Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 249/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 157 par. 2, art. 28, art. 156 par. 1, art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 72 ust. 4
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi D. R. – P., P. O., D. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy - w trybie art. 72 ust. 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227 ze zm.) – zwanej dalej "u.i.o.ś.", w związku z wnioskiem Spółki A w sprawie wydłużenia terminu ważności decyzji z dnia [...] r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa elektrowni wiatrowej składającej się z 18 turbin o mocy 2 MW każda,

o łącznej mocy 36 MW wraz z rozdzielnią SN i stacją transformatorową 110 kV

w miejscowości P." - wyraził stanowisko, iż przedsięwzięcie objęte ww. decyzją przebiega etapowo oraz nie zmieniły się warunki jego realizacji określone w decyzji z [...] r.

Wnioskiem z dnia [...] r. D. K., D. R.-P. oraz P. O., reprezentowani przez adwokata A. L.-M. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Wnioskodawcy wskazali, iż są stroną tego postępowania, gdyż ich interes prawny wywodzi się z norm art. 6, art. 1ust. 2 pkt 1, pkt 5, pkt 6 i pkt 7 oraz art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 112 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz § 323, § 325 i § 326 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz art. 144 ustawy Kodeks cywilny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia

[...] r. Nr [...] na podstawie art. 61 a § 1 w związku

z art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – zwanej dalej "K.p.a.", odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie.

Na wstępie uzasadnienia postanowienia Kolegium przytoczyło treść art. 156 § 1 K.p.a. oraz 157 § 2 K.p.a. oraz podkreśliło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wymaga od organu administracyjnego ustalenia, czy z wnioskiem inicjującym postępowanie wystąpiła strona postępowania, tj. określony podmiot posiadający interes prawny, a więc czy pod względem formalnoprawnym (m.in. podmiotowym) taki wniosek kwalifikuje się do merytorycznego rozpoznania. Konieczność taka wynika z treści art. 157 § 2 K.p.a. w związku z art. 61a § 1 K.p.a. Organ wskazał dalej na art. 28 K.p.a. i podał, że z utrwalonego już orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż za stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia uznać należy tylko te osoby, których nieruchomości bezpośrednio przylegają do terenu na którym ma być realizowane planowane przedsięwzięcie, przy czym bezpośrednie sąsiedztwo należy rozumieć szeroko, a więc - właścicieli wszystkich nieruchomości, na które może oddziaływać planowane przedsięwzięcie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 766/13). Ponadto podmioty uznane za strony postępowania w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej winny być również uznawane za strony postępowania w sprawie wyrażenia stanowiska, o którym mowa w treści art. 72 ust. 4 u.i.o.ś. Wydanie postanowienia w tym trybie przedłuża bowiem "obowiązywanie" decyzji środowiskowej, a zatem brak jest podstaw do rozszerzania kręgu stron postępowania o inne podmioty. D. R.-P. jest właścicielem działki nr [...] obręb S., P. O. jest właścicielem działek nr [..] obręb S., zaś D. K. jest właścicielem działek nr [...]. Działki o numerach [...] oddalone są od najbliższej działki, na której realizowane ma być przedsięwzięcie, tj. działki nr [..] o 900 m. Działka

o numerze [..] znajduje się w odległości 1.100 m od granicy działki nr [...], zaś działki

o numerach [...] położone są w odległości 1.600 m od miejsca planowanej inwestycji. Jednocześnie z treści przedłożonego przesz Inwestora raportu

o oddziaływaniu na środowisko wynika, iż minimalna odległość turbiny od zabudowań mieszkalnych powinna wynosić 400 m, minimalna odległość między elektrowniami to 300 m, zaś odległość od drogi powiatowej nie może być mniejsza niż 100 m. Dla przedmiotowej inwestycji izolinia dopuszczalnego hałasu o natężeniu 45 dB przebiega w odległości ok. 100 m od najbliższej zabudowy mieszkaniowej. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że wnioskodawcy nie mogą być uznani za strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r., w związku z czym brak jest podstaw do wszczęcia wnioskowanego postępowania. Jednocześnie organ wyjaśnił, że wskazywane przez wnioskodawców przepisy ustawy o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym odnoszą się do ochrony interesu prawnego wyłącznie w zakresie działań podejmowanych na płaszczyźnie planowania

i zagospodarowania przestrzennego. Z kolei art. 112 ustawy Prawo ochrony środowiska wyznacza jedynie kierunek działań mających na celu zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, a rozporządzenie Ministra Infrastruktury znajduje zastosowanie w postępowaniach prowadzonych w oparciu o ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zaś przepisy Kodeksu cywilnego nie znajdują zastosowania na gruncie prawa administracyjnego. Dlatego też, zdaniem organu, nie można się zgodzić ze stwierdzeniem, iż powołane regulacje prawne pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawcom przysługuje status stron w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności ww. postanowienia.

Wnioskiem z dnia [...] r. D. R.-P., P. O. i D. K. reprezentowani przez adw. A. L.-M. zwrócili się do SKO o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku podnieśli, że Kolegium popełniło błąd opierając się na ustaleniach raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, gdyż ustalenia w nim zawarte są nieprawdziwe i niepełne w zakresie źródeł emisji hałasu. W okresie kolejnych 5 lat od decyzji środowiskowej stan faktyczny terenu uległ zmianie, co - zdaniem stron - czyni koniecznym zweryfikowanie kręgu osób, którym przysługuje prawo stron w postępowaniu dotyczący przedłużenia ważności tej decyzji. Ponadto raport środowiskowy nie wspomina nic o przebiegającej w odległości 100 m od miejscowości S. drodze ekspresowej [...], a okoliczność oddania do użytkowania tej drogi ekspresowej całkowicie zmieniła stan faktyczny w porównaniu do tego, jaki został opisany w raporcie środowiskowym. Zdaniem wnioskodawców, aby Kolegium mogło w ogóle dokonywać oceny, czy ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, musiałoby dysponować danymi dotyczącymi faktycznego stopnia hałasu, jaki będzie panował na tych nieruchomościach po zrealizowaniu planowanej inwestycji. W dalszej części wniosku opisano wpływ turbin wiatrowych na zdrowie ludzi, z których - zdaniem wnioskodawców - wynika, że raport zawiera nieprawdziwe i nierzetelne dane. Przywołano także treść przepisu art. 28 K.p.a. wskazując na czym polega interes prawny w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, na skutek ww. wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 art. 144 i art. 157 § 2 i art. 61a § 1 K.p.a. – utrzymało w mocy ww. postanowienie z dnia [...] r.

Kolegium wskazało w uzasadnieniu, że jak wynika z art. 157 § 2 w zw. z art. 126 K.p.a. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności może zwrócić się wyłącznie strona postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności należało zatem zbadać formalne przesłanki dopuszczalności takiego wniosku. Przesłanką taką jest posiadanie przymiotu strony przez osobę składającą wniosek. Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności (por. wyrok WSA w Krakowie z 28 czerwca 2013 r., II SA/Kr 358/13, LEX nr 1327980). W sytuacji ustalenia, że podmiot, który złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest stroną postępowania, tj. nie ma w sprawie stwierdzenia nieważności, interesu prawnego, organ ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania na zasadzie art. 61 a § 1 K.p.a. Postanowienie to jest wydawane, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Postanowienie takie nie może odnosić do wyjaśnienia kwestii, czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2008 r., I OSK 449/07, LEX nr 505393). Ustalając przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań należy wskazać na treść art. 28 K.p.a. Z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że za stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uznać należy tylko te podmioty, których nieruchomości bezpośrednio przylegają do terenu, na którym ma być realizowane planowane przedsięwzięcie, przy czym bezpośrednie sąsiedztwo należy rozumieć szeroko, a więc właścicieli wszystkich nieruchomości, na które może oddziaływać planowane przedsięwzięcie. Powyższe rozważania znajdują również zastosowanie do zaskarżalnego postanowienia wydanego na podstawie art. 72 ust. 4 u.i.o.ś., albowiem wydane postanowienie dotyczy bezpośrednio wydanej decyzji. Ustalenia w tym zakresie uzależnione są od tego, czy działki wnioskodawców znajdują się w strefie oddziaływania planowanej inwestycji. W raporcie szczegółowo określono zakresy oddziaływania turbin wiatrowych na sąsiednie nieruchomości. Zdaniem Kolegium,

w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo stwierdzono, na podstawie ustaleń raportu, że wnioskodawcy nie są stronami tego postępowania albowiem nieruchomości, których są właścicielami, znajdują się poza strefą oddziaływania elektrowni. Ustalenia raportu nie uległy zmianie. Trafnie także Kolegium wskazało, że przepisy przywołane we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem dotyczą zagospodarowania przestrzennego, zasad ochrony środowiska przed hałasem, prawa budowlanego oraz prawa sąsiedzkiego uregulowanego w k.c. Z przepisów tych nie wynika interes prawny wnioskujących.

Odnosząc się do zarzutów, Kolegium wyjaśniło, że przedmiotem formalnej oceny w tym postępowaniu były fakty odnoszące się do zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych, poza oceną pozostawało więc wybudowanie trasy [...], które nie spowodowało zmiany przebiegu izolinii oddziaływania planowanej elektrowni wiatrowej na grunty sąsiednie Z tego też względu, zarzuty w tym zakresie są chybione, a ich rozpatrzenie byłoby co najmniej przedwczesne, albowiem prowadziłoby do oceny zasadności postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy.

Na powyższe postanowienie D. R.-P., P. O. i D. K., reprezentowani przez adw. A. L.-M., wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. zarzucając mu rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego:

- art. 28 K.p.a. polegające na przyjęciu, iż stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy z dnia

[...]. uznać można tylko te osoby, których nieruchomości bezpośrednio przylegają do terenu na którym ma być realizowane planowane przedsięwzięcie i oparcie się w tym zakresie na sporządzonym przez inwestora raporcie oddziaływania na środowisko, w sytuacji gdy raport ten nie uwzględnia przebiegającej w miejscowości S. drogi ekspresowej [...],

- art. 6, 7 i 8 K.p.a. w zw. z art 80 K.p.a. przez oparcie się przez organ o raport oddziaływania inwestycji na środowisko, w sytuacji gdy organ II Instancji ma wiedzę, iż raport ten zawiera nierzetelne i niepełne informacje dotyczące źródeł emisji hałasu mających wpływ na ich nieruchomości,

- art. 140 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. przez brak odniesienia się organ do wszystkich zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zdaniem skarżących, SKO po raz kolejny popełniło błąd opierając się przy ustalaniu kręgu stron postępowania na raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko, sporządzonym przez Inwestora. Raport ten w żadnej mierze nie może stanowić podstawy dla ustaleń faktycznych, gdyż zawiera informacje nieprawdzie

i niepełne dotyczące źródeł emisji hałasu w sąsiedztwie ich nieruchomości. Ponadto skrajnie wadliwe jest twierdzenie SKO, iż wybudowanie trasy [...] nie spowodowało zmiany przebiegu izolinii oddziaływania planowanej elektrowni wiatrowej na grunty sąsiednie. Organ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi pozwalającymi mu

z urzędu na dokonywanie takich ustaleń. Raport środowiskowy nie przewiduje przebiegu drogi ekspresowej [...], a zatem nie można aktualnie stwierdzić, czy izolinia oddziaływania planowanej elektrowni wiatrowej przy kumulacji wydawanego przez nią hałasu z hałasem przebiegającej drogi [...] nie spowoduje zmiany przebiegu izolinii planowanej inwestycji. Organ mając wiedzę o wadliwości i niepełności tego raportu zobowiązany był do przeprowadzenia z urzędu dowodu z "kontrraportu", który uwzględniałby wszystkie aspekty, jako że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje wyrażona w art. 7 zasada prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywatela oraz wyrażona w art. 8 zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz kultury prawnej, co oznacza, iż to organ mając wiedzę, że przedłożony raport w żaden sposób nie może stanowić podstawy dla ustalenia kręgu stron postępowania winien bądź uwzględnić złożony wniosek, bądź dopuścić dowód

z kontrraportu. Skarżący ponownie zaznaczyli, że decyzja środowiskowa została wydana w 2007 r. a w okresie kolejnych 5 lat stan faktyczny terenu, którego dotyczy inwestycja uległ skrajnym zmianom, co koniecznym czyniło zweryfikowanie kręgu stron w postępowaniu dotyczącym przedłużenia ważności decyzji środowiskowej. Co więcej organ ma prawo wydać postanowienie o przedłużeniu ważności decyzji środowiskowej jedynie w sytuacji gdy nie zmieniły się warunki określone w tej decyzji środkowej.

W dalszej części uzasadnienia, skarżący wskazali, że na karcie 27 raportu

w punkcie 5.1.5. "Hałas" znajduje się zapis, iż największe i główne zagrożenie hałasem występuje wzdłuż największego szlaku komunikacyjnego, jakim jest droga krajowa nr [...] i autostrada [...]oraz drogi wojewódzkie [...]. Strony, których nieruchomości znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji na terenie lub w pobliżu miejscowości S. oddalone są od autostrady [...] około

17 km, od drogi krajowej [...] o około 20 km, natomiast od magistrali kolejowej w G. o około 15 km. Raport środowiskowy nie wspomina jednak o przebiegającej

w odległości 100 m od miejscowości S. drodze ekspresowej [...]. Droga ta wprawdzie, gdy powstawał raport, nie była jeszcze oddana do użytkowania, jednak była już na zaawansowanym etapie budowy, natomiast do użytkowania została oddana w czerwcu 2010 r. a więc przed datą wydania postanowienia o przedłużeniu ważności decyzji środowiskowej. Okoliczność ta całkowicie zmieniła stan faktyczny w porównaniu do tego jaki został opisany w raporcie środowiskowym. Dalszy zapis raportu "W rejonie lokalizacji elektrowni wiatrowych hałas komunikacyjny nie odgrywa większego znaczenia z uwagi na małe natężenie ruchu ciężkich pojazdów transportowych. - brak jest ciągłej uciążliwości hałasowej." jest też zatem całkowicie nieprawdziwy.

Zdaniem skarżących, z okoliczności stanu faktycznego sprawy można wyprowadzić jeden wniosek, iż przedłożony raport oddziaływania na środowisko,

w żadnej mierze nie pozwala na stwierdzenie, iż ich nieruchomości nie znajdują się

w obszarze oddziaływania inwestycji, skoro narażone są na źródło hałasu pochodzące z drogi ekspresowej [...], zaś od strony wschodniej i południowej na źródła hałasu wywołane ruchem na drodze powiatowej oraz planowaną inwestycją farm wiatrowych.

Ponadto skarżący powołali się na treść opracowania tematycznego Kancelarii Senatu Biura Analiz i Dokumentacji "Energetyka wiatrowa a społeczności lokalne" wydany w kwietniu 2011 r., w którym stwierdzono, iż obecnie ilość badań i publikacji jest na tyle wystarczająca, aby nie kwestionować szkodliwego i uciążliwego wpływu infradźwięków wytwarzanych przez turbiny wiatrowe. Skarżący przytoczyli treść tego opracowania i wskazali, że dane zawarte w raporcie są całkowicie oderwane od aktualnych wyników badań wpływu elektrowni wiatrowych na środowisko i zdrowie ludzkie. Tym samym stwierdzili, że ich interes prawny znajduje swoje oparcie w art. 68 Konstytucji, gwarantującym każdemu obywatelowi prawo do ochrony jego zdrowia

i zdrowia jego rodziny.

W konkluzji skarżący wskazali, że zgodnie z art. 28 K.p.a., o istnieniu interesu prawnego nie przesądza fakt, czy dana nieruchomość graniczy bezpośrednio

z nieruchomością na której ma być prowadzona inwestycja wymagająca wydania decyzji środowiskowej, ale fakt czy nieruchomości te znajdują się w polu oddziaływania inwestycji, dla której wydana została decyzja środowiskowa. Karygodnym zatem naruszeniem zasad postępowania administracyjnego było oparcie się przez SKO przy ustalaniu kręgu strony postępowania administracyjnego o dane zawarte w raporcie, gdy jego nierzetelność została przez nich bezsprzecznie wykazana. Podobnie naruszeniem zasad postępowania administracyjnego jest stwierdzenie SKO, że skoro nie zostali uznani za stronę postępowania o wydanie decyzji środowiskowej to nie mogą być uznani za stronę w postępowaniu dotyczącym przedłużenia ważności tej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd kontroluje zatem, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- P.p.s.a.).

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzona, w określonych wyżej ramach, kontrola zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o odmowie wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności wykazała, że jest ono zgodne z obowiązującym prawem, a tym samym przedmiotowa skarga nie może zostać uwzględniona.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w myśl art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, stanowiące wyjątek

od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie nieważności nie powoduje automatycznie wszczęcia tego postępowania. Inicjuje jedynie postępowanie wyjaśniające, które w tej fazie nie może jeszcze obejmować badania, czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce i dotyczy jedynie formalnej dopuszczalności wniosku, w tym ustalenia istnienia po stronie wnioskodawcy przymiotu strony.

Postępowanie w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, kończy się wydaniem postanowienia o odmowie wszczęciu postępowania, gdy warunki te nie są spełnione (art. 61 a ust. 1 K.p.a.), a więc wówczas gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie, albo gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może zostać wszczęte np. gdy nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie.

Odmowa ta zatem musi nastąpić w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji złożyła osoba, nie będąca stroną w sprawie zakończonej wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia (decyzji).

W niniejszej sprawie problemem spornym pozostaje ocena czy skarżącym przysługuje, czy też nie przysługuje, przymiot strony, czyli podmiotu uprawnionego do domagania się stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy wydanego w trybie art. 72 ust. 4 u.i.o.ś., w związku z wnioskiem Inwestora w sprawie wydłużenia terminu ważności decyzji z dnia [...] r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa elektrowni wiatrowej składającej się z 18 turbin o mocy 2 MW każda, o łącznej mocy 36 MW wraz z rozdzielnią SN i stacją transformatorową 110 kV w miejscowości P.".

Zdaniem bowiem Kolegium skarżący przymiotu takiego nie posiadają,

w przekonaniu natomiast skarżących przymiot strony im przysługuje albowiem, jak twierdzą w skardze, stan faktyczny terenu wokół inwestycji uległ zmianie, co czyni koniecznym zweryfikowanie kręgu osób, którym przysługuje prawo stron

w postępowaniu dotyczący przedłużenia ważności ww. decyzji środowiskowej.

Zdaniem skarżących, ich sytuacja prawna uległa zmianie ze względu na wybudowanie drogi ekspresowej [...] w odległości 100 m od miejscowości S., które spowodowało zmiany przebiegu izolinii planowanej inwestycji z uwagi kumulację źródeł hałasu.

Należy zgodzić się z organami orzekającymi w sprawie, że przymiot strony

w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Trzeba przy tym podkreślić, że pojęcie oddziaływania musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze i na nieruchomości sąsiednie w szerokim znaczeniu sąsiedztwa. W pojęciu tym mieści się zatem rzeczywisty wpływ zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, jak i na wartości prawnie chronione np. środowisko. Nadto należy wskazać, że krąg stron w przedmiotowym postępowaniu powinien być wyznaczony na zasadach ogólnych, tj. w oparciu o dyspozycję z art. 28 K.p.a. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę, że interes prawny strony powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy skargę. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreślany jest w szczególności realny i aktualny charakter interesu prawnego wynikający z zastosowania konkretnej normy prawnej. Interes prawny powinien mieć charakter obiektywny, a nie wynikać z subiektywnego przekonania strony o jego naruszeniu, czy wreszcie jej woli prowadzenia określonego postępowania. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Obowiązek wykazania interesu prawnego spoczywa na składającym wniosek.

Zdaniem Sądu, dokonując oceny legitymacji skarżących do występowania

w przedmiotowej sprawie należało zbadać, czy z faktu funkcjonowania elektrowni wiatrowej, właściciele nieruchomości zlokalizowanych w odległości minimum 900 m od granic terenu tej inwestycji mogą wywodzić swój interes prawny. W tym celu należy przeanalizować dokumentację z postępowania środowiskowego. Analiza taka pozwoli bowiem ustalić, czy nieruchomości wnioskujących o stwierdzenie nieważności postanowienia o przedłużeniu ważności uprzednio wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach spornej inwestycji elektrowni wiatrowej znajdują się w tak negatywnym oddziaływaniu uciążliwości, wskazywanych przez wnioskodawcę, a związanych z hałasem, że przymiot strony postępowania będzie można osobom tym przyznać w oparciu o art. 144 Kodeksu cywilnego.

Zdaniem Sądu, analiza taka dokonana przez organy została przeprowadzona prawidłowo. Krąg stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia ustalono po szczegółowej analizie przy uwzględnieniu możliwych oddziaływań inwestycji na nieruchomości sąsiednie, a zakres możliwych oddziaływań oparto na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.

Organ nie stwierdził jakiegokolwiek oddziaływania na teren działki skarżących przez elektrownię wiatrową. Fakt, który skarżący podnoszą, że w odległości 100 m od miejscowości S. przebiega droga [...], na której bardzo duży ruch generuje hałas, który nakłada się na hałas pochodzący z innych dróg oraz z turbin wiatrowych, nie ma - zdaniem Sądu – wpływu na zmianę wcześniej dokonanej, w postępowaniu

o wydanie środowiskowych uwarunkowań, w oparciu o raport oddziaływania, oceny oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Stwierdzić należy, że hałas turbin wiatrowych, oddalonych co najmniej 900 m od nieruchomości skarżących, jest nie do odróżnienia od normalnego poziomu dźwięków środowiska (str. 49/68 raportu). Uciążliwości hałasu powodują więc inne obiekty, a nie turbiny wiatrowe.

W ocenie Sądu, rację ma Kolegium, że brak przymiotu strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przesądza o tym, że wnioskodawcy nie są stroną w tym postępowaniu, przeprowadzonym w trybie art. 72 ust. 4 u.i.o.ś., a więc dotyczącym bezpośrednio decyzji o środowiskowych uwarunkowania wydanej dla spornej inwestycji w 2007 r.

Jeżeli nie istnieje podstawa do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności danego aktu, to jedynym możliwym rozstrzygnięciem jest wydanie postanowienia na podstawie art. 157 § 2 w związku z art. 61 a § 1 K.p.a., jak przyjął to organ II instancji.

Prawidłowo też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło, że w sytuacji ustalenia, że podmiot, który złożył wniosek o stwierdzenie o nieważności decyzji nie jest stroną postępowania, tj. nie ma, w sprawie stwierdzenia nieważności, interesu prawnego, nie jest możliwe rozpatrywanie sprawy pod kątem wystąpienia w kwestionowanym akcie którejś z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.

To z kolei powoduje niemożność odnoszenia się przez organy nie tylko do zarzutów dotyczących wadliwości raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych w P., ale także do wszystkich innych zarzutów podnoszonych we wniosku, odwołaniu, czy skardze.

Podkreślenia wymaga nadto, że kontroli Sądu podlegały w niniejszej sprawie jedynie rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie

z wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia - z powodu braku przymiotu strony po stronie wnioskodawców i rozstrzygnięcie wydane drugiej instancji, czyli rozstrzygnięcia mające charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji także Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł badać ani pod względem formalnym ani merytorycznym zgodności z prawem kwestionowanego postanowienia.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanego na wstępie kryterium legalności sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżone postanowienie organ prawa nie naruszył.

Dodać należy, iż kwestia ta, tj. przysługiwania skarżącym statusu strony

w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia była również przedmiotem analizy tutejszego Sądu w sprawie II SA/Sz 86/14, w której Sąd rozpatrywał skargę tych samych osób na negatywne rozstrzygnięcie organów w związku ze złożeniem przez nich wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie wydania przez Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach.

W powyższej sprawie skarżący powoływali się na podobne argumenty jak we wniosku o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Sąd uznał, iż skarżącym status stron w tym postępowaniu nie przysługuje.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.