Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 124/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr UNP: [...] [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę oraz całej opłaty prolongacyjnej a także rozłożenia pozostałej kwoty należności głównej oraz odsetek za zwłokę na raty 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 124/16

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania A. T. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. – B. z dnia [...] w sprawie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę we wskazanej kwocie 20.000,00 zł oraz całej kwoty opłaty prolongacyjnej, tj. 7.755,00 zł - wynikających z 12 raty decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. i jednocześnie rozłożenia pozostałej (po rozksięgowaniu wpłaty z dnia 14 kwietnia 2015 r. w wysokości 5.000,00 zł) kwoty należności głównej oraz odsetek za zwłokę na kolejne 12 miesięcznych rat (w tym 11 rat w wysokości po ok. 1.200,00 zł i 12 rata w pozostałej kwocie) - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym.

Podatniczka wystąpiła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B. o zmianę w trybie art. 253a ustawy Ordynacja podatkowa decyzji tego Organu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w części dotyczącej 12 raty, której termin płatności przypadał na dzień 15 kwietnia 2015 r., a na którą składały się zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2006 - 2008 w kwocie 132.577,75 zł, odsetki za zwłokę w wysokości 94.479,90 zł i opłata prolongacyjna w wysokości 7.755,00 zł poprzez zaliczenie na poczet ww. raty wpłaty w wysokości 5.000,00 zł i rozłożenie pozostałej do uregulowania kwoty należności głównej oraz odsetek za zwłokę na kolejne 12 miesięcznych rat (w tym: 11 rat w wysokości po l .200 zł i 12 rata w pozostałej kwocie), ewentualnie o umorzenie w części odsetek za zwłokę, tj. w kwocie 20.000,00 zł oraz całej opłaty prolongacyjnej, tj kwoty 7.755,00 zł - wynikających z 12 raty decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r, i jednocześnie rozłożenie pozostałej (po rozksięgowaniu wpłaty z dnia 14 kwietnia 2015 r. w wysokości 5.000.00 zł) kwoty należności głównej oraz odsetek za zwłokę na kolejne 12 miesięcznych rat, w tym: 11 rat w wysokości po 1.200 zł i 12 rata w pozostałej kwocie ( wniosek z dnia 16 marca 2015 r. uzupełniony pismem z dnia 14 kwietnia 2015 r.).

Z uzasadnienia wniosku podatniczki wynika, że w jej ocenie występują przesłani zarówno "ważnego interesu podatnika" jak i "interesu społecznego". Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych podniosła, że organ podatkowy rozpatrując wniosek podatnika o zastosowanie ulgi podatkowej powinien wziąć pod uwagę całokształt okoliczności dotyczących sytuacji podatnika nie pomijając jednocześnie przyczyn, które tę sytuację spowodowały. Podniosła, że chodzi o taką sytuację życiową podatnika, której nie mógł on przewidzieć, lub której nie mógł zapobiec i w takiej sytuacji ona się znalazła. Zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych powstały na skutek nieodprowadzania zaliczek na ten podatek przez jej męża M. T. w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, której nie wiedziała, a który dopuszczał się oszustw i podrabiał jej podpisy na dokumentach. Wskazała na swoją trudną sytuację podatkową. Wyjaśniła prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwojgiem dzieci w wieku 8 i 21 lat. Jedynym źródłem utrzymania rodziny są jej dochody z wynagrodzenia w kwocie około 4.500 - 4.600 zł netto. Nie posiada oszczędności, ani wartościowych ruchomości. Z uwagi na ukrywanie się jej męża nie ma również płaconych alimentów. W chwili obecnej koszty utrzymania rodziny kształtują się na poziomie 4.685 zł. Zdaniem Podatniczki Jej sytuacja finansowa jest niezwykle trudna w związku z chorobą młodszego dziecka, koniecznością jego leczenia i zapewnienia mu opieki. Konieczność spłacania zadłużenia wraz z odsetkami za zwłokę oraz należną opłatą prolongacyjną, nawet rozłożonego na raty, będzie stanowiła zbyt duże obciążenie dla sytuacji ekonomicznej jej rodziny.

Zdaniem Podatniczki, należy uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające udzielenie wnioskowanych ulg zarówno w postaci ważnego interesu podatnika, jak i interesu publicznego. Powołując się na orzecznictwo administracyjne stwierdza że "generalnie umorzenie należy zastosować, gdy zapłata zaległości podatkowych naruszałaby elementarne zasady sprawiedliwości i praworządne relacje między obywatelami a państwem", co w jej opinii ma miejsce w niniejszej sprawie.

Organ pierwszej instancji odmówił udzielenia wnioskowanych ulg. W uzasadnieniu decyzji organ ten podatkowy pierwszej instancji opisał wynikający z zebranego materiału dowodowego stan faktyczny, przytoczył stanowiący podstawę rozstrzygnięcia art. 67a § l pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej, objaśnił te przepisy prawne i odniósł swoje ustalenia do ich treści oraz ustosunkował się do podniesionej w toku postępowania argumentacji. Odmowę udzielenia ułgi umorzenia oparto na stwierdzeniu braku istnienia przesłanek w postaci ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. (Wyjaśniono jednocześnie, że wniosek w części dotyczącej zmiany w trybie art. 253a ustawy Ordynacja podatkowa decyzji nr [...] z dnia [...]kwietnia 2014 r. poprzez zaliczenie na poczet 12 raty wpłaty w wysokości 5.000,00 zł i rozłożenie pozostałej do uregulowania kwoty należności głównej, oraz odsetek za zwłokę na kolejne 12 miesięcznych rat został rozpatrzony odrębną decyzją nr [...] z dnia [...].

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podatniczka zarzuciła naruszenie art. 67a § l pkt l i pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nieuwzględnienie okoliczności powstania zobowiązań podatkowych.

Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskazał na decyzje wymiarowe oraz na decyzje mocą których określone podatniczce i mężowi zobowiązanie podatkowe zostało rozłożone na raty. Wskazał też, że z uwagi na zastosowany środek egzekucyjny zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. Dalej przedstawił ustalony w toku postępowania następujący stan faktyczny sprawy.

ustalono, że zaległości podatkowe powstały w związku z nieodprowadzaniem zaliczek na podatek dochodowy za wskazane okresy podatkowe przez męża podatniczki M. T. i niewykazywaniem w zeznaniach podatkowych za te okresy osiąganych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Ustalono także, że podatniczka nie miała wiedzy o prowadzeniu przez jej męża działalności gospodarczej i o powstałych z tego tytułu zaległościach. Na podstawie analizy dokumentów składanych do [...] Urzędu Skarbowego Ł.–B. ustalono, że podpisy Pani A.T. na ww. dokumentach zostały podrobione przez jej męża. Podrobione zostały również podpisy pracowników Urzędu Skarbowego, o czym Urząd został niezwłocznie poinformowany przez podatniczkę.

Postanowieniem z [...] lutego 2014 r. [...]Urząd Skarbowy Ł.–B. umorzył dochodzenie przeciwko podatniczce podejrzanej o to, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, działając wspólnie i w porozumieniu z mężem, podała nieprawdę w zeznaniach podatkowych za lata 2006 – 2008 poprzez nieujawnienie przychodów z tytułu prowadzonej przez męża podatniczki działalności gospodarczej, to jest o przestępstwo skarbowe określone w art.56 § 2 w zw. z art.9 § 1 Kodeksu karnego skarbowego (tekst jedn. Dz.U.2013.186 ze zm.). Postanowieniem tym umorzono dochodzenie przeciwko podatniczce, podejrzanej o narażenie na nienależny zwrot należności publicznoprawnej za lata 2007 – 2008.

Dalej ustalono, że po zniknięciu w czerwcu 2013 r. M. T. na jaw wyszły jego liczne oszustwa. Powyższa sytuacja bardzo niekorzystnie wpłynęła na podatniczkę oraz na sytuację finansową jej najbliższej rodziny. Podatniczka prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwojgiem dzieci w wieku 8 i 21 lat. Jedynym źródłem utrzymania rodziny są dochody Podatniczki z wynagrodzenia w kwocie około 4.500 - 4.600 zł netto. Nie posiada oszczędności, ani wartościowych ruchomości. Z uwagi na ukrywanie się Pana M. T. nie ma również płaconych alimentów.

W 2014 r. dochód podatniczki wyniósł 80.494,00 zł (ze stosunku pracy wykonywanej na czas nieokreślony w A w Ł. oraz do 2016 r. w B w Ł. - 78.444,00 zł i z innych źródeł 2.050, zł). Wraz z dziećmi zamieszkuje w domu o pow. 59,82 m kw, położonym na 470 - metrowej działce znajdującej się w Ł. przy ul. C. Miesięczne wydatki związane z mieszkaniem wynoszą około 500 zł (media, wywóz śmieci, ogrzewanie). Podatniczka poniosła także wydatki na podatek i wieczyste użytkowanie w wysokości 140 zł, oraz opłatę za internet i telefon w kwocie 136 zł. Wykazała również ponoszenie wydatków na migawki na przejazdy komunikacją miejską w wysokości 96 zł, środki czystości i wyżywienia w kwocie 1100 zł, obiady szkolne 80 zł, na dodatkowe zajęcia dla dzieci 164 zł, opłaty szkolne – około 80 zł, na odzież i obuwie 140 zł, na zabawki 50 zł, na leczenie dzieci około 85 zł, na wyprawkę do szkoły około 600 zł, zakup okularów 300 zł, na renowację dachu i schodów 254 zł. Podatniczka spłaca także miesięcznie 1000 zł kredytu zaciągniętego przez jej męża, którego spłata przewidziana jest do 15 listopada 2026 r.

Majątek nieruchomy podatniczki to udział w wysokości 3/4 w nieruchomości przy ul. C w Ł. oraz udział w wysokości 1/5 w nieruchomości położonej w Ł. przy ul. D, w której mieszka ciotka podatniczki, która wszczęła postępowanie o nabycie udziału przez zasiedzenie.

Z przedłożonych przez podatniczkę wyroków sądowych Sądu Okręgowego w Ł. Wydział XII Cywilny Rodzinny i decyzji administracyjnych wynika, że jej małżeństwo z M. T. zostało rozwiązane z winy jej męża przez rozwód wyrokiem z dnia 17 grudnia 2013 r. (sygn. akt [...]). Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...]grudnia 2013 r. orzekł o wymeldowaniu M. T. z pobytu stałego w domu przy ul. C 68a w Ł. Wyrokiem z dnia 23 marca 2015 r. (sygn. akt [...]) ustanowiona została rozdzielność majątkowa pomiędzy podatniczką a jej mężem z dniem 1 stycznia 2011 r.

Wskazując na powyższy stan faktyczny Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji co do istnienia podstaw do odmowy udzielenia wnioskowanych ulg.

Ustalono, że zaległości podatkowe powstały w związku z nieodprowadzaniem zaliczek na podatek dochodowy za wskazane okresy podatkowe przez męża podatniczki M. T. i niewykazywaniem w zeznaniach podatkowych za te okresy osiąganych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Ustalono także, że podatniczka nie miała wiedzy o prowadzeniu przez jej męża działalności gospodarczej i o powstałych z tego tytułu zaległościach. Na podstawie analizy dokumentów składanych do [...] Urzędu Skarbowego Ł.– B. ustalono, że podpisy Pani A. T. na ww. dokumentach zostały podrobione przez jej męża. Podrobione zostały również podpisy pracowników Urzędu Skarbowego, o czym Urząd został niezwłocznie poinformowany przez podatniczkę.

Postanowieniem z [...] lutego 2014 r. [...]Urząd Skarbowy Ł. – B. umorzył dochodzenie przeciwko podatniczce podejrzanej o to, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, działając wspólnie i w porozumieniu z mężem, podała nieprawdę w zeznaniach podatkowych za lata 2006 – 2008 poprzez nieujawnienie przychodów z tytułu prowadzonej przez męża podatniczki działalności gospodarczej, to jest o przestępstwo skarbowe określone w art.56 § 2 w zw. z art.9 § 1 Kodeksu karnego skarbowego (tekst jedn. Dz.U.2013.186 ze zm.). Postanowieniem tym umorzono dochodzenie przeciwko podatniczce, podejrzanej o narażenie na nienależny zwrot należności publicznoprawnej za lata 2007 – 2008.

Dalej ustalono, że po zniknięciu w czerwcu 2013 r. M. T. na jaw wyszły jego liczne oszustwa. Powyższa sytuacja bardzo niekorzystnie wpłynęła na podatniczkę oraz na sytuację finansową jej najbliższej rodziny. Podatniczka prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwojgiem dzieci w wieku 8 i 21 lat. Jedynym źródłem utrzymania rodziny są dochody Podatniczki z wynagrodzenia w kwocie około 4.500 - 4.600 zł netto. Nie posiada oszczędności, ani wartościowych ruchomości. Z uwagi na ukrywanie się Pana M. T. nie ma również płaconych alimentów.

W 2014 r. dochód podatniczki wyniósł 80.494,00 zł (ze stosunku pracy wykonywanej na czas nieokreślony w A w Ł. oraz do 2016 r. w B w Ł. - 78.444,00 zł i z innych źródeł 2.050, zł). Wraz z dziećmi zamieszkuje w domu o pow. 59,82 m kw, położonym na 470 - metrowej działce znajdującej się w Ł. przy ul. C. Miesięczne wydatki związane z mieszkaniem wynoszą około 500 zł (media, wywóz śmieci, ogrzewanie). Podatniczka poniosła także wydatki na podatek i wieczyste użytkowanie w wysokości 140 zł, oraz opłatę za internet i telefon w kwocie 136 zł. Wykazała również ponoszenie wydatków na migawki na przejazdy komunikacją miejską w wysokości 96 zł, środki czystości i wyżywienia w kwocie 1100 zł, obiady szkolne 80 zł, na dodatkowe zajęcia dla dzieci 164 zł, opłaty szkolne – około 80 zł, na odzież i obuwie 140 zł, na zabawki 50 zł, na leczenie dzieci około 85 zł, na wyprawkę do szkoły około 600 zł, zakup okularów 300 zł, na renowację dachu i schodów 254 zł. Podatniczka spłaca także miesięcznie 1000 zł kredytu zaciągniętego przez jej męża, którego spłata przewidziana jest do 15 listopada 2026 r.

Majątek nieruchomy podatniczki to udział w wysokości 3/4 w nieruchomości przy ul. C w Ł. oraz udział w wysokości 1/5 w nieruchomości położonej w Ł. przy ul. D, w której mieszka ciotka podatniczki, która wszczęła postępowanie o nabycie udziału przez zasiedzenie.

Z przedłożonych przez podatniczkę wyroków sądowych Sądu Okręgowego w Ł. Wydział XII Cywilny Rodzinny i decyzji administracyjnych wynika, że jej małżeństwo z M. T. zostało rozwiązane z winy jej męża przez rozwód wyrokiem z dnia 17 grudnia 2013 r. (sygn. akt [...]). Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...]grudnia 2013 r. orzekł o wymeldowaniu M. T. z pobytu stałego w domu przy ul. C 68a w Ł. Wyrokiem z dnia 23 marca 2015 r. (sygn. akt [...]) ustanowiona została rozdzielność majątkowa pomiędzy podatniczką a jej mężem z dniem 1 stycznia 2011 r.

Wskazując na powyższy stan faktyczny Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji co do istnienia podstaw do odmowy udzielenia wnioskowanych ulg.

Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że w postępowaniu uwzględniono także dokumenty w postaci ekspertyzy kryminalistycznej z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie o sygnaturze akt [...], postanowienia z dnia 2 grudnia 2013 r. znak [...] o przedstawieniu M. T. zarzutu popełnienia przestępstw fałszerstwa oraz postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. – B. z dnia [...] lutego 2014 r. [...] o umorzeniu dochodzenia w części, którym umorzono dochodzenie przeciwko Pani A. T.

W zaskarżonej decyzji przywołano treść art. 67a § l pkt 3 i 67a §2 ustawy Ordynacja podatkowa, z których wynika, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną, oraz że umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa. Przywołano także art. 67a § l pkt 2 Ordynacji, zgodnie z którym organ podatkowy na wniosek podatnika z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a Ordynacji podatkowej.

Definiując niedookreślone pojęcia "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego" organ stwierdził, że ważny interes podatnika to sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych losowych przypadków nie jest on w stanie regulować swoich zobowiązań podatkowych. Pojęcie to organ odnosi do normalnej sytuacji ekonomicznej podatnika, wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, w tym także wydatków ponoszonych na ochronę zdrowia własnego lub członków rodziny, co oznacza konieczność rozpatrzenia sytuacji rodzinnej podatnika.

Interes publiczny organ rozumie jako dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego. Wskazując na kolejny aspekt pojęciowy "interesu publicznego" organ stwierdza, że interes ten przemawia za umorzeniem zaległości podatkowych, gdy ich zapłata spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa.

Organ podkreślił, że zacytowane wyżej przepisy dają organom podatkowym możliwość udzielenia ulg stanowiących wyłom od zasady powszechności obowiązku podatkowego oraz konstytucyjnej zasady równości wszystkich obywateli wobec prawa. Z tego powodu w doktrynie i orzecznictwie ukształtował się pogląd, że udzielenie tych ulg mogą uzasadniać jedynie okoliczności o charakterze obiektywnym, wyjątkowym i trwałym. Podniósł , że przepisy ustanawiające ulgi wprowadzają konstrukcję, tzw. uznania administracyjnego co oznacza, że organ podatkowy może przychylić się do wniosku podatnika, ale nie jest do tego zobligowany nawet, jeżeli istnieją okoliczności uzasadniające udzielenie wnioskowanych ulg.

Odnosząc się do kwestii odmowy udzielenia rat organ wyjaśnił, że złożony w tym zakresie wniosek był alternatywny. Podatniczka wniosła o rozłożenie na kolejne 12 rat zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2006 - 2008 w kwocie 132.577,75 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 94.479,90 zł, w trybie art. 253a Ordynacji podatkowej, czyli o zmianę decyzji ostatecznej Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.- B. z dnia [...]kwietnia 2014 r. nr [...], w części dotyczącej ostatniej, dwunastej raty. Drugim, alternatywnym żądaniem było uprzednie umorzenie odsetek za zwłokę w kwocie 20.000,00 zł i całej opłaty prolongacyjnej zawartej w ostatniej racie ww. decyzji w kwocie 7.755,00 zł i rozłożenie wskazanych wyżej zaległości podatkowych na 12 rat oraz pozostałej kwoty odsetek, to jest 74.479,90 zł (art. 67a § l pkt 2 i pkt 3 Ordynacji podatkowej). W ocenie organu wyrażona zaskarżoną decyzją odmowa udzielenia rat ma charakter jedynie formalny i służy pełnemu ustosunkowaniu się do wszystkich żądań strony. Podatniczka uzyskała bowiem już wcześniej ulgę w postaci rozłożenia zaległości podatkowej na raty.

Odnosząc się natomiast do zasadności odmowy umorzenia wnioskowanych kwot. zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w analizowanej sprawie nie występuje ważny interes podatnika rozumiany jako sytuacja, w której wydanie decyzji odmownej spowoduje zagrożenie egzystencji podatnika lub jego rodziny oraz interes publiczny rozumiany jako sytuacja, w której odmowa udzielenia wnioskowanej ulgi spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do pomocy państwa lub gminy w celu zaspokojenia podstawowych jego potrzeb. Organ stwierdził, że podatniczka posiada stałe źródło dochodu umożliwiające spłatę zaległości w udzielanych systematycznie ratach, z możliwością zapewnienia jednocześnie podstawowego utrzymania rodziny.

Odnosząc się do wykazanych przez podatniczkę kosztów, które w jej ocenie przekraczają uzyskiwane dochody, organ stwierdza, że nie wszystkie z tych wydatków mają charakter podstawowy, niezbędny dla zapewnienia bytu rodzinie np. : internet opłacany wraz z telefonem, zajęcia dodatkowe czy zabawki. Podnosi także, że nie wszystkie wskazane przez podatniczkę wydatki ponosi ona często np.: zakup okularów czy wyprawki szkolnej. Nie ma znaczenia dla organu argument podatniczki, że podejmowana przez nią praca na dwa etaty w celu regulowania zaległości stanowi dla niej obciążenie odbijające się źle na jej stanie zdrowia. Organ podnosi, że w aktach sprawy brak materiału dowodowego pozwalającego wnioskować o problemach zdrowotnych podatniczki. Spostrzec także należy według organu, że córka podatniczki (studentka), ma 21 lat, pozostaje z podatniczką we wspólnym gospodarstwie domowym i z akt sprawy nie wynika by była ona pozbawiona możliwości zarobkowania. Konieczność spłaty rat kredytu w wysokości 1000 zł miesięcznie to, zdaniem organu efekt suwerennej decyzji o fakcie zaciągnięcia kredytu. Dążenie do wywiązania się ze zobowiązania spłaty kredytu organ ocenia pozytywnie. Stwierdza jednak że niedopuszczalne jest dawanie prymatu zobowiązaniom cywilnoprawnym przed publicznoprawnymi.

Także brak alimentów od byłego męża nie posiada w ocenie organu cech trwałości. Podatniczka może bowiem dążyć do ustalenia miejsca pobytu ojca dzieci i uzyskania alimentów lub wystąpić ze stosownym wnioskiem do Funduszu alimentacyjnego w przypadku ewentualnego zmniejszenia zarobków.

Organ podniósł także, że obowiązek zapłaty zaległości jest niezależny od winy podatnika. Brak winy podatniczki w powstaniu zaległości nie zwalnia jej więc z obowiązku ich spłacenia. Występowanie ważnego interesu podatnika wymaga zaistnienia po jego stronie poważnych trudności płatniczych, a takich po stronie podatniczki nie stwierdzono.

Za udzieleniem wnioskowanego umorzenia nie przemawia także w ocenie organu interes publiczny, gdyż w istniejącej sytuacji nie występuje zagrożenie egzystencji podatniczki i jej rodziny.

Odmowa umorzenia zaległości nie narusza także zdaniem organu zasady sprawiedliwości w stosunkach między obywatelami i Państwem. Wspólne opodatkowanie małżonków stwarza możliwość zmniejszenia obciążenia podatkowego ich rodziny, ale też rodzi solidarną odpowiedzialność małżonków za powstające zobowiązania podatkowe (art.92 § 3 O.p.). Konstrukcja solidarnej odpowiedzialności zwiększa gwarancje na uzyskanie przez budżet państwa należnych mu środków. Organ wskazuje, że sprawa dotyczy dochodów, które mąż podatniczki uzyskiwał pozostając jeszcze w związku małżeńskim, co uzasadnia odpowiedzialność za te dochody również jego małżonki.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zarzuciła naruszenie tą decyzją art.253a i art.67a § 1 pkt.3 O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w wyniku przekroczenia granic uznania administracyjnego w wyniku bezpodstawnego uznania, że w sprawie nie zachodzi "ważny interes podatnika", oraz naruszenie art.187 O.p. poprzez uchylenie się od zebrania i prawidłowej oceny materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony wskazuje na stan faktyczny przyjęty przez organy podatkowe i podnosi, że solidarna odpowiedzialność skarżącej wynika jedynie z faktu, że za późno wystąpiła o orzeczenie rozwodu. Podkreśla, że zobowiązania podatkowe powstały wyłącznie z działań byłego już męża skarżącej, którego miejsca zamieszkania organ administracji nawet nie próbował ustalić. Skarżąca nie miała wiedzy o okolicznościach w jakich powstało zobowiązanie, nie miała wpływu na ich zaistnienie czy też spłatę, jak też z działań byłego męża nie czerpała żadnych korzyści. Przyczyny, które doprowadziły do powstania należności podatkowych nie mogą obciążać skarżącej.

Według wywodów skargi, wbrew stanowisku wynikającemu z zaskarżonej decyzji, w sprawie zachodzi ważny interes podatnika. Pełnomocnik podnosi, że skarżąca jest samotną matką dwójki uczących się dzieci, z których jedno jest przewlekle chore. Dochody skarżącej (4.500 zł – 4.600 zł) wynikają z pracy pielęgniarki na pełne dwa etaty (ponad 15 godzin dziennie). Skarżąca pracuje w takim rozmiarze kosztem swojego zdrowia i życia osobistego i nie jest w stanie zarobić więcej i dokonywać wyższych spłat. Praca po 340 godzin w miesiącu powoduje u skarżącej stan ogólnego wyczerpania organizmu, bezsenność oraz nerwice. Decyzja organu godzi zdaniem strony w elementarne potrzeby jej dzieci. W skardze wyjaśniono, że skarżąca spłaca dług bankowy męża by uniknąć egzekucji bankowej. W ocenie strony skarżącej decyzja oparta jest na braku respektowania wspólnych wartości istotnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd ogranicza się do zbadania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd zważył co następuje.

Z treści skargi oraz wskazania art. 67a § 1 pkt 3 O.p. jako przepisu prawa materialnego, który został naruszony zaskarżoną decyzją wynika, że przedmiotem skargi jest odmowa uwzględnienia alternatywnego żądania podatniczki to jest umorzenia w części odsetek za zwłokę, tj. w kwocie 20.000,00 zł oraz całej opłaty prolongacyjnej, tj kwoty 7.755,00 zł - wynikających z 12 raty decyzji nr [...] z dnia [...]kwietnia 2014 r, i w tym zakresie skarga jest zasadna. Podatniczka nie kwestionuje bowiem faktu uzyskania ulgi w postaci rozłożenia zaległości podatkowej na raty zgodnie z wnoszonymi wnioskami i nie zarzuca naruszenia art.67a § 1 pkt.2 O.p. zawierającego uregulowania odnośnie odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek.

Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadku uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Jak wynika z cyt. przepisu decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych ma charakter uznaniowy. Nie zwalnia to jednak organu przy wydawaniu tego rodzaju decyzji z obowiązku rzetelnej i wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy i oceny czy stan faktyczny uzasadnia przyjęcie istnienia bądź nie, wskazanych w tym przepisie przesłanek umorzenia.

Użyte w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. określenia "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny" nie zostały zdefiniowane ustawowo. Zgodnie z poglądami doktryny jak i orzecznictwa sądów administracyjnych i NSA "ważny interes podatnika" to stan spowodowany najczęściej nadzwyczajnymi, losowymi przypadkami dotyczącymi podatnika, który w konsekwencji powoduje, że nie może on uregulować zaległości podatkowej, przy czym nie jest to katalog zamknięty.

Natomiast interes publiczny to dyrektywa postępowania wymagająca respektowania w procesie orzekania w przedmiocie ulg podatkowych, wspólnych wartości istotnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność i obiektywizm działania aparatu państwowego itp.

Powyższy obowiązek wynika nie tylko z przepisów art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 O.p., ale zobowiązuje do tego zasada demokratycznego państwa prawa, o której mowa w art. 2 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Obie przesłanki (ważny interes publiczny i ważny interes podatnika) mają na gruncie Ordynacji podatkowej równorzędny charakter i muszą być przez organ podatkowy rozpoznający wniosek rozpatrzone w trakcie tego postępowania. Rozstrzygnięcie, która z wymienionych przesłanek w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy przeważa, powinno decydować o zastosowaniu ulgi.

W zaskarżonej decyzji zabrakło takiej obiektywnej, rzetelnej, przekonywującej oceny.

Należy zgodzić się z wywodami decyzji, że skarżąca jest solidarnie z byłym mężem odpowiedzialna za zobowiązania podatkowe powstałe w trakcie trwania małżeństwa, rozliczone we wspólnym zeznaniu podatkowym. Słuszne jest także stanowisko organu, że brak winy podatniczki w powstaniu zaległości nie zwalnia jej z obowiązku ich spłacania.

Jednakże w art. 67a § 1 O.p. uregulowano formę pomocy państwa, która może być przyznana podatnikowi prawnie odpowiedzialnemu za zaległości podatkowe po to, aby egzekwując daniny publiczne, nie doprowadzić do obiektywnie istotnych, niepożądanych skutków z punktu widzenia zarówno tego podatnika, jak i interesu publicznego. Odpowiednie stosowanie tej pomocy w sposób optymalny z punktu widzenia obu tych interesów byłoby możliwe jedynie wówczas gdyby organy w toku postępowaniu uzyskały odpowiednią wiedzę na temat zarówno ważnego interesu podatnika, jak też interesu publicznego.

Stwierdzając nieistnienie ważnego interesu podatniczki organ odwoławczy przyjął, że podatniczka ma stałą pracę i dochody umożliwiające spłatę zaległości oraz utrzymanie rodziny na podstawowym poziomie, z ram którego można wyłączyć zdaniem organu wydatki umożliwiające korzystanie rodzinie skarżącej w obecnym czasie z telefonu, internetu, korzystanie przez dzieci z dodatkowych zajęć (bez ustalenia o jakie zajęcia chodzi), posiadanie przez dziecko zabawek.

Podkreślić także należy, że w sprawach o umorzenie zaległości podatkowych organ ocenia aktualną (na datę podejmowania rozstrzygnięcia) sytuację życiową, w tym majątkową wnioskodawcy. Stąd spekulacje organu dotyczące możliwości podjęcia pracy przez studiującą córkę, w kontekście możliwości uzyskania dochodu i spłaty zaległości, nie mogły mieć wpływu na ocenę aktualnej sytuacji materialnej skarżącej. Organ nie może bowiem oceniać możliwości płatniczych zobowiązanego zakładając hipotetyczną możliwość uzyskania dochodów.

Organ nie dokonał czytelnych wyliczeń miesięcznych obciążeń finansowych podatniczki i obciążeń ponoszonych przez nią na potrzeby rodziny w dłuższych okresach, w odniesieniu do uzyskiwanych przez nią dochodów i nie wyliczył jakie kwoty pozostają podatniczce po zabezpieczeniu potrzeb rodziny, na spłatę zaległości podatkowych.

Stwierdzenie w tej sytuacji nieistnienia interesu publicznego nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym. Dyrektywa uwzględnienia interesu publicznego, zawarta w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. nie może być wąsko rozumiana, ale wymaga przeanalizowania obowiązków ciążących na danym podatniku z punktu widzenia wartości istotnych dla całego społeczeństwa. Analiza ta ma dotyczyć nie tylko interesów fiskalnych związanych z dochodami budżetowymi, ale także związanych z potencjalnymi wydatkami na przykład w dziedzinie pomocy społecznej.

W decyzji brak czytelnych wyliczeń, czy w odniesieniu do skarżącej może zaistnieć sytuacja, w której potencjalnie mogłaby korzystać z pomocy społecznej wskutek egzekwowania od niej spłaty zaległości.

Kolejny, jak stwierdził organ w zaskarżonej decyzji, aspekt pojęciowy "interesu publicznego" to rozumienie tego wyrażenia jako dyrektywy postępowania, nakazującej mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego. Przy ocenie sytuacji podatniczki nie można zatem pominąć faktu, że z zaskarżonej decyzji nie wynika, iż organ podjął działania w celu ustalenia miejsca pobytu i możliwości płatniczych byłego męża podatniczki, którego działania spowodowały powstanie zaległości podatkowych obciążających także podatniczkę. Oczywiste jest w świetle art.366 Kodeksu cywilnego, że to wierzyciel decyduje, od którego z dłużników solidarnych zażąda spełnienia całości czy części świadczenia. Jednak stan faktyczny tej konkretnej sprawy oraz rozumienie interesu publicznego jako dyrektywy postępowania wymagającej respektowania w procesie orzekania w przedmiocie ulg podatkowych wskazanych wyżej wartości, nie pozwala w ocenie sądu na pominięcie przyczyn powstania zaległości a także na pominięcie podjęcia próby obciążenia spłatą zaległości w pierwszej kolejności sprawcy ich powstania.

Powyższe skutkuje stwierdzeniem naruszenia zaskarżoną decyzją art. 67a § 1 pkt 3 w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., a w konsekwencji uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt.1) lit.a) i lit.c) p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni zaprezentowaną w wyroku ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, zgodnie z art.153 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art.200 w zw. z art.205 § 2 p.p.s.a.

k.ż.

.