Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1371/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17  ust. 1b
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący S WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie S WSA Katarzyna Marasek - Zybura ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 17 maja 2022 r., nr SKO-NP- 4115-421/21 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z 19 lipca 2021 r., nr [...] Wójt Gminy G. odmówił M. P. (dalej: skarżąca) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 615) - dalej: "u.ś.r.", niepełnosprawność matki skarżącej istnieje bowiem od ukończenia przez nią 45 roku życia.

W odwołaniu skarżąca zarzuciła organowi nieprawidłowe zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r., tj. pominięcie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Skarżąca podała, że sprawuje opiekę nad matką codziennie i całodobowo, dlatego też nie może podjąć zatrudnienia. Wskazała też, że pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy, z którego zrezygnuje w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, decyzją z 17 maja 2022 r., znak: SKO-NP-4115-421/21 utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji, mimo dokonania przez ten organ błędnej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r., tj. z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2104 r., sygn. K 38/13, odpowiadała jednak prawu.

Dalej Kolegium podało, że na podstawie wywiadu środowiskowego oraz złożonych przez skarżącą pisemnych oświadczeń ustalono, że matka skarżącej ma 71 lat, jest wdową, posiada znaczny stopień niepełnosprawności, leczy się na wiele chorób przewlekłych tj.: niewydolność serca, kardiomiopatia niedokrwienna pozawałowa; jest po 2-ch zawałach serca, ma nadciśnienie tętnicze II stopnia, hipercholesterolemię, przepuklinę przełykową, wrzody, zaćmę obu oczu, upośledzenie słuchu, zaburzenia barwnikowe skóry; jej sytuacja zdrowotna jest trudna ponieważ ma ona ogromne problemy z poruszaniem się; porusza się tylko z pomocą osoby drugiej i chodzika. Z uwagi na niepełnosprawność wymaga całodobowej opieki osoby drugiej. Pomoc i opiekę na rzecz matki świadczy skarżąca, która z nią mieszka. Pomaga matce we wszystkich czynnościach dnia codziennego tj. przy higienie osobistej, przygotowaniu i podawaniu posiłków, załatwianie spraw urzędowych, ustalanie wizyt lekarskich, wykupuje recepty. Pomoc i opieka skarżącej jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania matki, która z uwagi na swoją niepełnosprawność ruchową, jest zdana tylko na pomoc osoby drugiej.

Z kolei matka skarżącej oświadczyła, że skarżąca sprawuje nad nią całodobową opiekę i bez pomocy córki, która z nią mieszka, nie mogłaby prawidłowo funkcjonować. Skarżąca oświadczyła, że opiekuje się mamą, która posiada znaczny stopień niepełnosprawności, jest niezdolna do prowadzenia gospodarstwa domowego. Pomaga mamie w codziennym funkcjonowaniu, tj. higienie osobistej, robi zakupy, pomaga w poruszaniu się, w ubieraniu, gotuje i podaje posiłki, dozuje i podaje leki, w razie potrzeby wzywa lekarza, zawozi na wizyty lekarskie. Ponadto oświadczyła, że nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, ponieważ sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką. W związku ze sprawowaną opieką pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy, jest osobą bezrobotną.

Zdaniem Kolegium z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji w żaden sposób nie wynikało, aby opieka nad niepełnosprawną matką sprawowana przez skarżącą wykluczała podjęcie przez nią jakiegokolwiek zatrudnienia. Czynności odwołującej związane z opieką nad matką nie były czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia. Czynności składające się na szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego to zbiór czynności, które nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącej, gdyż są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawną matką, w świetle zasad doświadczenia życiowego, jest do pogodzenia z równoczesnym podjęciem zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasowym. Sama konieczność sprawowania opieki czy też wykonywanie czynności stanowiących w istocie codzienną pomoc nie stanowi, w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r., samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Kolegium, zebrany materiał dowodowy był w pełni wystarczający dla stwierdzenia, że pomiędzy sprawowaną przez skarżącą opieką nad matką, a niepodejmowaniem zatrudnienia nie istnieje taki związek przyczynowy. Nie sposób bowiem przyjąć, aby skarżącą z uwagi na zakres i rozmiar czynności, jakie wykonuje opiekując się matką, rzeczywiście nie mogła podjąć żadnego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Nadto Kolegium podkreśliło, że z materiału dowodowego wynikało, że matka skarżącej od 23 marca 2005 r. ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu znacznym z powodu schorzeń oznaczonych symbolem przyczyny niepełnosprawności 05-R, 10-N, 07-S i przez 12 lat bytowała bez wsparcia i pomocy ze strony skarżącej, która od 1 września 2017 r. pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy. W tych okolicznościach zatem trudno było przyjąć, że w rozpatrywanej sprawie wystąpił związek przyczynowo skutkowy między niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Kolegium zastrzegło również, że skarżąca ma siostrę, na której również ciąży obowiązek alimentacyjny wobec niepełnosprawnej matki.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca domagała się uchylenia decyzji Kolegium oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów, tj. :

1. art. 17 ust 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a oraz 1b u.ś.r. przez błędną wykładnię polegającą na: pominięciu prawnie uzasadnionych celów wskazanej ustawy, pominięciu, że faktycznie sprawowanie przeze mnie opieki nad niepełnosprawną w stopniu nie jest wystarczające do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz przez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art.17 ust. 1b bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, sygn. 38/13,

2. art. 17 ust. 1 u.ś.r. polegające na błędnej jego wykładni przez przyjęcie, że niepodejmowanie przez skarżącą pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki niepełnosprawną matką, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,

3. art. 17 ust. 5 u.ś.r. polegające na jego niezastosowaniu i uznaniu, że w sprawie zachodzą negatywne przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, gdzie w istocie brak takich przesłanek i świadczenie winno być przyznane,

4. art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 ustawy z 14 czerwca 1760 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.) - dalej: "K.p.a." przez wydanie decyzji w oparciu o dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, w tym przez:

a. arbitralne uznanie, oderwane od okoliczności sprawy, że sposób i wymiar sprawowania opieki nad matką umożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia i nie stanowi stałej opieki, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnoszących się do zakresu faktycznej opieki sprawowanej przez skarżącą nad matką;

b. przyjęcie, że nie podejmowanie przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie nastąpiło z powodu konieczności zapewnienia opieki matce,

5. art. 11, art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji przejawiający się w niewyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że ze znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jednoznacznie wynika, że jej matka jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i że wymaca trwałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Natomiast w kompetencji organów orzekających w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego nie leży ocena stanu zdrowia osoby wymagającej opieki. Organ jest obowiązany ustalić jedynie faktyczny zakres sprawowanej opieki. Skarżąca podała, że opiekuje się matką codziennie ponad 12 godzin, co uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Skarżąca podała też, że organ nie może decydować za nią w jaki sposób ma wykonywać obowiązek alimentacyjny względem matki, czy przez sprawowanie osobistej opieki nad matka czy np. przez podjęcie zatrudnienia i podział obowiązków opiekuńczych z rodzeństwem.

Za pismem wniesionym 12 stycznia 2023 r., w którym skarżąca podała, że stan zdrowia jej matki uległ pogorszeniu, skarżąca przedłożyła: zaświadczenie o stanie zdrowia wystawione 9 stycznia 2023 r., orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 6 czerwca 2008 r. oraz Historię zdrowia i choroby z Poradni Kardiologicznej.

W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie ponieważ skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia związku przyczynowo skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

W ocenie Sądu istotny w analizowanym stanie faktycznym był sposób interpretacji art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zakresie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, a sytuacją osobistą i rodzinną skarżącej. Nie był natomiast sporny ani stan zdrowia matki skarżącej, ani zakres wykonywanych czynności opiekuńczych.

W związku z powyższym nie były zasadne zarzuty skargi odnoszące się do interpretacji art. 17 ust. 1b u.ś.r. w kontekście ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., K 38/13. Kolegium nie kwestionowało również stanu zdrowia matki skarżącej, a jedynie powiązało zakres wykonywanych czynności opiekuńczych z możliwością skorzystania z pomocy drugiej z córek, zobowiązanej również do alimentacji wobec matki.

Na wstępie Sąd podkreśla, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane wyłącznie za sam fakt roztaczania przez opiekuna troski nad bliską osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ta bowiem troska dziecka o niepełnosprawnego (schorowanego) rodzica wynika z prawnego i moralnego obowiązku. Jak zaś wynika z cytowanego przepisu, przesłanką przyznania analizowanego świadczenia jest faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia przez opiekuna (rezygnacja z zatrudnienia), a powodem tego stanu rzeczy ma być właśnie konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem bliskiej rodziny. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, świadczenie to nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu (por. wyrok NSA z 19 maja 2021 r., I OSK 226/21). Opieka przy tym, o jakiej mowa w cytowanej regulacji, aby mogła być uznana za czynnik sprawczy pasywności zawodowej opiekuna, winna być ciągła i stała. Szczegółowe rozważania dotyczące systemu przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych z odwołaniem się do orzecznictwa i poglądów doktryny zostały zawarte przedstawione w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 grudnia 2022 r., III SA/Kr 1048/22. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości poglądy te podziela i uznaje za swoje.

Dla potrzeb rozstrzyganej sprawy należałoby jedynie powtórzyć, że zasada subsydiarności, na której oparte jest przyznawanie świadczeń z pomocy społecznej przewiduje, że instytucje pomocy społecznej mają zastosowanie wówczas, gdy jednostka nie jest w stanie pokonać trudnej sytuacji życiowej, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna ma bowiem charakter subsydiarny, gdyż to zasadniczo na rodzinie ciąży obowiązek opieki nad potrzebującą osobą niepełnosprawną. Pomoc Państwa jest zatem możliwa jedynie wówczas, gdy wnioskujący o tę pomoc wykaże, w sposób niebudzący wątpliwości, że wyczerpał wszystkie inne możliwości zapewnienia opieki (bytu) osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji (w tym m.in. możliwości oparte na współdziałaniu wszystkich dzieci osoby potrzebującej, ewentualnie wynikające z możliwości zatrudnienia opiekuna, czy skorzystania z usług opiekuńczych), a mimo tego – ze względu na rzeczywisty zakres opieki, wynikający z potrzeb i stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej - istnieje konieczność rezygnacji z zatrudnienia, bądź sytuacja ta uniemożliwia jego podjęcie (por. wyroki WSA w Krakowie: z 10 października 2022 r., III SA/Kr 699/22, z 12 września 2022 r., III SA/Kr 335/2, z 26 września 2022 r., III SA/Kr 615/22).

Zgodnie z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Już więc sam cytowany wyżej przepis Konstytucji RP pozwala przyjąć, że rolą Państwa nie jest wspieranie wszystkich, bez wyjątku, rodzin, i to w taki sam sposób, lecz powołana norma uprawnia do określenia wsparcia Państwa skierowanego względem tych jedynie rodzin, których sytuacja materialna i społeczna "jest trudna". To bowiem właśnie sytuacja rodziny jako całości, związana ze stanem zdrowia poszczególnych jej członków, uzasadnia udzielanie pomocy (tak NSA w uchwale z 14 grudnia 2022 r., I OPS 2/22). Nie sposób przy tym w ogóle ustalać powyższego aspektu sprawy (sytuacji rodziny wymagającej pomocy), z całkowitym pominięciem możliwości uzyskania - przez osobę potrzebującą opieki - świadczeń alimentacyjnych od osób ustawowo zobowiązanych do ich ponoszenia. Stąd też i z tego względu, kwestia oceny, czy istnieją przeszkody do wywiązania się określonych osób z obciążającego je względem niepełnosprawnego rodzica obowiązku alimentacyjnego, jawi się jako mająca istotne znaczenie prawne dla dalszej analizy tej sprawy.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w podobnej sprawie (wyrok z 12 grudnia 2022 r., III SA/Kr 1004/22) ocena, czy istnieje związek pomiędzy niepodejmowaniem (rezygnacją) z zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną, wymaga również ustalenia, czy istnieją inne osoby zobowiązane do alimentacji względem osoby niepełnosprawnej w tym samym stopniu, co osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W przypadku bowiem osób zobowiązanych w różnym stopniu, możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego została jednoznacznie określona w art. 17 ust. 4 u.ś.r. i potwierdzona uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2022 r. , I OPS 2/22. Konieczność uwzględnienia innych osób zobowiązanych do alimentacji przy ocenie spełnienia przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika w pierwszej kolejności z faktu, że jest to świadczenie z zakresu pomocy społecznej, a zatem jego przyznanie powinno uwzględniać zasadę subsydiarności, w świetle której Państwo powinno pomagać tam, gdzie jednostka nie może poradzić sobie sama. Równocześnie, interpretacja przepisów u.ś.r. wymaga odwołania do wyrażonej w Konstytucji RP zasady wspierania rodzin, które znajdują się trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji). W ocenie Sądu, pomoc Państwa powinna być stosowana tam, gdzie jednostka (rodzina) nie jest w stanie poradzić sobie samodzielnie.

Naczelny Sąd Administracyjny w ww. uchwale z 14 listopada 2022 r., I OPS 2/22 wskazał, że obowiązek wsparcia rodziny jako wspólnoty, nie oznacza obowiązku wspierania każdego w taki sam sposób, to ustawodawca powinien określić formy i zasady wsparcia państwa, a takie zasady zostały określone m. in. w u.ś.r. W ocenie Sądu, brak uwzględnienia przy ocenie konieczności rezygnacji lub powstrzymania się z zatrudnienia przez skarżącego przepisów o obowiązku alimentacyjnym, prowadziłby do naruszenia przepisów k.r.o. i niedopuszczalnego modyfikowania przepisów określających obowiązki alimentacyjne dzieci względem rodziców, a w rezultacie do nieprzewidzianego ustawą zwolnienia pozostałych zobowiązanych z obowiązków alimentacyjnych względem matki.

W rozpatrywanej sprawie matka skarżącej ma jeszcze jedną córkę, która w trakcie postępowania administracyjnego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego złożyła lakoniczne oświadczenie : "Oświadczam, że nie podejmę się opieki nad mamą H. P. ponieważ pracuję w zawodzie". Dopiero do skargi, dołączone zostało ponownie wypełnione oświadczenie (datowane na 7 lipca 2022 r.) A. P. o następującej treści: "Nie jestem w stanie opiekować się mamą H. P., ponieważ nie mieszkam z mamą. Mieszkam w dużej odległości od miejsca zamieszkania mamy. Jestem osobą pracującą i nie mogę zrezygnować pracy, ponieważ mam na utrzymaniu syna, który skończył szkołę zawodową oraz 12 letniego syna uczącego się w szkole podstawowej. Nie mogę zrezygnować z pracy, ponieważ jestem jedyną osobą utrzymującą rodzinę. Jestem wdową, mój mąż zmarł 6 lat temu. Sama posiadam problemy zdrowotne choruję na kręgosłup i nadciśnienie".

W ocenie Sądu takie oświadczenie nie stanowi dowodu, że skarżąca zmuszona została do niepodejmowania zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Przede wszystkim, dopiero na etapie postępowania sądowego skarżąca dosłała oświadczenie swojej siostry wskazujące na rzeczywiste przyczyny braku możliwości udzielenia pomocy skarżącej w opiece nad matką, co oznacza, że organom nie można skutecznie zarzucić dowolności oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Oświadczenie siostry skarżącej z 7 lipca 2022 r. nie stanowi również podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 145 §1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) – dalej "p.p.s.a". Powołany przepis stanowi, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Okoliczności faktyczne wskazane w oświadczeniu siostry skarżącej nie podważają jednak skutecznie ustaleń organów. W oświadczeniu siostra skarżącej wskazała na "dużą odległość od miejsca zamieszkania mamy", co nie do końca odpowiada prawdzie, skoro obie miejscowości (K. i S. położone są w obrębie tego samego powiatu – [...]). Ponadto – utrzymywanie dorosłego syna, który skończył szkołę zawodową nie jest w ocenie Sądu, obiektywną okolicznością wyłączającą obowiązek alimentacyjny córki wobec matki. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 października 2022 r., I OSK 2383/21: "Podnoszone przez stronę argumenty takie jak praca w miejscowości odległej o 160 km od miejsca zamieszkania matki czy też aktualny poziom osiąganych dochodów nie wskazują na przesłanki obiektywne, wyłączające możliwość sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Przesłanki te mogłyby być ewentualnie związane z wiekiem lub stanem zdrowia zobowiązanego w pierwszej kolejności do alimentacji, a nie z uwarunkowaniami ekonomicznymi".

Świadczenia pielęgnacyjne, przyznawane jest z powodu niemożności wykonywania w ogóle pracy zarobkowej w związku z koniecznością zapewnienia stałej opieki niepełnosprawnemu członkowi rodziny, a nie jedynie z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą. Samo orzeczenie o niepełnosprawności matki skarżącej nie rozstrzygało więc o związku przyczynowym pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki w rozumieniu u.ś.r.

W skardze przytoczone zostały liczne orzeczenia sądów administracyjnych, rzecz jednak w tym, że skarżąca nie zakwestionowała opisu niezbędnych czynności opiekuńczych zawartych w formularzu wywiadu środowiskowego (pomoc w codziennym funkcjonowaniu, tj. higienie osobistej, robieniu zakupów, pomoc w poruszaniu się, w ubieraniu, gotowanie i podawanie posiłków, dozowanie i podawanie leków, w razie potrzeby wzywanie lekarza i zawożenie na wizyty lekarskie).

W konsekwencji Sąd uznał za niezasadne wskazane w skardze zarzuty naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4; art. 17 ust. 1a i 1b oraz art. 17 ust. 5 u.ś.r., a także zarzuty naruszenia art. 7; 11, 71 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. i skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.