Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt SA/Gd 2980/95
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1997-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1, art. 37 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Teza: Uznanie wydatku za koszt uzyskania przychodu oceniać należy przede wszystkim w oparciu o treść art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./.

Przepis ten nie zawiera odniesienia do przepisów o rachunkowości, czy też nie wymaga, by poniesiony wydatek został w szczególny sposób udokumentowany.

Uchybienie w szczególnym dokumentowaniu poniesionych wydatków można usunąć poprzez wystawienie noty obciążeniowej lub refaktury, ale nie powinno prowadzić w ogóle do odmowy uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu.

TEZY

Uznanie wydatku za koszt uzyskania przychodu oceniać należy przede wszystkim w oparciu o treść art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./.

Przepis ten nie zawiera odniesienia do przepisów o rachunkowości, czy też nie wymaga, by poniesiony wydatek został w szczególny sposób udokumentowany.

Uchybienie w szczególnym dokumentowaniu poniesionych wydatków można usunąć poprzez wystawienie noty obciążeniowej lub refaktury, ale nie powinno prowadzić w ogóle do odmowy uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wobec tego, że zaskarżona decyzja obejmuje dwie kategorie podatków, zaś zarzuty odnoszą się do różnych elementów tej decyzji, a stąd nie można było dokonać wprost rozgraniczenia zaskarżonej decyzji, to należało uchylić ją w całości.

Jeżeli chodzi o pierwszą sporną kwestię dotyczącą opodatkowania podatkiem obrotowym obrotów uzyskanych z najmu pomieszczeń, to sytuacja prawna w chwili wydawania zaskarżonej decyzji przedstawiała się w ten sposób, że ta sama czynność w istocie opodatkowana została w formie dwóch, wykluczających się podatków, bo za podatek należy uznać również opłatę skarbową. Według bowiem przepisu art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "b" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23/, w brzmieniu obowiązującym przed zmianą wprowadzoną ustawą o podatku od towarów i usług, nie podlegały opłacie skarbowej umowy najmu i podnajmu zawierane w wykonywaniu działalności usługowej w rozumieniu przepisów o podatku obrotowym.

Kwestia ta nie może pozostać otwarta w ten sposób, że to skarżąca Spółka zwróci się o zwrot opłaty skarbowej, lecz powinna być rozstrzygnięta w postępowaniu o opodatkowaniu obrotów podatkiem obrotowym poprzez wzruszenie decyzji - o ile umowy najmu zgłaszane były do opodatkowania, czego nie ustalono - opodatkowujących umowy najmu opłatą skarbową. Pozostawienie bez zmian zaskarżonej decyzji w tej części prowadziłoby, o czym już była mowa, do podwójnego opodatkowania tej samej czynności, czego nie można akceptować.

Drugi z zarzutów opierający się na nieuznaniu za koszty uzyskania wydatków związanych z eksploatacją stacji telefonicznej zasługuje na uwzględnienie, chociażby z tej przyczyny, że organ odwoławczy nie neguje zasadności tych wydatków, lecz swoją odmowę opiera na przepisach o rachunkowości. Uznanie wydatku za koszt uzyskania przychodu oceniać należy przede wszystkim w oparciu o treść art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Przepis ten nie zawiera odniesienia do przepisów o rachunkowości, czy też nie wymaga, by poniesiony wydatek został w szczególny sposób udokumentowany. Uchybienie w szczególnym dokumentowaniu poniesionych wydatków można usunąć poprzez wystawienie noty obciążeniowej lub refaktury ale nie powinno prowadzić w ogóle do odmowy uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu, w szczególności kiedy właściciela i użytkownika stacji telefonicznej łączyła zawarta umowa o jednoznacznej treści.

W celu rozpatrzenia trzeciego zarzutu przytoczyć należy treść spornego art. 7 ust. 3 cyt. ustawy stanowiącego, że przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania, nie uwzględnia się przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium RP, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku /pkt 1/ oraz kosztów uzyskania przychodów /pkt 3/, o których mowa w pkt 1 i 2. Przepis ten zatem przewiduje jednoczesne pomniejszenie przychodów i związanych z nimi kosztów uzyskania, gdy dochód z takiego źródła jest zwolniony od opodatkowania. W przeciwnym razie można byłoby uzyskać korzystne rozstrzygnięcie poprzez podwójne odliczenie od dochodów podlegających opodatkowaniu kwoty wolnej przychodów i powtórnie kwoty kosztów uzyskania przychodów.

Przepis art. 37 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy przewidywał zwolnienie od podatku dochodowego od osób prawnych dochodów ze sprzedaży akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, co też miało miejsce w przedmiotowej sprawie, a co spowodowało po stronie skarżącej Spółki obniżenie podstawy opodatkowania poprzez podwyższenie kosztów uzyskania przychodów z działalności podlegającej opodatkowaniu przez wliczenie prowizji biura maklerskiego. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów podatkowych, iż ten sposób obliczenia dochodu nie odpowiadał treści art. 7 cyt. ustawy. Zarówno ten przepis, jak i ostatnio wymieniony używają trzech różnych pojęć i to już świadczy o tym, że terminologia w prawie podatkowym przybiera różną postać. Nie można z faktu tego wyprowadzać takiego wniosku, że zwolnienie od podatku jest w istocie czymś innym niż niepodleganie opodatkowaniu lub wolne od podatku. Wszystkie te pojęcia prowadzą do tego samego, że od konkretnych dochodów nie jest obliczany podatek dochodowy. W przypadku zaś obliczania podatku od dochodu nie zwolnionego od opodatkowania nie uwzględnia się przychodów i związanych z nimi kosztów uzyskania, ze źródeł których dochód zwolniony został od podatku. Przepis art. 7 ust. 3 jest w zasadzie wyjątkiem od ogólnej reguły zawartej w art. 7 ust. 1 cyt. ustawy.

Z tych względów w tej części zaskarżoną decyzję uznać należało za zgodną z prawem.

W przedstawionym stanie Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję, a o kosztach postępowania orzekł po myśli art. 208 Kpa.