Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 883/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 4
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły ( spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant St. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. O. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi E. O. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2011 r. Nr [...], wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] września 2008 r. Nr [...], w następującym stanie faktycznym:

Pismem z 4 lipca 2007 r. E. O., zamieszkała przy ul. [...] w [...], poinformowała Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla [...] o pracach budowlanych prowadzonych na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] z odstępstwami od zatwierdzonego projektu.

W toku wszczętego postępowania wyjaśniającego ustalono, że inwestor (A. R.) rozpoczął inwestycję na podstawie decyzji Prezydenta [...] z [...] października 2005 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego na cele mieszkalne na działce nr ewid. [...] z obrębu [...] na terenie posesji przy ul. [...] w [...]. Po analizie projektu budowlanego zatwierdzonego ww. decyzją stwierdzono, że w trakcie wykonywania robót inwestor dopuścił się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego polegających na zmianie układu połaci dachowej i spadków dachu oraz rezygnacji z dobudowy piętra. Ustalono także, że interwencja właścicielki sąsiedniej nieruchomości – E. O. powodowana jest wysunięciem nowej konstrukcji dachu budynku nad teren jej działki o około 25 cm oraz ponad dwukrotnym zwiększeniem spadku dachu przy zmienionym układzie połaci (v. protokół z przyjęcia ustnie złożonych wyjaśnień z 6 września 2007 r.).

W związku z powyższym postanowieniem z [...] września 2007 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlanego (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej: Prawo budowlane) wstrzymał prowadzenie przez A. R. robót budowlanych polegających na rozbudowie i nadbudowie istniejącego budynku na posesji jw., nakazał uczynić teren wykonywanych robót budowlanych niedostępnym dla osób trzecich i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych z oceną techniczną w zakresie ich zgodności z obowiązującymi warunkami technicznymi. Postanowieniem z [...] lutego 2008 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] orzekł ponownie tak jak w postanowieniu tego organu z [...] września 2007 r., z uwagi na to, iż postanowienie z [...] września 2007 r. utraciło ważność po upływie 2 miesięcy (na skutek niewydania w tym terminie decyzji przewidzianej w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego). Następnie, decyzją z [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...], w obrębie [...], przy ul. [...] w [...] (zawierającego także ocenę techniczną dotychczas wykonanych robót i ich zgodności z obowiązującymi warunkami technicznymi oraz wskazanie zakresu robót jakie należy wykonać aby zakończyć inwestycję). W wydanej decyzji organ zakreślił miesiąc na wykonanie ww. obowiązku od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia.

Oba ww. orzeczenia organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Postanowieniem z [...] maja 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z [...] lutego 2008 r., a decyzją z tej samej daty ww. organ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] kwietnia 2008 r. (nakładającą obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego). Tym samym za prawidłowe organ II instancji uznał ustalenia organu powiatowego co do tego, że sprawa dotyczy istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego polegających na zmianie układu połaci dachowej oraz spadków dachu, a także rezygnacji z dobudowy piętra, jak i tego, że zmieniony w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego dach jest wysunięty nad działką sąsiednią około 25 cm.

Dalej, z akt sprawy wynika, iż decyzją z [...] września 2008 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego zatwierdził projekt budowlany zamienny rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...], w obrębie [...] przy ul. [...] w [...] i pozwolił na wznowienie robót budowlanych. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że inwestor w dniu 10 lipca 2008 r. złożył projekt budowlany zamienny.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. O. podnosząc m.in., że "obrys mapy sytuacyjnej nie odzwierciedla faktycznego stanu prawnego linii granicznej" oraz, że projekt budowlany zamienny nie uwzględnia zmian wynikających z dotychczas wykonanych robót.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] listopada 2008 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując, iż w jego ocenie projekt budowlany zamienny spełnia wymogi określone przepisami, a jego rozwiązania nie naruszają uzasadnionych interesów osób trzecich w tym zainteresowanej E. O. i czynią zadość warunkom określonym w przepisach, w tym przepisach techniczno - budowlanych. Odpowiadając na zarzuty zainteresowanej, organ podkreślił, że projekt budowlany zamienny przewiduje usunięcie elementów spornego obiektu poza działkę zainteresowanej. W szczególności uwzględniona została kwestia wykonania właściwej konstrukcji dachowej budynku od strony wschodniej - z zaprojektowanym odpływem wód opadowych na działkę inwestora, zaś planowane ocieplenie istniejącego obiektu nie dotyczy ściany w ostrej granicy z działką położoną przy ul. [...]. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że okoliczność czy przedmiotowa inwestycja została wykonana zgodnie z przepisami i zatwierdzoną dokumentacją będzie podlegała ocenie na etapie dopuszczenia inwestycji do użytkowania.

Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wniosła E. O. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 kwietnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 91/09 uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał, że decyzja organu odwoławczego nie spełnia wymogów proceduralnych. Sąd zarzucił organowi odwoławczemu w szczególności naruszenie art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) z uwagi na bardzo ogólnikowe stanowisko tego organu zawarte w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji, uniemożliwiające ocenę prawidłowości wydanego orzeczenia i wskazujące na brak przeprowadzenia postępowania w całokształcie materiału sprawy.

Wyrokiem z 15 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1035/10 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, oddalił skargę kasacyjną na ww. wyrok Sądu I instancji wskazując w uzasadnieniu, że Sąd I instancji trafnie uznał, iż uzasadnienie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2008 r. nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 tej ustawy pod żadnym względem.

[...] Wojewódzki Inspekotr Nadzoru Budowlanego, po ponownym rozpatrzeniu odwołania E. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] września 2008 r., decyzją z [...] lutego 2011 r. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I Instancji w mocy.

W uzasadnieniu wydanego orzeczenia organ II instancji w pierwszej kolejności wskazał na to, iż nie zasługuje na uwzględnienie zarzut podniesiony w odwołaniu dotyczący przebiegu granicy pomiędzy działkami skarżącej – E. O. oraz inwestora – A. R. Wyjaśniając szeroko tę kwestię wskazał, że organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do ustalania przebiegu granic pomiędzy nieruchomościami, gdyż bierze on pod uwagę istniejący stan rzeczy wynikający ze sporządzonych na cele postępowania administracyjnego map i rysunków.

Dalej organ odwoławczy podał, iż w trakcie wykonywania robót budowlanych w sposób istotny odstąpiono od projektu budowlanego, dlatego też nakazano wstrzymanie robót budowlanych i nałożono obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Z inwentaryzacji wykonanych prac wynika, że podczas wykonywania robót budowlanych została zmieniona w stosunku do istniejącego i zatwierdzonego projektu geometria dachu nad istniejącą częścią kondygnacji parteru przylegającą do sąsiedniej działki przy ul. [...]. W opisie i opracowaniu dotyczącym zakresu projektowanych prac budowlanych i inwentaryzacji wykonanych prac zawarto oświadczenie, w którym zobowiązano się do skorygowania tej części dachu zgodnie z projektem zamiennym i obowiązującymi warunkami technicznymi. Poza tym istotnym odstępstwem prace budowlane zostały wykonane technicznie prawidłowo, zgodnie ze sztuką budowlaną i zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690), a przyjęta technologia wykonawcza i użyte materiały nie zagrażają konstrukcji budynku i nie stwarzają niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia przyszłych jego użytkowników. Organ II instancji wskazał też, że w opisie budowlanym wykończenia zewnętrznego zawarto informację, że ściany będą dodatkowo ocieplone styropianem o grubości 10 cm i otynkowane, z wyjątkiem ściany w ostrej granicy z działką przy ul. [...].

Na koniec organ odwoławczy zaznaczył, że zgodność przedmitowej inwestycji z przepisami i zatwierdzoną dokumentacją budowlaną, zostanie zbadana przez organ nadzoru budowlanego na etapie dopuszczenia budynku do użytkowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2011 r. skarżąca E. O. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] września 2008 r.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności:

a) w zakresie zgodności zatwierdzonego projektu z art. 29 ustawy - Prawo wodne;

b) w zakresie starannego przedstawienia uzasadnienia swojego stanowiska z odniesieniem do zarzutów skarżącej tak, aby możliwa była kontrola takiego rozstrzygnięcia;

2) naruszenie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego polegające na zaniechaniu nałożenia w decyzji obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem;

3) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji nie opowiadającego treści tego przepisu.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ orzekający nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie zgodności zatwierdzonego projektu z art. 29 ustawy - Prawo wodne, a stosownie do treści tego przepisu właściciel gruntu nie może m. in. odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Skarżąca wskazała też, że ponownie załatwiając odwołanie skarżącej od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] września 2008 r., organ II instancji pominął wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 kwietnia 2009 r.

Argumentując kolejny zarzut skargi tj. naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego skarżąca podniosła, że skoro podczas wykonywania robót budowlanych doszło do istotnego odstępstwa w stosunku do istniejącego i zatwierdzonego projektu, tj. została zmieniona geometria dachu, to organ zobowiązany był - stosownie do treści art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego - do nałożenia na inwestora obowiązku w treści decyzji, nakazującego wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Powołując się na liczne orzecznictowo sądów administracyjnych (m. in. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 29 października 2008 r. - sygn. akt II SA/Go 450/08, wyrok WSA w Łodzi z 10 października 2008 r. - sygn. akt II SA/Łd 510/08, wyrok WSA w Warszawie z 26 sierpnia 2008 r. - sygn. akt VII SA/Wa 784/08) skarżąca wskazała, że znajdujące się w opracowaniu dotyczącym zakresu projektowanych prac budowlanych i inwentaryzacji wykonanych prac oświadczenie, w którym zobowiązano się do skorygowania tej części dachu zgodnie z projektem zamiennym i obowiązującym warunkami technicznymi nie może stanowić dla organu administracji podstawy do odstąpienia od nałożenia takiego obowiązku decyzją administracyjną, gdyż w ustawie przesądzono o tym, że organ jest zobligowany do sformułowania tego obowiązku w sentencji decyzji

Na koniec skarżąca -uzasadniejąc zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.- podniosła, że uzasadnienie decyzji organu II instancji narusza powołany wyżej przepis. W szczególności dotyczy to ogólnikowego wskazania podstawy prawnej uzgodnienia zgodności z prawem projektu zamiennego. Zdaniem skarżącej powołanie się na bliżej nieokreślone przepisy aktu prawnego, tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bez odniesienia się do konkretnych przepisów tego rozporządzenia, na podstawie których powyższą zgodność stwierdzono, stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie Sąd kontrolował decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego (rozbudowy i nadbudowy istniejącego budynku mieszkalnego) i pozwoleniu na wznowieniu robót budowlanych, w oparciu o art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Decyzja ta została wydana na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 kwietnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 91/09, którym Sąd uchylił poprzednią decyzję tego organu z [...] listopada 2008 r. (wydaną również w ww. przedmiocie).

Okoliczność ta jest istotna dla oceny kontrolowanej obecnie przez Sąd decyzji z [...] lutego 2011 r., albowiem zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ponieważ ocena ta i wskazania, stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., formułowane są w uzasadnieniu wyroku, zatem moc wiążącą ma nie tylko samo rozstrzygnięcie ale i uzasadnienie. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią natomiast z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie administracyjne. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Przy czym, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu ww. przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełni oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Nadto dodać trzeba, iż bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 691/08, lex nr 574442). Żadne z tych okoliczności w niniejszej sprawie nie miały jednak miejsca.

W tym miejscu konieczne jest więc przypomnienie, iż w uzasadnieniu wyroku zapadłego w sprawie w dniu 2 kwietnia 2009 r., Sąd zarzucił organowi naruszenie przepisów procesowych, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd zauważył, iż zaskarżona decyzja w znacznym zakresie opisuje stan faktyczny sprawy zaś ocena projektu zamiennego ograniczona została do dwóch zdań i krótkiego odniesienia do argumentów skarżącej. We wskazanym wyroku Sąd zalecił organowi przy ponownym rozpoznaniu sprawy zastosować się do obowiązujących go przepisów proceduralnych, a w uzasadnieniu podjętej decyzji przedstawić w sposób staranny stanowisko z odniesieniem się do zarzutów skarżącej.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 kwietnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 91/09 w dniu 15 października 2010 r. uprawomocnił się. W dniu 15 października 2010 r. zapadł bowiem wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, którym Sąd kasacyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną na ww. wyrok Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił ocenę sprawy dokonaną przez Sąd I instancji. Wskazał, że organ II instancji nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji, a winien sprawę ponownie rozpoznać w jej całokształcie i w zależności od wyniku oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu przed I instancją wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 §1 pkt 1-3, lub zastosować art. 138 § 2 k.p.a. Sąd kasacyjny wskazał też, że uzasadnienie organu odwoławczego zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. winno wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny z powodów których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. I dalej NSA stwierdził, iż Sąd I instancji trafnie uznał, że uzasadnienie decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane w tej sprawie tych wymogów nie spełnia pod żadnym względem. Przede wszystkim uzasadnienie to nie zawiera praktycznie żadnych ustaleń faktycznych dotyczących przedmiotu postępowania jakim jest projekt budowlany zamienny i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych. Uzasadnienie relacjonuje jedynie przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego, a ocena złożonego projektu budowlanego zamiennego ogranicza się do stwierdzenia, że spełnia on wymogi określone w przepisach. Za ogólnikowe i dalece niewystarczające Sąd kasacyjny uznał także odniesienie się przez organ odwoławczy do zarzutów odwołania.

Wskazanie na ww. wyroki Sądów obu instancji, Sąd orzekając w niniejszej sprawie uznał za konieczne. W decyzji wydanej na skutek tych wyroków (i kontrolowanej obecnie przez Sąd), organ II instancji nie tylko nie przytoczył bowiem wytycznych wynikających z prawomocnego orzeczenia Sądu I instancji zapadłego w dniu 2 kwietnia 2009 r., ale także do tych wytycznych się nie zastosował. Tymczasem decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2011 r. nadal nie spełnia -w ocenie Sądu- wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. i -co więcej- jej uzasadnienie nie wskazuje na to, aby organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające w pełnym zakresie (stosownie do przedmiotu sprawy), a więc zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy wprawdzie szerzej odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu E. O., ale co do przedmiotu sprawy, tj. projektu budowlanego zamiennego (który miał obowiązek w tym postępowaniu ocenić) i wznowienia robót budowlanych wypowiedział się bardzo ogólnikowo, bez odwołania się do złożonego projektu (i dokonania jego analizy pod względem kompletności i zgodności z warunkami technicznymi), bez wskazania na konkretne przepisy prawa i bez przytoczenia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji [...]WINB w kwestii merytorycznej sprowadza się w istocie tylko do przytoczenia oświadczenia projektanta zawartego w opracowaniu, tj. "w opisie opracowania dot. zakresu projektowanych prac budowlanych i inwentaryzacji wykonanych prac".

Dokonując takiej oceny Sąd miał na względzie, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego kontrolowaną decyzją z [...] lutego 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] września 2008 r., którą organ na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego zatwierdził projekt budowlany zamienny jednocześnie wyrażając zgodę na wznowienie robót budowlanych przy rozbudowie i nadbudowie istniejącego budynku mieszkalnego. Organ I instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji w ww. zakresie wskazał na to, iż inwestor wypełnił obowiązek nałożony na niego decyzją z [...] kwietnia 2008 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Przypomnieć trzeba, iż decyzją z [...] kwietnia 2008 r. nałożono na A. R. obowiązek złożenia projektu budowlanego zamiennego. Organ I instancji orzekając [...] września 2008 r. przyjął, że obowiązek ten został wykonany. W wydanej decyzji nie analizował jednak złożonej dokumentacji i za wystarczające do wydania pozytywnego dla inwestora rozstrzygnięcia uznał samo złożenie tej dokumentacji (bo na to wskazuje uzasadnienie decyzji tego organu). Takie działanie należy ocenić jako wadliwe (bo wskazujące na brak przeprowadzenia postępowania właściwego dla tego etapu postępowania naprawczego). Jednakże -w ocenie Sądu- wady w tym zakresie mogły być naprawione na etapie postępowania odwoławczego. [...]WINB orzekając [...] lutego 2011 r. nieprawidłowości w działaniu organu I instancji nie tylko jednak nie usunął, ale także sam się ich nie ustrzegł. Orzekając ponownie w sprawie organ ten nie dokonał bowiem (mimo zapadłych w sprawie wyroków) wyczerpujących ustaleń faktycznych dotyczących projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż zgodnie z ww. art. 51 ust. 1 pkt 3 właściwy organ, w drodze decyzji, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Przepis ten stanowi również, że przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. To zaś oznacza, iż projekt budowlany zamienny winien odpowiadać wymogom, o których mowa m.in. w art. 34 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, a organ dokonując sprawdzenia tego projektu winien mieć na względzie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Warto w tym miejscu również dostrzec, iż zgodnie z art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. Naruszenie tej zasady, poprzez sporządzenie zbyt powierzchownego projektu w stosunku do stopnia złożoności projektowanego obiektu, spowoduje wydanie decyzji o odmowie jego zatwierdzenia i odmowie udzielenia pozwolenia na budowę (v. Prawo budowlane Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, wyd. C. H. Beck, Warszawa 2006).

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na powyższe przepisy nie wskazał i nie dokonał kompleksowej oceny złożonego projektu budowlanego, w tym jego zgodności z warunkami technicznymi. Trzeba zaś mieć na względzie, że istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego polegały w sprawie na zmianie układu połaci dachowej oraz spadków dachu, a także rezygnacji z dobudowy piętra. Odstępstwa te spowodowały dwukrotne zwiększenie spadku dachu i wysunięcie nowej konstrukcji dachu nad teren działki skarżącej o około 25 cm, a tym samym mogły wywołać kwestię wadliwego odprowadzania wód opadowych z budynku. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż w aktach administracyjnych znajduje się pismo Urzędu Miasta [...] z [...] czerwca 2008 r. skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], w którym Wydział Ochrony Środowiska wskazanego Urzędu informuje, że w dniu 11 czerwca 2008 r. przeprowadzono wizję w terenie, na podstawie której stwierdzono, iż dach budynku mieszkalnego przy ul. [...] wysunięty jest poza granicę działki ok. 25 cm na działkę przy ul. [...] i w związku z tym część wód opadowych z dachu tego budynku jest odprowadzana na działkę E. O. [...]WINB pismo to pominął, a działając w sprawie nie wyjaśnił, czy projekt zamienny usuwa nieprawidłowości w ww. zakresie i jakie prace w związku z tym zostały przewidziane celem doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. O wyjaśnieniu sprawy w tej kwestii spornej i istotnej dla skarżącej nie może bowiem świadczyć przywołanie w zaskarżonej decyzji oświadczenia projektanta zawartego w złożonej dokumentacji o skorygowaniu dachu zgodnie z projektem zamiennym, bez analizy projektu zamiennego w tej części.

Konkludując, Sąd orzekając w niniejszej sprawie uznał, iż wydając zaskarżoną decyzję organ nie zastosował się do wytycznych Sądu zawartych w prawomocnym wyroku z 2 kwietnia 2009 r., bo nie przeprowadził postępowania w całokształcie materiału sprawy, do czego był zobowiązany. W konsekwencji Sąd uznał więc, iż skarżona decyzja została wydana z naruszeniem cyt. przepisu art. 153 p.p.s.a., a tym samym z naruszeniem także art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Orzekając ponownie w sprawie [...]WINB winien uwzględnić powyższe uwagi Sądu, a dokonując ustaleń faktycznych sprawy - dokładnie wyjaśnić, czy złożona przez inwestora dokumentacja jest kompletna tak w świetle prawa (z uwzględnieniem powyżej poczynionych uwag Sądu), jak i decyzji, na podstawie której była wymagana (tj. decyzji z [...] kwietnia 2008 r., w której organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego wskazał, że projekt budowlany zamienny winien zawierać ocenę techniczną dotychczas wykonanych robót i ich zgodności z obowiązującymi warunkami technicznymi oraz wskazanie zakresu robót jakie należy wykonać aby zakończyć inwestycję).

Z tych też przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 2 wyroku.