Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 187/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2019-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 1, art. 270 ust. 2, art. 272 ust. 1, art. 552 ust. 1 i ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Lądek Zdrój na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Nysie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 27 lutego 2019 r., nr WR.ZUO.4.470.1957.2018.OZ.IK w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za II kwartał 2018 r. za pobór wód powierzchniowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 27.02.2019 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Nysie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: organ) na podstawie przepisów art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2, art. 273a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2268) [dalej: ustawa Prawo wodne] oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) [dalej: K.p.a.] określił Nadleśnictwu Lądek Zdrój (dalej jako: strona skarżąca, Nadleśnictwo Lądek Zdrój) za okres II kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości 560 zł za pobór wód powierzchniowych.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 29.01.2019 r. organ na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 ustawy Prawo wodne ustalił, w formie informacji kwartalnej stronie skarżącej za okres II kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości 560 zł za pobór wód powierzchniowych.

W dniu 6.02.2019 r. Nadleśnictwo Lądek Zdrój złożyło reklamację, w której nie zgodziło się z wysokością opłaty za pobór wód powierzchniowych ustaloną w powołanej informacji. Podniosło, że opłata dotyczy zbiornika retencyjnego, który został wybudowany w celu przeciwdziałania skutkom odpływu wód opadowych na terenach górskich, zwiększenia retencji i utrzymania potoków oraz związanej z nim infrastruktury w dobrym stanie. Zbiornik ma również służyć ograniczaniu skutków powodzi albo susz oraz zwiększaniu różnorodności przyrodniczej. Ochrona przeciwpowodziowa oraz zapobieganie skutkom suszy jest ewidentnie wspomaganiem organów ustawowo zobligowanych do wypełniania obowiązków nałożonych ustawą Prawo wodne ( art.163 i art. 186). Zbiornik jest usytuowany na terenie należącym do Skarbu Państwa zarządzanym przez Lasy Państwowe, woda przepływająca przez zbiornik nie jest wykorzystywana komercyjnie.

Organ nie uznał reklamacji Nadleśnictwa Lądek Zdrój.

W opisanej na wstępie decyzji wskazał, że zgodnie z art. 272 ust. 1 ustawy Prawo wodne wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m³.

Wyjaśnił, że Nadleśnictwo Lądek Zdrój korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego nr OŚR.6341.152.2012.DW wydanego przez Starostę Kłodzkiego na pobór wód powierzchniowych, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 ustawy Prawo wodne obowiązane jest ponosić opłaty za usługi wodne.

W sprawie zaistniała zatem przesłanka obligująca organ do wydania decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za okres II kwartału 2018 r. w wysokości 560 zł za pobór wód powierzchniowych, albowiem reklamacja strony nie została uznana.

Organ działając zatem na podstawie i w granicach prawa zobowiązany był naliczyć sporną opłatę, a ewentualne odstępstwo w tym zakresie mogłoby wynikać jedynie z wyraźnego przepisu ustawy. Analiza norm prawa wodnego pozwala jednak na twierdzenie, że ustawodawca istotnie formułuje expressis verbis w zakresie opłat zarówno zwolnienia przedmiotowe jak i podmiotowe jednakże nie znajdują one zastosowania w sprawie. W ustawie Prawo wodne brak także przepisu, który pozwoliłby organowi fakultatywnie zwolnić w określonych sytuacjach np. "z uwagi na wyjątkowe okoliczności" podmioty z opłat za usługi wodne, co za tym idzie organ dla wypełnienia dyspozycji norm Prawa wodnego zobligowany był do wymierzenia spornej opłaty.

Organ nie zgodził się ze stanowiskiem reklamującego wskazującym na konieczność odstąpienia od ponoszenia opłaty z uwagi na sposób wykorzystywania pobranej wody jako wykorzystywanej do ograniczenia skutków powodzi lub suszy tj. dla celów retencji i utrzymywania potoków.

Zauważył, iż w wyniku kontroli gospodarowania wodami strona przekazała w piśmie z dnia 21.11.2018 r. (pkt 5 pisma) informację potwierdzającą korzystanie z usług wodnych, za które organ winien pobrać opłatę. Zgodnie z art. 267 pkt 1 ustawy Prawo wodne do instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami zaliczane są opłaty za usługi wodne, w tym za usługi w postaci poboru wód podziemnych lub powierzchniowych - art. 268 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Stosownie do art. 270 ust. 1 opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. Natomiast w oparciu o art. 272 ust. 1 wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3.

Zważywszy na powyższe nie jest zasadne stanowisko strony zawarte w reklamacji sprowadzające się do kwestii odstąpienia od naliczenia opłaty zmiennej. Taka interpretacja jest sprzeczna ze stanem faktycznym i wykładnią celowościową, gdyż Nadleśnictwo Lądek Zdrój dokonało poboru wody o której mowa w art. 35 ust. 3 pkt 1, co zostało potwierdzone przez stronę w pisemnej informacji do organu. Fakty, które podnosi strona dotyczące celowości funkcjonowania zbiornika nie mogą stanowić podstawy zwolnienia z opłaty. Każdorazowe odstępstwo od opłaty musi wynikać z przepisu prawnego, a w przedmiotowej sprawie żaden taki przepis nie ma zastosowania.

Odnosząc się zaś do obowiązków wynikających z art. 163 i 186 ustawy Prawo Wodne, które powołała strona, organ wskazał, że nie dotyczą one zwolnienia z ponoszenia opłat, a jedynie wskazują organy zobowiązane do współpracy przy utrzymywaniu urządzeń wodnych i tym samym nie mogły zostać naruszone w niniejszej sprawie. Przedmiotowe artykuły Prawa Wodnego bez wątpienia nie zwalniają organu od naliczenia opłaty za pobór wody, który w niniejszym przypadku został dokonany. Zadania organów, a normy odnoszące się do opłat za usługi wodne stanowią odrębne instytucje prawne i łączne stosowanie tych norm może mieć miejsce tylko za zgodą ustawodawcy wyrażoną w konkretnym przepisie ustawy, którego jednak brakuje w ustawie Prawo wodne.

Określenia wysokości opłaty zmiennej organ dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 1 ustawy Prawo wodne oraz § 5 ust. 1 pkt 36 lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502) [dalej: Rozporządzenie z dnia 22.12.2017 r.]. Zgodnie z art. 272 ust. 1 Prawa wodnego wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m³. Z § 5 ust. 1 pkt. 36 lit. b Rozporządzenia z dnia 22.12.2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranych wód w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego do innych celów niż wymienione w § 5 ust. 1 pkt 1-35 Rozporządzenia, określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności wynosi 0,057 zł za 1 m³ pobranych wód powierzchniowych.

Opłata za pobór wód powierzchniowych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej (0,057 zł za 1 m³) pomnożonej przez współczynnik różnicujący (2,8- wody, które nie podlegają żadnym procesom uzdatniania lub są uzdatniane za pomocą cedzenia na kratach lub sitach oraz usuwania z nich zawiesin bez stosowania chemicznych środków wspomagających lub są stosowane inne procesy uzdatniania niewymienione w § 5 ust. 3 pkt 1 oraz 3-5) i współczynnik różnicujący (1,2) dla wód powierzchniowych dla obszaru działania Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z siedzibą we Wrocławiu (§ 5 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 7 pkt 11 Rozporządzenia) i ilość pobranych wód powierzchniowych (2924,74 m³), która została obliczona jako iloczyn średniej ilości wody w m³ na dobę (32,14 m³/d), która może być pobrana według pozwolenia wodnoprawnego i liczby dni w kwartale (91).

We wniesionej skardze strona podniosła zarzuty naruszenia:

• art. 107 § 1 K.p.a., poprzez brak podania pełnej podstawy prawnej wydanej decyzji, wskazującej na obowiązek zapłaty opłaty zmiennej;

• art. 188 ust 2 ustawy Prawo wodne, poprzez naliczenie opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych, w sytuacji, gdy w kosztach utrzymania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto ponosi z nich korzyści;

• art. 270 ust 1 ustawy Prawo wodne, poprzez naliczenie opłaty stałej, pomimo, iż pobór wód następuje do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów;

• art. 163 ustawy Prawo wodne, poprzez naliczenie opłaty stałej za pobór wody, w sytuacji gdy zbiornik wybudowany został w celu przeciwdziałania skutkom suszy oraz celach przeciwpowodziowych, a ochrona przed powodzią jest nie należy do zadań Nadleśnictwa, stanowi natomiast zadanie Wód Polskich oraz organów administracji rządowej i samorządowej;

• art. 272 ust 1 ustawy Prawo wodne, poprzez naliczenie opłaty zmiennej za pobór wody, w sytuacji gdy brak jest podstaw prawnych do zastosowania tego przepisu.

Mając na uwadze powyższe, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako P.p.s.a.).

Rozpatrując sprawę na podstawie tych kryteriów, Sąd stwierdził, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli Sądu poddana została decyzja z dnia 27.02.2019 r. w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za II kwartał 2018 r. za pobór wód powierzchniowych w wysokości 560 zł.

W ocenie Sądu, organ prawidłowo zastosował przepisy materialnoprawne, poczynił także prawidłowe ustalenia faktyczne, a w konsekwencji w sprawie wystąpiły podstawy do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast zarzuty podniesione przez Nadleśnictwo w skardze nie podważyły prawidłowości rozstrzygnięcia organu.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że z akt administracyjnych sprawy (k. 1 akt adm.) wynika, że stronie skarżącej wydano pozwolenie nr OŚR.6341.152.2012.DW wodnoprawne na szczególne korzystanie z wody w zakresie:

1. poboru wód powierzchniowych potoku Kamienica, gdzie maksymalny roczny potrzebny na zalanie i podtrzymanie zalewu wynosi: Qprmax=11 730 m3/rok, pobór średni dobowy potrzebny na zalanie i podtrzymanie zalewu wynosi: Qpdśr = 32,14 m3/rok, pobór maksymalny godzinowy potrzebny na zalanie i podtrzymanie zalewu wynosi Qphmax = 17,86 m3/h, pobór minimalny godzinowy potrzebny na zalanie i podtrzymanie zalewu wynosi Qphmin = 1,22 m3/h;

2. zrzut wody ze zbiornika: maksymalny roczny Qzrmax= 800 m3/rok, średni dobowy Qzdśr = 400 m3/d, maksymalny godzinowy Qzhmax = 16,6 m3/h;

3. piętrzenie wody w zbiorniku retencyjnym do rzędnej 785,30 m n.p.m.

Ww. decyzja została wydana w związku z utworzonym zbiornikiem retencyjnym w obrębie Stronie Lasy. Strona skarżąca zrealizowała inwestycję w ramach projektu "Przeciwdziałanie skutkom odpływu wód opadowych na terenach górskich. Zwiększenie retencji i utrzymanie potoków oraz związanej z nimi infrastruktury w dobrym stanie" (k. 16 akt sądowych).

Z akt sprawy wynika, że ilość pobranych przez stronę wód ustalono według dokumentacji prowadzonej według celów poboru. Zatem ilość pobranej wody została obliczona jako iloczyn średniej ilości wody w m³ na dobę (32,14 m³/d), która może być pobrana według wyżej opisanego pozwolenia wodnoprawnego i liczby dni w kwartale (91), co w rezultacie dało 2924,74 m³ wody pobranej w okresie II kwartału 2018 r.

Co do materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia organu wskazać należy, że wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy Prawo wodne było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Z art. 9 ww. Dyrektywy wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem.

W przepisach ustawy Prawo wodne wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który przyczynić ma się do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości.

Zgodnie z treścią przepisu art. 35 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo wodne, usługi wodne obejmują pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Stosownie do treści przepisu art. 267 pkt 1 ustawy Prawo wodne, instrumenty ekonomiczne służące gospodarowaniu wodami stanowią opłaty za usługi wodne. Opłaty za usługi wodne uiszcza się za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (art. 268 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy). Zgodnie z art. 270 ust. 1 ustawy Prawo wodne, opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. Wysokość opłaty za usługi wodne zależy odpowiednio od ilości pobranej wody oraz od tego, czy pobrano wodę powierzchniową czy wodę podziemną, przeznaczenia wody, jej średniego niskiego przepływu z wielolecia (SNQ), przy czym wielolecie obejmuje co najmniej 20 lat hydrologicznych, oraz dostępnych zasobów wód podziemnych (ust. 6 tego przepisu). Jak wynika z art. 272 ust. 1 ustawy Prawo wodne, wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3. Ustalając wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-9, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał (ust. 10 tego przepisu). Natomiast zgodnie z art. 298 pkt 1 ustawy Prawo wodne, opłatę za usługi wodne są obowiązane ponosić podmioty korzystające z usług wodnych. Z kolei z § 5 ust. 1 pkt. 36 lit. b Rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2502 ze zm.) wynika, że jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranych wód w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego do innych celów niż wymienione w § 5 ust. 1 pkt 1-35 Rozporządzenia, określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności wynosi 0,057 zł za 1 m3 pobranych wód powierzchniowych. Zgodnie z § 5 ust. 3 pkt 1 lit. a Rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, w przypadku poboru wód powierzchniowych współczynnik różnicujący, przez który mnoży się jednostkową stawkę opłaty zmiennej, wynosi 2,8, jeżeli wody nie podlegają żadnym procesom uzdatniania (lit. a); przy uzdatnianiu wód za pomocą cedzenia na kratach lub sitach oraz usuwania z nich zawiesin bez stosowania chemicznych środków wspomagających (lit. b); jeżeli są stosowane inne procesy uzdatniania, niewymienione w pkt 1 oraz 3-5 (pkt 2 ww. przepisu). Stosowanie do § 5 ust. 7 pkt 11 ww. rozporządzenia, współczynniki różnicujące dla wód powierzchniowych dla części obszaru państwa, będących obszarami działania regionalnych zarządów gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wynoszą: (...) dla obszaru działania regionalnego zarządu gospodarki wodnej z siedzibą we Wrocławiu - 1,2.

Mając na uwadze wyżej opisany stan faktyczny, wynikający ze zgromadzonych w aktach dokumentów, jak i treść powołanych powyżej przepisów ustawy Prawo wodne i Rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, Sąd stwierdza, że organ miał pełne podstawy do wydania zaskarżonej decyzji. Nadleśnictwo w związku z ww. zbiornikiem retencyjnym korzysta z usługi wodnej (pobór wód powierzchniowych) na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę Kłodzkiego na pobór wód powierzchniowych.

Stosowanie do treści mających zastosowanie w sprawie przepisów, opłata za pobór wód powierzchniowych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej (0,057 zł za 1 m³) pomnożonej przez współczynnik różnicujący (2,8) i współczynnik różnicujący dla wód powierzchniowych dla obszaru działania Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z siedzibą we Wrocławiu (1,2) i ilość pobranych wód powierzchniowych (2924,74 m³).

Zatem w sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Nysie do wydania decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za okres II kwartału 2018 r. w wysokości 560 PLN za pobór wód powierzchniowych.

Sąd w pełni podziela także stanowisko organu, że był on obowiązany działać na podstawie i w granicach prawa i naliczyć sporną opłatę, gdyż ewentualne odstępstwo w tym zakresie mogłoby wynikać jedynie z wyraźnego przepisu ustawy. Analiza norm prawa wodnego pozwala jednak na twierdzenie, że ustawodawca istotnie formułuje expressis verbis w zakresie opłat zarówno zwolnienia przedmiotowe jak i podmiotowe, jednakże nie znajdują one zastosowania w przedmiotowej sprawie. W ustawie Prawo wodne brak także przepisu, który pozwoliłby organowi fakultatywnie zwolnić w określonych sytuacjach np. "z uwagi na wyjątkowe okoliczności" podmioty z opłat za usługi wodne, zatem organ dla wypełnienia dyspozycji norm Prawa wodnego zobligowany był do wymierzenia spornej opłaty.

Sąd podziela również pogląd wyrażony w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 12.09.2018 r., sygn. akt II SA/Wr 399/18, gdzie wskazano, że: "w stosunku do opłat wynikających z ustawy Prawo wodne należy stosować reguły wykładni charakterystyczne dla prawa podatkowego, gdyż ciężary wynikające z tej ustawy mają charakter danin publicznych. Za daniny publiczne uważa się bowiem świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 24/08, opubl. OTK-A 2010/3/22; L. Garlicki, M. Zubik (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskie, Komentarz. Tom II, LEX/el. 2016). System opłat za usługi wodne został, zgodnie z przepisami Dyrektywy ramowej, oparty na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną (art. 9 ust. 3 P.w.), co oznacza, że ma tylko za zadanie zapewnienie państwu dochodów umożliwiających pokrycie kosztów usług wodnych, z których korzystają podmioty."

Nie ma sporu co do tego, że wszelkie zwolnienia z danin publicznych, muszą być interpretowane w sposób ścisły, a tym samym, skoro Ordynacja podatkowa ma odpowiednie zastosowanie również w stosunku do opłat wynikających z ustawy Prawo wodne, to nie można przepisów dotyczących zwolnień z opłat tej ustawy interpretować według zasad wykładni rozszerzającej. Tym samym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty strony wskazujące na naruszenie przepisu art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne, który ma zastosowanie do opłaty stałej, a nie zmiennej, jak i pozostałe wskazane w skardze przepisy ustawy prawo wodne (art. 188 ust. 2, art. 163), z których w ogóle nie wynika zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłaty za pobór wód – przepisy te mówią o obowiązku ponoszenia kosztów utrzymania urządzeń wodnych przez podmioty, które odnoszą z nich korzyści, oraz o obowiązkach m.in. Wód Polskich w zakresie ochrony przeciwpowodziowej.

Podkreślić jeszcze raz należy, że w sprawie nie miał zastosowania przepis art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz do celów elektrowni wodnych. Z treści tego przepisu wyraźnie wynika, że ma on zastosowanie do opłaty stałej, zaś niniejsza sprawa dotyczy ustalenia opłaty zmiennej.

Na marginesie wskazać trzeba, że dyspozycja ujęta w art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne, nie znajduje odzwierciedlenia w treści przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego. Art. 403 ustawy Prawo wodne wskazuje, że w pozwoleniu określa się cel korzystania z wód, a zatem dla zastosowania zwolnienia z ust. 2 art. 270 w decyzji zezwalającej na pobór wód winno wyraźnie być wskazane, że pobór ten dotyczy celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz potrzeby chowu i hodowli ryb. Treść pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę Kłodzkiego nr OŚR.6341.152.2012.DW, na podstawie którego Nadleśnictwo dokonuje poboru wody nie wskazuje na to. Wreszcie, co istotne w art. 34 pkt 12 ustawy Prawo wodne wskazane zostało expressis verbis, że nawadnianie gruntów lub upraw wodami w ilości większej niż średniorocznie 5m3 na dobę stanowi "szczególne korzystanie z wód" tymczasem treść pozwolenia wodnoprawnego stanowiącego podstawę spornej opłaty wskazuje, że Nadleśnictwo korzysta z tzw. usług wodnych, o których mowa w art. 35 ust. 3 Prawa wodnego.

Zatem Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia podniesionych przez stronę zarzutów.

Brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie art. 107 § 1 K.p.a. Rozstrzygnięcie organu posiada podstawę prawną w ustawie Prawo wodne, organ w decyzji powołał również mające zastosowanie w sprawie przepisy. Wyeliminowanie w obrotu prawnego decyzji byłoby uzasadnione w sytuacji, gdyby taka decyzja w ogóle nie miała umocowania w ustawie, co nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie.

Jak wyjaśniono już powyżej, zwolnień z obowiązku ponoszenia opłat za korzystanie z usług wodnych nie można interpretować według zasad wykładni rozszerzającej. Tym samym nie można podzielić stanowiska strony, że organ naruszył przepisy art. 188, art. 163 ustawy Prawo wodne. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że w kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści. Przepis stosuje się także w przypadku ochrony przed powodzią lub suszą, żeglugi, poboru wód, energetycznego wykorzystania urządzeń wodnych, wprowadzania ścieków lub odprowadzania wody do urządzeń wodnych oraz innych usług wodnych, a także działalności gospodarczej związanej z wykorzystaniem urządzeń wodnych do celów rekreacyjnych, z wyłączeniem działalności wykonywanej przez uprawnionych do rybactwa. Z kolei zgodnie z art. 163 ust. 1 ustawy Prawo wodne, ochrona przed powodzią jest zadaniem Wód Polskich oraz organów administracji rządowej i samorządowej. W ocenie Sądu, powołane przepisy w żadnym razie nie dają podstaw do uznania, że w sprawie zastosowanie ma zwolnienie z opłaty zmiennej za pobór wód powierzchniowych.

W rezultacie brak podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 272 ust. 1 ustawy Prawo wodne, bowiem organ miał podstawy do ustalenia opłaty zmiennej w stosunku do strony skarżącej.

W skardze strona dodatkowo podniosła, że w dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy podane są ilości wody wynikające z pozwolenia wodnoprawnego, a nie ilości faktycznie gromadzącej się w zbiorniku wody, albowiem tych wartości nie można ustalić, gdyż bez montażu urządzeń pomiarowych nie da się ustalić ilości wody, która faktycznie gromadzi się w zbiorniku. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że w ocenie Sądu, organ miał podstawy do ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód powierzchniowych w oparciu o dane wynikające z pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie z treścią przepisu art. 36 ust. 1 ustawy Prawo wodne, podmiot korzystający z usług wodnych dokonujący poboru wód powierzchniowych lub podziemnych w ramach usług wodnych jest obowiązany do stosowania przyrządów pomiarowych umożliwiających pomiar ilości pobranych wód. Jak zaś wynika z art. 552 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 tej ustawy, wymóg stosowania przyrządów pomiarowych umożliwiających pomiar ilości pobranej wody oraz ilości ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi, o którym mowa w art. 36 oraz w art. 303 ust. 3, stosuje się od dnia 31 grudnia 2020 r. (ust. 1); ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2020 r. następuje na podstawie: 1) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód (ust. 2 pkt 1). Z powyższych przepisów wynika zatem możliwość (do dnia 31.12.2020 r.) ustalenia przez organ ilości pobranej wody w oparciu o dane wynikające z pozwolenia wodnoprawnego (w przedmiotowej sprawie: iloczyn średniej ilości wody w m³ na dobę – 32,14 m³/d, która może być pobrana według pozwolenia wodnoprawnego i liczby dni w kwartale - 91), w sytuacji, gdy korzystający z usług wodnoprawnych nie posiada urządzeń pomiarowych.

Końcowo wyjaśnić należy, że Sąd nie jest umocowany do oceny racjonalności polityki tworzenia prawa organów prawodawczych. Sąd w ramach procesu wykładni prawa może jedynie stosować instrumenty wykładnicze pozwalające na ustalenie właściwego znaczenia norm prawnych. Wszystkie podnoszone w skardze argumenty odnoszące się do celów i skutków prowadzonej przez stronę skarżącą działalności, w kontekście sądowoadministracyjnej kontroli administracji publicznej, pozostają bez znaczenia (zob. także wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 25.01.2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1340/18).

Zaznaczyć również należy, że złożony na rozprawie wniosek pełnomocnika organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od strony skarżącej nie mógł zostać uwzględniony, gdyż w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji nie jest możliwe zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz organu, niezależnie od wyniku sprawy, albowiem brak ku temu podstawy prawnej. Zwrot kosztów przysługuje jedynie stronie skarżącej od organu administracji - art. 200 P.p.s.a. (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23.09.2011 r., sygn. akt II SA/Gl 72/11).

Reasumując, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, zdaniem sądu, podlegała ona oddaleniu, stosownie do treści art. 151 P.p.s.a.