Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 994/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant Ref. staż. Marcin Sieradzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z dyspozycją usunięcia pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji


UZASADNIENIE

Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich w [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] decyzją z dnia [...] września 2014 r. na podstawie art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137- j.t. ze zm.), załącznika nr 2 do uchwały nr [...] Rady m. [...] z dnia [...] listopada 2011 roku w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urzędowy Woj. [...] z 2011 r. Nr [...], poz. [...]), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta [...] (Dz U. Nr 41, poz. 361 z późn. zm.) w zw. z art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - j.t.):

- ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] na kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych.

- do zapłaty kosztów zobowiązał S. M.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Strażnik Miejski w dniu [...].07.2012 r. na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r, poz. 1137 - j.t. z póżn. zm.), wydał dyspozycję usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...] z ulicy [...] w [...] z powodu niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24, to jest pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Kierujący wyczerpał znamiona wykroczenia z art. 92 § 1 kodeksu wykroczeń.

W trakcie czynności usuwania pojazdu do strażnika zgłosił się właściciel pojazdu – S. M., dlatego na podstawie art. 130a ust. 2a ww. ustawy odstąpiono od usunięcia pojazdu.

Powyższy stan faktyczny organ ustalił na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] wystawionej przez Strażnika Miejskiego, notatki służbowej Strażnika Miejskiego oraz danych pozyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

Wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, czego dowodem był załącznik do faktury wystawionej przez firmę holującą, do pokrycia których zgodnie z art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 130a ust. 10i tej ustawy zobowiązany został właściciel.

Zgodnie z art. 130a ust 6 ww. ustawy Rada powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, przy czym, nie może ona być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a. Art. 130a ust. 6a ustawy ustalił maksymalną wartość stawki za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t na kwotę 440 złotych.

Mając na uwadze powyższe wysokość kosztów ustalono zgodnie z dyspozycją art. 130a ust 6 oraz 6a ww. ustawy na podstawie załącznika nr 2 do uchwały nr [...] Rady m. [...] z dnia [...] listopada 2011 roku w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urzędowy Woj. [...] z 2011 r. Nr [...], poz. [...]), który określił wysokość kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdu, o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 t na kwotę 440 zł.

S. M. wniósł odwołanie od decyzji Zarządu Dróg Miejskich w [...] z dnia [...].09.2014r.

W uzasadnieniu wskazał, że art. 130 a ust. 2 a ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, koszty należy uiścić, o ile one powstaną. Powołanego przepisu nie można stosować automatycznie albowiem odstąpienie od holowania, może spowodować sytuację w której żadne koszty nie powstaną, a tak było w jego przypadku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2015r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj.: Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) i art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj.: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. M. od decyzji Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] września 2014 r. - zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 130a ust. 2a, 6a, 10h i 10i ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu, ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio.

Dalej organ wskazał, że w związku z niezastosowaniem się do znaku B-36, T-24, co stanowiło wykroczenie z art. 92 § 1 k.w., została wydana dyspozycja usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. Zgodnie z treścią dyspozycji usunięcia pojazdu, holujący dotarł na miejsce - [...] [...]. Po przybyciu skarżącego odstąpiono od usunięcia pojazdu na parking strzeżony. A zatem, wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu wygenerowało koszty tego usunięcia, gdyż podjęto czynności mające zmierzać bezpośrednio do usunięcia pojazdu.

Stawka za usunięcie odpowiada maksymalnej stawce przewidzianej w wysokości 440 zł i została wyliczona w oparciu o załącznik Nr 2 do uchwały nr [...] Rady m. [...] z dnia [...] listopada 2011 r., w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urzędowy Woj. [...] z 2011 r. nr [...], poz. [...]).

Zbiorcza faktura VAT nr [...] wykazuje na koszty poniesione przez [...] Sp. z o.o., w związku z przyjazdem do usunięcia samochodu skarżącego.

S. M. wnosił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].03.2015r. - w sprawie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem przez Straż Miejską w [...] dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr. rejst. [...], na kwotę 440 zł.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że bezskutecznie zwracał się do Straży Miejskiej w [...], aby mu przedstawiono wysokość kosztów wynikłych z odstąpienia od usunięcia pojazdu. Nadto, że dyspozycję usunięcia pojazdu wypisano w czasie gdy ustała już przyczyna usunięcia. Był bowiem gotowy odjechać pojazdem przed wypisaniem dyspozycji, lecz mu nie pozwolono.

Strażnik miejski wziął dokumenty i dopiero wtedy wypisał dyspozycję. W związku z powyższym decyzja została wydana rażącym naruszeniem prawa.

Wskazał również, że sprawa niniejsza była już rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w dniu 24 kwietnia 2014 r. wydał wyrok- sygn. akt VII SA/Wa 207/14.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm., w skrócie p.p.s.a.).

Skarga jest zasadna.

Na wstępie przypomnieć należy że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2014 r., w sprawie o sygn. VII SA/Wa 207/14, po rozpoznaniu skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...] - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając, że decyzje te wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W myśl art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazanie co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Wskazanie, co do dalszego postępowania zwarte w wymienianym wyroku, dotyczyło sposobu działania organów w toku ponownego rozpoznania sprawy i miało na celu uniknięcie błędów już popełnionych i określenie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego.

Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej.

Tymczasem w przedmiotowym postępowaniu, organy orzekając ponownie w tej samej sprawie w ogóle nie powoływały w swoich rozstrzygnięciach wskazanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ( tak jakby nie była im znana jego treść), ale przede wszystkim nie zastosowały się do wskazań tego wyroku co do dalszego postępowania.

W świetle zapadłych ponownie rozstrzygnięć organów, S. M., na podstawie art. 130 a ust 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym, został zobowiązany do zapłaty na rzecz Zarządu Dróg Miejskich kwoty 440 złotych z tytułu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu.

Zgodnie z art. 130a ust. 1 ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd w przypadkach tam przewidzianych jest usuwany z drogi na koszt właściciela. W myśl art. 130a ust. 2a ww. ustawy, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu.

Z powołanych przepisów wynika, że w celu wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, należy ustalić, że koszty takie rzeczywiście powstały. Tym samym organ miał obowiązek wyjaśnić, w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji oraz, czy wydanie ww. dyspozycji spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć podmiot zobowiązany.

Sąd w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r., w sprawie o sygn. VII SA/Wa 207/14 stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego nie poczyniono, istotnych dla podejmowanego rozstrzygnięcia, ustaleń. Nie wykazano, czy koszty istotnie powstały i konkretnie w związku z jakimi okolicznościami sprawy, przy czym nie było wystarczające powołanie się li tylko na wydaną dyspozycję usunięcia pojazdu. Sąd zauważył, ze czynności w tym zakresie podjął tylko skarżący, ale mimo wyraźnego żądania (pismo z [...] września 2012 r. do Zarządu Dróg Miejskich) nie otrzymał pisemnej informacji o faktycznie zaistniałych kosztach.

Dalej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podzielił, powołany przez skarżącego, pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2013 r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Sz 1255/12 – że przepisu art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie należy stosować automatycznie.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ zobowiązany był do uwzględnienia tych wszystkich uwag. Miał obowiązek prawidłowo przeprowadzić postępowanie dowodowe, z zachowaniem zasad wynikających z art. 7, 77, 107 k.p.a. Ustalić, czy w związku z zaistniałą sytuacją powstały koszty, do których uiszczenia zobowiązano skarżącego.

W tym kontekście zauważyć należy, że organ nie dokonał żadnych koniecznych ustaleń, nie wyjaśnił tych okoliczności które musiał ustalić będąc związany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 207/14.

Materiał dowodowy, który stanowił dla organu podstawę ustalenia stanu faktycznego, nie został poddany praktycznie żadnej ocenie w zakresie relacji między ich treścią, a sytuacją faktyczną związaną z nieprawidłowym zaparkowaniem w dniu [...].07.2012 r. pojazdu marki [...] nr rejestracyjnym [...] w okolicach ulicy [...] w [...], oraz odstąpieniem od usunięcia tego pojazdu i ewentualnym zaistnieniem kosztów mimo to poniesionych.

Podstawą prawidłowego zastosowania art. 130a ust. 2 a ustawy Prawo o ruchu drogowym jest ustalenie bez żadnych wątpliwości, że obciążenie kosztami musi nastąpić, gdyż mimo że ustały przyczyny usunięcia pojazdu, to powstały koszty, do których uiszczenia obowiązany jest właściciel pojazdu.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie dowodowe prowadzono było nadal wadliwie. W istocie nie dokonano istotnych ustaleń w odniesieniu do twierdzeń podnoszonych przez skarżącego oraz w kontekście wskazań wyroku Sądu. Stan faktyczny sprawy nie został ustalony w sposób, który wynikał ze wskazań wyroku z dnia 24 kwietnia 2014r., sygn. VII SA/Wa 207/14.

Następstwem tego było naruszenie przepisów prawa materialnego, albowiem wobec skarżącego został zastosowany przepis, którego dyspozycji ustalenia organu nie potwierdzają.

Mając na uwadze okoliczności tej sprawy ustalenia, że koszty rzeczywiście powstały muszą odnosić się do konkretnego pojazdu.

Ponownie rozpatrując sprawę, organy uwzględnią ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 kwietnia 2014r., sygn. VII SA/Wa 207/14, jak również tego wyroku. Następnie prawidłowo przeprowadzą postępowanie dowodowe, w celu ustalenia, czy w związku z zaistniałą sytuacją powstały koszty, do których uiszczenia obowiązany byłby skarżący, w szczególności, czy nastąpił przyjazd pojazdu holowniczego, jak drogę pokonał i czy było to uzasadnione w odniesieniu do pojazdu skarżącego czy też innych pojazdów.

Zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem art 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje uchyleniem rozstrzygnięć organów obu instancji - art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi