Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1074/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Referent – stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2008r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] r. Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. Nr [...] o pozbawieniu B. P. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracji wskazał, że strona uprawnienia kombatanckie nabyła z tytułu służby w Wojsku Polskim oraz walki o utrwalanie władzy ludowej w okresie od [...] r. do [...] r. Wskazanymi powyżej decyzjami Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 października 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 2559/98 oddalił skargę na tę decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ ten zaznaczył, że strona nie przedłożyła żadnych nowych dowodów w sprawie, a podniesione argumenty były znane organowi podejmującemu rozstrzygnięcia we wcześniejszych postępowaniach. Organ ten stwierdził brak występowania przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania, jak też uruchomienie postępowania zmierzającego do stwierdzenia nieważności wcześniej wydanych decyzji. Następnie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dokonał analizy materiału dowodowego w sprawie w kontekście postanowień art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego i doszedł do przekonania, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające zmianę decyzji w tym trybie. Organ ten wskazał, że strona w okresie od [...] r. do [...] r. zatrudniona była w [...] w S., a okoliczność ta stanowi bezwzględną przesłankę pozbawienia uprawnień kombatanckich, jak również stanowi przeszkodę w zmianie powyżej wskazanej decyzji. Nadto organ administracji zaznaczył, że jest związany postanowieniami wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę strony, jak również zamieszczonymi w nim wskazaniami, co do dalszego postępowania.

Pismem z dnia [...] r. B. P. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jego zdaniem postępowanie weryfikacyjne prowadzone było z naruszeniem rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień, ponieważ nie został poinformowany o wszczęciu postępowania i nie miał możliwości wypowiedzenia się na temat wykonywanej pracy. Samo zatrudnienie w [...] nie może przesądzać o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Podobne stanowisko jego zdaniem zajął Trybunał Konstytucyjny, stwierdzając niezgodność ustawy lustracyjnej z Konstytucją, ponieważ nie można wszystkich traktować w sposób jednakowy. Zaznaczył, że do [...] trafił przypadkowo, posiadał rodzinę i zobowiązany był zapewnić jej niezbędne środki utrzymania. Podał także, że przez pierwszy rok zatrudniony był na etacie młodszego referenta I Wydziału, a faktycznie pracę wykonywał na placówce oficerskiej, a jego obowiązki sprowadzały się do wykonywania funkcji gońca i osoby odbierającej korespondencję i nie uczestniczył w czynnościach operacyjnych, inwigilacji, przesłuchaniach, śledztwach i aresztowaniach, natomiast zdarzało się, że ostrzegał osoby czy rodziny, które miały być aresztowane. Następnie podjął pracę w Wydziale IV i wówczas zajmował się ochroną przemysłu i tak jak wcześniej nie wykonywał żadnych czynności operacyjnych. Obecnie żałuje, że ten incydent pojawił się w jego życiu, a późniejsze postępowanie potwierdza, że angażował się w przemiany ustrojowe w Polsce po 1989 r. Z tego powodu wnosi o zmianę decyzji pozbawiających go uprawnień kombatanckich.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przystąpił do analizy stanu normatywnego i faktycznego występującego w sprawie. Po przytoczeniu przepisów prawa procesowego dotyczących weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego przywołane zostały regulacje materialnoprawne, a mianowicie postanowienia art. 21 i 25 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W następstwie przeprowadzonej analizy stanu normatywnego organ ten stwierdził, że w przypadku zatrudnienia w strukturach [...] organ administracji jest zobowiązany odmówić przyznania uprawnień kombatanckich, a jeżeli ktoś je posiadał to musi je utracić. Nadto bez znaczenia jest jaką funkcję w strukturach [...] dana osoba pełniła, poza przypadkiem skierowania jej do tych struktur przez organizację niepodległościową. W rozpatrywanej sprawie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wynika, że strona zatrudniona była w strukturach [...], a mianowicie w [...] w S., a nie była do nich skierowana przez organizację niepodległościową, zatem brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o zmianę wcześniejszej decyzji pozbawiającej uprawnień kombatanckich.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji i o uwzględnienie wniosku o przywrócenie uprawnień kombatanckich. W motywach skargi podniósł, że nie może zgodzić się z otrzymaną decyzją, w której generalizuje się fakt zatrudnienia w [...] w S. bez wnikliwej oceny sytuacji. Ponowne rozpoznanie sprawy oparte było na pobieżnej ocenie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy. Nie uwzględniono faktu, że za zmianą decyzji przemawia interes strony, a nie jest on sprzeczny z interesem społecznym. Skarżący ponownie podniósł, że w okresie zatrudnienia w organach bezpieczeństwa nie uczestniczył w zwalczaniu polskich ruchów niepodległościowych, a służył na stanowiskach podrzędnych. Z uwagi na to, że służba w strukturach bezpieczeństwa nie odpowiadała mu, odszedł z niej i pełnił służbę w Wojsku Polskim, natomiast po zakończeniu tej służby działał w [...].

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, a zamieszczonych w skardze organ podnosi, że skarżący aktywnie uczestniczył w prowadzonym postępowaniu i miał możliwość wypowiadania się i zajmowania stanowiska we wszystkich sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że mocą zaskarżonej decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] r. Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. Nr [...] o pozbawieniu B. P. uprawnień kombatanckich. W motywach rozstrzygnięcia podniósł, że wskazana decyzja jest nie tylko decyzją ostateczną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ale także decyzją prawomocną, ponieważ w jej sprawie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 25 października 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 2559/98 oddalił skargę wniesioną przez skarżącego. W wyroku tym Sąd stwierdził, że uchylenie decyzji o przyznaniu skarżącemu uprawnień kombatanckich znajdowało umocowanie w przepisach ustawy, ponieważ skarżący w okresie od [...] r. do [...] r. pełnił służbę w [...] w S., a okoliczność ta po myśli art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) stanowiła przesłankę utraty uprawnień kombatanckich. Nadto Sąd zaznaczył, że podnoszone przez skarżącego twierdzenia, że nie wykonywał czynności operacyjnych nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ jakakolwiek współpraca z organami [...] musi być oceniana negatywnie bez względu na to o jakie stanowisko lub charakter zatrudnienia w tym organie chodzi.

Przedmiotowe postępowanie zostało uruchomione w następstwie wniosku skarżącego z dnia [...] r. Organ administracji przeprowadził postępowanie weryfikacyjne dotyczące ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl tego przepisu decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Oznacza to, że zmiana lub uchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej jest możliwa, jedynie wówczas, gdy wystąpi jedna z dwóch przesłanek a mianowicie rozstrzygnięcie takie będzie w interesie społecznym lub też uwzględniało będzie słuszny interes strony. O ile występowanie w sprawie słusznego interesu strony zostało udokumentowane, to jednak przeciwko weryfikacji wskazanej powyżej decyzji z dnia [...] r. przemawia interes społeczny, który jest wyrażany treścią normy prawnej. Jak zostało to powyżej zaznaczone art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uniemożliwia podjęcie takiego rozstrzygnięcia. Nadto należy zaznaczyć, że w oparciu o art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzja jest podejmowana w warunkach uznania administracyjnego. Zatem to do organu należy ocena, czy zachodzą przesłanki uzasadniające weryfikację ostatecznej decyzji administracyjnej. Okoliczność ta wpływa także na zakres sądowej kontroli prawidłowości takiej decyzji, ponieważ sąd zobowiązany jest jedynie do sprawdzenia czy organ administracji podejmując w tym trybie decyzję administracyjną nie przekroczył granic tego uznania. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do uznania, aby organ administracji dopuścił się takiego uchybienia, które uzasadniałoby uwzględnienie wniesionej skargi.

Jako jeden z podstawowych zarzutów, jakie kieruje skarżący pod adresem organu administracji jest to, że organ ten nie przeprowadził postępowania dowodowego w taki sposób, aby przed wydaniem decyzji wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności sprawy. Przyjdzie zgodzić się ze skarżącym, że podstawowym obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie administracyjne jest stosownie do postanowień art. 7 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego takie prowadzenie postępowania dowodowego w sprawie, aby wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności sprawy, a w szczególności te, które będą miały znaczenie dla rozstrzygnięcia. Podzielić należy pogląd skarżącego, że naruszenie wskazanych przepisów stanowi naruszenie prawa, które uzasadnia uwzględnienie wniesionej skargi. Jednakże należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie dopuścił się uchybień w zakresie postępowania dowodowego. Otóż kluczową rolę w tym zakresie odgrywa przywołany już powyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, którego treścią związany jest każdy organ Państwa. W wyroku tym przesądzone zostały kwestie dotyczące ustalenia stanu faktycznego jak również interpretacja zastosowanych w sprawie przepisów ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Skarżący składając wniosek o weryfikację niekorzystnej dla niego decyzji nie przedłożył żadnych nowych dowodów w sprawie, lecz jedynie rozwinął swoją argumentację, która jego zdaniem winna spowodować weryfikację ostatecznej decyzji, a w konsekwencji przyznanie uprawnień kombatanckich. Skarżący w szczególności akcentuje, że pełniąc służbę w organach [...] nie uczestniczył w żadnych czynnościach operacyjnych, jak również nie podejmował działań na szkodę osób, a wręcz przeciwnie podejmował działania polegające na informowaniu osób o tym, że mogą być aresztowane, względnie przewidziane są wobec niej jakieś działania operacyjne. Jak zostało to już powyżej zaznaczone wskazane rozwinięcie argumentacji prezentowanej przez skarżącego nie może być uwzględnione, ponieważ nie jest to przedłożenie nowych dowodów, które wpłynęłyby na ocenę stanu faktycznego w sprawie, jak również stan normatywny nie uległ zmianie. Należy zaznaczyć, że skarżący prezentując swoje stanowisko w sprawie nie przedłożył dokumentów, które pozwalałyby uznać, że w strukturach [...] pełnił służbę w następstwie skierowania go tam przez organizację niepodległościową, ponieważ tylko taka okoliczność stanowiłaby podstawę do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej i stanowiłaby podstawę do uwzględnienia wniesionej skargi.

Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z perspektywy przepisów procesowych nie wykazała naruszenia prawa, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie także nie można zgłaszać istotnych zastrzeżeń, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.

Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.

SW