Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2699/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. sprawy ze skargi C. C. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2012 r. bez numeru w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] października 2012 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej dalej jako "Prezydium NRA", po rozpoznaniu odwołania aplikanta adwokackiego C. C. od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w B. dalej jako "ORA w B." z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich - uchyliło zaskarżoną uchwałę i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez ORA w B..

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podał, że C. C. został wpisany na listę aplikantów adwokackich uchwałą ORA w B. z dnia [...] października 2009 r., zaś od stycznia 2010 r. rozpoczął odbywanie aplikacji.

Wskazał następnie, że z przeprowadzonego po drugim roku aplikacji, w dniu [...] października 2011 r. kolokwium aplikant otrzymał ocenę niedostateczną. Przy czym ocenę niedostateczną otrzymał również w terminie poprawkowym.

W dniu [...] grudnia 2011 r. Dziekan ORA w B. poinformował C. C. o wszczęciu postępowania zmierzającego do skreślenia go z listy aplikantów.

W tym samym dniu C. C. złożył do Komisji Egzaminacyjnej wniosek o reasumpcję oceny niedostatecznej z procedury karnej, która zaważyła na ostatecznej ocenie z kolokwium. Aplikant nie złożył natomiast wniosku o możliwość powtarzania roku szkoleniowego. Stanowisko to potwierdził na posiedzeniu ORA w B. w dniu [...] grudnia 2011 r.

W dniu [...] grudnia 2011 r. ORA w B. działając na podstawie art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2009 r. nr 146, poz. 1188 ze zm) dalej jako "Prawo o adwokaturze" w związku z § 19 Regulaminu aplikacji adwokackiej stanowiącego załącznik do uchwały NRA z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] dalej jako "Regulamin" - podjęła uchwałę o skreśleniu C. C. z listy aplikantów. Uzasadniała, że cztery oceny niedostateczne na sześć przedmiotów, zdawanych przez aplikanta w terminie poprawkowym prowadzą do wniosku, że nie opanował on materiału szkoleniowego i to nawet w podstawowym zakresie. Jej zdaniem oznacza to trwałą niekompetencję aplikanta i niedostateczną znajomość przepisów. ORA w B. wskazywała jednocześnie, że podejmując rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wzięła pod uwagę również pozytywną opinię patrona na temat aplikanta, lecz także i fakt orzeczenia wobec niego w postępowaniu dyscyplinarnym kary upomnienia za pełnienie funkcji w zarządzie spółki handlowej.

W odwołaniu C. C. wniósł o zaliczenie mu kolokwium z oceną pozytywną, uchylenie uchwały ORA w B. z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz umorzenie postępowania. Zarzucił naruszenie przepisów procesowych poprzez uniemożliwienie mu złożenia wniosku do Komisji Egzaminacyjnej, wypowiedzenia się do zebranych dowodów, niedostateczne wyjaśnienie istoty sprawy oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 79 ust. 2 Prawa o adwokaturze w zw. z § 8 ust. 1 Regulaminu poprzez podjęcie uchwały po upływie 2 lat aplikacji. Jego zdaniem ORA bezzasadnie odrzuciła wniosek o reasumpcję wyniku kolokwium. Podkreślał, że błędne jest założenie, jakoby decyzja Komisji Egzaminacyjnej była niezaskarżalna. Wskazywał, że rozpoznanie zarzutów wobec niej powinno nastąpić przynajmniej w ramach wszczętego postępowania odwoławczego od zaskarżonej uchwały z dnia [...] grudnia 2011 r.

Skarżący wskazał także na sprzeczności wynikające z dokumentów sporządzonych w związku z odbytym kolokwium. Podkreślił, że w dniu [...] grudnia 2011 r. Dziekan ogłosił, że nie zdał on egzaminu poprawkowego, uzyskując jedną ocenę niedostateczną z procedury karnej, podczas gdy w uzasadnieniu uchwały z dnia [...] grudnia 2011 r. znalazła się informacja o niezaliczeniu przez niego aż czterech z sześciu przedmiotów. Dodał, że sprzeczności takie wystąpiły również w kolejno udostępnionych mu protokołach z kolokwium poprawkowego.

Ponadto strona wskazała, że w zaskarżonej uchwale - ORA w B. powołała się na fakt zapadnięcia przeciwko niemu orzeczenia dyscyplinarnego, które zostało ogłoszone dopiero w dniu [...] stycznia 2012 r.

Rozpoznając ponownie sprawę Prezydium NRA stwierdziło, że postępowanie przed ORA w B. obarczone jest wadami, skutkującymi koniecznością uchylenia zaskarżonej uchwały.

Wskazało na istotne sprzeczności pomiędzy treścią dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy na okoliczność przebiegu kolokwium, a treścią uzasadnienia rozstrzygnięcia.

Podało, że z protokołu ustnego rocznego kolokwium poprawkowego z dnia [...] listopada 2011 r., podpisanego przez członków Komisji Egzaminacyjnej wynika, że z siedmiu przedmiotów odwołujący się otrzymał tylko jedną ocenę niedostateczną, tj. z procedury karnej, podczas gdy z pozostałych sześciu - oceny dostateczne. Jednocześnie organ wskazał, że ostatecznie kolokwium zostało ocenione na ocenę niedostateczną. Natomiast w treści uchwały z dnia [...] grudnia 2011 r., jak dalej organ odwoławczy wywodził - ORA w B. stwierdziła, że w ramach kolokwium poprawkowego aplikant z czterech na sześć przedmiotów uzyskał ocenę niedostateczną, a w konsekwencji otrzymał ocenę ogólną niedostateczną.

Prezydium NRA zwróciło także uwagę na zarzut odwołania odnośnie do okazanego aplikantowi w dniu [...] lipca 2012 r. protokołu z egzaminu poprawkowego, wedle którego miał on uzyskać cztery oceny niedostateczne na siedem zdawanych przedmiotów.

Zdaniem organu odwoławczego, pomimo tego, że już jedna cząstkowa ocena niedostateczna przesądza o wyniku egzaminu, to jednak nie sposób zaakceptować tak istotnych rozbieżności w materiale dowodowym i ustaleniach organu.

Ponadto organ wskazał na niedopuszczalność powołania się przez ORA w uchwale z dnia [...] grudnia 2011 r. na okoliczności zaistniałe już po wydaniu uchwały, tj. orzeczenie dyscyplinarne z stycznia 2012 r.

Podkreślił także na konieczność wzięcia pod uwagę przy rozstrzyganiu w sprawie treści art. 79 ust. 2 Prawa o adwokaturze.

Za niedopuszczalną organ odwoławczy uznał praktykę doręczania uchwał, zwłaszcza tak istotnych, jak o skreśleniu z listy aplikantów, z ponad półrocznym opóźnieniem w stosunku do daty jej podjęcia. Wywodził, że efektem tak znacznej opieszałości postępowania stało się przekroczenie ustawowego terminu z art. 79 ust. 2 Prawa o adwokaturze.

Prezydium NRA nie podzieliło natomiast zarzutu odwołującego w kwestii nierozpoznania jego wniosku o "reasumpcję" wyniku kolokwium. Powołało się na § 18 pkt 6 Regulaminu, który wprost stanowi, że od decyzji komisji o wyniku kolokwium odwołanie nie przysługuje. Pozbawia to, w ocenie organu aplikanta prawa żądania powtórnego oceniania jego egzaminu, czy to przez ORA, czy też organ odwoławczy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Prezydium NRA z dnia [...] października 2012 r. C. C. zwany dalej "skarżącym" zaskarżonej uchwale zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy polegające na:

- błędnej wykładni § 18 pkt 6 Regulaminu i przyjęcie, że adresatem normy prawnej zawartej w tym przepisie są organy I i II instancji skutkiem czego było uchybienie zasadzie praworządności wyrażonej w art. 6 K.p.a., bowiem organy obu instancji domiemywały zakres swoich kompetencji z przepisu, którego nie były adresatem;

- błędnej wykładni § 18 pkt 1 Regulaminu przez przyjęcie, że kolokwium roczne po II roku aplikacji adwokackiej mogło być przeprowadzone jako kolokwium dwuletnie;

- błędnej wykładni art. 142 K.p.a. przez przyjęcie, że w ramach odwołania od decyzji organu I instancji nie przysługuje możliwość zaskarżenia rozstrzygnięcia Komisji Egzaminacyjnej, pomimo, że było ono jedyną przesłanką podjęcia decyzji przez organ I instancji;

- błędzie w subsumpcji art. 138 § 1 ust. 2 K.p.a. polegającym na jego nieprawidłowym zastosowaniu i nie dokonaniu zmiany rozstrzygnięcia organu I instancji przez organ II instancji, pomimo że w okolicznościach sprawy zasadnym było wydanie decyzji co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącego.

2. naruszenia przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, w tym

- art. 104 § 2 K.p.a. przez brak merytorycznego rozpatrzenia sprawy w pełnym zakresie przez organ II instancji, a w szczególności nie odniesienie się przez organ II instancji do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od uchwały organu I instancji;

- art. 12 ust. 1 Prawa o adwokaturze przez niewystarczające uzasadnienie prawne i faktyczne zaskarżonej uchwały, jak również nie podanie w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały przyczyn pominięcia części zarzutów;

- art. 7 i 77 § 1 K.p.a. polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu istoty sprawy, w szczególności na rezygnacji z rozpatrzenia zasadniczej części materiału dowodowego, jak i nieprzeprowadzeniu żadnego z wnioskowanych dowodów;

1. - art. 78 § 1 w zw. z art. 75 K.p.a. poprzez nieuznanie nagrania audio z odpowiedzi skarżącego podczas kolokwium za dowód w sprawie a w konsekwencji niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodu z tego nagrania;

- art. 138 § 2 K.p.a. i art. 12 § 1 K.p.a. przez niewskazanie wszystkich okoliczności, jakie organ I instancji winien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej uchwały Prezydium NRA, jak i poprzedzającej ją uchwały z dnia [...] grudnia 2011 r., a także decyzji Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] listopada 2011 r. o nie zaliczeniu skarżącemu kolokwium II roku aplikacji, jak również uchwały organu I instancji z dnia [...] listopada 2012 r. o powtarzaniu II roku aplikacji adwokackiej przez skarżącego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;

2. o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym;

3. o zasądzenie od Prezydium NRA na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W obszernym uzasadnieniu skarżący m. in. stwierdził, że weryfikacja rozstrzygnięć Komisji Egzaminacyjnych jest niezbędna, aby zagwarantować realizację uprawnienia z art. 65 Konstytucji RP.

Jego zdaniem aplikanci adwokaccy muszą mieć zagwarantowane choć minimum praw podczas zdawania wewnętrznych, korporacyjnych egzaminów. Niedopuszczalnym jest sytuacja, że udzielenie poprawnych odpowiedzi podczas egzaminu nie gwarantuje im zdania tego egzaminu.

Wywodził, że adresatem normy prawnej zawartej w § 18 pkt 6 Regulaminu są zdający kolokwia aplikanci, a nie organy. Wskazując § 20 ust. 3 i 7 oraz § 21 ust. 7 Regulaminu skarżący stwierdził, że kolokwia przeprowadza organ I instancji, powołując w tym celu doraźnie zespół oceniający, nazwany Komisją Egzaminacyjną, działający i rozstrzygający w imieniu organu I instancji. Zatem organowi I instancji nawet czysto teoretycznie nie przysługiwałoby prawo do odwołania od swojego własnego rozstrzygnięcia. W konsekwencji zdaniem skarżącego przepis ten nie pozbawia organów - uprawnienia do zmiany swojej decyzji i tym samym organy nie mogły się powoływać na to, że ta norma czyni je niewłaściwymi do weryfikacji oceny z kolokwium. Skarżący stwierdził także, że Komisja Egzaminacyjna dysponuje jedynie wycinkiem uprawnień organu I instancji, a ponieważ organ I instancji nie może sam siebie pozbawić prawa do zmiany swojego rozstrzygnięcia, to tym bardziej wykluczone jest, aby był pozbawiony tej możliwości w przypadku, gdy rozstrzygnięcie wydaje ustanowiony przez niego podmiot.

W ocenie skarżącego konsekwencją błędnej wykładni § 18 pkt 6 Regulaminu było uchybienie art. 6 K.p.a. stanowiącemu zasadę praworządności, bowiem oba organy, rozstrzygając merytorycznie, nie poruszały się w zakresie swoich faktycznych kompetencji, określonych wprost przepisami, ale w zakresie kompetencji, które w sposób nieuprawniony i bezzasadny wyprowadziły z przepisów, których nie były adresatami.

Ponadto zdaniem skarżącego błędna wykładnia § 18 pkt 1 Regulaminu doprowadziła do przyjęcia, że kolokwium roczne mogło być przeprowadzone, jako kolokwium dwuletnie, a więc obejmujące przedmioty wykładane w danym roku, jak i przedmioty z roku poprzedzającego, które aplikant już raz zdał. Jego zdaniem wykładnia literalna przepisu § 18 ust. 1 Regulaminu wskazuje jednoznacznie na dopuszczalność składania kolokwium tylko z przedmiotów objętych szkoleniem w danym roku. Za taką wykładnią w ocenie skarżącego przemawiają też inne przepisy, które także za każdym razem posługują się terminem "kolokwium rocznego", np. § 24 Regulaminu, który dotyczy zarówno aplikantów I, jak i II roku.

Podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawia się słuszna argumentacja interpretacyjna a maiori ad minus, zgodnie z którą skoro odpowiadająca za szkolenia Okręgowa Rada Adwokacka może żądać sprawdzenia wiedzy z całego roku szkoleniowego, to dla ważności kolokwium rocznego, nie ma znaczenia, gdy Rada korzystając ze swojego uprawnienia, sprawdzi wiedzę aplikantów pomijając niektóre zagadnienia wykładane w danym roku. Jego zdaniem interpretacji dokonanej przez Sąd nie da się pogodzić z wykładnią rozszerzającą, dokonaną przez organ I instancji, uprawniającą do przeprowadzania kolokwiów dwuletnich.

Odwołując się do kontekstu historycznego, skarżący stwierdził następnie, że zgodnie z obecnie obowiązującym Regulaminem odbywania aplikacji adwokackich (załącznik do Uchwały nr 55/2011 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 19 listopada 2011 r.) w § 19 ust. 1 określono wprost i jednoznacznie, że kolokwium I roku obejmuje blok przedmiotów prawa karnego, natomiast kolokwium II roku obejmuje wyłącznie blok przedmiotów prawa cywilnego. Wywodził, że taki system kształcenia - I rok aplikacji blok przedmiotów prawa karnego, a II rok blok przedmiotów prawa cywilnego dotyczył też jego grupy).

Zatem negatywna ocena otrzymana z przedmiotu procedura karna, nie może być w ocenie skarżącego uwzględniana w ocenie kolokwium II roku, a ponieważ była to jedyna ocena niedostateczna, należy uznać, że zdał kolokwium II roku aplikacji adwokackiej.

Ponadto skarżący wywodził, że to niezaskarżalne rozstrzygnięcie Komisja Egzaminacyjnej, nazwane w regulaminie decyzją Komisji Egzaminacyjnej, mógł zaskarżyć na podstawie art. 142 K.p.a. w odwołaniu od uchwały ORA w B. z dnia [...] grudnia 2011 r. Wskazywał, że nawet gdyby przyjąć, że tak zwana decyzja Komisji Egzaminacyjnej jest jednak swoistą decyzją administracyjną, to wniosek o jej rozpoznanie w ramach odwołania od uchwały Rady, był uzasadniony analogią legis z art. 142 k.p.a. Podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny już w orzeczeniu z 8 listopada 1994r., Pl/94, stwierdził wprost, że "przy usuwaniu luk nie powinno się wykluczać korzystania z analogii i to zarówno z ustawy, jak i z prawa". Dodał, że możliwość stosowania analogii legis, właśnie w przypadku środków zaskarżenia, wielokrotnie akcentował w swoich orzeczeniach także Sąd Najwyższy (tak w uchwałach z dnia 25 czerwca 2009r., III CZP 36/09, z dnia 4 września 2003r., III CZP 58/03, z dnia 20 listopada 2008r., III CZP 111/08, jak i wcześniejszych na przykład z dnia 11 października 1991r., III CZP 37/91, z dnia 22 września 1995., III CZP 119/95, z dnia 25 marca 1994i, III CZP 5/94).

Rozwijając zarzut naruszenia art. 138 § 1 ust. 2 K.p.a. skarżący podkreślił, że w okolicznościach jego sprawy zasadnym było wydanie decyzji co do istoty sprawy. Wywodził, że negatywna ocena dotyczyła przedmiotu procedura karna, który nie był wykładany podczas szkolenia II roku aplikacji i jako taki nie może być kwalifikowany w ramach kolokwium II roku. Wobec tego, że wszystkie pozostałe oceny z kolokwium II roku otrzymał pozytywne, zdaniem skarżącego należy uznać, że kolokwium II roku zaliczył. Z ostrożności podkreślał, że jego odpowiedź z przedmiotu procedura karna była zgodna z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2003 r. (sygn. akt I KZP 50/02). Do skargi przedłożył stenogram wyrazowy odpowiedzi z przedmiotu procedura karna udzielonej podczas kolokwium w dniu [...] listopada 2011 r. Skarżący wyjaśnił, że nie są to nowe dowody w sprawie, bowiem zarówno kopia uchwały Sądu Najwyższego, jak i nagranie odpowiedzi zawarte są (a przynajmniej powinny być) w aktach sprawach, a stenogram wyrazowy stanowi jedynie pisemną formę nagrania audio w wersji elektronicznej.

Zdaniem skarżącego udzielenie odpowiedzi zgodnej z orzeczeniami sądów wyższej instancji a w szczególności Sądu Najwyższego w każdej sytuacji stanowi przesłankę uznania prawidłowości udzielonej odpowiedzi. Taka zasada jest stosowana podczas egzaminu zawodowego państwowego.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 104 § 2 K.p.a skarżący wskazał na brak merytorycznego rozpatrzenia sprawy w pełnym zakresie przez organ II instancji, a w szczególności nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym brak rozstrzygnięcia w sprawie postawionego zarzutu przeprowadzenia przez organ I instancji kolokwium dwuletniego, zamiast dozwolonego przepisami kolokwium rocznego, brak rozstrzygnięcia w przedmiocie uniemożliwienia skarżącemu wglądu w uchwały organu I instancji dotyczące powołania Komisji Egzaminacyjnej i Regulaminu Kolokwium, a przez to uniemożliwienie wypowiedzenia się co do istotnych dla sprawy dowodów.

Zarzucał także, że przy podjęciu uchwały organu I instancji głosowała osoba, która brała udział w wydaniu decyzji Komisji Egzaminacyjnej, co może jego zdaniem oznaczać kwalifikowaną wadę tej uchwały, także w świetle art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 K.p.a.

Zdaniem skarżącego naruszenie art. 12 ust. 1 Prawa o adwokaturze polega na niewystarczającym uzasadnienie prawnym i faktycznym zaskarżonej uchwały, jak również nie podaniu w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały przyczyn pominięcia części zarzutów. Podkreślał, że organ II instancji nie wyjaśnił na jakiej zasadzie i w jaki sposób zapis audio miałby uniemożliwić "kompetentną ocenę'' udzielonej przez niego podczas kolokwium odpowiedzi. Wskazał, że zapis audio jest podstawową formą odpisu e-protokołu na którym kompetentnie już dziś pracują adwokaci w sprawach cywilnych. Stwierdził, że nagranie audio jest zatem nie tylko dowodem, ale musiało być również podstawą wystawienia oceny przez część członków Komisji Egzaminacyjnej.

Skarżący podniósł ponadto, że organ II instancji nie dopuścił i nie przeprowadził żadnego z ośmiu dowodów wnioskowanych w odwołaniu od uchwały organu I instancji, jak również sam w najmniejszym stopniu nie dążył do wyjaśnienia istoty sprawy i tym samym uchybił art. 7 w zw. z 77 § 1 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowej. Wyjaśnił, że wskutek uchylenia przez Prezydium NRA skarżonej uchwały ORA w B., uchwałą z dnia [...] listopada 2012 roku ORA w B. postanowiła umorzyć postępowanie w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy aplikantów adwokackich. W związku z powyższym, zdaniem organu postępowanie sądowoadministracyjne jest bezprzedmiotowe, gdyż nie istnieje przedmiot zaskarżenia, tj. postępowanie w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy aplikantów adwokackich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako: "p.p.s.a.").

Przedmiotem sądowej kontroli jest uchwała Prezydium NRA z dnia [...] października 2012 r. wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że aby mogło dojść do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. spełnione muszą być dwie przesłanki, tj. nie tylko stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, ale również uznanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania niewątpliwie jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest jednak przesłanką wystarczającą do wydania takiej decyzji. Niezbędne jest dodatkowo wykazanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. musi zawrzeć w niej wskazania co do tego, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wskazania te nie mogą dotyczyć tego, jakie rozstrzygnięcie ma być wydane po ponownym rozpoznaniu, a jedynie stanowi "podpowiedź" organu odwoławczego, aby organ pierwszej instancji dokonał rozważań w zakresie wskazanych okoliczności i w tej kwestii przeprowadził stosowne postępowanie wyjaśniające, wykorzystując już zgromadzony materiał dowodowy, jak też dopuszczając ewentualnie w razie potrzeby nowe dowody (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1078/11, LEX nr 1123410, wyrok NSA z dnia 9 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 1823/11).

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy wydając w niniejszej sprawie decyzję kasatoryjną, przekonująco uzasadnił zaistnienie przesłanek stanowiących podstawę podjęcia rozstrzygnięcia kasatoryjnego. Po pierwsze wykazał, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a po drugie wynika z niej, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dodatkowo wskazał także, które okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy.

Zważyć bowiem należy, że zgodnie z ugruntowanym poglądem judykatury w postępowaniu w sprawie skreślenia z listy aplikantów na podstawie art. 79 ust. 2 Prawo o adwokaturze konieczne jest dokonanie oceny przydatności aplikanta do zawodu adwokata w oparciu o wszelkie okoliczności dotyczące przebiegu aplikacji.

W wyroku z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 609/10 NSA stwierdził, że uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 79 ust. 2 Prawo o adwokaturze nakazuje przyjąć, że występowanie przesłanki lub przesłanek wymienionych w § 19 Regulaminu aplikacji adwokackiej może stanowić przyczynę skreślenia z listy aplikantów adwokackich pod warunkiem dokonania oceny przydatności aplikanta do zawodu adwokata na podstawie wszelkich okoliczności dotyczących przebiegu aplikacji. W wyroku z dnia 18 grudnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1470/09 WSA w Warszawie wywodził, że Rada Adwokacka winna, przed podjęciem uchwały o skreśleniu zebrać cały materiał dowodowy, dokonać oceny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, rozważyć go należycie i zdecydować na tej podstawie o wydaniu lub niewydaniu uchwały w sprawie skreślenia z listy aplikantów.

Skoro zatem negatywny wynik kolokwium poprawkowego dał asumpt do wszczęcia postępowania w sprawie skreślenia skarżącego z listy aplikantów, a kwestie związane z wynikiem z tego kolokwium nie zostały przez organ I instancji dostatecznie wyjaśnione, to w ocenie Sądu uprawnione jest stanowisko organu odwoławczego, że wymagają one wyjaśnienia, gdyż mają istotny wpływ na wynik sprawy.

Przypomnieć wypada, że w uchwale ORA z dnia [...] grudnia 2011 r. wskazano, iż z kolokwium poprawkowego z dnia [...] listopada 2011 r. skarżący z czterech, spośród sześciu przedmiotów otrzymał oceny niedostateczne, podczas gdy ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu ustnego kolokwium rocznego z dnia [...] listopada 2011 r. wynika, że jedynie z procedury karnej otrzymał ocenę niedostateczną, a z pozostałych sześciu przedmiotów oceny dostateczne.

Ponadto organ I instancji uzasadniając podjętą w dniu [...] grudnia 2011 r. uchwałę o skreśleniu skarżącego z listy adwokatów - powołał się na fakt orzeczenia przez Sąd Dyscyplinarny Izby B. wobec skarżącego kary upomnienia za pełnienie funkcji członka zarządu spółki handlowej, które to orzeczenie zapadło dopiero w styczniu 2012 r.

Jednocześnie zauważyć należy, że uchwała ORA z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie skreślenia skarżącego z listy adwokatów została doręczona skarżącemu w dniu [...] lipca 2012 r., w sytuacji gdy skarżący rozpoczął aplikację w styczniu 2010 r. Zgodnie z poglądem panującym w orzecznictwie sądów administracyjnych – przy rozważaniu upływu terminu pierwszych dwóch lat aplikacji miarodajny jest moment doręczenia uchwały o skreśleniu z listy a nie jej wydania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1474/09 oraz z dnia 14 grudnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1435/09).

Prawidłowe jest zatem stanowisko Prezydium NRA, że uchwała ORA w B. jest wadliwa, a jej ustalenia nie stanowią realizacji zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a.

Nie można się przy tym zgodzić z zarzutem skarżącego, że Prezydium NRA nie wskazało wszystkich okoliczności, jakie organ I instancji winien wziąć pod rozwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Nie negując faktu, że na etapie redagowania uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie została dochowana należyta dbałość o jego jakość, to jednak motywy podjętego rozstrzygnięcia, a także zalecenia co do dalszego postępowania są zdaniem Sądu w uzasadnieniu wystarczająco wyeksponowane, a rozstrzygnięcie organu poddaje się kontroli Sądu. Stąd zarzut naruszenia przez Prezydium NRA art. 12 ust. 1 Prawa o adwokaturze w ocenie Sądu nie może odnieść zamierzonego skutku.

Natomiast zarzuty skargi odnoszące się do prawidłowości przeprowadzenia kolokwium rocznego po II roku aplikacji, naruszenia przez organy adwokatury przepisów Regulaminu normujących zasady przeprowadzania kolokwiów, a także nieuwzględnienia wniosków dowodowych związanych z prawidłowością przeprowadzenia rzeczonego kolokwium w postępowaniu w sprawie skreślenia z listy adwokatów - w sytuacji podjęcia przez organ decyzji kasacyjnej wyznaczającej jednocześnie zakres sądowej kontroli uznać należy za przedwczesne. Jak bowiem stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 27/11, LEX nr 1251993 - przepis art. 138 § 2 K.p.a. mając charakter przepisu proceduralnego na etapie postępowania administracyjnego, zyskuje w istocie status przepisu prawa materialnego na etapie sądowej kontroli administracji.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.