Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1802/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6462 Wzory użytkowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7; art. 8; art. 77; art. 80; art. 107 par 3;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 94 i art. 25 w zw. z art. 100; art. 256 ust. 1; art. 255 ust. 4;
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego Z. P. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2011 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Urząd Patentowy RP), działając w oparciu o art. 94 i art. 25. w związku z art. 100 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117- dalej jako p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. oddalił wniosek Z. P. (dalej jako skarżący) w sprawie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru użytkowego pt.: "S.", o nr X, udzielonego na rzecz M. K. i G. K. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą M. s.c. [...] Zakład Pracy Chronionej z siedzibą w R. (uprawnieni).

Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Na skutek wniosku z [...] maja 2006 r. Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. udzielił M. K. i G. K. prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "S.", o nr X.

W dniu [...] lipca 2010 r. Z. P. wystąpił do Urzędu Patentowego RP, działającego w trybie postępowania spornego, z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na powyższy wzór użytkowy. Jako podstawę swojego żądania wnioskodawca powołał przepisy art. 94 i art. 25 w związku z art. 100 p.w.p wskazując na brak nowości spornego wzoru w dacie jego zgłoszenia do ochrony w świetle niemieckiego wzoru użytkowego Y z wcześniejszym pierwszeństwem. Swój interes prawny wywodził z przysługujących mu praw wyłącznych do ww. niemieckiego wzoru użytkowego ogłoszonego w dniu [...] listopada 2005 r. z pierwszeństwem od 25 maja 2004 r.

Na dowód braku nowości spornego wzoru użytkowego skarżący przedłożył m.in. kopie niemieckiego wzoru użytkowego wraz z jego tłumaczeniem, korespondencję między stronami obejmującą m.in. kosztorys wstępny s. [...] i zamówienie [...], a także fakturę VAT NR [...] na s. [...], ulotkę (niedatowaną) dotyczącą s. [...], oraz rysunki techniczne s.

W odpowiedzi na wniosek oraz w pismach procesowych i na rozprawie Uprawnieni wnieśli o oddalenie wniosku podnosząc odmienność spornego wzoru i przeciwstawionego niemieckiego wzoru użytkowego Y oraz nieskuteczność pozostałych materiałów.

Urząd Patentowy oddalając wniosek o unieważnienie przyjął, że Skarżący jako wnioskodawca ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy, gdyż dopatruje się naruszania przez sporny wzór użytkowy jego praw wyłącznych do niemieckiego wzoru użytkowego.

Organ wskazał, iż sporny "S." nr X został określony w zastrzeżeniu ochronnym spornego wzoru jako znamienny tym, że "podpory posiadają nogi (2) w postaci rur u dołu zakończonymi stopkami (9), u góry tulejkami (13) tłumiącymi, przez które wsunięte są do wewnątrz nóg (2) rurki (16) zablokowane na odpowiedniej wysokości zatrzaskami (14), których bolec spaja otwory nóg (2) i rurek (16), zaś od góry połączone nierozłącznie z zawiasami (7) wyposażonymi w łożyska (15) oraz prostopadle do nóg (2) umiejscowione w nich dwie belki (1) nośne w postaci rur na końcach nierozłącznie połączonych z parami segmentów zębatych, zamontowanych obrotowo w korpusie belek (10), przy czym stabilność podpór zapewniają dwie rozmieszczone prostopadle do nóg (2) rury stabilizacyjne na stałe zamocowane do głowicy (8) stabilizatora oraz zaciskowe do nóg (2) dzięki śrubom zaciskowym, a ponadto dolne rury stabilizatorów są połączone obrotowo z dwoma zespołami szelek (5,6) rozpierających, w środku połączonych zawiasem (17) mimośrodowym, przez który przewleczone jest cięgno rozpieracza.

Urząd Patentowy stwierdził, że zgodnie z powołanym art. 94 ust.1 p.w.p., wzorem użytkowym jest (konkretne) nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci, wyróżnionego cechami znamiennymi, a więc dowód braku jego nowości wymaga przedstawienia wcześniejszego rozwiązania o wszystkich jego zastrzeganych cechach, a zwłaszcza o jego cechach znamiennych.

Rozwiązania nie uważa się za nowe, jeśli jest częścią stanu techniki, zgodnie z art. 25 ust.1 p.w.p. mającym odpowiednie zastosowanie do wzorów użytkowych na mocy art. 100 tej ustawy. Stan techniki został zdefiniowany ust. 2 i 3 art.25 p.w.p.

Mając na uwadze te przepisy organ uznał, iż materiały przeciwstawione obejmujące korespondencję między stronami obejmującą m.in. kosztorys wstępny s. [...] i zamówienie [...] nie stanowią stanu techniki, gdyż jako korespondencja prywatna nie zostały one udostępnione do wiadomości powszechnej, przez co rozumie się ich udostępnienie nieograniczonej liczbie osób. Natomiast materiały przeciwstawione obejmujące kopię niemieckiego wzoru użytkowego Y wraz z jego tłumaczeniem, a także fakturę VAT NR [...] m.in. na s. [...], ulotkę (niedatowaną) dotyczącą s. [...], oraz rysunki techniczne s. nie pozwalają na stwierdzenie braku nowości spornego wzoru.

Zdaniem organu niemiecki wzór użytkowy Y nie ujawnia ani jednej ww. znamiennej cechy spornego wzoru. W szczególności, we wzorze tym: zamiast cechy określonej jako "podpory posiadają nogi (2) w postaci rur u dołu zakończonymi stopkami (9)" występują nogi o kształcie "U" bez stopek, zamiast cechy określonej jako "od góry połączone nierozłącznie z zawiasami (7)" występują cztery pary zawiasów, brak jest w nim cechy określonej jako "nierozłącznie połączonych z parami segmentów zębatych, zamontowanych obrotowo w korpusie belek (10)", a zamiast cechy określonej jako "przy czym stabilność podpór zapewniają dwie rozmieszczone prostopadle do nóg (2) rury stabilizacyjne na stałe zamocowane do głowicy (8) stabilizatora" nie występują żadne stabilizatory, zamiast cechy określonej jako "dolne rury stabilizatorów są połączone obrotowo z dwoma zespołami szelek (5, 6) rozpierających, w środku połączonych zawiasem (17) mimośrodowym, przez który przewleczone jest cięgno rozpieracza" nie występuje żaden mechanizm rozpierający.

Organ wskazał, iż faktura VAT NR [...] m.in. na s. [...] nie ujawnia postaci wyrobów, których dotyczy. Natomiast rysunki techniczne i ulotka (niedatowana) dotycząca s. [...] nie zawierają daty pochodzenia tych materiałów, ani (same w sobie) nie dowodzą publicznego ujawnienia przedstawianych wyrobów.

W skardze na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 25 ust. 1 w związku z art. 100 p.w.p. przez błędną wykładnię tych przepisów bowiem Urząd Patentowy RP zaniechał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz w sposób pobieżny i niepełny przeprowadził analizę zgromadzonego materiału dowodowego;

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sprawie całego materiału dowodowego;

- art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów.

W ocenie Skarżącego Urząd Patentowy niewłaściwie ocenił folder przedstawiony na rozprawie w dniu [...] marca 2011 r. (dowód nr 8), który wyraźnie przedstawia rysunek s. [...], a który jest identyczny z rysunkiem spornego rozwiązania zgłoszonego [...] maja 2006 r. Mimo braku wydrukowanej daty zdjęcie s. zostało zrobione przez Skarżącego w dniu [...] maja 2005 r., a więc przed datą zgłoszenia spornego rozwiązania przez Uczestników postępowania.

Nie uwzględniono też faktury nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. (dowód nr 7), która została wystawiona przez Skarżącego na sprzedaż wymienionych wyżej s. [...] zewnętrznej firmie z W. w Niemczech, nie związanej z Uprawionymi, co dowodzi publicznego ujawnienia rozwiązania spornych s. [...].

Zdaniem strony skarżącej w literaturze przedmiotu uważa się, iż wcześniejsze jawne stosowanie należy traktować możliwie szeroko. Odnosi się ono nie tylko do procesów produkcyjnych, lecz również do każdej innej formy ujawnienia postaci użytkowej wynalazku, na przykład sprzedaży, reklamy, oferty lub dowolnych sposobów postępowania. Z punktu widzenia "nowości" obojętne jest, czy i jak szerokie grono osób rzeczywiście zaznajomiło się z informacją, ani to, jak wielu osobom możliwość stworzono. W celu zniweczenia przymiotu nowości wystarczy zatem stworzenie możliwości zaznajomienia się z danym rozwiązaniem w taki sposób, aby przeciętny specjalista mógł na tej podstawie zastosować wynalazek, i jest kwestia całkowicie obojętną, czy i jak szerokie grono osób rzeczywiście zaznajomiło się z tą informacją (lub jak szerokiemu gronu osób taką możliwość stworzono). W ocenie Skarżącego, przedstawiony organowi folder ilustrujący s. [...], którego rozwiązanie jest zbieżne z rozwiązaniem s. zgłoszonego do ochrony, a także faktura dokumentująca sprzedaż przedmiotowego s. osobie trzeciej, stanowią stan techniki, a więc dowodzą jawnego stosowania w dniu zgłoszenia do ochrony spornego wzoru użytkowego, a tym samym w pełni uzasadniają postawiony przez Skarżącego zarzut niespełnienia przez ten wzór w dniu jego zgłoszenia wymogu nowości w świetle art. 25 p.w.p. Powołując się na literaturę oraz orzecznictwo sądowe Skarżący wywodzi, że "Przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób". (Prawo własności przemysłowej. Wynalazki, wzory użytkowe, projekty racjonalizatorskie, Zakamycze 2005, str. 31, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 marca 2002 roku wydany w sprawie II SA 3487/01, cyt. za: M. du Vall. Prawo patentowe, Oficyna A.Wolters Kluwer business, Warszawa 2008, s.187.). Przedstawione materiały w postaci folderu oraz faktury świadczą o tym, że s. o konstrukcji, jak w spornym wzorze użytkowym znajdował się w obrocie handlowym firmy N. i był przedmiotem sprzedaży, a wiec cechy jego budowy były powszechnie znane. Stosowane na folderze oraz fakturze (a także innych przedstawionych dowodach) oznaczenia [...] dotyczą właśnie s. o zbieżnej z przedmiotowym wzorem budowie. W konsekwencji dokonana przez Urząd Patentowy ocena nie została przeprowadzona w sposób wszechstronny.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi. Wskazano w niej, że Urząd właściwie ocenił folder przedstawiony jako dowód nr 8, bowiem niezależnie od tego, że na datę elektronicznej modyfikacji folderu wskazuje dowód nr 9 stanowiący zdjęcie ekranu komputera, to data [...] lipca 2005, jako data modyfikacji elektronicznej postaci tego folderu, nie musi oznaczać modyfikacji ostatecznej ani tym bardziej daty podania tego folderu (ulotki) do wiadomości publicznej. Natomiast nie uwzględnienie faktury nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., chociaż stanowi uchybienie wynikające z tego, że faktura ta była początkowo przedłożona bez tłumaczenia, nie mogło wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem organu faktura nie ujawnia postaci wyrobów, ponieważ ww. folder (dowód nr 8) dotyczy kilku wyrobów oznaczonych ogólnie jako [...]/S, [...]/V i "S. [...]" i to nie pozwala na identyfikację ukształtowania wyrobu, którego ta faktura dotyczy.

Uprawnieni nie zajęli stanowiska w sprawie po wniesieniu skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny W Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada przy tym celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając skargę pod kątem powyższych zasad, Sąd doszedł do przekonania, że jest ona zasadna.

Przedmiotem niniejszej sprawy administracyjnej było żądanie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru użytkowego pt.: "S.", o nr X, udzielonego na rzecz M. K. i G. K. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą M. s.c. [...] Zakład Pracy Chronionej z siedzibą w R.

Podstawę prawną wniosku o unieważnienie stanowiły przepisy art. 94 i art. 25 w związku z art. 100 p.w.p. Jako podstawę faktyczną wskazywano na brak nowości spornego wzoru w dacie jego zgłoszenia do ochrony w świetle niemieckiego wzoru użytkowego Y z wcześniejszym pierwszeństwem (od 25 maja 2004 r.). Na dowód braku nowości spornego wzoru użytkowego skarżący przedłożył także korespondencję między stronami obejmującą m.in. kosztorys wstępny s. [...] i zamówienie [...], a także fakturę VAT NR [...] m.in. na s. [...], ulotkę (niedatowaną) dotyczącą s. [...], oraz rysunki techniczne s. Ponadto strona na rozprawie w dniu [...] marca 2011 r. złożyła dowody w postaci folderu reklamowego (dowód nr 8), który przedstawia rysunek s. typu [...] z datą [...] lipca 2005 r. oraz fakturę nr [...] z [...] lipca 2005 r. wystawioną przez firmę N. dla firmy niemieckiej z W. (dowód nr 7).

Sąd zauważa, iż Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję administracyjną w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru użytkowego był związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (art. 256 ust. 1 p.w.p.). Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy RP jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.).

Zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Przepis art. 256 ust. 1 p.w.p. stanowi zaś, że do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie Prawo własności przemysłowej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z przepisu tego wynika więc, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie unieważnienia wzoru przemysłowego nie jest wyłączony obowiązek organu wyjaśnienia okoliczności sprawy, o którym mowa w art. 7 i art. 77 k.p.a.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ nie odniósł się do wszystkich dowodów przedstawionych przez Skarżącego w toku postępowania administracyjnego, co sam przyznał w odpowiedzi na skargę. Dotyczy to dowodów w postaci folderu reklamowego (dowód nr 8), który przedstawia rysunek s. typu [...] z datą [...] lipca 2005 r. oraz faktury nr [...] z [...] lipca 2005 r. wystawionej przez firmę N. dla firmy niemieckiej z W. (dowód nr 7).

Należy zaznaczyć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślane jest znaczenie prawne rozważenia całego materiału dowodowego. Organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów odmówić dowodom wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej robi to przyczyny. Tylko taki sposób wskazania motywów rozstrzygnięcia umożliwia Sądom kontrolę prawidłowości przeprowadzonego postępowania i jego wyniku w postaci decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r. sygn. akt III SA 729/84 ONSA 1984, nr 2 poz. 117, podkreślił że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony (...). Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, 77 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisach art. 107 § 3 k.p.a. Powyższym wymogom nie czyni zadość ustosunkowanie się organu do pominiętych przez niego dowodów dopiero w odpowiedzi na skargę.

W tej sytuacji Sąd uznał, że organ nie rozpoznał sprawy w sposób pełny. Organ miał bowiem obowiązek z urzędu dokonać analizy wszystkich dowodów przedstawionych przez strony, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Uwagi Sądu dotyczą dowodów w postaci folderu reklamowego (dowód nr 8), który przedstawia rysunek s. typu [...] z datą [...] lipca 2005 r. oraz fakturę nr [...] z [...] lipca 2005 r. wystawioną przez firmę N. dla firmy niemieckiej z W. (dowód nr 7).

Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP.

Aby rozstrzygnięcie organu ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym pełne odniesienie do wszystkich dowodów zgłaszanych w toku postępowania spornego. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę.

Przy okazji ponownego rozpoznania sprawy Urząd Patentowy rozważy ponadto czy i jaki wpływ na rozstrzygnięcie może mieć okoliczność, że uzasadniając swój wniosek o unieważnienie Skarżący powołuje się m.in. na faktury pochodzące z firmy N., P. A. & S. W. (GbR), nie wyjaśniając charakteru swego związku z tą firmą.

Sąd biorąc powyższe pod uwagę - na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Stwierdzając w pkt 2 wyroku, że decyzje organów obu instancji nie podlegają wykonaniu Sąd działał w oparciu o art. 152 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów Sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a.

-----------------------

5