Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 721/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 1, art. 67 par. 2, art. 80 par. 1-3, art. 18
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2013 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w G. postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. oddalił skargę Skarżącego - P. K. na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu rachunku bankowego.

W uzasadnieniu wskazał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...] do nr [...] obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec 2007, wrzesień 2007 i grudzień 2007 prowadzi egzekucję z majątku Skarżącego. Odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczono Skarżącemu w dniu 25 maja 2011 r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. zawiadomieniem z 24 maja 2011 r. dokonał zajęcia wierzytelności Zobowiązanego z rachunków bankowych w R. SA w K.. O zajęciu wierzytelności powiadomiono Skarżącego 25 maja 2011 r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy.

Pismem z dnia 30 maja 2011 r. Skarżący, za pośrednictwem pełnomocnika, wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w G. skargę na ww. czynności egzekucyjne wskazując, iż ww. czynności egzekucyjnej dokonano z naruszeniem art. 80 § 1 - 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) – dalej "u.p.e.a.".

Dyrektor Izby Skarbowej w G. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie uznał, że zajęcia rachunków bankowych dokonano zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 54 § 1, § 5 i § 6 w związku art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji, gdy pełnomocnik wykazał, iż środek egzekucyjny został zastosowany nieprawidłowo,

- art. 54 § 6 u.p.e.a. poprzez zaniechanie przez organ nadzoru rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...] i [...]w formie odrębnego postanowienia oraz stwierdzenie, że wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie zasługiwał na uwzględnienie,

- art. 124 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), dalej "k.p.a." w związku z art. 54 § 5 i 6 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowane polegające na nieprawidłowym ustosunkowaniu się do treści skargi i wadliwym uzasadnieniu faktycznym i prawnym.

Minister Finansów postanowieniem z [...] grudnia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem postępowania jest postanowienie wydane na podstawie art. 54 u.p.e.a. Oceniając prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu rachunków bankowych pod względem wykonawczym nie stwierdził naruszenia przepisów prawa. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, do którego upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. la pkt 12 lit. a u.p.e.a. Zajęcia rachunków bankowych dokonano zgodnie z art. 80 ww. ustawy poprzez przesłanie do R. SA w K. zawiadomienia z dnia 24 maja 2011 r. o zajęciu wierzytelności pieniężnej Zobowiązanego z rachunków bankowych do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie płatności dochodzonych zaległości oraz kosztami egzekucyjnymi. Podstawę dokonania zajęcia wierzytelności Zobowiązanego stanowiły tytuły wykonawcze nr [...],[...] i [...] wystawione na Skarżącemu przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G., których odpisy doręczono Skarżącemu w dniu 25 maja 2011 r. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych doręczono dłużnikowi zajętych wierzytelności 27 maja 2011 r., zaś Skarżącemu 25 maja 2011 r., co wynika z potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy. Do zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych wykorzystano druk, który odpowiada wzorowi określonemu dla tego rodzajów druku w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 37, poz. 1541 z późn. zm.). Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż dokonane zawiadomieniem nr EA/0763/232/11 zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych dłużnik zajętej wierzytelności uznał, co wyraził w piśmie z dnia 9 czerwca 2011 r.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu, iż brak było podstaw do dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej z uwagi na brak wymagalności dochodzonych zaległości wskazać należy, iż zarzut ten nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. Zarzut te stanowi inny przedmiot sprawy i podlega rozpatrzeniu w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 34 u.p.e.a.

W zakresie natomiast zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów art. 54 § 6 u.p.e.a. poprzez zaniechanie wstrzymania postępowania egzekucyjnego w formie odrębnego postanowienia oraz stwierdzenie, że wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie zasługiwał na uwzględnienie organ odwoławczy wskazał, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, iż zgodnie z ww. przepisem prawa, wniesienie skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Ocena wystąpienia przesłanek do wstrzymania postępowania egzekucyjnego oparta jest na zasadzie uznania administracyjnego i należy do organu egzekucyjnego bądź organu nadzoru według dość nieostrego kryterium "uzasadnionych przypadków". W świetle zatem wskazanej regulacji, za uzasadnione przypadki można uznać sytuacje, gdy organ egzekucyjny bądź organ nadzoru uznają na podstawie informacji i dowodów przekazanych przez Skarżącego oczywistą zasadność skargi bądź uznają, że wykonanie czynności narazi Skarżącego na niepowetowane szkody (co może rodzić odpowiedzialność Skarbu Państwa). W niniejszej sprawie okoliczności takich nie stwierdzono, bowiem Dyrektor Izby Skarbowej w G. uznał wniesioną przez pełnomocnika skargę za nieuzasadnioną wskazując ponadto w uzasadnieniu, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki do wstrzymania przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Zatem nie można mówić o naruszeniu przepisu art. 54 § 6 u.p.e.a., bowiem w przywołanej regulacji prawnej ustawodawca nie przewidział stronom postępowania egzekucyjnego uprawnień do wnoszenia zażaleń na tego typu postanowienie, stąd kwestia ta nie podlega kontroli w trybie zażaleniowym.

W skardze na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w G. z [...] czerwca 2011 r. Zarzucił mu naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w G., podczas, gdy zarzuty podniesione w zażaleniu uzasadniały wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwego postanowienia organu I instancji,

- art. 54 § 1, 5 i 6 w związku z art. 80 § 1 - 3 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie skargi,

- art. 124 § 1 i 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że skarga na czynności egzekucyjne nie zasługiwała na uwzględnienie.

W uzasadnieniu podniósł także, że wydając zaskarżone postanowienie nie uwzględniono wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt: I SA/Gd 912/11, I SA/Gd 913/11, I SA/Gd 914/11, I SA/Gd 587/12 i I SA/Gd 589/12, z których wynika, że organy administracji nieprawidłowo rozpatrzyły zgłoszone przez Skarżącego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji względem Skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które stanowią w art. 54 § 1 u.p.e.a., że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, którą wnosi się za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej (§ 3 i § 4).

W myśl art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skargi orzeka organ nadzoru w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Jednocześnie § 6 wskazuje, że wniesienie skargi na czynności egzekucyjne nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, jednakże organ egzekucyjny lub organ nadzoru może w drodze postanowienia wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego.

Skarga - wymieniona w art. 54 § 1 u.p.e.a. - służy zaskarżaniu czynności wykonawczych postępowania i może być wniesiona zarówno na czynności organu egzekucyjnego, jak i czynności egzekutora. W trybie powołanego przepisu prawa ocenie podlega prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym pod względem ich zgodności z przepisami regulującymi sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Przedmiotem skargi nie mogą być natomiast kwestie materialnoprawne dotyczące m.in. wymagalności dochodzonych zaległości. Kwestie te stanowią inny przedmiot sprawy i podlegają rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.

W kontrolowanej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...] do nr [...] obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec 2007, wrzesień 2007 i grudzień 2007 prowadzi egzekucję z majątku Skarżącego. Odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczono Skarżącemu 25 maja 2011 r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, do którego upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. la pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucja z rachunku bankowego. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. dokonał zajęcia rachunków bankowych zgodnie z art. 80 u.p.e.a. poprzez przesłanie do R. SA w K. zawiadomienia z 24 maja 2011 r. nr EA/076/3/232/11 o zajęciu wierzytelności pieniężnej Skarżącego z rachunków bankowych do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie płatności dochodzonych należności oraz kosztami egzekucyjnymi. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych doręczono dłużnikowi zajętych wierzytelności w dniu 27 maja 2011 r., zaś Skarżącemu w dniu 25 maja 2011 r., co wynika z potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy.

Odnosząc się do zarzutów Skargi w tym naruszenia art. 80 § 1 - 3 u.p.e.a., wskazać trzeba, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego spełnia wszelkie wymogi ustawowe określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Jak wskazano już wyżej zostało ono doręczono Skarżącemu w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), dalej "k.p.a." Wskazać trzeba, że do zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych organ egzekucyjny wykorzystał druk "Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem", który odpowiada wzorowi określonemu dla tego rodzajów druku w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.). Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż dokonane zawiadomieniem nr EA/076/3/232/11 zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych dłużnik zajętej wierzytelności uznał, co wyraził w piśmie z 9 czerwca 2011 r. nr ZAJ/09/06/11/1159/KŁ/96984/REALIZ znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, Sąd wskazuje iż są one bezzasadne. W skardze Skarżący zarzuca, że w sprawie naruszono przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji. Zauważyć trzeba, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ odwoławczy rozpoznając sprawę obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą postanowieniem organu I instancji. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania Minister Finansów wydając zaskarżone postanowienie dokonał oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Dlatego prawidłowo zdaniem Sądu nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że skarga na czynności egzekucyjne nie zasługiwała na uwzględnienie należy uznać go zdaniem Sądu za nietrafny. Wydając bowiem zaskarżone postanowienie organ odwoławczy oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, który uwzględniał stan faktyczny i prawny sprawy i dawał podstawy do wydania zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się z kolei do zarzutu, iż wydając zaskarżone postanowienie nie uwzględniono wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt: I SA/Gd 912/11, I SA/Gd 913/11, I SA/Gd 914/11, I SA/Gd 587/12 i l SA/Gd 589/12, z których wynika, że organy administracji nieprawidłowo rozpatrzyły zgłoszone przez Skarżącego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji wskazać należy, iż postępowanie w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych i postępowanie w sprawie skargi na czynności egzekucyjne to dwa odrębne postępowania toczące się w oparciu o inne podstawy prawne. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, co do zasady, nie ma wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne organ nadzoru bada, czy w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny wypełnił dyspozycje wynikające z przepisów regulujących procedurę zastosowania tego środka.

W zakresie natomiast zarzutu dotyczącego braku podstaw do dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej z uwagi na to, że w dacie wystawienia ww. tytułów wykonawczych nie funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tychże tytułów wykonawczych wskazać należy, iż kwestie dotyczące decyzji określającej wymagalności dochodzonych zaległości nie podlegają rozpatrzeniu w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 u.p.e.a.

Mając powyższe na uwadze wskazać trzeba, że w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy w sposób prawidłowy prowadziły cale postępowanie egzekucyjne. Dlatego też Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa, co oznacza, że skarga - jako niezasadna - podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm.).