Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 888/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 273 par. 1 pkt 2 i   par. 2;  art. 282 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 105
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędzia NSA Magdalena Jankowska-Szostak, Anna Moskała, , Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w O. oraz B.G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem tutejszego Sądu z dnia [...] marca 2012 r. sygn. akt III SA/Wr [...]/11 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. B. G. (dalej: skarżąca B.G.) i Spółka A sp. z o.o. (dalej: spółka), wnieśli skargę o wznowienie postepowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]).

Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (DOR ARiMR) we W. z dnia [...] r. nr ([...]), utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji (KBP Agencji) w O. z dnia [...] r. (nr [...]), w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych na 2010 r. Omawiany wyrok nabył walor prawomocności w dniu [...] r.

W jego uzasadnieniu podano, że dnia [...] r. spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013. Do powyższego wniosku dołączona została umowa przekazania z dnia [...] r. prawa użytkowania gruntów rolnych oraz przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego, zgodnie z którą poprzedni użytkownik – skarżąca B. G. przekazała w posiadanie oraz w zakresie prawa użytkowania i kontynuowania programu rolnośrodowiskowego wskazane działki na rzecz spółki. Wskazano, że dnia [...] r. wpłynęła umowa przekazania posiadania gruntów rolnych oraz przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego i ONW

z dnia [...] r. Zgodnie z treścią złożonej umowy spółka przekazała wszystkie działki wymienione w umowie z dnia [...] r. w posiadanie podmiotów wskazanych przez dysponenta tych działek – skarżącą B. G., w zakresie prawa rolniczego użytkowania i kontynuacji programu rolnośrodowiskowego. Natomiast w dniu [...] r. wpłynęła kolejna umowa przekazania posiadania gruntów rolnych oraz przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego i ONW. Zgodnie z jej zapisami, przekazano z dniem [...] r. działki znajdujące się w posiadaniu wskazanych podmiotów na mocy umowy z dnia [...] r., w zakresie prawa rolniczego użytkowania i kontynuacji programu rolnośrodowiskowego na rzecz spółki.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest ostateczne rozstrzygnięcie organu wydane w sprawie z wniosku spółki o wstąpienie do toczącego się – na skutek uprzednio złożonego wniosku skarżącej B.G. - postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010. Podniesiono w tym zakresie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sądu, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 33, poz. 262 ze zm., dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe), dla uznania skutecznego następstwa prawnego nie jest wystarczające wyłącznie przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części na rzecz innego podmiotu (następcy) wraz z dopełnieniem przez niego opisanych warunków formalnych, lecz muszą być także spełnione uprzednio przesłanki dopuszczalności przyznania płatności rolnej przekazującemu gospodarstwo.

Oznacza to, że jeżeli w dniu przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego i w dacie składania wniosku przez nowego posiadacza w trybie rozporządzenia rolnośrodowiskowego doszło do utraty statusu rolnika uprawnionego do przyznania płatności rolnośrodowiskowej przez dotychczasowego posiadacza, wskutek wykreślenia go z ewidencji producentów rolnych, zachodzi wówczas brak podstaw prawnych do przyznania płatności rolnośrodowiskowych, według reguł tego rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Nie może być wówczas mowy o kontynuacji uprawnień

w zakresie omawianej płatności.

Tymczasem, jak dalej wskazał Sąd, pierwotnego wnioskodawcę w osobie skarżącej B.G., takiego statusu producenta rolnego pozbawiono, gdyż ostateczną

w administracyjnym toku instancji i niezaskarżoną do sądu administracyjnego oraz jak dotąd nie obaloną w trybach nadzwyczajnych decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR z dnia [...] r. (Nr [...]) utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w O. (Nr [...]) z dnia [...] r. o uchyleniu skarżącej B. G. numeru identyfikacyjnego producenta rolnego i wykreśleniu jej wpisu z ewidencji producentów.

Tym samym, jak wskazano w uzasadnieniu powyższego wyroku, już w dacie pierwszej umowy o przekazaniu w użytkowanie działek rolnych ([...] r.) oraz w dacie złożenia wniosku przez spółkę o wstąpienie do toczącego się postępowania (tzn. w dniu [...] r.) przekazująca – skarżąca B. G. nie posiadała w ujęciu rozporządzenia przymiotu rolnika uprawnionego do otrzymania wsparcia finansowego w omawianej materii (nie była już producentem rolnym) a w konsekwencji nie mogło dojść do skutecznego przeniesienia przez nią praw na inną osobę (nowego posiadacza) w rozumieniu obowiązującej regulacji rolnośrodowiskowej. W powyższym świetle zatem wniosek skarżącej spółki o przyznanie płatności z tego tytułu według reguł następstwa prawnego był od początku bezpodstawny.

Wskazać należy, że wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) WSA we W. uchylił decyzję DOR ARiMR we W. z dnia [...] r. (nr [...]) i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. (Nr [...]) w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej B.G. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010, na jej wniosek z dnia

[...] r.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] r. o przyznanie przedmiotowych płatności rolnośrodowiskowych wystąpiła także spółka, dołączając do wniosku umowę przekazania posiadania i prawa użytkowania gruntów rolnych oraz przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego, zawartą w dniu [...] r.

W tym stanie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia WSA wskazał, że pierwotnym wnioskodawcą była w rozpoznawanej sprawie skarżąca B. G. i do niej też (wyłącznie) organy obu instancji skierowały swoje rozstrzygnięcia, kwestionowane w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Organy wzięły przy tym co prawda pod uwagę, że w toku postępowania pojawił się nowy podmiot – spółka, uznały jednak, że przesądzenie kwestii uprawnienia skarżącej B.G. do płatności za rok 2010 należało rozstrzygnąć osobną decyzją. Wskazał, że podjęte w sprawie przez organy rozstrzygnięcia są przedwczesne. Organy obu instancji nie wyjaśniły bowiem należycie aspektów podmiotowych postępowania, zwłaszcza z perspektywy postanowień § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W razie bowiem przeniesienia posiadania całego gospodarstwa od pierwotnego wnioskodawcy (lub części tego gospodarstwa), przejemcy przysługuje uprawnienie do wstąpienia do toczącego się postępowania w sprawie płatności rolnośrodowiskowej na miejsce, a nie obok pierwotnego wnioskodawcy. Konstrukcja przyjęta przez prawodawcę w § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego umożliwia w konsekwencji dokonanie zmiany podmiotowej już toczącego się, lecz jeszcze niezakończonego postępowania, prowadzonego w przedmiocie przyznania (odmowy przyznania) płatności rolnośrodowiskowej. Wyraźnie też wskazuje, że w odniesieniu do tych samych gruntów przysługuje jedna tylko płatność, o którą może się skutecznie ubiegać jeden tylko podmiot.

W skardze o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r., spółka oraz skarżąca B.G. (dalej razem także jako: skarżący) wystąpili w wznowienie postępowania:

1. W trybie art. 273 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej w dalszych wywodach jako "p.p.s.a.", ponieważ orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa popełnionego przez osoby wypełniające funkcje organów Agencji.

2. W trybie art. 273 § 2 p.p.s.a., z powodu obecnego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Odnośnie pkt.1 wskazano w uzasadnieniu wniosku, że decyzja z dnia

[...] r. DOR ARiMR we W., w przedmiocie wykreślenia skarżącej B.G. z ewidencji producentów rolnych, wydana została w oparciu o poświadczenie nieprawdy w dokumencie urzędowym przez urzędnika państwowego, co do okoliczności rzekomego wykreślenia z ewidencji producentów. Postępowanie powadzone przez Komendanta Komendy Policji W. – R. ujawniło dokument - wypis z Krajowego systemu ewidencji producentów, z którego wynika, iż skarżącą B.G. była ciągle wpisana w ewidencji producentów od 2005 r. Co prawda wypis ten wskazuje również na pozaprawne notatki o "zawieszeniu" tego wpisu, ale notatki te nie wywołują żadnego skutku prawnego, bowiem ustawa nic nie mówi o takim działaniu.

Podniesiono, że również w sensie prawnym nie zapadła wiążąca decyzja o wykreśleniu skarżącej B.G. z tej ewidencji, ponieważ w dniu [...] r. Dyrektor DOR ARiMR we W. nie był organem właściwym w sprawie jej wpisu do ewidencji, organem tym był Dyrektor OR ARiMR w O. Dyrektor DOR ARiMR we W. wywiódł swą właściwość miejscową z nieważnego postanowienia Dyrektora OR ARiMR w O. z dnia [...] r. o przekazaniu mu postępowania odwoławczego od decyzji Kierownika BP w B. z dnia [...] r.

o wykreśleniu skarżącej B. G. z ewidencji producentów. W oparciu o to nieważne postanowienie Dyrektor DOR nieskutecznie zakończył wcześniejsze postępowanie w sprawie wpisu skarżącej B.G. nieważną decyzją z dnia [...] r. Bowiem decyzję Dyrektora DOR z dnia [...] r. unieważnił Minister, decyzją z dnia [...] r.

Następnie w dniu [...] r. DOR ARiMR we W. wydał nieważną z mocy prawa decyzję w kolejnym postępowaniu w tej samej sprawie, bowiem nadal toczyło się przed Dyrektorem OR Agencji w O. wcześniej wszczęte postępowanie w tej samej sprawie. Postępowanie Dyrektora OR Agencji w O.

z odwołania skarżącej B.G. od decyzji Kierownika BP W B. z dnia [...] r. o wykreśleniu skarżącej z ewidencji producentów zakończyło się decyzją ostateczną dopiero w dniu [...] r. Tym samym do tego dnia Dyrektor DOR ARiMR we W. nie mógł wydać żadnego, wiążącego rozstrzygnięcia w przedmiocie wpisu skarżącej B.G.

Wskazano w uzasadnieniu, że pomimo tego, że w dniu [...] r. Dyrektor DOR we W. prowadził trzy odrębne postępowania w tej samej sprawie wpisu do ewidencji, wydał w jednym decyzję z dnia [...] r.

o wykreśleniu skarżącej B.G. z ewidencji, a w dwóch pozostałych postępowaniach w tej samej sprawie istniejącego wpisu skarżącej B.G. nadal prowadził postępowania administracyjne. W jednym z nich rozstrzygnął NSA w 2012 r. w sprawie II GSK 465/11, co dowodzi, iż wpis skarżącej B.G., jako przedmiot postępowania NSA, formalnie nadal istniał w 2012 r. Podniesiono, że organy Agencji oficjalnie potwierdziły, iż skarżąca B.G. jest wpisana do ewidencji pod numerem EP nadanym jej w 2005.r. - Kierownik BP Agencji we W. wydał jej stosowne zaświadczenie.

Odnośnie pkt. 2 wniosku wskazano w uzasadnieniu, że obecnie wyszło na jaw, iż:

skarżącą B.G. nie została fizycznie wykreślona z ewidencji producentów.

Dyrektor DOR ARiMR we W. nie był organem właściwym w sprawie jej wpisu w dniu [...] r.

Decyzja Kierownika BP Agencji w B. z dnia [...] r. o wykreśleniu skarżącej B.G. z ewidencji została uchylona decyzją Dyrektora OR Agencji w O. z dnia [...] r., a postępowanie w tej sprawie zostało umorzone.

Komisja Europejska poprosiła Polskę o zaprzestanie naruszania prawa wspólnotowego poprzez uzależnianie płatności od stanu cywilnego rolnika.

NSA skierował do TK zapytania prawne o konstytucyjność art. 12. ust. 4 ustawy o ewidencji producentów.

Decyzja z dnia [...] r. w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych doręczona spółce była drugą decyzją w tej samej sprawie - drugą decyzją wydaną w jednym postępowaniu administracyjnym wszczętym z wniosku skarżącej B.G., do którego to postępowania spółka wstąpiła w miejsce (a nie obok) B.G.

Po prawomocnym wyroku WSA we W. w sprawie o sygn. akt [...], organa Agencji obecnie prowadzą postępowanie administracyjne w tej samej sprawie, w której Sąd wydał wyrok o sygn. akt [...] - w sprawie wszczętej wnioskiem skarżącej B.G. Aby organa Agencji mogły wydać jedną decyzję

w tym jednym postępowaniu administracyjnym, niezbędne jest wcześniejsze wyeliminowanie przedmiotowej decyzji skierowanej do spółki.

W skardze wniesiono także, aby Sąd:

- wezwał Dyrektora DOR ARiMR we W. do przedłożenia Sądowi wyczerpującej relacji z wszystkich postępowań administracyjnych przeprowadzonych przez organy ARiMR i Ministra Rolnictwa w przedmiocie wpisu skarżącej B.G. do urzędowej ewidencji producentów rolnych;

- wezwał Dyrektora DOR ARiMR we W. do przedłożenia Sądowi odpisów wszystkich decyzji i pism informacyjnych, którymi zakończono wszystkie wskazane wyżej postępowania;

- wezwał Dyrektora DOR ARiMR we W. do przedłożenia Sądowi wyjaśnienia, czy w dniu [...] r organ ten był właściwy do prowadzenia postępowania w trybie zwyczajnym w przedmiocie wpisu skarżącej do ewidencji i ile postępowań administracyjnych w tej sprawie organ ten prowadził w tym dniu;

- wezwał Dyrektora OR ARiMR w O. do przedłożenia Sądowi wyjaśnienia, czy w dniu [...] r organ ten był właściwy do prowadzenia postępowania w trybie zwyczajnym w przedmiocie wpisu skarżącej B.G. do ewidencji;

- wezwał Kierownika BP ARiMR we W. do przedłożenia Sądowi wyjaśnienia, czy organ ten wpisał skarżącą B. G. do ewidencji producentów w 2012 r.

Pismem z dnia [...] r. Sąd wezwał skarżących do doprecyzowania, kiedy dowiedziano się o podstawach wznowienia postępowania, o przekazanie odpisów prawomocnych wyroków w sprawie wskazanych przestępstw.

W odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia [...] r. spółka wskazała, że o powyższych okolicznościach, w tym związanych z wykreśleniem skarżącej B.G. z ewidencji dowiedziała się na posiedzeniu zarządu w dniu [...] r.

W odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia [...] r., że o dwóch postępowaniach w sprawie płatności rolnośrodowiskowych na 2010 r. dowiedziała się dzisiaj. Natomiast skarżącą B.G. w odrębnym piśmie wskazał, że o okolicznościach uzasadniających wznowienie przedmiotowego postępowania też dowiedziała się na posiedzeniu zarządu spółki [...] r.

W odpowiedzi na skargę i pisma procesowe, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości.

Odniesiono się do twierdzeń jakoby w dniu [...] r. skarżąca B.G. dowiedziała się, iż spółce została wydana decyzja merytoryczna w sprawie wszczętej wnioskiem skarżącej B.G. z dnia [...] r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2010, co ma stanowić dowód na to, że w sprawie wydano dwie decyzje merytoryczne. Podniesiono w uzasadnieniu, że na mocy wyroku WSA we W. z dnia [...] r. (sygn. akt III SA/Wr 660/11) uchylona została decyzja Dyrektora OR ARiMR we W. z dnia [...] r. i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej B.G. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010.

Wskazano, że po tym wyroku, związku z wniosek skarżącej B.G. z dnia [...] r. o zawieszenie postępowania do czasu wydania decyzji w sprawie jej wpisu do ewidencji producentów na wniosek z dnia [...] r., Kierownik BP ARiMR we W. postanowieniem z dnia [...] r. zawiesił postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2010 r. Postępowanie to zostało podjęte na mocy postanowieniem z dnia [...] r.

Następnie wskazano, że wobec ustalenia, iż w zakresie płatności za rok 2010 merytoryczna decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty została wydana spółce, która przejęła grunty skarżącej B.G. (ostateczna decyzja w sprawie została wydana spółce w dniu [...] r.), Kierownik BP ARiMR we W. w dniu [...] r. skierował do skarżącej B.G. decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego z jej udziałem w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010. Natomiast po rozparzenia odwołania, Dyrektor OR ARiMR we W. w dniu [...] r. wydał decyzję (nr [...]), w której orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010 oraz o umorzeniu postępowania prowadzonego przez Kierownika BP ARiMR we W. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2010 r. na wniosek złożony przez skarżącą B.G. w dniu [...] r. Dyrektor OR ARiMR we W. w uzasadnieniu tej decyzji wskazał, iż podjęcie po wydania ostatecznej decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, czynności zmierzających do powtórnego jej załatwienia było zatem wadliwe. Zaistniała bowiem tożsamość przedmiotowa i podmiotowa w sprawie. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że należy na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie prowadzone przez Kierownika BP ARiMR we W. na wniosek skarżącej B.G. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2010 r. umorzyć jako bezprzedmiotowe. Ograniczenie się bowiem (jak w rozstrzygnięciu pierwszej instancji) do umorzenia postępowania w zakresie jedynie udziału w nim danej osoby należy uznać za wadliwe i niezgodne z art. 105 § k.p.a.

W podsumowaniu wskazano w odpowiedzi, że powyższe wskazuje, że sprawa wszczęta wnioskiem skarżącej B.G. z dnia [...] r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2010 zakończyła się jedną merytoryczną decyzją, rozstrzygającą sprawę co do istoty, skierowaną do spółki.

Odnośnie nadania skarżącej B.G. numeru identyfikacyjnego producenta, wskazano, że w dniu [...] r. jej współmałżonek złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w O. wniosek o wpis do ewidencji producentów i na jego podstawie został zarejestrowany w Krajowym Systemie Ewidencji Producentów. Zaświadczeniem z dnia [...] r. został mu nadany numer identyfikacyjny. W przedmiotowym wniosku w sekcji XII. w pozycji 67 zatytułowanej "Zgoda na wpis do ewidencji producentów Współmałżonka/współposiadacza)" widnieje podpis skarżącej B.G. - jego żony.

Wskazano dalej, że w dniu [...] r. skarżąca B.G., pouczona o skutkach składania fałszywych oświadczeń, oraz obowiązku zgłaszania kierownikowi biura powiatowego ARiMR każdej zmiany danych zawartych we wniosku, złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w O. wniosek o wpis do ewidencji producentów. Na jego podstawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. w dniu [...] r. wydał jej zaświadczenie o nadaniu numeru identyfikacyjnego. W przedmiotowym wniosku w sekcji XII. Oświadczenie i podpis składającego wniosek w pozycji 67 "Zgoda na wpis do ewidencji producentów (Współmałżonka/współposiadacza)" brak było podpisu męża strony.

W tej sytuacji, zostało wszczęte przez Kierownika BP ARiMR w O. postępowanie mające na celu wyeliminowanie tego wpisu, jako dokonanego z naruszeniem art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76 ze zm.), które zostało zakończone w I instancji decyzją z dnia 29 czerwca 2010 r. o uchyleniu skarżącej B.G. numeru identyfikacyjnego producenta rolnego i wykreśleniu jej wpisu z ewidencji producentów. Organ drugiej instancji, decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Wskazano, że w celu zapewnienia stronie możliwości zaskarżenia ww. rozstrzygnięcia, z uwzględnienie jej słusznego interesu załatwienie przedmiotowej sprawy nastąpiło poprzez wydanie decyzji administracyjnej, a nie w drodze czynności materialno-technicznej.

Podniesiono w odpowiedzi, że wprawdzie w sprawie wpisu skarżącej B.G. do przedmiotowej ewidencji, przed datą [...] r. wszczęte zostały postępowania w celu wyeliminowania błędnie nadanego numeru producenta

i dokonania jej wpisu do ewidencji producentów przez Kierownika BP ARiMR w O. w 2006 r. i przez Kierownika BP ARiMR w B. z/s w L. B. w 2010 r., jednakże zakończyły się one decyzjami o umorzeniu postępowania.

W tej sytuacji, podniesiono w odpowiedzi, że jedyną merytoryczną decyzją administracyjną orzekającą co do istoty - ostatecznie eliminującą nadany skarżącej B.G. numer producenta rolnego - była decyzja Kierownika BP ARiMR w O. z dnia [...] r. utrzymana w mocy decyzją Dyrektora OR ARiMR we W. z dnia [...] r. Decyzja ta nie została przez stronę zaskarżona do sądu administracyjnego, ani też nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w żadnym

z trybów nadzwyczajnych.

W konsekwencji, zdaniem organu, ten stan – uchylenie numeru identyfikacyjnego producenta rolnego i wykreślenia wpisu z ewidencji producentów - spowodował bezwzględną przeszkodę do przyznania skarżącej B.G. płatności rolnośrodowiskowych. Podkreślono, że to ostateczna decyzja administracyjna wywołuje skutki prawnie, a nie wykonanie technicznej czynności polegającej na zmianie zapisów w systemie informatycznym.

W zakończeniu odpowiedzi wskazano, że wniosek o wznowienie postępowania sądowego jest nieuzasadniony. Nie zaistniała bowiem w sprawie żadna ze wskazanych w skardze przesłanek, określonych w art. 273 § 1 pkt 2 i art. 273 § 2 p.p.s.a.

W kolejnych pismach procesowych: z dnia [...] r., [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia z dnia [...] r, z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r. z dnia [...] r., z dnia [...] r., skarżący podtrzymali swój wniosek.

Wskazano w nich, że w jednym postępowaniu administracyjnym wszczętym

z wniosku skarżącej B. G. o płatność rolnośrodowiskową za 2010 r., po złożeniu w dniu

[...] r. przez spółkę wniosku o wstąpienie do tego postępowania w miejsce skarżącej B. G., po tym, gdy Kierownik BP w O. w dniu [...] r. zakończył to postępowanie decyzją merytoryczną skierowaną do skarżącej B.G. (uchyloną później przez WSA w sprawie o sygn. akt. [...]), w dniu [...] r. Kierownik BP w O. wydał drugą decyzję merytoryczną w tej samej sprawie, tym razem skierowaną do spółki. Oczywistym jest w tej, iż ta decyzja z dnia [...] r., jako wydana w tym samym postępowaniu, jest z mocy prawa nieważna. Ponadto, bez wyeliminowania decyzji z dnia [...] r., w dniu

[...]r. Dyrektor DOR ARiMR we W. wydał kolejną decyzję skierowaną wyłącznie do skarżącej B.G.

Podkreślono w nich, że organy Agencji obu instancji nie wykonały wiążących je wskazań Sądu co do dalszego postępowania, zawartych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku w sprawie o sygn. akt [...], nakazującego organom Agencji ustalenie jednego podmiotu, który powinien uzyskać w tym postępowaniu status strony.

W pismach procesowych:

Wniesiono, aby Sąd w trybie art. 111 ustawy p.p.s.a. połączył postępowania w sprawach o sygn. akt III SA/Wr 245/13, sygn. akt III SA/Wr 246/13 oraz sygn. akt III SA/Wr 888/13;

Wniesiono, aby Sąd uwzględnił we wskazanych sprawach wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt P 40/12;

Wniesiono, aby Sąd uznał oba podmioty za strony lub uczestników wszystkich trzech wskazanych postępowań sądowo-administracyjnych;

Wniesiono, aby Sąd w trybie art. 111 oraz art. 119 ustawy p.p.s.a. rozpoznał te sprawy łącznie, w trybie uproszczonym;

Wniesiono, aby w trybie art. 141 § 4. ustawy p.p.s.a. w uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał organowi, iż w dalszym postępowaniu organ powinien ustalić jedyną stronę tego postępowania i do tego podmiotu organ powinien skierować jedną decyzję kończącą to jedno postępowanie.

Ponadto wystąpiono: o uchylenie, ewentualnie o stwierdzenie nieważności przez Sąd decyzji będącej przedmiotem sprawy o sygn. akt [...]; o ustalenie przez Sąd ilości postępowań wszczętych i przeprowadzonych w trybie zwyczajnym przez Kierownika BP sprawie płatności rolnośrodowiskowych na 2010 r.; o podjęcie przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, gdyż jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia; o utworzenie akta tego postępowania sądowego w oparciu o kompletne akta postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem skarżącej B.G. o płatność rolnośrodowiskową za 2010 r., obejmujące także akta w przedmiocie wpisu do ewidencji producentów rolnych skarżącej B.G.; o udostępnienie tych akt skarżącym; o wymierzenie organowi grzywny w razie nieprzekazania sądowi przez organ kompletnych akt postępowania administracyjnego we wszystkich "zakresach" przedmiotowej sprawy.

Na rozprawie w dniu [...]r. Sad postanowił odmówić przeprowadzenia żadnych przez skarżących dowodów i wniosków zawartych w skardze i pismach procesowych, a także z pisma złożonego na rozprawie.

Wskazać należy, że postanowieniem z dnia [...] r., WSA we W. zawiesił postepowanie w sprawie wznowienia postepowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia [...] r., w związku z pytaniem NSA

w Warszawie do Trybunału Konstytucyjnego - czy przepis uniemożliwiający obu małżonkom, nadanie numeru identyfikacyjnego producenta rolnego jest zgodny

z konstytucją. Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.

Spółka wnioskiem z: dnia [...] r. wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r., co do której został wydany wyrok z dnia [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. Prezes Agencji odmówił wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Postanowieniem z dnia [...] r. ([...]) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy powyższe postanowienie. Nie została wniesiona skarga do WSA. Ponadto skarżący wystąpili o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzja ostateczną z dnia [...] r. Ostatecznymi i prawomocnymi postanowieniami (dwoma) z dnia [...] r. Dyrektorem OR ARiMR we W. odmówił wznowienia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji prawomocnych orzeczeń sądowych, który może być skutecznie uruchomiony i prowadzić do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy wyłącznie w przypadkach ściśle określonych w przepisach działu VII ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 j.t.), dalej: "p.p.s.a." (por. art. 270 tej ustawy).

W rozpatrywanej sprawie skarżący domagają się wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia [...] r. (sygn. akt [...]), wskazując jako postawę wznowienia art. 273 § 1 pkt 2 i art. 273 § 2 p.p.s.a. Zgodnie art. 272 § 1 pkt 2 p.p.s.a., można zadąć wznowienia na podstawie, że: orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa.

Z kolei zgodnie z art. 273 § 2 p.p.s.a., można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Istnienie pierwszej z owych przesłanek, to jest uzyskanie wspomnianego orzeczenia WSA za pomocą przestępstwa, skarżący uzasadnili tym, że decyzja z dnia [...]. w przedmiocie wykreślenia skarżącej B.G. z ewidencji producentów rolnych, wydana została w oparciu o poświadczenie nieprawdy w dokumencie urzędowym przez urzędnika państwowego, co do okoliczności rzekomego wykreślenia z ewidencji producentów. Postępowanie powadzone przez Komendanta Komendy Policji W. – R. ujawniło dokument - wypis z Krajowego systemu ewidencji producentów, z którego wynika, iż skarżącą B.G. była ciągle wpisana w ewidencji producentów od 2005.r. Co prawda wypis ten wskazuje również na pozaprawne notatki o "zawieszeniu" tego wpisu, ale notatki te nie wywołują żadnego skutku prawnego, bowiem ustawa nic nie mówi o takim działaniu.

Pomijając ogólnikowość tego zarzutu trzeba zauważyć, że możliwość skutecznego wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co do zasady, została przez ustawodawcę uzależniona od konieczności ustalenia czynu przestępnego prawomocnym wyrokiem skazującym chyba, że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów (art. 274 p.p.s.a.). Taki wyrok może natomiast zapaść po przeprowadzeniu postępowania w sprawie karnej. Tylko wyjątkowo wznowienie postępowania z powodu przestępstwa może nastąpić bez konieczności ustalenia czynu przestępnego prawomocnym wyrokiem skazującym, a może to mieć miejsce wówczas, gdy postępowanie karne nie może być wszczęte lub zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów (art. 274 in fine p.p.s.a.). Między innymi, postępowanie karne nie może być wszczęte z powodu śmierci sprawcy, bądź innej niemożności pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej. Z kolei przykładem innej, niż brak dowodów przyczyny umorzenia postępowania karnego może być ustawowy akt amnestii (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2010 r., II FSK 1562/08).

W tej sprawie wnoszący skargę o wznowienie postępowania nie wykazali istnienia prawomocnego wyroku sądu karnego, który potwierdzałby zarzuty dotyczące uzyskania wspomnianego wyroku WSA za pomocą przestępstwa. Nie wykazali też, że w podniesionej przez nich kwestii, niezależnie od słuszności twierdzeń, nie może być wszczęte postępowanie karne, bądź że takie postępowanie zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. W istocie cała argumentacja skargi o wznowienie postępowania sądowego z tego powodu jest polemiką w zakresie skutecznego prawnie wykreślenia skarżącej B.G. z ewidencji producentów rolnych.

Wskazane przez skarżących okoliczność nie mogą więc uzasadniać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Podobnie rzecz wygląda w przypadku drugiej z przywołanych przez skarżących podstaw wznowienia, tj. wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.).

Wskazać należy, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną (zob. wyrok WSA w Krakowie z 2012-01-17, III SA/Kr 980/11, LEX nr 1109916).

Ponadto wskazać należy, że wykrycie nowych okoliczności lub dowodów, o którym mowa w przepisie art. 273 § 2 p.p.s.a., odnosi się tylko do takich, które w poprzednim postępowaniu w ogóle nie były ujawnione i zgłaszane, bowiem nie były one znane stronom. Sytuacja taka nie odnosi się jednak do okoliczności i dowodów jawnych, wynikających z materiału poprzedniego postępowania, a tylko odmiennie ocenionych przez organ, czy też nawet orzekający w sprawie sąd administracyjny (zob. wyrok NSA W-wa z 2013-04-25,.I FSK 1776/11).

Przesłanką wznowienia postępowania w tym trybie jest więc sytuacja, że te "nowe" okoliczności (środki dowodowe) są tylko takie, które nie były znane rozstrzygającym sprawę organom w dacie podejmowania końcowego rozstrzygnięcia chociaż obiektywnie wtedy istniały, a strona nie miała jakichkolwiek możliwości ich procesowego wykorzystania (zob. postanowienie NSA W-wa, z 2012-09-12, II OSK 2135/12). Do sytuacji takiej – jak już wskazano - nie można więc zaliczyć powołania się na okoliczności i dowody jawne, wynikające z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżone przez stronę czy też nawet orzekający w sprawie sąd.

Dodatkowo okoliczności te lub środki dowodowe muszą pozostawać w związku z prawomocnym orzeczeniem, które jest przedmiotem postępowania wznowieniowego, tzn. muszą być tego rodzaju, że mogłyby mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy w poprzednim postępowaniu (zob. wyrok NSA w W-wa z 8.02.2011 r., II OSK 2355/10, LEX nr 1071208).

W zakresie tej przesłanki skarżący, w skardze i pismach procesowych, wskazali na okoliczność, że skarżąca B.G. nie została fizycznie wykreślona z ewidencji producentów, jako że Dyrektor DOR ARiMR we W. wydając decyzję z dnia [...] r. w przedmiocie wykreślenia z ewidencji producentów nie był organem właściwym w sprawie jej wpisu. Natomiast decyzja Kierownika BP w B. z dnia [...] r. o wykreśleniu skarżącej B.G. z ewidencji została uchylona decyzją Dyrektora OR w O. z dn. [...] r., a postępowanie w tej sprawie zostało umorzone.

Ponadto skarżący powołali się w skardze na okoliczność, że NSA skierował do Trybunału Konstytucyjnego zapytania prawne o konstytucyjność art. 12. ust. 4 ustawy o ewidencji producentów, a później w pismach procesowych na wyrok TK w tej sprawie.

Jako nową okoliczność skarżący wskazali także, wyjście na jaw, że decyzja z dnia [...] doręczona spółce (objęta wyrokiem WSA z dnia [...] r., sygn. akt [...]), była drugą decyzją w tej samej sprawie - drugą decyzją wydaną w jednym postępowaniu administracyjnym wszczętym z wniosku skarżącej B.G., do którego to postępowania spółka wstąpiła w jej miejsce (a nie obok). Jako dowód tego stanu wskazano wyroku WSA we W. z dnia [...] r. (w sprawie o sygn. akt [...]), wskazujący, że organy winnych wydąć w sprawie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010 jedną decyzję w tym jednym postępowaniu administracyjnym.

W rozpatrywanej sprawie - odnośnie numeru identyfikacyjnego producenta rolnego skarżącej B.G., jego wykreślenia decyzją ostateczną DOR ARiMR we W. z dnia [...] r. Wskazać należy, że podnoszona przez skarżących okoliczności, że skarżąca B.G. nie została wykreślona z ewidencji producentów, jako, że Dyrektor DOR ARiMR wydając decyzję z dnia [...] r. w przedmiocie wykreślenia z ewidencji producentów nie był organem właściwym w sprawie jej wpisu, były ujawnione w poprzednim postępowaniu sądowoadministracyjnym, znane zarówno skarżącym jak Sądowi wydającemu wyrok

z dnia [...] r., co wynika z akt administracyjnych, treści skargi jak

i późniejszego zaskarżonego orzeczenia Sądu.

Te rozstrzygnięcia organów Agencji z dnia [...] r. i z dnia [...] r. w przedmiocie uchylenia skarżącej B.G. numeru identyfikacyjnego producenta rolnego i wykreśleniu jej wpisu z ewidencji producentów, istniały i były znane w trakcie rozstrzygania w drodze decyzji z dnia [...] r. i [...] r. sprawy płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010, zakończonej wyrokiem z dnia [...] objętym skargą wznowieniową.

Natomiast dowód, w postaci decyzją Dyrektora OR w O. z dnia [...].r., uchylający decyzję Kierownika BP w B. z dnia [...] r.

o wykreśleniu skarżącej B.G. z ewidencji, nie istniał w dniu wydania rozstrzygnięcia, której weryfikacji domaga się strona. W objętym postępowaniem wznowieniowym wyroku z dnia [...] r., oddalono skargę na decyzje organu Agencji z dnia

[...] r.

Wprawdzie w sprawie wpisu skarżącej B.G. przed datą [...] r. wszczęte zostały postępowania w celu wyeliminowania błędnie nadanego numeru producenta i dokonania jej wpisu do ewidencji producentów przez Kierownika BP ARiMR w O. w 2006 r. i przez Kierownika BP ARiMR w B. z/s w L. B. w 2010 r., jednakże zakończyły się one decyzjami o umorzeniu postępowania.

W tej sytuacji, jak wskazał organ w odpowiedzi, jedyną merytoryczną decyzją administracyjną ostatecznie eliminującą nadany skarżącej B.G. numer producenta rolnego, była decyzja Dyrektora OR ARiMR we W. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR w O. z dnia [...] r. Decyzja ta nie została przez stronę zaskarżona do sądu administracyjnego, ani też nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w żadnym z trybów nadzwyczajnych, przed wyrokowaniem w przedmiotowej sprawie.

To ostateczna decyzja administracyjna stanowiła i stanowi przeszkodę do przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010. Oznacza to, że wskazane przez skarżących nowe okoliczności (środki dowodowe) nie maja wpływu na wynik sprawy.

Odnośnie prowadzenia dwóch postępowań administracyjnych zakończonych dwoma merytorycznymi decyzjami: wobec skarżące B.G. i wobec spółki, w sprawie płatności na rolnośrodowiskowych na 2010 r.

Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia [...] r. skarżąca B.G. wystąpiła o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2010. Umową z dnia [...] r. skarżąca B.G. przekazał działki objętych wnioskiem i związane z tym zobowiązania rolnośrodowiskowe na rzecz spółki, która także w dniu [...] r. wystąpiła o przyznanie tych płatności rolnośrodowiskowych. Decyzją z dnia [...] r. organ pierwszej instancji odmówił skarżącej B.G. wnioskowanych płatności rolnośrodowiskowych, decyzją z dnia [...] r. DOR ARiMR w W. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Wyrokiem z dnia [...] r. WSA we W. (sygn. akt [...]) uchylił obie powyższe decyzje. W uzasadnieniu wskazano, że podjęte w sprawie przez organy rozstrzygnięcia są przedwczesne. Organy obu instancji nie wyjaśniły bowiem należycie aspektów podmiotowych postępowania, zwłaszcza z perspektywy postanowień § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Jednocześnie, decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji w O. odmówił przyznania spółce płatności rolno środowiskowych na 2010 r. To rozstrzygniecie zostało utrzymane w mocy decyzją z dnia [...] r. przez DOR ARiMR we W. Skarga, została oddalona wyrokiem WSA z dnia [...] r. (objętym skargą wznowieniową).

Z powyższego wynika, że w dniu rozstrzygania sprawy decyzją ostateczną z dnia [...] r. i wydania orzeczenia przez Sąd (dnia [...] r.) w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych na rzecz spółki, okoliczność, dowody w postaci prowadzenia dwóch postępowań i wydania dwóch decyzji istniały i były znane skarżącym i sądowi. Decyzją ostateczna wobec skarżącej B.G. wydana została wcześniej (dnia [...]) niż wobec spółki ([...]r.). Także wyrok wobec skarżącej B.G. (dnia [...] r.) zapadł wcześniej niż wyrok wobec spółki (dnia [...] r.).

Wskazane przez skarżących okoliczności, dowody istniały więc w postępowaniu zakończonym wyrokiem objętym skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Były im także znane, a także Sądowi, co wynika z akt postepowania zakończonego wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]). W protokole rozprawy z dnia [...] r. reprezentant spółki oświadczył, że organ błędnie rozdzielił jedno postępowanie na dwa odrębne, wydając dwie odrębne decyzje, jedną wobec skarżącej B.G. drugą wobec spółki.

Ponadto wskazać należy, że Kierownik BP ARiMR we W. decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowania administracyjnego z udziałem skarżącej B.G. w sprawie i przyznania jej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010. Natomiast Dyrektor OR ARiMR we W. decyzją z dnia [...] r. orzekł o uchyleniu powyższej decyzji z dnia [...] r. i orzekł o umorzeniu postępowania prowadzonego przez Kierownika BP ARiMR we W. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2010, na wniosek skarżącej B.G. dnia [...] r.

Powyższy stan sprawy wskazuje zatem, że sprawa wszczęta wnioskiem skarżącej B.G. z dnia [...] r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2010 zakończyła się jedną merytoryczną decyzją, rozstrzygającą sprawę co do istoty, skierowaną do spółki. Oznacza to także, że wskazane przez skrzących nowe okoliczności (środki dowodowe) nie maja wpływu na wynik sprawy zakończonej wyrokiem z dnia [...] r.

W skardze o wznowienie postępowania sądowego skarżący nie wskazali więc okoliczności czy nowych dowodów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których nie mogli skorzystać w poprzednim postępowaniu. W szczególności za takie dowody nie może być uznany wyrok WSA z dnia [...] r. Wskazane w nim przyczyny orzeczenia kasacyjnego były znane w postępowaniu zakończonym wyrokiem przez Sąd w dniu [...] r.

Odnośnie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] r. (sygn. akt P 40/12), wskazać należy, że powyższe orzeczenie nie przesadziło wprost

o nieważności prawomocnej decyzji z dnia [...] r. w przedmiocie wykreślenia skarżącej B.G. z ewidencji producentów rolnych. Trybunał orzekł, że art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r. poz. 86) w zakresie, w jakim, nie przewiduje dopuszczalności nadania osobnych numerów identyfikacyjnych każdemu z małżonków, w sytuacji gdy istnieje między nimi rozdzielność majątkowa i posiadają odrębne gospodarstwa rolne, jest niezgodny z Konstytucją RP. Orzekła jednocześnie, że traci on moc z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku.

W tej sytuacji przyjąć należy, iż skarga pomimo wskazania ustawowej podstawy wznowienia, faktycznie nie została na niej oparta, że powołane przez skarżących przesłanki nie stanowią podstawy wznowienia, nie maja wpływu na wynik sprawy, rozstrzygniętej w postępowaniu, zakończonym wyrokiem z dnia [...] r.

Reasumując, z tych względów skarga o wznowienie postępowania podlegała oddaleniu na podstawie art. 282 § 2 w zw. z art. 273 § 1 pkt 2 i art. 273 § 2 p.p.s.a.