Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 119/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-09-28 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2, art. 260
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 28 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2001 r. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. I. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z wpisu od skargi w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2001 r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku i zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" W. I. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem T. I. ur. w 1992r. Jest on właścicielem mieszkania o pow. 80 m2 i samochodu osobowego F.. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochód rzędu 1000 zł (1220 zł brutto). Miesięczny koszt utrzymania mieszkania stanowi kwotę 700 zł.

Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2009 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.

W sprzeciwie od tego postanowienia W. I. działając przez swego pełnomocnika podniósł, że z dokumentów przedłożonych sądowi w dniu [...] kwietnia 2009 r. wynika jednoznacznie, iż jego dochody nie pozwalają mu na poniesienie kosztów sądowych. Wskazują na to osiągnięte dochody w roku 2007 i 2008, odpowiednio 9 902,97 zł i 411 406,74 zł.

Wpływy na rachunek bankowy skarżącego z BS w L. były jednorazowe i nie mogą rzutować na całościową ocenę sytuacji materialnej. Dochody w roku 2007 i 2008 są w ocenie pełnomocnika o wiele bardziej miarodajne, ponieważ przedstawiają sytuację materialną mojego skarżącego w kontekście dłuższego czasu i nie mogą być podważane jednorazowymi wpływami na konto. Przedmiotowe kwoty stanowiły natomiast zapłatę z faktur wystawionych przez W. I. w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i przeznaczone zostały na pokrycie bieżących zobowiązań firmy, m. in. na wynagrodzenia dla zatrudnionych pracowników. Dodatkowo z bilansu za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 marca 2009 r. wynika, że skarżący poniósł w tym czasie stratę w wysokości 18 969,66 zł.

Pełnomocnik zauważył również, że wymienione w zaświadczeniu Wydział Ewidencji Pojazdów i Kierowców Urzędu Miasta K. pojazdy są towarem lub są na wyposażeniu firmy skarżącego, co w konsekwencji oznacza, że większość z nich nie jest już jego własnością, a pozostałe posiadają nieznaczną wartość.

W dalszej części uzasadnienia podkreślono, że w piśmie z dnia [...] marca 2009 r. informowano o przedłożeniu niezbędnych dokumentów w późniejszym terminie - nie ma zatem mowy o złej woli, co zdaje się sugerować Referendarz sądowy w uzasadnieniu postanowienia. Poinformowanie Sądu o przedstawieniu pozostałych dokumentów w późniejszym terminie należało odczytywać jako zwrócenie się o przedłużenie terminu do ich przedłożenia.

Z doręczonego przez skarżącego oświadczenia wynika, że ma on łożyć na wychowanie 17-letniego, uczącego się syna T. oraz na utrzymanie 88-letniej matki J. Dotychczas wydatki te wynosiły od 2 500 zł do 3 500 zł i były pokrywane z posiadanych oszczędności. Obecnie jednak, w związku ze spadkiem dochodów, musiały zostać ograniczone.

Sytuacja W. I. jest tym bardziej trudna, iż w ostatnim okresie w związku z prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowaniem egzekucyjnym, wyegzekwowana została kwota ok. 150 tys. zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie stwierdzić należy, iż z uwagi na skutecznie wniesiony sprzeciw postanowienie referendarza, przeciwko któremu został on wniesiony utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Konsekwencja taka wynika bowiem z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.").

Rozpoznanie wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, który zgodnie ze wskazaniem strony obejmuje zwolnienie od wpisu od skargi, sprowadza się zatem do ustalenia, czy w niniejszej sprawie spełniona jest określona w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanka przyznania prawa pomocy. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.).

Rozpoznanie wniosku skarżącego wymaga zatem ustalenia, czy wykazał on, że poniesienie kosztów postępowania sądowego zainicjowanego skargą na decyzję organu podatkowego, wskazaną w sentencji postanowienia, zagrażałoby codziennej egzystencji wnioskodawcy. Innymi słowy zbadać należało, czy w rozpoznawanej sprawie został osiągnięty stan pewności co do tego, że skarżąca nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania.

Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, jakoby nie był w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd wziął pod uwagę konieczność uiszczenia przez skarżącego wpisu w sprawach prowadzonych przed tut. Sądem pod sygn. akt od I SA/Kr 117/09 do I SA/Kr 117/09 w łącznej kwocie 15 516 złotych.

Nie może ulegać wątpliwości, iż jednorazowe uiszczenie wspomnianej kwoty stanowić musi dla przeciętnego uczestnika obrotu znaczne obciążenie pod względem finansowym.

Wydając rozstrzygniecie w sprawie wniosku skarżącego Sąd miał jednak na względzie, że źródłem zobowiązań podatkowych określonych w zaskarżonych przez niego do Sądu decyzjach jest prowadzenie przezeń działalności gospodarczej w znacznym rozmiarze.

Dodatkowo należy przychylić się do zapatrywania wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż okoliczności wskazywane przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz kolejnych oświadczeniach budzić muszą poważne wątpliwości gdyż są niespójne. Podkreślenia wymaga fakt, że strona skarżąca nie odniosła się w żaden sposób do wezwania Sądu z dnia 25 czerwca 2009 r., gdzie wyraźnie wskazano zaistniałe rozbieżności, a to pomiędzy oświadczeniem skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 5 lutego 2009 r. w sprawie o sygn. akt l SA/Kr 117/09, a oświadczeniem skarżącego złożonym we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 16 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 1474/07. W tym ostatnim w poz. 10 "Dochody" wykazał dochód z tytułu działalności gospodarczej w wysokości 0,00 zł oraz dochód matki z tytułu renty 1 000,00 zł. Natomiast we wniosku złożonym w sprawie o sygn. akt l SA/Kr 117/09 wykazał dochód brutto z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 1 220,00 zł oraz nie wykazał dochodu matki z tytułu renty. Ponadto w tymże wniosku miesięczne koszty utrzymania skarżący wycenił na kwotę ok. 1 500,00 zł, podczas, gdy w oświadczeniu z dnia 24 marca 2009r. miesięczne wydatki związane z bieżącymi potrzebami wycenił na kwotę od 2 500,00 zł do 3 500,00 zł. Skarżący – pomimo żądania Sądu – nie przedłożył również:

1) spisu wydatków miesięcznych składających się na kwotę 3.500,00 zł wraz z ich udokumentowaniem (rachunki, faktury, inne dowody),

2) kserokopii zeznań podatkowych (PIT) za 2007 r. i 2008 r.,

3) aktualnego odcinka renty matki skarżącego J. I.

W celu należytej oceny zdolności finansowych wnioskodawcy konieczne jest precyzyjne zestawienie jego dochodów i wydatków, co nie jest możliwe w sytuacji, gdy z wniosku o przyznanie prawa pomocy i dołączonych do niego dokumentów źródłowych nie sposób w żaden sposób wyczytać w sposób wyraźny pozycji składających się na te dwie pozycje. Okoliczności przywołane we wniosku opierają się znacznej mierze na samych tych twierdzeniach strony skarżącej, a dodatkowo w oświadczeniach tych występują istotne rozbieżności. Skoro wiarygodność twierdzeń została poddana w wątpliwość w tak znacznym stopniu to trudno czynić z nich podstawę dokonywania ustaleń faktycznych.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, niepubl.). Bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, niepubl.).

Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.

W związku z powyższym uznano, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.