Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 297/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 i 2, art. 156 par 1 pkt 1 i 2, par. 2, art. 158
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200 i art. 205 par 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Rektora [...] w Ł. z dnia 1 marca 2022 r. nr 4/22/DŁ w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej o zaliczeniu semestru III 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora [...] w Ł. z dnia 17 listopada 2021 r.; 2) zasądza od Rektora [...] w Ł. na rzecz skarżącego – K. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [pic]


UZASADNIENIE

Decyzją z 1 marca 2022 r., nr 4/22/DŁ Rektor [...] na podstawie art. 104 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art 156 § 2 w zw. z art 158 k.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję z 17 listopada 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej o zaliczeniu K.K. semestru III na kierunku finanse i bankowość i nie stwierdzenia nieważności decyzji.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Decyzją z 29 maja 2009 r. Dziekan [...] uchylił decyzję Dziekana [...] o zaliczeniu studentowi K.K. semestru trzeciego studiów na kierunku finanse i bankowość. W uzasadnieniu wskazał, że zaliczenie semestru trzeciego nastąpiło na podstawie sfałszowanego wpisu zaliczenia z przedmiotu ekonomia matematyczna. Ustalono, że Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi wyrokiem z dnia 16 listopada 2006 r., sygn. akt [...] skazał K.K. za posłużenie się sfałszowanym wpisem oceny i podpisem prowadzącego zajęcia z ekonomii matematycznej, a więc w konsekwencji brakiem zaliczenia przedmiotu objętego programem studiów w trzecim semestrze, będącego warunkiem zaliczenia tego semestru, co skutkowało uchyleniem decyzji Dziekana o jego zaliczeniu. Decyzją z 17 lipca 2009 r. Rektor [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Wyrokiem z 18 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 457/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność decyzji Rektora [...] z 17 lipca 2009 r. i poprzedzającej ją decyzji Dziekana [...] z 29 maja 2009 r. Sąd wskazał również, iż niniejsze postępowanie rozpoczęto od wydania przez Dziekana [...] decyzji z 29 maja 2009 r., a następnie – w wyniku wniesionego odwołania – decyzji Rektora [...] z 17 lipca 2009 r., co niewątpliwie stanowi rażące naruszenie art. 149 k.p.a. Nie można bowiem przyjąć, iż postanowieniem wznawiającym postępowanie w przedmiocie uchylenia decyzji o zaliczeniu skarżącemu semestru trzeciego jest postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego i wydania dyplomu (sprawa o sygn. akt III SA/Łd 377/09).

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 673/10 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 18 grudnia 2009 r.

Zawiadomieniem z 18 października 2010 r. Dziekan [...] poinformował skarżącego o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dziekana [...] o zaliczeniu semestru trzeciego na kierunku finanse i bankowość.

20 stycznia 2017 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Dziekana [...] w sprawie wszczętej postanowieniem z 18 października 2010 r.

Wyrokiem z 24 listopada 2017 r., sygn. akt III SAB/Łd 7/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał Dziekana [....] do rozpatrzenia w terminie 30 dni sprawy wszczętej postanowieniem z 18 października 2010 r. o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o zaliczeniu skarżącemu semestru III na kierunku finanse i bankowość i stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem i aktami administracyjnymi został doręczony organowi 7 maja 2018 r.

W piśmie z 19 lipca 2019 r., które wpłynęło do organu 23 lipca 2019 r. K.K. wezwał Dziekana [...] do wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 24 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/B/Łd 7/17 wskazując, że w ciągu dwóch lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia nie zostało wydane rozstrzygnięcie w sprawie.

25 lipca 2019 r. K.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na niewykonanie wyroku w sprawie o sygn. akt III SAB/Łd 7/17, a w uzupełnieniu skargi opatrzonym tą samą datą, tj. "25 lipca 2019 r." wniósł o wymierzenie grzywny i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wyrokiem z 26 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 751/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wymierzył [...] grzywnę w kwocie 2000 i stwierdził, że bezczynność Dziekana [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu sąd wskazał, że od 6 czerwca 2018 r. do 25 lipca 2019 r., tj. do dnia wniesienia skargi organ administracji nie podjął żadnych czynności w sprawie. Dopiero decyzją z 12 września 2019 r., nr 1/2019, którą po wznowieniu z urzędu postanowieniem z dnia 18 października 2010 r. postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o zaliczeniu skarżącemu III semestru na kierunku finanse i bankowość stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

22 grudnia 2020 r. do organu wpłynął wniosek K.K. o stwierdzenie nieważności decyzji Dziekana [...] z 12 września 2019 r., nr 1/2019.

Decyzją z 23 czerwca 2021 r. Rektor [...] stwierdził, że decyzja Dziekana [...] z 12 września 2019 r., nr 1/2019 w zakresie zaliczenia III semestru na kierunku finanse i bankowość została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z 12 sierpnia 2021 r. Rektor [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzją z 17 listopada 2021 r. Rektor [...] stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej o zaliczeniu K.K. semestru III na kierunku finanse i bankowość i jednocześnie zgodnie z art. 156 § 2 w zw. z art 158 k.p.a nie stwierdził nieważności decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a., uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz art. 145a i art. 145b jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

W rozpoznawanej sprawie, postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu zostało wydane 18 października 2010 r., natomiast wyrok nakazujący rozpoznanie sprawy w roku 2017, czyli po upływie pięciu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji o zaliczeniu skarżącemu III semestru na kierunku finanse i bankowość.

Od powyższej decyzji K.K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że sentencja zaskarżonej nie spełnia wymogów określonych w przepisach k.p.a.

Wskazaną na wstępie decyzją z 1 marca 2022 r. Rektor [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego organ oceniając, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa wydaje decyzję, w której stwierdza nieważność wadliwej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 k.p.a.). Z taką decyzją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W przypadku stwierdzenia wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa ustawodawca przewidział jedynie możliwość stwierdzenia jej nieważności na podstawie wyżej powołanych przepisów. Wyjątek od tej zasady został uregulowany w art. 156 § 2 k.p.a., który stanowi, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że decyzję o zaliczeniu skarżącemu semestru III na kierunku finanse i bankowość należy traktować jako wydaną z rażącym naruszeniem prawa, co powinno prowadzić do stwierdzenia jej nieważności. Wobec jednak zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 156 § 2 k.p.a., tj. upływ czasu nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji, dlatego na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. organ ograniczył się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji, tj. postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu zostało wydane 18 października 2010 r., natomiast wyrok nakazujący rozpoznanie sprawy wydany został w 2017 r., czyli po upływie pięciu lat od dnia doręczenia, czy też ogłoszenia decyzji o zaliczeniu skarżącemu semestru III na kierunku finanse i bankowość.

Organ podkreślił, że treść art. 146 § 1 k.p.a. wskazuje w sposób jednoznaczny, że upływ określonych w nim terminów, jako negatywna przesłanka uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji, jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały. Termin ten ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby została wydana z naruszeniem prawa. Termin ten nie może być przywrócony, gdyż nie jest on terminem, do którego zachowania obowiązana jest strona, jego adresatem jest organ. Bieg terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. nie może ulec przerwaniu, gdyż możliwości takiej ustawodawca nie przewidział. Prowadzenie postępowania po upływie okresu przedawnienia określonego w art. 146 § 1 k.p.a. narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnej, której podstawową funkcją jest stabilizacja stosunków prawnych. Upływ okresu przedawnienia oznaczonego w art. 146 § 1 k.p.a. oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie.

W niniejszej sprawie upływ terminu uniemożliwia wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego, ale upoważnia organ do stwierdzenia, że wydana decyzja została oparta o sfałszowane dowodowy co rodzi skutki w sferze praw i obowiązków.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podniósł, że sentencja decyzji Rektora [...] z 1 marca 2022 r. jest sama ze sobą sprzecza. Rektor stwierdził, że decyzja z 12 września 2019 r. jest ważna, a następnie wskazał, że semestr III na kierunku finanse i bankowość nie został zaliczony. Powyższą okoliczność potwierdza pismo z 8 marca 2022 r., które zostało sporządzone w odpowiedzi na wniosek skarżącego o wyjaśnienie treści zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Rektor [...] podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora [...] z dnia 1 marca 2022 r. utrzymująca w mocy jego własną decyzję z 17 listopada 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej o zaliczeniu skarżącemu semestru III na kierunku finanse i bankowość i nie stwierdzenia nieważności decyzji.

Przed oceną legalności zaskarżonej decyzji konieczne jest wyjaśnienie jakie dotychczas rozstrzygnięcia zostały wydane przez organy administracji i sądy administracyjne w przedmiocie decyzji Dziekana [...] o zaliczeniu K.K. III semestru na kierunku finanse i bankowość.

Pierwszym rozstrzygnięciem w tej sprawie była decyzja Dziekana [..] z dnia 29 maja 2009r. wydana po wznowieniu postępowania uchylająca decyzję o zaliczeniu K.K. III semestru na kierunku finanse i bankowość. Od tej decyzji K.K. złożył odwołanie i decyzją z dnia 17 lipca 2009r. Rektor [...] utrzymał w mocy decyzją z dnia 29 maja 2009r. W uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć organy podniosły, że prawomocnym wyrokiem z dnia 16 listopada 2006r. w spr. [...] Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia stwierdził fakt posłużenia się przez K.K. sfałszowanym wpisem oceny i podpisem prowadzącego zajęcia z ekonomii matematycznej. W związku z czym skarżący nie zaliczył tego przedmiotu w trzecim semestrze a tym samym nie zaliczył tego semestru. Z tego powodu organy uchyliły decyzję Dziekana [...] o zaliczeniu K.K. III semestru.

Na decyzję organu odwoławczego z 17 lipca 2009r. K.K. wniósł skargę do WSA w Łodzi, który wyrokiem z dnia 18 grudnia 2009r. w spr. III SA/Łd 457/09 stwierdził nieważność decyzji z 17 lipca 2009r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z 29 maja 2009r. z uwagi na rażące naruszenie prawa jakim było niewydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Od tego wyroku skargę kasacyjną wniósł organ administracji. Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2010r. w spr. I OSK 673/10 NSA oddalił skargę kasacyjną wskazując w uzasadnieniu, że zaliczenie semestru przez dziekana jest aktem indywidualnym, który należy traktować jak decyzję administracyjną, zważywszy przede wszystkim gwarancje procesowe studenta, który musi mieć możliwość zaskarżenia takiego rozstrzygnięcia, ponieważ ma ono znaczenie dla jego praw i obowiązków. Kreuje bowiem jego sytuację prawną na zewnątrz, w szczególności umożliwia kontynuowanie studiów w ramach kolejnego semestru, co oznacza, że rozstrzyga sprawę co do jej istoty (art. 104 k.p.a.). O decyzji o zaliczeniu semestru przez dziekana student dowiaduje się z chwilą zwrotnego odbioru indeksu, a zatem to z tym momentem decyzja wchodzi do obrotu prawnego, co – wziąwszy pod uwagę specyfikę tego rodzaju spraw – czyni zadość obowiązkowi odpowiedniego stosowania Kodeksu (art. 110 k.p.a.).

Reasumując NSA podkreślił, co ma istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie, że zaliczenie semestru przez dziekana poprzez odpowiedni wpis w indeksie studenta stanowi zatem decyzję podejmowaną przez organ uczelni w indywidualnej sprawie studenta, do której stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ze wszelkimi tego konsekwencjami, w tym także możliwością stosowania trybów nadzwyczajnych, a więc również wznowienia postępowania, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie oraz sąd są związane oceną prawną wyrażoną przez NSA w wyroku w sprawie I OSK 673/10 a więc oceną, że zaliczenie semestru przez dziekana poprzez odpowiedni wpis w indeksie studenta jest aktem który należy traktować jako decyzją administracyjną. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest bowiem także kwestia zaliczenia K.K. III semestru na kierunku finanse i bankowość. W sytuacji gdy NSA w wyroku w sprawie I OSK 673/10 stwierdził, że zaliczenie semestru przez dziekana poprzez wpis w indeksie studenta jest w istocie decyzją administracyjną to ocena ta jest wiążąca w rozpoznawanej sprawie. Wspomnieć jedynie należy, iż pogląd NSA wyrażony w wymienionej sprawie jest odosobniony i nie przyjął się w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie (por. glosa Pawła Dańczaka do wyroku NSA z 6 sierpnia 2010r. w spr. I OSK 673/10 – GSP-Prz.Orz. nr 1/2011 str.37-46). Poza zakresem rozważań sądu w niniejszej sprawie jest przedstawienie argumentacji przemawiającej przeciwko poglądowi wyrażonemu w wyroku w spr. I OSK 673/10. W rozpoznawanej sprawie istotne jest jedynie to, że sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w wymienionym orzeczeniu NSA.

Kolejnym aktem istotnym w niniejszej sprawie jest postanowienie Dziekana [...] o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją Dziekana o zaliczeniu K.K. III semestru na kierunku finanse i bankowość na podstawie art.145 § 1 pkt 1 K.p.a. Postanowienie to nie zostało załączone do akt administracyjnych mimo, że organ był wzywany do jego nadesłania. Jeżeli chodzi o datę tego postanowienia to w zawiadomieniu skierowanym do skarżącego wskazano dzień 4 października 2010r. (k.120) zaś w szeregu następnych decyzjach organu oraz w szeregu orzeczeniach WSA w Łodzi jest mowa o dacie 18 października 2010r. Z uwagi na brak tego postanowienia w aktach administracyjnych należało przyjąć, że postanowienie o wznowieniu wydano w dniu 18 października 2010r.

Następnym aktem istotnym w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dziekana [...] nr 1/2019 z dnia 12 września 2019r. stwierdzająca wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej o zaliczeniu K.K. III semestru na kierunki finanse i bankowość (k.124). Decyzję tę wydano po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia 18 października 2010r. a jako podstawę prawną wskazano przepisy art.146 § 1, 145 § 1 pkt 2, 150 § 1 i 151 § 2 K.p.a. Decyzja ta jest ostateczna.

Kolejną istotną okolicznością jest złożenie przez skarżącego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nr 1/2019 z 12 września 2019r. (k.122). Po złożeniu tego wniosku decyzją z dnia 23 czerwca 2021r. Rektor [...] stwierdził, że decyzja Dziekana nr 1/2019 z 12 września 2019r. w zakresie zliczenia K.K. semestru III została wydana z rażącym naruszeniem prawa (k.72). Po złożeniu przez K.K. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy decyzją z dnia 12 sierpnia 2021r. Rektor [...] utrzymał w mocy własna decyzję z dnia 23 czerwca 2021r. (k.66).

Decyzja z dnia 23 czerwca 2021r. stała się ostateczna. Rozważenia zatem wymaga kwestia czy decyzja ta stwierdziła nieważność decyzji Dziekana nr 1/2019 z 12 września 2019r. Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, że decyzja z 23 czerwca 2021r. nie stwierdziła nieważności decyzji nr 1/2019.

Z treści decyzji z 23 czerwca 2021r. wynika, że została ona wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i art.158 K.p.a. zaś w jej uzasadnieniu podniesiono, że w decyzji nr 1/2019 naruszono przepisy o właściwości gdyż, w ocenie organu, z dniem 1 października 2019r. nastąpiła zmiana właściwości organu i decyzję winien wydać Rektor a nie Dziekan. Poza zakresem rozważań sądu w niniejszej sprawie pozostaje ocena prawidłowości argumentacji organu w tym zakresie skoro decyzję nr 1/2019 wydano w dniu 12 września 2019r. a zmiana właściwości nastąpiła 1 października 2019r. W dalszej części uzasadnienia decyzji z 23 czerwca 2021r. podniesiono także, iż decyzję o zaliczeniu III semestru skarżącemu wydano z rażącym naruszaniem prawa co w ogóle nie było przedmiotem postępowania w tej sprawie. W ocenie sądu decyzja z 23 czerwca 2021r. nie stwierdziła nieważności decyzji nr 1/2019. W sentencji decyzji brak jest bowiem sformułowania o stwierdzeniu nieważności decyzji z 23 czerwca 2021r. Samo określenie , że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem nieważności tej decyzji. W przekonaniu sądu stwierdzenie przez organ w decyzji, że poprzednia jego decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa nie oznacza, iż co do tej poprzedniej decyzji stwierdzono jej nieważność. Dodać należy, iż stwierdzenie, że decyzję wydano z naruszeniem prawa dotyczy tylko sytuacji określonych w art.158 § 2 w związku z art.156 § 2 K.p.a. a mianowicie gdy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat oraz gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art.156 § 2 K.p.a. w brzmieniu obowiązującym do 15 września 2021r.). Nie ulega wątpliwości, że od dnia doręczenia decyzji nr 1/2019 nie upłynęło 10 lat zaś organ nie wykazał aby decyzja nr 1/2019 wywołała nieodwracalne skutki prawne. Nie było zatem podstaw określonych w art.156 § 2 K.p.a. do stwierdzenia, że decyzję nr 1/2019 wydano z naruszeniem prawa. Dodać również należy, iż stwierdzenie, że decyzję wydano z naruszeniem prawa na podstawie art.158 § 2 K.p.a. nie eliminuje tej decyzji z obrotu prawnego. Nadal funkcjonuje ona w obrocie prawnym tyle tylko, że wydano ją z naruszeniem prawa.

Reasumując dotychczasowe rozważania sąd uznał, że decyzja Rektora z 23 czerwca 2021r. nie stwierdziła nieważności decyzji Dziekana nr 1/2019 z 12 września 2019r. Oznacza to, że ta ostatnia decyzja (tzn. nr 1/2019) funkcjonuje w obrocie prawnym i wywołuje skutki prawne. Zakończyła ona postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o zaliczeniu K.K. III semestru stwierdzając, że decyzję tę wydano z naruszeniem prawa na podstawie art.145 § 1 pkt 2 K.p.a.

Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że nie bardzo wiadomo w jakim trybie i na jakiej podstawie ją wydano. W podstawie prawnej decyzji z dnia 17 listopada 2021r. wskazano wprawdzie art.156 § 1 pkt 1 i art.158 K.p.a. zaś w dalszej części komparycji zawarto sformułowania "po przeprowadzeniu postępowania w sprawie postanowienia Dziekana [...] z 18 października 2021r. w sprawie wznowienia postępowania z urzędu dotyczącego sprawy zakończonej decyzją ostateczną o zaliczeniu skarżącemu semestru III na kierunku finanse i bankowość". W sentencji decyzji natomiast stwierdzono wydanie z naruszeniem prawa decyzji o zaliczeniu K.K. semestru III wskazując, iż zgodnie z art.156 § 2 w zw. z art.158 K.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji.

Uzasadnienia decyzji organu pierwszej i drugiej instancji są bardzo ogólnikowe i nieskładne. Opisano w nich różne decyzje jakie dotychczas wydano w przedmiocie zaliczenia skarżącemu III semestru oraz w przedmiocie nadania K.K. tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu oraz szereg orzeczeń WSA w Łodzi wydanych w tych sprawach cytując wiele fragmentów uzasadnień tych wyroków nie mających często żadnego związku z niniejszą sprawą. Wspomnieć tylko należy, że w tutejszym sądzie toczyło się lub obecnie się toczy ponad 20 spraw ze skargi K.K. przeciwko [...]. W uzasadnieniach zacytowano także przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji oraz dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego ale w zasadzie nie wyjaśniono w jakim trybie wydano rozstrzygnięcie. Organ łączy bowiem oba tryby nadzwyczajne tzn. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz postępowanie wznowieniowe.

Należy zaznaczyć, że obrocie prawnym pozostaje decyzja Dziekana [...] nr 1/2019 z 12 września 2019r. stwierdzająca, po wznowieniu postępowania, że decyzję o zaliczeniu skarżącemu III semestru wydano z naruszeniem prawa. Postępowanie wznowieniowe zakończyło się wymienioną decyzją i nie można wydać ponownej decyzji w tym samym przedmiocie pomiędzy tymi samymi stronami. Być może organowi chodziło o postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zaliczeniu skarżącemu III semestru o czym świadczyłyby cytowane przez organ przepisy art.156 § 1 pkt 1, § 2 oraz art.158 K.p.a. W aktach administracyjnych brak jest jednak postanowienia w przedmiocie wszczęcia postępowania nieważnościowego. Nadto w razie wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji konieczne jest dokładne opisanie podstawy stwierdzenia nieważności oraz wykazanie, że w konkretnej sprawie zaistniała właśnie ta podstawa. Przykładowo jeżeli podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jest rażące naruszenie prawa należy wykazać jakie konkretnie przepis został naruszony oraz że naruszenie to miało charakter rażący (oczywisty, niewątpliwy, wyraźny). W uzasadnieniach zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie wyjaśniono czy i ewentualnie jaka była podstawa uzasadniająca stwierdzenie nieważności decyzji o zaliczeniu skarżącemu III semestru. W podstawie prawnej decyzji wskazano wprawdzie art.156 § 1 pkt 1 K.p.a. ale nie wyjaśniono dlaczego decyzję o zaliczeniu skarżącemu III semestru wydano z naruszeniem przepisów o właściwości.

Podkreślić należy, iż tryby nadzwyczajne wzruszenia decyzji administracyjnej cechuje niekonkurencyjność. Inne są okoliczności stanowiące podstawę wznowienia a inne podstawę stwierdzenia nieważności decyzji.

W doktrynie prawa administracyjnego wskazuje się, że z zasady instytucja nieważności decyzji administracyjnej dotyczy naruszeń prawa materialnego. Kwalifikowane naruszenia procedury występują jako przesłanki uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym (art. 145 § 1 k.p.a.). W tym też wskazuje się różnicę pomiędzy instytucją stwierdzenia nieważności a wznowieniem postępowania administracyjnego (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. BECK Warszawa 2005, s. 713). Stwierdzenie nieważności dotyczy wad, które tkwią w samej decyzji i godzą w elementy stosunku prawnego, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Nie są to wady ze swojej istoty o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie tego rodzaju wad dokonywane jest w oparciu o przepisy dotyczące wznowienia postępowania. Zasadniczo zatem w art. 156 § 1 k.p.a. opisane są wady decyzji o charakterze materialnoprawnym, zaś wady o charakterze proceduralnym usuwane są w osobnym trybie wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 k.p.a.

Zaznaczyć należy, że w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej organ wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka w kolejnej instancji, lecz dokonuje weryfikacji decyzji jako organ nadzoru. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się według zasad uregulowanych art. 156-159 k.p.a. Celem tego postępowania jest weryfikacja określonego rozstrzygnięcia pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Istotną cechą tego postępowania jest brak związania żądaniem strony organu orzekającego w przedmiocie nieważności. Jednocześnie organ orzeka wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem. Nie jest natomiast władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy, gdyż, przedmiotem postępowania jest ustalenie czy decyzja administracyjna, poddana kontroli w trybie nadzorczym, jest dotknięta jedną z wad oraz, czy nie występują przesłanki negatywne, wymienione w art. 156 § 2 k.p.a. Innymi słowy w trybie nadzorczym postępowanie wyjaśniające sprowadza się co do zasady do oceny tego co zrobiono w postępowaniu zwyczajnym (por. m.in. wyrok NSA z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2447/19, Lex nr 3050463).

W sytuacji gdy w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 17 listopada 2021r. nie wyjaśniono dokładnie w jakim trybie ją wydano (czy w postępowaniu wznowieniowym czy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji) to oznacza, że obie decyzje nie odpowiadają wymogom określonym w art.107 § 1 i 3 K.p.a. Zakładając, że organom chodziło o postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji to nie wyjaśniono jako była podstawa stwierdzenia nieważności i dlaczego przyjęto taką podstawę. W związku z czym nie można skontrolować prawidłowości decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniach obu decyzji nie został ustalony stan faktyczny, nie można ustalić , jakie przesłanki przesądziły o zastosowaniu tej a nie innej kwalifikacji prawnej i jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają konkretnym fragmentom norm prawnych zastosowanych w niniejszej sprawie. Organ administracji nie wyjaśnił okoliczności z powodu których decyzja została wydana z naruszeniem prawa i jakie konkretnie przepisy zostały naruszone decyzją o zaliczeniu skarżącemu III semestru na kierunku finanse i bankowość. Motywy podjętych decyzji są nieczytelne i wewnętrznie sprzeczne. Organ administracji naruszył przepisy postępowania a mianowicie art.7,8,9,11,77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt 1c.) p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 17 listopada 2021r.

Na podstawie art.200 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postepowania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Organ administracji winien wziąć pod uwagę fakt, że postępowanie winno zostać przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego zaś uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia winno odpowiadać wymogom określonym w art.107 § 3 K.p.a. W szczególności winno ono zawierać w sposób jasny i przejrzysty fakty i dowody na których organ się oparł oraz przytoczyć i wyjaśnić przepisy mające zastosowanie w sprawie.

d.j.