Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 587/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 a
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 marca 2010 r. sprawy ze skargi J.F. i H. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskami z dnia 19 czerwca 2008r., uzupełnionymi pismem z dnia 4 sierpnia 2008r., państwo H. i J. F. zwrócili się do organów podatkowych o umorzenie w całości lub w części zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r. wraz z odsetkami za zwłokę lub ewentualnie o rozłożenie na raty pozostałej do zapłaty części zaległości. Podatnicy przedstawili aktualną sytuację materialną, wskazując, że co miesiąc są pozbawiani na poczet przedmiotowej zaległości kwoty 1.000,00 zł, co w ich położeniu finansowym jest ogromnym obciążeniem w budżecie.

Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 20 listopada 2008r. odmówił państwu H. i J. F. umorzenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r.

Pismem z dnia 4 grudnia 2008r. pani H. F. wniosła odwołanie od decyzji, w którym zawarła ponowną prośbę o umorzenie przedmiotowego zobowiązania. Strona przedstawiła okoliczności dotyczące złożenia wniosku o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r. oraz wskazała na trudną sytuację materialną.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 25 maja 2009 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, iż płacenie podatków i innych danin publicznych w terminach wynikających z obowiązujących przepisów prawa jest obowiązkiem każdego obywatela. Organ podatkowy - rozpatrując wniosek podatnika o ulgę w spłacie jest ograniczony zasadą państwa prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP, a także określoną w art. 84 Konstytucji RP zasadą sprawiedliwości podatkowej (równości i powszechności opodatkowania). Zgodnie z treścią art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z unormowania tego wynika, że umorzenie zaległego podatku jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych, co oznacza, że nawet w przypadku wystąpienia okoliczności uzasadnionych ważnym interesem podatnika organ podatkowy może, lecz nie musi umorzyć daną zaległość. Ocena czy w konkretnym przypadku zachodzą wyjątkowe okoliczności została pozostawiona organom podatkowym. Orzeczenie w przedmiocie zastosowania ulgi podatkowej jest wynikiem procesu stosowania prawa przez organ podatkowy, w którym podatnik realizuje swe prawo dochodzenia przywileju podatkowego, natomiast organ podatkowy wykonuje obowiązek ustalenia i oceny zindywidualizowanego stanu faktycznego sprawy. Podstawowym kryterium oceny słuszności udzielenia ulgi jest "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", co uznaje się za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do ocen pozaprawnych. Dyrektywy "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" są pojęciami nieostrymi, dlatego ich treść musi być ustalona i określona w każdej konkretnej sprawie. Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli i sposobu postępowania podatnika (np. klęski żywiołowe, zdarzenia losowe) uniemożliwiające mu wywiązanie się z ciążących na nim względem Skarbu Państwa obowiązków, które w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych. Nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa.

Wszelkie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych udzielane przez organy podatkowe mają charakter nadzwyczajny, dlatego okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie wobec podatnika ulgi w postaci całkowitego umorzenia zaległego podatku również muszą być nadzwyczajne. Za umorzeniem zaległości podatkowej będą przemawiać wypadki niezależne od jego sposobu postępowania, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu. Zobowiązania podatkowe określone ustawami, mają charakter powszechny, zasadą jest płacenie podatków.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że okoliczności wskazane przez państwa H. i J. F., jak również dowody i informacje zebrane w trakcie prowadzonego postępowania nie potwierdzają w ocenie organu odwoławczego występowania ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego, przemawiających za przyznaniem wnioskowanej ulgi w spłacie.

Z akt sprawy wynika, że Państwo H. i J. F. posiadają zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997r. w kwocie należności głównej (stan na dzień 27 sierpnia 2008r.) 99.319 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wys. 246.680 zł.

Organ pierwszej instancji przeprowadził stosowne postępowanie mające na celu ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowo-życiowej strony.

Z protokołu o aktualnej sytuacji materialnej podatników, spisanego w dniu 4 września 2008r. wynika, że wnioskodawcy uzyskują dochody z tytułu świadczeń emerytalnych, w tym pani H. F. otrzymuje emeryturę - po uwzględnieniu zajęcia komorniczego - w kwocie 693,00 zł, zaś pan J. F. po uwzględnieniu zajęcia komorniczego otrzymuje emeryturę w kwocie 1.603,78zł. Małżonkowie zamieszkują w mieszkaniu stanowiącym własność hipoteczną dzieci (właściciele nie zamieszkują w tym mieszkaniu), wszelkie koszty eksploatacji mieszkania ponoszą wnioskujący, w tym opłaty z tytułu czynszu w kwocie 309,00 zł - 474,00 zł, energii elektrycznej w kwocie 90,00zł, 180,00 zł, telewizji kablowej w kwocie 56,00 zł, podatku od nieruchomości ok. 41,00 zł. Z uwagi na stan zdrowia podatnicy wydatkują stałe kwoty na ochronę zdrowia - miesięcznie ok. 250,00 zł - 300,00 zł. pan J. F. zaciągnął pożyczkę w banku na kwotę 7.995,54 zł i miesięczna spłata raty wynosi 380,00 zł, przy czym należy zauważyć, że fakt obciążenia budżetu strony wydatkami z tytułu kredytów nie może przemawiać za udzieleniem ulgi w spłacie, bowiem podejmując decyzję o ich zaciągnięciu strona powinna była liczyć się z konsekwencjami z tego płynącymi, a więc koniecznością ich spłaty i to wraz z odsetkami za zwłokę.

Z analizy powyższego wynika, iż wnioskującym pozostaje do dyspozycji co miesiąc kwota 2.296.78 zł. Z kwoty tej pokrywane są w/w wydatki wynoszące łącznie ok. 1.237,00 - 1.302,00 zł. Zatem po odliczeniu stałych miesięcznych wydatków wnioskującym pozostaje kwota ok. 1000 zł. Dopiero w trakcie postępowania przed organem odwoławczym Odwołujący się podnieśli, iż ponoszą również koszty obsługi spraw podatkowych - 100 zł/m-c (wytworzenie pism, opłaty korespondencji do urzędów).

W ocenie organów podatkowych sytuacja finansowa wnioskodawców nie wskazuje na zagrożenie ich egzystencji, a ponoszone miesięcznie obciążenia nie mają szczególnego i nadzwyczajnego charakteru. Zgodnie z obowiązującym w dniu orzekania rozporządzeniem Rady Ministrów z 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej kwota uprawniająca do otrzymania świadczenia dla osoby w rodzinie nie może przekraczać 351 zł.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu jakoby organ pierwszej instancji pominął wydatki strony na komunikację i z tytułu różnych zdarzeń losowych wywołanych wadliwymi decyzjami, jak również nie uwzględnił "ogólnego wzrostu kosztów utrzymania w 2009 r.", organ odwoławczy stwierdza, że Naczelnik Urzędu Skarbowego uwzględnił w swojej decyzji wszystkie wskazywane przez państwa F. wydatki na jaki powoływali się w trakcie prowadzonego postępowania.

Strona powołując się na "różne zdarzenia losowe wywołane wadliwymi decyzjami", nie wskazuje konkretnie na wystąpienie jakichkolwiek sytuacji mogących nosić znamiona nadzwyczajnych, losowych, niezależnych od jej woli. Do takich też z pewnością nie można zaliczyć konsekwencji wynikających z wydanych przez organy podatkowe decyzji wymiarowych - wadliwych w subiektywnym odczuciu strony. Budżet państwa nie jest zobowiązany do przejmowania ciążących na podatniku wieloletnich zobowiązań podatkowych poprzez umorzenie zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, gdyż ma on również zobowiązania wynikające z ustawy budżetowej i jest zainteresowany, aby podatki były płacone w prawidłowej wysokości i w obowiązujących terminach.

Odnosząc się do kwestii naliczania odsetek organ stwierdził, że zgodnie z art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązek zapłaty odsetek za zwłokę zawsze powstaje z mocy prawa, jest niezależny od woli organów podatkowych i wynika z samego faktu wystąpienia zaległości podatkowej. Kwota zaległości i odsetek wykazana w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w decyzji z dnia 20 listopada 2008r. została ustalona na dzień złożenia przez stronę wniosku o ulgę w spłacie z poszanowaniem przepisów Ordynacji podatkowej. Zaniechania podatników w terminowym wykonywaniu podstawowych obowiązków, tj. w zakresie zapłaty wymagalnych zobowiązań podatkowych doprowadziły do powiększenia kwoty zaległości podatkowej o odsetki za zwłokę. Konsekwencje owych zaniechań nie mogą obciążać budżetu państwa.

W rozpatrywanym przypadku, wbrew stanowisku wnioskujących, umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę nie leży również w interesie publicznym. Organ odwoławczy stwierdził, że w tym konkretnym przypadku nie wystąpiły czynniki, na które strona nie miała wpływu i były niezależne od woli wnioskujących. Przeciwnie - strona dokonała pewnych posunięć gospodarczych, które skutkują koniecznością zapłaty zaległego zobowiązania podatkowego. Mając na uwadze obszernie przedstawiane w całym postępowaniu przesłanki interesu publicznego w kontekście niewykorzystanych programów, projektów i patentów wynalazczych oraz know-how pana J. F. organ odwoławczy stwierdza, że organy podatkowe nie stały i nie stoją na przeszkodzie w realizacji prywatnych zamierzeń i planów zawodowych pana J. F. i w żaden sposób nie ograniczają jego możliwości zarobkowych.

Analizując przebieg postępowania dowodowego organ odwoławczy nie dopatrzył się zarzucanego w odwołaniu naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, czy też Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej organ pierwszej instancji uczynił zadość zasadom postępowania m.in. dążąc do właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wnikliwie rozpatrując zebrany materiał dowodowy, nie naruszając przy tym zasady swobodnej oceny dowodów.

Odnosząc się do pozostałych podniesionych zarzutów oraz wniosków należy podkreślić, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest odmowa udzielenia ulgi podatkowej na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej i nie może ono obejmować swym zakresem postępowania w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych lub go powtarzać. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie większa część wniosków i zarzutów podatników dotyczy określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r. oraz samego sposobu prowadzonego postępowania. Sprawa określenia państwu J. i H. F. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r. ma charakter ostateczny w administracyjnym toku instancji. Podniesione zarzuty i wnioski w zakresie określenia wysokości przedmiotowego zobowiązania, sposobu prowadzonych postępowań wymiarowych nie mogą mieć zatem wpływu na przedmiotową decyzję.

W trakcie prowadzonego postępowania organ odwoławczy nie stwierdził również, aby w rozpatrywanym przypadku zaszły przesłanki przemawiające za wyłączeniem któregokolwiek z pracowników na podstawie przepisów art. 130 i 131 Ordynacji podatkowej. Na marginesie zauważa się, że postępowanie w sprawie zasadności udzielenia państwu F. wnioskowanej ulgi w spłacie stanowi postępowanie odrębne od prowadzonych do tej pory postępowań np. w sprawach egzekucyjnych. Ponadto wskazuje się, że wnioski strony w kwestii wyłączenia poszczególnych pracowników organów podatkowych załatwiane są odrębnymi postanowieniami. Również wniosek o przeprowadzenie rozprawy został załatwiony odrębnym postanowieniem.

Odnosząc się do zarzutu niezastosowania rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) z dnia 15 grudnia 2006r. organ odwoławczy zauważa, że organy podatkowe mają obowiązek uwzględnić regulacje unijne w przypadku przyznawania ulg w spłacie podmiotom - przedsiębiorcom na podstawie art. 67b Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanym przypadku decyzja organu pierwszej instancji została wydana w oparciu o art. 67a Ordynacji podatkowej.

Końcowo zauważa się, że wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego i zastosowanych środków egzekucyjnych, jak też z uwagi na ustanowioną hipotekę w tym przypadku nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zasadnym jest też wskazanie - wobec podnoszonych przez stronę zarzutów - że organy podatkowe nie posiadają kompetencji do oceny prawidłowości wpisów do ksiąg wieczystych dokonywanych przez sądy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku państwo H. i J. F. zaskarżyli decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w całości. Skarżący zarzucili:

- pominięcie zarzutów na bezczynność organu pierwszej instancji na odwołanie J. F. z dnia 9-16 stycznia 2009r.,

- naruszenie przepisów postępowania - art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 122, art. 187 § 1, art. 130 § 1, art. 233 § 1 oraz art. 240 § 1 pkt 3, pkt 5, pkt 6 w związku z art. 247 § 1 pkt 2, 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nieuwzględnienie w całości zaleceń zawartych w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 28 stycznia 2005r. sygn. akt I SA/Gd 524/04, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego do wniesionych przesłanek dla dokonania zmiany decyzji, wskazanych faktów, nowych dowodów i okoliczności dotyczących zarzutów merytorycznych i argumentacji prawnej przedstawionej we wniosku z dnia 4 grudnia 2008r.,

- naruszenie przepisu art. 67a, 67b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie oraz niezastosowanie rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie zastosowania art. 87 i art. 88 traktatu o pomocy (wyrok z dnia 26 listopada 2008r. sygn. akt I SA/Kr 1130/08) i nieuwzględnienie nowych dowodów, w szczególności wyroku Sądu Rejonowego II Wydział Karny z dnia 25 kwietnia 2005r. sygn. akt [...].

Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia 20 listopada 2008r., wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona skarżąca stwierdziła, że zaskarżona decyzja nie wypełnia ustaleń wynikających z materiału dowodowego, który nie został rozpatrzony w pełni co do stanu faktycznego i dowodowego. Uznanie administracyjne nosi cechy dowolności, gdyż organy obu instancji nie zbadały spraw wszechstronnie, a więc jest bezprawnie. W zaskarżonej decyzji nie zostały rozpatrzone przesłanki art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, w zakresie ważnego interesu podatnika zadecydowały nie kryteria zobiektywizowane, a subiektywne przekonania Dyrektora Izby Skarbowej , natomiast interes publiczny nie był rozumiany jako dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak bezpieczeństwo, zaufanie podatnika do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, sprawiedliwość itp. Powołując wyroki Sądów (wyrok z dnia 19 maja 2009r. sygn. akt I SA/Gd 18/09, wyrok z dnia 19 marca 2009r. sygn. akt I SA/OI 132/09) skarżący stwierdzili, że organ drugiej instancji nie dokonał oceny przesłanek art. 67a Ordynacji podatkowej, jak też - czy Naczelnik Urzędu Skarbowego uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny, jak też nieprawidłowości związanych z naruszeniem przepisów o terminach podjęcia w pierwszej instancji załatwienia sprawy. Organy podatkowe sprawę zawęziły do dochodowej strony budżetu państwa, a nie do dochodów rzeczywistych uzyskiwanych przez skarżącego i stałych wydatków, pomijając całkowicie analizę możliwości spłaty przypisanych przemocą zobowiązań podatkowych.

W oparciu o kryterium zgodności przedmiotowej decyzji z prawem, winny podlegać kontroli stwierdzenia ze str. 9 i 10 decyzji w kwestii wyjaśnienia, uzupełnienia i sprostowania treści decyzji, błędów merytorycznych i rachunkowych, wpływu prowadzonych postępowań wymiarowych na przedmiotową decyzję oraz okoliczności powoływanych przez stronę w znaczeniu przesłanek interesu publicznego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych orzeczeń z prawem. Skarga nie jest zasadna.

Podstawę wydanych przez organy podatkowe rozstrzygnięć stanowił przepis art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Zgodnie z powołanym przepisem art. 67a § 1 organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Ustawodawca, używając zwrotu "może" przesądził, że decyzja organu podatkowego ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla podatnika sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku. W takim przypadku sądowa kontrola decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, nie zaś rozstrzygnięcie będące wynikiem wyboru dokonanego przez organ podatkowy. Aby jednak organ podatkowy mógł podjąć rozstrzygnięcie w ramach tzw. uznania administracyjnego, musi najpierw stwierdzić istnienie przesłanek określonych w art. 67 § 1 ordynacji podatkowej. To z kolei obliguje go do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych sprawy oraz szczegółowego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Jak bowiem podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 lutego 2004 r. (sygn. akt III SA 791/2002) należyte uzasadnienie decyzji pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub też czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

Przyznana organom podatkowym swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza dowolności. W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji tzw. uznania administracyjnego organ podatkowy obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach sprawy wyniki tego badania.

Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie jest kolejnym organem w postępowaniu o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych i nie dokonuje badania merytorycznej zasadności podjętej decyzji administracyjnej. Sąd bada natomiast, czy podjęta decyzja jest zgodna z przepisami postępowania i czy dokonanej przez organ podatkowy ocenie występowania przesłanek z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej nie można przypisać cech dowolności.

Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego jest więc ograniczona do badania prawidłowości postępowania organów, których wynikiem jest podjęcie decyzji administracyjnej.

Przenosząc powyższe rozważania teoretyczne na grunt przedmiotowej sprawy należało stwierdzić, że w ramach przeprowadzonego postępowania organy podatkowe podjęły działania mające na celu wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również zebrały materiał dowodowy potrzebny do oceny przesłanek wynikających z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku organy podatkowe ustalając stan faktyczny sprawy trafnie wskazały, że sytuacja finansowa państwa H. i J. F. nie uzasadnia przyznania ulgi z art. 67 a Ordynacji podatkowej. Wnioskodawcy uzyskują dochody z tytułu świadczeń emerytalnych, w tym pani H. F. otrzymuje emeryturę - po uwzględnieniu zajęcia komorniczego - w kwocie 693,00 zł, zaś pan J. F. po uwzględnieniu zajęcia komorniczego otrzymuje emeryturę w kwocie 1.603,78zł. Po odliczeniu stałych miesięcznych wydatków wnioskującym pozostaje kwota ok. 1000 zł.

Jak wskazano powyżej sądowa kontrola decyzji dotyczących udzielania ulg w spłacie zaległości podatkowych jest ograniczona i sprowadza się jedynie do badania, czy organ rozstrzygający badał sprawę pod kątem wymienionych w przepisie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. Sąd natomiast nie może ingerować w samo rozstrzygnięcie organu podatkowego.

W orzecznictwie administracyjnym niejednokrotnie podkreśla się, że udzielanie ulg, o których mowa w dyspozycji art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, zasadniczo uzależnione jest od wystąpienia czynników, na które podatnik nie ma wpływu (np. klęski żywiołowe itp.), i które są niezależne od sposobu jego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Lu 375/99, LEX nr 47514).

Odnosząc powyższy pogląd do sprawy będącej przedmiotem rozpoznania uznać należy, że w sytuacji podatników nie nastąpiły zdarzenia nadzwyczajne.

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym akceptowany jest pogląd, że zobowiązania podatkowe określone ustawami mają charakter powszechny. Możliwość umorzenia zaległości podatkowych jest odstępstwem od tej zasady i powinna mieć charakter wyjątkowy, gdyż zasadą pozostać musi płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej zasady. Poprzez jednolity dla wszystkich sposób i termin płacenia podatków przejawia się bowiem zasada równości podatników i sprawiedliwości podatkowej. Ten wyjątkowy charakter powoduje, że nie mogą stanowić podstawy do umorzenia wszelkie okoliczności, będące następstwem określonych decyzji gospodarczych podatnika. Nie można przerzucać konsekwencji działania podmiotu na państwo i społeczeństwo.

Wbrew zarzutom skargi organ podatkowy rozważył przesłankę interesu publicznego. Twierdzenia pana J. F. o przedstawionych propozycjach wdrożenia technologii umożliwiających rozwój Województwa Pomorskiego stanowią zagadnienie odrębne, które nie może wpływać na obowiązek płacenia podatków. Chybiona jest zatem próba rachunkowego porównania wysokości świadczeń, co do których podatnicy złożyli wniosek o umorzenie oraz ewentualnych spodziewanych przysporzeń związanych z umożliwieniem skarżącym aktywności gospodarczej.

Reasumując, rozpoznając wniosek skarżącej w kontekście przesłanek sformułowanych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organy podatkowe w sposób prawidłowy i zgodny z zasadą swobodnej (a nie dowolnej) oceny dowodów trafnie oceniły, że w rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, uzasadniającego umorzenie zaległości podatkowej.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za nieuzasadnione należało uznać zarzuty podniesione przez podatnika w piśmie z dnia 9 – 16 stycznia 2009 r. na etapie postępowania odwoławczego, albowiem nie dotyczą one bezpośrednio rozpoznawanej skargi na decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Składane w postępowaniu sądowoadministracyjnym wnioski dowodowe oraz wniosek o przyznanie należnych kosztów postępowania w związku z interwencjami w organach i instytucjach państwowych nie mogą być uwzględnione jako wykraczające poza zakres kognicji Sądu w niniejszym postępowaniu.

Końcowo Sąd wskazuje, że w sprawach dotyczących przyznawania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych nie obowiązuje zasada powagi rzeczy osądzonej. A zatem w przypadku zmiany sytuacji skarżącej, możliwe jest wystąpienie z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej. Adresatem takiego wniosku będzie organ podatkowy pierwszej instancji, który w takim przypadku zobowiązany będzie do ponownego przeanalizowania sytuacji strony pod kątem występowania przesłanek określonych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2000 r. sygn. akt III SA 398/99, LEX nr 40399).

Badając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego i procesowego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Organy podatkowe dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy, wskazując prawną podstawę rozstrzygnięcia.

Z tych względów uznając skargę za bezzasadną Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.