Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 3043/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2 kpa
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 stycznia 2019 r. sprawy ze sprzeciwu E. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w sprawie nakazu wykonania określonych robót budowlanych oddala sprzeciw


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. Wojewódzki [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14.06.1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r., poz. 1257 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018r., poz. 1202 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].08.2018r., nakazującej Zarządowi Osiedla [...] wykonanie określonych w decyzji robót budowlanych - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...].11.2015r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] wpłynął wniosek P. E.E. " o wyznaczenie kontroli w budynku D, osiedla [...] w [...], przy ul. [...], z uwagi na fakt, że pomimo niekończących się remontów w naszym osiedlu, ściany zarówno nośne, jak i prostopadłe do nich, tak w mieszkaniach prywatnych oraz na klatkach schodowych i w garażu toczy grzyb ".

Wobec powyższego organ powiatowy przeprowadził w dniu [...].12.2015r. czynności kontrolne, w trakcie których stwierdzono zawilgocenia w lokalu nr [...] w pokoju od strony wschodniej na ścianie, za którą znajdują się schody zewnętrzne. Nie przedłożono aktualnego protokołu rocznego stanu technicznego budynku, jak również brak było protokołów przewodów wentylacji.

Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] przedłożyła organowi nadzoru budowlanego I instancji m.in. opinię techniczną określającą przyczyny nieprawidłowości występujących w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] sporządzoną przez inż. K. K. z października 2015r., z której wynika, że ślady zacieków ścian na parterze budynku pochodzą z uszkodzonej instalacji sanitarnej lub innych przyczyn. Spowodowało to zalanie przylegających pomieszczeń. Woda przedostała się pod warstwy posadzki i zalegała tam do czasu wyschnięcia powodując zacieki i wysolenia na powierzchni tynku i wykwity pleśni na elementach drewnianych cokołu posadzki. Pokrycie dachu z papy termozgrzewalnej wykonano prawidłowo; obróbki blacharskie wykonano zgodnie z wiedzą techniczną. Występują ślady wysolenia na ścianach zewnętrznych budynku na wysokości ok. 20 cm od poziomu posadzki. Zalegający i topniejący śnieg i lód oraz brak spadku na zewnątrz tarasu spowodował zacieki i wysolenia na ścianach zewnętrznych budynku. Wskazano, że należy wykonać naprawę izolacji przeciwwodnej i przeciwwilgociowej tarasu. W aktach sprawy znajduje się także Uchwała Nr [...] z dnia [...].08.2013r. Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...], z której wynika, że schody zewnętrzne prowadzące do ogródków, balkonów i tarasów oddanych poszczególnym właścicielom mieszkań do wyłącznego użytkowania są własnością właściciela lokalu, do którego prowadzą (nie stanowią nieruchomości wspólnej). W przypadku lokali położonych na parterach do nieruchomości wspólnej nie należą w szczególności: tarasy, schody, murki boczne przy schodach, barierki okalające schody, ściany boczne pod tarasami. W przypadku lokali położonych na I piętrach do nieruchomości wspólnej nie należą w szczególności: balkony oraz schody. W przypadku schodów prowadzących z lokalu na I piętrach murki boczne przy schodach wraz z poręczami należą do nieruchomości wspólnej. Koszty wykonania, remontu i bieżącego utrzymania elementów wymienionych powyżej nienależących do nieruchomości wspólnej obciążają właściciela lokalu, który ma prawo wyłącznego z nich korzystania.

W dalszej kolejności PINB w [...] wydał w dniu [...].03.2016r. postanowienie Nr [...], którym nałożył na Zarząd Osiedla [...] obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej budynków mieszkalnych na osiedlu [...] usytuowanych przy ul. [...] w [...], w zakresie stanu technicznego zawilgoceń elewacji zewnętrznych budynków, a w szczególności z odniesieniem się do przyczyn pogorszenia stanu technicznego lokalu nr [...] w budynku "D" ze wskazaniem sposobu usunięcia zawilgoceń.

W dniu [...].06.2016r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] została złożona ekspertyza - opinia techniczna sporządzona przez mgr inż. S. O., z której wynika, że zagrzybienie grzybami pleśniowymi w lokalu nr [...] należącym do P. O. E. oraz lokalu nr [...] należącym do P. A. M. powstało na skutek zawilgocenia, które pochodzi od schodów zewnętrznych prowadzących do lokalu nr [...] znajdującym się na piętrze i stanowiącym własność P. E. P. oraz schodów zewnętrznych prowadzących do lokalu nr [...] należącym do P. M. C.. Konstrukcja żelbetowa tych schodów styka się bezpośrednio nie z elewacją budynków, ale z murem ściany tych budynków. Pomimo wykończenia schodów żelbetowych okładziną z płyt kamiennych wilgoć z opadów deszczu, śniegu przedostaje się poprzez nieszczelności w spoinach do wewnątrz konstrukcji żelbetowej schodów i stamtąd poprzez bezpośredni styk ze ścianą budynku przechodzi do wewnątrz budynku w postaci zawilgocenia i tworzącej się na ścianach pleśni. W celu zlikwidowania w/w nieprawidłowości należy zdemontować aktualną okładzinę z płyt kamiennych, wykonać na żelbetowej konstrukcji schodów odpowiednią izolację przeciwwilgociową z wywinięciem na ścianę budynku, zamontować ponownie zdemontowaną wykładzinę z płyt kamiennych ze schodów, uwzględniając przy tym odpowiednie spadki. W miejscach zagrzybionych w środku lokalu nr [...] i [...] jak i w innych, w tym pod schodami należy skuć istniejący tynk wraz z zagrzybieniem, następnie osuszyć i zabezpieczyć te miejsca smarując trzykrotnie środkami grzybobójczymi dostępnymi na rynku, następnie otynkować te miejsca powtórnie i pomalować.

Organ powiatowy decyzją Nr [...] z dnia [...].11.2016r. nakazał P. E.P. wykonanie robót wyszczególnionych w ekspertyzie technicznej opracowanej przez mgr inż. budownictwa lądowego S. O. z czerwca 2016r. i uzupełnionej we wrześniu 2016r. tj. naprawy schodów zewnętrznych prowadzących do lokalu nr [...] na piętrze w budynku "D" na osiedli [...], usytuowanym przy ul. [...] w [...], celem usunięcia przyczyn powstawania zawilgoceń w lokalu nr [...] w w/w budynku.

W wyniku postępowania odwoławczego [...] WINB decyzją Nr [...] z dnia [...].02.2017r., uchylił w/w rozstrzygnięcie i umorzył postępowanie administracyjne z zakresu nadzoru budowlanego wszczęte zawiadomieniem z dnia [...].12.2015r. na wniosek P. E. E. w sprawie zawilgocenia elewacji zewnętrznej budynków mieszkalnych na osiedli [...] usytuowanych przy ul. [...] w [...].

Zawiadomieniem z dnia [...].06.2018r. organ powiatowy poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zawilgocenia elewacji zewnętrznej budynku mieszkalnego "D" na osiedlu [...] usytuowanego przy ul. [...] w [...].

Decyzją Nr [...] z dnia [...].08.2018r. nakazano Zarządowi Osiedla [...] wykonanie, w terminie 90 dni licząc od dnia, kiedy w/w decyzja stanie się ostateczna, robót wyszczególnionych w ekspertyzie technicznej opracowanej przez mgr inż. S. O. w czerwcu 2016r. i uzupełnionej we wrześniu 2016r., tj. naprawy schodów zewnętrznych prowadzących do lokalu nr [...] na piętrze w budynku "D" na osiedlu [...], usytuowanym przy ul. [...] w [...], celem usunięcia przyczyn powstawania zawilgoceń w lokalu nr [...] w w/w budynku.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...].

Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym wskazano, że przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu odwoławczym jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].08.2018r. wydana w przedmiocie naprawy schodów zewnętrznych prowadzących do lokalu nr [...] w budynku "D" na osiedlu [...] przy ul. [...] w [...]. Zdaniem [...] WINB skarżone rozstrzygnięcie winno zostać uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wskazano dalej, że za nałożeniem wskazanych przez organ powiatowy obowiązków przemawia tryb postępowania, który został zastosowany w omawianej sprawie tj. art. 66 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany lub jego część może zagrażać lub jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, jest w nieodpowiednim stanie technicznym (ust. 1 pkt 3) bądź powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, organ nadzoru budowlanego nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania nałożonego obowiązku.

Podkreślono, że w myśl art. 61 Prawo budowlane to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.

[...]WINB wskazał, iż rozstrzygnięcie organu powiatowego powinno uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu jak i możliwości jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego poprzez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu powinno zostać udokumentowane wynikami kontroli stanu technicznego, ekspertyzami czy opiniami technicznymi.

Bezspornym jest, zdaniem organu, że w przedmiotowym postępowaniu zastosować należało art. 66 Prawa budowlanego. Podkreślono, iż dla możliwości zastosowania w/w normy prawnej organ nadzoru budowlanego powinien w postępowaniu dowodowym wykazać nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego. Takie nieprawidłowości zostały wykazane w ekspertyzie technicznej sporządzonej przez mgr inż. S. O., z której wynika, że zagrzybienie grzybami pleśniowymi w lokalu nr [...] należącym do P. O.E. powstało na skutek zawilgocenia, które pochodzi od schodów zewnętrznych prowadzących do lokalu nr [...] znajdującego się na piętrze i stanowiącego własność P. E.P..

Konstrukcja żelbetowa tych schodów styka się bezpośrednio nie z elewacją budynków, ale z murem ściany tych budynków. Pomimo wykończenia schodów żelbetowych okładziną z płyt kamiennych wilgoć z opadów deszczu, śniegu przedostaje się poprzez nieszczelności w spoinach do wewnątrz konstrukcji żelbetowej schodów i stamtąd poprzez bezpośredni styk ze ścianą budynku przechodzi do wewnątrz budynku w postaci zawilgocenia i tworzącej się na ścianach pleśni. Zdaniem autora opracowania w celu zlikwidowania w/w nieprawidłowości należy zdemontować aktualną okładzinę z płyt kamiennych, wykonać na żelbetowej konstrukcji schodów odpowiednią izolację przeciwwilgociową z wywinięciem na ścianę budynku, zamontować ponownie zdemontowaną wykładzinę z płyt kamiennych ze schodów, uwzględniając przy tym odpowiednie spadki. W związku z powyższym podjęte przez organ powiatowy działania kompetencyjne były prawidłowe.

Niemniej jednak w ocenie organu odwoławczego nieprawidłowe było skierowanie nakazów określonych w zaskarżonej decyzji Nr [...] z dnia [...].08.2018r. na Zarząd Osiedla [...]. Przepisy rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane w sposób niebudzący zasadniczych wątpliwości wskazują obowiązki odnoszące się do utrzymania obiektów budowlanych. Obowiązki te nakładane są na "właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego" (art. 61 w/w ustawy). Określenie adresata we wskazanych przepisach ustawy nie jest zatem przypadkowe. Jednocześnie, takie ujęcie adresata obowiązku ma na celu m.in. wykluczenie zarówno inwestora (jeśli nie jest on właścicielem obiektu), jak i wykonawcy (wykonawców, podwykonawców) obiektu. Zwykle podmioty te nie dysponują już prawem do dysponowania nieruchomością, w tym również istniejącym obiektem, na cele budowlane. W/w podmioty nie mogłyby zatem wykonać obowiązków nałożonych na nie przez art. 61 i następne ustawy Prawo budowlane. W orzecznictwie sądów administracyjnych i w praktyce organów nadzoru budowlanego wątpliwości nie budzi również wskazane wyżej wyrażenie "właściciel lub zarządca obiektu budowlanego". Obowiązki dotyczące utrzymania obiektu nakładane są co do zasady na właściciela, chyba że z mocy ustawy lub w wyniku czynności prawnej zarząd nieruchomością (obiektem budowlanym) jest sprawowany przez inny podmiot. Zarząd przedmiotowym budynkiem (ściśle: nieruchomością wspólną) sprawuje skarżąca wspólnota mieszkaniowa. Czyni to na podstawie przepisów ustawy z dnia 24.06.1994r. o własności lokali. Nie ma przy tym wątpliwości, że wspólnota mieszkaniowa, którą tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości (art. 6 ustawy o własności lokali), sprawuje zarząd wyłącznie nieruchomością wspólną (art. 8 ust. 2, 12 ust. 2, 13 ust. 2 i zwłaszcza 18 ustawy o własności lokali). Jeśli zatem organ nadzoru budowlanego stwierdza, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nieprawidłowy stan techniczny obiektu to wówczas musi rozstrzygnąć, czy ujawnione nieprawidłowości dotyczą części wspólnych nieruchomości, czy też tych części obiektu budowlanego, które pozostają wyłącznie we władaniu właściciela lokalu mieszkalnego.

Wskazuje dalej organ odwoławczy, że w aktach sprawy znajduje się Uchwała Nr [...] z dnia [...].08.2013r. Wspólnoty Mieszkaniowej [...]w [...], z której wynika, że schody zewnętrzne prowadzące do ogródków, balkonów i tarasów oddanych poszczególnym właścicielom mieszkań do wyłącznego użytkowania są własnością właściciela lokalu, do którego prowadzą (nie stanowią nieruchomości wspólnej). W przypadku lokali położonych na parterach do nieruchomości wspólnej nie należą w szczególności: tarasy, schody, murki boczne przy schodach, barierki okalające schody, ściany boczne pod tarasami. W przypadku lokali położonych na I piętrach do nieruchomości wspólnej nie należą w szczególności: balkony, schody. W przypadku schodów prowadzących z lokalu na I piętrach murki boczne przy schodach wraz z poręczami należą do nieruchomości wspólnej. Koszty wykonania, remontu i bieżącego utrzymania elementów wymienionych powyżej nienależących do nieruchomości wspólnej obciążają właściciela lokalu, który ma prawo wyłącznego z nich korzystania. Wobec powyższego nakaz naprawy schodów zewnętrznych prowadzących do lokalu nr [...] na piętrze w budynku "D" na osiedlu [...], usytuowanym przy ul. [...] w [...] winien być kierowany na właściciela w/w schodów czyli na P. E.P..

Odnosząc się do argumentacji PINB w [...] zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Nr [...], iż zapisy uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] z dnia [...].08.2013r. w sprawie określenia własności schodów prowadzących do indywidualnych ogródków przenoszą odpowiedzialność związaną z obowiązkiem dbania o stan techniczny i estetyczny obiektu na właściciela lokalu, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że ustalenia uchwały są zapisami krzywdzącymi dla właścicieli lokalu nr [...] w obliczu posiadanego aktu notarialnego nabycia nieruchomości, [...]WINB zauważył, że organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do badania i oceniania uchwał podjętych przez wspólnoty mieszkaniowe. Ponadto z załącznika do Uchwały Nr [...] z dnia [...].08.2013r. wynika, że P. E. P. głosowała za określeniem własności schodów prowadzących do indywidualnych ogródków.

Na koniec [...] WINB wskazał, że nie może w ramach postępowania odwoławczego uchylić w/w zaskarżonej decyzji i nałożyć na właściwy podmiot odpowiednich robót budowlanych celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, gdyż spowodowałoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności. Podobnie działoby się wówczas, gdyby np. organ pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne z uwagi na jego bezprzedmiotowość, a organ odwoławczy uchylił tę decyzję i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy. W/w sytuacje, wymienione przykładowo, mogą powodować naruszenie zasady określonej w art. 15 Kpa. Zasada określona w art. 15 Kpa zawierająca wymóg dwuinstancyjności postępowania administracyjnego musi być tak rozumiana, iż sprawę w jej całokształcie rozpoznaje nie tylko organ pierwszej instancji, ale w razie zaskarżenia orzeczenia organu pierwszej instancji również organ odwoławczy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.07.2013r. sygn. akt II OSK 1231/13). Postępowanie wyjaśniające konieczne do przeprowadzenia dotyczy okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Sprzeciw na tę decyzję złożyła E. P..

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

art. 138 § 2 KPA poprzez wydanie przez organ II instancji orzeczenia uchylającego decyzję w całości i przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w sytuacji gdy nie istniały ku temu przesłanki, przede wszystkim wobec materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i dotychczas prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie.

W związku z powyższym wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na sprzeciw organ wnosił o jego oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sprzeciw nie jest zasadny.

Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza konieczność dokonania oceny, czy w warunkach konkretnej sprawy organ II instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej będzie zatem ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienia od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem.

W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Organ odwoławczy może więc wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji. Wprawdzie w postępowaniu odwoławczym materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji może być uzupełniony, niemniej organ odwoławczy nie może zastępować organu pierwszej instancji w prowadzeniu postępowania zmierzającego do wyjaśnienia kwestii istotnych dla jej rozstrzygnięcia.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż nietrafny okazał się zarzut naruszenia art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Podzielając wywody organu II instancji dotyczące trybu prowadzonego postępowania przez organ powiatowy ( art. 66 Prawa budowlanego) uznać należy, że adresat decyzji nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych w oczywisty sposób został określony wadliwie, co uzasadniało uchylenie decyzji organu I instancji.

Jednakże wadliwość ta nie została w sposób prawidłowy określona przez organ odwoławczy.

Wskazać w związku z tym należy, że organ powiatowy obowiązki nałożył na Zarząd Osiedla [...] przy ul [...] w [...]. Nie może budzić żadnej wątpliwości, że stroną tego postępowania była Wspólnota Mieszkaniowa Osiedla [...]. Dlatego nałożenie na Zarząd Osiedla [...] obowiązków nie znajduje żadnego uzasadnienia.

Przy czym z akt sprawy nie wynika, czy wskazany wyżej Zarząd dotyczy Wspólnoty Mieszkaniowej, czy też jest innym podmiotem i jaką rolę pełni w tym postępowaniu. Tytułem wyjaśnienia wskazać należy, że zarządcą obiektu budowlanego w rozumieniu regulacji art. 61 i nst. Prawa budowlanego jest podmiot, który uzyskuje prawo zarządzania tym obiektem, będącym cudzą własnością w imieniu własnym i z wyłączeniem właściciela. Zdarzeniem prawnym skutkującym powstaniem zarządu może być przy tym zarówno umowa cywilnoprawna (np. umowa ustanawiająca zarząd nieruchomością, umowa ustanawiająca zarząd nieruchomością wspólną), jak i władczy akt administracyjny (np. oddanie nieruchomości w trwały zarząd), czy też orzeczenie sądu powszechnego (np. wszelkie przypadki ustanowienia zarządu przymusowego, względnie ustanowienia syndyka, gdy masa upadłości obejmuje nieruchomość).

Definicji tej nie spełnia zarząd wspólnoty mieszkaniowej lub podmiot w imieniu takiego zarządu działający.

W przedmiotowej sprawie brak jest precyzyjnego określenia statusu Zarządu Osiedla [...].

Reasumując wskazać należy, że określenie adresata decyzji nie nastąpiło w sposób prawidłowy.

Sąd podziela stanowisko organu co do tego, że nałożenie obowiązków na inny podmiot w postępowaniu odwoławczym w rażący sposób narusza zasadę dwuinstancyjności. W przypadku postępowania administracyjnego zasadę dwuinstancyjności wyraża art. 15 k.p.a., zaś sposób urzeczywistnienia tego prawa określają przepisy rozdziału 10 Działu II k.p.a. o tytule "Odwołania". Z przytoczonych unormowań w sposób bezsprzeczny wynika, że strona postępowania administracyjnego dysponuje publicznym prawem podmiotowym polegającym na zaskarżaniu wydanych przez organ pierwszej instancji decyzji administracyjnych; prawo to może zostać wyłączone wyłącznie na mocy wyraźnej wypowiedzi ustawodawcy. Rozstrzygnięcia organu administracji pozbawiające strony prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy, nieuzasadnione takim wyłączeniem, należy oceniać jako oczywiście sprzeczne z art. 78 Konstytucji RP oraz z art. 15 k.p.a.

Zmiana adresata decyzji w postępowaniu odwoławczym w oczywisty sposób pozbawia stronę możliwości skorzystania z prawa do odwołania.

Zasada ta w pewnych okolicznościach pozostaje w opozycji do unormowania zawartego w art. 138 § 2 k.p.a. i instytucji sprzeciwu. Niemniej rozwiązania te służą przyspieszeniu postępowania administracyjnego i nie mogą niweczyć zasady dwuinstancyjności.

Podzielając zatem istotę rozstrzygnięcia organu II instancji, aczkolwiek z innym od organu uzasadnieniem Sąd uznał, że decyzja organu I instancji nie mogła pozostawać w obrocie prawnym.

Sąd nie podziela również stanowiska organu odwoławczego co do tego, że organy nadzoru budowlanego nie mogą kwestionować ważności uchwał wspólnoty mieszkaniowej.

Niewątpliwie obowiązkiem organów państwa jest działanie w granicach i na podstawie obowiązującego prawa. W szczególności muszą uwzględniać aktualnie obowiązujący stan prawny w postępowaniach, które prowadzą. Warunkiem podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia jest ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Sposoby i warunki przenoszenia własności nieruchomości stanowią podstawową wiedzę prawniczą i organ taki jak nadzór budowlany niewątpliwie musi posiadać taką wiedzę. Jeśli jednak mimo wszystko miał w tym względzie wątpliwości powinien zasięgnąć porady profesjonalisty.

Podkreślić jeszcze raz należy, że prawidłowe ustalenia w zakresie własności określonych części budynku stanowiły konieczny warunek podjęcia prawidłowej decyzji.

Pomimo wskazanych mankamentów zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest prawidłowa, zachodziły bowiem przesłanki do wyeliminowania decyzji organu I instancji. Zachodziła w związku z tym konieczność zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. W związku z powyższym, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu sprzeciwu.