Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2260/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie : NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant : Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2004 r sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. w [...] na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] z dnia 11 września 2001 r nr [...] w przedmiocie długu celnego skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu [...] 2000 r Agencja Celna [...], Spółka z o.o., działająca jako przedstawiciel bezpośredni Spółki z o.o. [...], zgłosiła do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towary objęte fakturą nr [...] z dnia [...].2000 r, stanowiącą załącznik do zgłoszenia celnego nr E13 [...]. Dyrektor Urzędu Celnego w [...] przyjął przedmiotowe zgłoszenie celne i objął towar wnioskowaną procedurą. Kwota długu celnego została określona w oparciu o dane zawarte w w/w zgłoszeniu.

Pismem z dnia [...] 2000 r skarżąca wniosła o uznanie przedmiotowego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i jego powtórną weryfikację poprzez objęcie tym zgłoszeniem towarów zawartych w fakturze nr [...] z dnia [...].2000 r. Skarżąca wyjaśniła, że nadawca przesyłki omyłkowo dołączył tylko jedną fakturę o numerze [...], a przesyłka zawierała również towar objęty fakturą nr [...], której sprzedawca nie dołączył do przesyłki. Zgłaszając towar do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu organ celny przyjął zgłoszenie celne bez weryfikacji, dlatego nadwyżkę towaru wykryto dopiero w magazynie skarżącej. Na tę okoliczność sporządzono stosowny protokół rozbieżności.

Dyrektor Urzędu Celnego w [...], po uprzednim wszczęciu postępowania postanowieniem z dnia [...] 2001 r, decyzją z dnia [...] 2001 r określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł powstałego w wyniku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towarów objętych fakturą nr [...] i obliczył odsetki za zwłokę liczone jak od zaległości podatkowych, od dnia powstania długu celnego tj. od dnia [...] 2000 r do dnia wydania decyzji tj. w wysokości [...] zł.

Prezes Głównego Urzędu Ceł, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] 2001 r, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie uznając, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art.210 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.). Przepis ten stanowi, że dług celny w przywozie powstaje w wypadku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Nielegalnym wprowadzeniem towaru, zgodnie z art.9 w/w ustawy, jest wprowadzenie dokonane z naruszeniem m.in. przepisu art.39 Kodeksu celnego, zgodnie z którym towary dostarczone do granicznego urzędu celnego bądź miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny, powinny zostać przedstawione organowi celnemu przez osobę, która wprowadziła je na polski obszar celny, lub przez osobę, która przejęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Organ odwoławczy stwierdził, że towary objęte fakturą nr [...] nie zostały przedstawione organowi celnemu. Zgodnie z art.3 § 1 pkt.14 Kodeksu celnego przedstawienie towarów oznacza zawiadomienie organu celnego o dostarczeniu towaru do urzędu celnego, albo miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny.

Z akt sprawy wynika, że niedopełnienie obowiązku zgłoszenia przedmiotowych towarów wynikał z faktu niedostarczenia skarżącej faktury nr [...]. Z nadesłanych przez nadawcę przesyłki wyjaśnień wynika, że przesyłka była dostarczona z Niemiec z firmy [...] dla skarżącej na podstawie listu przewozowego AWB [...] z fakturami o numerach: [...] z dnia [...].2000 r oraz [...] z dnia [...].2000 r. Obie faktury były załączone do przesyłki i wskazane w w/w liście przewozowym AWB. Z nadesłanego przez skarżącą zamówienia z dnia [...].2000 r wynika, iż zamówienie to obejmowało towary wymienione w obu w/w fakturach.

W ocenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł skarżąca miała świadomość, jaki towar i w jakiej ilości powinien znajdować się w przedmiotowej przesyłce. Skarżąca nie wnosiła jednak o przeprowadzenie rewizji celnej towaru celem dokonania prawidłowego zgłoszenia celnego i nie skorzystała z uprawnienia wynikającego z art.40 § 1 Kodeksu celnego. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art.73 § 2 Kodeksu celnego w wypadku nieprzeprowadzenia weryfikacji zgłoszenia celnego, podstawą zastosowania procedury celnej są dane zawarte w zgłoszeniu celnym.

Krąg osób, które mogą zostać dłużnikami w przypadku nielegalnego wprowadzenia towaru - zgodnie z art.210 § 3 Kodeksu celnego - jest bardzo szeroki. Jest to zarówno osoba, która dokonała nielegalnego wprowadzenia, jak i osoba, która uczestniczyła we wprowadzeniu i która wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła dowiedzieć się, że wprowadzenie było nielegalne. Za dłużnika może zostać uznana również osoba, która nie dokonała nielegalnego wprowadzenia, ani też w nim nie uczestniczyła, ale nabyła, posiadała lub posiada towar nielegalnie wprowadzony i która wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła dowiedzieć się, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie. Prezes Głównego Urzędu Ceł stwierdził, że w niniejszej sprawie dłużnikiem jest skarżąca na mocy art.210 § 3 pkt.3 Kodeksu celnego. Organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut naruszenia art.122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.), gdyż to na skarżącej spoczywał obowiązek wykazania okoliczności, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Jeżeli skarżąca wywodząca skutki prawne z określonych faktów, faktów tych nie udowadnia, to brak jest podstaw do uwzględnienia jej żądań w postępowaniu.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art.210 § 3 pkt.3 Kodeksu celnego oraz art.121 i 122 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącej o nielegalnym wprowadzeniu towaru można mówić jedynie w odniesieniu do osób, które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie. Stąd też podstawową kwestią dla prawidłowego zastosowania art.210 § 3 pkt.3 Kodeksu celnego w niniejszej sprawie było dokonanie oceny, czy w ustalonych okolicznościach sprawy można było zarzucić skarżącej brak należytej staranności. W decyzjach organów celnych obu instancji brak jest jakiegokolwiek odwołania się do okoliczności sprawy, które mogły uzasadniać wyrażany w nich pogląd o nielegalnym wprowadzeniu przez skarżącą towaru na polski obszar celny. Stąd też - w ocenie skarżącej - decyzje tych organów jako arbitralne zostały wydane z obrazą art.121 Ordynacji podatkowej.

Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Prezesa Głównego Urzędu Ceł, że nie wykazała inicjatywy w zakresie wykazania okoliczności, z jakich wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W toku postępowania skarżąca wskazywała na okoliczności i przedstawiała dowody zmierzające do wykazania braku naruszenia należytej staranności, o której mowa w art.210 Kodeksu celnego. Stanowisko organu celnego w tym zakresie stanowi obrazę art.122 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowej stanowisko w sprawie. Wniosek wyprowadzony z zebranego materiału dowodowego - w ocenie organu - nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, a zatem nie zostały naruszone reguły prowadzenia postępowania dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r, Nr 153, poz. 1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że stan faktyczny ustalony przez organy celne nie jest kwestionowany przez skarżącą. Okolicznością bezsporną jest, że towar objęty zaskarżoną decyzją został wprowadzony na polski obszar celny nielegalnie.

Podstawową kwestią dla oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem i postępowania, w jakim została ta decyzja wydana, jest właściwe rozumienie art.210 § 3 pkt.3 Kodeksu celnego, który stanowił podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Przepis ten przewiduje bardzo szeroki krąg osób, które "nabyły, posiadały lub posiadają towar" wprowadzony nielegalnie. Oznacza to, że każda z osób uczestniczących w obrocie takim towarem może być dłużnikiem celnym. Aby uznać konkretne osoby za dłużnika organ celny musi wykazać, że "przy zachowaniu należytej staranności mogły dowiedzieć się, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie". Ocena należytej staranności, o której mowa we wskazanym przepisie, musi być dokonana w odniesieniu do konkretnych okoliczności sprawy. Oznacza to, że przypisanie długu celnego konkretnej osobie musi być dokonane w sposób zindywidualizowany.

W rozpatrywanej sprawie organy celne przeprowadziły w rozważanym zakresie stosowne postępowanie i ustaliły następujące fakty: zamówienie skarżącej z dnia [...].2000 r obejmowało towar ujęty w fakturze wpisanej do zgłoszenia celnego tj. [...] oraz w fakturze nr [...], która nie została objęta przedmiotowym zgłoszeniem. Skarżąca miała świadomość, jaki towar i w jakiej ilości został zamówiony, a zatem otrzymanie towaru w mniejszej ilości było sygnałem świadczącym o niezgodności zamówienia z otrzymaną dostawą. Dodatkową okolicznością wskazującą na powyższe niezgodności był list przewozowy AWB [...], na podstawie którego przedmiotowa przesyłka była przewożona od dostawcy tj. firmy [...] w Niemczech do odbiorcy tj. skarżącej. W dokumencie były dokonane odpowiednie zapisy świadczące o załączonych do listu obu fakturach. Analiza dokumentów załączonych do przesyłki w sposób jednoznaczny ujawniła rozbieżności, które nie zostały wyjaśnione (np. z dostawcą towaru) przed dokonaniem zgłoszenia celnego.

Niezależnie od powyższego skarżąca wskazane rozbieżności mogła wyjaśnić poprzez złożenie organom celnym wniosku o zbadanie towaru w celu dokonania prawidłowego zgłoszenia celnego. Jest to uprawnienie zgłaszającego wynikające z art.40 § 1 Kodeksu celnego. Z uprawnienia tego skarżąca nie skorzystała i dokonała zgłoszenia mimo uzasadnionych wątpliwości co do ilości towaru.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że w ustalonych okolicznościach rozpatrywanej sprawy skarżąca nie zachowała należytej staranności, aby dokonać prawidłowego zgłoszenia celnego tj. zgłoszenia rzeczywistej ilości towaru.

Za nieuzasadnione należy uznać zarzuty skargi naruszenia art.121 i art.122 Ordynacji podatkowej, gdyż organy celne podjęły wszelkie działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, o czym świadczy chociażby dodatkowe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone na etapie postępowania odwoławczego. Należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy było podstawą do prawidłowego określenia zakresu praw i obowiązków skarżącej i zostało dokonane przy zachowaniu obowiązujących reguł postępowania.

Nie znajdując podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art.151 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.