ odwoławczy art. 134 k.p.a. wprowadza jedynie w błąd adresata postanowienia.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.