Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 297/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 22; art. 39a ust. 1; art. 39j ust. 1-3; art 39k ust. 1-2; art. 92a ust. 2 i 8
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 3 marca 2021 r., Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 13 grudnia 2019 r., w przedmiocie nałożenia na M. P. kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 18 października 2019 r. w L. na przy [...] Z. (Al. [...] L.) funkcjonariusze Policji przeprowadzili kontrolę pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Kierowcą był M. P. (dalej jako "skarżący"), który przewoził dwóch pasażerów z ul. [...] w L. na Plac [...] przy Al. [...] w L.. W trakcie kontroli ustalono, że usługę przewozu na ww. trasie jeden z pasażerów zamówił przy pomocy aplikacji [...]. Opłata za jej wykonanie wyniosła 11,89 zł. Do kontroli kierujący okazał jedynie kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną dla przedsiębiorcy U. D. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w R. (dalej jako "spółka U. D."). W trakcie czynności kontrolnych kierowca nie posiadał orzeczenia lekarskiego, ani też orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia 18 października 2019 r. Przesłuchany w charakterze strony kierowca kontrolowanego pojazdu wyjaśnił, że przewóz miał charakter zarobkowego przewozu osób. Oświadczył także, że otrzymuje co tydzień wynagrodzenie za wykonywanie przewozów od spółki U. D., z którą to firmą ma zawartą umowę zlecenia od około 1 miesiąca.

W tym stanie rzeczy L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ I instancji") wszczął z urzędu postępowanie administracyjne.

Decyzją z 13 grudnia 2019 r. organ I instancji wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 2 000 zł, na podstawie lp. 4.2 załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm. ), dalej jako "u.t.d." za wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1 000 zł) oraz na podstawie lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym za wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1 000 zł).

Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z 3 marca 2021 r., Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zauważył również, iż przepisy tej ustawy określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych i organ nie ma w tym zakresie możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., obecnie Dz.U. z 2021 r., poz. 735), dalej jako "k.p.a.", na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz art. 189f k.p.a. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1.

W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że w dniu kontroli skarżący we własnym imieniu wykonywał odpłatny przewóz osób i on wykonywał pracę kierowcy. Zatem na skarżącym spoczywał obowiązek zadbania o uzyskanie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Skarżący takich orzeczeń nie posiadał w trakcie kontroli ani ich nie przedłożył na wezwanie organu I instancji. Tym samym słusznie organ I instancji nałożył na skarżącego łączną karę pieniężną w wysokości 2 000 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 2 i 8 ustawy o transporcie drogowym oraz Ip. 4.2 i Ip. 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy.

Organ II instancji odwołał się do regulacji art. 39a ust. 1 , art. 39j ust. 1 -3 i art. 39k ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym oraz wyjaśnił, że w przypadku przewozów okazjonalnych zamawianych przy pomocy aplikacji [...], [...] - obecnie [...] istotne jest faktyczne wykonywanie przewozów osób. Natomiast bez znaczenia pozostają takie okoliczności jak brak statusu przedsiębiorcy w przypadku kierowcy, czy też nie wydanie paragonu pasażerom. Ukaranie karą administracyjną strony za naruszenia określone w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania wobec tej samej strony za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, ale na podstawie innego załącznika. Przepisy ustawy o transporcie drogowym nie przewidują także stosowania ograniczenia wysokości kary łącznej za wszystkie naruszenia popełnione z obydwu załączników. Jedyne ograniczenie jakie ta ustawa przewiduje w stosunku do naruszeń z załącznika nr 3 i nr 4 zostało określone w przepisie art. 92a ust. 10. Jednak w przypadku naruszeń stwierdzonych podczas kontroli w dniu 18 października 2019 r. popełnionych przez skarżącego nie zachodzi możliwość zastosowania tego przepisu, ponieważ czyny będące naruszeniami z załącznika nr 3 ww. ustawy nie stanowią jednocześnie naruszeń, o których mowa w załączniku nr 4 do tej ustawy. Zatem za naruszenia popełnione przez skarżącego w dniu kontroli organ I instancji mógł nałożyć łączną karę pieniężną za naruszenia określone w załączniku nr 3 i łączną karę pieniężną za naruszenia określone w załączniku nr 4 ustawy o transporcie drogowym.

Organ II instancji z odwołaniem do wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 20 grudnia 2017 r., sygn. akt C 434/15 uzasadniał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, miedzy właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związana z usługą przewozowa, a tym samym za usługę wchodząca w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Podniósł, że działalność wykonywana przez stronę w zakresie transportu drogowego była działalnością zorganizowaną i wykonywaną w sposób ciągły. Świadczy o tym korzystanie przez skarżącego z aplikacji [...], bowiem przedsiębiorstwo [...] nie zajmuje się świadczeniem usług transportowych, a jedynie udostępnia użytkownikom aplikację [...] umożliwiającą zamawianie usług transportowych lub logistycznych u niezależnych usługodawców zewnętrznych świadczących tego rodzaju usługi i rozliczanie wykonanych usług. Zatem skarżący chcąc korzystać z ww. aplikacji musiał zamieścić swoje dane kierowcy i dane pojazdu, którym będzie wykonywał usługi przewozu osób. Zamieszczenie tych danych jest równoznaczne z zamiarem wykonywania takich usług w sposób ciągły i zorganizowany. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji ustalił wszystkie istotne okoliczności stanu faktycznego sprawy, w tym okoliczności dotyczące zamówienia i wykonania usługi oraz uiszczenia opłaty za jej wykonanie. Organ odwoławczy dodał, że także złożone przez skarżącego wyjaśnienia w charakterze strony potwierdzają wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, bowiem usługi przewozu osób zamawiane przy pomocy aplikacji [...] wykonuje od około jednego miesiąca przed dniem kontroli. Organ II instancji zauważył, że jeżeli w ramach takiej działalności osoba tę działalność wykonująca osobiście prowadzi pojazd, którym wykonywany jest przewóz drogowy osób, to jest zobowiązana legitymować się orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Wyjaśnił, że w przedmiocie posiadanej i okazanej do kontroli kserokopii licencji skarżący zeznał, iż otrzymał licencję pocztą elektroniczną z poleceniem jej wydrukowania.

Organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d. Uzasadniał, że skarżący nie przestawił żadnych dowodów na istnienie okoliczności zwalniających go z odpowiedzialności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący zaskarżył decyzję Inspektor Transportu Drogowego w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak: ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej; czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

2) naruszenie art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 4.2 oraz lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., poprzez wymierzenie skarżącemu kary w wysokości 1 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i kary 1 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się wymienionym orzeczeniami;

3) naruszenie art. 92a ust. 10 u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4, podczas gdy za ten sam czyn będący przedmiotem kontroli skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 12 000 zł, zgodnie z decyzją nr [...];

4) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

5) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji [...]/[...]

6) naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik skarżącego podnosił, że umknęło uwadze organów, że dowodem rozstrzygającym w tego typu sprawach, który w ocenie wojewódzkich sądów administracyjnych przesądza o tym, kto powinien być stroną postępowania jest faktura VAT wskazująca na podmiot, w imieniu którego wykonywany jest przejazd. W okolicznościach niniejszej sprawy podmiotem tym była spółka U. D.. Ponadto w jego ocenie sam fakt jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli, w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania czy ciągłości. Pełnomocnik skarżącego akcentował, że także, że sam brak okazania dowodu rejestracyjnego oraz zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji nie świadczy w żaden sposób o tym, że skarżący wykonywał w dniu kontroli transport drogowy. W jego ocenie skarżący nie wykonywał krajowego transportu drogowego oraz nie wykonywał ani nie wykonuje pracy na stanowisku kierowcy, a w konsekwencji nie podlega obowiązkom posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ani orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Z odwołaniem do orzecznictwa i treści art. 92a ust. 10 u.t.d. pełnomocnik uzasadniał, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ powinien ograniczyć wymierzenie kary, wyłącznie do kary określonej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Inspektor Transportu Drogowego wydana w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W ocenie sądu zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie są dotknięte uchybieniami, które w świetle przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") uzasadniałyby ich uchylenie, bądź stwierdzenie nieważności.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym, która określa zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.).

Jak trafnie podkreśla organ odwoławczy ustawa ta przewiduje sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportu drogowego i nie ma możliwości ich miarkowania. W art. 92b i 92c u.t.d. przewiduje się także możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Z uwagi na to, że kwestie te zostały uregulowane w odrębnych przepisach (tzn. w ustawie o transporcie drogowym) to ze względu na treść art.189a § 2 k.p.a. nie mają tutaj zastosowania przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę m.in., jeżeli osoba ta nie ma przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3) i nie ma przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4). Stosownie do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie natomiast z art. 39m u.t.d. wymagania, o których mowa w art. 39a-39l, a zatem także wymogi braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Na mocy art. 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2 000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 92a ust. 8 u.t.d.). Stosownie do lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1 000 zł. Natomiast wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy także skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1 000 zł (lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.).

W sprawie pozostaje poza sporem, że skarżący w dniu 18 października 2019 r. przewoził pojazdem marki [...] o wskazanym wyżej numerze rejestracyjnym dwóch pasażerów z ul. [...] w L. na Plac [...] przy Al. [...] w L.. W wyniku przeprowadzonej w tym dniu kontroli przedmiotowego pojazdu stwierdzono, że kierujący pojazdem nie posiada orzeczenia lekarskiego oraz psychologicznego o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Bezsprzecznie skarżący ani w czasie kontroli, ani w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił wymaganych orzeczeń.

W odwołaniu oraz w skardze skarżący nie kwestionował ustalenia przez organy braku wymienionych orzeczeń. Spór sprowadza się do oceny, czy po stronie skarżącego zaistniały okoliczności uniemożliwiające wszczęcie lub prowadzenie postępowania administracyjnego. Skarżący twierdzi bowiem, że w dacie kontroli nie miał statusu przedsiębiorcy, a podjęte przez niego czynności nie były dokonywane we własnym imieniu skarżącego i nie miały cech prowadzenia działalności gospodarczej, a tym bardziej cech wykonywania transportu drogowego. Nie był zatem obowiązany do posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, ani do posiadania orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zdaniem skarżącego, nawet jeśli uznać, że wykonywał przewóz drogowy, to podmiotem na rzecz którego transport był wykonywany, była spółka U. D., na który to podmiot wystawiona została faktura za wykonany przejazd. Zarzucił, iż ta okoliczność umknęła uwadze organów.

W ocenie sądu, organy prawidłowo ustaliły, że skarżący w dniu 18 października 2019 r. wykonywał we własnym imieniu przewóz okazjonalny osób, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd podziela również stanowisko organów, że wykonywany przez skarżącego przewóz był przewozem okazjonalnym, wykonywanym pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., co podlegało ocenie przez sąd w sprawie skarżącego o sygn. akt III SA/Lu 296/21.

Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny, to przewóz osób który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. U. UE L 300 z dnia 14 listopada 2009 r., s. 8), dalej jako "rozporządzenie nr 1073/2009". Zgodnie z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., I OSK 1361/06 Lex nr 384423).

Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala na uznanie, że skarżący w dniu 18 października 2019 r. wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Ustalony w tym zakresie przez organy stan faktyczny nie budzi zdaniem sądu wątpliwości. Z protokołu kontroli z dnia 18 października 2019 r. jednoznacznie wynika, że w tym dniu skarżący wykonywał odpłatny przewóz dwóch pasażerów z ul. [...] w L. na Plac [...] przy Al. [...] w L.. Aby zamówić kurs, musiał zarejestrować swoje dane i dane swojej karty kredytowej oraz zaakceptować regulamin aplikacji. Opłata za przewóz została pobrana z karty kredytowej pasażera. Nie ma przy tym ma znaczenia okoliczność, że skarżący nie otrzymał wynagrodzenia bezpośrednio od pasażera. Skarżący bowiem, korzystając z aplikacji [...], miał uzyskać wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Dla przyjęcia odpłatności przewozu nie ma znaczenia, w jaki sposób następuje dalsze rozliczenie po pobraniu należności z karty kredytowej pasażera, w szczególności jaki podmiot dokonuje rozliczenia i przekazania należności wykonawcy przewozu. Korzystanie z aplikacji [...] wiąże się z wynagrodzeniem za przewóz, czego skarżący nie kwestionuje.

Stanowisko organów i sądu w tej kwestii znajduje potwierdzenie, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, w analizie charakteru usługi pośrednictwa świadczonej przez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja [...], dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r., C-434/15. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych na wzór wykorzystanej przez skarżącego w sprawie niniejszej, polega także na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym określone przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą.

Zatem korzystając z aplikacji [...] przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, skarżący realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z aplikacji [...] skarżący uzyskał także wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Tym samym uznać należy, że skarżący wykonywał usługi odpowiadające pojęciu transportu drogowego, jak również, że wykonywał te usługi we własnym imieniu i na swoją rzecz. Jego działalność miała charakter zorganizowany i wbrew zarzutom skargi niemający charakteru jednorazowego. Świadczy o tym korzystanie z aplikacji internetowej (skarżący zeznał że z tej aplikacji korzysta około jednego miesiąca).

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, że kontrolowany przewóz nie był przez skarżącego wykonywany w imieniu własnym, ale w imieniu podmiotu trzeciego – firmy [...], na który to podmiot wystawiona została faktura za wykonany przejazd. W kontekście powyższego po pierwsze zauważyć należy, w aktach sprawy brak faktury, do której odwołuje się pełnomocnik skarżącego i nie wynika również aby taki dokument był przez skarżącego w trakcie postępowania składany. Po drugie organy trafnie uznały, że przedstawiona przez skarżącego kopia licencji udzielonej innemu podmiotowi ([...] [...] Sp. z o. o. sp. k.) nie może być uznana za dowód wykonywania transportu drogowego w imieniu i na rzecz posiadacza licencji. Przede wszystkim zauważyć należy, że kopia ta nie stanowi wypisu z licencji wydanego przez właściwy organ i nie jest dokumentem, o którym mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Ponadto skarżący nie przedstawił dowodu na okoliczność wykonywania transportu drogowego w imieniu i na rzecz posiadacza licencji, w szczególności umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, potwierdzającej fakt wykonywania transportu drogowego na rzecz innego podmiotu.

W konsekwencji materiał dowodowy sprawy uprawniał do stwierdzenia, że w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz osób nie tylko osobiście, ale i w imieniu własnym. Powyższej oceny nie może podważyć odmienne przekonanie skarżącego, który powoływał się na współpracę ze spółka U. D. przy wykonywaniu przedmiotowego przejazdu.

Powyższej oceny nie może również zmienić okazana w trakcie postępowania (po wydaniu decyzji przez organ I instancji) kopia umowy zlecenia zawarta 6 sierpnia 2019 r. z P. E. P. K.. Umowa ta nie potwierdza faktu wykonywania transportu drogowego na rzecz tego podmiotu. Z umowy tej wynika jedynie, że skarżący zobowiązuje się do wykonywania w sposób samodzielny usług poprzez platformę [...] oraz [...]. Nie świadczy natomiast ona o wykonywaniu przez skarżącego w dniu kontroli okazjonalnego przewozu osób w imieniu i na rzecz tego podmiotu.

Skarżący w oparciu o powołane dokumenty (ksero licencji i umowy z P. E. P. K.) zarzuty, co do wykonywania transportu drogowego na rzecz innego podmiotu przedstawił również w sprawie nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, poddanej kontroli sądowej, sygn. akt III SA/Lu 296/21. Sprawa ta rozpoznawana była równolegle ze sprawą niniejszą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokami z dnia 30 listopada 2021 r. oddalił skargi w obu sprawach. Nie ma więc podstaw do odmiennej oceny w niniejszej sprawie, dotyczącej naruszeń stwierdzonych w czasie tej samej kontroli drogowej.

Skoro zaś skarżący wykonywał przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. we własnym imieniu, tym samym ponosi odpowiedzialność za brak ważnego w dniu kontroli orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego, wymaganych – zgodnie z art. 39j ust. 1 oraz art. 39k ust. 1 w zw. z art. 39m u.t.d. – zarówno od kierowcy zatrudnionego przez przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy, jak również od przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Zasadnie organ nałożył karę pieniężną przewidzianą w ustawie o transporcie drogowym, bowiem skarżący wykonywał przewóz bez ważnych badań lekarskiego oraz psychologicznego. Nie jest zatem uzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 i art. 92 ust. 6 w związku z lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy. Podstawę nałożenia kary w niniejszej sprawie stanowiły bowiem przepisy art. 92a ust. 2 i ust. 8 ustawy o transporcie drogowym.

Podkreślić przy tym należy, że odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Skarżący jako podmiot wykonujący w dniu kontroli przewóz okazjonalny osób, był zobowiązany do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów.

Bez znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego jest okoliczność, że nie prowadził on zarejestrowanej działalności gospodarczej. Wykonywanie transportu drogowego stanowi rodzaj działalności gospodarczej reglamentowanej, a w Rozdziale 2 ustawy o transporcie drogowym określono "Zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego", z których wynika, że wykonywanie tego transportu w określonych w przepisach zakresach wymaga zezwolenia lub licencji. Podkreślenia jednak wymaga, że według powszechnie akceptowanego w orzecznictwie stanowiska sankcjom stanowiącym konsekwencję naruszeń obowiązujących norm podlega wykonywanie transportu drogowego również w sytuacji, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi działalności gospodarczej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Chodzi o faktyczne wykonywanie działalności odpowiadającej definicji transportu drogowego wynikającej z art. 4 u.t.d.

W konsekwencji, w świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego kar przewidzianych w lp. 4.2 oraz lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy.

Nie zasługuje na podzielenie zarzut naruszenia art. 92a ust. 10 u.t.d. przez wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4, podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 12 000 zł, zgodnie z decyzją z dnia 13 grudnia 2019 r. nr [...]

W związku z przytoczonym zarzutem wskazać należy, że ostatnio wymieniona decyzja dotyczyła nałożenia na skarżącego na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za naruszenia określone w:

- lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (12 000 zł);

- lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (8 000 zł).

Na podstawie art. 92a ust. 3 u.t.d. wysokość nałożonej kary pieniężnej ograniczono do kwoty 12 000 zł.

Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do tej ustawy. Zgodnie zaś z art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., a także wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do tej ustawy. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4 nie wyklucza możliwości wszczęcia wobec tej samej strony postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy. Pomimo zatem, że określone naruszenia, odnoszące się do załącznika nr 3 oraz załącznika nr 4 zostają ujawnione podczas jednej kontroli, to zupełnie odmienna jest podstawa prawna decyzji.

W ocenie sądu organ odwoławczy prawidłowo stwierdził brak podstaw do zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy art. 92a ust. 10 u.t.d. Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.

Stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenia z załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym nie są jednak tożsame ze stwierdzonymi w toku tej samej kontroli naruszeniami z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, które stały się podstawą nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł na mocy ww. decyzji z 13 grudnia 2019 r. utrzymanej w mocy decyzją Inspektor Transportu Drogowego z 3 marca 2021 r.

W przypadku skarżącego naruszenia wymienione w załączniku nr 3 nie pochłaniają naruszeń wymienionych w załączniku nr 4, zatem naruszenie z jednego załącznika nie stanowi w tym konkretnym przypadku jednocześnie naruszenia z drugiego załącznika. Zdaniem sądu przepis art. 92a ust. 10 u.t.d. dotyczy sytuacji, gdy jeden czyn stanowi jednocześnie naruszenie z załącznika nr 3 i nr 4, co należy rozumieć w ten sposób, że jeden czyn wypełniałby jednocześnie znamiona naruszeń z dwóch załączników. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie oraz w sprawie, w której skarżącego ukarano karą 12 000 zł.

W konsekwencji w okolicznościach niniejszej sprawy wymierzenie skarżącemu kary w wysokości 2 000 zł było zatem uzasadnione i zgodne z prawem.

Trafna jest także ocena organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., bowiem żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Przepis art. 92c ust. 1 stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Nie ma podstaw aby przyjąć, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, skoro to on sam, osobiście prowadził skontrolowany pojazd, którym odpłatnie przewoził pasażerów, nie posiadając przy tym wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Brak wiedzy co do wymogów wynikających z ustawy o transporcie drogowym oraz nieuzasadnione przekonanie skarżącego o braku jego odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia nie mogą być uznane za okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d.

W ocenie sądu organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, uznając go za spójny i logiczny, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło należyte odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Zapewniono również skarżącemu czynny udział w postępowaniu. Dlatego w okolicznościach tej sprawy nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym określonych przepisami art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. Organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści obowiązujących przepisów. Strona znała zatem zakres i przedmiot prowadzonego postępowania, mogła w nim aktywnie uczestniczyć, składać zarówno wyjaśnienia, jak i wnioski dowodowe. Organy prawidłowo rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w szczególności w zakresie wystąpienia opisanych w protokole kontroli z 18 października 2019 r. naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości było nałożenie odpowiednich kar pieniężnych, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Podnieść również należy, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu skutecznie kwestionującego prawidłowość ustaleń faktycznych organów. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważyć ustalenia organów, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania jej odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 756/16, CBOSA).

Wbrew stanowisku skarżącego, organ odwoławczy nie naruszył również przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji odniósł się merytorycznie do podniesionych w odwołaniu zarzutów, w tym odnośnie do twierdzenia o nieposiadaniu przez skarżącego statusu przedsiębiorcy, jak również co do zasad działania aplikacji [...], przez którą była zamawiana usługa przewozu. W aktach sprawy znajduje się również kopia warunków dla pasażerów co do korzystania z aplikacji [...] i ogólnych warunków dla kierowców co do korzystania z usług [...], do których odwołał się organ II instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Poza tym zasady działania aplikacji [...] są możliwe do poznania dla każdego potencjalnego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu nowoczesnych "inteligentnych" telefonów ("smartfonów"). Nie ma więc przeszkód, aby zasady jej działania uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia (zob. wyroki w sprawach sygn. akt II SA/Go 507/20 i II SA/Sz 1193/19, CBOSA).

Nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zarzutów strony nie świadczy o ich pominięciu. Organ odwoławczy uznając decyzję organu I instancji za prawidłową, a zarzuty zawarte w odwołaniu strony za niezasadne obowiązany był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. do utrzymania tej decyzji w mocy. Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a – oddalił skargę.