Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2796/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. K. kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2014 r. NR [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r. poz. 267) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r. poz. 1409 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołań A. K.oraz A. D.-C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...]z dnia [...].07.2014r. nakładającej na T. M. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanej na działce nr ew. [...] obręb [...], w granicy z działką nr ew. [...], przy ul. [...]w [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 23.05.2012r. PINB [...]ustalił, że na działce nr ewid. [...], w granicy z działką nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...]w [...] inwestor realizując budowę budynku mieszkalnego w sposób istotny odstąpił od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Nr [...]z dnia [...].06.2003r. PINB [...]. Organ powiatowy wskazał, że podniesiono ściankę kolankową do wysokości 1,2 m oraz zmieniono usytuowanie wjazdu do garażu, co doprowadziło do zmiany charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego oraz zmiany zagospodarowania działki.

Jak ustalono w trakcie ponownej kontroli przeprowadzonej przez pracowników PINB [...]w dniu 26.06.2012r. dwulokalowy budynek mieszkalny w zabudowie bliźniaczej został wykonany w ten sposób, że pierwotnie powstała część budynku na obecnej działce nr ew. [...]. Budowa drugiej części budynku przez T. M. prowadzona jest w ten sposób, że ściana pomiędzy częściami bliźniaka jest ścianą wspólną. Wykonane zostały również podłączenia przewodów kominowych do istniejącego budynku P. A. K..

W związku z powyższym PINB [...]postanowieniem Nr [...]z dnia [...].05.2012r. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce oznaczonej nr ewid. [...], w granicy z działką nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...]w [...], wykonywane przez T. M. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

W wyniku postępowania Il-instancyjnego [...] WINB postanowieniem Nr [...]z dnia [...].08.2012r. utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie organu powiatowego.

Następnie PINB [...] decyzją Nr [...]z dnia [...].07.2012r., znak: [...], nałożył na T. M. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego części budynku mieszkalnego jednorodzinnego o dwóch lokalach usytuowanej na działce o nr ew. [...], w granicy z działką o nr ew. [...] obr. [...] położonej przy ul. [...]w [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonywanych robót budowlanych, w terminie 90 dni od dnia, kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył P. A. K. wnosząc o jego uchylenie.

Decyzją Nr [...]z dnia [...].10.2012r. [...]WINB utrzymał w mocy skarżoną decyzję.

Wskutek złożenia skargi na w/w rozstrzygnięcie WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 09.07.2013r. sygn. akt VII SA/Wa 100/13 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Nr [...]z dnia [...].07.2012r.

Decyzją Nr [...]z dnia [...].08.2013r. PINB [...]zatwierdził T. M. projekt budowlany zamienny części budynku mieszkalnego jednorodzinnego o dwóch lokalach usytuowanej na działce o nr ew. [...], w granicy z działką o nr ew. [...] obr. [...] położonej przy ul. [...]opracowany przez mgr inż. arch. D. T. - upr. nr [...], zezwolił na wznowienie robót według w/w projektu oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie .

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył A. K. wnosząc o jego uchylenie.

[...]WINB decyzją Nr [...]z dnia [...].11.2013r. uchylił decyzję PINB [...]Nr [...]z dnia [...].08.2013r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Następnie w dniu [...].07.2014r. decyzją Nr [...]organ I instancji nałożył na T. M. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanej na działce nr ew. [...] obręb [...], w granicy z działką nr ew. [...], przy ul. [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Odwołania od powyższego rozstrzygnięcia złożyli A. K. i A. D.- C. wnosząc o jego uchylenie.

Ponownie rozpoznając sprawę w postepowaniu odwoławczym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.

Zarówno PINB [...], jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 09.07.2013r. sygn. akt VII i SA/Wa 100/13 uznali, że inwestycję zrealizowano w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Nr [...]z dnia [...].06.2003r. PINB [...].

Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22.11.2005r. sygn. akt. VII SA/Wa 600/05: "Kwestia oceny "istotności odstąpienia" pozostawiona została uznaniu administracyjnemu. "Istotnym odstąpieniem" od zatwierdzonego projektu budowlanego będzie takie odstąpienie, które spowoduje zmianę ustalonych w decyzji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zmianę przeznaczenia obiektu budowlanego, jego usytuowania oraz zmianę warunków określonych w art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawa budowlane".

Każde istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne wyłącznie po wcześniejszym uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Budowa budynku lub realizacja innych robót budowlanych z istotnymi odstępstwami bez uzyskania decyzji pozwalającej na dokonanie tego typu odstępstw stanowi w części dotyczącej tych odstępstw, samowolę budowlaną i wymaga przeprowadzenia postępowania naprawczego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 09.09.2004r. sygn. akt IV SA 843/03, niepublikowany). Inwestor takiej decyzji nie przedstawił.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organ powiatowy przeprowadził szereg czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego charakteru inwestycji, jak i możliwości doprowadzenia jej do stanu zgodnego z przepisami. Przeprowadzano rozprawę administracyjną, jak również uzupełniającą kontrolę w dniu 10.06.2014r. mającą na celu sprecyzowania dokonanych odstąpień i ich charakteru.

Ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji wynika, iż inwestor podczas budowy przedmiotowego obiektu budowlanego dokonał odstępstw od warunków określonych w decyzji udzielającej pozwolenia na wznowienie robót przy budowie w/w budynku Nr [...]z dnia [...].06.2003r.

Organ odwoławczy uznał, że nie budzi wątpliwości fakt, iż zmieniono usytuowanie wjazdu do garażu, który został zrealizowany w innym miejscu niż przewidywał zatwierdzony projekt. W stosunku do kwestii podniesienia ścianki kolankowej organ wskazał, że inwestor wykonał ściankę kolankową o wysokości ok. 142 cm od strony ogrodowej i ok. 70 cm od strony frontowej budynku. Wskazano, że projekt autorstwa E. D. nie przewidywał jej wykonania, a jedynie uwzględniał wykonanie warstwy izolacyjnej o gr. 20 cm. Zabudowana część wejścia od strony ulicy (ganek) jest oddalona od granicy działki nr ew. [...] o ok. 130 cm (w w/w projekcie odległość ta wynosi ok. 227 cm) i nie posiada otworów okiennych ani drzwiowych. Stwierdzono, za oświadczeniem inwestora, że w pomieszczeniu piwnicy pierwotnie istniejąca ława pod wspólną ścianę szczytową (wewnętrzną) obu części budynku (na działkach nr ew. [...]) została powiększona poprzez dolanie bloku betonowego monolitycznego o szer. 40 cm i wys. 40 cm. Uwidoczniona jest jedynie ok. 19 cm część bloku wystająca ponad posadzkę piwnicy. Nie stwierdzono istnienia dylatacji pomiędzy obiema częściami budynku (na działkach nr ew. [...]). Ustalono również, że istniejące piony kominowo - wentylacyjne są integralną częścią ściany wspólnej i wystają poza lico tej ściany w stronę działki nr ew. [...] (widoczne ryzality).

Mając powyższe na uwadze [...]WINB zgodził się ze stanowiskiem PINB [...], że w wyniku w/w odstąpień zmianie uległa wysokość i kubatura budynku oraz zagospodarowanie działki, co w świetle art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego należy uznać za zmiany istotne.

Jednocześnie wskazano, że T. M. odstąpiła od budowy własnej ściany w spornym budynku od strony budynku A. K., przez co oba obiekty usytuowane w granicy posiadają obecnie jedną wspólną ścianę. Inwestor zrezygnował również z budowy własnego komina, wkuwając się do komina w budynku A. K. się w celu podłączenia przewodów kominowych. Fakt ten potwierdzony został w protokole kominiarskim z dnia 26.11.2011r. oraz protokołach z przeprowadzonej kontroli z dnia 26.06.2012r. Brak własnej ściany i podłączenie do pionu kominowego rozbudowanej części obiektu nie zostało oceniane jako działanie niezgodne z prawem i normami techniczno - budowlanymi. W ocenie [...]WINB ściana graniczna stanowi ścianę wspólną, co dotyczy również znajdujących się w niej pionów kominowych, wyprowadzonych w stronę działki nr ew. [...].

Wskazano również, że z protokołu kominiarskiego Nr [...]z dnia 12.03.2013r. (sporządzonego przez mistrza kominiarskiego upr. [...]) wynika, że przewody kominowe i elementy urządzeń kominowych w budynku przy ul. [...] odpowiadają przepisom.

Przedłożenie w PINB [...]projektu budowlanego zamiennego ma odzwierciedlić stan, jaki powstał w wyniku dokonania istotnych odstępstw oraz umożliwić ocenę prawidłowości wykonanych robót budowlanych pod kątem zgodności ze sztuką budowlaną i przepisami oraz umożliwić legalizację wykonanych samowolnie zmian.

Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa sądowo - administracyjnego podmiot dysponujący nieruchomością do celów budowlanych jest uprawniony zarówno podczas robót budowlanych, jak i po wybudowaniu obiektu budowlanego do zmian i przeróbek, modernizacji, przebudowy, nadbudowy, jeśli nie pozostaje to w kolizji z przepisami prawa, w tym także z potrzebą zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Wykonanie przez inwestora obowiązku wynikającego decyzji organu I instancji umożliwi doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Podkreślono, że przed zatwierdzeniem projektu zamiennego organ jest zobowiązany do jego zbadania pod kątem przesłanek wynikających z art. 35 ust.l Prawa budowlanego. Przedłożona dokumentacja zamienna winna zawierać rozwiązania odpowiadające przepisom prawa.

Odnosząc się do argumentów przedstawionych przez skarżących w odwołaniach, stwierdzono należy, że nie wnoszą one do sprawy istotnych elementów, które mogłyby skutkować uchyleniem na ich podstawie decyzji organu I instancji. [...]WINB nie dopatrzył się naruszenia art. 7, 77 i 107 Kpa. Wskazano również, iż kwestie prawa własności (wykorzystanie ściany granicznej i kanałów kominowych) pozostają poza możliwością ingerencji organów nadzoru budowlanego, a należy ich dochodzić na drodze powództwa cywilnego.

Odnosząc się do stwierdzenia P. A. K., który podnosi, że skoro w budynku T. M. nie wybudowano ściany to budynek ten nie może stanowić budynku mieszkalnego jednorodzinnego. [...]WINB wskazał, że kwestia ta będzie przedmiotem oceny organu nadzoru budowlanego po przedłożeniu projektu budowlanego zamiennego.

Skargę na te decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył A. K.. Skarżonej decyzji zarzucił:

1. bezpośrednie i istotne naruszenie art. 7 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , a także Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, w tym art. 6 i 8 ust. 1 tej Konwencji , przez wydanie decyzji administracyjnej , która narusza moją współwłasność nieruchomości mieszkalnej, położonej w [...] przy ul. [...];

2. rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7 K.p.a. i art 8 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80, art. 107 par. 1 K.p.a. przez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny sprawy w oparciu o całokształt materiału dowodowego w niej zgromadzonego, a także dokonywanie ustaleń dotyczących stanu faktycznego na podstawie wybiórczo wybranego materiału dowodowego oraz nie ustosunkowanie się do sformułowanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutów,

3. istotne naruszenie przepisów budowlanego prawa materialnego, w tym przede wszystkim art. 3 pkt 2a, art. 5 ust. 2, art. 34 ust. 1 .art. 35, art. 36a, art. 49 ust. 1, art. 50, art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. z 201 Or. Nr 243, poz. 1623 ze zm. ) oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zm. ), w tym Działu III , par. 50 tego rozporządzenia, przez bezpodstawne i nieuzasadnione ograniczenie swojego działania legalizującego samowolę budowlaną Pani T. M. do mniej istotnych odstępstw, a pozostawienie bez nakazu naprawczego podstawowych odstępstw od projektu budowlanego, co w sposób bezpośredni narusza moje prawa, a także stwarza zagrożenia dla prawidłowego użytkowania mojego budynku.

Podnosząc te zarzuty wnosił o:

1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]Nr [...]z dn. [...].07.2014 stosownie do art. 145 par. 1 pkt 2 uppsa,

ewentualnie o uchylenie zaskarżone decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako istotnie wadliwych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, stosownie do art. 145 par. 1 pkt 1 uppsa.

2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, że bezsporną w sprawie okolicznością jest fakt, że budowę domu T. M. zrealizowała w oparciu o decyzję Nr [...]z dnia [...].06.2003r. udzielającą pozwolenia na wznowienie robót przy budowie w/w budynku. W tej sytuacji niewątpliwie w przypadku stwierdzenia dokonania w toku budowy istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego dopuszczalne jest zastosowanie trybu postępowania przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (tekst jedn.: - Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.).

Dokonując analizy działań organów administracji w niniejszej sprawie należy przede wszystkim wskazać, iż z treści art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane wynika, iż w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego właściwy organ nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego w zakresie wprowadzonych zmian. Decyzja zatwierdzająca zamienny projekt budowlany (art. 51 ust. 4 ustawy) zastępuje pozwolenie na budowę w zakresie dokonanych odstępstw, a odesłanie m.in. do art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oznacza, że projekt ten, przed zatwierdzeniem, powinien być sprawdzony w zakresie zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego w przypadku braku miejscowego planu (art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 i w zw. z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego).

Należy podkreślić, że w omawianym trybie organy nadzoru budowlanego mają obowiązek ustalić czy wykonany dotychczas obiekt budowlany jest zgodny z prawem, a jeżeli ustalą, że nie jest zgodny, a stwierdzone odstępstwa mają istotny charakter, to organ winien nałożyć na inwestora, właściciela albo zarządcę obiektu budowlanego obowiązek wykonania takich czynności lub robót budowlanych, których wykonanie doprowadzi ów obiekt budowlany do zgodności z prawem. Wykonanie projektu budowlanego zamiennego jest niezbędnym elementem trybu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Ustawodawca wprost nie wyjaśnia, co projekt zamienny winien zawierać. Z powyższego uregulowania wynika jednak, iż winien on uwzględniać już wykonane roboty budowlane, a więc w tym zakresie winien odpowiadać pojęciu inwentaryzacji. Ponadto z funkcji powyższej regulacji, polegającej na doprowadzeniu obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, wynika, że projekt zamienny powinien zawierać przedstawienie robót budowlanych, które należy wykonać aby doprowadzić obiekt do zgodności z prawem. Ponadto projekt zamienny winien odpowiadać projektowi budowlanemu - odpowiednio do zakresu zmian (art. 51 ust. 1 pkt 3 in fine).

Z tego ostatnio wynika, że to w jakim zakresie projekt budowlany zamienny będzie musiał spełniać wymogi projektu budowlanego, zależy od tego, jakich zmian dopuścił się inwestor, czyli jak dalece odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (vide: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 marca 2011 r., w sprawie sygn. akt II SA/Gd 747/10).

Odnosząc te uwagi do przedmiotowej sprawy wskazać należy, że aby prawidłowo przeprowadzić postepowanie legalizacyjne na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w związku z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, należy precyzyjnie określić zakres odstępstw. W odniesieniu do tych odstępstw projekt budowlany zamienny będzie weryfikowany na podstawie ust. 4 ww. przepisu.

W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego nie dokonały prawidłowej oceny dokonanych przez inwestorkę odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie już w wyroku z dnia 9 lipca 2013 r. sygn.. akt VII SA/Wa 100/13 podkreślał, że "Ponadto, co wymaga szczególnego podkreślenia, organy całkowicie pominęły niezwykle istotne w rozpatrywanej sprawie kwestie - pomimo, że były one sygnalizowane konsekwentnie w toku całego postępowania przez skarżącego – a dotyczące odstąpienia przez T. M. od budowy własnej ściany w spornym budynku od strony budynku skarżącego, przez co oba obiekty usytuowane w granicy posiadają obecnie jedną wspólną ścianę."

Zgodnie z treścią art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego obowiązującego w chwili orzekania przez organy nadzoru budowlanego, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Przepis ust. 5 art. 36a stanowi natomiast, iż nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy:

- zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu,

- charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,

- zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne,

- zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,

- ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.

Jak zwracano uwagę w orzecznictwie, z uwagi na szeroki zakres znaczeniowy przesłanek określonych w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego oraz związane z tym różne możliwości interpretacyjne, okoliczność, czy w danej sytuacji planowane przez inwestora odstąpienie zostanie uznane za istotne czy nieistotne, będzie wymagać wnikliwej i wszechstronnej oceny organu, przy uwzględnieniu charakteru inwestycji oraz wartości wyrażonych w art. 4, art. 5 i art. 9 (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 1273/09). Podzielając ten pogląd, zaznaczyć trzeba, iż dokonując kwalifikacji takiego odstępstwa, uwzględnić również trzeba zasadę poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). W związku z tym za istotne odstępstwo uznać należało, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, rezygnację z budowy własnej ściany zewnętrznej od strony istniejącego budynku, co niewątpliwie zmienia kubaturę budynku a jednocześnie oddziaływuje na sposób wykonywania uprawnień właścicielskich właścicieli sąsiedniego budynku.

Konsekwencją powyższego stanowiska jest konieczność uwzględnienia również tej zmiany w projekcie budowlanym zamiennym.

Jak wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia, projekt budowlany zamienny winien obejmować wszystkie istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu bowiem w tym zakresie podlega ocenie na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.

Wyłącznie w sytuacji prawidłowego określenia zakresu istotnych odstępstw możliwe jest przeprowadzenie legalizacji samowoli budowlanej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 i 51 ust. 4 Prawa budowlanego.

W rozpoznawanej sprawie takiej szczegółowej oceny charakteru odstąpień zabrakło dlatego też należało uznać, że nałożenie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego nastąpiło przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy.

Doszło zatem do naruszenia art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. i art. 36a ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Ponownie rozpoznając sprawę organy winny uwzględnić ocenę Sądu co do charakteru stwierdzonych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Z tych wszystkich względów decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c oraz art. 135 ustawy p.p.s.a.

W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy, zaś o kosztach postępowania sądowego stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 ustawy p.p.s.a.