Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 819/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 8 ust.1, ust. 3, art. 17, art. 40, art.41, art. 53 a, art. 78, art. 43 ust.1, ust.7, ust.8, ust.10
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 7
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi T.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Zastępcy Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy na podstawie art. 3ust. 4, art. 39, art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.), ustawą, art. 104 kpa orzekł o odmowie T.C. przyznania zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie w miesiącu czerwcu 2009 r.

W uzasadnieniu organ podał, iż w dniu [...] maja 2009 r. T.C. złożył do Ośrodka Pomocy Społecznej wniosek o przyznanie jednorazowego zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie w wysokości 1400 zł z przeznaczeniem na pokrycie półtoramiesięcznego pobytu w Warszawie. W uzasadnieniu wniosku podał, iż nastąpiły zdarzenia losowe, które zmuszają go do zmiany miejsca zamieszkania.

Kolejnym wnioskiem z dnia [...] czerwca 2009 r. T.C. zwrócił się do organu o pomoc pieniężną w formie zasiłku okresowego ze względu na bezrobocie oraz zasiłku na zakup żywności a także zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych takich jakie są wymienione w art. 39 ustawy o pomocy społecznej.

Organ wskazał, iż z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego w toku postępowania wynika, iż sytuacja wnioskodawcy nie uległa poprawie, T.C. nie pracuje i nadal nie jest zarejestrowany jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy.

W dalszej części uzasadnienia organ podał, iż ustawa o pomocy społecznej określa m.in. zasady i cele pomocy społecznej. Celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ponadto, potrzeby osób i rodzin, korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Możliwości zaś zależą od posiadanych środków finansowych. Organ podkreślił, iż z takiego zapisu wynika, iż podmiot przyznający pomoc może jej odmówić jeżeli nie ma na ten cel środków. Tymczasem Ośrodek musi dokonać klasyfikacji wielu zgłaszanych potrzeb i ustalić priorytety w tym zakresie. Określając rozmiar świadczenia organ bierze pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przeznaczony oraz możliwości finansowe jakimi dysponuje.

Organ podał, iż w miesiącu maju posiadał na pomoc celową kwotę 9485,04 zł z której skorzystało 67 osób, a zatem średni zasiłek wynosił 141,56 zł. Natomiast jeżeli chodzi o zasiłek na ekonomiczne usamodzielnienie organ nie dysponuje środkami na ten cel, gdyż Rada Miasta nie uchwalił uchwały na tego typu pomoc.

W dalszej części uzasadnienia organ przywołał treść przepisów art. 43 ust. 1, ust. 5 i ust. 10 ustawy o pomocy społecznej, które stanowią o zasiłku na ekonomiczne usamodzielnienie.

Następnie organ podkreślił, iż osoba ubiegająca się o pomoc wina podjąć własne działania w kierunku poprawy swojej sytuacji materialnej i zainteresowany winien mieć świadomość, że wsparcie organu pomocy społecznej nie może stanowić sposobu na życie, na wyrównanie wszelkich niedostatków nawet o charakterze elementarnym. Pomoc społeczna jak podkreślił organ pełni jedynie funkcję uzupełniającą w stosunku do własnych możliwości podopiecznych, którzy zobowiązani są do czynienia starań o rozwiązywanie własnych problemów życiowych przede wszystkim w swoim zakresie. Zdaniem organu świadczeniobiorca nie może traktować wsparcia otrzymanego jako sposobu na życie i oczekiwać, że świadczenia z pomocy społecznej pokryją wszelkie jego potrzeby.

Od decyzji tej odwołał się T.C. wnosząc o przyznanie mu zasiłku w żądanym wcześniej zakresie. Odwołujący podkreślił, iż stosownie do art. 43 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej podstawą odmowy przyznania albo ograniczenia rozmiarów pomocy może być uchylanie się przez osobę lub rodzinę ubiegającą się o pomoc od podjęcia odpowiedniej pracy w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu albo poddania się przeszkoleniu zawodowemu. Tymczasem jak podkreślił odwołujący jest on osobą bezrobotną w rozumieniu przepisów w/w ustawy i chce podjąć pracę w Warszawie. Ponadto dodał iż z uwagi na postępowanie eksmisyjne jest zmuszony zmienić miejsce zamieszkania.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu SKO powołując się na treść art. 43 ustawy o pomocy społecznej podało, iż pomoc przyznana w celu ekonomicznego usamodzielnienia jest świadczeniem przyznanym w ramach uznania admnistracyjnnego. SKO podkreśliło, iż w/w przepis nie wskazuje żadnych warunków ani dyrektyw interpretacyjnych, zatem organ rozpoznając wniosek winien wziąć pod uwagę stopień w jakim osoba lub rodzina napotyka trudności w uzyskaniu samodzielności w stosunku do przeciętnego obywatela lub rodziny. Argumentami przesądzającymi za uwzględnieniem żądania nie mogą być wiek, ani też wywołanie niesamodzielności z zawinionych powodów przez samego zainteresowanego. Drugim elementem ustaleń jak podało SKO jest okoliczności tkwiące w technicznych, organizacyjnych, a w szczególności finansowych możliwościach organu. Organ gospodaruje całkowitymi zasobami budżetowymi pozostawionymi mu w budżecie gminy i musi własne możliwości zaspokajania potrzeb usamodzielniania się mieszkańców gminy oceniać na tle całokształtu potrzeb oraz skali danego rodzaju problemów społecznych w sferze pomocy społecznej. SKO podkreśliło, iż pomoc na ekonomiczne usamodzielnienie się jest ściśle powiązana z zawałową niezależnością oraz stabilnością zatrudnienia.

SKO powołało przepis art. 43 ust.7 u.p.s., zgodnie z którym podstawą odmowy przyznania lub ograniczenia rozmiarów pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie może być uchylanie się prze osobę lub rodzinę o ubiegająca się o pomoc od podjęcia odpowiedniej pracy w rozumieniu przepisów oz zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu albo poddaniu się szkoleniu zawodowemu. W związku z powyższym SKO przyjęło, iż pomoc w formie zasiłku na ekonomiczne usamodzielnienie może być przyznane jedynie osobie, która posiada status bezrobotnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, gdyż tylko wówczas istnieje możliwość oceny, czy dana osoba zwracając się o taka pomoc nie uchyla się od podjęcia odpowiedniej pracy w rozumieniu przepisów w/w ustawy, albo poddania się odpowiedniej pracy oraz wykazała się zaangażowaniem w poszukiwanie odpowiedniej pracy.

SKO uznało za konieczne ustalenie przez organ pomocy społecznej, czy skarżący zgłosił się jako bezrobotny w celu poszukiwania pracy i czy nie utracił statusu bezrobotnego, czy uzyskał pomoc na ekonomiczne usamodzielnienie, czy uchylał się od podjęcia odpowiedniej pracy, czy odbył szkolenie zawodowe lub został skierowany na takie szkolenie.

Jednocześnie SKO stwierdziło, że przyczyną odmowy przyznania zasiłku na ekonomiczne usamodzielnienie nie może być fakt, że Rada Miejska nie uchwaliła uchwały dotyczącej tego świadczenia.

Od powyższej decyzji T.C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 31 ust. 2, art. 52 ust. 1, art. 65 ust. 1 i art. 67 ust. 2 Konstytucji RP. Podniósł, że nie z własnej woli pozostaje bez pracy, pragnie otrzymać wsparcie od organów pomocy społecznej na ekonomiczne usamodzielnienie. Skarżący wywiódł, że ma przygotowanie do wykonywania zawodu nauczyciela, jest magistrem filologii z przygotowaniem pedagogicznym, pracował w charakterze nauczyciela w szkołach publicznych i prywatnych, chciałby nadal ten zawód wykonywać w Warszawie, gdyż – z uwagi na konflikty rodzinne - nie może dalej zamieszkiwać.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując motywy rozstrzygnięcia zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Dodać należy że, sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem prawa.

Postępowanie w sprawie przyznawania świadczeń z pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 08, Nr 115, poz. 728) oraz - stosowane odpowiednio na podstawie art. 14 tej ustawy - przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009r. uchylającą decyzję Zastępcy Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] czerwca 2009r. odmawiającej przyznania T.C. pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie.

Ocena zasadności rozstrzygnięcia w sprawie będącej przedmiotem osądu wymaga w pierwszej kolejności odwołania się do zasad ogólnych zawartych w ustawie o pomocy społecznej, w tym przede wszystkim do ustawowej definicji pomocy społecznej określonej w przepisie art. 2 ust. 1 ustawy, według którego pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z przywołanej definicji jednoznacznie wynika, że pomoc społeczna ma na celu wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, do życiowego usamodzielnienia i integracji społecznej, udzielane zaś świadczenia mają być adekwatne do sytuacji korzystających z pomocy, od których z kolei wymaga się współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Wskazać w tym miejscu również należy, że pomoc społeczna spełnia jedynie subsydiarną funkcję, wymagając współdziałania adresata i beneficjenta pomocy.

Obowiązek współdziałania świadczeniobiorców z jednostkami i praco pracownikami pomocy społecznej został wielokrotnie zaakcentowany w ustawie, niemniej przepisy dokładnie nie wskazują sposobu jego realizacji, co przesądza o pozostawieniu kwestii oceny postawy wnioskodawców w tym zakresie organom pomocowym. Jednocześnie przez współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc należy rozumieć gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z uzasadnionych i rozsądnych propozycji pracownika socjalnego pomagających osobie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe. (por. I. Sierpowska , Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz , Warszawa 2007 r. s. 38 ).

Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej osobie albo rodzinie gmina może przyznać pomoc w formie pieniężnej lub rzeczowej, w celu ekonomicznego usamodzielnienia. Pomoc pieniężna w celu ekonomicznego usamodzielnienia może być przyznana w formie jednorazowego zasiłku celowego lub nieoprocentowanej pożyczki. Natomiast warunki udzielenia i spłaty pożyczki oraz jej zabezpieczenia są określane w umowie z gminą. Do umowy tej powinny mieć zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego.

Pomoc na ekonomiczne usamodzielnienie jest publicznoprawną usługą świadczoną przez organa pomocy społecznej, na którą składają się działania polegające na udzieleniu świadczenia pieniężnego, udostępnieniu rzeczy ( narzędzi pracy, maszyn ), udzieleniu pożyczki i umorzeniu pożyczki.

Pojęcie "ekonomiczne" każdorazowo należy wiązać z usamodzielnieniem się ( osoby, rodziny ) przez zapewnienie jej względnie stałych, przewidywalnych, dostatecznych co do wielkości, środków utrzymania uzyskiwanych z własnej pracy zarobkowej lub innych zajęć zawodowych.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest jednak świadczenie finansowe w postaci zasiłku celowego specjalnego na ekonomiczne usamodzielnienie.

Z przepisów art. 43 ust. 7 i art. 43 ust. 8 u.p.s. można ustalić listę negatywnych przesłanek udzielenia pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie:

- uchylanie się zainteresowanego od podjęcia odpowiedniej pracy

- uchylanie się od szkolenia zawodowego zwiększającego szanse na uzyskanie zatrudnienia oraz

- uprzednie uzyskanie pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie.

Słusznie SKO przyjęło, że pomoc w formie zasiłku za ekonomiczne usamodzielnienie może być przyznana osobie, która posiada status bezrobotnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Tylko wówczas istnieje możliwość oceny czy dana osoba zwracając się o pomoc w formie zasiłku na ekonomiczne usamodzielnienie nie uchylała się od podjęcia odpowiedniej pracy w rozumieniu przepisów wskazanej wyżej ustawy albo poddania się przeszkoleniu zawodowemu oraz wykazała się zaangażowaniem w poszukiwanie odpowiedniej pracy.

Konsekwencją podzielenia tego stanowiska jest zaaprobowanie zaskarżonej decyzji. Organ I instancji niewątpliwie rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie zasiłku na ekonomiczne usamodzielnienie powinien ustalić we właściwym Powiatowym Urzędzie Pracy czy zainteresowany zgłosił się jako bezrobotny w celu poszukiwania pomocy czy nie utracił statusu bezrobotnego, czy w przeszłości otrzymał pomoc na ekonomiczne usamodzielnienie się, czy uchylał się od podjęcia odpowiedniej pracy, czy odbył szkolenie zawodowe lub czy został skierowany na takie szkolenie, ale z niego nie skorzystał.

Zgodzić należy się też ze stanowiskiem SKO, że przyczyną odmowy przyznania zasiłku na ekonomiczne usamodzielnienie nie może być fakt, że Rada Miejska dotychczas nie uchwalił na podstawie art. 43 ust. 10 u.p.s. uchwały w sprawie wysokości tego zasiłku oraz szczegółowych warunków i trybu jego przyznawania i zwrotu. Niewątpliwie niewydajnie tej uchwały jest dopuszczeniem się przez Radę Miejską bezczynności w zakresie stosowania w/w przepisu, co z kolei rodzi po stronie organu pomocy społecznej – stosującego art. 43 ust. u.p.s. – obowiązek rozważenia wyboru innego świadczenia niż zasiłek celowy pieniężny. Rzeczą organu I instancji powinno być zatem poczynienie ustaleń w zakresie przyznania skarżącemu innego świadczenia określonego w art. 43 ust. 1, oczywiście po poznaniu zamierzeń skarżącego

Udzielenie pomocy jest uzależnione od uznania organu przyznającego świadczenie. Decyzja w tej sprawie powinna być zatem poprzedzona analizą ekonomiczną przedsięwzięcia, a także opierać się na opinii ośrodka pomocy społecznej (Sierpowska Iwona, Komentarz ABC 2007r. do ustawy z dnia 12 marca 2004 r.o pomocy społecznej).

Do ustalenia wysokości przedmiotowego zasiłku na usamodzielnienie ustawodawca upoważnił radę gminy, która w stosownej uchwale określa jego wysokość, szczegółowe warunki przyznawania i zwrotu. Wysokość zasiłku na ekonomiczne usamodzielnienie powinna być w uchwale rady gminy określona kwotowo albo tez w sposób odsyłający organ pomocy społecznej do wielokrotności realnych kwot lub wartości. Szczegółowe warunki udzielania pomocy pieniężnej w formie zasiłku na ekonomiczne usamodzielnienie to materialnoprawne przesłanki uwzględnienia żądania. Przepisy uchwały rady gminy nie mogą powielać warunków przewidzianych już w ustawie o pomocy społecznej, nie mogą też formować własnych przesłanek w sposób, który uniemożliwiałby konkretyzację prawa do świadczenia na podstawie dowolnego unormowani zawartego w art. 43 u.p.s..

Zgodnie z art. 43 ust. 10 u.p.s., rada gminy nie została uprawniona do ustalania kryteriów odmowy przyznania ww. formy pomocy. Przesłanki te zawiera bowiem ustawa o pomocy społecznej. Podejmując uchwałę rada gminy korzysta z samodzielności wyznaczonej przepisami prawa, która stanowi jeden z przejawów autonomii samorządu terytorialnego gminnego. Podjęcie takiego aktu normatywnego należy do zadań własnych gminy - realizowanych w ramach jej możliwości finansowych. Właśnie za taką wykładnią art. 43 ust. 10 przemawia treść art. 17 ustawy o pomocy społecznej, który w ust. 1 wymienia zadania obowiązkowe gminy, natomiast w ust. 2 zadania gminy, które takiego charakteru nie mają. W pkt 2 tego ust. wymieniono właśnie przyznawanie i wypłacanie pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie w formie zasiłków, pożyczek oraz pomocy w naturze.

Natomiast przesłanki udzielenia pomocy w formie świadczenia pieniężnego określono w art. 8 ust. 1 ustawy - przysługuje ono, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł. Zgodnie z ust. 3. ww. art. 8 za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach a także kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nie ustalił dochodu osiąganego przez skarżącego, czy przekracza kryterium dochodowe ustalone w ustawie o pomocy społecznej - co stanowi także przesłankę odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Powyższa okoliczność również powinna być wyjaśniona w toku postępowania przez organ pomocy społecznej. Stanowi to kolejny argument przemawiający za słusznością zaskarżonej decyzji.

Z kolei odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi ukierunkowanych na naruszenie przez organy administracji publicznej przepisów Konstytucji nie można stwierdzić, że każdej osobie znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej przysługuje pomoc socjalna. W ustawie o pomocy społecznej ustawodawca unika wyraźnej kategoryzacji prawa do pomocy społecznej. Przepisu takiego nie zawiera ustawa o pomocy społecznej, a Konstytucja RP stanowi jedynie o prawie do zabezpieczenia społecznego, przy czym samo powołanie się na ten przepis nie jest wystarczającą podstawą do udzielenia świadczenia z pomocy społecznej . Wypada w tym miejscu zauważyć, że w kwestii bezpośredniego zastosowania Konstytucji wypowiedział się Sąd Najwyższy, stwierdzając, że przepisy Konstytucji nie mogą być samoistnym źródłem roszczeń o zasiłek stały z opieki społecznej ( por. wyrok z dnia 14 marca 2002r. III RN 141/01, OSNP 2002, nr 24 , poz.584). Zakres uprawnień świadczeniobiorców wyznaczają głównie przepisy ustawy o pomocy społecznej, wydane na jej podstawie rozporządzenia oraz prawo miejscowe. Jedynie pośrednio wpływ na realizację uprawnień socjalnych jednostki mają ustawowo określone zadania administracji publicznej. Jednakże wyodrębnienie kategorii obowiązkowych zadań własnych gminy nie gwarantuje jednostce przyznania pomocy , ani nie stwarza podstaw prawnych dla niej do wnoszenia roszczeń w tym zakresie. Ostatecznie o zakresie uprawnień świadczeniobiorców przesądzają przepisy ustawy o pomocy społecznej. Podobnie nie można się zgodzić z zarzutami skarżącego, że działania organów pomocowych w procesie wydawania decyzji dotyczących przyznania świadczeń regulowanych ustawą o pomocy społecznej, w jakikolwiek sposób naruszają jego dobra osobiste, chronione przepisami Konstytucji. Przede wszystkim zasady przyznawania pomocy społecznej, wywierające determinujący wpływ na kształt procedury przyznawania świadczeń, wymagają od organów zbierania określonych w ustawie danych, siłą rzeczy dotyczących sytuacji rodzinnej, osobistej i majątkowej stron postępowań z zakresu pomocy społecznej. Tym samym dokonywane przez organy czynności w tym zakresie - z zasady jako wynikające z przepisów prawa niesprzecznych z ustawą zasadniczą - nie mogą naruszać życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz możliwości decydowania o swoim życiu osobistym, bowiem osoba decydująca się na korzystanie ze świadczeń z pomocy społecznej zobowiązana jest w zakresie określonym ustawą ograniczyć swoje prawa wymienione w art. 47 Konstytucji RP, przy czym nie ulega wątpliwości, że czyni to dobrowolnie.

Na marginesie Sąd pragnie zauważyć, że decyzja o przyznaniu zasiłku na ekonomiczne usamodzielnienie wydawana jest w ramach uznania administracyjnego, organ nie jest zobowiązany do spełnienia żądań strony, która musi liczyć się z tym, że organ odmówi jej przyznania tego świadczenia. Zarówno wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Wskazał na to również Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 25 stycznia 2008r. (sygn. akt l OSK 624/07, niepublikowany) orzekł, iż: "nawet sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi bowiem mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także potrzeby innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej".

Podkreślić też należy, iż pomimo podejmowania wskazanej decyzji w ramach ustawowo przyznanej organowi swobody, nie można dopuścić do sytuacji aby takie działanie organu przybrało formę dowolności. Pomimo swobody w podejmowaniu rozstrzygnięcia organ pomocy społecznej zobligowany jest do wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również do wyjaśnienia wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności, zaś samo podjęcie rozstrzygnięcia musi być uzasadnione w sposób wyczerpujący stwierdzonymi w toku postępowania okolicznościami, które przemawiają za takim właśnie rozstrzygnięciem, tak aby nie można postawić takiemu rozstrzygnięciu zarzutu wydania decyzji w ramach pełnej dowolności organu.

Działanie w ramach uznania administracyjnego nie może być jednak postrzegane tak, jak czyni to skarżący, jako obowiązek wydania rozstrzygnięcia o treści oczekiwanej przez stronę. Powinno ono polegać, stosownie do art. 7 k.p.a., na załatwieniu sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem strony, jeżeli jest to możliwe i zgodne z przepisami obowiązującego prawa, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków

Wyjaśnić należy także, iż kontrolując decyzję wydaną w ramach uznania administracyjnego Sąd nie może wkraczać w sferę zastrzeżoną do wyłącznej właściwości organów administracji publicznej tj. w sferę przyznania świadczenia wnioskowanego przez skarżącego, bowiem kontrola Sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy organy orzekające w sprawie w sposób właściwy podjęły decyzję w ramach uznania administracyjnego. Sąd kontroluje zatem, czy takie decyzje administracyjne poprzedzone zostały przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym w sposób wyczerpujący oraz czy podjęta decyzja w sposób pełny i jasny wskazuje na przesłanki, które uniemożliwiły przyznanie świadczenia. Reasumując Sąd bada, czy podjęta decyzja nie jest rozstrzygnięciem dowolnym nie znajdującym oparcia w zebranym materiale dowodowym.

Nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji zapadła po wadliwie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, organ nie wyjaśnił wszechstronnie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wobec tego zaskarżona decyzja SKO uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania jest prawidłowa i nie można postawić jej zarzutu naruszenia prawa.

Z tych względów zarzuty skargi są bezzasadne, co zobowiązywało Wojewódzki Sąd Administracyjny do jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.).