Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1845/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit c, art. 200, art. 209
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pkt 2 i 3, art. 28, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej także: "organ odwoławaczy"), działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i art. 115 pkt. 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm., zwanej dalej także: "P.f.") oraz art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zwanego dalej także: "k.p.a.") po rozpatrzeniu wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także: "strona skarżąca" lub "spółka skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, zlokalizowanej w W., przy ul. S. [...] umorzył postępowanie odwoławcze.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Pismem z dnia 2 października 2014 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w W., przy ul. S. [...].

Po rozpatrzeniu wyżej wskazanego wniosku, Główny Inspektorat Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] odmówił stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w W., przy ul S. [...].

Pismem z dnia 18 grudnia 2014 r. strona skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając zaskarżonej decyzji Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego naruszenie:

- prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj. art. 81 ust. 3 pkt 1 i 2 i art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy P.f. oraz art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej,

- przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 107 §1 i 3 k.p.a.

Pismem z dnia 13 lutego 2015 r. strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania M. D. - Prezesa Zarządu strony skarżącej, na okoliczność złożenia wniosku o wygaszenie zezwolenia na prowadzenie wskazanej wcześniej hurtowni farmaceutycznej oraz przyczyn podjęcia decyzji o zaprzestaniu prowadzenia działalności we wskazanej powyżej lokalizacji. Przy czym Główny Inspektorat Farmaceutyczny postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], odmówił przeprowadzenia wnioskowanego dowodu.

Pismem z dnia 27 kwietnia 2015 r. strona skarżąca ponowiła wniosek o przesłuchanie M. D., co w kolejnym wniosku w piśmie z dnia 14 maja 2015 r. strona skarżąca podtrzymała.

W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...].07.2015 r. Główny Inspektorat Farmaceutyczny nr [...] odmówił przeprowadzenia wnioskowanego dowodu.

W piśmie z dnia 26 sierpnia 2015 r. strona skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu, tj. oświadczenia E. M., kierownika hurtowni farmaceutycznej, zlokalizowanej w W., przy ul S. [...] w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy na okoliczność zaprzestania prowadzenia hurtowni farmaceutycznej oraz wniosła o przesłuchanie W. S. - Prezesa Zarządu spółki skarżącej.

Pismem z dnia 27 października 2015 r. Główny Inspektorat Farmaceutyczny wezwał stronę skarżącą do przedłożenia dokumentów potwierdzających okoliczności, iż spółka skarżąca zaprzestała prowadzenia hurtowni farmaceutycznej we wskazanej lokalizacji.

Zaskarżoną do Sądu decyzję Główny Inspektorat Farmaceutyczny umorzył postępowanie odwoławcze.

Organ odwoławczy stwierdził, że z akt wynika, że strona skarżąca nie przedstawiała żadnych dowodów potwierdzających faktyczne zaprzestanie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w W., przy ul S. [...].

Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że na zasadzie notorii urzędowej wiadome jest mu, iż w dniu 23 marca 2016 r. Główny Inspektorat Farmaceutyczny wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję nr [...] Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie cofnięcia stronie zezwolenia z dnia [...] lipca 2007 r. o znaku: [...] na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w W., przy ul S. [...].

Organ odwoławczy stwierdził, że zachodzą przesłanki do uznania niniejszego postępowania za bezprzedmiotowe, z uwagi na oczywisty fakt, iż brak możliwości i potrzeby merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony dotyczącego wygaszenia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej w sytuacji, gdy zezwolenie to zostało wcześniej cofnięte na mocy stosowanej decyzji administracyjnej, posiadającej walor decyzji ostatecznej.

Organ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 202/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 października 2007 r., sygn. akt II SA/Bd 610/07) - wskazał, iż postępowanie odwoławcze może zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.), gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.).

Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, że nie jest prawnie możliwe wygaszenie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej w trybie art. 81 ust. 3 pkt 3 ustawy P.f. w sytuacji, gdy zostało ono w toku prowadzonego postępowania uprzednio usunięte z obrotu prawnego poprzez jego cofnięcie.

W ocenie Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, opisana powyżej sytuacja stanowi przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego.

W skardze na decyzję Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2016 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego spółka skarżąca zarzuciła organowi:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym:

a) naruszenie art. 81 ust. 3 pkt 1 i 2 P.f. - poprzez niewłaściwe zastosowanie,

b) naruszenie art. 104 ust.1 pkt 2 P.f. poprzez niezastosowanie, w sytuacji rezygnacji z prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę objętej zezwoleniem,

c) naruszenie art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez niewłaściwe zastosowanie;

2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w tym:

a) naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. - poprzez bezzasadne umorzenie postępowania z uwagi na nieprawidłowe wszczęcie i prowadzenie postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w W. przy ul. S. [...] i zakończenie decyzją w przedmiocie cofnięcia zezwolenia,

b) naruszenie art. 9 k.p.a. i art. 11 k.p.a. - poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podkreśliła, że wobec złożenia przez przedsiębiorcę wniosku o wygaszenie zezwolenia, tj. przed wejściem do porządku prawnego decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni, Główny Inspektor Farmaceutyczny, jako organ odwoławczy, rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o cofnięcie zezwolenia, powinien uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie.

W ocenie strony skarżącej, rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie cofnięcia będzie miało wpływ na rozpoznanie sprawy w niniejszym postępowaniu, gdzie organ zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. umorzył postępowanie drugoinstancyjne w całości w sprawie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w W. przy ul. S. [...].

Zdaniem strony skarżącej, organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 k.p.a., albowiem bezzasadnie umorzył postępowanie drugo instancyjne wszczęte wskutek złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją GIF z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaszenia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w W. przy ul. S. [...].

W ocenie strony skarżącej, nie ulega wątpliwości, iż Główny Inspektor Farmaceutyczny, jako organ II Instancji, rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, był obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych we wniosku, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją.

Skarżąca spółka zarzuciła, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji mimo podniesionych zarzutów nie wskazał podstawy prawnej uzależnienia wydania decyzji w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia, od wszczętego następnie postępowania z urzędu o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie tejże hurtowni.

Spółka skarżąca podniosła, iż porównując datę wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie hurtowni z dnia [...] marca 2016 r. (II instancja) oraz bezzasadne przedłużanie postępowania, co do stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia, iż organ odwoławczy zwlekał z wydaniem decyzji w toku postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia, aby decyzja w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni stała się ostateczna.

Strona skarżąca wskazała, iż skutek prawny w postaci wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej następuje w wyniku ziszczenia się określonych zdarzeń faktycznych. Decyzja administracyjna właściwego organu ma więc charakter decyzji deklaratywnej, jako że jedynie stwierdza fakt wygaśnięcia zezwolenia (por. /w:/ Marta Koremba, Komentarz do ustawy Prawo Farmaceutyczne, 2009 r.).

Strona skarżąca podkreśliła, że w okolicznościach niniejszej sprawy - wobec braku możliwości dostosowania lokalu do zmieniających się przepisów prawa farmaceutycznego i wytycznych dobrej praktyki dystrybucyjnej - podjęła decyzję o zaprzestaniu prowadzenia działalności i w związku z tym złożyła wniosek o wygaszenie zezwolenia.

Strona skarżąca stwierdziła, że mając na uwadze powyższe, w związku z wniesieniem przez spółkę skarżącą wniosku o wygaszenie zezwolenia na prowadzenie hurtowni, a przede wszystkim z uwagi na deklaratoryjny charakter decyzji w przedmiocie wygaszenia - organ powinien wydać decyzję w przedmiocie wygaszenia.

Ponadto, strona skarżąca wskazała, że skutek w postaci wygaśnięcia zachodzi bowiem ex lege w wyniku ziszczenia się określonych zdarzeń faktycznych.

Skarżąca spółka zauważyła, że w wyroku z dnia 4 września 2015 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1720/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie potwierdził, iż: "(...) wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, w odróżnieniu od cofnięcia zezwolenia, nie ma charakteru decyzji konstytutywnej. Skutek w postaci wygaśnięcia zachodzi bowiem ex lege w wyniku ziszczenia się określonych zdarzeń faktycznych. Decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego, o której mowa w art. 83 ust. 3 i 4., stanowi wyłączenie potwierdzenia tego faktu, ma więc charakter deklaratoryjny". WSA zaznaczył także, iż: "(...) argumentacja organu wskazująca, że ewentualne stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia prowadzić będzie do uniknięcia sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia nie jest trafna bowiem dla podmiotu, który rezygnuje z prowadzenia hurtowni cofnięcie zezwolenia na jej prowadzenie nie jest sankcją, nie jest bowiem w żaden sposób dotkliwe". Sąd podkreślił, że wszelkie sankcje, w tym w postaci decyzji administracyjnych, powinny wynikać z literalnej wykładni niebudzących wątpliwości przepisów prawa. Tym bardziej sankcje te nie powinny wynikać z przeciwstawienia literalnej wykładni jasnych i precyzyjnych przepisów, wykładni celowościowej przepisów tej samej ustawy.

W związku z powyższym, strona skarżąca zwróciła uwagę, że WSA w Warszawie uznał, iż przepisy art. 37ap w zw. z art. 37as ustawy - Prawo farmaceutyczne nie dają podstaw do przyjęcia, że w wypadku złożenia wniosku o wygaszenie zezwolenia, a następnie wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia to ostatnie winno być prowadzone i zakończone jako pierwsze. Wygaszenie zezwolenia jako powstałe z mocy prawa i wydanie w tym zakresie przez Główny Inspektorat Farmaceutyczny decyzji deklaratoryjnej ma pierwszeństwo przed prowadzeniem innych postępowań administracyjnych zmierzających do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej.

Strona skarżąca zarzuciła, że Główny Inspektorat Farmaceutyczny słowem nie odniósł się do okoliczności podniesionej przez skarżącą spółkę we wniosku o wygaszenie zezwolenia, a dotyczącej braku możliwości dostosowania lokalu do zmieniających się przepisów prawa farmaceutycznego i wytycznych dobrej praktyki dystrybucyjnej.

Strona skarżąca podkreśliła, że ustawodawca nie przewidział możliwości odmowy wygaszenia zezwolenia z uwagi na toczące się postępowanie o cofnięcie tegoż zezwolenia.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektorat Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

Należy jednocześnie wyraźnie zaznaczyć, że w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W świetle powyższego, należy - w ocenie Sądu - uznać, że Główny Inspektorat Farmaceutyczny, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], umarzającą postępowanie odwoławcze zainicjowane wnioskiem skarżącej spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, zlokalizowanej w W., przy ul. S. [...] - dopuścił się istotnego naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., wadliwie przyjmując, iż nastąpiła podstawa do umorzenia postępowania odwoławczego z uwagi na jego rzekomą bezprzedmiotowość.

Na wstępie, należy - zdaniem Sądu - zauważyć, że o ile Kodeks postępowania administracyjnego nie określa przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 1988 r., sygn. akt SA/PO 495/88, Legalis), w doktrynie oraz judykaturze przyjmuje się zgodnie, że bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego zachodzi w przypadku: 1) skutecznego cofnięcia odwołania oraz 2) stwierdzenia przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną, w rozumieniu art. 28 k.p.a. (tak m.in. B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wydanie 13, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013 r.).

Z kolei, zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że organ odwoławczy może wydać decyzję, o której mowa w przepisie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., a więc uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i umarzającą postępowanie w pierwszej instancji, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe. Zasadniczo zgodnie przyjmuje się (vide: m.in. W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 167; podobnie: R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wydanie 4, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014 r.), że zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. jest zasadne w przypadku, gdy decyzja organu pierwszej instancji:

1) została wydana w postępowaniu, które należało uznać za bezprzedmiotowe;

2) została wydana na podstawie przepisu prawa materialnego, który utracił moc obowiązującą;

3) dotyczy sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już decyzją ostateczną, a także w przypadku, "kiedy nie istnieje już podmiot, który wszczął postępowanie, a rodzaj sprawy administracyjnej wyklucza wstąpienie na miejsce tego podmiotu jego następców prawnych".

Warto dodatkowo wskazać, że zarówno w literaturze, jak i orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie przed organem pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., zarówno wtedy, gdy postępowanie to było bezprzedmiotowe przed wydaniem zaskarżonej decyzji (a więc, gdy istniały podstawy do jego umorzenia przez organ pierwszej instancji), jak i wtedy, gdy bezprzedmiotowość postępowania przed organem pierwszej instancji nastąpiła już po wydaniu zaskarżonej decyzji.

Z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby w toku postępowania nastąpiło cofnięcie środka zaskarżenia przez skarżącą spółkę. Jednocześnie, brak jest podstaw do stwierdzenia, iż organ odwoławczy ustalił, że spółka wnosząca o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest stroną w sprawie. W tej sytuacji, uznać należy, iż brak było podstaw prawnych do zastosowania przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i umorzenia postępowania odwoławczego.

Sąd uznał, że skoro Główny Inspektorat Farmaceutyczny w toku rozpatrywania wniosku skarżącej spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej sporną decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2014 r. nie dokonał oceny, czy zachodzą przesłanki określone w przepisach ustawy - Prawo farmaceutyczne do stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, gdyż - jak uznał - "niejako "z urzędu" dysponował wiedzą, iż na mocy decyzji ostatecznej - w momencie wydania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego - zezwolenie to zostało cofnięte, a więc nie funkcjonowało już w obrocie prawnym", to winien rozważyć ewentualnie uchylenie spornej decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. i umorzenie postepowania. Tymczasem, Główny Inspektor Farmaceutyczny stanął na stanowisku, że skoro stosowne zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej nie funkcjonowało już w obrocie, to nie można było dalej prowadzić postępowania w sprawie stwierdzenia jego wygaśnięcia, co daje podstawę do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Zdaniem Sądu, powyższa decyzja organu była jednak wadliwa, albowiem skoro Główny Inspektorat Farmaceutyczny, rozpoznając wniosek skarżącej spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdził fakt cofnięcia spornego zezwolenia, winien rozważyć uchylenie decyzji odmawiającej wygaszenia zezwolenia i umorzyć postepowanie.

Warto zauważyć, że przepis art. 105 § 1 k.p.a. stanowi, iż decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo części wydaje organ administracji publicznej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części.

W doktrynie i judykaturze przyjmuje się zgodnie, iż umorzenie postępowania ma miejsce wtedy, gdy wystąpi trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji postępowania, a więc wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiotem tym jest sprawa administracyjna, toteż postępowanie to jest bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa, która miała być załatwiona decyzją administracyjną nie miała tego charakteru przed datą wszczęcia postępowania lub utraciła ten charakter w jego toku (tak m.in. /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, LEX i cytowana tam literatura). Zatem, uznać trzeba, iż bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy odpadła jedna z konstytutywnych cech sprawy administracyjnej. Sprawę administracyjną określają elementy podmiotowe i przedmiotowe. Brak któregokolwiek z nich uzasadnia pogląd o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Inaczej mówiąc, brak podstaw prawnych lub faktycznych, materialnych lub procesowych, do merytorycznego rozpatrzenia sprawy powoduje brak przedmiotu postępowania. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada więc w sytuacji, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub organ administracji stwierdził oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W świetle dotychczasowego orzecznictwa przyjmuje się, iż bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Podkreślić należy, że umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości jest obligatoryjne oraz, że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania, co do istoty sprawy oraz kończy jej zawisłość w danej instancji (vide: m.in. wyrok NSA z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1317/13).

Mając na względzie powyższe, uznać trzeba, że w przypadku stwierdzenia przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego bezprzedmiotowości postępowania w przedmiocie wygaszenia zezwolenia na prowadzenie przez skarżącą spółkę hurtowni farmaceutycznej z uwagi na cofnięcie owego zezwolenia (w tym miejscu Sąd nie ocenia, czy zasadne było takie stanowiska organu), organ ten winien - zamiast wydawać wadliwą decyzję w trybie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. - rozważyć wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.

Orzekając jednocześnie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego, Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a.