Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 85/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1,  art. 151 par. 2,  art. 146 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2012r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst ustawy /, dnia 14 czerwca 1960 r. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.)zwanej dalej K.p.a. , po rozpatrzeniu odwołania S. M., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012r. wydaną na podstawie art. 151 § 2 oraz art.146 § 2 k.p.a. o odmowie uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2010r., znak: [...] i stwierdzającej wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania J. i S. M. uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał J. i S. M. rozbiórkę budynku gospodarczego zrealizowanego bez pozwolenia na budowę w latach 1983-1984, na działce nr ewid. [...], w T., gmina .D.

Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku S. M. na podstawie art.154 k.p.a. odmówił uchylenia lub zmiany przytoczonej wyżej decyzji z dnia [...].02.2003 r.

A. W. oraz W. W. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją [...] WINB z dnia [...].09.2010r. W uzasadnieniu wniosków o wznowienie postępowania A.W. oraz W. W. podnieśli, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym w/w decyzją [...]WINB z dnia [...].09.2010 r., bowiem w postępowaniu zakończonym powyższą decyzją organ przyjął za stronę nieżyjącego już od [...].02.2008r. ich ojca K. W., natomiast nie uwzględnił ich jako stron, mimo że są następami prawnymi po zmarłym ojcu i posiadają tytuł prawny do nieruchomości ( dz. ew. nr [...]) sąsiadującej z nieruchomością S. M. ( dz. ew. nr [...]). Wnioskodawcy wskazali, że o postępowaniu zakończonym decyzją [...]WINB z dnia [...].09.2010 r. powzięli wiedzę podczas rozmowy ze S. M. w dniu [...].01.2011 r., dołączyli również postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po K. W..

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] [...]WINB na podstawie art.149 §1 w zw. z art.147 oraz art.150 § 1 k.p.a. wznowił na wniosek A. W. i W. W. postępowanie zakończone własną decyzją ostateczną z dnia [...] września 2010 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] [...]WINB na podstawie art.151 §1 pkt 1 oraz art.146 § 2 k.p.a. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2010 r., nr [...].

Organ stanął na stanowisku, iż rzeczywiście organy nadzoru budowlanego nie zapewniły czynnego udziału w sprawie

Organ wywodził, że jakkolwiek zaistniała przesłanka umożliwiająca wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie, to w rozstrzygnięciu, jakie zapada po formalnym wznowieniu postępowania, organ nie wypowiada się tylko co do zarzutu, tj. czy znajduje on oparcie w przyczynach wznowienia, lecz także czy istnieją podstawy do uchylenia decyzji z uwagi na powoływaną podstawę wznowienia.

Powołując art.154 i 155 k.p.a. organ stanął na stanowisku, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu lub jego części nie może być traktowana jako rozstrzygnięcie, na mocy którego żadna ze stron nie nabyła prawa w rozumieniu art.154 k.p.a. Tym samym decyzja taka nie może być zmieniona, jak też uchylona w trybie, który ten przepis przewiduje.

Wobec powyższego WINB stanął na stanowisku, że brak było podstaw do uchylenia jego własnej decyzji z dnia [...] września 2010 r.

Organ II instancji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia z dnia [...] lipca 2011r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego , [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie odmówił uchylenia po wznowieniu postępowania własnej decyzji ostatecznej z dnia [...].09.2010 r., wydanej na podstawie art. 154 Kpa. aczkolwiek niezrozumiałym było powołanie się przez wojewódzki organ nadzoru budowlanego także na art. 146 § 2 k.p.a. Organ podniósł, że do powyższego uregulowania nawiązuje przepis art. 151 § 2 Kpa, stanowiący, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując skargę S. M. wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2012r. uchylił obie decyzje organów stwierdzając w uzasadnieniu, że prawidłowo organ I instancji wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją WINB z dnia [...] września 2010r. uznając, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został w terminie oraz oparty jest o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wskazał też, że ustalenie istnienia podstawy wznowienia otwiera też kolejny etap procedury wznowieniowej, w którym organ dokonuje oceny okoliczności stanowiących negatywne przesłanki uchylenia decyzji dotychczasowej.

Po ustaleniu braku tych okoliczności dopuszczalne jest, na etapie końcowym, stosowanie art. 151 §1 pkt 2 k.p.a.

Natomiast stwierdzenie wydania dotychczasowej decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 k.p.a.) oznacza, że organ uznał podstawę wznowienia za wykazaną (prawdziwą, istniejącą w okolicznościach danej sprawy), jednak w kolejnej fazie postępowania wznowieniowego, polegającej na badaniu, czy istnieją przeszkody do stosowania art. 151 §1 pkt 2 k.p.a. (rozstrzyganie o istocie sprawy), ustalił okoliczności wymienione w art. 146 k.p.a.

Powstanie podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 151 §1 pkt 1 k.p.a. jak to uczynił organ I instancji zdaniem Sądu wywołuje zakończenie postępowania wznowieniowego. Dlatego zbędne i niedopuszczalne byłoby jego kontynuowanie w celu zbadania, czy zachodzą przesłanki stosowania art. 151 § 2, a następnie art. 151 §1 pkt 2 k.p.a.

Tymczasem w uzasadnieniach decyzji obu instancji organy przyjęły istnienie przyczyn wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przez brak udziału strony w postępowaniu bez własnej winy. Zatem treść decyzji WINB oparta o dyspozycję art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją jest sprzeczna z tymi ustaleniami organów.

Jeżeli organ jak w niniejszej sprawie stwierdził istnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. winien następnie zbadać istnienie przesłanek negatywnych uchylenia dotychczasowej decyzji określonych w art.146 k.p.a., w tym merytoryczny wpływ stwierdzonej przesłanki na dotychczasową decyzję.

W przypadku stwierdzenia istnienia negatywnej przesłanki dotychczasowej decyzji określonej w art. 146 k.p.a. , organ wydaje decyzję określoną w art.151§ 2 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie organy ustalając istnienie przesłanki z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. wydały decyzje oparte na art. 151 § 1 pkt 1k.p.a., co sprawia, że decyzje te są wewnętrznie sprzeczne zauważył Sąd w swoim uzasadnieniu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy we wznowionym na wniosek A. W. i W. W. postępowaniu, w związku z ww. wyrokiem WSA w Warszawie, na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. w związku z art. 146 § 2 k.p.a. [...] WINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r., nr [...], znak: [...] odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2010r., znak: [...] i stwierdził wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa.

Z ww. rozstrzygnięciem organu wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2012r. nie zgodził się S. M., składając w ustawowym terminie odwołanie.

Organ odwoławczy po dokonaniu analizy akt przedmiotowej sprawy i rozpatrzeniu odwołania stwierdził, że zaskarżona decyzja [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2012r. jest zgodna z prawem.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przypomniał, że przedmiotem wznowionego postępowania było merytoryczne rozpoznanie sprawy administracyjnej i weryfikacja wydanej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji [...] WINB z dnia [...] września 2010 r., nr [...], znak: [...] o odmowie uchylenia lub zmiany własnej decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2003r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał też, że przedmiotem wznowionego postępowania, była wyłącznie ponowna analiza prawidłowości wydanego przez organ wojewódzki ww. rozstrzygnięcia w trybie art. 154 k.p.a.

W tym kontekście Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w trybie art. 154 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie. Nie do przyjęcia jest pogląd, że w drodze art. 154 k.p.a. można wzruszyć każdą decyzję ostateczną, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2012r., sygn. akt II OSK 2024/10).

Podkreślił również, że "nabycie praw" użyte w art. 154 k.p.a. rozumie się szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawa". Może ono nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek (por wyrok NSA z dnia 16 marca 2010r., sygn. akt II GSK 478/09). 1'aka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, albowiem do decyzji ostatecznych, o których mowa w art. 154 § 1 k.p.a., nie należą decyzje nakładające na stronę obowiązek, bowiem nawet te decyzje są decyzjami, na mocy których pewne osoby nabywają prawo do wykonania tylko obowiązków wskazanych w decyzji, a nie innych, a zatem są to decyzje, na mocy których strona nabyła prawo (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 marca 2012r., sygn. akt VII SA/Wa 2321/11).

Organ wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem decyzja nakazująca rozbiórkę nie może być przez organ zmieniona ani uchylona w trybie art. 154 k.p.a. Zmianie lub uchyleniu w tym trybie nie może podlegać każda decyzja, lecz jedynie rozstrzygnięcie w sprawie, w której ustawodawca pozostawił organom administracji możliwość działania w ramach uznania administracyjnego choćby w ograniczonym zakresie. Decyzja nakazująca rozbiórkę w oparciu o przepisy Prawa budowlanego tak z 1994 r. jak i z 1974 r. takiego waloru nie posiada.

W sprawie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego nie ma miejsca na uznanie administracyjne i stąd tryb przewidziany w art. 154 k.p.a. nie może służyć uchyleniu lub zmianie takiej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 października 2010r., sygn. akt VII SA/Wa 1434/10).

Biorąc powyższe pod uwagę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że słusznie [...] WINB decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr 1[...], znak: [...] odmówił uchylenia lub zmiany własnej decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2003r. w trybie art. 154 § 1 k.p.a.

Następnie organ wskazał, że w myśl art. 146 § 2 k.p.a. nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Natomiast stosownie do art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł S. M.. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

a. błędną wykładnię art. 154 § 1 k.p.a., a w konsekwencji uznanie, iż przedmiotem żądania uchylenia bądź zmiany jest decyzja, na mocy której strona nabyła, że kwestie poruszane przez skarżącego należą do kategorii "kwestii nowych" i jako takie nie mogą być objęte dyspozycją art. 154 oraz że decyzja nakazująca rozbiórkę nigdy nie może być zmieniona ani uchylona;

2. naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez :

a. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., polegające na niezbadaniu i niewyjaśnieniu stanu faktycznego niniejszej sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż któraś ze stron postępowania nabyła prawo na podstawie decyzji o nakazaniu rozbiórki budynku gospodarczego oraz pominięcie wnioskowanego na podstawie art. 136 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. żądania przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi I inst., w szczególności poprzez odebranie oświadczenia od stron, które według organu pierwszej instancji rzekomo nabyły, bliżej nie zidentyfikowane przez organ, prawo z decyzji;

b. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., polegające na braku wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów na których organ się oparł w toku rozstrzygania niniejszej sprawy.

c. art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie stwierdzenia w decyzji organu I inst., że doszło do naruszenia prawa i podania konkretnych okoliczności wskutek których organ nie orzekł zgodnie z żądaniem strony oraz poprzez uznanie, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, jak również braku uzasadnienia organu przyjęcia takiego stanowiska.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności a stosownie do treści art. 153 ustawy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W odniesieniu do orzeczeń wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny przed dniem 1 stycznia 2004 r. podobne rozwiązanie wprowadza art. 99 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271), który przewiduje, że ocena prawna wyrażona w takim orzeczeniu wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie organu oceną prawną wyrażoną w wyroku może być wyłączone tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w prawem przewidzianym trybie. Zgodnie zaś z art. 170 ustawy wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może ona być już ponownie badana (por. B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005).

Przedmiotem wznowionego postępowania, była wyłącznie ponowna analiza prawidłowości wydanego przez organ wojewódzki ww. rozstrzygnięcia w trybie art. 154 k.p.a.

W tym kontekście Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie wskazał, że w trybie art. 154 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie.

Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa. Zgodnie z dyspozycją art. 154 k.p.a. taka decyzja, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku S. M. na podstawie art.154 k.p.a. odmówił uchylenia lub zmiany decyzji z dnia [...].02.2003 r nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego zrealizowanego bez pozwolenia na budowę w latach 1983-1984 biorąc pod uwagę, że decyzja nakazująca rozbiórkę jest decyzją nakładającą na stronę obowiązek, przy czym jest, tak zwaną, decyzją związaną - organ jest zobligowany do wydania takiej decyzji w określonych prawem okolicznościach i wola stron, czy też ich zgoda na zmianę decyzji, w żadnych okolicznościach nie może skutkować zmiany takiej decyzji.

Wprawdzie w doktrynie wskazuje się , że zakres znaczeniowy wyrażenia "decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa" zawarty w przepisie art. 154 k.p.a. jest niejasny (por. A. Wróbel, Komentarz do art. 154 k.p.a. [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005) jednakże podkreśla się jednocześnie, że do decyzji ostatecznych, o jakich jest mowa w art. 154 § 1 k.p.a., nie należą decyzje nakładające na stronę obowiązek, bowiem są one "decyzjami, na mocy których pewne osoby nabywają prawo do wykonania tylko obowiązków wskazanych w decyzji, a nie innych, a zatem są to decyzje, na mocy których strona nabyła prawo" (por. E. Iserzon, Komentarz do art. 154 k.p.a. [w:] E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 260).

W ocenie Sądu, zagadnienie to powinno być rozważane przede wszystkim w płaszczyźnie materialnego prawa administracyjnego, gdyż wiąże się ono z koncepcją decyzji administracyjnej jako aktu stosowania prawa, którą ustala się wynikające z norm tego prawa konsekwencje w sferze praw i obowiązków adresata aktu.

W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego i to nie tylko tego jednego wskazanego przez organ, treścią "prawa nabytego" będzie rozstrzygnięcie o obowiązkach jednostki. Przez "prawo nabyte" należy rozumieć wszelkiego rodzaju prawa, a więc także prawa, które powstają przez prawomocne orzeczenie właściwej władzy, że na danej osobie ciąży sporny obowiązek. Prawem nabytym jest więc również wynikające z prawomocnego orzeczenia prawo do wykonania ciążącego na stronie obowiązku w rozmiarach określonych przez to orzeczenie.

Wymieniony wyżej pogląd został ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2003 r., sygn. akt IV SA 3205/01 (publ. Monitor Prawniczy 2003, nr 14, poz. 627); teza pierwsza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 1999 r., sygn. akt IV SA 251/97 (publ. LEX nr 48251); oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 1995 r., sygn. akt SA/Po 2119/94 (publ. OSP 1996, nr 4, poz. 77) zob. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1997 r., sygn. akt III RN 92/97 (publ. OSNAPiUS 1998, nr 10, poz. 290)).

W wyroku z dnia 27 maja 2003 r., sygn. akt IV SA 3205/01 (M. Prawn. z 2003 r. Nr 14, poz. 627) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "nabycie praw" może nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek. W innym wyroku z dnia 14 lutego 2002 r., sygn. akt IV SA 1076/00, (niepublikowany) Naczelny Sąd Administracyjny zauważył także, że "decyzja o nakazie rozbiórki nie jest decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa - w rozumieniu art. 154 k.p.a.".

Nawet zakładając tezę strony skarżącej, że nałożony obowiązek rozbiórki określonego w ostatecznej decyzji obiektu nie powoduje nabycia przez stronę praw w rozumieniu przepisu art. 154 k.p.a. to zauważyć należy, że art. 154 k.p.a. jest przepisem procesowym. Nie może zatem stanowić podstawy materialnoprawnej do przyznania stronie konkretnych uprawnień, a w tym przypadku prowadzić do legalizacji samowoli budowlanej po uchyleniu ostatecznych decyzji.

Przepis art. 154 k.p.a. daje podstawę jedynie do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, gdy zachodzą ku temu przesłanki wymienione w tym przepisie, a które nie prowadzą do naruszenia przepisów prawa materialnego.

Organ słusznie zauważył, że uchylenie takiej decyzji rozbiórkowej w trybie art. 154 k.p.a. prowadziłoby w istocie do powrotu do stanu niezgodnego z prawem.

Na zakończenie powyższych rozważań, zauważyć również należy, że wzruszenie decyzji w trybie art. 154 k.p.a. może dotyczyć jedynie takich decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć. Uchylenie lub zmiana decyzji w tym trybie może zajść zatem jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewidzi pewien "luz decyzyjny". Tylko w obszarze tego "luzu decyzyjnego" wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. Uwzględnienie zatem interesu strony w rozumieniu art. 154 Kpa należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego jednajże w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ działając w granicach uznania administracyjnego przyjmuje ten sposób orzekania zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony (podobnie NSA w wyroku z dnia 09.05.2005r., sygn. akt OSK 1746/04, z dnia 04.10.1999r., sygn. akt IV S.A. 1434/97, z dnia 04.10.1999r., sygn. akt IV SA 1459/97).

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zasadnie [...] WINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r., nr [...], odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2010r., i stwierdził wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa, wskazując, że nie ma w niniejszej sprawie, prawnych możliwości, co również wykazano wyżej, wydania w wyniku wznowionego postępowania decyzji odmiennej niż decyzja z dnia [...] września 2010 r., nr [...], znak: [...] o odmowie uchylenia lub zmiany własnej decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2003r. w trybie art. 154 § 1 k.p.a.

W myśl bowiem art. 146 § 2 k.p.a. nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Natomiast stosownie do art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.