Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 254/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 81
journal: Dz.U. 2020 poz 283
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2021 r. sprawy ze skargi B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 6 kwietnia 2020 r., nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz B. H. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 28 grudnia 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, działając na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), dalej: Kpa – po rozpatrzeniu odwołania B. H. (dalej także: strona, skarżący) od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej także: Wójt) z 6 kwietnia 2020 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obory dla krów mlecznych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości [...] na działce nr a – utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy – po zaakceptowaniu ustaleń i wywodów organu pierwszej instancji – przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach przypomniał, że 19 października 2018 r. do Urzędu Gminy [...] wpłynął wniosek R. M. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obory dla krów mlecznych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości [...] na działce nr a. Dołączona do wniosku karta informacyjna przedsięwzięcia wskazywała, że przedsięwzięcie obejmować będzie wybudowanie budynku obory wraz z halą udojową i budynkiem cielętnika. W ramach inwestycji, jak zaznaczono, powstaną również elementy niezbędnej infrastruktury technicznej: silos na pasze sypkie, płyta obornikowa, zbiornik na gnojowicę o pojemności ok. 800 m3, utwardzenia terenu przeznaczone pod komunikację wewnętrzną, wewnętrzne instalacje i przyłącza wodociągowe, kanalizacyjne i energetyczne. Maksymalna docelowa obsada bydła wyniesie 130 sztuk "rzeczywistych", tj. 92,5 DJP, z tego na terenie budynku obory ok. 95 sztuk (85 DJP), a na terenie cielętnika ok. 35 sztuk (7,50 DJP). Inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko jako chów lub hodowla zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 60 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP). O wszczęciu postępowania administracyjnego organ pierwszej instancji zawiadomił pozostałe osoby uznane za strony. Nadto wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Opolu i Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o wyrażenie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz o ewentualne określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Organy opiniujące uznały, że istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w piśmie z 6 listopada 2018 r., PGW Wody Polskie - Zastępca Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gliwicach w postanowieniu z 13 listopada 2018 r., Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w piśmie z 14 listopada 2018 r.

Postanowieniem z 27 listopada 2018 r., nr [...] Wójt Gminy [...] nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny środowiskowej i ustalił zakres raportu oddziaływania na środowisko w sposób zgodny z opinią Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a postanowieniem z 3 grudnia 2018 r., nr [...] zawiesił postępowanie do czasu przedłożenia raportu. W dniu 14 lutego 2019 r. R. M. dostarczył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko autorstwa zespołu kierowanego przez M. K. W ślad za tym Wójt postanowieniem z 18 lutego 2019 r., nr [...] podjął zawieszone postępowanie. Jednocześnie zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Opolu i Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem nr [...] z 12 marca 2019 r. zaopiniował środowiskowe uwarunkowania, z "uwagą" o treści: "eksploatacja planowanego przedsięwzięcia winna być prowadzona w sposób najmniej uciążliwy dla otoczenia z zastosowaniem rozwiązań organizacyjnych i technicznych pozwalających ograniczyć emisję substancji złowonnych". Warunki realizacji przedsięwzięcia uzgodnili: Zastępca Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej PGW Wody Polskie w Gliwicach postanowieniem z 13 marca 2019 r., nr [...] oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z 23 kwietnia 2019 r., nr [...].

Następienie organ odwoławczy wskazał, ze Wójt Gminy [...] decyzją z 28 maja 2019 r., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla objętego wnioskiem przedsięwzięcia. Na skutek odwołania B. H., właściciela sąsiadującej z terenem inwestycji działki nr b, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z 31 października 2019 r., nr [...] uchyliło tę decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazało, że decyzja zapadła z pominięciem procedury udziału społeczeństwa, oraz że przedłożony przez wnioskodawcę raport oddziaływania na środowisko jest niekompletny, nie zawiera bowiem opisu racjonalnego wariantu alternatywnego przedsięwzięcia. Nadto zwróciło uwagę, że organ nieprawidłowo ustalił krąg stron postępowania.

W dalszym postępowaniu pierwszoinstancyjnym na wezwanie organu R. M. przy piśmie z 31 stycznia 2020 r. przedłożył uzupełniony raport oddziaływania na środowisko oraz pismo spółki A sp. z o.o. [...] z siedzibą w [...] z 16 stycznia 2020 r. informujące o możliwości podłączenia działki nr a w [...], pod warunkiem pokrycia kosztów rozbudowy sieci przez inwestora.

Z kolei do publicznej wiadomości informację o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, oraz o możliwości zgłaszania uwag i wniosków w terminie od 5 lutego do 5 marca 2020 r. Wójt Gminy [...] podał 4 lutego 2020 r. Jednocześnie powtórnie wystąpił o zajęcie stanowiska do organów współdziałających. Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu PGW WP postanowieniem z 25 lutego 2020 r., nr [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia na następujących warunkach: "I. Na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia należy podjąć następujące działania: 1) wykopy zabezpieczyć przed przedostaniem się do gruntu substancji szkodliwych dla środowiska wodnego; 2) w przypadku konieczności odwodnienia wykopów: prace odwodnieniowe prowadzić bez konieczności trwałego obniżenia poziomu wód gruntowych; do minimum ograniczyć czas odwadniania wykopów oraz ograniczyć wpływ prac do terenu działki inwestycyjnej; wody z odwodnienia odprowadzać w sposób nie powodujący zalewania terenów sąsiednich oraz niezmieniający stanu wody na gruncie, w szczególności kierunku odpływu wód opadowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 3) zaplecze budowy, a w szczególności miejsca postoju sprzętu oraz tankowania, zabezpieczyć przed przedostaniem się substancji ropopochodnych do gruntu i wód; 4) zaplecze wyposażyć w środki do neutralizacji rozlanych substancji ropopochodnych (sorbenty), w sytuacjach awaryjnych, takich jak np. wyciek paliwa, podjąć natychmiastowe działania w celu usunięcia awarii oraz usunięcia zanieczyszczonego gruntu - zanieczyszczony grunt należy przekazać podmiotom uprawnionym do jego transportu i rekultywacji lub unieszkodliwiania; 5) odpady magazynować w sposób selektywny, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w sposób uniemożliwiający przedostanie się zanieczyszczeń do gruntu i wód, a następnie sukcesywnie przekazywać do odbioru podmiotom posiadającym stosowne zezwolenia w zakresie gospodarowania odpadami; 6) wszystkie zbiorniki wykonać jako szczelne i odporne na agresywne środowisko; 7) płytę obornikową wykonać jako szczelną z korytkami wyłapującymi ewentualne odcieki; 8) system wodno- ściekowy oraz zbiorniki technologiczne regularnie i terminowo poddawać próbom szczelności i konserwacjom, a wszelkie wykryte nieszczelności bądź awarie niezwłocznie usuwać; 9) wody opadowe z płyty obornikowej, z terenu między płytą obornikową a oborami oraz z terenów utwardzonych w rejonie zbiorników na gnojówkę odprowadzać do zbiorników na gnojówkę; 10) wszystkie utwardzone powierzchnie wewnątrz i na zewnątrz obory utrzymywać w czystości i należytym porządku; 11) rolnicze wykorzystanie nawozów naturalnych, powstających na terenie gospodarstwa, realizować zgodnie z obowiązującymi wymogami prawa i zasadami sprzyjającymi ochronie środowiska w tym zgodnie z wymogami Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu (Dz. U. z 2018 r., poz. 1339), w szczególności na podstawie wykonywanego na potrzeby gospodarstwa Planu nawożenia; 12) nawóz naturalny przechowywać zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa, w tym zgodnie z Programem działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu; 13) bazę sprzętową do obsługi farmy oraz punkt tankowania pojazdów i maszyn obsługujących fermę usytuować na utwardzonym i uszczelnionym podłożu. II. W dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy ooś (w projekcie budowlanym) należy uwzględnić następujące wymagania dotyczące ochrony środowiska wodnego: 1) oborę zaprojektować jako obiekt szczelny z nieprzepuszczalną posadzką i kanałami, odpornymi na agresywne środowisko; 2) zbiorniki na gnojówkę, płytę obornikową z korytkami wyłapującymi ewentualne odcieki zaprojektować jako szczelne, odporne na agresywne środowisko".

Zaś Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z 28 lutego 2020 r., nr [...] uzgodnił, w wariancie proponowanym przez inwestora, następujące warunki realizacji przedsięwzięcia z zakresu ochrony środowiska: "1. Na etapie realizacji lub użytkowania przedsięwzięcia: a) prace budowlane z wykorzystaniem ciężkiego sprzętu prowadzić w porze dnia; 2. Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia należy podjąć następujące działania: a) w projektowanej oborze prowadzić hodowlę bydła mlecznego w systemie bezściółkowym, a w obiekcie cielętnika w systemie ściółkowym, w łącznej obsadzie nie większej niż 92,5 DJP, b) pasze sypkie magazynować w projektowanym silosie o poj. ok. 25-28 m3, c) gnojowicę magazynować, w projektowanym szczelnym, zabezpieczony membraną, zamkniętym zbiorniku o poj. ok. 745-800 m3, d) obornik magazynować na projektowanej, szczelnej płycie obornikowej o powierzchni ok. 35 m2, z której odcieki odprowadzać do projektowanego zbiornika na odcieki o poj. do 10 m3, a następnie do zbiornika na gnojowicę, e) gnojowicę i obornik wykorzystywać jako nawóz naturalny, na gruntach rolnych użytkowanych przez Inwestora tylko w okresie przeznaczonym do ich rolniczego zagospodarowania, zgodnie z przepisami szczególnymi, f) padłe zwierzęta przechowywać w szczelnym kontenerze, na szczelnej posadzce, a następnie przekazywać wyspecjalizowanym do tego podmiotom w ciągu: - 24 godziny, od stwierdzenia padnięcia, w okresie letnim, - 48 godzin, od stwierdzenia padnięcia, w okresie zimowym, g) ruch pojazdów i maszyn rolniczych prowadzić wyłącznie w porze dnia, h) poziom dźwięku wewnątrz projektowanej hali udojowej, w odległości 1 m od przegród budowlanych, nie może przekraczać 72 dB, i) wodę na cele socjalno-bytowe i gospodarcze związane z hodowlą bydła, pobierać z zewnętrznej sieci wodociągowej, za pomocą projektowanego przyłącza, na warunkach określonych przez zarządcę sieci zewnętrznej, oraz ze źródła rezerwowego t.j. projektowanej studni wierconej, o wydajności do 5 m3/d wraz ze zbiornikiem wody uzupełniającym o poj. 10 m3, j) ścieki bytowe oraz ścieki pochodzące z mycia i dezynfekcji instalacji udojowej oraz pomieszczeń, odprowadzać do projektowanego, szczelnego zbiornika wybieralnego o poj. do 10 m3, a następnie przekazywać uprawnionym jednostkom, w celu ich dostarczenia na oczyszczalnię ścieków, k) wody opadowe i roztopowe z projektowanych dachów i terenów utwardzonych, odprowadzać bezpośrednio do gruntu, na terenie należącym do Inwestora, 3. W dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę należy uwzględnić następujące wymagania dotyczące ochrony środowiska: a) przewidzieć obiekt inwentarski, spełniający wymagania dotyczące dobrostanu i ochrony zwierząt gospodarskich, umożliwiający obsadę w ilości do 92,5 DJP, b) przewidzieć silos na pasze sypkie o poj. ok. 25-28 m3, c) przewidzieć szczelny, zamknięty zbiornik na gnojowicę, o pojemności ok. 745-800 m3, przykryty membraną, d) zaprojektować szczelną, betonową płytę obornikową, o powierzchni składowania ok. 35 m2, wraz z odwodnieniem odprowadzającym odcieki do projektowanego zbiornika na odcieki o poj. do 10 m3, a następnie do zbiornika na gnojowicę, e) przewidzieć, do ogrzewania pomieszczeń socjalnych i technicznych w hali udojowej, kocioł o mocy do 14 kW lub ogrzewanie elektryczne, f) przewidzieć odprowadzanie ścieków bytowych oraz ścieków pochodzących z mycia i dezynfekcji instalacji udojowej oraz pomieszczeń, do projektowanego, szczelnego zbiornika wybieralnego o poj. do 10 m3, a następnie ścieki przekazywać uprawnionym jednostkom, w celu ich dostarczenia na oczyszczalnię ścieków, g) przewidzieć odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z projektowanych dachów i terenów utwardzonych, bezpośrednio do gruntu, na terenie należącym do Inwestora".

Nadto Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z 2 marca 2020 r., nr [...] zaopiniował środowiskowe uwarunkowania, z "uwagą" o treści: "eksploatacja planowanego przedsięwzięcia winna być prowadzona w sposób najmniej uciążliwy dla otoczenia z zastosowaniem rozwiązań organizacyjnych i technicznych pozwalających ograniczyć emisję substancji złowonnych".

W dalszych motywach organ odwoławczy wskazał, że B. H. w piśmie z 26 lutego 2020 r. podniósł, że wybór wariantu lokalizacji inwestycji na działce nr a nie został w raporcie uzasadniony, oraz że wariant przewidujący jej lokalizację na działkach nr c, nr d i nr e, z dojazdem ul. [...], będzie znacznie mniej uciążliwy dla mieszkańców. Wymienił czynniki decydujące, jego zdaniem, o większej uciążliwości wariantu wskazanego przez inwestora: natężenie ruchu drogowego na ul. [...], szerokość ulicy utrudniająca mijanie się pojazdów, gęstość zabudowy oraz istniejąca przy tej ulicy ferma drobiu. Dalej wywodził, że do raportu zamiast bilansu zużycia wody z wodociągu dołączono pismo dostawcy wody mówiące jedynie o możliwości podłączenia do sieci działki nr a, bez wskazania, że spowoduje to ogromny wzrost zużycia wody, a co za tym idzie prawdopodobnie niedobór wody u mieszkańców ul. [...], nie określono też przebiegu planowanego wodociągu. Raport zawiera lakoniczną informację, że inwestor dysponuje wystarczającą powierzchnią gruntów rolnych, na których będzie możliwe zagospodarowanie gnojowicy i obornika, tymczasem powierzchnia gruntów użytkowanych przez R. M. winna być określona wyłącznie na podstawie "aktów własności oraz zawartych, aktualnych umów dzierżawy". Nadto ul. [...] stanowi też ścieżkę rowerową, z której często korzystają turyści; utrzymanie jej w należytym stanie przy tak intensywnym użytkowaniu wydaje się wątpliwe. Mimo oczywistego wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną w raporcie brakuje bilansu energetycznego, a także wskazania przebiegu linii energetycznej.

W dniu 27 lutego 2020 r. do Urzędu Gminy [...] wpłynęło pismo podpisane przez 30 osób występujących jako "mieszkańcy Gminy [...]", w którym osoby te oświadczyły, że sprzeciwiają się "kolejnej inwestycji godzącej w środowisko i warunki życia mieszkańców w postaci usytuowania (...) w [...] przy ul. [...], w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru chronionego »Natura 2000«, hodowli bydła przez P. Ł. M.".

Wnoszący podkreślili, że od wielu lat są mieszkańcami i właścicielami posesji położonych przy ul. [...] i ulicach przyległych, oraz że podejmując życiową decyzję o zamieszkaniu w tej miejscowości kierowali się chęcią zmiany obciążonego hałasem i zanieczyszczeniami środowiska na lepsze, wolne od tych immisji. Argumentowali, że ich nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego były przeznaczone wyłącznie pod jednorodzinne budownictwo mieszkaniowe, "co wraz z pobliskim obszarem chronionym »Natura 2000«, było gwarancją spokoju i wolności od smrodu, hałasu, insektów i zanieczyszczeń". Ich zdaniem inwestycja "będzie źródłem immisji w postaci smrodu, jak to ma miejsce w przypadku pobliskiej fermy drobiu, a co uniemożliwia przebywanie na świeżym powietrzu, wietrzenie domów, etc.". Przedsięwzięcie będzie źródłem hałasu "z powodu tak zwierząt, jak i urządzeń, a także organizowanych transportów". Poza tym hodowla bydła wiąże się z "lawinowym" przyrostem insektów, a zwłaszcza much. Rozmiar inwestycji nie pozostanie bez wpływu dla dostaw wody do poszczególnych domostw; z powodu nowych przyłączeń ciśnienie wody znacząco spadło, za czym nie idą remonty sieci wodociągowej. Lokalizacja inwestycji w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru chronionego "Natura 2000" z pewnością będzie miała wpływ na funkcjonowanie fauny i flory w obszarze chronionym. Inwestycja spowoduje także utrudnienia natury komunikacyjnej, gdyż szerokość ul. [...] uniemożliwia swobodne wymijanie się samochodów osobowych, a w przypadku skierowania na nią "ciężkich transportów" niebawem wymagać będzie kolejnych remontów. Wydanie decyzji winno być poprzedzone obiektywną, realną i znaną wszystkim mieszkańcom oceną skutków oddziaływania na środowisko i warunki życia mieszkańców.

W obwieszczeniu z 5 marca 2020 r. organ pierwszej instancji podał do publicznej wiadomości informację o zakończeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek R. M.

Przytoczoną na wstępie decyzją z 6 kwietnia 2020 r., nr [...] Wójt Gminy [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania dla opisanego wyżej przedsięwzięcia, w tym warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji (pkt II rozstrzygnięcia) oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym (pkt III), włącznie z elementami wynikającymi z uzyskanych uzgodnień i opinii. W uzasadnieniu zrelacjonował przebieg postępowania, przedstawił opisane w raporcie oddziaływania na środowisko warianty przedsięwzięcia, przytoczył stanowiska organów współdziałających oraz ustosunkował się do uwag zgłoszonych w ramach procedury udziału społeczeństwa. W podsumowaniu wyraził przekonanie, że planowana inwestycja nie spowoduje ingerencji w środowisko polegającej na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, a budowa oraz eksploatacja obiektu nie spowoduje znaczącego oddziaływania na środowisko. Zaznaczył, iż nie jest konieczne ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania. Końcowo wyjaśnił, że podejmując decyzję wziął pod uwagę lokalny oraz nie stanowiący zagrożenia dla środowiska przyrodniczego i ludności charakter przedsięwzięcia.

W odwołaniu od tej decyzji B. H. zarzucił, że jest ona niejasna i krzywdząca, zarówno dla jego rodziny, jak i dla protestujących mieszkańców [...]. Wyraził wątpliwość co do osoby inwestora, wskazując, że współwłaścicielką działki nr a jest I. M. Zwrócił uwagę, że Wójt nie wspomina o protestach, rodzi się więc pytanie, czemu miały służyć konsultacje społeczne. Wersja uzupełniona raportu oddziaływania na środowisko nadal nie zawiera bilansu wody, którą inwestor będzie pobierał z sieci wodociągowej, zarówno na potrzeby zwierząt hodowlanych, jak i do mycia urządzeń udojowych i przechowalni mleka, oraz na potrzeby socjalne itp. - zamiast wyliczenia możliwości przesyłowej sieci załączono pismo "eksploatatora wodociągu" o technicznej możliwości podłączenia. Dalej, na co zwrócił uwagę organ drugoinstancyjny, odwołujący się nadmienił, że przy ul. [...] dużym odbiorcą wody jest czynna ferma drobiu ([...] kurników); w czasie pojenia kur i czyszczenia kurników występują spore spadki ciśnienia wody w sieci. Zwrócił uwagę, że zapisy decyzji dotyczące wydajności projektowanej studni uzupełniającej oraz pojemności zasobnika wody do celów gospodarczych, zbiornika na ścieki bytowe i przemysłowe tudzież zbiornika na wodę do celów przeciwpożarowych są nieprecyzyjne. Zastrzeżenia budzi też informacja o powierzchni gruntów, jaką dysponuje R. M. B. H. stwierdził, że nic nie stoi na przeszkodzie by transport do obory, "zamiast wąską i już mocno przeciążoną ul. [...], jak również przylegającego nowego osiedla domów przy ul. [...]", odbywał się ul. [...], która jest zdecydowanie mniej uczęszczana i posiada skomunikowanie z drogą krajową nr [...]. Dodał, że ul. [...] jest gęsto zabudowana po obu stronach wąskiej jezdni, miejscami o szerokości ok. 3 m, skutkiem czego nie mogą się minąć dwa samochody osobowe, a tym bardziej ciężarówki i duże ciągniki rolnicze ze sprzętem, przy czym chodzi o transport bardzo dużej ilości materiałów budowlanych, mas ziemi oraz ruch ciężkiego sprzętu w czasie budowy obiektów hodowlanych i koniecznej infrastruktury, przewóz pasz i obornika, gnojowicy, odpadów komunalnych, mleka itd., znajdują się przy niej warsztat samochodowy, przetwórnia warzyw i duża ferma drobiu. Jednocześnie wyraził przekonanie, że wskazany w raporcie II wariant lokalizacji inwestycji na działkach nr f, nr d i nr e w [...] jest mniej uciążliwy dla mieszkańców, gdyż dojazd do działek z drogi krajowej nr [...] to ok. 200 m, podczas gdy dojazd do działki nr a ul. [...] to 1000 m. Ponadto obciążenie ruchem ul. [...] jest wielokrotnie mniejsze, pod zabudowę mieszkaniową przeznaczona jest jedna strona drogi, druga strona w planie miejscowym przeznaczona jest pod usługi, większa jest powierzchnia ww. trzech działek. Po raz kolejny, jak stwierdził, Wójt, kierując się swą subiektywną opinią oraz wnioskiem R. M. i lekceważąc wynik "wymuszonych na nim przez SKO konsultacji społecznych", wskazuje w decyzji gorszą lokalizację inwestycji na działce nr a w [...]. Niepokój – w jego ocenie – budzi ponadto fakt, że na działce tej gromadzone są odpady i pyliste popioły, co potwierdzają załączone zdjęcia, zachodzi więc podejrzenie, że jest to dzikie wysypisko, lub że przed wydaniem pozwolenia na budowę rozpoczęto realizację inwestycji. Część pyłów wysypano już na ul. [...], co praktycznie uniemożliwia korzystanie z trasy rowerowej. Mając to na uwadze wniósł o uchylenie decyzji z 6 kwietnia 2020 r., zaznaczając, że decyzja ta w przypadku jej "uprawomocnienia się" będzie miała bardzo zły wpływ na jego życie i jego najbliższych, a także mieszkańców ulic [...] i [...] w [...].

Przekazując odwołanie organ pierwszoinstancyjny zaznaczył, że w decyzji zostały ujęte i przeanalizowane zarówno uwagi i wnioski B. H., jak i społeczeństwa. Dodał, że bilans wody został ujęty w raporcie oddziaływania, a zgoda eksploatatora sieci została dołączona do akt sprawy. Wyjaśnił, że wielkość posiadanych gruntów oceniono zgodnie z oświadczeniem inwestora w porównaniu z wnioskiem o zwrot podatku akcyzowego i wnioskiem o dopłaty bezpośrednie dla producentów rolnych.

Równocześnie zaznaczył, że organ ten pismem z 28 sierpnia 2020 r. poinformował, że I. i R. M. przekazali "działki inwestycyjne" synowi.

W uzupełnieniu odwołania B. H. zarzucił organowi, że nie uwzględnił alternatywnej lokalizacji przedsięwzięcia, jak również miejsca, gdzie inwestor obecnie prowadzi hodowlę bydła. Według niego byłaby to "trzecia, alternatywna lokalizacja", za którą przemawia okoliczność, że hodowla prowadzona jest w oborze o podobnych warunkach technicznych, oraz że infrastruktura już istnieje.

Z kolei w piśmie z 10 grudnia 2020 r. R. M. oświadczył, że od lat prowadzi gospodarstwo rolne w [...] przy ul. [...], w centralnej części tej ulicy. Zaakcentował, że nowy obiekt będzie znacznie odsunięty od terenów mieszkaniowych, przedkładając na tę okoliczność mapę z odręcznie naniesionymi odległościami między nowym a starym gospodarstwem oraz między tymi gospodarstwami a zabudową mieszkaniową. Zarazem wskazał, że lokalizacja inwestycji poza obszarem miejscowości zmniejszy jej uciążliwość dla mieszkańców ul. [...] i ulic przyległych. Planowane przedsięwzięcie ma na celu poprawę dobrostanu zwierząt, ułatwienie pracy w codziennych "obrządkach" (karmienie, dojenie), poprawę higieny i czasu pracy, a także skrócenie transportu płodów rolnych, gdyż 55% gruntów rolnych znajduje się w północno-zachodniej części działki nr a w [...], na którą wnioskodawca zamierza przenieść gospodarstwo. Wyliczenie zużycia wody podano w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Nie ulegnie ono zmianie, gdyż gospodarstwo wciąż będzie czerpać wodę z tej samej linii, nowy obiekt będzie dodatkowo wspomagany studnią. Decyzja zawiera uzasadnienie wyboru lokalizacji inwestycji, bilans zużycia wody, dane dotyczące powierzchni gruntów rolnych, bilans energetyczny, opis uciążliwości mogących powstać po przeprowadzeniu inwestycji, omówienie kwestii związanych z lokalizacją obiektu w sąsiedztwie obszaru Natura 2000. Jak uznał organ wydający decyzję, planowana inwestycja nie spowoduje ingerencji w środowisko polegającej na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, a budowa oraz eksploatacja obiektu nie spowoduje znaczącego oddziaływania na środowisko. Inwestor dodał, że wskutek przedłużenia terminu załatwienia sprawy utracił możliwość wzięcia udziału w naborze do wsparcia finansowego z programu "Modernizacja gospodarstw rolnych w obszarze D" w czerwcu br.; pula w tym projekcie wynosiła 500 tys. zł. Kolejny nabór wspomagający rozwój gospodarstwa rolnego odbędzie się w terminie od 29 grudnia 2020 r. do 26 lutego 2021 r. Projekt ten ma na celu zabezpieczenie wód przed azotanami, dzięki czemu gospodarstwo może otrzymać dofinansowanie w wysokości 100 tys. zł na budowę zbiornika na gnojowicę i płytę obornikową. Udział w naborze wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Po prezentacji dotychczasowego przebiegu postępowania skład orzekający Kolegium stwierdził, że materialnoprawną podstawą orzekania w rozpoznawanej sprawie jest ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 283 z późn. zm.), zwana też dalej ustawą albo ustawą ocenową. Wyjaśnił także, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (art. 71 ust. 1 ustawy). Ustawodawca zdefiniował przedsięwzięcie jako zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu (art. 3 ust. 1 pkt 13). Uzyskanie decyzji środowiskowej jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 ustawy). Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określa, wydane na podstawie art. 60 ustawy, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839), obowiązujące od 11 października 2019 r. Jednakże § 4 tego rozporządzenia stanowi, że do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem jego wejścia w życie wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy ocenowej, stosuje się przepisy dotychczasowe. Rozporządzenie to było poprzedzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71), które należy stosować w niniejszej sprawie.

Podniósł przy tym organ odwoławczy, że w myśl § 3 ust. 1 pkt 102 "starego" rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowla zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 60 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP). Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje. Moca art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy, m.in. przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.), dalej także: Pr.bud. lub Pb. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia (art. 73 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy w zależności od rodzaju planowanego przedsięwzięcia organem właściwym w tej sprawie jest: 1) regionalny dyrektor ochrony środowiska; 1a) Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska; 2) starosta; 3) dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych; 4) wójt, burmistrz, prezydent miasta. W ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy). Według art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli obowiązek jej przeprowadzenia został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1, czyli w drodze postanowienia, które wydaje organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie enumeratywnie wyliczone uwarunkowania.

Równocześnie przypomniał organ odwoławczy, że w postanowieniu stwierdzającym obowiązek przeprowadzenia oceny określa się jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 4). Wedle art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy każdy raport powinien zawierać m.in. opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska - wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2 ustawy, wydaje się po zasięgnięciu opinii: regionalnego dyrektora ochrony środowiska (art. 64 ust. 1 pkt 1), właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej, m.in. w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 (art. 64 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 78), organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (art. 64 ust. 1 pkt 4). Wedle art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko należy rozumieć postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. W ramach tej oceny określa się, analizuje oraz ocenia m.in. bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, tudzież wzajemne oddziaływanie między tymi elementami (art. 61 ust. 1 pkt 1 lit. a, b, c, ca i d), a także możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 61 ust. 1 pkt 2). Jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy), jak również z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, chyba że - w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - organ ten wyraził wcześniej opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (art. 77 ust. 1 pkt 4), oraz zasięga opinii właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej, m.in. w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 (art. 77 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 78).

Ponadto wskazał organ odwoławczy, że przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 ustawy). W postępowaniu tym każdy ma prawo składania uwag i wniosków (art. 29). Stosownie do art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Z kolei w art. 80 ust. 2 ustawy przewidziano, że właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika brak możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji, spośród wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5, wariant dopuszczony do realizacji. W przypadku braku możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariantach, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5, oraz w przypadku braku zgody wnioskodawcy na wskazanie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wariantu dopuszczonego do realizacji, organ odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia (art. 81 ust. 1 ustawy). Jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2). Jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie to wpływa negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację tego przedsięwzięcia, o ile nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 tej ustawy (art. 81 ust. 3). Według art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ określa: a) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; b) istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, c) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, w szczególności w projekcie zagospodarowania działki lub terenu lub projekcie architektoniczno-budowlanym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14, 18, 23, 26 i 27.

Kontynuując podkreślił, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska. Na potwierdzenie przytaczanego poglądu wskazał na wyroki NSA: z 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 696/09; z 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 988/09, wszystkie przytoczone orzeczenia dostępne opublikowane na: orzeczenia.nsa.gov.pl; CBOSA.

Następnie organ odwoławczy podniósł, że decyzja ta określa warunki wykorzystania terenu pod inwestycję z uwagi na konieczność ochrony przyrody, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Tym razem także na potwierdzenie przytaczanego poglądu przytoczył wyrok NSA z 26 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1053/16.

Zauważył przy tym, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że organ właściwy do wydania tej decyzji jest zobligowany określić środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy (zob. np. wyroki NSA: z 23 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2396/15; z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2114/17).

W dalszych motywach podał, że poza sytuacjami, o jakich mowa w art. 81 ustawy, decyzja negatywna może zapaść w przypadku kolizji przedsięwzięcia z obowiązującym planem miejscowym lub odmowy uzgodnienia warunków jego realizacji przez organ współdziałający, a także w razie sprzeczności z przepisami z zakresu ochrony środowiska, np. określającymi standardy emisyjne (por. K. Gruszecki, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, Wrocław 2009, s. 255-256). Stosownie do treści art. 3 pkt 33 ustawy z dnia z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1219 z późn. zm.), dalej także Poś, przez standardy emisyjne należy rozumieć dopuszczalne wielkości emisji. W rozpoznawanej sprawie, jak zaznaczyło Kolegium, żadna z przesłanek uzasadniających podjęcie decyzji negatywnej nie wystąpiła.

Przypomniał, że planowane przedsięwzięcie polega na budowie obory wraz z halą udojową i budynkiem cielętnika do hodowli bydła mlecznego w łącznej liczbie 130 sztuk zwierząt, czyli 92,5 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP). Inwestycja obejmuje także realizację elementów niezbędnej infrastruktury technicznej: silosu na pasze sypkie, płyty obornikowej, zbiornika na gnojowicę, utwardzenia terenu przeznaczonego pod komunikację wewnętrzną, studni wierconej wraz z zasobnikiem wody do celów gospodarczych, zbiornika na wodę do celów przeciwpożarowych, zbiornika na ścieki bytowe i przemysłowe, wewnętrznych instalacji i przyłączy. Inwestor, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, zamierza zastosować wolnostanowiskowy system hodowli, w którym bydło przebywa w oborze przez cały rok z zachowaniem swobody ruchu, bez uwięzi, z wydzielonymi legowiskami wyłożonymi rozdrobnioną słomą z dodatkiem wapna dla celów dezynfekcji. Na takim legowisku nie stosuje się okresowej wymiany słomy, a jedynie uzupełnianie ubytków, tj. słomy zgarniętej przez krowy do korytarzy gnojowych. Drobna słoma zgarnięta do korytarzy gnojowych wraz z odchodami usuwana jest z obory, za pomocą szufli lub zgarniaka, do niewielkiego zbiornika pośredniego na gnojowicę, z którego po napełnieniu odcieki odpompowywane są do zbiornika głównego. Taki sposób prowadzenia hodowli w oborze głównej nie będzie powodował powstawania obornika, jest to zatem system bezściółkowy, natomiast w budynku cielętnika będzie prowadzona hodowla w systemie głębokiej ściółki, stąd jedynie dla tej części obiektu przewidziano płytę obornikową na powstający obornik.

Podsumowując te kwestie zaznaczył organ odwoławczy, że okolicznością bezsporną jest fakt, że lokalizacja obiektu nie narusza ustaleń planu miejscowego, albowiem działka nr a wedle rysunku planu leży na obszarze o symbolu Rl, który zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 3 lit. a uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] obejmującego obszar wsi [...] (Dz. Urz. Woj. Op. Nr [...], poz. [...] z późn. zm.) oznacza tereny rolnicze z zabudową rolniczą. Jego zdaniem organ pierwszej instancji zebrał kompletny materiał dowodowy, pozwalający ocenić różne aspekty oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska. Z art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a i art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika, że jednym z kluczowych dowodów w postępowaniu środowiskowym jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W obecnym kształcie, jak uznał, raport sporządzony na użytek postępowania przed Wójtem Gminy [...] spełnia wszystkie warunki określone w ustawie i daje spójny obraz zamierzenia inwestycyjnego. Stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy dokument ten zawiera w szczególności opis racjonalnych wariantów alternatywnych (w tym wariantu w alternatywnej lokalizacji, oraz wariantów różniących się sposobem prowadzenia hodowli: w systemie ściółkowym - uwięziowym, wolnostanowiskowym, na ściółce głębokiej, oraz w systemie bezściółkowym). Zaprezentowane uzasadnienie wyboru wariantów jest lakoniczne, lecz nie pozbawia to raportu wiarygodności. Autor raportu wskazał, że wariant wybrany przez inwestora jest wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Zarazem zwrócił uwagę, że dotychczas hodowla prowadzona była w obiektach usytuowanych przy ul. [...], oraz że zaniechanie przeniesienia hodowli do nowego obiektu na działce nr a skutkować będzie stałym oddziaływaniem istniejących obiektów w obszarze zwartej zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej.

Podniósł nadto organ odwoławczy że wśród przyczyn niezadowolenia z zamierzonej budowy sygnatariusze pisma z 27 lutego 2020 r. wymienili na pierwszym miejscu uciążliwość odorową hodowli bydła. Zauważył jednak, że obowiązujące przepisy prawa nie regulują tej kwestii, stąd za kryterium oceny w tym zakresie przyjmuje się wielkość emisji amoniaku i siarkowodoru, czyli substancji uznawanych za najbardziej odorotwórcze. W raporcie przedstawiono obliczenia dla tych substancji, które wykazały, że nie dojdzie do przekroczenia norm wynikających z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87). Zaakcentował, że w raporcie przewidziano rozwiązania mające zmniejszyć oddziaływanie zapachowe, a mianowicie wyposażenie zbiornika na gnojowicę w membranę ograniczającą emisję odorów, wykorzystywanie do karmienia zwierząt odpowiednich dodatków paszowych, zastosowanie preparatów zawierających szczepy bakterii tlenowych do biologicznej degradacji materii organicznej.

Nadto z raportu wynika, że w otoczeniu projektowanej obory dochowane będą standardy w zakresie emisji do powietrza innych zanieczyszczeń: dwutlenku azotu, dwutlenku siarki, tlenku węgla oraz pyłów, ustanowione w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. poz. 1031). Podobnie rzecz się ma jeśli chodzi o oddziaływanie akustyczne inwestycji. W raporcie podano, że odległość projektowanego obiektu od najbliższych terenów przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania wsi [...] pod zabudowę zagrodową i mieszkaniową jednorodzinną, wynosi odpowiednio ok. 140 m i ok. 440 m. Po scharakteryzowaniu źródeł hałasu wskazano, że funkcjonowanie planowanego przedsięwzięcia nie spowoduje przekroczenia norm określonych rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112). W raporcie odniesiono się do zagadnienia oddziaływań skumulowanych (art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy), stwierdzając, że w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie ma innych źródeł hałasu i źródeł emisji zanieczyszczeń do powietrza, których eksploatacja mogłaby doprowadzić do kumulacji. Wykluczono przy tym skumulowanie z oddziaływaniem odległej o 300 m fermy drobiu. Raport zawiera też, choć w bardzo skrótowej formie, informacje o wykorzystywaniu wody oraz zapotrzebowaniu na energię (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. d i e ustawy). Inwestor udokumentował możliwość dostaw wody na potrzeby związane z działalnością hodowlaną. Z kolei Wójt określając wymagania konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym wziął pod uwagę konieczność zapewnienia "wydajności i ciśnienia w sieci odbiorcom wzdłuż ul. [...]" (pkt III. 13 decyzji).

Podkreślił, że raportowi przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego przedsięwzięcia, tudzież z faktu, że osoba sporządzająca raport musi posiadać określone kwalifikacje (art. 74a ust. 2 ustawy). Podważenie ustaleń raportu może nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań środowiskowych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez osoby dysponujące fachową wiedzą, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (por. wyroki NSA: z 20 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2564/12; z 28 października 2016 r., sygn. akt II OSK 844/16; z 12 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3179/17, CBOSA). Takiej analizy skarżący nie przedstawił.

W opinii organu odwoławczego organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję uwzględnił także utrudnienia natury komunikacyjnej, sygnalizowane w toku postępowania z udziałem społeczeństwa, o czym świadczy treść punktu 111.12 rozstrzygnięcia, w którym ustalono, że ulicą [...] powinien odbywać się transport paszy sypkiej (raz w miesiącu) i mleka (raz na dwa dni) oraz transport rolniczy "z pól usytuowanych w południowo-zachodniej części gminy względem siedziby inwestycji". Działka nr a położona jest w granicach obszaru Natura 2000 [...] w okolicach [...] oraz obszaru chronionego krajobrazu "[...]". Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, będący wyspecjalizowanym organem w zakresie ochrony przyrody, w postanowieniu z 28 lutego 2020 r. wyraźnie stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie wpłynie negatywnie na te obszary, jak również nie naruszy zakazów określonych uchwałą Nr XX/228/2016 Sejmiku Województwa Opolskiego z dnia 27 września 2016 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Op. poz. 2017). Także pozostałe organy współdziałające uznały, iż po spełnieniu pewnych warunków przedsięwzięcie może zostać zrealizowane.

Na zakończenie dodał organ drugoinstancyjny, że Wójt zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 Kpa), dopełnił także obowiązków związanych z udziałem społeczeństwa w postępowaniu. Brak zgody społeczności lokalnej nie może być podstawą odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań. Przepisy ustawy ocenowej nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia (zob. wyroki NSA: z 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1566/13; z 5 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2433/17). Celem tego postępowania jest możliwie najlepsze zabezpieczenie środowiska przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji, a nie jej zablokowanie (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1620/12, CBOSA).

Odnośnie do wątpliwości dotyczących osoby inwestora wyjaśnił, że w tej fazie procesu inwestycyjnego podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia nie musi legitymować się tytułem prawnym do terenu, na którym inwestycja ma być realizowana. Taki obowiązek powstaje dopiero na etapie ubiegania się o pozwolenie na budowę, a więc w postępowaniu przed organem administracji architektoniczno-budowlanej. Przepis art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (stanowi, że do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podniesiona w odwołaniu kwestia składowania odpadów na działce nr a wykracza poza zakres omawianej sprawy, może być natomiast przedmiotem odrębnego postępowania w sprawie wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r., poz. 797 z późn. zm.). Zaznaczył także, że stwierdzenie w uzasadnieniu kwestionowanego aktu, iż planowana inwestycja nie spowoduje ingerencji w środowisko polegającej na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w świetle przytoczonej definicji legalnej przedsięwzięcia uznać trzeba za oczywisty lapsus. Nie ma on jednak wpływu na ocenę prawidłowości decyzji.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się B. H., reprezentowany przez pełnomocnika. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zaskarżonej decyzji zarzuciła zarówno naruszenia prawa materialnego jak i procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 140 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 Kpa "poprzez brak ich zastosowania polegający na braku odniesienia się w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji do zarzutów, które strona skarżąca postawiła w odwołaniu od decyzji organu I instancji";

art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, w zw. z art. 80 § 1 Kpa "poprzez brak ich zastosowania polegający na dowolnej, a nie swobodnej ocenie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że raport jest spójny i logiczny, pomimo, że w jego treści znajdują się następujące sprzeczności:

w raporcie wskazuje się że korzystniejszym rozwiązaniem będzie realizacja przedsięwzięcia na działce wskazanej przez inwestora zamiast na działkach nr c, d i e, pomimo że nie wynikają z jego treści żadne okoliczności, które przemawiałyby za takim rozwiązaniem, a w szczególności w przypadku realizacji przedsięwzięć w lokalizacji alternatywnej konieczne będzie utwardzenie mniejszej powierzchni gruntu pod drogę dojazdową orz budowa krótszego odcinak sieci",

"raport spełnia warunki określone w opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu (dalej: RDOŚ) z dnia 14 listopada 2018 r., pomimo że z dokumentu tego wynika, że powinien on zawierać wnikliwą analizę konfliktów społecznych, a raport na s. 78 analizy takiej analizy praktycznie nie zawiera, a nawet zawiera ustalenia sprzeczne z materiałem dowodowym sprawy, gdyż stwierdza się w nim, że nie stwierdzono sprzeciwu społecznego związanego z planowaną inwestycją, pomimo że w aktach sprawy znajduje się pismo, które wpłynęło do Urzędu Gminy [...] dnia 27 lutego 2020 r., które zostało podpisane przez 30 osób występujących jako "mieszkańcy Gminy [...]", a które stanowczo sprzeciwiły się realizacji przedsięwzięcia, którego dotyczy postępowanie,

"na s. 26 raportu stwierdza się, że emisja amoniaku i siarkowodoru nie będą stanowić obciążenia dla środowiska i zdrowia ludzi, gdyż w związku z realizacją przedsięwzięcia nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych poziomów stężeń zanieczyszczeń, jednak autor raportu pomija wpływy tych substancji na okoliczne tereny również w przypadku, gdy nie przekraczają one dopuszczalnych stężeń. W tym zakresie raport jest wewnętrznie sprzeczny, gdyż na s. 45 raportu stwierdza się, że pomimo braku przekroczenia dopuszczalnych stężeń amoniaku i siarkowodoru z realizacją przedsięwzięcia wiązać się będą uciążliwości zapachowe",

"na s. 44 raportu wskazuje się, że realizacja przedsięwzięcia nie będzie powodowała zmiany dotychczasowych ciągów obsługi gospodarstwa, transportu produktów rolnych, przejazdów maszyn rolnych, dostaw pasz, transportu mleka itp. chociaż przedsięwzięcie ma zostać zrealizowane w innej lokalizacji niż ta, w której obecnie znajduje się obora wnioskodawcy";

"art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, w zw. z art. 77 § 1 Kpa "poprzez brak ich zastosowania polegający na braku zebrania wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, które skutkowały nieustaleniem istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, tj.:

braku wzięcia pod uwagę przez organ I instancji faktu, iż na odcinku ul. [...], którym odbywać się ma dojazd pojazdów do planowanej inwestycji obowiązuje zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 5 ton ustalony na mocy posadowienia znaku B-18, co uniemożliwia realizację planowanego przedsięwzięcia w sposób określony w Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (dalej: "raport") oraz w decyzji organu I instancji, gdyż w dokumentach tych przewidziano m.in. przejazd przez ten odcinek ul. [...] autocysterny i transportu paszy sypkiej, a masa tych pojazdów przekraczać będzie ustanowiony dla tego odcinka limit,

braku wzięcia pod uwagę faktu przekazania w toku postępowania działek inwestycyjnych przez I. i R. M. Ł. M., co skutkuje brakiem możliwości zagospodarowania obornika i gnojowicy w sposób określony na s. 21 raportu tj. poprzez wywożenie na pola I. i R. M., gdyż nie ustalono, czy Ł. M. posiada jakikolwiek tytuł prawny do tych pól, a jeśli tak, to do jakiej ich powierzchni, a zatem czy będzie w stanie zagospodarować obornik i gnojowicę w sposób wskazany w raporcie,

braku ustalenia, czy możliwe jest zapewnienie odpowiedniej wydajności i ciśnienia wody w sieci odbiorcom wzdłuż ul. [...] wyłącznie na skutek budowy dodatkowego wodociągu o długości ok. 250 mb".

Formułując powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przyznanie stronie skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Nadto wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji organów obu instancji z uwagi na fakt, iż wykonanie może spowodować trudne do odwrócenia skutki oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi, a to:

"wniosku strony skarżącej o wydanie zaświadczenia w zakresie obwiązującego na ul. [...] zakazu wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 5 ton oraz -po uzyskaniu przez stronę skarżącą zaświadczenia - dopuszczenie dowodu z jego treści na okoliczność braku możliwości realizacji transportu do planowanego przedsięwzięcia w sposób opisany w decyzji organu I instancji i w raporcie",

"fotografii, na okoliczność obowiązującego na ul. [...] zakazu wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 5 ton oraz braku możliwości zapewnienia transportu do planowanej inwestycji w sposób opisany w raporcie i w decyzji".

W jej motywach autor skargi stwierdził, że skrótowo organ odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Zasadniczo, jak uznał, nie zostały one w żaden sposób rozpatrzone przez SKO. W zakresie zarzutu co do utrudnień natury komunikacyjnej (tiret 7 odwołania) SKO w jednym zdaniu stwierdziło, że w treści decyzji organ pierwszej instancji uregulował te kwestię. Nie odniósł się jednak do istoty zarzutu, która dotyczyła niekorzystnego dla okolicznych mieszkańców sposobu wytyczenia trasy dojazdowej do planowanej obory. Strona skarżąca w zarzucie tym podnosiła, że wybór alternatywnej drogi dojazdowej przez ul. [...] będzie wiązał się z mniejszą uciążliwością dla mieszkańców, co nie zostało uwzględnione w decyzji organu pierwszej instancji. Jego zdaniem organ drugiej instancji zamiast wyjaśnić, z jakiego powodu uznał ten zarzut za nieistotny ograniczył się do przytoczenia fragmentu decyzji organu pierwszej instancji, z którego wynikało, że transport paszy sypkiej i mleka powinien odbywać się ul. [...]. W ocenie autora skargi nie sposób uznać, by w ten sposób SKO rozpatrzyło zarzut strony. To właśnie fakt ustalenia drogi dojazdu przez ul. [...] skłonił stronę skarżącą do postawienia zarzutu. Stwierdzenie przez SKO, że organ I instancji uregulował daną kwestię w decyzji nie stanowi rozpatrzenia zarzutu, gdyż nie dotyczył on pominięcia lub braku precyzji w uregulowaniu kwestii drogi dojazdowej do inwestycji, lecz właśnie samego sposobu uregulowania tej kwestii. Strona skarżąca w tiret 2 odwołania zarzuciła brak uwzględnienia w treści decyzji organu pierwszej instancji wyników przeprowadzonych konsultacji społecznych. SKO na ten zarzut odpowiedziało jednym zdaniem, stwierdzając w nim, że brak zgody lokalnej społeczności nie może być podstawą.

Ponadto, jak zauważył autor skargi, strona skarżąca w swym zarzucie kwestionowała brak odniesienia się przez organ pierwszej instancji do protestów okolicznych mieszkańców. Strona skarżąca nie zarzucała w odwołaniu, że organ pierwszej instancji zajął w sprawie inne stanowisko niż przedstawiciele społeczeństwa, lecz że w uzasadnieniu decyzji w ogóle pominął protesty mieszkańców. W jego ocenie do tego zarzutu SKO w ogóle się nie odnosi. Samo stwierdzenie, że zgoda społeczności nie jest warunkiem ustalenia środowiskowych uwarunkowań w żaden sposób nie odnosi się do istoty zarzutu strony skarżącej. SKO powinno wyjaśnić, z jakiego powodu stawiane przez mieszkańców Gminy [...] zarzuty co do budowy obory są niezasadne i nie stanowią przeszkody dla wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Kontynuując podkreślił, że dla przykładu podnosząc, iż " w tiret 3 strona skarżąca kwestionuje brak w treści raportu bilansu wody i ustalenia wpływu inwestycji na ciśnienie w sieci wodociągowej". W uzasadnieniu decyzji SKO wskazano, że raport jest lakoniczny w zakresie wykorzystania przez planowane przedsięwzięcie wody. Rozpatrując ten zarzut SKO stwierdziło, że inwestor udokumentował możliwość dostaw wody, a organ pierwszej instancji w treści decyzji wziął pod uwagę konieczność zapewnienia wydajności i ciśnienia w sieci odbiorcom wzdłuż ul. [...]. Zaznaczył, że przytoczenie fragmentu zaskarżonej decyzji nie stanowi rozpatrzenia stawianego jej przez stronę zarzutu. Jego zdaniem skoro strona skarżąca zarzuca, że przy sporządzaniu raportu nie wzięto pod uwagę faktu obciążenia sieci pobliską ferma drobiu, a także, że sama fizyczna możliwość podłączenia przedsięwzięcia do sieci nie stanowi dostatecznej gwarancji odpowiedniego ciśnienia wody, to organ powinien wyjaśnić albo czemu zarzut ten nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, albo wskazać, że z materiału dowodowego wynikają fakty, które są sprzeczne z poglądem strony skarżącej na tę kwestię. Z pewnością jednak odpowiedzią na zarzut nie może być wyłącznie przytoczenie fragmentu decyzji. O tym, że taki fragment w decyzji się znajduje storna skarżąca wie. Właśnie z powodu jego treści sformułowała w stosunku do decyzji zarzut.

W dalszych motywach podniósł, że sposób, w jaki SKO rozpatrzyło odwołanie narusza przepisy regulujące postępowanie administracyjne. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że uzasadnienie decyzji odwoławczej powinno odnosić się do wszystkich zarzutów jakie strona postawiła decyzji pierwszoinstancyjnej. Nawet jeśli stawiane przez stronę zarzuty nie stanowią podstawy do uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego, strona ma prawo być o tym poinformowana. W przeciwnym wypadku pojawia się pytania, czy brak odniesienia się do zarzutów w uzasadnieniu jest wynikiem ich oczywistej bezzasadności, czy może braku możliwości przekazania przez organ odwoławczy racjonalnej argumentacji przemawiającej za ich nieuwzględnieniem. Wynikająca z art. 8 § 1 Kpa zasada budzenia zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej w sposób jasny nakazuje prowadzenie postępowania w taki sposób, by strona nie mogła czynić organowi zarzutu działania niezgodnego z prawem. Całkowity brak odniesienia się do zarzutów odwołania lub tylko ich pozorne rozpatrzenie jest działaniem w sposób oczywisty łamiącym tę zasadę. Dodatkowo brak rozpatrzenia zarzutów odwołania stanowi również naruszenie wynikającej z art. 15 Kpa zasady dwuinstancyjności. Jeśli organ nie rozpatruje odwołania lub tylko sprawia pozór takiego działania, to nie można mówić o tym, by istniała realna możliwość dokonania kontroli rozstrzygnięć podjętych przez organ pierwszej instancji.

Strona skarżąca w tiret 8 odwołania zarzuciła organowi brak uwzględnienia przy ocenie wpływu na środowisko alternatywnego wariantu polegającego na zmianie lokalizacji poprzez realizacje przedsięwzięcia na działkach nr f, d i e. SKO przyznało, że "uzasadnienie wyboru wariantów jest lakoniczne". SKO nie zwróciło jednak uwagi, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji stanowi zaprzeczenie treści raportu i prowadzić będzie do skutków mających większy wpływ na środowisko niż przyjęcie alternatywnego rozwiązania. Równocześnie wskazał, że SKO uznało, iż stopień emisji amoniaku i siarkowodoru, z uwagi na brak przekroczenia norm wynikających z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. nr 16, poz. 87) inwestycja "nie będzie stanowiła obciążenia dla środowiska i zdrowia ludzi poza granicami własności" (s. 26 raportu). Podobnie realizacja inwestycji w wariancie alternatywnym nie spowoduje zwiększenia emisji hałasu (s. 45 raportu). Za uznaniem proponowanego przez wnioskodawcę rozwiązania za najkorzystniejsze przemawiać musiały zatem inne względy. Na s. 45 raportu wskazano, że realizacja przedsięwzięcia na działkach f, d i e wiązać się będzie z koniecznością rozbudowy sieci wodociągowej i energetycznej o około 200m. Ponadto konieczne byłoby utwardzenie dróg na obszarze ok. 600m2, (s. 46 raportu), co spowoduje zwiększenie oddziaływanie na środowisko gruntowo wodne oraz doprowadzi do zwiększenia wytworzenia odpadów o ok. 150Mg. Te dwa argumenty (konieczność rozbudowy sieci i utwardzenia drogi) przesądziły o odrzuceniu tego wariantu. Nie powołano żadnych innych okoliczności, które przemawiałyby za odrzuceniem alternatywnej lokalizacji inwestycji. SKO nie zwróciło jednak uwagi, że określone w decyzji organu I instancji wytyczne prowadzić będą do jeszcze większego oddziaływania na środowisko w tych zakresach. Podniósł także, że na s. 4 decyzji organ pierwszej instancji wskazuje, iż w celu realizacji przedsięwzięcia na działce nr a konieczna będzie rozbudowa sieci o 250mb, czyli o 50mb więcej niż wskazana w raporcie długość sieci niezbędna do wykonania w przypadku realizacji przedsięwzięcia na działkach nr f, d i e.

Wskazał nadto autor skargi, że w raporcie mowa jest o konieczności utwardzeniu dróg na obszarze 600m2 (s. 46). W decyzji nie wskazano dokładnej powierzchni, jaka ma zostać utwardzona w związku z budową drogi dojazdowej. Podano jednak, iż w celu realizacji inwestycji w lokalizacji wskazanej przez wnioskodawcę "należy przewidzieć utwardzenie przedłużenia ul. [...] na odcinku ok. 130 mb w stanie zapewniającym możliwość użytkowania zgodnie z przeznaczeniem". Zwrócił skarżący uwagę, że zgodnie z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 z późn. zm.) w przypadku, gdy dojście i dojazd do działki budowlanej ma odbywać się poprzez ciąg pieszo-jezdny, wówczas musi mieć on szerokość nie mniejszą niż 5m. W ten sposób można obliczyć, że w celu zrealizowania wytycznych z decyzji przy realizacji inwestycji na działce wskazanej przez wnioskodawcę konieczne będzie utwardzenie przynajmniej 650m2 terenu (130m długości drogi x 5m szerokości). Zarówno w raporcie, jak i w decyzji organu I instancji przewidziano, że transport do planowanej obory odbywać się będzie przez ul. [...]. W pkt III. 12 decyzji Wójta Gminy [...] przewidziano, że przez tą drogą powinien odbywać się transport paszy sypkiej oraz odbiór mleka. Kwestia dojazdu do planowanej inwestycji budzi sprzeciw nie tylko strony skarżącej, ale również okolicznych mieszkańców, czemu dali oni wyraz w piśmie z dnia 27 lutego 2020 r. Przyczyną niezadowolenia jest fakt, że ul. [...] ma szerokość około 4 metrów. Z tego względu brak jest możliwości mijania się dwóch samochodów osobowych, a tym bardziej ciężarowych i ciągników. Ulica ta jest gęsto zabudowana budynkami mieszkalnymi, a więc już z tego tytułu obciążana jest dużym ruchem, zarówno samochodowym, rowerowym, jak i pieszym. Ulica [...] oznakowana jest znakami drogowymi ograniczającymi dopuszczalną prędkość do 30 km/h oraz zakazem poruszania się pojazdów o masie powyżej 5 ton. Należy podkreślić, że w chwili obecnej z ulicy tej korzysta duża ferma drobiu. W związku z tym transportowane są bardzo duże ilości paszy, przewóz żywca oraz wywozu pomiotu. Cała pasza na tą fermę transportowana jest samochodami ciężarowymi i ciągnikami. Istotne również jest to, że na terenie pod inwestycją o powierzchni 0,63 ha nie ma możliwości wyprodukowania niezbędnej paszy do wykarmienia bydła, a więc będzie istniała konieczność jej dostarczania transportem kołowym przez już nadmiernie przeciążony ciąg ul. [...]. Transportowane będą również znaczne ilości obornika i gnojowicy. Ponadto przewożone będzie wyprodukowane mleko, żywiec do ubojni oraz sztuki padłe - również ulicą [...]. W toku całego postępowania, strona skarżąca podnosiła, iż ulica ta nie nadaje się do tak intensywnego użytkowania. Zarówno w treści decyzji organu pierwszej instancji jak i w raporcie nie wzięto pod uwagę możliwości alternatywnego dojazdu do obory prawie nieuczęszczaną ul. [...] (od strony DK [...]). Brak zebrania kompletnego materiału dowodowego w sprawie oraz należytego ustalenia stanu faktycznego prowadzi do sytuacji, w której planowana inwestycja nie tylko pozostawać będzie w sprzeczności z obowiązującymi przepisami dotyczącymi sposobu korzystania z dróg publicznych, ale również stanowić będzie nadmierną i niepotrzebna uciążliwość dla osób mieszkających w jej sąsiedztwie.

Kontynuując ujawnił, że na s. 21 raportu wskazano, iż wytworzona w czasie funkcjonowania obory gnojowica i obornik będą dwa-trzy razy w roku wywożone na pola inwestora jako nawóz organiczny. Strona skarżąca w toku postępowania, w tym w odwołaniu od decyzji zarzucała, że nie jest jasne, kto obecnie występuje jako inwestor. Z pisma Wójta Gminy [...] z dnia 28 sierpnia 2020 r. wynika, że działki, na których planowana jest inwestycja zostały przekazane Ł. M. Z pisma tego nie wynika jednak, czy przekazania to dotyczyło wszystkich gruntów, których właścicielami jest I. i R. M., czy tylko tych, na których budowana ma być obora wraz z infrastrukturą. Brak jest również informacji co do tego na jakiej podstawie nastąpiło przekazanie i na jaki okres. Organy obu instancji nie przeprowadziły dowodu na tę okoliczność. Informacje te mają istotne znaczenie dla sprawy. W przypadku bowiem, gdyby Ł. M. nie dysponował prawem do tych gruntów, które pozwalałoby mu na wywóz na nie obornika i gnojowicy, substancje te traktowane powinny być jako odpady, co wymagałoby aktualizacji raportu. Fakt dysponowania przez inwestora wystarczającą ilością gruntów, na których mógłby zagospodarowywać obornik i gnojowicę - przyjęto wyłącznie na podstawie ilości podanych przez inwestora bez przeprowadzenia dowodu na okoliczność co budzi uzasadnione wątpliwości, tym bardziej, że inwestor użytkował m.in. działkę strony skarżącej bezumownie i nieodpłatnie. Nie można zatem wykluczyć zagospodarowania obornika i gnojowicy przez inwestora w sposób sprzeczny z zapisami raportu. Organy powinny w toku postępowania uzyskać dowody na fakt dysponowania przez inwestora prawem do gruntów. Dowodami tymi powinny być albo stosowne akty notarialne, albo długoterminowe umowy dzierżawy, użyczenia lub najmu.

W toku postępowania, jak również w odwołaniu strona skarżąca zgłaszała zastrzeżenia co do braku uwzględnienia przy realizacji inwestycji zapewnienia odpowiedniego ciśnienia wody. W decyzji SKO do zarzutu tego w zasadzie nie odniesiono się. Organ ten stwierdził jedynie, że raport w kwestii dostawy wody do inwestycji jest lakoniczny, jednak zawiera on informacje o wykorzystywaniu wody. Dodatkowo SKO stwierdziło, że inwestor w toku postępowania udokumentował możliwość dostawy wody na potrzeby związane z działalnością hodowlaną. Strona skarżąca zarzucała jednak, że realizacja inwestycji doprowadzi do nadmiernego spadku ciśnienia w sieci w ciągu ulic [...] i [...]. Na tę okoliczność nie przeprowadzono żadnych dowodów. W ten sposób nie ustalono, czy wodociąg będzie wydolny i czy nie nastąpią drastyczne spadki ciśnienia w sieci spowodowane poborem wody w oborze. Wydaje się to być nieuniknione, biorąc pod uwagę już znaczące wahania ciśnienia (ferma drobiu).

W odpowiedzi na skargę organ drugoinstancyjny wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Nadto zaznaczył, że realizacja przedsięwzięcia w miejscu wskazanym we wniosku nie spowoduje przekroczenia obowiązujących norm w zakresie emisji substancji i energii. Kwestie związane z ruchem pojazdów na drodze stanowiącej dojazd do projektowanego obiektu wykraczają poza ramy postępowania środowiskowego, podobnie jak problem nadmiernego obciążenia lokalnej sieci wodociągowej. Zauważył, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020 r., poz. 2028) dostarczanie wody odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. W myśl art. 5 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem.

Końcowo zaakcentował, że istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy w całości, co też miało miejsce w niniejszej sprawie, natomiast obowiązek odniesienia się do zarzutów odwołania dotyczy kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że mocą art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), dalej; P.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Sąd nie ma obowiązku, badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Orzekanie – na podstawie art. 135 P.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.

Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji przedstawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Równocześnie wskazać należy, że Sąd podziela zarazem zarzuty skarżącego, i jego w tym zakresie argumentację. Przedmiotem kontrolowanego postępowania jest planowane przedsięwzięcie polegające na budowie obory dla krów mlecznych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości [...] na działce nr a.

Sąd nie podziela oceny Kolegium, że organ pierwszej instancji zebrał kompletny materiał dowodowy, pozwalający ocenić różne aspekty oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska, a także, że stanowisko swoje prawidłowo uzasadnił. Sąd nie podziela zatem także uznania, że taki walor kompletności posiada dołączony do akt Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a i art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy jest – tu jak słusznie zauważył organ odwoławczy – jednym z kluczowych dowodów w postępowaniu środowiskowym. Zdaniem Sądu nie ma racji organ odwoławczy, że "w obecnym kształcie raport sporządzony na użytek postępowania przed Wójtem Gminy [...] spełnia wszystkie warunki określone w ustawie i daje spójny obraz zamierzenia inwestycyjnego".

O ile słusznie dostrzega organ drugoinstancyjny, że raportowi przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego przedsięwzięcia, tudzież z faktu, że osoba sporządzająca raport musi posiadać określone kwalifikacje (art. 74a ust. 2 ustawy), to już pomija, że z uwagi na tę moc dowodową dokument taki musu cechować: rzetelność, spójność, logiczność i korespondencyjność przekazu w nim zawartego. Tymczasem dołączony do akt sprawy, tak ważny dowodowo jak uznają organy, raport nie jest tu spójny, mało precyzyjny gdyż wskazuje się tam wcześniej np. na s. 13, że "najbliższa zabudowa mieszkaniowa położona w kierunku północno-wschodnim w odległości ok. 2,0 km, zatem znajduje się poza zasięgiem oddziaływania", powtórzenie tej odległości jest na s. 26 w pierwszym akapicie pkt 2.5.2.3., a zaraz dalej na tej stronie wskazuje się, że "najbliższa zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna zlokalizowana set przy ulicy [...] w [...] w kierunku wschodnim w odległości ok. 440 m". I o ile przy pierwszej odległości następuje odniesienie do miejscowości [...] a w drugiej do miejscowości [...], to w aspekcie oddziaływania znaczenia ma zakres oddziaływania, zatem też Raport musi jednoznacznie wskazać, do której z podawanych wartości odnosi zakres oddziaływania zapachowego i akustycznego. Uwaga ta jest istotna albowiem na s 26 autor Raportu podaje, że "brak jest możliwości technicznych i organizacyjnych całkowicie eliminujących uciążliwości odorowe, jednakże znaczne odległości od najbliższej zabudowy mieszkaniowej wskazują na korzystną lokalizację dla tego rodzaju przedsięwzięcia". Wskazanie "znaczne" odległości jest nieprecyzyjne i nie poddające się ocenie, zwłaszcza przy braku jakiegokolwiek mierzalnego odniesienia.

Podobnie za niespełniające wymogów rzetelnego raportu skład orzekający uznaje posługiwanie się w Raporcie pojęciami nieostrymi, w odniesieniu do emisji zanieczyszczeń do powietrza. Otóż w Raporcie na s 25 wskazuje się na "niewielką emisje spalania paliw na cele grzewcze". Brak odniesienia mierzalnego do pojęcia "niewielką emisję" czyni Raport niepełnym, niepoddającym się weryfikacji. Analogicznie określono w Raporcie emisje amoniaku i siarkowodoru (s 26). Autor Raportu wskazał przy tym na literaturę fachową ale jej nie przywołał, zatem nie sposób poddać te twierdzenia jakiejkolwiek ocenie. Analogicznie w raporcie ujęto ruch komunikacyjny określając go jako niemający "istotnego wpływu na klimat akustyczny". Nie wiadomo też jak autor doszedł do konkluzji, że "poziom hałasu na terenach chronionych (najbliższa zabudowa mieszkaniowa) nie będzie przekraczał dopuszczalnych norm". Brak jakichkolwiek wyliczeń czyni te ocenę mało wiarygodną. Podobnie jak uznanie, że "realizacja przedsięwzięcia w zakresie emitowanego hałasu nie będzie stanowiła istotnego zagrożenia dla zdrowia ludzi (...)". Kwestie te są o tyle istotne albowiem Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zaopiniował w piśmie z 12 marca 2019 r. środowiskowe uwarunkowania, z "uwagą" o treści: "eksploatacja planowanego przedsięwzięcia winna być prowadzona w sposób najmniej uciążliwy dla otoczenia z zastosowaniem rozwiązań organizacyjnych i technicznych pozwalających ograniczyć emisję substancji złowonnych. Z kolei Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z 28 lutego 2020 r., uzgodnił, w wariancie proponowanym przez inwestora warunki realizacji przedsięwzięcia z zakresu ochrony środowiska m.in. wskazując, że wody opadowe i roztopowe z projektowanych dachów i terenów utwardzonych, odprowadzać bezpośrednio do gruntu, na terenie należącym do Inwestora. Wersja uzupełniona raportu oddziaływania na środowisko nadal nie zawiera bilansu wody, którą inwestor będzie pobierał z sieci wodociągowej, zarówno na potrzeby zwierząt hodowlanych, jak i do mycia urządzeń udojowych i przechowalni mleka, oraz na potrzeby socjalne itp. - zamiast wyliczenia możliwości przesyłowej sieci załączono pismo "eksploatatora wodociągu" o technicznej możliwości podłączenia. Dalej, na co zwrócił uwagę organ drugoinstancyjny, odwołujący się nadmienił, że przy ul. [...] dużym odbiorcą wody jest czynna ferma drobiu (5 kurników); w czasie pojenia kur i czyszczenia kurników występują spore spadki ciśnienia wody w sieci. Zwrócił uwagę, że zapisy decyzji dotyczące wydajności projektowanej studni uzupełniającej oraz pojemności zasobnika wody do celów gospodarczych, zbiornika na ścieki bytowe i przemysłowe tudzież zbiornika na wodę do celów przeciwpożarowych są nieprecyzyjne. Zastrzeżenia budzi też informacja o powierzchni gruntów, jaką dysponuje R. M. B. H. stwierdził, że nic nie stoi na przeszkodzie by transport do obory, "zamiast wąską i już mocno przeciążoną ul. [...], jak również przylegającego nowego osiedla domów przy ul. [...]", odbywał się ul. [...], która jest zdecydowanie mniej uczęszczana i posiada skomunikowanie z drogą krajową nr [...]. Dodał, że ul. [...] jest gęsto zabudowana po obu stronach wąskiej jezdni, miejscami o szerokości ok. 3 m, skutkiem czego nie mogą się minąć dwa samochody osobowe, a tym bardziej ciężarówki i duże ciągniki rolnicze ze sprzętem, przy czym chodzi o transport bardzo dużej ilości materiałów budowlanych, mas ziemi oraz ruch ciężkiego sprzętu w czasie budowy obiektów hodowlanych i koniecznej infrastruktury, przewóz pasz i obornika, gnojowicy, odpadów komunalnych, mleka itd., znajdują się przy niej warsztat samochodowy, przetwórnia warzyw i duża ferma drobiu.

Nadto – jak zasadnie podnosi skarżący – istotne zatem pozostaje czy Raport w tym względzie uwzględnia to, zwłaszcza po przekazaniu przez Inwestora spornej inwestycji części gruntów na rzecz syna. Na s. 21 Raportu wskazano, iż wytworzona w czasie funkcjonowania obory gnojowica i obornik będą dwa-trzy razy w roku wywożone na pola inwestora jako nawóz organiczny. Strona skarżąca w toku postępowania, w tym w odwołaniu od decyzji zarzucała, że nie jest jasne, kto obecnie występuje jako inwestor. Z pisma Wójta Gminy [...] z 28 sierpnia 2020 r. wynika, że działki, na których planowana jest inwestycja zostały przekazane Ł. M. Z pisma tego nie wynika jednak, czy przekazania to dotyczyło wszystkich gruntów, których właścicielami jest I. i R. M., czy tylko tych, na których budowana ma być obora wraz z infrastrukturą. Brak jest również informacji co do tego na jakiej podstawie nastąpiło przekazanie i na jaki okres. Organy obu instancji nie przeprowadziły dowodu na tę okoliczność. Informacje te mają istotne znaczenie dla sprawy.

Zdaniem Sądu innymi słowy, z jednego fragmentu raportu wynika, że uciążliwości zapachowe będą ale mało odczuwalne dla najbliższej zabudowy, zaś uciążliwość akustyczna, emisja hałasu wystąpi ale nie będzie stanowiła istotnego zagrożenia. Przy czym brak wskazania metodologii, która doprowadziła autora Raportu zawartych w nim twierdzeń czyni je niepopartym dowodami, a tym samym nie poddającymi się weryfikacji.

Wreszcie, nie sposób nie dostrzec zmarginalizowania analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem pkt 17, s. 78. Zwłaszcza nie wiadomo dlaczego autor uznał, że "nie stwierdzono sprzeciwu społecznego z planową inwestycją". Uwaga ta jest o tyle istotna albowiem 27 lutego 2020 r. do Urzędu Gminy [...] wpłynęło pismo podpisane przez 30 osób występujących jako "mieszkańcy Gminy [...]", w którym osoby te oświadczyły, że sprzeciwiają się "kolejnej inwestycji godzącej w środowisko i warunki życia mieszkańców w postaci usytuowania (...) w [...] przy ul. [...], w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru chronionego »Natura 2000«, hodowli bydła przez P. Ł. M.".

W żaden sposób organy nie oceniły więc Raportu w kontekście jego wewnętrznej spójności i legalności wniosków.

W kontrolowanej sprawie jedną z zasadniczych i zarazem spornych kwestii jest prawidłowość sporządzenia raportu a także kwestia uzgodnienia planowanego przedsięwzięcia na podstawie kompletnego raportu przez właściwe organy, a to wskutek jego uzupełniania i wyjaśniania przez inwestora w trakcie kontrolowanego postępowania administracyjnego. Obecny na rozprawie w dniu 23 marca 2018 r. pełnomocnik skarżącego Towarzystwa podniósł ponadto wadliwość wariantów o jakich jest mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej.

W odniesieniu do tego zagadnienia normatywnym wzorcem kontroli jest treść art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisk, zgodnie z którym:

1) opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności:

a) charakterystyka całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji lub użytkowania,

b) główne cechy charakterystyczne procesów produkcyjnych,

c) przewidywane rodzaje i ilości zanieczyszczeń, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia;

2) opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym elementów środowiska objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody;

3) opis istniejących w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;

4) opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia;

5) opis analizowanych wariantów, w tym:

a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,

b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru;

6) określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko;

7) uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na:

a) ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze,

b) powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz,

c) dobra materialne,

d) zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków,

e) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-d;

8) opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z:

a) istnienia przedsięwzięcia,

b) wykorzystywania zasobów środowiska,

c) emisji;

9) opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru;

10) dla dróg będących przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko:

a) określenie założeń do: ratowniczych badań zidentyfikowanych zabytków znajdujących się na obszarze planowanego przedsięwzięcia, odkrywanych w trakcie robót budowlanych, programu zabezpieczenia istniejących zabytków przed negatywnym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia oraz ochrony krajobrazu kulturowego,

b) analizę i ocenę możliwych zagrożeń i szkód dla zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w szczególności zabytków archeologicznych, w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia;

11) jeżeli planowane przedsięwzięcie jest związane z użyciem instalacji, porównanie proponowanej technologii z technologią spełniającą wymagania, o których mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;

12) wskazanie, czy dla planowanego przedsięwzięcia jest konieczne ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) - dalej p.o.ś., oraz określenie granic takiego obszaru, ograniczeń w zakresie przeznaczenia terenu, wymagań technicznych dotyczących obiektów budowlanych i sposobów korzystania z nich; nie dotyczy to przedsięwzięć polegających na budowie drogi krajowej;

13) przedstawienie zagadnień w formie graficznej;

14) przedstawienie zagadnień w formie kartograficznej w skali odpowiadającej przedmiotowi i szczegółowości analizowanych w raporcie zagadnień oraz umożliwiającej kompleksowe przedstawienie przeprowadzonych analiz oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;

15) analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem;

16) przedstawienie propozycji monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji lub użytkowania, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru;

17) wskazanie trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy, jakie napotkano, opracowując raport;

18) streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie, w odniesieniu do każdego elementu raportu;

19) nazwisko osoby lub osób sporządzających raport;

20) źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia raportu.

Informacje, o których mowa wyżej w pkt 4-8, powinny uwzględniać przewidywane oddziaływanie analizowanych wariantów na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru. (...).

Rację ma strona skarżąca, że z treści kontrolowanego Raportu wynika, że nie spełnia PN wymogów prawa w przedmiocie prezentacji/opisu/charakterystyki racjonalnego wariantu alternatywnego, wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej, przedmiotowy raport powinien zawierać prezentację trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia. Art. 81 ustawy środowiskowej przyznaje organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach możliwość wyboru - za zgodą wnioskodawcy - innego wariantu realizacji przedsięwzięcia niż ten zaproponowany we wniosku. W przypadku braku zgody wnioskodawcy uprawnienie to może stanowić podstawę do wydania decyzji odmownej (zob. K. Gruszecki, Komentarz do art. 81 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX el/2013 r.). Niewątpliwie art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej, zobowiązuje organ do analizy oceny oddziaływania na środowisko pod kątem tego, czy warianty alternatywne nie są bardziej zasadne niż ten jaki zaproponował inwestor. Wybór wariantu najbardziej zasadnego powinien być dokonywany w oparciu o zestawienie skutków realizacji dla środowiska naturalnego. Wariantem najbardziej zasadnym będzie więc ten, który przyniesie najmniej szkód środowisku. Wskazówki w tym zakresie powinny płynąć z treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, bowiem art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy wymaga, aby znalazły się w nim takie elementy jak opis analizowanych wariantów, w tym a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Ten wniosek potwierdza także art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej, który wówczas nakazuje organowi zaproponowanie organowi innego wariantu przedsięwzięcia, gdy wynika to z treści oceny oddziaływania na środowisko.

Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest, na co zasadnie wskazał organ odwoławczy, ale już wadliwie ocenił ten dowód, jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia.

Należy do tego dodać, że Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Ocena sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy (tak też NSA w wyroku z 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2105/11).

Kierując się treścią przytoczonej wyżej regulacji, Sąd po zapoznaniu się treścią raportu oddziaływania inwestycji na środowisko wykonanej na zlecenie inwestora doszedł do wniosku, że dokument ten nie odpowiada wymogom jakie stawia art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy. Warianty przedsięwzięcia powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze. Warianty przedsięwzięcia nie mogą odbiegać od siebie w takim stopniu, który oznaczałby swoistą zmianę tożsamości tego przedsięwzięcia poprzez przekształcenie jego konstytutywnych, fundamentalnych parametrów i prowadziłby w rezultacie do zaproponowania do realizacji kilku różnych przedsięwzięć tego samego rodzaju. Powinny one poprzestać na korekcie parametrów dokonywanych w ramach jednego przedsięwzięcia (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1605/13). Nie budzi także wątpliwości, że na gruncie ustawy o udostępnianiu informacji, o ile wariant proponowany przez inwestora może się pokryć z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, to nigdy wariant proponowany przez inwestora nie może się pokryć z wariantem alternatywnym (por.: wyrok z 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 464/13). Warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych środków oceny oddziaływania na środowisko.

Dlatego też, co wymaga podkreślenia, inwestor ma nie prawo, ale jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji, a nie tylko wariantu, którym z przyczyn zdaje się oczywistych inwestor jest zainteresowany. W opisie poszczególnych wariantów powinny być zachowane jednakowe proporcje. Nie jest dopuszczalna sytuacja, w której raport obejmuje przede wszystkim analizę oddziaływania na środowisko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę i marginalnie analizuje pozostałe warianty. W takim przypadku organ administracji powinien wezwać wnioskodawcę do przedstawienia pełnej analizy wariantowej planowanego przedsięwzięcia. W kontrolowanej sprawie działające organy tego nie uczyniły. Jeżeli analiza wariantowa planowanego przedsięwzięcia okaże się niewystarczająca organ powinien wezwać wnioskodawcę do przedstawienia analizy porównawczej wariantu wybranego do realizacji z racjonalnym wariantem alternatywnym, w tym określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko. Opis wariantów przedsięwzięcia musi znajdować swoje odzwierciedlenie w materiale dowodowym postępowania, w ten sposób, aby spełniał wymagania określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy. W opisach wariantów powinno znaleźć się jednoznaczne wskazanie sposobu funkcjonowania przedsięwzięcia, które musi znaleźć swoje odzwierciedlenie w parametrach technicznych opisujących przedsięwzięcie (por. wyrok NSA z 14 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1238/11). Wszystkie warianty powinny zawierać analizę oddziaływania na poszczególne elementy środowiska, które mogą być znacząco dotknięte skutkami realizacji przedsięwzięcia, w szczególności populację, faunę, florę, glebę, wodę, powietrze, czynniki klimatyczne, aktywa materialne, łącznie z dziedzictwem architektonicznym i archeologicznym, krajobrazem oraz wzajemne relacje pomiędzy powyższymi elementami. Wariantowanie przedsięwzięcia nie może sprowadzać się jedynie do przedstawiania wariantów związanych z lokalizacją przedsięwzięcia. Wariantowanie może dotyczyć w szczególności: stosowania różnych technologii, skali przedsięwzięcia, rozwiązań technicznych, harmonogramu, organizacji prac związanych z realizacją i funkcjonowaniem przedsięwzięcia.

Konkludując, w raporcie nie przedstawiono racjonalnego wariantu alternatywnego dla planowanej inwestycji. Brak przedstawienia innego możliwego do realizacji rozwiązania funkcjonowania danego przedsięwzięcia, które stanowiłoby racjonalny wariant alternatywny musi oznaczać, że raport nie może być uznany za spełniający wymogi określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji i z tego powodu nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest do przeprowadzenia rzetelnej analizy oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uwzględniającej warianty jego realizacji, w ten sposób, aby było możliwe porównanie oddziaływań w ramach poszczególnych wariantów i uzasadnienie wyboru jednego z nich. Warianty powinny odwoływać się do różnych kryteriów realizacji przedsięwzięcia takich jak: czynniki społeczne, ekonomiczne, środowiskowe, przestrzenne. Lokalizacja przedsięwzięcia nie może być jedynym kryterium wyróżnienia wariantów jego realizacji. Warianty mogą dotyczyć rozwiązań technologicznych takich jak konstrukcja obiektów, skala przedsięwzięcia, czy moc planowanych instalacji, urządzeń.

Autor raportu całkowicie pominął, co zaakceptowały albo też nie dostrzegły organy orzekające w sprawie, że chociażby w aspekcie uciążliwości zapachowej, na zlecenie Ministerstwa Środowiska wykonane zostało opracowanie pn. "Lista substancji i związków chemicznych, które są przyczyną uciążliwości zapachowej". W ramach ekspertyzy przeprowadzono analizę substancji i związków chemicznych potencjalnie uciążliwych zapachowo, pochodzących w szczególności z procesów oczyszczania ścieków, przeróbki i składowania odpadów, produkcji rolnej i przemysłu chemicznego. Sporządzono również listę substancji i związków chemicznych potencjalnie uciążliwych zapachowo, a także wyznaczono jednostki zapachowe oraz wartości dopuszczalnych stężeń w powietrzu substancji i związków chemicznych. Jednocześnie zaproponowano metodyki oceny zapachowej jakości powietrza i oszacowano ich wpływ na sektor finansów oraz konkurencyjność gospodarki, w tym na funkcjonowanie przedsiębiorców oraz na obywateli, a także rynek pracy. Podkreślić należy, że nad prawnym uregulowaniem zagadnień dotyczących standardów zapachowej jakości powietrza podejmowane są od wielu lat zarówno w kraju, jak i całej Unii Europejskiej. Ze względu na szeroką tematykę problemu i jego lokalny charakter Komisja Europejska nie przygotowała jednolitego prawodawstwa w tym zakresie, w formie dyrektywy lub wytycznych. Zgodnie z przeprowadzonym w 2015 r. na zlecenie Ministerstwa Środowiska badaniem pt. "Badanie świadomości i zachowań ekologicznych mieszkańców Polski" w zakresie uciążliwości zapachowej połowa Polaków postrzegała tzw. odór jako poważny problem w naszym kraju. Do jednego z trzech największych potencjalnych uciążliwości w sąsiedztwie miejsca zamieszkania Polacy najczęściej zaliczają fermy trzody chlewnej (42%). O potrzebie pilnego ustanowienia prawa umożliwiającego kontrolę i ograniczanie uciążliwości zapachowej może świadczyć fakt, iż około połowa skarg, petycji, uwag dotyczących zanieczyszczenia powietrza to ciągle problemy związane z uciążliwością zapachową. Najbardziej istotne wydają się zagadnienia uciążliwości zapachowej związane z dużymi obiektami produkcji zwierzęcej (są to przemysłowe fermy chowu trzody chlewnej, drobiu, zwierząt futerkowych). Rolnictwo wywiera duży wpływ na kształtowanie środowiska przyrodniczego i przy nieprawidłowym prowadzeniu produkcji rolnej może powodować poważne obciążenie dla środowiska. Źródłem powstawania odorantów, w tym siarkowodoru, amoniaku, tlenku azotu, a także aldehydów, amin, węglowodorów aromatycznych, kwasów organicznych oraz związków siarki w budynkach inwentarskich są zwierzęta, ich odchody, pasza oraz praca urządzeń i procesy technologiczne. Mając na uwadze powyższe oraz ilość wniosków o podjęcie interwencji dotyczących występowania uciążliwości zapachowych powodowanych głównie przez instalacje przeznaczone do chowu i hodowli zwierząt koniecznym jest określenie przede wszystkim minimalnej odległości dla planowanego przedsięwzięcia sektora rolnictwa, którego funkcjonowanie może wiązać się z ryzykiem powstawania uciążliwości zapachowej.

W Kodeksie przeciwdziałania uciążliwości zapachowej – tak nazwano dokument z 5 września 2016 r. opracowany przez Departament Ochrony Powietrza i Klimatu – wskazano, że źródła emisji substancji odorowych występują praktycznie we wszystkich rodzajach działalności gospodarczej, a nawet mogą być związane z powszechnym lub zwykłym korzystaniem ze środowiska. Mogą to być źródła zarówno punktowe (komin, wyrzutnia wentylacji), jak również powierzchniowe (składowiska) lub liniowe (rzeka). Emisje z tych źródeł mogą mieć charakter zorganizowany lub niezorganizowany i odbywać się w sposób stały lub okresowy. Do najbardziej uciążliwych i jednocześnie najpowszechniej występujących źródeł emisji odorów należy zaliczyć, m.in.: chów i hodowlę trzody chlewnej, drobiu i zwierząt futerkowych.

Na liście substancji i związków chemicznych, które są przyczyną uciążliwości zapachowej wskazano czynniki i źródła nieprzyjemnego zapachy m.in. dla ubojni, kompostowni, do których powinien nawiązywać Raport, żeby można uzna go za rzetelny. Opracowanie listy było przedmiotem umowy nr [...] z dnia 20 lipca 2016 r. zawartej pomiędzy Skarbem Państwa Ministerstwem Środowiska a CE2 Centrum Edukacji M. Dziewa, E. Tarnas-Szwed Sp.J. Dlatego też np. wskazanie w Raporcie na pojęć nieostrych – jak wyżej, jest w ocenie Sądu nie do zaakceptowania albowiem "nieznacznie", "sporadycznie", "niewielkie", czyli w rzeczywistości: ile, jakie – takie niedookreślone i niemierzalne pojęcie w aspekcie przedmiotowej inwestycji i jej wpływu na otoczenie ostać się nie może.

Stosownie do art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują z urzędu lub na wniosek wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje jedną z najważniejszych zasad postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 Kpa, ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 Kpa, rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2005, Lex-el.; Cz. Martysz, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex-el.). Wszystkie powołane wyżej przepisy znajdują na mocy art. 140 Kpa odpowiednie zastosowanie przed organem odwoławczym. Przy czym nie sposób także nie wskazać, że – na co zasadnie zwróciła uwagę strona skarżąca za tut. Sądem – "skoro strona stawia konkretne zarzuty w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, to – z uwagi na wymogi stawiane przez ustawodawcę w art. 107 v 3 Kpa (...) ma prawo oczekiwać odniesienia się przez organ do przedstawianej argumentacji" – zob. wyrok WSA w Opolu z 19 września 2019 r., sygn. akt II SA/Op 207/19. Wymóg ten, zdaniem składu orzekającego w sprawie znajduje także zastosowanie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, w toku którego strona zgłasza uwagi, zastrzeżenia, czy wnioski z przedmiotu rozpoznania. Wówczas ma prawo oczekiwać, że pozna motywy organu, zwłaszcza wtedy, reguła ta nabiera silnego znaczenia, gdy ten ich nie podziela bądź uznaje odmiennie.

Naruszenie wyżej wskazanych przepisów proceduralnych prowadzi w efekcie do naruszenia zasady praworządności (art. 6 Kpa) oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej (art. 8 Kpa), a także zasady z art. 11 Kpa, który stanowi, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Sąd nie może przy tym dokonywać ustaleń za organy, a jedynie ocenia prawidłowość przeprowadzonego postępowania administracyjnego przez dwie instancje. Sprawowanie kontroli w rozumieniu art. 1 P.u.s.a., oznacza bowiem pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań organów administracji. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie zastępuje go w czynnościach (por. R. Hauser, Założenia reformy sądownictwa administracyjnego, Państwo i Prawo 1999, z. 12, s. 23). Sąd bierze przy tym pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania decyzji, a jego możliwości dowodowe są bardzo ograniczone (art. 106 § 3 P.p.s.a.). Organ odwoławczy podjął próbę wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, jednak i on nie dostrzegł wadliwości aktu, który utrzymał w mocy, przez co należy uznać i jego rozstrzygnięcie za nieodpowiadające prawu. Kompetencje merytoryczne należą bowiem do organów administracji publicznej, do których przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw administracyjnych należy w tej sytuacji w pierwszej kolejności wykładnia prawa w procesie rozpatrywania takich spraw. Sąd administracyjny jedynie kontroluje stosowanie prawa, a więc również wykładnię prawa dokonaną przez organ. Nie jest rzeczą sądu administracyjnego ustalanie stanu faktycznego sprawy oraz dokonywanie własnych ustaleń poprzedzonych oceną dowodów. Takie działanie prowadziłoby, bowiem do nieuprawnionego zastępowania organów administracji publicznej w ich działalności. W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie dokonuje się ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz jedynie ocenia, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego odpowiadającego poczynionym ustaleniom (zob. wyroki NSA z 8 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1043/17, z 13 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2113/16). Sądy administracyjne nie mogą zatem przejmować na siebie tych zadań, które należą do organów administracji publicznej. Jedynie w wąskim zakresie określonym w art. 145 § 3 i 145a § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny ma możliwość albo umorzenia postępowania administracyjnego, albo zobowiązania organu do wydania decyzji lub postanowienia ze wskazaniem sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu. Wszystkie te uchybienia ww. przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego, do której zmierzają niektóre zarzuty skarg. Stan faktyczny nie został bowiem prawidłowo ustalony, a kontrola zastosowania prawa materialnego następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Zatem kontrola przestrzegania przez organy administracyjne norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności (zob. wyrok NSA z 10 lutego 1981 r., sygn. akt SA 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7; T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 757-757).

Na zakończenie wskazać należy także, że ustawodawca w kodeksie postępowania administracyjnego unormował dwie nowe zasady: rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a Kpa) oraz współdziałania organów administracji publicznej (art. 7b Kpa). Przy czym w niniejszej sprawie istotnym staje się powinność organów wyznaczona art. 7a Kpa, stanowiąca w § 1, że we wszystkich tych przypadkach, w których przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W regulacji tej urzeczywistnienie swoje znalazła zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (in dubio pro libertate). Zasada ta pozwala przy tym na realizację zasady pogłębiania zaufania do organu, ustanowionej w art. 8 Kpa. Takie unormowanie wynika z tego, że decyzje organów władzy publicznej, w których wątpliwości interpretacyjne rozstrzygnięto na niekorzyść strony, istotnie obniżają zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Wprowadzone rozwiązanie "przyjaznej interpretacji prawa" ogranicza ryzyko obciążenia strony skutkami niejasności przepisów, a tym samym chroni zaufanie obywateli do państwa i jego konstytucyjności. Nie może przy tym budzić jakichkolwiek wątpliwości, że zasada in dubio pro libertate przenika całe prawo administracyjne, a niejednoznaczność przepisów prawa nie powinna rodzić negatywnych konsekwencji dla stron postępowania, którego przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku (np. administracyjnej kary pieniężnej) bądź ograniczenie lub odebranie przysługującego stronie uprawnienia. Przez "korzyść strony" należy rozumieć optymalne dla niej rozwiązanie prawne spośród tych, które zarysowały się w trakcie wykładni przepisu. O tym, który wynik wykładni jest korzystny (a w razie kilku potencjalnie odpowiadających interesom strony sposobów interpretacji przepisów – najbardziej korzystny), powinno decydować stanowisko strony, wynikające z treści jej żądania lub wskazane w toku postępowania, nie zaś dowolna ocena organu. Ocena organu może doprowadzić do kilku możliwych rezultatów interpretacyjnych, dając organowi możliwość uznania różnych rezultatów za prawidłowe według własnego uznania, jednak w świetle przepisu art. 7a § 1 Kpa organ powinien uznać za jedynie słuszny ten rezultat, który da najkorzystniejsze dla strony rozstrzygnięcie. Na zakończenie podkreślić również należy, że – jak już wyżej zostało wskazane – organy tak I instancji, jak i II instancji w uzasadnieniach decyzji nie przeprowadziły całościowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, tym samym decyzje te nie spełniają normatywnych wymogów uzasadnienia decyzji, o których mowa w art. 107 § 3 Kpa, który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W powyższym kontekście organy w uzasadnieniach decyzji nie zawarły normatywnych elementów. W konsekwencji tego zaniechania uzasadnienia decyzji – biorąc pod uwagę ww. wzorzec normatywny – są niepełne i nie spełniają wymogów ustawowych. Organy zobowiązane będą zdecydować, po przeprowadzeniu ponownego postępowania administracyjnego, do dokonania aktu subsumcji, w zakresie ustalenia przesłanek normatywnych środka sankcjonującego w postaci wykreślenia strony z rejestru, a wskazanych szczegółowo powyżej.

Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c ppsa, orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.