Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1080/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 2, art. 39 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 22 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Referent-Stażysta Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 roku sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi P. L. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" wydaną z upoważnienia Burmistrza A przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej D. P. odmówiono przyznania zasiłku celowego w kwocie 400 zł na pokrycie kosztów zakupu leków w miesiącu czerwcu 2014r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 21 maja 2014r. D. P. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na wykupienie leków w miesiącu czerwcu 2014r. w wysokości 400 zł. Podniósł, że choruje na szereg schorzeń, co powoduje, że musi przyjmować lekarstwa, przepisane przez lekarzy specjalistów oraz lekarza rodzinnego. Do wniosku załączył kserokopie 6 recept.

W oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy ustalono, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności do dnia 30 listopada 2014r. i z tego tytułu otrzymuje zasiłek stały w kwocie 529 zł miesięcznie. Zajmuje mieszkanie jednoizbowe w starym budownictwie o powierzchni użytkowej 14,3m2, ogrzewane piecem kaflowym. Lokal jest zajmowany bez tytułu prawnego, gdyż wnioskodawca odmówił podpisania umowy najmu z zarządcą. Ponadto w lokalu brak jest energii elektrycznej z uwagi na brak umowy z zakładem energetycznym.

Przede wszystkim organ podkreślił, że już decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]" przyznano wnioskodawcy zasiłek celowy w wysokości 150 zł, z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków, oraz odmówiono przyznania wsparcia w wysokości 126 zł.

Wskazano przy tym, że organ nie jest w stanie przyznać wsparcia w pełnej wnioskowanej kwocie z powodu ograniczonych środków finansowych, jakimi dysponuje ze względu na mniejszą ilość środków przekazanych z budżetu miasta oraz z uwagi na stale zwiększającą się liczbę osób i rodzin ubiegających się o przyznanie pomocy. Tymczasem wnioskodawca będący osobą samotnie gospodarującą, nie mający żadnych innych osób na utrzymaniu i dysponujący comiesięcznym stałym dochodem w postaci zasiłku stałego w maksymalnej wysokości, ma przynajmniej potencjalne możliwości, aby chociaż w części zaspokajać zgłoszoną potrzebę z własnych środków. Podano, że od początku 2014r. do dnia wydania decyzji w niniejszej sprawie, do organu pomocy wpłynęło 1637 podań o przyznanie wsparcia w formie zasiłków celowych oraz 1015 wniosków o przyznanie zasiłków okresowych. Zaznaczono, że wsparcie na zakup leków przez wnioskodawcę jest udzielane w kwotach wyższych niż średnia wysokość wsparcia udzielanego przez Ośrodek na przedmiotowy cel, albowiem D. P. co miesiąc ubiega się o wsparcie na zakup leków i pomoc udzielana jest w kwotach po 150 zł miesięcznie na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków. Podniesiono, że wnioskodawca stale zwiększa swoje żądania, skupia się na dokumentowaniu własnych potrzeb i oczekuje wypłaty żądanych świadczeń w konkretnych terminach i kwotach przez siebie określonych. Próbuje przerzucić tym samym na państwo i samorząd koszt własnego utrzymania i zaspokojenia wszelkich potrzeb, co nie jest zgodne z zasadą pomocniczości, której celem jest jedynie pomoc i wsparcie, a nie zaspokojenie wszelkich zgłoszonych potrzeb. Ponadto nie bez znaczenia pozostaje również zakres comiesięcznie udzielanego wsparcia, bowiem - jak wskazano - wnioskodawca składa po kilka podań na różne cele, przy czym otrzymuje comiesięcznie zasiłek stały w maksymalnej kwocie.

W 2013r. wnioskodawca otrzymał wsparcie w postaci zasiłków w łącznej kwocie 11.675,32 zł, co średnio miesięcznie stanowi kwotę 972,94 zł, zaś wysokość wsparcia udzielonego stronie w okresie od stycznia do maja 2014r. wyniosła łącznie 4826,05 zł, co średnio miesięcznie daje wsparcie w wysokości 965,21 zł, gdy tymczasem najniższa emerytura przyznawana przez ZUS wynosi 844,45 zł brutto.

W odwołaniu od powyższej decyzji D. P. wniósł o jej uchylenie i przyznanie zasiłku celowego na wykupienie niezbędnych leków lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i wyjaśnienia, dlaczego nie przyznano zasiłku celowego na zakup leków przepisanych przez lekarzy, skoro zasiłek stały wynosi 529 zł miesięcznie, co nie wystarcza na utrzymanie, a także wskazania, jakie tańsze lekarstwa obniżą koszt leczenia i poinformowanie o tym wnioskodawcę w trakcie wywiadu środowiskowego poprzez zestawienie nazw leków zamiennych. Powołując się na przepisy Konstytucji RP wyjaśnił, że wprawdzie otrzymał częściową pomoc, to jednak nie ma środków na wykupienie pozostałych niezbędnych leków ratujących życie i zdrowie, a zgodnie z obowiązującym prawem powinien mieć zagwarantowaną ochronę zdrowia i oddzielny zasiłek celowy na lekarstwa. Podał, że jedynym źródłem jego dochodu jest zasiłek stały w kwocie 529 zł, przyznawany na zaspokojenie elementarnych potrzeb życiowych. O tym, że zasiłek stały jest niewystarczający świadczy fakt, że jest mu przyznawany zasiłek celowy na dożywianie w kwocie 90 zł miesięcznie. W ocenie odwołującego, oprócz niezbędnych lekarstw przepisanych przez lekarzy, powinien dostawać także zasiłek stały na nagłe potrzeby – środki farmakologiczne, antybiotyki, środki medyczne, konieczne probiotyki, witaminy i syropy na kaszel, których łączny koszt w bieżącym miesiącu wycenił na 40,52 zł, natomiast koszt niezbędnych lekarstw wynosi 353,11 zł. Odwołujący wyraził pogląd, że podopieczny powinien zawsze mieć zaspokojoną w całości potrzebę na niezbędne lekarstwa. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie podał, że organ nie zebrał całego materiału dowodowego i arbitralnie ocenił, że przyznana kwota jest wystarczająca na niezbędne leki ratujące życie i zdrowie. Wyjaśnił, że od 2010 roku skończyły się mu oszczędności i dlatego organ pomocy winien mu pomagać finansowo znacznie więcej. Podniósł, że bez jedzenia oraz bez niezbędnych lekarstw ratujących zdrowie i życie nie może funkcjonować. Wskazał przy tym, że powodem korzystania przez odwołującego się ze świadczeń z opieki społecznej jest nieprzyznanie mu przez gminę A lokalu zamiennego od 1990r.

Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy zarówno w zakresie przyznania świadczenia, jak też w części odnoszącej się do jego wysokości. Oznacza to, że nawet jeśli niezbędna potrzeba bytowa wymagająca zaspokojenia występuje i znajdzie to potwierdzenie w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, to zasiłek celowy w formie pieniężnej może, ale nie musi być przyznany. Powołując się na orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wskazano, że przyznając zasiłek celowy, organ musi uwzględniać fakt, iż ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje, powinny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy zdrowotna była najtrudniejsza. Organ ma obowiązek dokonać oceny nie tylko sytuacji materialnej osoby wnioskującej o pomoc, ale także ilości i rodzaju skierowanych do niego form pomocy. Wskazano, że środki na pomoc społeczną muszą zabezpieczyć potrzeby związane z całym rokiem i uwzględniać potrzeby wszystkich podopiecznych, w tym tych gospodarstw domowych, gdzie na utrzymaniu są dzieci, a dochody rodziny są znacznie poniżej minimum socjalnego. Dlatego też spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określi, a wręcz przeciwnie – zainteresowany musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania mu tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, którą określił w złożonym wniosku.

Organ odwoławczy zaznaczył, że przeciętna wysokość zasiłków celowych na leki wyniosła w maju 2014r. 120,17 zł, a zatem jest to kwota mniejsza od pomocy, którą na ten cel otrzymał odwołujący się na podstawie decyzji z dnia "[...]". Podkreślono, że D. P. objęty jest systematyczną pomocą organu, co wynika chociażby z zestawienia kwot udzielonych zasiłków w 2013r. i w 2014r. Średniomiesięczna pomoc przyznawana odwołującemu się w 2014r. była wyższa od kwoty najniższej emerytury i renty obowiązującej od dnia 1 marca 2014r. Wskazano, przy tym, że w pierwszej kolejności przyznawana jest pomoc dla rodzin i osób z małoletnimi dziećmi. W związku z tym w ocenie Kolegium organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie prawidłowo wyważył interes indywidualny i społeczny, co uzasadnił w sposób prawidłowy, zgodny z przepisami prawa.

Skargę na powyższą decyzję wywiódł D. P. żądając jej uchylenia w całości z powodu naruszenia prawa materialnego do uzyskania środków na pilne wykupienie niezbędnych lekarstw. Zakwestionował sposób wyliczenia średniej kwoty zasiłku, podnosząc że – wbrew twierdzeniom organu – nie otrzymuje świadczeń w kwocie wyższej od średniej wysokości przyznawanych zasiłków. Zarzucił także nieprawidłowości w wypłacie świadczeń przez organ pomocy społecznej. Wskazał, że jego skarga jest słuszna z uwagi na przepis art. 68 i 67 Konstytucji RP, gdyż organ winien zapewnić mu środki na zakup leków w całości. Podał, że wprawdzie otrzymał częściową pomoc na zakup lekarstw, jednak nie ma środków na wykupienie pozostałych niezbędnych lekarstw przepisanych przez lekarzy i musi na ten cel pożyczać pieniądze, co jest niedopuszczalne w świetle przepisów Konstytucji RP, dotyczących obowiązków organu pomocy w zabezpieczeniu środków na niezbędne lekarstwa. Wskazał także, że zarówno organ I instancji, jak i Kolegium wiedzą, że skarżący jest dyskryminowany, gdyż gmina Miasto A nie dostarczyła mu lokalu zamiennego od 1990r., czym przysporzyła mu wielkie trudności i co powoduje, że został pozbawiony jakichkolwiek możliwości zarobkowania poza miejscem swojego zamieszkiwania. Musi bowiem przebywać w miejscu zamieszkania, by prowadzić swoje sprawy dotyczące przydziału lokalu zamiennego i aby nie zostać oszukanym. Skarżący zakwestionował przy tym sposób przydziału lokali mieszkalnych, wybudowanych z dotacji Skarbu Państwa. Ponadto skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2012r., w którym Sąd nakazał przeprowadzenie dokładnego postępowania wyjaśniającego. Zarzucił, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, które z leków są niezbędne, a które nie mają znaczenia. Podniósł, że skoro jedynym źródłem dochodu skarżącego jest zasiłek stały w kwocie niższej od najniższej renty to organ nie może przerzucać na skarżącego nawet w części kosztu wykupu lekarstw, gdyż jest to minimalna kwota na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych podopiecznego. Przy czym pomoc taka dla osoby, która ma 65 lat i nie ma żadnych możliwości zarobkowych, musi być w całości wypłacona raz w miesiącu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r. poz. 1647) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013r., poz. 182 ze zm., dalej jako: u.p.s.) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jej celem nie jest jednak wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Jednocześnie zgodnie z ogólną zasadą, wyrażoną w art. 3 ust. 4 powołanej ustawy, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Dlatego też nawet spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznie obowiązku przyznania osobie zainteresowanej żądanego świadczenia, ponieważ musi się ono mieścić w możliwościach finansowych ośrodka pomocy społecznej. Oznacza to, że organ może, ale nie musi przyznać świadczenie pomocowe, a wysokość przyznanego świadczenia jest uzależniona od środków finansowych, jakimi dysponuje organ na pomoc społeczną. Wydana decyzja administracyjna nie jest więc decyzją związaną, lecz jest wydawana w granicach tak zwanego uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne obejmuje nie tylko ocenę warunków uzasadniających przyznanie wnioskowanej pomocy, ale także przesłanki warunkujące jej wysokość, to znaczy ilość środków przeznaczonych na pomoc społeczną, ilość osób i rodzin ubiegających się o tę pomoc oraz hierarchię potrzeb, na które środki te mają być przeznaczone. Należy przy tym podkreślić, że uznanie nie pozwala organowi na dowolność w rozstrzygnięciu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (wyrok NSA z dnia 26 września 2000r., sygn. akt I SA 945/00, dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności może zostać przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przedmiotowe świadczenie przyznawane jest zatem na określony cel i ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Przed wydaniem decyzji w sprawie zasiłku celowego organ pomocy społecznej obowiązany jest ustalić, czy zaspokojenie potrzeby bytowej objętej wnioskiem, jest w świetle sytuacji życiowej beneficjenta rzeczywiście niezbędne, szczególnie uzasadnione i zmierza do zaspokojenia niezbędnych potrzeb wnioskodawcy, czyli zaspokojenia potrzeb podstawowych, bieżących, pilnych, aktualnych, związanych z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka, umożliwiających mu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Konieczna jest ocena całokształtu sytuacji rodzinnej i majątkowej strony i dopiero po dokładnym ustaleniu, że występuje zgłoszona potrzeba o szczególnym charakterze, która nie może być zaspokojona, w ramach własnych możliwości i z posiadanych środków, czyli wnioskowana pomoc jest niezbędna, organ może ją przyznać (ale nie musi), biorąc pod uwagę okoliczności przemawiające za udzieleniem pomocy, jak i przeciw jej udzieleniu. Oceny tej sytuacji dokonuje właściwy organ administracji publicznej w każdym indywidualnie rozpatrywanym przypadku. Ocena ta nie może być wynikiem przekonania organu, że rozstrzygnięcie sprawy zależy wyłącznie od jego uznania. Przyznanie lub odmowa przyznania pomocy może nastąpić jedynie po starannym i wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności danej sprawy, a wydana decyzja musi być wyczerpująco uzasadniona przez wskazanie, dlaczego dokonano takiego, a nie innego rozstrzygnięcia – zgodnie z regułami wynikającymi z art. 6 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy oparte jest o tak zwane uznanie administracyjne, organ obowiązany jest rozważyć oba wskazane w art. 7 k.p.a. interesy - słuszny interes strony i interes społeczny.

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 1981 r. (SA 820/81, ONSA 1981, z. 1, poz. 57 z glosą J. Łętowskiego OSP 1982, z. 1-2, poz. 22) obowiązkiem organu załatwiającego sprawę w oparciu o uznanie administracyjne jest załatwienie sprawy zgodnie z żądaniem obywatela, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Można więc przyjąć, że z zasady tej wynika domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2006, sygn. akt I OSK 777/05). Należy przy tym pamiętać, że przyznawanie i wypłata zasiłków celowych należy do zadań własnych gmin o charakterze obowiązkowym, stąd też gminy muszą gospodarować ograniczonymi środkami finansowymi w taki sposób, aby zachować zdolność wywiązania się z ustawowo nałożonych obowiązków przez okres całego roku.

Należy również zaznaczyć, że z treści przepisów art. 7 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, iż postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organy administracji mają zatem obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie powinny dokonać wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy, na podstawie analizy całego materiału dowodowego.

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie powyższe wymogi zostały zachowane. Organ pomocy społecznej sporządził wywiad środowiskowy w toku którego ustalono, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pieniężnego w ramach pomocy społecznej, gdyż ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności na okres do dnia 30 listopada 2014r., natomiast jego dochód nie przekracza kryterium dochodowego, określonego ustawą o pomocy społecznej. Biorąc zatem pod uwagę, zarówno sytuację materialną skarżącego, jak również uwzględniając własne możliwości finansowe oraz konieczność zaspokojenia potrzeb także innych osób i rodzin występujących o przyznanie pomocy, organ uprzednio na podstawie decyzji z dnia "[...]" udzielił skarżącemu wsparcia w postaci przyznania zasiłku celowego w kwocie 150 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków w czerwcu 2014r. oraz odmówił przyznania zasiłku celowego w kwocie 126 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków. Bezsprzecznie zatem skarżący otrzymał już świadczenie finansujące częściowy zakup leków.

Ponadto należy zauważyć, że skarżący otrzymał w 2013r. wsparcie w postaci zasiłków w łącznej kwocie 11.675,32 zł, a w okresie od stycznia do maja 2014r. uzyskał pomoc w łącznej kwocie 4.826,05 zł, co miesięcznie daje kwotę 965,21 zł. Oprócz zasiłku stałego w wysokości 529 zł miesięcznie, skarżący otrzymywał zasiłki celowe, między innymi na zakup odzieży, opału, leków, żywności, a także na zaspokojenie innych potrzeb. Nie można jednak oczekiwać, że świadczenia z pomocy społecznej staną się stałą i systematyczną formą wspomagania zainteresowanego i to w wysokości świadczeń przez niego oczekiwanych, gdyż pomoc społeczna realizowana w formie zasiłku celowego ma za zadanie jedynie wspomóc osoby potrzebujące wsparcia, a nie stanowić źródło regularnego dochodu.

Zaznaczyć trzeba również, że rozstrzygnięcie organu jest w pełni uzasadnione. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji podano m.in., ile podań o udzielenie pomocy wpłynęło od początku 2014r. do dnia wydania decyzji przez ten organ, a także jaka była średnia wysokość zasiłków udzielanych na poszczególne cele. Podano także, że w budżecie na rok 2014 ponownie zmniejszono pulę środków finansowych przeznaczonych na przyznawanie i wypłacanie przez gminę zasiłków celowych. Dlatego też jak najbardziej uzasadnione jest stanowisko organu, że nie jest on w stanie rozpatrzeć każdego wniosku strony pozytywnie, z uwagi na ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje i z uwagi na stale zwiększającą się liczbę osób i rodzin ubiegających się o przyznanie pomocy. Jeśli zaś organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby skarżącego, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Jak wskazano wyżej spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, której oczekuje. Zainteresowany musi liczyć się bowiem z tym, że organ odmówi przyznania mu tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, którą określił w złożonym wniosku. Jak już wskazano, wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są bowiem od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących wsparcia i zamieszkujących na terenie danej gminy. Ponadto organ, oceniając sytuację materialną danej osoby, może wybrać sposób i formę pomocy najbardziej adekwatną, zważając na ograniczone możliwości pomocy społecznej jako instytucji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2012r., sygn. II SA/Po 393/12, dostępny CBOSA).

Jednocześnie organ musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna była najtrudniejsza.

Należy również wskazać, że osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do przezwyciężania we własnym zakresie swoich problemów, a dopiero gdy nie jest w stanie tego dokonać pomoc społeczna może być przyznana (wyrok NSA z dnia 4 listopada 2008r., sygn. I OSK 1910/07, wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2008r., sygn. I OSK 840/07, dostępne CBOSA).

Tymczasem jak wynika z akt sprawy skarżący regularnie otrzymuje pomoc w postaci świadczeń pieniężnych w różnych wysokościach na różne cele. Sumarycznie jest to pomoc udzielana w kwotach zdecydowanie wyższych niż przeciętna. Nie może jednak skarżący oczekiwać, że organ pomocy społecznej będzie zaspokajać wszystkie jego potrzeby w pełnym zakresie.

Wyjaśnić ponadto należy, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 września 2012r. (sygn. akt II SA/Ol 338/12), na który powołuje się skarżący, zapadł w zupełnie innej sprawie w odmiennych okolicznościach, a zatem Sąd nie jest związany tym wyrokiem rozpoznając niniejszą sprawę. Sąd nie podziela także stanowiska skarżącego, że przepisy Konstytucji RP gwarantują mu prawo do przyznawania świadczeń na zakup leków w pełnej, żądanej przez niego wysokości. Powoływane przez skarżącego przepisy Konstytucji określają jedynie ogólnie prawa obywateli do zabezpieczenia społecznego i ochrony zdrowia. Jednak konkretyzacja zasad, trybu i sposobu przyznawania świadczeń z pomocy społecznej jest określona w ustawie o pomocy społecznej. Jak wskazano zaś wyżej zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami tej ustawy.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku na mocy art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 i § 20 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu