Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 224/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 27 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 lipca 2011 r., nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy - wskutek uchylenia przez organ odwoławczy wcześniejszej decyzji - działający z upoważnienia Burmistrza Nysy - Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, ustalił dłużnikowi alimentacyjnemu W. K. należność do zwrotu z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną P. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. w kwocie 1.350,84 zł wraz z odsetkami ustawowymi. Decyzja wydana została na podstawie art. 27 ust. 1- 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.), zwanej dalej także ustawą, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a. W ustaleniach stanu faktycznego organ podał, że decyzją z dnia 15 października 2009 r., nr [....], przyznano P. K. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie 225 zł miesięcznie na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. Z tego tytułu wypłacono osobie uprawnionej świadczenia w łącznej kwocie 2700 zł. Dalej organ przytoczył treść art. 27 ust. 1 i 1a ustawy i wskazał, że od czerwca 2010 r. do kwietnia 2011 r. komornik sądowy wyegzekwował od W. K. alimenty na łączną kwotę 4.123,11 zł. Natomiast zadłużenie strony z tytułu wypłaconych P. K., R. K. i K. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym 2008/2009 wyniosło 8.400 zł; komornik sądowy na poczet w/w zadłużenia zaliczył kwotę 3.363,55 zł i odsetki ustawowe w wysokości 759,56 zł. Organ wyjaśnił również, że po zaspokojeniu należności z tytułu wypłaconych P. K. świadczeń za okres 2008/2009 wyegzekwowane kwoty od kwietnia 2011 r. do lipca 2011 r. w kwocie 1.349,16 zł komornik zaliczył na poczet świadczeń wypłaconych P. K. za okres 2009/2010 oraz odsetki ustawowe w wysokości 195,88 zł. W związku z powyższym organ stwierdził, że dłużnik alimentacyjny W. K. obowiązany jest do zwrotu określonej wyżej należności.

W odwołaniu od tej decyzji W. K. stwierdził, że wydane rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące. Podał, że komornik dokonał już zajęcia wynagrodzenia z tytułu w/w alimentów i nie powiadomił o tym strony i OPS. Zarzucił, że mimo dokonywania wpłat, kilka razy żąda się zwrotu tych samych alimentów. Była żona otrzymuje od lat alimenty z dwóch źródeł równocześnie. Ponadto wskazał, że zwrócił się o umorzenie zadłużenia w/w świadczeń wypłacanych T. K. z funduszu alimentacyjnego, z uwagi na ciężką sytuację rodzinną, majątkową i zdrowotną, a wcześniej ZUS Wydział Funduszu Alimentacyjnego umorzył mu zadłużenie ze względu na jego sytuację zdrowotną, materialną, bytową i rodzinną. Wyjaśnił, że jest inwalidą, osobą bezrobotną bez świadczeń i musiał się zadłużyć, gdyż nie posiadał środków na utrzymanie i leki, które zażywa długotrwale z powodu wielu schorzeń. Natomiast Urząd Pracy nie proponuje mu odpowiedniego zatrudnienia, zgodnego ze wskazaniami lekarza. Podniósł także, że jest osobą bezdomną i opisał swoją sytuację majątkową, która uległa pogorszeniu po rozwodzie. Ponadto odwołujący stwierdził, że zwrot należności w wysokości 1350,84 zł i 2700 zł wraz z odsetkami ustawowymi w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się decyzji za okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. nie jest możliwy, bowiem dokonał spłaty zadłużenia, a poza tym nie jest w stanie spłacić zadłużenia nawet w dłuższym terminie. W. K. podkreślił, że otrzymał z organu I instancji pismo z dnia 15 marca 2011 r. informujące, że nie ma żadnych zadłużeń. Zarzucił, że komornik zajmuje bieżące wynagrodzenie w wysokości ponad 600 zł, a to co pozostaje nie wystarcza mu na życie, leki, leczenie oraz spłatę zadłużeń. Końcowo wskazał, że nie złożył wyjaśnień w organie I instancji bo pracuje do późna, a pracodawca nie chce go zwalniać z pracy w celu załatwiania prywatnych spraw.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 30 listopada 2011 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu Kolegium zrelacjonowało dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wyjaśniając, że pismem z dnia 31 października 2011 r. wystąpiło do Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie o przesłanie dokumentów, na podstawie których ustalono wysokość wyegzekwowanych przez komornika sądowego w Nysie od W. K. kwot, oraz dowodów, z których wynikałoby, w jaki sposób komornik zaliczył wyegzekwowane kwoty na poczet należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym. W odpowiedzi na powyższe, organ I instancji przy piśmie z dnia 10 listopada 2011 r. przesłał wyjaśnienia oraz kserokopię wyciągów bankowych Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie. Z kolei W. K. nadesłał do Kolegium dokument o zajęciu w dniu 29 czerwca 2010 r. przez komornika wynagrodzenia za pracę u jego pracodawcy oraz potwierdzenie dokonania dyspozycji z rachunku bankowego, z którego wynika, że na skutek w/w zajęcia wynagrodzenia komornikowi przekazano w dniu 17 czerwca 2011 r. kwotę 619,40 zł. Dalej Kolegium przytoczyło treść art. 27 ustawy i wywiodło, że w każdym przypadku, gdy zakończy się okres świadczeniowy, to jest okres, na jaki ustala się prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, lub gdy organ właściwy wierzyciela uchyli własną decyzję w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, powstaje ustawowy obowiązek organu wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Następnie Kolegium stwierdziło, że W. K. jest dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy, bowiem na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Nysie z dnia [...], [...], został zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz P. K. w kwocie 225 zł miesięcznie. Organ podał również, że wobec bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych należnych od W. K., stwierdzonej w zaświadczeniu o bezskuteczności egzekucji z dnia 2 września 2009 r., organ I instancji decyzją z dnia 15 października 2009 r., nr [...], przyznał P. K. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie 225 zł miesięcznie na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. Z pisma organu I instancji z dnia 10 listopada 2011 r. wynika, że wyegzekwowane przez komornika sądowego kwoty zostały zaliczone na poczet należności z tytułu wypłaconych świadczeń funduszu alimentacyjnego P. K., tj. wpłata z dnia 19 kwietnia 2011 r. - 363,89 zł (z wpłaty w wysokości 500,76 zł przekazano kwotę 136,87 na poczet należności wypłaconych w okresie 2008/2009), wpłata z dnia 20 czerwca 2011 r. - 494,22 zł, wpłata z dnia 11 lipca 2011 r. - 491,05 zł. Zatem do dnia wydania zaskarżonej decyzji, tj. do dnia 27 lipca 2011 r. na poczet należności wypłaconych P. K. w okresie świadczeniowym 2009/2010 zaliczono wpłaty w łącznej wysokości 1.349,16 zł. Dokonanie powyższych wpłat potwierdzają przesłane przez organ I instancji wyciągi bankowe, na których zaznaczono przelewy komornika sądowego. Kolegium stwierdziło, że po uwzględnieniu tych wpłat do zwrotu na dzień wydania decyzji przez organ I instancji pozostało 1.350,84 zł. Tak więc zobowiązanie W. K. wobec organu I instancji z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej w okresie świadczeniowym 2009/2010 nie zostało zaspokojone w całości i strona zobowiązana jest zwrócić organowi należność w kwocie 1.350,84 zł plus ustawowe odsetki naliczone od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Zdaniem Kolegium, kwota podlegająca zwrotowi została prawidłowo ustalona przez organ I instancji. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu, a dotyczących trudnej sytuacji finansowej W. K., Kolegium stwierdziło, że decyzja podjęta na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy nie jest decyzją wydaną w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, iż organ właściwy wierzyciela ma ustawowy obowiązek wydania decyzji administracyjnej nakładającej na dłużnika alimentacyjnego obowiązek dokonania zwrotu należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych osobom uprawnionym. Organ pouczył również odwołującego się o możliwościach ubiegania się o ulgi przewidziane w art. 30 ust. 2 ustawy, zaznaczając jednak, że postępowanie w tym zakresie może się toczyć dopiero w sytuacji gdy decyzja o zwrocie stanie się ostateczna. Za nieuzasadniony Kolegium uznało zarzut dotyczący skuteczności egzekucji prowadzonej przez organ egzekucyjny, wywodząc, że w świetle art. 2 pkt 2 ustawy, aby można było uznać egzekucję za skuteczną kwoty wyegzekwowane musiałyby zaspokajać zaległe i bieżące zobowiązania alimentacyjne, natomiast w zawiadomieniu z dnia 15 marca 2011 r., nr [...], organ I instancji wskazał, że z zaświadczenia komornika sądowego z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt [...], o bezskuteczności egzekucji wynika, iż zadłużenie W. K. wynosi z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego 10431,99 zł, a z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych 17010 zł.

W skardze na powyższą decyzję, nazwaną "odwołaniem", W. K. powtórzył argumentację dotyczącą nieprawidłowości odnośnie egzekucji prowadzonej z jego wynagrodzenia oraz pobierania przez T. K. alimentów z dwóch źródeł. Ponownie opisał swoją złą sytuację życiową i majątkową. Podniósł również, że nie jest w stanie zwrócić zadłużenia w terminie 30 dni, gdyż obecnie jest bezrobotny i pobiera zasiłek, z którego komornik też prowadzi egzekucję.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podkreślając, że określona przez organ I instancji kwota do zwrotu uwzględniała wszystkie wpłaty dokonane przez komornika sądowego na poczet zaległych alimentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej kontroli zakwestionowanego rozstrzygnięcia, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem prawa.

W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że do Sądu zaskarżona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 listopada 2011 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Nysy, którą ustalono W. K., jako dłużnikowi alimentacyjnemu, należność do zwrotu z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną P. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. w kwocie 1350,84 zł wraz z odsetkami ustawowymi.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiła cyt. wyżej ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z art. 27 ust. 1 tej ustawy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Przy czym odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty (art. 27 ust. 1a ustawy). Stosownie natomiast do art. 27 ust. 2 ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Analiza powyższych przepisów pozwala na stwierdzenie, że decyzja wydawana w sprawie obciążenia dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu kwot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego nie jest decyzją uznaniową, co słusznie odnotowało Kolegium. Organ w prowadzonym postępowaniu zobowiązany jest ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy zostały wypłacone świadczenia, zaś w razie poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń, ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej. Zauważyć również trzeba, że kwota podlegająca zwrotowi odpowiada łącznej kwocie wypłaconej osobie uprawnionej. Może być ona pomniejszona jedynie o kwoty przekazane w okresie świadczeniowym organowi przez komornika. Stosownie bowiem do art. 27 ust. 9 ustawy w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, komornik sądowy przekazuje wyegzekwowane od dłużnika kwoty zaliczone na poczet alimentów organowi właściwemu wierzyciela do wysokości wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 330/11, zamieszczony na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie kwestią bezsporną jest, że wobec bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych należnych od W. K., stwierdzonej przez komornika sądowego w zaświadczeniu z dnia 2 września 2009 r., organ I instancji wydał ostateczną decyzję z dnia 15 października 2009 r. o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego P. K. na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. w kwocie 225 zł miesięcznie. Wątpliwości nie budzi również fakt, że powyższe świadczenie w kwocie 2700 zł zostało wypłacone w/w osobie uprawnionej. Powyższe oznacza, że organ był zobligowany do wydania decyzji zobowiązującej dłużnika alimentacyjnego do zwrotu należności wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej we wskazanym okresie świadczeniowym.

W ocenie Sądu, nie można natomiast uznać za prawidłowe ustaleń organu odwoławczego co do wysokości kwoty podlegającej zwrotowi przez W. K. W tym zakresie dostrzec należy, że wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania oraz merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej w jej całokształcie. Wynika to z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określonej w art. 15 K.p.a. Organ odwoławczy nie może zatem poprzestać tylko na kontroli decyzji organu I instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Podkreślenia wymaga również, że w postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy nie może ograniczać się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji, lecz musi uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2012, str. 516 i 517 oraz powołane tam orzecznictwo).

Oceniając prawidłowość kwestionowanego rozstrzygnięcia przez pryzmat powyższych powinności organu należało stwierdzić, że Kolegium - co wynika jednoznacznie z treści uzasadnienia kwestionowanej decyzji - przyjęło wadliwą zasadę, wedle której orzekło przy uwzględnieniu stanu faktycznego z daty decyzji pierwszoinstancyjnej. Przyjmując za własne ustalenia organu I instancji co do zaliczenia środków pieniężnych wyegzekwowanych przez komornika sądowego od dłużnika na poczet wypłaconych osobie uprawnionej należności, Kolegium nie uwzględniło wpłaty, jaka została dokonana w dniu 22 sierpnia 2011 r. na kwotę 484,83 zł. Tymczasem informacja o powyższej wpłacie została zawarta w piśmie organu I instancji z dnia 10 listopada 2011 r., na które zresztą powołuje się sam organ odwoławczy. Ponadto dostrzec przyjdzie, że w powołanym piśmie organ I instancji wyraźnie stwierdził, że po uwzględnieniu dokonanych przez dłużnika wpłat na dzień wydania pisma należność do zwrotu wynosi 866,01 zł. W konsekwencji nieuwzględnienia przez Kolegium stanu faktycznego sprawy na dzień orzekania, tj. 30 listopada 2011 r., doszło do określenia zawyżonej kwoty zadłużenia, którą winien zwrócić W. K. Powyższe świadczy o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 27 ustawy oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wyjaśnić również trzeba, z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy, że z łącznego odczytania norm zawartych w art. 27 ust. 2 i ust. 9 ustawy wynika, że dopuszczalne jest również zaliczenie na poczet zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych kwot wyegzekwowanych przez komornika i przekazanych organowi po okresie świadczeniowym. Skoro bowiem w decyzji wydanej na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy określa się rzeczywistą kwotę należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jaką dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany zwrócić, a w art. 27 ust. 9 ustawodawca nałożył na komornika sądowego obowiązek przekazywania wyegzekwowanych od dłużnika kwot zaliczonych na ich poczet, to winny zostać także uwzględnione te środki pieniężne, które zostały uzyskane od dłużnika na poczet zadłużenia po okresie świadczeniowym.

W tym miejscu podkreślenia jeszcze wymaga, że organ odwoławczy winien, zgodnie ze wskazywaną już wcześniej zasadą dwuinstancyjności, wyjaśnić i omówić kwestie dotychczas pominięte przez organ I instancji, tak, by wydana decyzja świadczyła o rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Uwaga ta wydaje się konieczna ze względu na brak przedstawienia w zaskarżonej decyzji szczegółowego wyliczenia, w jaki sposób oraz w jakiej kwocie zaliczono wyegzekwowane przez komornika sądowego środki pieniężne na poczet odsetek od należności głównej za okres świadczeniowy 2009/2010. Natomiast na podstawie materiału dokumentacyjnego sprawy, w tym wyciągów bankowych przedłożonych przez organ I instancji, na których odręcznie naniesiono bliżej nieokreślone obliczenia, nie można w żadnej mierze ustalić powyższej kwestii.

Opisana powyżej wadliwość powoduje, że uzasadnienie decyzji Kolegium jest nieczytelne oraz niezrozumiałe nie tylko dla strony, ale również dla Sądu, co dodatkowo stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W tym miejscu podkreślić należy, że uzasadnienie decyzji, stanowiące jej obowiązkowy składnik, jest wyrazem prawidłowego przeprowadzenia przez organ procesu rozpoznawczego i dedukcyjnego w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie stanowi zatem integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną jej część. Znamiennym jest, że na gruncie przepisów procedury administracyjnej ustawodawca powiązał obowiązek uzasadniania podjętego aktu z zasadą przekonywania (art. 11 K.p.a.) oraz zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.). Nie ulega również wątpliwości, że uzasadnienie winno spełniać rolę edukacyjno-perswazyjną w stosunku do adresatów decyzji, powinno również umożliwiać kontrolę poprawności decyzji. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Ponadto prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym. Niewątpliwie, uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie spełnia powyższych wymogów, co świadczy o naruszeniu art. 107 § 3 K.p.a.

Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącego dotyczącej jego trudnej sytuacji życiowej i finansowej należy stwierdzić, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 27 ust. 2 ustawy nie ma podstaw do badania sytuacji majątkowej dłużnika alimentacyjnego, jak również jego możliwości w zakresie spłaty zobowiązania. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, powyższe kwestie mogą być przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego na wniosek skarżącego w trybie art. 30 ust. 2 ustawy, jednakże dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń otrzymanych przez osobę uprawnioną.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że stwierdzone powyżej naruszenia przepisów są tego rodzaju, że miały istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. - orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o przepis art. 152 P.p.s.a.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań Sądu. Sprawa "wraca" do organu odwoławczego, który dokona ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności uwzględni stan faktyczny istniejący w dacie wydawania decyzji, a następnie prawidłowo uzasadni wydane rozstrzygnięcie, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a.