Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1854/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak(spr), Sędzia WSA Maria Jagielska, Protokolant Łukasz Poprawski, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. B. i L. W. z udziałem A. K. – [...] "[...]" z siedzibą w Z. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2004r. numer [...] w przedmiocie unieważnienia patentu [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. znak [...] unieważnił patent nr [...] na wynalazek pt. "[...]", ustalając, że wynalazek chroniony patentem nie jest nowym rozwiązaniem w rozumieniu art. 10 i 11 Ustawy o wynalazczości.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] listopada 1998r. Z. B. i L. W. (zwani w dalszej części skarżącymi) dokonali zgłoszenia w/w wynalazku. Przedmiotem wynalazku jest siatka okładzinowa zgrzewana łańcuchowa do zabezpieczania przestrzeni roboczej korytarzowych wyrobisk górniczych, względnie stanowiących osłony technologiczne przy eksploatacji maszyn i urządzeń. W opisie wynalazku w części opisującej istotę wynalazku ujawniono następujące rozwiązanie "siatka okładzinowa zgrzewana łańcuchowa ma z jednej strony elementy łączące w kształcie haka stanowiącego zakończenie, co najmniej dwóch skrajnych prętów podłużnych, podobnie jak w normie PN-G-15050, zaś z drugiej strony podłużne pręty są odgięte w stronę wyrobiska pod określonym kątem w granicach 0-45 0, a na długości odgięcia mocowane są dwa poprzeczne pręty, przy czym pręt zaczepowy mocowany jest do wzdłużnych prętów od strony wyrobiska, to jest od przeciwnej strony jak poprzeczne pręty siatki, a więc pręty te zlokalizowane są przemiennie po różnych stronach odgięcia.

Według zastrzeżenia 1 niezależnego, przedmiotowy zakres ochrony wynalazku jest następujący :siatka okładzinowa zgrzewana łańcuchowa utworzona z podłużnych i poprzecznych prętów tworzących kratownicę i wzajemnie zgrzanych, a podłużne pręty z jednej strony zakończone są hakami ukierunkowanymi w stronę wyrobiska, zaś z drugiej strony podłużne pręty są odgięte w stronę wyrobiska, a na długości odgięcia mocowane są dwa poprzeczne pręty, znamienna tym, że poprzeczne pręty (4 i 5) mocowane są przemiennie na długości (L) odgięcia, przy czym zaczepowy pręt(4)korzystnie mocowany jest od dolnej strony (R ) odgięcia podłużnych prętów (L)

Według zastrzeżeń zależnych sformułowanych w punktach 2-4 przedmiotowy zakres ochrony wynalazku jest następujący:

2.siatka według zastrzeżenia 1 znamienna tym, że na długości (L) odgięcia ma mocowanych wiele par prętów (4 i 5)

3.siatka według zastrzeżenia 1 znamienna tym, że zaczepowy pręt (4) umiejscowiony jest w obrębie zagięcia końców podłużnych prętów (1)

4.siatka według zastrzeżenia 1 znamienna tym, że kąt (B)odgięcia mieści się w granicach 0< B<450, korzystnie B =300

W stanie techniki zgłaszający powołał patent [...]

Decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. numer [...] Urząd Patentowy RP (dalej jako UP), działając na podstawie art. 10 i 11 ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości (tekst jednolity Dz.U. z 1993r. Nr 26 poz.117, dalej jako UoW) w związku z art. 315 ust 3 oraz art. 52 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001r. Nr 49,poz.508, dalej jako p.w.p.) udzielił patentu na zgłoszony wynalazek z prawem pierwszeństwa od [...] listopada 1989r.

O udzieleniu patentu ogłoszono w Wiadomościach Urzędu Patentowego nr [...] z dnia [...] maja 2003r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2003r. A. K. prowadzący działalność gospodarczą w Z. pod nazwą "[...] (zwany w dalszej części uczestnikiem) złożył sprzeciw wobec powyższej decyzji UP zarzucając rozwiązaniu objętemu patentem skarżących brak nowości i oczywistość. W ocenie uczestnika rozwiązanie ujawnione w patencie nie posiada cech wyróżniających go od innych rozwiązań zaliczanych do stanu techniki przed datą zgłoszenia tego wynalazku. Zdaniem uczestnika, w świetle brytyjskiego opisu zgłoszeniowego [...] oraz francuskiego opisu patentowego [...] rozwiązanie ujawnione w spornym patencie nie spełnia przesłanki nieoczywistości a w świetle niemieckiego opisu wyłożeniowego [...] nie spełnia przesłanki nowości. Nie odznacza się więc postępem technicznym i nie wnosi jako całość rzeczywistego wkładu technicznego do stanu techniki. Do sprzeciwu dołączył dokumentację na którą się powołał.

W ocenie uczestnika w szczególności w/w rozwiązanie brytyjskiego opisu zgłoszeniowego zawiera wszystkie cechy nieznamienne przedmiotowego rozwiązania oraz cechy znamienne określone w zastrzeżeniu 1. Rozwiązanie według francuskiego opisu patentowego także przedstawia siatkę okładzinową utworzoną z podłużnych i poprzecznych prętów tworzących kratownicę, przy czym podłużne pręty z obu stron zakończone są hakami odgiętymi w stronę wyrobiska. Siatka ta posiada poprzeczne pręty mocowane przemiennie na długości odgięcia, co zdaniem uczestnika, także wskazuje na oczywistość cech znamiennych rozwiązania przedmiotowego określonych w zastrzeżeniu 1 jako "poprzeczne pręty mocowane są przemiennie na długości odgięcia, przy czym zaczepowy pręt korzystnie mocowany jest od dolnej strony odgięcia podłużnych prętów". Odnosząc sporny patent do niemieckiego opisu wyłożeniowego uczestnik wskazał, że rozwiązanie niemieckie zawiera wszystkie cechy rozwiązania przedmiotowego, zarówno nieznamienne jak i znamienne i świadczy o braku nowości przedmiotowego rozwiązania określonego zastrzeżeniem 1, przy czym w rozwiązaniu niemieckim drążki poprzeczne mogą być mocowane na miejscu odgięcia lub na końcu.

Ponadto cechy zastrzegane w części znamiennej zastrzeżenia 3 tj że "zaczepowy pręt umiejscowiony jest w obrębie zagięcia końców podłużnych prętów" znane sa zarówno ze wskazanego wyżej rozwiązania francuskiego jak i niemieckiego. Podobnie cechy zastrzegane w części znamiennej zastrzeżenia 4, znane są z brytyjskiego opisu jak i niemieckiego opisu wyłożeniowego. W tym ostatnim ujawniono, że kąt ten posiada ok. 30 0.

Odnosząc się do w/w zarzutów skarżący podnieśli, że opis brytyjski był przedmiotem analizy w trakcie postępowania o udzielenie patentu a zatem powtórne powołanie tego rozwiązania jest bezzasadne. Odnosząc się do wskazanego francuskiego opisu patentowego skarżący wskazali na konstrukcję siatki oraz jej wady, które są ich zdaniem związane z koniecznością powiększania przekroju wyrobiska oraz tendencją do rozpinania się połączenia po obciążaniu siłami nacisku górotworu.

Zdaniem skarżących, różnica między rozwiązaniami: francuskim, niemieckim i przedmiotowym polega na przesunięciu o wielkość "a" położenia pręta zaczepowego poniżej linii zagięcia odgięć, co dało efekty nie występujące w żadnych rozwiązaniach wcześniejszych.

[...] października 2003r. UP – Departament Rejestrów przekazał do UP działającego w trybie postępowania spornego sprawę [...] do rozpatrzenia jako sprawę o unieważnienie spornego patentu

W toku postępowania skarżący podnieślił, że zastrzegane w przedmiotowym patencie przemienne mocowanie pręta zaczepowego i oporowego (zastrz.1) ma zasadnicze znaczenie dla właściwości użytkowych tego rozwiązania.

[...] podniósł, że wywody skarżących dotyczące zalet rozwiązania są bezprzedmiotowe gdyż analiza porównawcza rozwiązań konstrukcyjnych sprowadza się do porównania ich budowy. Podtrzymał stanowisko odnośnie braku zdolności patentowej spornego wynalazku przedstawione w sprzeciwie i załączył tabelę porównawczą cech zastrzeganych w zastrzeżeniach spornego patentu i odpowiednich cech ujawnionych w przedłożonych dokumentach patentowych. Na rozprawie skarżący podtrzymali swoje stanowisko wyrażone w pismach procesowych. Złożyli też "uwagi na piśmie" oraz zdjęcia połączeń siatek według omawianych rozwiązań wykonane podczas prób wytrzymałościowych i na wyrobisku, które ich zdaniem dowodzą nowych skutków przedmiotowego rozwiązania w stosunku do rozwiązań znanych.

W dniu [...] sierpnia 2004r. Kolegium orzekające do spraw spornych UP orzekło o unieważnieniu w całości patentu [...], albowiem w ocenie organu wynalazek chroniony patentem nie jest nowym rozwiązaniem w rozumieniu przepisów art. 10 i 11 UoW . Przeciwstawił wynalazkowi dwa dokumenty patentowe tj francuski opis patentowy nr [...] oraz niemiecki opis wyłożeniowy nr [...] które zostały wskazane przez [...]. Jednocześnie Urząd Patentowy odstąpił od badania nieoczywistości spornego wynalazku uznając, że wobec uznania braku nowości wynalazku objętego patentem, zbędna jest ocena nieoczywistości spornego rozwiązania. W ocenie organu, każdy ze wskazanych wyżej przeciwstawionych dokumentów dotyczy wyrobu, który można określić jako "siatka okładzinowa utworzona z podłużnych i poprzecznych prętów tworzących kratownicę i wzajemnie zgrzanych a podłużne pręty z jednej strony zakończone są hakami ukierunkowanymi w stronę wyrobiska, zaś z drugiej strony podłużne pręty z jednej strony są odgięte w stronę wyrobiska, a na długości odgięcia mocowane są dwa poprzeczne pręty" przy najszerszym rozumieniu zawartych w tej definicji określeń. Zdaniem organu, podobnie, każdy z tych dokumentów ujawnia cechy wyróżniające sporne rozwiązanie ze stanu techniki tj że " poprzeczne pręty mocowane są przemiennie na długości odgięcia, przy czym zaczepowy pręt korzystnie mocowany jest od dolnej strony odgięcia podłużnych prętów".

Organ, powołując się na orzecznictwo polskie i europejskie przyjął możliwie szeroką interpretacje treści zastrzeżeń w świetle całego opisu patentowego przy ocenie nowości i poziomu wynalazczego, uznając, że nie ma powodu do wykorzystania opisu dla interpretacji zastrzeżeń w sposób zawężający, gdyż nie występuje w nich kwestia rozumienia pojęć, które wymagają interpretacji. Zdaniem organu określenia "hak" i "odgięte" zawarte w części niezamiennej zastrzeżenia 1 należy rozumieć równoznacznie jako określające "pręt stalowy odpowiednio wygięty" zgodnie z definicją określenia "hak" zawartą w Leksykonie naukowo- technicznym Wydawnictw Naukowo-Technicznych z 1989r. Natomiast określenie "na długości odgięcia" zawarte w części niezamiennej zastrzeżenia 1 należy rozumieć zgodnie z wyjaśnieniem skarżących udzielonym na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2004r. jako

" w dowolnym miejscu na długości odgięcia"

W ocenie organu udostępnienie w każdym z tych dokumentów nastąpiło w takim zakresie, że dla znawcy danej dziedziny ujawnione zostały dostateczne dane do stosowania ujawnionego w nim wynalazku, a ponadto, że udostępnienie to nastąpiło przed datą według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania spornego patentu . Sporny patent został, bowiem udzielony z pierwszeństwem od [...] listopada 1998r podczas, gdy dokument [...] pochodzi z [...] stycznia 1961r. a dokument [...] pochodzi z [...] grudnia 1965r.

W ocenie organu, warianty chronionego wynalazku określone cechami znamiennymi zastrzeganymi w zastrzeżeniach zależnych 3 i 4 rozpatrywanymi dla każdego z tych zastrzeżeń łącznie z cechami zastrzeżenia 1, od którego każde z tych zastrzeżeń jest zależne, nie są nowe w świetle wskazanego niemieckiego opisu wyłożeniowego, który ujawnia zarówno cechy zastrzegane w części znamiennej zastrz.3 tj że "zaczepowy pręt umiejscowiony jest w obrębie zagięcia końców podłużnych prętów" jak i cechy w części znamiennej zastrz 4 tj że "kąt odgięcia mieści się granicach 0

Organ nie uznał za skuteczny argument skarżących, że "różnica pomiędzy rozwiązaniami francuskim, niemieckim i spornym polega na przesunięciu o wielkość "a" założenia pręta zaczepionego poniżej linii zagięcia odgięć, co dało efekty nie występujące w żadnych rozwiązaniach wcześniejszych". W ocenie organu nieskutecznosć argumentacji wynika stąd, iż wskazane cechy nie są objęte zastrzeżeniami spornego patentu ani też nie wskazano ich jako korzystne w zastrzeżeniach zależnych ani w tresci spornego opisu patentowego. Wprost przeciwnie, jako korzystny wariant zastrzeżono w zastrzeżeniu zależnym 3, że "zaczepowy pręt umiejscowiony jest w obrębie zagięcia końców podłużnych prętów"- a więc dokładnie tak , jak w rozwiązaniach według w/w dokumentów.

Organ nie uznał również za skuteczne, wywodów skarżących, które dotyczą zalet przedmiotowego rozwiązania w stosunku do przeciwstawionych rozwiązań albowiem nie wykazali oni odmiennych cech konstrukcyjnych objętych zastrzeżeniami, które pozwalają osiągnąć te korzyści. Odnosząc się do złożonych przez skarżących zdjęć połączeń siatek wykonanych podczas prób wytrzymałościowych, organ stwierdził, że nie dowodzą one, wbrew twierdzeniom skarżących, nowych skutków przedmiotowego rozwiązania w stosunku do rozwiązań znanych, ponieważ efekty wytrzymałościowe zależą nie tylko od cech zastrzeganych w spornym patencie, ale także od stosunków wymiarowych (na przykład stosunku rozstawu poprzecznych prętów mocowanych przemiennie od długości odgięcia i grubości wszystkich prętów w połączeniu, długości ramion haków etc) i parametrów wytrzymałościowych stosowanych materiałów.

Od powyższej decyzji, skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucili:

1/naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy to jest

art. 10 i 11 UoW a także § 34 pkt 2 i 3 zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego z dnia 23 marca 1993r. w sprawie ochrony wynalazków i wzorów użytkowych poprzez błędną ich wykładnię a mianowicie

–przyjęcie, że przy badaniu nowości wynalazku właściwa do ustalenia treści zastrzeżeń patentowych określających istotne cechy wynalazku oraz ujawnionych w innym dokumencie cech rozwiązania przeciwstawianego jest wykładnia językowa z pominięciem interpretacji obu rozwiązań z punktu widzenia znawcy o przeciętnym poziomie wiedzy z danego zakresu

-przyjęcie, ze dopuszczalne i wystarczające do wykazania braku nowości wynalazku jest przeciwstawienie mu fragmentów dokumentów dokumentów i fragmentarycznych rozwiązań ujawniających stan techniki

b) §7 ust5 wymienionego zarządzenia Prezesa UP poprzez jego niezastosowanie , a mianowicie przyjęcie, wbrew brzmieniu tego przepisu, że w sytuacji gdy zastrzeżenie zależne przewiduje oprócz powtórzenia w całości zastrzeżenia niezależnego, od którego jest zależne , również zwielokrotnienie jednego z jego elementów , powoduje to sprzeczność pomiędzy tymi zastrzeżeniami

2. naruszenie przepisów postępowania tj art. 7 k.p.a. w związku z art. 156 pwp , które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewypełnienie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego , w szczególności pominiecie dowodów przedstawionych przez skarżących

Uzasadniając swoje stanowisko , skarżący podnieśli , że ocena nowości określonego rozwiązania może odbywać się wyłącznie poprzez porównanie cech technicznych badanego oraz przeciwstawianego mu rozwiązania z punktu widzenia przeciętnego znawcy . Natomiast sprzeczne z tą zasadą jest dokonanie wykładni pojęć zawartych w zgłoszonych zastrzeżeniach patentowych , zwłaszcza rozszerzającej , w całkowitym oderwaniu od pozostałych elementów wskazujących na znaczenie "techniczne" tych pojęć dla opisywanego rozwiązania ujawnione w innych częściach opisu patentowego. Ponadto zgodnie z §34 pkt2 powołanego zarządzenia Prezesa UP ugruntowana zasada nakazuje przy sprawdzaniu nowości danego rozwiązania przeciwstawiać mu wyłącznie pełne rozwiązania tj z uwzględnieniem pełnego kontekstu ujawnienia, łącznie z tzw problemem technicznym, nie zaś tylko ich oderwane od całości fragmenty. Zasada ta prowadzi do stwierdzenia nowości rozwiązania różniącego się tylko drobnym szczegółem od przeciwstawianego mu rozwiązania.

Ponadto w ocenie skarżących zakazane jest przeciwstawienie wielu rozwiązań należących do stanu techniki, które co prawda łącznie zawierają wszystkie cechy istotne badanego rozwiązania, ale żadne z osobna nie zawiera wszystkich tych cech.

Zdaniem skarżących, żaden z dwóch przeciwstawionych dokumentów nie ujawniał w całości wszystkich cech wskazanych w niezależnym zastrzeżeniu nr 1 spornego patentu a zatem nie mógł być skutecznie przeciwstawiony wynalazkowi skarżących jako dowód na brak jego nowości.

Skarżący zarzucili, że UP mimo, iż wskazał jako podstawę swojego rozumowania zasadę jak najszerszego interpretowania zastrzeżeń patentowych w świetle całego opisu oraz pogląd, że nie ma powodu do wykorzystania opisu dla interpretacji zastrzeżeń w sposób zawężający zignorował powołane zasady i dokonał interpretacji poszczególnych pojęć ,w dodatku z zupełnym pominięciem informacji zawartych w opisie spornego rozwiązania jak i przeciwstawianych mu rozwiązań. Skarżący podnoszą, że użycie dwóch różnych sformułowań a mianowicie "hak" i "odgięcie pręta" nie pozwala na przyjęcie, że użyte w części przedznamiennej zastrzeżenia 1 spornego patentu są tożsame, to jest odpowiadają rzekomej definicji słowa "hak"., co z kolei uzasadnia twierdzenie, że cechy wskazane w części niezamiennej zastrzeżenia 1 są identyczne z cechami opisanymi w przeciwstawionych rozwiązaniach. Taka interpretacja UP jest, zdaniem skarżących, sprzeczna z wynikami technicznej analizy treści przede wszystkim rozwiązania francuskiego skoro w opisie francuskim znalazło się zdanie "końcówki prętów nośnych stanowiących zbrojenie każdej kratownicy sa zagięte z tej samej strony kratownicy tak aby tworzyły haki". Wykładnia językowa została przeprowadzona w niedopuszczalny sposób albowiem w powołanym przez organ Leksykonie nie ma definicji samego wyrazu "hak" a jedynie zdefiniowane są poszczególne postaci "haka" Określenie użyte przez UP (pręt stalowy odpowiednio wygięty) jest fragmentem definicji pojęcia"hak do formy", która dotyczy terminologii z zakresu odlewnictwa a wiec dziedziny bardzo odlegle spokrewnionej z dziedziną techniki, do której należy rozwiązanie skarżących. W ocenie skarżących UP powinien odnieść znaczenie wyrazu "hak" do pojęcia "hak cięgłowy" zdefiniowanego jako "element urządzenia cięgłowego pojazdu szynowego służący do zaczepiania za pałąk sprzęgu sąsiedniego pojazdu". W spornym rozwiązaniu pręty podłużne kratownicy ukształtowane są w ten sposób, ze na jednym końcu jest "hak" a na drugim "odgięcie" różne od haka , natomiast w rozwiązaniu francuskim są na obu końcach identyczne "haki". Powyższa okoliczność wskazuje, że rozwiązanie francuskie nie może być przeciwstawione spornemu.

Odnosząc się do rozwiązania niemieckiego skarżący zwrócili uwagę, ze ukształtowanie prętów podłużnych kratownicy jest co prawda podobne do zastosowanego przez nich ale w rozwiązaniu spornym jest wymóg aby oba pręty poprzeczne mocowane były w obrębie odcinka oznaczonego na rysunkach jako "L". Długość "L" oznacza wyłącznie odcinek prostej a więc część odgięcia bez jakiegokolwiek fragmentu krzywizny łuku zagięcia. Tymczasem w rozwiązaniu niemieckim jedynym punktem, w którym możliwe jest umocowanie zaczepowego pręta poprzecznego jest w miejscu odgięcia co oznacza łuk zagięcia. Gdyby w rozwiązaniu niemieckim zastosować rozwiązanie sporne istniałaby konieczność jeszcze większego powiększenia światła wyrobiska co zniweczyłoby zamierzony i ujawniony przez twórców rozwiązania niemieckiego efekt sformułowany w sposób następujący:"poprzez takie wsuwanie nie trzeba bardziej poszerzać przekroju niż na grubość wykładziny". W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżących UP miał co najwyżej podstawy do stwierdzenia podobieństwa zastrzeżenia 3 patentu skarżących do w/w rozwiązania. Odnosząc się do przyjęcia przez UP, iż sporny wynalazek opisany w zależnym zastrzeżeniu 4 nie jest nowy w stosunku do rozwiązania niemieckiego albowiem szacunkowe ustalenie miary kąta odgięcia uwidocznionego jedynie na rysunku w opisie niemieckim nie daje podstaw do stwierdzenia, że cecha znamienna zależnego zastrzeżenia 4 określona w patencie skarżących została dostatecznie ujawniona. Skarżący podkreślają, że opis niemiecki nie ujawnia wszystkich cech istotnych wymienionych w zastrzeżeniu 1 (w szczególności oba pręty nie są umocowane na długości "L"odgięcia), od którego zastrzeżenie 4 jest zależne. Ponieważ zgodnie z §7 ust 5 cytowanego rozporządzenia Prezesa UP zastrzeżenie zależne winno być rozpatrywane zawsze łącznie z zastrzeżeniem niezależnym, od którego jest zależne, to skoro opis niemiecki nie ujawnia wszystkich cech istotnych wskazanych w zastrzeżeniu 1 spornego patent, nie ma podstaw do zaprzeczenia nowości również zależnemu od tego zastrzeżenia - zastrzeżeniu 4.

Odnosząc się do argumentacji dotyczącej sprzeczności pomiędzy zastrzeżeniem 1 i 2 skarżący podnoszą, że z zestawienia informacji podanych w w/w zastrzeżeniach wynika, że rozwiązanie zależne określone w zastrzeżeniu 4 to w istocie możliwość wyboru haków znajdujących się na prętach podłużnych. Zdaniem skarżących w niczym to nie niweczy powtórzenia również w zastrzeżeniu zależnym 2 wszystkich cech opisanych w zastrzeżeniu 1.

Zdaniem skarżących, organ bezpodstawnie pominął dowody przedstawione przez stronę w postaci zdjęć i fragmentów siatek z prób wytrzymałościowych. W ocenie skarżących powyższe dowody wskazują, że w rozwiązaniu niemieckim nie występuje istotne zjawisko samozaciskania złącza będące celem spornego patentu. W ocenie skarżących, UP nieodpowiednio ustalił i wyjaśnił stan faktyczny w sprawie albowiem sprzecznie z art. 7 k.p.a. interpretował wszelkie zarzuty i argumenty podnoszone przez nich, w tym argument dotyczący rozmieszczenia prętów na długości odgięcia prętów podłużnych, to jest przesuniecie ich "o wielkość a". Z oświadczeń skarżących wyraźnie wynikało, że argument ten dotyczy istotnego elementu zastrzeżenia 1 ich patentu, uporczywie pomijanej przez UP, to jest rozmieszczenia tych prętów na długości prostego odcinka "L", to jest z wyłączeniem łuku odgięcia

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.

W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania [...] wniósł o jej oddalenie. W motywach poniósł, że spornemu patentowi przeciwstawiono całe rozwiązania wraz z tłumaczeniami a nie tylko fragmentaryczne. Tłumaczenia przysięgłe rozwiązań stanowią załączniki do sprzeciwu. Uczestnik zwraca uwagę, że cecha techniczna "odgięcie" użyta w zastrzeżeniu niezależnym spornego patentu oznacza każde odgięcie gdyż w zastrzeżeniu niezależnym nie ma ograniczenia, co do kształtu tego odgięcia. Nie ma znaczenia przyjęcie definicji pojęcia "hak" albowiem za każdym razem sprowadza się do pojęcia "pręta odgiętego". Nie każde odgięcie jest hakiem, ale każdy hak jest odgięciem i z tego powodu rozwiązanie w patencie francuskim jest objęte zastrzeżeniem niezależnym nr 3, przez co szkodzi nowości spornego wynalazku. Odnosząc się do rozwiązania niemieckiego, uczestnik podniósł, że na fig.2 spornego patentu wielkość "L" oznaczona jest jako odcinek, który zawiera w całości łuk zagięcia. Ponadto zastrzeżenie zależne nr 3 przewiduje rozwiązanie szczególne (korzystne) w którym pręt zaczepowy znajduje się właśnie w obrębie zagięcia a więc identycznie jak w rozwiązaniu niemieckim. W ocenie uczestnika, rozwiązanie niemieckie będące rozwiązaniem według zastrzeżenia zależnego nr 3 spornego patentu niweczy nowość zastrzeżenia niezależnego nr 1 spornego patentu. Rozwiązanie to niweczy również nowość zastrzeżenia nr 4 spornego patentu ze względu na odgięcie ujawnione pod katem 30 0.

W ocenie uczestnika, zaskarżona decyzja została szczegółowo umotywowana a w przeprowadzonym postępowaniu organ nie naruszył żadnych przepisów prawa materialnego i procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do przepisów art. 246 ust.1 i art. 247 ust.2 ustawy – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2001 r. Nr 49, poz.508 ze zm. dalej jako p.w.p.) każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, a jeżeli uprawiony w odpowiedzi na sprzeciw podniesie zarzut, że sprzeciw ten jest bezzasadny to sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W myśl art. 255 w/w ustawy sprawy o unieważnienie patentu na skutek złożonego sprzeciwu uznanego za bezzasadny rozpatruje Urząd Patentowy RP w drodze postępowania spornego.

W sprawie niniejszej z taką sytuacją mamy do czynienia albowiem w dniu [...] czerwca 2003r.(data wpływu) sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 2003r. o udzieleniu patentu numer [...] został zgłoszony przez A. K. prowadzącego działalność pod nazwą [...] z siedziba w Z.

Wniosek o udzielenie patentu numer [...] został zgłoszony w Urzędzie Patentowym w dniu [...] lipca 1999r. a zatem przed wejściem w życie Ustawy – Prawo własności przemysłowej, co nastąpiło w dniu 22 czerwca 2001 r.

Stosownie do art. 315 ust. 3 w/w Ustawy, ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym a zatem według przepisów ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jednolity, Dz. U.1993r. Nr 26, poz.117 ze zm.) a także zgodnie z dyrektywami wskazanymi w zarządzeniu Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia 23 marca 1993r. w sprawie ochrony wynalazków i wzorów użytkowych (MP.93.18.179, w dalszej części jako zarządzenie Prezesa UP)

Zgodnie z art. 10 ustawy o wynalazczości wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące nadawać się do stosowania, natomiast stosownie do art. 11 w/w ustawy rozwiązanie uważa się za nowe, jeśli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, nie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub wystawienie publiczne.

W niniejszej sprawie powodem odmowy udzielenia patentu na zgłoszone rozwiązanie był zarzut braku nowości tego rozwiązania w świetle francuskiego opisu patentowego [...] oraz niemieckiego opisu wyłożeniowego [...]. Znajdującą potwierdzenie w aktach sprawy i niekwestionowaną przez skarżącego okolicznością jest fakt, iż przeciwstawione rozwiązania zostały ujawnione przed dniem [...] listopada 1998r. a zatem przed datą udzielenia pierwszeństwa spornemu patentowi.

W ocenie Sądu, należy podzielić pogląd, że wszystkie cechy zarówno znamienne jak i niezamienne spornego rozwiązania występują w przeciwstawionym rozwiązaniu niemieckim.

Skarżący przyznają, że rozwiązanie według niemieckiego opisu wyłożeniowego [...] jest rozwiązaniem spornego patentu według zastrzeżenia zależnego 3, przy czym podnoszą, że zastrzeżenie to (3) zostało sformułowane wadliwie jako zastrzeżenie zależne, podczas gdy porównanie zastrzeżenia 1 i 3 prowadzi do wniosku, że zastrzeżenie 3 nie obejmuje wszystkich cech zastrzeżenia 1 i powinno być interpretowane jako zastrzeżenie niezależne.

Przy czym, w ocenie skarżących, powyższa okoliczność nie oznacza, że rozwiązanie wg niemieckiego pomysłu niweczy niezależne zastrzeżenie nr 1 spornego patentu (v. protokół rozprawy z dnia 17 czerwca 2005r. oraz załącznik do protokołu). Argumentacja skarżących jest nie do przyjęcia albowiem udzielając spornego patentu organ oceniał prawidłowość zgłoszenia. Urząd Patentowy stosownie do przepisów zawartych w zarządzeniu Prezesa UP przeprowadził badanie formalno prawne zgłoszenia, badał prawidłowość zastrzeżeń patentowych i uznał, że dokumentacja zgłoszeniowa jest sporządzona w sposób prawidłowy. Następnie przystąpił do badania merytorycznego a konsekwencji udzielił patentu na zgłoszony wynalazek.

Sąd nie podziela stanowiska skarżących w zakresie przedstawionej interpretacji, co do wpływu ujawnienia rozwiązania, które jest objęte zastrzeżeniem zależnym na ocenę nowości zastrzeżenia niezależnego, od którego jest zależne. Zdaniem Sądu, ujawnienie rozwiązania w stanie techniki, które jest objęte zastrzeżeniem zależnym niweczy nowość nie tylko zastrzeżenia zależnego, lecz także zastrzeżenia, od którego jest zależne. Powyższe wynika z istoty zastrzeżenia zależnego. Zależność zastrzeżenia od jednego zastrzeżenia oznacza, że zastrzeżenie zależne obok własnych cech znamiennych obejmuje wszystkie cechy zastrzeganego przedmiotu podane w zastrzeżeniu, od którego jest ono zależne (§7 ust 5 zarządzenia Prezesa UP). Należy zgodzić się z organem, że rozwiązanie niemieckie jest w istocie szczególnym rozwiązaniem spornego patentu według zastrzeżenia 3 na okoliczność usytuowania pręta zaczepowego w obszarze zagięcia końców podłużnych prętów".

Rozpatrując w spornym rozwiązaniu zastrzeżenie zależne 4 stwierdzić należy, że według tego zastrzeżenia kąt odgięcia mieszczący się w granicach od 00 do 450, korzystnie 300, jest taki sam jak ujawniony i pokazany w przykładzie wykonania na rysunku dotyczącym wynalazku niemieckiego. W przykładzie wykonania spornego wynalazku zagięcie wykonane jest pod kątem ok. 300 a więc tak jak na rysunku oraz w opisie i zastrzeżeniu niezależnym niemieckiego rozwiązania ("drążki podłużne z jednej strony na końcach odgięte są hakowato, z drugiej strony odgięte pod kątem i na miejscu odgięcia lub na końcu zaopatrzone w drążki poprzeczne" v. k.4 akt 255/03), przy czym pręt zaczepowy umiejscowiony jest od dolnej strony odgięcia, co również charakteryzuje rozwiązanie niemieckie. W ocenie Sądu, wariant zastrzegany w zastrzeżeniu zależnym 2 spornego rozwiązania jest sprzeczny z rozwiązaniem określonym zastrzeżeniem niezależnym albowiem "wiele par" nie jest szczególnym przypadkiem cyfry "dwa", która to cyfra wskazana jest w zastrzeżeniu niezależnym. Skarżący nie godzą się z taką argumentacją i w wyjaśnieniach podnoszą, że pojęcie "na długości odgięcia" zawarte zastrzeżeniu niezależnym 1 nie jest tożsame z pojęciem "na długości L odgięcia" sformułowanym w zastrzeżeniu zależnym 2 albowiem to ostatnie nie zawiera odcinka (krzywizny) łuku (vide rysunek k.1 załącznika do protokołu rozprawy). Motywy skarżącego nie mogą zasługiwać na uwzględnienie albowiem sprzeczność powyższych zastrzeżeń wynika z oczywistych reguł logiki. Oczywista sprzeczność wskazanych zastrzeżeń ujawnia się zarówno przy przyjęciu definicji "długości odgięcia" prezentowanej przez Urząd Patentowy jako "długość łuku oraz prostej" jak i definicji wskazywanej przez skarżącego. Skoro, bowiem w zastrzeżeniu niezależnym jasno i jednoznacznie wskazano, że na długości odgięcia (a więc na odcinku zarówno samej prostej jak i obejmującej luk – wedle przyjętej przez skarżącego definicji) mają być mocowane jedynie dwa pręty a więc nie może być w zastrzeżeniu zależnym wskazanie, że na tym samym odcinku prostej ma być mocowanych wiele par prętów. W tym miejscu należy odnieść się do zarzutu skarżącego dotyczącego nie uwzględnienia przez organ, że zastrzeżenie zależne 2 zawiera pojęcie "długość L odgięcia", które zdaniem skarżącego jest pojęciem odmiennym od pojęcia "długość odgięcia". Zdaniem skarżącego, powyższe wynika z powszechnie znanych zasad wymiarowania a w konsekwencji również z rysunków zamieszczonych w opisie patentowym. Na wstępie należy zauważyć, że techniczny charakter wynalazku (art.10 ustawy o wynalazczości) może sugerować, że rysunki przedstawione w opisach patentowych są zawsze rysunkami technicznymi, jednakże tak nie jest. Rysunek znajdujący się w opisie patentowym jest metodą odwzorowania danego obiektu techniki bądź przedstawienia nowej myśli technicznej, jednak nie spełnia on wszystkich wymogów rysunku technicznego (np. nie podaje skali, wymiarów, oznaczeń chropowatości powierzchni (por. Małgorzata Gajos w: "Opis patentowy jako źródło informacji, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2000r.). Tak było również w sprawie niniejszej. Rysunki dołączone przez zgłaszającego są rysunkami patentowymi tj rysunkami będącymi częścią dokumentu patentowego, wykonanymi wg wymagań Urzędu Patentowego (definicja rysunku patentowego za T. Dobrzańskim Rysunek techniczny maszynowy, Wydawnictwa naukowo- techniczne, wydanie 13 przerobione, str.12). Polskie przepisy dotyczące zasad sporządzania rysunków w dokumentacji zgłoszeniowej zawarte w Zarządzeniu Prezesa UP określają jedynie, że rysunki powinny odtwarzać przedmiot wynalazku w ujęciu schematycznym i precyzują, że chemiczne wzory strukturalne uważa się za rysunki. Szczegółowe wymagania formalne dotyczące techniki wykonywania rysunków określa załącznik do powołanego wyżej Zarządzenia Prezesa U.P. Jedną z funkcji rysunków w opisie patentowym jest funkcja informacyjna, mająca ułatwić szybkie zrealizowanie wynalazku, nie są to jednak rysunki konstrukcyjne, służące bezpośredniemu, warsztatowemu czy przemysłowemu wykonaniu wynalazku (tak: Małgorzata Gajos w: op.cit.str.105). W tym stanie rzeczy nie można uznać za uzasadnioną argumentację skarżącego w części dotyczącej objaśnień rysunku patentowego w kontekście wymagań odnoszących się wprost do zasad rysunku technicznego maszynowego. Jak wynika z rysunku patentowego na fig 2 spornego patentu, wielkość "L" oznaczona jest jako odcinek , który zawiera w całości łuk zagięcia.

W ocenie Sądu argumentacja organu, że określenia "hak" i "odgięte" zawarte w części niezamiennej zastrzeżenia 1 należy rozumieć jako określające "pręt stalowy odpowiednio wygięty" jest spójna, logiczna i znajduje uzasadnienie w przytoczonych definicjach. Należy zauważyć, że nawet w złożonym przez skarżących do akt sprawy fragmencie ksiązki Tadeusza Dobrzańskiego "Rysunek techniczny maszynowy" na rysunku 6.22. lit.a) zaprezentowano wymiarowanie długości przedmiotu wygiętego, który odpowiada wizerunkowi "haka" przedstawionego na rysunku patentowym.

W ocenie Sądu zarzuty skarżących, że przeciwstawione publikacje nie zostały przedstawione z pełnym tłumaczeniem a jedynie fragmentarycznie nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale albowiem jak wynika z akt sprawy znajduje się w nich tłumaczenie przysięgłe spornych publikacji, strona miała do nich dostęp i nie wynika, żeby kwestionowała ich zakres. Wręcz przeciwnie, powołuje się na dołączone tłumaczenia i porównuje sporne rozwiązanie z rozwiązaniami ujawnionymi w tych dokumentach. Nie można również podzielić stanowiska skarżących, że organ naruszył przepisy postępowania a w szczególności art. 7, 77 i 107 k.p.a "przez niewypełnienie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności przez bezpodstawne pominiecie dowodów przedstawionych przez stronę". Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Urząd Patentowy wyczerpująco rozpatrzył zebrany materiał albowiem ustosunkował się do wszystkich dowodów zebranych w sprawie oraz odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżących w toku postępowania. Natomiast odmienna ocena przedstawionych dowodów nie jest "pominięciem dowodów". Organ szczegółowo uzasadnił, dlaczego nieskuteczne w jego ocenie były argumenty skarżących odnośnie kwestii zasadniczej dla ich wynalazku rozmieszczenia prętów na długości odgięcia prętów podłużnych, to jest przesunięcie ich o wielkość "a" położenia pręta zaczepowego poniżej linii odgięć, co dało efekty nie występujące w żadnych rozwiązaniach wcześniejszych. Sąd podziela argumentację organu w tym zakresie albowiem rozwiązanie posiadające cechę "a" którą eksponują skarżący w ogóle nie zostało ujawnione w spornym patencie a treść zastrzeżeń patentowych nie może wykraczać poza ujawnione w opisie.

Dla unieważnienia patentu wystarczy, że jedna publikacja ujawniła wszystkie cechy rozwiązania, a zatem wobec wykazania, że uczyniła to publikacja rozwiązania niemieckiego [...] skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W świetle powyższego, odnosząc się do pozostałych ujawnionych w trakcie postępowania administracyjnego publikacji, stwierdzić należy, że Sąd podziela argumentację organu zawartą w zaskarżonej decyzji w przedmiocie rozwiązania francuskiego oraz brytyjskiego w porównaniu ze spornym wynalazkiem, albowiem znajduje ona uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym.