Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 246/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Marszałek Województwa
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: dart. 149, art. 161 par. 3, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6, art. 13, art. 15
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Marszałka Województwa [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 2 marca 2016 roku; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Marszałka Województwa [...] na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS


UZASADNIENIE

W dniu 12 sierpnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga A. K. na bezczynność Marszałka Województwa [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł o nakazanie organowi udostępnienia informacji publicznej stosownie do wniosku z dnia 2 marca 2015 r., stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, przyznanie od organu na rzecz strony sumy pieniężnej w wysokości jednokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, iż w dniu 2 marca 2015 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej wystąpił do organu o udostępnienie informacji publicznej, do chwili złożenia skargi organ odpowiedzi nie udzielił, choć jest podmiotem do tego zobowiązanym. Do skargi strona załączyła kopię wniosku, z którego wynika, iż dotyczył on informacji w sprawie organizowania usług publicznych w kolejowym transporcie pasażerskim. We wniosku strona wystąpiła o przedstawienie:

1. listy umów o wykonywanie regionalnych przewozów pasażerskich w ramach obowiązku służby publicznej, zawartych przez samorząd województwa w okresie od wejścia w życie ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym do chwili wejścia w życie ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz o zmianie innych ustaw;

2. listy umów o wykonywanie regionalnych przewozów pasażerskich w ramach obowiązku służby publicznej zawartych przez samorząd województwa w okresie od wejścia w życie ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz o zmianie innych ustaw do chwili wejścia w życie ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym;

3. listy umów rocznych (lub zawartych na krótszy okres) o świadczenie usług publicznych w regionalnych kolejowych przewozach osób zawartych przez samorząd województwa w wykonaniu umów ramowych o świadczenie usług publicznych w regionalnych kolejowych przewozach osób zawartych przez samorząd województwa, o których mowa w pkt 2;

4. listy umów ramowych o świadczenie usług publicznych w międzywojewódzkich kolejowych przewozach osób pociągami, w których nie obowiązuje rezerwacja miejsc, zawartych przez samorząd województwa w okresie od wejścia w życie ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym do chwili wejścia w życie ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym;

5. listy umów rocznych (lub zawartych na krótszy okres) o świadczenie usług publicznych w międzywojewódzkich przewozach osób pociągami, w których nie obowiązuje rezerwacja miejsc, zawartych przez samorząd województwa w wykonaniu umów ramowych o świadczenie usług publicznych w międzywojewódzkich kolejowych przewozach osób pociągami, w których nie obowiązuje rezerwacja miejsc, zawartych przez samorząd, o których mowa w pkt 4;

6. informacji czy na gruncie umów, o których mowa w pkt 1-5 powstały kiedykolwiek spory dotyczące finansowania wykonywanych na ich podstawie usług, jeżeli tak, to czy dotyczyły one nadmiernego czy niedostatecznego dofinansowania otrzymanego przez przewoźnika kolejowego; czy spory te zostały poddane pod rozstrzygnięcie organom sądowym lub wydawano w odniesieniu do tych sporów decyzje administracyjne; jeżeli spory te zostały poddane pod rozstrzygnięcie organom sądowym o wskazanie jakie sądy rozstrzygały te sprawy, jakie sygnatury akt oraz jakie było ich rozstrzygnięcie i kiedy zapadło; jeżeli w odniesieniu do tych sporów wydawano decyzje administracyjne, to o wskazanie jakie organy rozstrzygały te spory, jakie sygnatury miały rozstrzygane sprawy, jakie było rozstrzygnięcie i kiedy zapadło;

7. listy umów o nabywanie kolejowych pojazdów szynowych zawartych przez samorząd województwa od chwili wejścia w życie ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego do chwili obecnej;

8. informacji czy w czasie obowiązywania art. 40 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, którykolwiek przewoźnik kolejowy zwrócił się do samorządu województwa, na podstawie art. 41 ustawy z informacją o zamiarze zaprzestania przewozów, o których mowa w tym przepisie; jeżeli tak to, kiedy to nastąpiło, jakich relacji to dotyczyło i jaka była reakcja samorządu;

9. listy umów o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego zawartych przez samorząd na podstawie ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym od chwili wejścia w życie do chwili obecnej;

10. przesłanie kopii umów wymienionych w pkt 1-5, 7, 9;

11. przesłanie informacji publicznej na wskazany adres poczty elektronicznej.

Strona w odniesieniu do każdego punktu szczegółowo wskazała, co takie listy winny obejmować.

W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa [...] wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. ewentualnie o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do skargi organ przyznał, iż wniosek skarżącego wpłynął za pośrednictwem poczty w dniu 2 marca 2015 r. Z uwagi na środki techniczno – organizacyjne pozostające w polu oddziaływania Urzędu Marszałkowskiego wniosek został potraktowany jako spam. Dodatkowo rotacja pracowników doprowadziła do niezmierzonego nierozpoznania sprawy. Organ podkreślił, iż skarżący poprzestał tylko na mailowym zapytaniu nie ustalając nawet, czy faktycznie wiadomość dotarła do adresata. Jednocześnie, po wpłynięciu skargi na bezczynność, niezwłocznie zostały podjęte czynności mające na celu pilne rozpoznanie sprawy. Ponieważ analiza treści wniosku wykazała, że informacje, o których udostępnienie zwrócił się skarżący, zakwalifikować należy jako informacje przetworzone, organ skierował w dniu 25 lipca 2016 r. do skarżącego wezwanie o wykazania istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego przekazanie informacji publicznej. W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 26 lipca 2016 r., skarżący zmienił wniosek w taki sposób, że wycofał się z pozyskania informacji wskazanych w pkt od 1 do 9, pozostawiając pkt 10 tj. wniosek o przesłanie kopii umów wymienionych w pkt 1-5, 7 i 9. W odpowiedzi na zmieniony zakres wniosku, w dniu 29 lipca 2016 r., organ udzielił skarżącemu odpowiedzi w zakresie, który nie budzi wątpliwości w odniesieniu do zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa tj. przesłane zostały scany umów wymienionych w pkt 7, jednocześnie w pozostałym zakresie wydłużony został termin do dnia 12 sierpnia 2016r. Równocześnie wystosowano do strony pismo dotyczące określenia danych mających charakter zastrzeżony. Reasumując, zachowując trzydziestodniowy termin do udzielenia odpowiedzi na skargę i przekazania akt sprawy, liczony od dnia doręczenia skargi do UM tj. dnia 14 lipca 2016 r., wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ wniósł o oddalenie skargi na bezczynność organu w całości lub o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Uzasadniając ten wniosek organ wskazał na art. 52 p.p.s.a. i okoliczność niewyczerpania trybu z uwagi na brak wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego wpłynęły do akt: kopia pisma z dnia 10 sierpnia 2016 r. skierowanego przez organ do skarżącego oraz kopia decyzji z dnia [...] nr [...] wraz kopią potwierdzenia odbioru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm. – dalej przywoływana jako: ustawa) stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – przywoływanej dalej jako: p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).

W ocenie sądu w pierwszej kolejności, mając na uwadze wniosek organu o odrzucenie skargi, wyjaśnić należy, iż w ugruntowanym już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w przypadku skarg na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, strona nie ma obowiązku wyczerpywania środków zaskarżenia przed złożeniem skargi. Jeżeli bowiem skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej zmierza do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku, a ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może być ona złożona do sądu administracyjnego bez konieczności uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2014 r., sygn.akt I OSK 2093/13 oraz z dnia 11 marca 2014 r., sygn.akt I OSK 2434/13 – dostępne, jak i pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto, stosownie do art. 21 pkt 1 ustawy, przekazanie akt i odpowiedzi na skargę winno nastąpić w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.

Po wtóre, w piśmiennictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. (vide: Komentarz do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. prof. R. Hausera, prof. M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 76). Zatem, dla stwierdzenia, że w konkretnym wypadku mamy do czynienia z bezczynnością organu administracji publicznej konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był w świetle przepisów obowiązującego prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.).

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi A. K. jest bezczynność Marszałka Województwa [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej w odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 2 marca 2015 r. przesłany pocztą elektroniczną. Godzi się wyjaśnić, iż pierwotny wniosek z dnia 2 marca 2015 r. obejmował 10 punktów, w których szczegółowo opisane zostały umowy, o których udostępnienie występowała strona. W odpowiedzi na zapytanie organu, wobec uznania, iż część z tych informacji stanowi informację przetworzoną, skarżący w piśmie z dnia 26 lipca 2016 r. zmodyfikował wniosek o udostępnienie informacji publicznej, rezygnując z pozyskania informacji wskazanych w pkt od 1 do 9 pozostawiając pkt 10, dotyczący przesłania kopii umów wymienionych w pkt 1-5, 7 i 9.

Analizując wniosek skarżącego od strony podmiotowej nie budzi wątpliwości sądu, iż Marszałek Województwa jako przewodniczący zarządu województwa, tj. organu wykonawczego samorządu województwa reprezentuje organ władzy publicznej i w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy obowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej.

W okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy nie budzi również wątpliwości sądu, iż informacje o które wystąpił skarżący należy zakwalifikować jako informacje publiczne w rozumieniu ustawy. Jak wynika z art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (vide: wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013 r., sygn.akt I OSK 2904/12; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2013 r. sygn.akt II SAB/Rz 48/12). Udostępnieniu podlega zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. W pojęciu informacji publicznej mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i tych, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Przykładowy katalog informacji publicznych zawiera art. 6 ustawy. Użycie słów "w szczególności" w treści przedmiotowego przepisu wskazuje, że nie jest to katalog zamknięty. Zgodnie z jego treścią udostępnieniu podlega między innymi informacja o podmiotach obowiązanych do udostępniania informacji publicznej, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach oraz majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f); o zasadach ich funkcjonowania, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a); jak również o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c). A skoro tak, to niewątpliwie żądane przez skarżącego informacje dotyczące przesłania, udostępnienia umów o świadczenie usług publicznych w regionalnych, międzywojewódzkich kolejowych przewozach osób pociągami, umów o nabywanie kolejowych pojazdów szynowych i umów o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego dotyczą w/w spraw i mają co do zasady charakter informacji publicznej. Stanowią bowiem istotną informację o działalności podmiotu publicznego, w tym sposobu wydatkowania majątku publicznego i przestrzegania zasady jawności gospodarowania środkami publicznymi (vide: wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn.akt I OSK 1741/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn.akt IV SAB/Wr 12/15).

Reasumując powyższe uwagi, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji, zaś sama informacja jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Oznacza to, iż Marszałek Województwa [...] zobowiązany był rozpoznać wniosek o udostępnienie wskazanych we wniosku informacji w trybie ustawy poprzez udzielenie żądanej informacji lub odmowę jej udostępnienia, ewentualnie w innych formach przewidzianych przez przepisy ustawy. Na gruncie ustawy udostępnienie informacji publicznej następuje bowiem co do zasady bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 ustawy). Jeśli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany powiadamia o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy). Z kolei, jeśli podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, udostępnienie informacji następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku albo wycofa wniosek (art. 15 ust. 2 ustawy).

Analizując czynności organu podejmowane po dniu 2 marca 2015 r., kiedy to skarżący wystąpił z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, nie bez znaczenia dla oceny sądu co do bezczynności i jej charakteru pozostaje ustalenie, iż w istocie pierwszą czynność organ podjął dopiero po dniu 11 lipca 2016 r., kiedy to do organu wpłynęła niniejsza skarga. Organ wyjaśnił w odpowiedzi na skargę, iż wniosek skarżącego z dnia 2 marca 2015r. przesłany pocztą elektroniczną na adres informacja.publiczna@lodzkie.pl został odczytany przez filtry antyspamowe jako niechciana, niepotrzebna wiadomość elektroniczna. Trudno jednak uznać za uzasadnione wyjaśnienia organu, co do takiej kwalifikacji wiadomości skarżącego a tym samym niepodjęcia czynności w sprawie, jeżeli uwzględni się, iż na urzędowej, oficjalnej stronie BIP województwa [...], w zakładce dotyczącej udostępniania informacji publicznej, widnieje adres e-mail: informacja.publiczna@lodzkie.pl, na który petenci mogą kierować zapytania. Skoro organ wskazuje tenże adres i na ten adres obywatele przesyłają zapytania, to mają prawo oczekiwać, iż zapytania te zostaną odczytane i zostanie im udzielona odpowiedź. Rolą organu jest zatem takie zorganizowanie pracy systemu, aby zapytania obywateli nie były kwalifikowane jako spam. Każdy petent, jeżeli skierował wniosek o udostępnienie informacji publicznej na adres wskazany przez sam organ, ma prawo oczekiwać na odpowiedź, która co do zasady winna być udzielona bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 ustawy), nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy). W niniejszej sprawie, jak wynika to z nadesłanych dokumentów, organ w dniu 29 lipca 2016 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi przesyłając skany umów wymienionych w pkt 7, jednocześnie poinformował w trybie art. 13 ustawy, iż reszta danych zostanie udostępniona do dnia 12 sierpnia 2016 r. W dniu 10 sierpnia 2016 r. organ przesłał skany kolejnych umów, czyniąc zadość żądaniu skarżącego co do udostępnienia skanów umów wymienionych w pkt 1-5, 7 i 9. Następnie w dniu 12 sierpnia 2016 r. wydana została decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej w opisanym w niej zakresie, a dotyczącym udostępnienia danych finansowych.

Przytoczone okoliczności uzasadniają zakwalifikowanie stwierdzonej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa, co sąd stwierdził w pkt 1 wyroku. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn.akt: I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn.akt: II OSK 468/13). W okolicznościach niniejszej sprawy organ, choć niezwłocznie po wpłynięciu skargi podjął działania zmierzające do udostępnienia informacji publicznej, to jednocześnie jednak przez ponad rok od daty wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem co do przesłania kopii umów (w pozostałej części strona cofnęła wniosek), organ nie czynił nic, naruszając tym samym w sposób rażący przepisy ustawy.

Zdaniem sądu, nie bez znaczenia dla oceny niniejszej sprawy pozostaje ustalenie, iż organ wprawdzie dopiero po zainicjowaniu postępowania sądowego, ale załatwił wniosek strony, w części poprzez udzielenie żądanej informacji czynnością materialno-techniczną (pisma: z dnia 29 lipca 2016 r. i z dnia 10 sierpnia 2016 r.), a w części poprzez wydanie decyzji z dnia [...], przy czym jej prawdziwość nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu. Powyższe oznacza, że na dzień wyrokowania Marszałek Województwa [...] nie pozostawał już w bezczynności. Brak było więc podstaw, by zgodnie z treścią art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązywać organ do załatwienia w określonym terminie sprawy poprzez załatwienie wniosku skarżącego. Działając zatem na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzono postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe.

W pkt 3 sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie tj. w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej. Z treści przepisu art. 154 § 7 p.p.s.a. wynika, iż przyznanie na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny, ustawodawca posłużył się bowiem sformułowaniem, że sąd może przyznać taką sumę. Wobec tego, działając we wskazanych ramach i uwzględniając zaistniały w sprawie stan faktyczny, a w nim przede wszystkim okoliczność, iż wprawdzie ze znacznym uchybieniem ustawowych terminów, niemniej jednak organ żądanej przez stronę informacji publicznej udzielił w istocie niezwłocznie po wniesieniu skargi, która była następnym (po wniosku złożonym drogą elektroniczną) pismem pochodzącym od strony. Organ wyjaśnił, że pierwotny wniosek strony został potraktowany jako spam i choć okoliczność ta nie stanowi przeszkody dla stwierdzenia bezczynności, bo jak wyżej zaznaczono, to organ powinien prawidłowo zorganizować funkcjonowanie swych jednostek, to jednak również strona w żaden sposób nie monitowała, czy jej wniosek prawidłowo dotarł do organu (choć niewątpliwie nie była do tego zobowiązana). Niemniej jednak niezwłoczne podjęcie czynności i reakcja organu po wpłynięciu pisemnej skargi uzasadnia, zdaniem sądu, oddalenie wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej.

Nadto sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. Jak wynika z akt sądowych skarżący jest jednocześnie radcą prawnym, jednak okoliczność ta nie mogła przesądzać o konieczności przyznania stronie skarżącej zwrotu kosztów obejmujących wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. W toku postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie obowiązuje przymus radcowsko – adwokacki i strona może samodzielnie podejmować wszelkie czynności. Okoliczność, iż skarżący jest jednocześnie radcą prawnym nie uzasadnia sama w sobie przyznania kosztów zastępstwa procesowego. Tym bardziej, że przepis art. 205 § 1 p.p.s.a. stanowi, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Uznać zatem należy, iż przepis ten odnosi się wyłącznie do strony, która zdecydowała się występować przed sądami administracyjnym za pośrednictwem pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Fakt, że skarżący jest jednocześnie radcą prawnym nie może jednak zmieniać samej istoty stosunku przedstawicielstwa. W żadnej mierze nie można bowiem przyjąć, że czynności podjęte przez stronę wykonującą zawód radcy prawnego w imieniu swoim i na swoją rzecz nie będą działaniami podjętymi osobiście, a za takie właśnie należało uznać czynności podejmowane przez skarżącego w toku postępowania przed sądem.

W pkt 5 wyroku, w oparciu o art. 200 p.p.s.a., zasądzono na rzecz skarżącego zwrot poniesionych przezeń kosztów postępowania w kwocie równej uiszczonemu wpisowi sądowemu.

ms