Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2987/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Naczelnik Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 24
journal: Dz.U. 2001 nr 72 poz 747
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
article: art. 101
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: par. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 127 poz 886
law: Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków  rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia del. WSA Paweł Groński Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 137/13 w sprawie ze skargi T.R. i Z.L. na uchwałę Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 31 października 2012 r. nr XXXIII/689/12 w przedmiocie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 5 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę T.R. i Z.L. (dalej jako "skarżący") na uchwałę Rady Miasta Bydgoszczy z 31 października 2012 r. nr XXXIII/689/12 w przedmiocie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że wnosząc skargę skarżący zarzucili uchwale Rady Miasta Bydgoszczy z 31 października 2012 r. rażące naruszenie przepisów art. 24 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm.) oraz § 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Budownictwa z 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. Nr 127, poz. 886). W ocenie skarżących, naruszenie powyższych przepisów polegało na wprowadzeniu kryterium, którego wskazane przepisy nie zawierają oraz uwzględnieniu w stawce opłaty abonamentowej kalkulowanej dla osób korzystających z lokali w budynku wielolokalowym, kosztów utrzymania w gotowości urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przede wszystkim z uwagi na brak interesu prawnego skarżących. Organ wyjaśnił, że skarżących nie wiąże z przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków i nie są oni w sposób bezpośredni obciążeni stawką opłaty abonamentowej. Bezpośrednim odbiorcą usług w budynkach zamieszkiwanych przez skarżących jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "Zrzeszeni".

Oddalając skargę Sąd I instancji podkreślił, że legitymacja do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594 – dalej jako "u.s.g.") przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem. Naruszenie interesu prawnego składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny.

W ocenie Sądu I instancji, skarżący nie posiadają interesu prawnego w niniejszej sprawie. Ich interes ma charakter stricte faktyczny, ponieważ nie wiąże ich żaden stosunek prawny z Miejskimi Wodociągami i Kanalizacją Sp. z o. o. w Bydgoszczy, których zatwierdzenia taryf dotyczy zaskarżona uchwała. Umowa wiąże tę Spółkę z Międzyzakładową Spółdzielnią Mieszkaniową "Zrzeszeni" w Bydgoszczy. Dopiero Spółdzielnia dokonuje rozliczeń związanych z opłatami za pobór wody i odprowadzanie ścieków ze swoimi członkami, w tym skarżącymi. W ocenie Sądu I instancji, nie można więc stwierdzić, że pomiędzy Miejskimi Wodociągami i Kanalizacją sp. z o. o. a skarżącymi istnieje jakikolwiek stosunek prawny, u podstaw którego leży norma prawa materialnego nakładająca na skarżących jakiekolwiek obowiązki lub przyznająca im jakiekolwiek uprawnienia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący Z.L.

W pierwszej kolejności zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 101 u.s.g. polegającą na uznaniu, że w świetle tego przepisu skarżącemu nie przysługuje interes prawny do zaskarżenia kwestionowanej uchwały Rady Miasta Bydgoszczy z 31 października 2012 r.

Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania.

Po pierwsze, art. 101 ust. 1 u.s.g. przez uznanie, że skarżącemu nie przysługuje legitymacja procesowa do zaskarżenia przedmiotowej uchwały Rady Miasta Bydgoszczy, na skutek ustalenia braku posiadania przez niego interesu prawnego.

Po drugie, art. 3 § 1 oraz art. 113 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") przez zaniechanie rozpoznania sprawy co do jej istoty, na skutek ustalenia braku legitymacji procesowej skarżącego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Miasto Bydgoszcz wniosło o jej oddalenie w całości jako oczywiście bezzasadnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Po pierwsze, całkowicie chybiony jest zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 101 ust. 1 u.s.g., ponieważ wbrew zarzutowi kasacyjnemu skarżący kasacyjnie Z.L. nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia przedmiotowej uchwały Rady Miasta Bydgoszczy z powodu braku interesu prawnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący kasacyjnie nie wskazał żadnej normy prawa materialnego, z której wynikałoby naruszenie jego interesu prawnego lub uprawnienia w tej sprawie na skutek wejścia w życie przedmiotowej uchwały Rada Miasta Bydgoszczy. Ponadto brak jest związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a indywidualną sytuacją prawną skarżącego kasacyjnie.

Po drugie, Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że nie istnieje pomiędzy spółką z ograniczoną odpowiedzialnością Miejskie Wodociągi i Kanalizacja z siedzibą w Bydgoszczy, a skarżącym żaden stosunek prawny, z którego wynika, że jakakolwiek norma prawa materialnego nakłada w tym zakresie na skarżącego obowiązki lub przyznaje mu uprawnienia. Jest bowiem poza sporem, że skarżącego nie łączy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, ponieważ nie jest on odbiorcą usług tej spółki. Natomiast odbiorcą usług świadczonych przez spółkę Miejskie Wodociągi i Kanalizacja, o których stanowi właśnie uchwała zatwierdzająca taryfę za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest w zakresie nieruchomości zamieszkiwanej przez skarżącego tylko Spółdzielnia Mieszkaniowa "Zrzeszeni". Oznacza to więc, że tylko Spółdzielnię łączy ze spółką wodociągową stosunek obligacyjny. Dlatego też to spółka Miejskie Wodociągi i Kanalizacja może dochodzić swoich roszczeń od Spółdzielni jako strony umowy i odbiorcy usług, w tym także na drodze sądowej, w przypadku braku uiszczenia opłat za wodę i ścieki, również w odniesieniu do nieruchomości, w której zamieszkuje skarżący. Oznacza to, że roszczenia wynikające ze świadczenia usług w zakresie dostarczania wody i odbioru ścieków z każdej nieruchomości Spółdzielni mogą być dochodzone tylko pomiędzy przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym - Miejskiej Wodociągi i Kanalizacja z siedzibą w Bydgoszczy, a Spółdzielnią Mieszkaniową "Zrzeszeni" jako odbiorcą. Ponadto w budynku wielolokalowym, w którym zamieszkuje skarżący nie są zawierane przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne odrębne indywidualne umowy z lokatorami o dostarczanie wody do przyłącza głównego w danym budynku. Oznacza to więc, że w tym przypadku skarżący posiada tylko interes faktyczny, a nie interes prawny, którego naruszenie jest warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia skargi na podstawie art. 101 u.s.g.

Po trzecie, chybiony jest także zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 3 § 1 i art. 113 § 1 p.p.s.a. Przez "dostateczne wyjaśnienie sprawy", o którym mowa w art. 113 § 1 p.p.s.a., rozumie się nie konieczność wyjaśnienia przez sąd stanu faktycznego sprawy istniejącego w rozpatrywanej sprawie czy odniesienia się do zarzutów strony, lecz stan "zdolności sprawy" do wydania wyroku, a zatem dokonania przez sąd oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu czy też nie. Przepis ten ma charakter techniczny, a więc może zostać naruszony tylko wtedy, gdyby przewodniczący nie wydał zarządzenia o zamknięciu rozprawy w ogóle, bądź wtedy, gdyby podjął taką czynność procesową w sytuacji, gdy sąd nie uznał jeszcze sprawy za dostatecznie wyjaśnioną do rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 marca 2014 r. I GSK 1266/12, LEX nr 1487698). Stąd też nie można skutecznie podnosić zarzutu naruszenia art. 113 § 1 p.p.s.a. opierając się na braku odniesienia się przez Sąd I instancji do podnoszonych przez stronę zarzutów, szczególnie uwzględniając, że brak ten może ujawnić się dopiero po sporządzeniu pisemnego uzasadnienia wyroku.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.