Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1122/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 2009 nr 3 poz 11
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
article: art. 124 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 64
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 267
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Stukan – Pytlowany Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz (spr.) Protokolant Beata Cisek - Chojnacka po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 3 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Go 1323/10 w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. K. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w R. kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. z dnia 3 marca 2011 r., o sygn. akt I SA/Go 1323/10, oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku akcyzowym od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

W związku z dokonanym na terytorium Niemiec nabyciem samochodu osobowego marki BMW 530D o pojemności silnika 2993 cm³, [...], prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej: skarżący), złożył w dniu [...] maja 2009 r. do Naczelnika Urzędu Celnego w G. deklarację uproszczoną nabycia, dotyczącą wyżej wymienionego pojazdu. Zadeklarował w niej podstawę opodatkowania w wysokości 103.155,00 zł oraz należny podatek akcyzowy w kwocie 19.187,00 zł, według stawki 18,6%.

Następnie pismem z dnia [...] lipca 2010 r. skarżący wystąpił do Naczelnika Urzędu Celnego w G. z wnioskiem "o stwierdzenie nadpłaty podatku i oprocentowanie". Wskazaną we wniosku nadpłatę podatku akcyzowego wyliczył na kwotę 16.822,00 zł. Odnośnie oprocentowania domagał się jego "stosownego naliczenia". Uzasadniając wniosek skarżący przytoczył art. 105 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.), zwana u.p.a., zgodnie z którym stawka akcyzy wynosi 18,6% podstawy opodatkowania dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2000 cm³, natomiast 3,1% dla pozostałych samochodów osobowych. Podał, że państwo ma prawo ustanawiać podatki i obciążać nimi obywateli, korzystając ze swobody w ustalaniu wysokości wprowadzanych stawek. Według skarżącego zróżnicowanie stawek musi jednak opierać się na racjonalnych kryteriach.

Skarżący - godząc się co do zasady z możliwością zróżnicowania stawek podatkowych "pod względem przedmiotowym w ramach konkretnej kategorii" - twierdził, że to zróżnicowanie nie może pozostawać w sprzeczności z równym traktowaniem obywateli w stosunkach podatkowych. Podniósł, że w przypadku stawek podatku akcyzowego od samochodów osobowych różnica między obiema stawkami jest kolosalna, bowiem wynosi aż 15,5%.

W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego Naczelnik Urzędu Celnego w G. decyzją z dnia [...] września 2010 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie 16.822,00 zł. W motywach uzasadnienia organ przedstawił system opodatkowania akcyzą samochodów osobowych nabywanych wewnątrzwspólnotowo. Przedstawiając główne cele podatku akcyzowego organ I instancji wskazał na zwiększenie dochodów budżetowych - cel fiskalny, jak również dążenie do zmniejszenia spożycia określonych produktów - cel pozafiskalny. Dodał, że stawki akcyzy na poszczególne wyroby są określane przez poszczególne państwa członkowskie, nie mogą być one jednak niższe od poziomów ustalonych w dyrektywach. Stwierdził też, że z uwzględnieniem powyższego zostały określone stawki akcyzy na samochody osobowe wynoszące 18,6% podstawy opodatkowania dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2000 cm³ oraz 3,1 %podstawy opodatkowania dla pozostałych samochodów. Podkreślił przy tym, że ustawodawca spełnił wymogi zawarte w art. 217 Konstytucji RP, zgodnie z którym nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków, następuje w drodze ustawy.

Naczelnik Urzędu Celnego w G. w nawiązaniu do pytania skarżącego o zgodność z Konstytucją RP zróżnicowania stawek akcyzy na samochody osobowe nadmienił, że kontrolowanie zgodności norm prawnych niższego rzędu (rangi ustawowej i podstawowej) przede wszystkim z Konstytucją i niektórymi umowami międzynarodowymi należy do Trybunału Konstytucyjnego.

Na skutek odwołania skarżącego, Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją z [...] listopada 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia istnienia nadpłaty podatku, w związku z czym, brak jest również podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji.

W odniesieniu do zarzutów niekonstytucyjności normy art. 105 u.p.a. i w konsekwencji twierdzenia o nieuzasadnionym stosowaniu stawki 18,6%, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Celnego w G.jako organ administracji publicznej nie mógł odmówić stosowania przepisów powszechnie obowiązujących nawet wówczas, gdy wydane zostałyby one z naruszeniem Konstytucji RP. Organy administracji publicznej nie dysponują bowiem żadnym instrumentem prawnym pozwalającym odstąpić od wydania decyzji na podstawie przepisu sprzecznego z Konstytucją, jeżeli nadal funkcjonuje on w obiegu prawnym. Organ odwoławczy dodatkowo zauważył, że wskazane przez stronę w odwołaniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczą innych norm prawnych, więc nie mogą być podstawą do uznania niekonstytucyjności przepisu art. 105 pkt 1 i 2 u.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skarżący zarzucił naruszenie art. 105 u.p.a. w zw. z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 64 Konstytucji RP przez błędną ich wykładnię. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Ponadto, na podstawie art. 193 Konstytucji RP, wniósł o przedstawienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, co do zgodności art. 105 pkt 1 u.p.a. z wymienionymi w zarzucie skargi przepisami Konstytucji RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę. Według Sądu I instancji zarówno Naczelnik Urzędu Celnego w G., jak i Dyrektor Izby Celnej w R. nie mogli odmówić stosowania przepisów powszechnie obowiązujących (ustawy o podatku akcyzowym), nawet gdyby zostały one wydane z naruszeniem Konstytucji RP, gdyż organy administracji publicznej nie dysponują żadnym instrumentem prawnym pozwalającym odstąpić od wydania decyzji na podstawie przepisu nawet sprzecznego z Konstytucją, jeżeli nadal funkcjonuje on w obiegu prawnym. Wobec tego Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, które w zaistniałej sytuacji przyjęły brak podstaw do stwierdzenia istnienia nadpłaty podatku akcyzowego. Słusznie też wskazywały, powołując się na definicję zawartą w art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: Op), że za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, a podatek zapłacony przez skarżącego w dniu [...] maja 2009 r. z tytułu dokonanego przez niego wewnątrzwspólnotowego nabycia przedmiotowego samochodu osobowego był podatkiem należnym, do obliczenia którego skarżący przyjął właściwą podstawę opodatkowania oraz stawkę podatku.

Ponadto WSA uznał, że nie zachodzi potrzeba przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w trybie art. 193 Konstytucji RP, co do zgodności przepisu art. 105 u.p.a. z Konstytucją RP. Zdaniem WSA przepis art. 105 u.p.a. nie narusza Konstytucji RP. W tym zakresie Sąd I instancji podkreślił, że przewidziana w art. 32 Konstytucji RP zasada równości polega na równym traktowaniu osób znajdujących się w podobnej sytuacji faktycznej i prawnej. Natomiast kwestionowany przepis art. 105 u.p.a. w zakresie ustanowienia dwóch różnych stawek podatku akcyzowego od samochodów osobowych, czyni przesłanką zróżnicowania okoliczność faktyczną w postaci cechy charakterystycznej pojazdu, jaką jest pojemność skokowa silnika. W ocenie WSA przedmiotem opodatkowania wyższą stawką w istocie są wyroby luksusowe. Zatem ustanowienie w odniesieniu do takich przedmiotów opodatkowania stawki podatku, która uwzględnia w dużo większej mierze funkcję fiskalną, nie oznacza automatycznie nieuzasadnionego różnicowania podatników, będącego wyrazem nierespektowania konstytucyjnej zasady równości. Nie oznacza to również, iż kryteria zastosowane przez ustawodawcę mają cechę samowoli. Pod takim samym kątem, czyli odnosząc ocenę do dóbr luksusowych, należy postrzegać zróżnicowanie stawek akcyzy w świetle zasady proporcjonalności.

Według Sądu nawet jeżeli zróżnicowanie stawek akcyzy na samochody osobowe postrzegać w kategoriach ograniczenia podstawowych praw i wolności, to nie należy pomijać, że w samym art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zostały przyjęte istotne dyrektywy pozwalające jednak ustanowić ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw. Ograniczenia są możliwe, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony środowiska, zdrowia albo wolności i praw innych osób. Nadto ważne jest, by ograniczenia te nie naruszały istoty wolności i praw. To, że skarżący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie handlu samochodami osobowymi musi brać pod uwagę jako element cenotwórczy akcyzę od wewnątrzwspólnotowego nabycia danego pojazdu, zdaniem Sądu nie świadczy o ograniczeniu swobody gospodarczej, tylko stanowi element ryzyka prowadzenia tego rodzaju działalności gospodarczej.

Dodatkowo WSA podniósł, że nie może być prostej analogii, zatem i nieuzasadnione będzie bezpośrednie powoływanie się na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, np. co do zasady równości oraz sprawiedliwości społecznej, w innych sprawach, nawet podatkowych, ale nie dotyczących akcyzy, tylko m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych. Postrzeganie powyższych wzorców konstytucyjnych i ich rozumienie jest bowiem inne na gruncie bezpośredniego podatku dochodowego, inne zaś w przypadku akcyzy będącej podatkiem pośrednim, obciążającym konsumpcję.

II

Skarżący wystąpił ze skargą kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. do ponownego rozpoznania, ewentualnie zawieszenie postępowania i przedstawienie pytania prawnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP Trybunałowi Konstytucyjnemu, co do zgodności art. 105 pkt 1 u.p.d. z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 64 Konstytucji RP. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

I. Przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), tj. art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a. przez odmowę zawieszenia postępowania i skierowania na podstawie art. 193 Konstytucji RP do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego, co do zgodności przepisu art. 105 pkt 1 u.p.d. z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 64 Konstytucji RP.

II. Naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) przez błędną wykładnię art. 105 pkt 1 u.p.d. w zw. z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 64 Konstytucji RP.

Jak podnosi skarga kasacyjna, przewidziane w art. 193 Konstytucji RP uprawnienie sądu do zwrócenia się do TK z pytaniem prawnym oznacza obowiązek w przypadku, gdy sąd ma wątpliwość co do konstytucyjności danego przepisu. Według kasatora z analizy uzasadnienia wyroku nie wynika zaś jednoznacznie, czy Sąd uznaje ten przepis za konstytucyjny, czy też powziął w pewnym stopniu wątpliwości co do jego zgodności z Konstytucją RP.

W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną skoro Sąd przyjmuje założenie o możliwości niekonstytucyjności zróżnicowania stawek akcyzy, to powinien jasno i wyraźnie przestawić dalszy wywód na ten temat wraz z jednoznacznym stanowiskiem czy takie wątpliwości powziął czy też nie, gdyż wskazanie w motywach wyroku, że takie zróżnicowanie jednak uważa za dopuszczalne w oparciu o art. 31 ust. 3 Konstytucji RP nie wyczerpuje obowiązku wyjaśnienia stronie powodów dla których uznał dany przepis za zgodny z konstytucyjną zasadą równości. Kasatora nie przekonuje podkreślanie przez Sąd, że podatek akcyzowy spełnia w dużo większej mierze funkcję fiskalną, i że w związku z tym nie może być prostej analogii do innych podatków, np. podatku dochodowego od osób fizycznych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w R. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne zawarte w skardze kasacyjnej przyczyny zaskarżenia determinują całkowicie zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną uwzględnia tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wymienione w skardze kasacyjnej jako naruszone.

W rozpoznawanej sprawie wnoszący skargę kasacyjną oparł zarzuty na obu podstawach wymienionych w przepisie art. 174 p.p.s.a., a mianowicie: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (at. 174 pkt 1 p.p.s.a. oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego.

Istota sporu występującego w rozpoznawanej sprawie - zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowego - sprowadza się do zbadania konstytucyjności regulacji zawartej w art. 105 u.p.a. w zakresie znacznego zróżnicowania obowiązujących stawek akcyzy na samochody osobowe.

Należy wskazać, że w myśl art. 105 u.p.a. stawki te wynoszą: 18,6 % podstawy opodatkowania - dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2.000 cm³ (pkt 1) oraz 3,1 % podstawy opodatkowania - dla pozostałych samochodów osobowych (pkt 2).

Wywody skargi kasacyjnej o charakterze postulatu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił zwrócenia się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, nie mogą stanowić skutecznej podstawy skargi kasacyjnej, o której mowa w przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Prawodawca w art. 193 Konstytucji RP nie zobowiązuje sądu, a jedynie daje możliwość przedstawienia Trybunałowi pytania prawnego w sytuacji, gdy od odpowiedzi na to pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. To wątpliwości sądu, a nie strony skarżącej, mogą uzasadniać przedstawienie pytania prawnego Trybunałowi. Skarżący zatem nie legitymuje się uprawnieniem do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt I GSK 944/09, LEX nr 594760, wyrok WSA z dnia 18 października 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 861/07, LEX nr 303725; wyrok NSA z 22 września 2011 r., sygn. akt II GSK 930/10).

Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że nie ma potrzeby przedstawiania Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w zakresie wskazanym przez skarżącego. W tym względzie Sąd kierował się m.in. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 368/10, w którym NSA wypowiedział się, że: "Jeżeli sąd administracyjny dojdzie do przekonania, że analizowane przepisy nie naruszają Konstytucji RP, to ma obowiązek ich zastosowania, przez dokonanie oceny, czy organy administracji prawidłowo je zinterpretowały, a następnie zastosowały. Nie musi przy tym inicjować postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie konstytucyjności mającego zastosowanie w sprawie przepisu prawnego, nawet gdyby z takim żądaniem wystąpiła któraś ze stron postępowania. Sąd administracyjny nie musi w takim przypadku w uzasadnieniu swego orzeczenia tłumaczyć nawet przyczyn, dla których uznał dany przepis za zgodny z Konstytucją RP. Wynika to z faktu, że badanie zgodności z Konstytucją RP przepisów prawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych i jest dokonywane jedynie na użytek rozpoznania konkretnej sprawy sądowoadministracyjne". Podkreślenia wymaga, że tylko realne wątpliwości prawne dotyczące wykładni konkretnego przepisu prawa stanowiącego poza tym podstawę prawną wyroku mogą być przedmiotem pytania prawnego sądu orzekającego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyrok NSA 22 maja 2009 r., sygn. akt II FSK 88/08).

Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że treść przepisu art. 105 u.p.a. jest jasna i nie nastręcza jakichkolwiek trudności interpretacyjnych wynikających z jego wykładni, zaś ustalony w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny dotyczący tego, jaki samochód osobowy – ze względu na pojemność silnika – został nabyty przez skarżącego był bezsporny. Ponadto, Sąd I instancji doszedł słusznie do przekonania, że przepis art. 105 u.p.a. nie narusza Konstytucji RP.

W związku z powyższym chybiony jest również zarzut naruszenia art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a., bowiem postępowanie sądowoadministracyjne podlega zawieszeniu tylko w razie przedstawienia przez sąd w tym postępowaniu pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Z racji tego, że Sąd I instancji nie dostrzegł potrzeby występowania z pytaniem prawnym do TK, to nie zaistniała przesłanka z art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a. do zawieszenia postępowania sądowego.

Nieusprawiedliwiony jest również zarzut wskazany w punkcie 2 skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 105 pkt 1 u.p.a. w zw. z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 64 Konstytucji RP.

Uchybienie polegające na wadliwej wykładni przepisu prawa polega w istocie na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, czyli innymi słowy na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa (por. postanowienie SN z 15 października 2001 r., I CKN 102/99, (w:) J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 367; wyrok NSA z 31 maja 2004 r., FSK 103/04, (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 541).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 105 u.p.a. i słusznie stwierdził, że przepis ten nie narusza Konstytucji RP w zakresie zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 ), zasady proporcjonalności (art. 31), zasady równości oraz konstytucyjnych gwarancji w zakresie ochrony własności i innych praw majątkowych (art. 64). Należy podzielić pogląd Sądu I instancji, iż nawet jeżeli samo zróżnicowanie stawek akcyzy na samochody osobowe postrzegać w kategoriach ograniczenia podstawowych praw i wolności, to nie należy pomijać, że w samym art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zostały przyjęte istotne dyrektywy pozwalające jednak ustanowić ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw. Ograniczenia są możliwe, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony środowiska, zdrowia albo wolności i praw innych osób. Nadto, ważne jest, by ograniczenia te nie naruszały istoty wolności i praw.

Wobec tego za nieuzasadniony należało również uznać wniosek skarżącego o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, co do zgodności art. 105 pkt 1 u.p.d. z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 64 Konstytucji RP.

Pełnomocnik skarżącego wniósł na rozprawie o skierowanie zagadnienia prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości UE w trybie art. 267 TFUE o następującym brzmieniu: "czy norma prawa UE wyrażona w art. 28 TFUE sprzeciwia się takiemu postanowieniu prawa krajowego, jak ten zawarty w art. 105 pkt 1 u.p.a. w sytuacji, gdy w tym kraju nie są produkowane samochody osobowe o pojemności silnika 2000 cm³".

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącego.

Zgodnie art. 267 TFUE Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym: a) o wykładni Traktatów; b) o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii. W przypadku, gdy pytanie z tym związane jest podniesione przed sądem jednego z Państw Członkowskich, sąd ten może, jeśli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku, zwrócić się do Trybunału z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania. Zadaniem pytań prejudycjalnych jest zapobieganie zróżnicowanej wykładni prawa europejskiego w trakcie jego stosowania przez sądy krajowe i zagwarantowanie, że prawo to będzie miało zawsze ten sam skutek we wszystkich państwach członkowskich (por. A. Wróbel, Pytania prawne sądów państw członkowskich Unii Europejskiej wnoszone do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości na podstawie art. 234 TWE, [w:] Sąd Najwyższy wobec prawa i praktyki Unii Europejskiej, pod red. W. Sanetry, Wrocław 2003, s. 59-65).

Dla zasadności wystąpienia do TS z pytaniem prejudycjalnym przyjmuje się, że między postępowaniem krajowym a prejudycjalnym musi istnieć taki związek, że wydanie orzeczenia prejudycjalnego jest niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Innymi słowy, sąd krajowy stosuje w danym postępowaniu konkretną normę prawa unijnego, a jej wykładnia lub stwierdzenie (nie) ważności są niezbędne do wydania rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż ani Sąd I instancji ani organy nie stosowały przepisów prawa unijnego, a jedynie przepisy prawa krajowego. Nie zachodzi sprzeczność pomiędzy normą wyrażoną w art. 28 TFUE a normą wynikającą z art. 105 pkt 1u.p.a., bowiem opodatkowanie samochodów osobowych akcyzą nie jest objęte podatkiem zharmonizowanym. Zatem ustawodawca krajowy zachowuje swobodę w odpowiednim kształtowaniu stawek akcyzy. Ustanowiona przez ustawodawcę krajowego stawka akcyzy, przewidziana w art. 105 pkt 1 u.p.a., przewidziana dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2000 cm³, niedyskryminuje na rynku polskim producentów krajowych z uwagi na brak produkcji w Polsce takich samochodów. Tak określona stawka akcyzy stanowi realizację jednego z celów polityki państwa, jaką jest ochrona środowiska. Mianowicie, pojazdy o większej pojemności silnika spalają więcej paliwa, stąd zróżnicowanie stawek wprowadzone przez polskiego ustawodawcę służy temu celowi i zachęca do sprowadzania na rynek polski samochodów o mniejszej pojemności silnika.

Poczynione dotychczas rozważania pozwalają stwierdzić zbędność wystąpienia w rozpoznawanej sprawie z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Z przedstawionych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.