Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2722/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, sędzia WSA Monika Kramek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2020 r. sprawy ze skargi D.W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2019 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi D.W. ("skarżący") jest postanowienie Wojewody [...]("Wojewoda") nr [...]z [..] września 2019 r., wydane w trybie nadzwyczajnym - wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta [...]("Prezydent") nr [...]z [...] grudnia 2016 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem podziemnym przy ul.[...], dz. ewid. nr [...] z obrębu [...]w W.

Postępowanie zakończone tym postanowieniem wywołane zostało wnioskiem skarżącego z [...] marca 2017 r. (data wpływu do organu), który wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją o pozwoleniu na budowę, wskazując (w piśmie uzupełniającym) na wystąpienie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1, 4 i 5 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

Postanowieniem nr [...]Prezydent wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, "k.p.a."). Następnie decyzją nr [...] z [...] czerwca 2019 r. organ ten odmówił uchylenia decyzji ostatecznej nr [...]z [...] grudnia 2016 r. o pozwoleniu na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem podziemnym przy ul. [...]na dz. ewid. nr [...] z obrębu [...]w W., ponieważ (jak ocenił) nie można uznać wnoszącego o wznowienie postępowania za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo Budowlane.

Dalej, postanowieniem nr [...]z [...] czerwca 2017 r. Prezydent odmówił wznowienia postępowania - z wniosku skarżącego - na podstawie 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. W wyniku złożenia zażalenia przez skarżącego, Wojewoda postanowieniem nr [...]z [...] sierpnia 2017 r. uchylił postanowienie Prezydenta nr [...] przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując m.in., że w przypadku złożenia wniosku o wznowienie postępowania, opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., w pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy wniosek taki pochodzi od strony postępowania. Podniósł nadto, że w przypadku wznowienia na postawie kilku przyczyn, organ powinien odnieść się oddzielnie do każdej wymienionej przyczyny.

Następnie Prezydent postanowieniem nr [...]z [...] czerwca 2019 r., działając na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., odmówił wznowienia na wniosek skarżącego postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z [...] grudnia 2016 r. o pozwoleniu na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem podziemnym przy ul. [...]na dz. ewid. nr [...] z obrębu[...], w W., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że z posiadanych dokumentów wynika, że wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od strony postępowania.

Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego na postanowienie Prezydenta, Wojewoda wydał wskazane na wstępie postanowienie, którym utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie, podtrzymując stanowisko w nim przedstawione.

Wojewoda wskazał, że instytucja wznowienia postępowania, w wyniku której wydane zostało przedmiotowe rozstrzygnięcie, jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją. Zasady dotyczące wznowienia postępowania uregulowane zostały w art. 145 -153 k.p.a. W art. 145 oraz 145a i 145b k.p.a. ustawodawca określił przesłanki wznowienia, zaś w następnych artykułach unormował tryb wznowienia postępowania charakteryzujący się dwoma etapami postępowania oraz określił zasady właściwości organu, a także rodzaje rozstrzygnięć wydawanych w każdym z tych etapów. Podstawą takiego postępowania jest zawsze, zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a., postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie to otwiera postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną badając, czy przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 145a § 1 k.p.a. nie wpłynęły na treść decyzji. W pierwszej fazie postępowania, określanej jako kontrola wstępna wniosku, organ powinien sprawdzić czy wniosek o wznowienie oparty został na jednej z kodeksowych podstaw, czy pochodzi od podmiotu, któremu przysługuje status strony postępowania zakończonego decyzją ostateczną (art. 147 k.p.a.), czy złożony został w terminie przewidzianym w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne przesądzenie wszystkich trzech okoliczności pozwala na wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), które z kolei stanowi podstawę do przejścia do drugiego etapu, tj. do przeprowadzenia postępowania rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 149 § 2 k.p.a.).

Odnosząc się do okoliczności sprawy Wojewoda podał, że we wniosku o wznowienie postępowania skarżący początkowo nie powołał się konkretnie na żadną z przesłanek wznowienia. Stwierdził natomiast, że jest współwłaścicielem budynku położonego przy ul. [...] na działce ewid. nr [...] z obrębu [...]w W. Napisał również, że złożone zostały dokumenty do Urzędu [...] o zwrot działki ewid. nr [...] z obrębu[...], która to została zabrana dekretem Bieruta, a sprawa ta jest w toku. Na tej podstawie uznał, że powinien być stroną w przedmiotowym postępowaniu. Na późniejszym etapie (na wezwanie organu) uzupełnił swoje żądanie, precyzując, że wnosi o wznowienie m.in. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Był też wzywany do dostarczenia dokumentów potwierdzających, że jest współwłaścicielem budynku przy ul. [...] oraz że budynek ten stanowi odrębną nieruchomość, ale takowych nie przedstawił.

W konsekwencji Wojewoda przyjął za organem I instancji, że skarżącemu nie przysługuje status strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta nr [...] z [...] grudnia 2016 r.

Wyjaśnił, że stroną postępowania zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Zauważył, że skarżący wykazał, że jest spadkobiercą J.W., która odziedziczyła współwłasność po właścicielu działki nr [...] z obrębu [...]-.K.R.. Działka ta została objęta działaniem dekretu z dnia [...] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...]. W 1997 r. zostały złożone dokumenty o zwrot nieruchomości, jednak sprawa nadal jest w toku, a na chwilę obecną zgodnie z wpisem w księdze wieczystej nr [...] oraz z informacją zawartą w rejestrze gruntów właścicielem działki jest [...] i nie władają nią obecnie żadni użytkownicy wieczyści.

Zgodnie z art. 5 dekretu z dnia [...] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...]budynki oraz inne przedmioty, znajdujące się na gruntach przechodzących na własność gminy[...], pozostają własnością dotychczasowych właścicieli, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Skarżący został wezwany o wykazanie, że budynki znajdujące się na działce stanowią odrębną nieruchomość, jednak nie wynika to wprost z przedłożonych przez niego dokumentów. Jedyne potwierdzenie tego faktu znajduje się w zaświadczeniu wydanym przez Wydział Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy [..]Gminy [...] z [...] lutego 1996 r. W księdze wieczystej dla tej działki oraz w rejestrze gruntów nie ma żadnych informacji na ten temat. Organ odwoławczy nie może zatem stwierdzić, że budynki na działce nr [...] stanowią odrębną nieruchomość. Zagadnienie to z racji swojego cywilnoprawnego charakteru wymaga ustalenia przez sąd powszechny, natomiast z pewnością nie może zostać ono rozstrzygnięte na etapie postępowania zażaleniowego przed organem administracji architektoniczno-budowlanej II instancji. Na tym etapie i w tym stanie sprawy organ odwoławczy jest zobligowany do stwierdzenia, że skarżący nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, a to uzasadniało podtrzymanie postanowienia Prezydenta o odmowie wznowienia postępowania.

Na koniec Wojewoda zaznaczył, że w przypadku żądania wznowienia postępowania z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1-3 i 5-8 oraz w art. 145a i 145b legitymacja do żądania wszczęcia postępowania wznowieniowego wynika z faktu wskazania danego podmiotu wśród adresatów decyzji wydanej w zwykłym postępowaniu. D. W. nie występuje wśród adresatów decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] grudnia 2016 r., więc nie ma legitymacji do żądania wszczęcia postępowania wznowieniowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W skardze do Sądu na ww. postanowienie Wojewody skarżący zarzucił naruszenie:

-art. 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organ kilku odrębnych postępowań administracyjnych w zakresie każdej ze wskazanych przez skarżącego podstaw wznowienia postępowania w sytuacji, w której w przypadku jednego wniosku o wznowienie prowadzona powinna być jedna sprawa administracyjna - zaś organy poza niniejszą sprawą prowadziły odrębne postępowania co do przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz co do przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. - co miało ten wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, że organy obu instancji nie objęły swoimi rozważaniami wszystkich zaistniałych w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, a do wznowienia postępowania doszło wyłącznie co do przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,

-"art. 28 § 2" ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że samoistny posiadacz nieruchomości w żadnym przypadku nie może być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, podczas gdy sytuacja taka w wyjątkowych sytuacjach może mieć miejsce, zaś w przedmiotowej sprawie zaistniały następujące okoliczności:

nieruchomość oznaczoną jako działkę o nr ew. [...] z obręby [...] w W. (nieruchomość sąsiednią wobec objętej pozwoleniem na budowę wydanym przez Prezydenta [...] decyzją nr [...] z [...] grudnia 2016 r.) wybudował wujek skarżącego K.R., którego spadkobiercami byli J.W. i T.R.;

skarżący D.W. jest jedynym spadkobiercą J.W.,

skarżący od około 70 lat jest posiadaczem samoistnym nieruchomości położonej przy ul. [...] (działki o nr. ew.[...]) i stale na niej zamieszkuje,

nieruchomość, w posiadaniu której znajduje się skarżący, jest objęta działaniem dekretu z dnia [...] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...](dalej: dekret); w 1997 r. złożone zostały dokumenty w sprawie o zwrot nieruchomości, zaś postępowanie zbliża się ku końcowi (sąsiednie nieruchomości, tj. działki o nr ewidencyjnym [...]w identycznym stanie prawnym zostały już zwrócone); postępowanie dotyczy przyznania prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu;

e) przed Sądem Rejonowym [.,..]pod sygn. [...]toczyło się postępowanie w przedmiocie deklaratoryjnego stwierdzenia zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości w sytuacji, w której fakt samoistnego posiadania nieruchomości przez D.W. nie jest kwestionowany

- które to okoliczności wskazują, że w skarżący powinien zostać uznany za stronę postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę dla [...]Sp. z o.o., wobec czego skarżący był legitymowany do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.;

-art. 28 k.p.a. poprzez odmówienie skarżącemu przymiotu strony w sytuacji, w której powinien on zostać uznany za stronę postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę dla [...]Sp. z o.o., gdyż wykazał posiadanie interesu prawnego w postępowaniu;

-art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie w sposób dowolny, bez oparcia na wszechstronnie ocenionym i pełnym materiale dowodowym oraz bez podjęcia przez organy czynności mających na celu ustalenie prawdy obiektywnej, a zwłaszcza poprzez:

ocenienie przez Wojewodę (a wcześniej Prezydenta[...]), że zgromadzony materiał dowodowy, a zwłaszcza przedłożone przez skarżącego postanowienie w przedmiocie nabycia spadku, informacje z Urzędu Miasta [...](w tym informacja Biura Spraw Dekretowych z [...] kwietnia 2019 r.) oraz pozostałe dokumenty zgromadzone w sprawie świadczą o tym, że skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego,

ustalenie przez Wojewodę, że nie zostało wykazane, że budynki na działce nr [...] stanowią odrębną nieruchomość, podczas gdy skarżący przedłożył zaświadczenie wydane przez Wydział Gospodarki Gruntami Urzędu [...]Gminy [...] z [...] lutego 1996 r.;

brak zwrócenia się przez organ II instancji oraz organ I instancji do Biura Spraw Dekretowych [...]o przesłanie pełnych akt sprawy dotyczącej: i) toczącego się postępowania w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego działki o nr ewid. [...] w trybie art. 7 dekretu, ii) zakończonych postępowań w sprawie działek o nr ewid. [...]i[...];

brak zwrócenia się przez organ II instancji oraz organ I instancji do Sądu Rejonowego [...]o przesłanie akt postępowania sądowego toczącego się pod sygn. [...] w przedmiocie zasiedzenia działki o nr ewid. [...]przez D.W.

- co miało ten wpływ na wynik sprawy, że doprowadziło do utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia pomimo braku dokonania przez organy prawidłowej oceny materiału dowodowego i braku dokonania pełnych ustaleń w sprawie odnośnie statusu skarżącego jako strony;

-art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sytuacji, w której skarżący posiada legitymację do złożenia wniosku o wznowienia postępowanie jako strona postępowania o udzielenia pozwolenia na budowę zakończonego wydaniem przez Prezydenta [...]decyzji nr[...];

-art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez nie odniesienie się przez organ II instancji do wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu i stwierdzenie, że "odnosząc się do argumentów wskazywanych we wniosku o wznowienie postępowania należy wskazać, że w ocenie Wojewody [...]nie mają one wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie (...)" - co miało ten wpływ na wynik sprawy, że świadczy o nierozpoznaniu przez Wojewodę istoty sprawy i braku rzeczywistego zbadania sprawy przez organy dwóch instancji.

Podnosząc jak wyżej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia Prezydenta.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowaną ocenę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie; zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Bezspornym w sprawie pozostaje, że skarżący - powołując się m.in. na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.

W postanowieniach obu instancji (odnoszących się do tego żądania), organy wskazały, że wystąpiła przyczyna uniemożliwiająca uruchomienie wnioskowanego postępowania nadzwyczajnego, a mianowicie - wniosek nie pochodzi od podmiotu mającego status strony.

W ocenie Sądu, powyższe stanowisko organów jest w pełni uprawnione i uzasadniało zastosowanie w sprawie art. 149 § 3 k.p.a., zgodnie z którym odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia.

Rozwijając powyższe zważyć należy za organem II instancji, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte poważną, kwalifikowaną wadą - wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa, w tym w art. 145 § 1 Kodeksu. Nie jest więc to kolejna instancja zwykłego postępowania, a postępowanie umożliwiające kontrolę prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej, przy czym ograniczone przesłankami enumeratywnie wymienionymi m. in. w ww. przepisie, których rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna, jako że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 ww. ustawy. Właściwy organ orzeka po wznowieniu postępowania o wzruszeniu decyzji dotychczasowej tylko wówczas, gdy stwierdzi, że wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 146 k.p.a., a więc ani nie upłynął termin dopuszczalności wznowienia postępowania, ani w wyniku wznowienia postępowania nie zapadnie wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Co równie istotne, postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ bada jedynie, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także - czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia organu w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Orzekając w sprawie Wojewoda (za Prezydentem) zwrócił uwagę na to, że wniosek o wznowienie nie pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a podmiotem uprawnionym do skutecznego żądania wznowienia postępowania jest wyłącznie strona (o czym stanowi art. 147 k.p.a.). Ocena ta jest prawidłowa.

Skarżący wnosząc o wznowienie zakwestionował decyzję Prezydenta wydaną w przedmiocie pozwolenia na budowę. Stąd też, ustalając jego interes prawny w sprawie, należało uwzględnić ww. art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane

Art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który stanowi wobec regulacji art. 28 k.p.a. lex specialis, wskazuje, że stroną postępowania w sprawie o pozwolenie budowlane jest (obok inwestora) ten, kto jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym, zarządcą nieruchomości pozostającej w obszarze oddziaływania obiektu. Definicja obszaru oddziaływania została wprowadzona do ustawy Prawo budowlane ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718, ze zm.) i weszła w życie 11 lipca 2003 r. Art. 3 pkt 20 wskazanej ustawy stanowił, że przez obszar oddziaływania należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443) definicja ta została doprecyzowana i art. 3 pkt 20 brzmi "obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu". Dopiero zatem wówczas, gdy nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania danego obiektu właścicielowi tej nieruchomości, jej użytkownikowi wieczystemu lub ewentualnie jej zarządcy przysługuje przymiot strony we wskazanym postępowaniu. W konsekwencji przy ustalaniu, czy dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę (także prowadzonym w jednym z trybów nadzwyczajnych), należy mieć na uwadze obszar oddziaływania obiektu, ale też kategorie podmiotów wyszczególnionych w ww. art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

W niniejszej sprawie nie ma sporu co do tego, że działka o nr ew. [...](z którą skarżący wiąże swój udział w postępowaniu), znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu objętego kwestionowanym pozwoleniem na budowę. Skarżący nie wykazał jednak, że należy do jednej z kategorii ściśle - z woli ustawodawcy - określonych w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Skoro oprócz inwestora stroną w takim postępowaniu mogą być wyłącznie: właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości znajdującej się na obszarze oddziaływania obiektu, to należy wykluczyć z kręgu stron osoby mające inny tytuł prawny do nieruchomości niż tytuły wymienione w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, albo takiego tytułu "pozbawione" (czy inaczej: nie posiadające tytułu prawnego do nieruchomości). Tym samym sam fakt posiadania nieruchomości w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, niepowiązany z przysługiwaniem tytułu prawnego do nieruchomości, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nie może prowadzić do uznania posiadacza za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Sąd zauważa jednocześnie, że sama tylko okoliczność znajdowania się danej nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu (rozumianego stosownie do art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane) objętego kwestionowanym pozwoleniem na budowę, nie daje podstaw do przyznania danemu podmiotowi przymiotu strony, jeśli nie należy on do katalogu osób wymienionych w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

Skarżący wnosząc o wznowienie wskazał, że jest współwłaścicielem budynku położonego przy ul. [...]na działce ewid. nr [...] z obrębu [...]w W. Napisał również, że złożone zostały dokumenty do Urzędu [...]o zwrot działki ewid. nr [...] z obrębu[...], która została zabrana dekretem Bieruta, a sprawa ta jest w toku. Sąd dostrzega więc, że posiadanie samoistne (na które w istocie powołał się skarżący) jest stanem faktycznym, a nie stanem prawnym. Zostało ono zdefiniowane w art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1145, "k.c."). Posiadanie, pomimo że nie jest prawem podmiotowym, podlega ochronie na zasadach przewidzianych w art. 342-347 k.c., przy czym orzekanie w tym przedmiocie należy do sądu powszechnego. W określonych warunkach i przy spełnieniu szeregu przesłanek posiadanie nieruchomości może prowadzić do nabycia jej własności (art. 172 § 1 i 2 k.c.). Stwierdzenie nabycia własności w taki sposób następuje jednak wyłącznie na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, a skarżący nie wykazał, aby takie postępowanie (korzystne dla niego) w stosunku do ww. nieruchomości miało miejsce/zostało ostatecznie zakończone.

Zatem, Sąd podziela stanowisko i argumentację organu odwoławczego co do tego, że skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego, który legitymowałby go do zainicjowania postępowania w trybie wznowienia w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Sąd przyjął, że argumenty podniesione przez skarżącego koncentrują się wokół wykazania co najwyżej jego interesu faktycznego. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że skarżący nie jest ani inwestorem, ani właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania budynku mieszkalnego wielorodzinnego, co do którego wydana została decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę. Działka nr ewid. [...]znajduje się wprawdzie w samoistnym posiadaniu skarżącego; jest to jednak jedynie stan faktyczny, skarżący nie posiada bowiem żadnego tytułu prawnego do ww. nieruchomości; nie wykazał nadto (na wezwanie organu) tytułu prawnego do zabudowy zlokalizowanej na wskazanej nieruchomości gruntowej. Podejmując kwestionowane rozstrzygnięcie słusznie więc Wojewoda oparł się na aktualnym stanie prawnym i istniejących dokumentach, zwłaszcza księdze wieczystej dla ww. nieruchomości.

Poza tym, wobec argumentacji skargi, Sąd zauważa, że stan prawny nieruchomości warszawskich uległ zmianie na podstawie dekretu z dnia [...] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...](Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z art. 1 wymienionego dekretu wszystkie grunty na obszarze [...]przeszły z dniem wejścia w życie dekretu ([...] października 1945 r.) na własność gminy[...]. Dekret przewidywał możliwość przyznania pewnych praw majątkowych dotychczasowym właścicielom (w art. 7 prawo wieczystej dzierżawy, w art. 9 odszkodowanie). Niemniej jednak Sąd zaznacza, że dopóki nie zostały one przyznane, nie można mówić o ich istnieniu. Nie sposób tym samym twierdzić, że podmiot, który "dopiero" dochodzi zaspokojenia swoich roszczeń do nieruchomości, może mieć przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, zwłaszcza że wynik tego postępowania nie jest pewny (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2775/13).

Podsumowując, z akt sprawy wynika, że w dacie wydania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę skarżący nie legitymował się (i nadal się nie legitymuje) żadnym tytułem prawnym do ww. nieruchomości o nr ew.[...]. Brak formalnych uprawnień do tej nieruchomości oznacza, że skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego i tym samym zasadnie odmówiono mu przymiotu strony w postępowaniu objętym wnioskiem o wznowienie.

Sąd zauważa jednocześnie, że w sytuacji, gdy w sposób oczywisty (na podstawie treści wniosku o wznowienie, załączonych do niego dokumentów) można przyjąć, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony postępowania, o którego wznowienie wnosi, to zbędne jest przeprowadzanie przez organ postępowania rozpoznawczego i wyjaśnianie tej kwestii, a co za tym idzie – możliwym jest zastosowanie art. 149 § 3 k.p.a. (tym bardziej w sytuacji, gdy interes prawny wnioskodawcy został już oceniony decyzją ostateczną wydaną z jego wniosku - opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.; por. wyrok NSA z 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1556/09).

Dlatego też Sąd ocenił, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zarzuty skargi są całkowicie nieuzasadnione.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł, jak w sentencji