Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 981/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1387
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - tekst jedn.
article: par. 1,2,33 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Protokolant: Tomasz Famulski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2016 r. - skargę oddala -


UZASADNIENIE

W dniu 14-06-2016 r do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynął wniosek J. S. o przyznanie na 2016 rok: jednolitej płatności obszarowej (ozn. dalej JPO) , płatności za zazielenienie (PZ), płatności redystrybucyjnej (PD), płatności do powierzchni upraw wysokobiałkowych (PWB), płatności do krów, płatności do bydła, płatności ONW, płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 (PRŚ).

W dniach 8 i 9 sierpnia 2017 r w gospodarstwie rolnym strony została przeprowadzona kontrola na miejscu, której celem było sprawdzenie czy strona faktycznie użytkuje zgodnie z w/w wariantami do płatności PRŚ zadeklarowane działki rolne. Strona została poinformowana o kontroli . Ze względu na rozproszenie kontrolowanego gospodarstwa rolnego, strona uczestniczyła tylko podczas kontroli na działkach położonych w woj [...]. W dniu 03-11-2016 r do [...] OR ARiMR w K. wpłynęły zastrzeżenia strony dot. wyników w/w raportu kontroli na miejscu wraz z egzemplarzem niepodpisanego raportu z czynności kontrolnych w zakresie płatności PRŚ. Pismem z dnia 04-11-2017 r. Biuro Kontroli na Miejscu podtrzymało ustalone wyniki zawarte w raporcie nr [...]

Następnie pismem z dnia 02-05-2017 r strona została poinformowana przez organ I instancji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego. J. S. skorzystała z w/w uprawnienia i stawiła się w Biurze Powiatowym ARiMR w O. w dniu 16-05-2017 r nie składając dodatkowych dokumentów, które miałyby wpływ na wydanie decyzji przyznającej wnioskowane przez stronę płatności PRŚ. Wniosła jedynie ustne uwagi dot. przebiegu czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Biuro Kontroli na Miejscu (inspektorów [...]OR ARiMR w K.).

Postępowanie zainicjowane w/w wnioskiem zostało zakończone decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia 08-06-2017 r. którą odmówiono przyznania wnioskowanej płatności PRŚ w wariantach 2.1, 2.3, 2.5. Ponadto organ I instancji nałożył na stronę sankcje w wysokości 1159,60 zł dot. wariantu 2 3

Strona od ww. decyzji wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała ustalenia organu w sprawie odmowy przyznania wnioskowanych płatności PRŚ i wniosła o ponowne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie płatności na 2016r.

Decyzją z dnia 7 września 2017 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w K. utrzymał decyzję organu pierwszej instancji.

Weryfikując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że łączna powierzchnia uprawniona (tzw. powierzchnia stwierdzona) do płatności PRŚ była mniejsza niż łączna powierzchnia, którą strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie tych płatności. Zakwestionowany obszar w ramach poszczególnych płatności (działek rolnych zadeklarowanych w ramach tych płatności) został wykluczony z wniosku strony i potraktowany jako zawyżenie łącznej powierzchni uprawnionej do tych płatności. W niniejszej sprawie stwierdzono okoliczności, które uniemożliwiały przyznanie strony jakichkolwiek płatności m.in. brak planu rolnośrodowiskowego (kod pokontrolny 01) zarejestrowanego dla J. S. sporządzonego na formularzu udostępnionym przez ARiMR przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie doradzania odnośnie dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności PRŚ.

Najważniejsze ustalenia przedstawiały się w niniejszej sprawie następująco:

-łączna powierzchnia zadeklarowana do płatności PRŚ została ustalona w niniejszej sprawie na poziomie: 13,68 ha (wariant 2.1 [8,34 ha], wariant 2.3 [5,06 ha], wariant 2.5 [0,28 ha],

-łączna powierzchnia uprawniona do płatności została ustalona w niniejszej sprawie na poziomie: 5,05 ha (wariant 2.1 [7,93 ha], wariant 2.3 [0,60 ha], wariant 2.5 [0,28 ha]),

-różnica między łączną powierzchnią zadeklarowaną do płatności a łączną powierzchnią uznaną na uprawnioną do płatności wyniosła: 8,81 ha. W ramach poszczególnych wariantów - (wariant 2.1 [0,41 ha], wariant 2.3 [4,46 ha], wariant 2.5 [0,00 ha]).

Treść zaskarżonej decyzji wskazuje, że w/w niezgodność ustalono m.in. na podstawie porównania powierzchni zadeklarowanych we wniosku strony oraz powierzchni referencyjnych (maksymalnych potencjalnie uprawnionych do płatności wg ARiMR, określanych także jako powierzchnie ewidencyjno-gospodarcze [PEG] bądź działki odniesienia) wyliczonych dla działek ewidencyjnych strony i zapisanych w prowadzonym przez ARiMR systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) oraz na podstawie wyników kontroli terenowej.

Ww. okoliczności oznaczały brak możliwości przyznania stronie płatności PRŚ. Podczas kontroli terenowej w gospodarstwie rolnym strony, J. S. przedłożyła plan rolnośrodowiskowy z dnia 15-05-2013 r. sporządzony przez doradcę rolnośrodowiskowego J. S. (nr upoważnienia [...]), w którym dane osobowe M. S. zostały zamazane korektorem (imię, nazwisko i nr gospodarstwa rolnego). Organ I instancji ustalił, że J. S. nie posiada planu rolnośrodowiskowego pomimo, iż przejęła zobowiązania po zmarłym mężu M. S. od 2014 r. Pomiędzy złożonym wnioskiem strony o przyznanie płatności a przedłożonym przez J. S. planem rolnośrodowiskowym wystąpiły rozbieżności. Strona rozszerzyła swoje zobowiązanie we wniosku o przyznanie płatności na 2016 r. W planie rolnośrodowiskowym z dnia 15-05-2013 r. są także inne oznaczenia działek rolnych i inne powierzchnie działek rolnych niż we wniosku z dnia 14-06-2016 r. Ponadto plan rolnośrodowiskowy nie zawiera deklaracji do płatności dz. ewid. nr [...], na której znajdują się działki rolne S (S1) i T(T1) zgłoszone do płatności PRŚ przez stronę w 2016 r., a które nie były zgłaszane przed rokiem 2016.

W związku z powyższym, organ I instancji nie mógł uznać, iż przedstawiony przez J. S. plan działalności rolnośrodowiskowej dotyczył właśnie tej osoby (był sporządzony w odniesieniu do niej). Z analizy zdjęcia nr 101 z kontroli terenowej oraz rejestrów, którymi dysponuje ARiMR wynika, że plan został sporządzony dla męża strony tj. M. S., który realizował ten plan od 2013 r. Ze względu na nagłą śmierć w 05-05-2014 M. S., J. S. przejęła grunty, na których realizowano w/w plan PRŚ od 2014 r. Posiadane informacje przez ARiMR oraz CDR w B. wskazują na to, że J. S. nie wystąpiła do organów ARiMR o sporządzenie nowego planu albo zmiany planu dotychczasowego, który był zarejestrowany na jej męża w terminie do 10-07-2015 r. związanym na rok 2016. W momencie sporządzenia przedłożonego przez J. S. planu działalności rolnośrodowiskowej z dnia 15-05-2013 r. strona nie była beneficjentem ARiMR tylko jej mąż M. S.. Na podstawie danych z bazy CDR korekta danych w w/w planie nastąpiła dopiero w lutym 2017 r. (tj. po terminie). J. S. była zobowiązana do dokonania powyższych zmian w terminie do dnia 10-07-2015 r. Strona nie przerejestrowała w/w planu i realizowała działania rolnośrodowiskowe bez posiadania sporządzonego na swoją osobą planu PRŚ.

Zarzuty strony zawarte w piśmie z dnia 30-10-2016 r. skierowane do Dyrektora OR ARiMR są bezzasadne. Strona wniosła wyłącznie uwagi dotyczące pracy inspektorów kontroli terenowej oraz sporządzonego protokołu z kontroli, jednakże w żaden sposób nie odniosła się do najistotniejszego elementu tj. tego, iż przedłożyła plan rolnośrodowiskowy, który nie był zarejestrowany na jej osobę. Omawiane w piśmie zdarzenia m.in. obfite ulewy, które występują na terenie gdzie znajdują się działki rolne strony, nie można uznać jako zdarzenia siły wyższej. Strona posiadała prawo do złożenia zastrzeżeń do raportu i tak też uczyniła. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia PRŚ § 2 ust 1 "częścią planu rolnośrodowiskowego są dane rolnika oraz podmiotu, który sporządzał plan działalności rolnośrodowiskowej, czas jego realizacji oraz oświadczenie rolnika o przekazaniu prawdziwych i pełnych danych potrzebnych do sporządzenia planu działalności.

Organ odwoławczy stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie znajduje podstaw do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. prawidłowo przeprowadził postępowanie zgodnie z zasadami wyrażonymi w k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nr [...] spełnia wymogi zawarte w art. 107 § k.p.a.

Ponadto "wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za treść wniosku, niezależnie od tego czy przy jego wypełnieniu korzystał z pomocy osób trzecich. To on bowiem podpisał wniosek i to on figuruje w nim jako osoba ubiegająca się o przyznanie płatności. Korzystanie natomiast przez niego z pomocy osób trzecich przy wypełnianiu wniosku nie może być poczytywane jako okoliczność wykluczająca możliwość poniesienia przez niego negatywnych konsekwencji, związanych z zaistnieniem konkretnych nieprawidłowości w treści wniosku." (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 03-12-2009 r. sygn.. akt I SA/Rz 737/09. Dlatego też, w zupełności strona nie posiada możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności za lata poprzednie, podnosząc kwestie ewentualnej pomocy udzielanej w wypełnianiu wniosków przez pracowników ARiMR lub doradztwa rolnego

Przechodząc do zarzutów strony zawartych w odwołaniu, organ zauważył , że ewidentnie J. S. nie posiadała planu działania rolnośrodowiskowego zarejestrowanego na swoją osobę. Świadomie dokonała zamazania korektorem imienia i nazwiska oraz numer producenta M. S. chcąc wprowadzić w błąd organy ARiMR i uzyskać płatności PRŚ pomimo, iż jej nie przysługiwały. Podstawą decyzji organu I instancji była przeprowadzona inspekcja terenowa oraz dołączona do raportu z czynności dokumentacja fotograficzna, która wykazała nieprawidłowości na zadeklarowanych działkach rolnych. Strona do 10-07-2015 r. po śmierci męża miała czas dokonać zmiany dot. przejętego zobowiązania. Biuro Powiatowe ARiMR w O. pomagało lub pomogłoby stronie w załatwieniu wszelkich formalności związanych z przeniesieniem zobowiązań z M. S. na jej osobę. Korekta planu nastąpiła dopiero, gdy strona znała już wyniki kontroli terenowej oraz nieprawidłowości związane z prowadzeniem przez jej osobę gospodarstwa rolnego realizowanych niezgodnie z przepisami prawa pakietów, o które wnioskował mąż J. S.. Strona przez cały czas toczącego się postępowania przed organem I instancji twierdziła, iż przedłożony przez nią plan rolnośrodowiskowy z dnia 15-05-2013 r., gdzie dokonano ewidentnie zamazania danych jej zmarłego męża jest prawidłowy i zarejestrowany na jej osoby, kiedy pani J. S. w 15-05-2013 r. nie wnioskowała o żadne płatności. Organ przyjął wersje, iż strona twierdziła tak, ponieważ plan dotyczył tego samego gospodarstwa rolnego i działek, o które według jej przekonania wnioskował mąż. Jednakże w wyniku kontroli okazało się że plan PRŚ nie zawiera deklaracji działki ewid. nr [...], o którą wnioskowała w 2016 r. J. S.. Organy rzetelnie wyjaśniały stronie wątpliwości w swoich pismach jak i ustnie kiedy strona stawiała się w Biurze Powiatowym ARiMR w O..

Ustosunkowując się do zarzutu dot. doradcy rolnośrodowiskowego i jego niemożności wypełniania rzetelnie obowiązków, organy ARiMR posiadają informację, że J. S. miał wypadek w 2014 r. Jego stan zdrowia w 2015 r. był już jednak na tyle dobry, że organizował wyścigi konne i miał możliwość dokonać zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej (bądź pomóc w niej) J. S. w ustawowym terminie do dnia 10-07-2015 r., czego jednak nie uczynił. Strona miała ponad rok na zmianę planu rolnośrodowiskowego od śmierci męża czego również nie uczyniła.

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżąca zarzuciła naruszenie;

1. Przepisów § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż skarżąca nie posiadała planu działalności rolnośrodowiskowej,

2. § 33 rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na 2007-2013 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż skarżąca nie kontynuowała zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez jej zmarłego męża,

3. art. 7 oraz 77 kpa poprzez brak dążenia organu do uzyskania prawdy obiektywne przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego.

W związku z tymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono , że pierwszy plan działalności rolnośrodowiskowej został złożony przez męża skarżącej M. S. w maju 2013r. Plan ten został sporządzony przy udziale doradcy J. S.. Niestety zaledwie rok później, a to w dniu 5 maja 2014 r. M. S. niespodziewanie zmarł. Skarżąca pozostała sama z ogromnym gospodarstwem i pracą na nim. Po śmierci męża w maju 2014 r. J. S. w związku z wstąpieniem przez nią w prawa i obowiązki jej zmarłego męża udała się do tego samego doradcy, celem sporządzenia planu działalności rolnośrodowiskowej na lata 2013 - 2018, tym razem już na siebie jako beneficjenta płatności. Plan został sporządzony i miał zostać zarejestrowany przez doradcę J. S..

Podczas kontroli, która odbyła się w gospodarstwie skarżącej w sierpniu 2016 r skarżąca omyłkowo przedłożyła kontrolującym plan z roku 2013 r., który w istocie był na jej męża, jako beneficjenta płatności. Na przedłożonym planie w istocie zostało zamazane imię męża skarżącej, bowiem podczas uzupełniania planu w maju 2014 r. na siebie J. S. celem ułatwienia sobie pracy i wykluczenia pomyłki pisarskiej zamazała imię męża i wpisała swoje celem przepisana danych z pierwszej strony planu na nowy plan. A zatem pierwsza strona planu z roku 2013 stała się wzorem do wypełniania planu na rok 2014. Podczas okazywania dokumentów w czasie kontroli skarżąca z uwagi na ilość pracy w gospodarstwie rolnym (był to okres żniw) nie zwróciła uwagi, iż przedłożyła plan na jej męża, zamiast planu sporządzonego na siebie. Po dokonanej kontroli i otrzymaniu protokołu kontroli skarżąca powzięła informację, iż plan sporządzony na nią w roku 2014 r. nie został zarejestrowany przez doradcę rolnośrodowiskowego J. S.. Doradca rolnośrodowiskowy nigdy nie poinformował skarżącej, iż nie dopełnił swoich obowiązków jako doradca, czym doprowadził do powstania po stronie skarżącej negatywnych skutków prawnych. Gdyby J. S. posiadała wiedzę, iż J. S. nie dopełnił formalności to natychmiast udałaby się do innego doradcy celem dopełnienia formalności związanych z planem sporządzonym na nią. Informacja o braku planu sporządzonego dla siebie była dla skarżącej tym bardziej zaskakująca, iż do chwili obecnej skarżąca w swoim gospodarstwie miała już kilka kontroli, w tym liczne kontrole z firmy udzielającej certyfikatu, w czasie których okazywane są różne dokumenty, a która to firma posiada dostęp też do baz i nigdy nie podniesiono skarżącej, iż nie posiada planu działalności rolnośrodowiskowej dla siebie. Gdyby podczas jednej z kontroli padła choćby taka sugestia skarżąca natychmiast udałaby się do właściwego organu celem wyjaśnienia sytuacji i dopełnienia obowiązków. Co więcej w samej treści zaskarżonej decyzji organ wskazuje, iż posiadał wiedzę w przedmiocie niemożności wypełniania obowiązków przez doradcę J. S.. Tymi konsekwencjami organ postanowił jednak obciążyć skarżącą, choć ta do chwili otrzymania protokołu z kontroli w sierpniu 2016 r. była przekonana, iż wszelkie formalności zostały dokonane, tym bardziej, iż żadna wcześniej kontrola nie wykazała jakichkolwiek nieprawidłowości. Zarzut, iż doradca J. S. w roku 2015 organizował wyścigi konne i miał możliwość dokonać zmiany planu działalność rolnośrodowiskowej w ustawowym terminie nie zasługuje w żadnym razie na uwzględnienie. Doradca bowiem nie zawiadomił skarżącej, iż nie wypełnił swoich obowiązków. Tymczasem w myśl wyżej powołanego przepisu plan działalności rolnośrodowiskowej sporządza się przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie doradzania. I tak było w przypadku skarżącej, która plan sporządziła w maju 2014 r. przy udziale doradcy rolnośrodowiskowego J. S.. Jednak za niefrasobliwość doradcy skutkami została obciążona skarżąca (sic !!!). Tymczasem zgodnie z treścią § 14a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 7 maja 2008 r. w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, oraz doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej "Doradcy rolnośrodowiskowi są obowiązani zarejestrować w systemie teleinformatycznym administrowanym przez Centrum plan działalności rolnośrodowiskowej oraz zmiany tego planu przed upływem 32 dni od dnia, w którym upływa termin do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.. Dyrektor Centrum, przed zarejestrowaniem w systemie teleinformatycznym administrowanym przez Centrum, przydziela doradcom rolnośrodowiskowym, na ich wniosek, indywidualny kod dostępu umożliwiający rejestrację w tym systemie". Doradca swojego obowiązku nie wypełnił, lecz wobec niego nie zostały wyciągnięte konsekwencje o których mowa w § 15 w/w rozporządzenia. Organ zarzuca, iż poinformował skarżącą o możliwości zmiany doradcy. Owszem skarżąca uzyskała taką informację, lecz dopiero w roku 2017 r. po wynikach kontroli i wówczas dopełniła formalności, które do tej pory nie zostały dopełnione nie z jej winy. W świetle powyższego nie sposób zgodzić się z twierdzeniami organu, iż brak zarejestrowanego planu wynikał z winy skarżącej, bowiem uprawnionym do jego rejestracji był właśnie doradca J. S.. Natomiast skarżąca niezwłocznie po uzyskaniu informacji, iż plan z roku 2014 r. nie został zarejestrowany dopełniła wszelkich formalności, a zatem należy przyjąć, iż plan został zarejestrowany w terminie.

Organ nie dążył także do wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przejawiało się to między innymi poprzez brak wysłuchania doradcy w osobie J. S., na okoliczność braku rejestracji planu z maja 2014 r. i przyczyny braku powiadomienia o powyższym skarżącej, a także braku przesłuchania osób dotychczas dokonujących kontroli, którzy przez miesiące nie dopatrzyli się braków w dokumentacji. Działaniem organu, doradcy oraz osób kontrolujących w żadnym razie nie można obciążyć skarżącej, która pomimo nagłej śmierci jej męża w ustawowym terminie dochowała wszelkiej staranności w przedmiocie uzyskania planu działalności rolnośrodowiskowej na siebie. Jedynie na skutek nierzetelnego działania doradcy plan ten nie został zarejestrowany.

Co się zaś tyczy zarzutu organu w przedmiocie nieprawidłowo wypełnionego wniosku, to przy uwzględnieniu, iż skarżąca posiadała plan działalności rolnośrodowiskowej na siebie, wniosek ten przy pomocy urzędników skarżąca mogła zmodyfikować do poprawnych danych. Jak wynika bowiem z treści wniosku wniosek ten można skorygować, cofnąć w części lub w całości. Realizacja wniosku o płatności ma bowiem na celu pomoc rolnikom w rozwoju ich gospodarstw, a nie utrudniać im prowadzenia gospodarstwa lub co gorsza pomniejszać niejednokrotnie skromny budżet o nałożone na nich kary administracyjne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji .

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół kwestii posiadania przez skarżącą planu działalności rolnośrodowiskowej jako niezbędnego warunku przyznania płatności .

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymujące w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. o odmowie przyznania skarżącej płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2016r.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2016 r., poz. 1387) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.).

W myśl § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. rozporządzenie to określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", zwanej dalej "płatnością rolnośrodowiskową", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanym dalej "Programem", w tym:

1) tryb składania wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej;

2) szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej; [...].

Stosownie do treści § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1)został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2)łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4)spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Plan działalności rolnośrodowiskowej sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zwanej dalej "ustawą", na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją". Jeżeli plan działalności rolnośrodowiskowej został sporządzony w tym terminie, uznaje się, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane od dnia 15 marca danego roku. (§ 2 ust. 2 rozporządzenia).

Natomiast zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia zawartość planu działalności rolnośrodowiskowej jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

Jednocześnie zgodnie z § 33 ust 1 rozporządzenia rolnik, któremu została przyznana płatność rolnośrodowiskowa w trybie przepisów § 27-32, a w przypadku, o którym mowa w § 30 ust. 4, § 31 ust. 4 lub § 32 ust. 4, który zobowiązał się do kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez innego rolnika do końca okresu objętego tym zobowiązaniem, realizuje przejęte zobowiązanie rolnośrodowiskowe zgodnie ze zmienionym w odpowiednim zakresie planem działalności rolnośrodowiskowej, w terminie określonym w § 2 ust. 2 przypadającym w roku następującym po roku, za który rolnikowi została przyznana ta płatność.

Generalną zasadą wynikającą z rozporządzenia jest, iż nowe zobowiązanie jest realizowane zgodnie z nowym planem działalności rolnośrodowiskowej

Z powołanych przepisów wynika, że w sytuacji, gdy plan działalności rolnośrodowiskowej nie został w zakreślonym terminie sporządzony, płatność nie może być przyznana. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, wnioskodawca nie spełnił bowiem wymogu wynikającego z ww. § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.

Brak planu działalności rolnośrodowiskowej potwierdziła kontrola na miejscu przeprowadzona w dniu 8 i 9 sierpnia 2016 r. Jak wynika z protokołu kontroli beneficjent nie przedstawił planu działalności rolnośrodowiskowej zarejestrowanego na jego imię lecz przerobiony plan (zamalowany korektorem i nadpisany) M. S.. Co istotne , pomiędzy złożonym wnioskiem a przedłożonym przez skarżącą planem wystąpiły rozbieżności.

Na dzień składania wniosku jak i w trakcie kontroli skarżąca nie posiadała planu rolnośrodowiskowego oraz stosownego numeru na własne imię . Mało tego, w trakcie postępowania kontrolnego jak i w postępowaniu przed organem I instancji pomimo aktywnego uczestnictwa , Skarżąca nie sygnalizowała , że doszło do pomyłki i że posiada prawidłowy plan rolnośrodowiskowy.

Raport nr. dokumentu [...] z czynności kontrolnych inspektorów terenowych [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w uwagach na stronie 13 zawiera m.in. informację o braku Planu działalności rolnośrodowiskowej sporządzonego i zarejestrowanego na J. K. S.. Zdjęcia posiadanego na dzień kontroli terenowej dokumentu tj. Planu PRŚ pokazują stronę tytułową Planu PRŚ opatrzonego datą 15 maja 2013r. Korektorem zamazano imię, nazwisko oraz numer producenta pierwotnie wnioskującego o płatności tj. M. S. - wpisując dane J. S..

Planu takiego skarżąca również nie przedstawiła w trakcie toczącego się postepowania przed organem I jak i II instancji. Plan taki został dopiero przedłożony sądowi na etapie skargi kasacyjnej. Został on sporządzony w dniu 15 maja 2014. na nazwisko J. S. przy udziale doradcy rolnośrodowiskowego J. S..

Plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2013- 2018 dla skarżącej nie został jednak zarejestrowany na stronie Centrum Doradztwa Rolniczego przez żadnego doradcę, w tym J. S. we właściwym czasie .

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika , że organy prawidłowo przyjęły , iż skarżąca nie posiadała niezbędnego do przyznania dopłaty planu rolnośrodowiskowego .

Przedstawiony przez skarżącą plan był bowiem przerobiony. Sama zaś skarżąca przyznaje , że doradca środowiskowy po śmierci męża miał poważny wypadek zagrażający jego życiu. W odwołaniu podnosiła , że plan środowiskowy przerobiła w uzgodnieniu z doradcą , który leżał w tym czasie leżał w szpitalu. Okoliczność te potwierdziła przed sądem na rozprawie w dniu 18 stycznia 2019r. zeznając , że nowy plan został sporządzony w szpitalu i był w posiadaniu doradcy , który nie wywiązał się z obowiązku rejestracji .

Przedstawione okoliczności są nielogiczne , sprzeczne z doświadczeniem życiowym i nie zasługują na uwzględnienie. Brak jest bowiem jakiegokolwiek logicznego uzasadnienia aby przyjąć , że skarżąca zamazała korektorem imię i nazwisko męża wpisując swoje w celu wykluczenia pomyłki , jeżeli po śmierci męża nikt inny tylko skarżąca wstępowała w jego prawa . W niniejszej sprawie nie mieliśmy bowiem do czynienia z wieloma podmiotami , które były zastępowane przez inne podmioty i to w różnych konfiguracjach aby rzeczywiście taki zabiegł mógł być usprawiedliwiony. Jednocześnie sama skarżąca przyznaje , że nowy plan był wypełniany przy udziale profesjonalnego doradcy przez co zupełnie traci sens tłumaczenie strony o możliwości popełnienia ewentualnej pomyłki , jeżeli to waśnie skarżącej doradca miałby pomagać w wypełnieniu planu a nie jej mężowi , który już nie żył. Również okoliczności sporządzenia planu nasuwają wiele wątpliwości w zakresie staranności w wyborze doradcy. Korzystanie bowiem z usług doradcy , który jak twierdzi skarżąca w odwołaniu, był w stanie krytycznym po wypadku , nie dawano mu szans na przeżycie , a później nie mógł pracować i przebywał na zwolnieniu , miał zaniki pamięci jest co najmniej wątpliwe. Oczywiście na doradcy środowiskowym ciążą określone obowiązki, miedzy innymi obowiązek zarejestrowania w systemie teleinformatycznym planu rolnośrodowiskowego , niemniej jednak nie można takie obowiązku wymagać od doradcy , który walczy o swoje życie a następnie przebywa na zwolnieniu lekarskim. Tym bardziej zupełnie niezrozumiałe i nielogiczne jest sporządzanie planu rolnośrodowiskowego w szpitalu , w którym doradca przebywa jako pacjent . Skarżąca powinna bowiem zdawać sobie sprawę , że doradca przebywający w szpitalu na leczeniu po ciężkim wypadku nie może w pełni obsługiwać stron. Wyżej wymienione okoliczności (znane skarżącej ) powinny być podstawą do skorzystania z pomocy innego doradcy , bądź monitorowania staniu zdrowia J. S. i nadzorowania czy jego stan zdrowia się poprawia a jeżeli tak to czy na tyle aby mógł wywiązać się ze swoich obowiązków . Mając na uwadze jeszcze i to , że skarżąca podczas kontroli przerobiony plan przedstawiła jako swój i do czasu wydania decyzji pierwszoinstancyjnej w tym zakresie niczego nie wyjaśniła , organ miał wszelkie podstawy prawne jak i faktyczne aby uznać , że skarżąca ww. planu rolnośrodowiskowego nie posiadała a przedłożony przerobiła w sposób świadomy.

Wypełniając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność i nie może tej odpowiedzialności za wadliwe wypełnienie takiego wniosku przerzucać na organ administracji publicznej. Postępowanie administracyjne było w niniejszej sprawie wszczęte na wyłączny wniosek skarżącej, zaś wnioskodawca nie był zobowiązany do uzyskania płatności i składania wniosku, ale korzystał z uprawnienia, które wynikało z przepisów prawa. Tym samym, to po stronie skarżącej ciążył obowiązek właściwego, zgodnego z obowiązującymi przepisami, wypełnienia wniosku, oraz dopełnienie wszelkich formalności chcąc uzyskać wnioskowaną płatność do konkretnych użytków rolnych w tym również obowiązek wyboru właściwego , zdolnego do działania doradcy.

Jednocześnie podkreślić należy , że organ nie ponosi odpowiedzialności za treść informacji udzielanych rolnikom przez doradców rolnośrodowiskowych.

Dlatego też Sąd podziela pogląd, że wypełnienie wniosku o dopłaty w ramach systemów wsparcia bezpośredniego musi wiązać się z działaniem starannym i nie może zwalniać wnioskodawcy z odpowiedzialności za prawidłowe wypełnienie wniosku posłużenie się osobami trzecimi. Dotyczy to również kwestii związanej z wyborem doradcy i rejestracją planu rolnośrodowiskowego .

Trzeba w tym miejscu zauważyć, że zgodnie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. nr 173), strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W rozpoznawanej sprawie, wobec wyżej przedstawionych okoliczności, nie można stwierdzić, że skarżąca dawała wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą. Ponadto powyższy plan został załączony do akt po wydaniu decyzji przez organ II instancji. W rozpoznawanej sprawie istotne jest także to, że niewątpliwie plan działalności rolnośrodowiskowej nie został sporządzony, w terminie określonym w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi .

Wobec powyższego, w ocenie sądu, organy prawidłowo zinterpretowały przepisy uznając, że brak planu działalności rolnośrodowiskowej uniemożliwia przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.

Z tych względów sąd uznał, że organ wydając decyzję odmawiającą przyznania płatności rolnośrodowiskowych nie naruszył przepisów prawa.

Za niezasadne należało uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 Kpa. Wbrew twierdzeniom skargi, stan faktyczny i prawny został przez organy wykazany w sprawie w sposób prawidłowy w oparciu o rzetelną kontrolę, w stosunku do której nie wniesiono zastrzeżeń.

Należy przy tym podkreślić, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności zasady ogólne stosowane w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego doznają ograniczeń.

W szczególności, jak wynika z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm., obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego określony w art. 7 i art. 77 § 1 Kpa został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu i aktywnego poszukiwania dowodów. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Analiza akt sprawy i wydanych decyzji prowadzi do wniosku, że organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności oparły się na wynikach kontroli z dnia 8 i 9 sierpnia 2016 r.

Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm dalej: "p.p.s.a".).