Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 63/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2010-05-18 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi
Powołane przepisy: article: art. 88, art. 86 § 1, art. 87, art. 50, art. 52 § 1 i 2, art. 53 § 1 i 3, art. 58 § 1 pkt 2, art. 32, art. 33 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 16 § 1 i 2, art. 28, art. 42,art. 43, art. 44, art. 63 § 1, art. 109 § 1, art.145 § 1 pkt 4, art. 146 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2, art. 77 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków I.Ł. i D.Ł. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zakazu hodowli gołębi postanawia odrzucić wnioski I.Ł. i D.Ł. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.


UZASADNIENIE

W dniu 21 grudnia 2009 r. (data nadania w placówce pocztowej) I. i D. małżonkowie Ł. złożyli za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnioski (datowane na 16 grudnia 2009 r.) o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], którą organ ten w trybie odwoławczym uchylił decyzję Wójta Gminy z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w sprawie odmowy wydania nakazu likwidacji hodowli gołębi i orzekł o zakazie "hodowli gołębi na terenie działki nr [...] stanowiącej własność D.Ł.".

Skarżący uzasadnili, iż o istnieniu ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego pełnomocnik D.Ł. w sprawie cywilnej IC 732/07 dowiedział się w dniu 14 grudnia 2009 r. Przed Wójtem i SKO toczy się wiele spraw z udziałem skarżącego i W.D., tymczasem SKO wysłało decyzje na stary adres zamieszkania, mimo posiadania wiedzy, że miejsce zamieszkania strony zmieniło się (nowy adres był podawany w pismach w innych sprawach). Skarżący podnieśli, iż ostatnio sprawa [...] toczyła się 4 lata wcześniej, a ostatnia decyzja o zawieszeniu postępowania wpłynęła do skarżącego na ul. [...] Do wniosku dołączono skargi I.Ł. i D.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] z zarzutem wydania decyzji na podstawie przepisu uchwały Rady Gminy nr XXXVI/355/06 z dnia [...] października 2006 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy, którego nieważność została najpierw stwierdzona prawomocnym wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. sygn. akt II SA/Go 77/07, a następnie po znowelizowaniu uchwałą Rady Gminy nr XVIII/116/07 z dnia [...] grudnia 2007 r. (Dz.Urz.Woj. z 2008 r. Nr 6, póz. 180), nieważność przepisu § 56 ust. 6 analogicznej treści stwierdzona została prawomocnym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...].

W odpowiedzi na skargę D.Ł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie względnie oddalenie. Organ podniósł, iż skarga została wniesiona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zaskarżoną decyzję doręczono skarżącemu dniu 22 lipca 2009 r. w trybie art. 44 kpa, natomiast skarga wpłynęła do organu w dniu 28 grudnia 2009 r. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, iż kwestionowana uchwała Rady Gminy nr XVIII/116/07 z dnia [...] grudnia 2007 r. w sprawie zmiany uchwały nr XXXVI/355/06 z dnia [...] października 2006 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy na dzień orzekania oznaczona była w systemie informacji prawnej jako akt prawny obowiązujący. Niezależnie od powyższego Kolegium wskazało, iż rozważa weryfikację skarżonej decyzji w trybie nadzwyczajnym.

Na wezwanie Sądu z dnia 19 lutego 2010 r. w pismach procesowych z dnia [...] marca 2010 r. (k. 51-53): D.Ł. wskazał, iż wraz z żoną są współwłaścicielami działek nr [...], lecz żona o toczącej się sprawie nie była informowana. Żona zameldowała się w budynku w [...] w dniu [...] października 2006 r. Skarżący nie informował o zmianie adresu, ponieważ pod starym adresem mieszkała córka, a jedyne pismo odwoławcze do SKO kierował w dniu 25 października 2005 r. W dalszych procesach toczonych przez sąsiadkę był informowany łącznie z zawieszeniem postępowania przez NSA (sygn. akt l OSK 543/07). Późniejsza korespondencja była kierowana na adres [...], o czym wiedziało SKO, przesyłając skarżącemu pismo [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. (o zawieszeniu postępowania). D.Ł. podniósł, iż w sprawie toczącej się po wezwaniu przez W.D. Wójta Gminy do usunięcia naruszenia prawa i likwidacji gołębi, która uważał za nowe postępowanie, na wezwanie wyjaśnił w Urzędzie Gminy sprawę manipulacji dokumentami i chronologiczny przebieg postępowania oraz poinformował o zmianie adresu do korespondencji. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Wójt Gminy odmówił wydania nakazu likwidacji hodowli gołębi na działce [...]. Urząd Gminy pismem [...] z dnia [...] października 2008 r. kierowanym do SKO poinformował o nowym adresie skarżącego do korespondencji. Wobec powyższego strona zakwestionowała stanowisko organu zawarte w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. z powołaniem się na art. 44 Kpa.

W dalszej kolejności D.Ł. wskazał, iż w dniu [...] grudnia 2009 r., w toku toczącej się sprawy l C 732/07, dowiedział się o decyzji SKO z [...] lipca 2009 r. o zakazie hodowli gołębi. Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wszczęcie postępowania administracyjnego wskazując na fakt oczywistego błędu w decyzji - powołania się na nieistniejący punkt regulaminu Gminy - co powinno skutkować unieważnieniem decyzji. W dniu [...] grudnia 2009 r. adwokat poinformowała skarżącego, że SKO nie zmieni decyzji w związku z czym konieczne jest wniesienie skargi do WSA, z zachowaniem 7-dniowego terminu ustania przeszkody do wniesienia skargi. Tak tez skarżący uczynił wysyłając skargę w dniu [...] grudnia 2009 r.

I.Ł. wyjaśniła, iż wraz z mężem jest współwłaścicielką dwóch działek nr [...], o toczącej się sprawie nie była jednak poinformowana. Skarżąca lubi gołębie i nie chce, by pozbawiono jej prawa na jej posesji na podstawie nieistniejącego punktu regulaminu. O zakazie prowadzenia hodowli gołębi skarżąca dowiedziała się 15 grudnia 2010 r. w toku sprawy cywilnej. Do pism skarżący dołączyli kserokopie dokumentów na potwierdzenie zawartych w nich twierdzeń.

Na zarządzenie Sądu z dnia 16 lutego 2010 r. wezwano organ do wskazania na jakiej podstawie ustalił, że zaskarżona decyzja z [...] lipca 2009 r. została doręczona skarżącemu D.Ł. w dniu 22 lipca 2009 r. w trybie art. 44 kpa na adres ul. [...] (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 143 akt adm.) w sytuacji, gdy z akt administracyjnych wynika, iż doręczeń pism skarżącemu dokonywano także na adres ul [...] (decyzja organu l instancji, pismo Kolegium z [...] grudnia 2008 r.) oraz do uzupełnienia akt administracyjnych poprzez nadesłanie oryginałów zwrotnych potwierdzeń odbioru pism kierowanych do skarżącego na adres [...], w szczególności decyzji organu l instancji, informacji Wójta Gminy o wniesieniu odwołania oraz pisma SKO z [...] grudnia 2008 r(k. 37). W odpowiedzi, pismem procesowym z dnia [...] marca 2010 r. (k. 71) Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, iż sprawa nałożenia obowiązku likwidacji hodowli gołębi prowadzonej przez D.Ł. na działce nr [...] była rozpatrywana przez Kolegium trzykrotnie: w 2005 r., w 2006 r. oraz w 2009 r. W postępowaniach prowadzonych w latach 2005 i 2006 doręczeń skarżącemu dokonywano na adres ul. [...]. W trakcie postępowania prowadzonego w 2008 r. (przez organ l instancji) i 2009 D.Ł. nie zawiadomił organów prowadzących postępowanie o zmianie-adresu w trybie art. 41 § 1 Kpa (brak w aktach sprawy takiego zawiadomienia). Faktem jest jednak, że zarówno organ l instancji, jak i Kolegium miały wiedzę o aktualnym adresie strony. Doręczenie skarżonej decyzji na adres w [...] należy w tej sytuacji uznać za niewłaściwe. Organ wyjaśnił również, że I.Ł. nigdy nie była stroną postępowania wniniejszej sprawie i organy nie dokonywały doręczeń jej korespondencji, gdyż sprawa dotyczy obowiązku likwidacji hodowli gołębi prowadzonej przez D.Ł..

W związku z treścią odpowiedzi organu na skargę, pisma procesowego skarżącego z dnia [...] marca 2010 r. oraz art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarządzeniem dnia 16 marca 2010 r. Sąd wezwał Kolegium do nadesłania pisma skarżącego z dnia [...] grudnia 2009 r. zawierającego żądanie "wszczęcia postępowania administracyjnego wskazując na fakt oczywistego błędu" wraz z ewentualną odpowiedzią organu oraz do podania czy zostało wszczęte postępowanie nadzwyczajne mające na celu weryfikację skarżonej decyzji z [...] lipca 2009 r. i wskazania czy postępowanie to zostało wszczęte ww. pismem, czy z urzędu. W odpowiedzi na wezwanie Kolegium (pismem z dnia [...] marca 2010 r. - k.85) przesłało wskazane wyżej pismo skarżących wraz z odpowiedzią udzieloną pismem z dnia [...] stycznia 2010r. nr [...] oraz zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2010r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, tj. wydania decyzji bez podstawy prawnej (k. 86-88). Dodatkowo w piśmie procesowym z [...] marca 2010 r. Kolegium wyjaśniło, że pismo D.Ł. z [...] grudnia 2010 r. nie wszczęło przed tym organem żadnego postępowania administracyjnego w trybie zwyczajnym, czy nadzwyczajnym, z uwagi na fakt, że jego treść nie zawierała takiego żądania. Mając na względzie, że treść tego pisma w całości pokrywała się z treścią zarzutów skargi do WSA pismo to zostało dołączone do tej sprawy, a omyłkowo pominięte przy przesłaniu akt sprawy do Sądu i uzupełnione na wezwanie z dnia [...] marca 2010 r.

Na wezwanie z dnia [...] kwietnia 2010r. skarżący I.Ł. i D.Ł. pismami z dnia [...] kwietnia 2010r., precyzując treść swego pisma do SKO z [...] grudnia 2009r., wskazali, iż miało ono na celu zwrócenie Kolegium uwagi na nieprawidłowe doręczenie oraz wznowienie postępowania w sprawie wadliwej decyzji z [...] lipca 2009 r. nr [...]. Okazało się, że organ z urzędu wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wolą skarżących było, aby to postępowanie stało się niezależne od postępowania przed sądem, przy czym obojętne było czy decyzja będzie uchylona wskutek wznowienia postępowania, czy stwierdzenia nieważności w drodze skargi do sądu. Skarżący wyrazili zgodę na zawieszenie postępowania sądowego.

W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2010 r. (k.92-97) uczestnicy postępowania W.D. i A.D. wnieśli o odrzucenie skargi jako wniesionej z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu ww. przedstawili przebieg wieloletniego postępowania w sprawie dotyczącej ograniczenia uciążliwości i likwidacji hodowli gołębi, prowadzonej przez skarżącego na sąsiedniej nieruchomości oraz wyrazili swoje stanowisko wobec twierdzeń skarżących i Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W ich ocenie skarżoną decyzja jest prawidłowa i wydana w oparciu o istniejącą podstawę prawną.

W dniu [...] kwietnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedłożyło potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji własnej z [...] lipca 2009 r. nr [...] w sprawie zakazu hodowli gołębi.

Pismem procesowym z [...] maja 2010 r. I. i D. małżonkowie Ł., w związku z ww. decyzją Kolegium, cofnęli skargę uznając, że została ona rozpatrzona oraz wnieśli o zwrot kosztów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślenia wymaga, iż zarówno przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, jak i przed podjęciem ewentualnych rozstrzygnięć procesowych kończących postępowanie sądowoadministracyjne w inny sposób w pierwszej kolejności obowiązkiem sądu jest zbadanie przesłanek formalnych wniesionej skargi. Jedynie skarga wniesiona przez uprawniony podmiot, w określonym ustawowo terminie i spełniająca określone w ustawie warunki formalne, może skutecznie zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne w konkretnej indywidualnej sprawie. Oznacza to również, iż cofnięcie skargi przez podmiot ją wnoszący może wywierać skutek procesowy jedynie wobec skargi skutecznie wniesionej.

W rozpoznawanej sprawie bezsporna pozostaje okoliczność, iż decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w trybie odwoławczym uchyliło decyzję Wójta Gminy z [...] października 2008 r. nr [...] w sprawie odmowy wydania nakazu likwidacji hodowli gołębi prowadzonej przez –D.Ł. na działce nr [...] i orzekło o zakazie "hodowli gołębi na terenie działki nr [...] stanowiącej własność D.Ł.".

W dniu [...] grudnia 2009 r. (data nadania w placówce pocztowej) I. i D. małżonkowie Ł. złożyli za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wraz ze skargami. W uzasadnieniu wniosku skarżący podnieśli, iż skarżona decyzja nie została im doręczona przez organ, a dowiedzieli się o niej w dniu 15 grudnia 2009 r. (14 grudnia dowiedział się pełnomocnik w postępowaniu cywilnym).

Zgodnie z przepisem art. art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z późn.zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.

Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Należy wskazać, że instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminu procesowego, gdy strona nie ponosi winy w uchybieniu. Przywrócenie uchybionego terminu prowadzi do stworzenia sytuacji, w której uchybiony termin dla dokonania określonej czynności w postępowaniu sądowym rozpoczyna swój bieg na nowo.

Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są: brak winy w uchybieniu, powodowanie przez uchybienie terminu dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności procesowej. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy także uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 P.p.s.a).

Zgodnie z przepisem art. 53 § 1 i 54 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Skargę wniesioną po upływie tego terminu sąd odrzuca (art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.)

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, iż skarżona decyzja Kolegium z [...] lipca 2009 r. została doręczona: W. i A.D., J.K., Wójtowi Gminy - 6 lipca 2009 r., J.B. - 20 lipca 2009 r. Przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję kierowana była także do D.Ł. na adres [...]. Na kopercie widnieje adnotacja placówki pocztowej o dwukrotnym awizowaniu (7 lipca 2009 r. i 14 lipca 2009 r.) oraz o zwrocie przesyłki adresatowi w dniu 22 lipca 2009 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i na kopercie brak jakichkolwiek informacji o okolicznościach awizowania oraz ewentualnym pozostawieniu informacji w tym zakresie w skrzynce pocztowej lub innym widocznym miejscu.

Jednocześnie stwierdzić należy, że z akt sprawy wynika, iż organom administracji publicznej znany był nowy adres zamieszkania skarżącego D.Ł. tj. ul. [...]. Na ten adres również dokonywano doręczeń, między innymi decyzji organu l instancji z dnia [...] października 2008 r., pismo Wójta Gminy z [...] października 2008 r. informujące SKO o wniesieniu odwołania przez W.D. wraz z wykazem przekazywanych akt i wskazaniem adresów stron, zawiadomienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] grudnia 2008 r. o przyczynach niezałatwienia przedmiotowej sprawy w terminie.

W takiej sytuacji, w związku z treścią wniosku skarżących do organu z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie można zaaprobować stanowiska wyrażonego przez organ w odpowiedzi na skargę i podzielanego przez uczestników postępowania, zgodnie z którym skarżona decyzja została D.Ł. doręczona w dniu 22 lipca 2007 r., w trybie art. 44 Kpa. Powyższy przepis reguluje fikcję prawną doręczenia pisma, która może mieć zastosowanie jedynie po wyczerpaniu prób doręczenia właściwego, które osobie fizycznej należy dokonywać co do zasady w mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 k.p.a.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 (adresatowi, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu):

1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej -w przypadku doręczania pisma przez pocztę, oraz

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Stosownie do § 2 i 3 art. 44 k.p.a, zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Z przepisu art. 44 k.p.a wynika zatem, iż zawiadomienie o złożeniu pisma na poczcie należy umieścić w skrzynce na korespondencję lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy.

W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych przyjęto (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego -Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 14.08.1998r. l SA/Gd 1457/98, Lex nr 34760, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28.06.2001 r. II SA 2871/00, Lex nr 53460, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4.10.2007r. l SA/Kr 1218/06, Lex nr 341049, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25.05.2007r. V SA/Wa 417/07, Lex nr 345717), iż potwierdzenie odbioru przesyłki musi być wypełnione przez doręczyciela w taki sposób, aby zawierało informację o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym oraz okres przez jaki placówka pocztowa przechowuje pismo. Z akt administracyjnych powinno wynikać także, czy i w jaki sposób doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce. Ponieważ przepis art. 44 k.p.a. przewiduje możliwość przyjęcia fikcji doręczenia pisma, co może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego, nie może budzić żadnych wątpliwości to, że doręczyciel dochował wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Zatem o fakcie tym musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki.

Wobec okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż brak jest w aktach sprawy dowodów pozwalających na przyjęcie aby doręczenia skarżonej decyzji dokonywano w mieszkaniu przy ul [...] - miejscu zamieszkania skarżącego, które było znane organowi pierwszej, ale też drugiej instancji, zgodnie z wymogami przepisów art. 42 - art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ administracji publicznej winien z urzędu ustalić krąg stron postępowania w indywidualnej sprawie, a następnie czuwać nad zapewnieniem wszystkim stronom czynnego udziału w toku postępowania. Każdą decyzję administracyjną organ winien doręczyć stronom postępowania na piśmie w trybie określonym w art. 109 k.p.a. lub przepisach szczególnych. W takiej sytuacji rozstrzygnięcia wymaga proceduralna kwestia związana z błędem organu administracji polegającym na niedoręczeniu decyzji jednej ze stron postępowania administracyjnego, na skutek nieuprawnionego przyjęcia skutku doręczenia w trybie art. 44 k.p.a., bądź pominięcia strony przy doręczeniu decyzji z innych przyczyn.

Przede wszystkim należy wskazać, iż zaskarżona decyzja z [...] lipca 2009 r. była decyzją wydaną przez Kolegium jako organ odwoławczy, na skutek rozpoznania odwołania W.D. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] października 2008 r. o odmowie wydania nakazu likwidacji hodowli gołębi - była zatem decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji. Po myśli art. 16 § 1 K.p.a. uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych (zasada trwałości decyzji ostatecznych). Zgodnie z przepisem art. 16 § 2 K.p.a. decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach. Sformułowane w tym przepisie prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego znajduje źródło w art. 2 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw.

Tryb i zasady zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego zasadniczo reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W myśl przepisu art. 50 ww. ustawy uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz w organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo wniesienia skargi. Skargę na decyzję administracyjną można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, czyli w sytuacji w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie (na decyzję ostateczną), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (art. 52 § 1 i 2 i art. 53 § 1 P.p.s.a.). W postępowaniu w sprawie-sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi (art. 32 P.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art. 33 § 1 ww. ustawy, osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony.

Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie (art. 33 § 2 ).

Mając na uwadze powyższe, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż niedoręczenie D.Ł. ostatecznej decyzji organu administracji publicznej oznacza, iż dla niego jako strony postępowania administracyjnego, nie rozpoczął biegu indywidualny termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a. W ocenie sądu, otwarcie biegu przedmiotowego terminu następuje tylko i wyłącznie na skutek doręczenia stronie decyzji kończącej postępowanie, na podstawie art. 109 § 1 Kpa.

Zaznaczenia wymaga przede wszystkim, że chodzi o postępowanie administracyjne, w którym więcej niż jeden podmiot jest stroną postępowania. Wówczas wobec doręczenia decyzji jednemu z nich decyzja ostateczna wywołuje skutki w postaci określenia praw i obowiązków adresata, któremu została doręczona. Co do zasady wykonaniu podlega decyzja ostateczna (art. 130 § 1 k.p.a.), w sytuacji zatem gdy rozstrzyga ona o spornych interesach stron postępowania, niektóre z nich mogą być zainteresowane bezzwłocznym przystąpieniem do jej wykonania. W interesie innych podmiotów może być skorzystanie z prawa zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem, wraz z możliwością wstrzymania jej wykonania. Oznacza to, że dokonana wykładnia musi rozstrzygać o sprzecznych interesach stron postępowania, co szczególnie wyraźnie widać w rozpoznawanej sprawie, która toczy się na tle wieloletniego sporu stron postępowania i dotyczy żądania nałożenia na D.Ł. zakazu prowadzonej przez niego hodowli gołębi.

Kodeks postępowania administracyjnego, jak każda procedura, zawiera przepisy, które mają służyć naprawie błędów popełnionych przez podmiot prowadzący postępowanie. Takie przepisy zawiera też instytucja wznowienia postępowania, w której przewidziano m.in. możliwość wznowienia postępowania w przypadku pominięcia w postępowaniu, na skutek błędu organu, strony postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Przy czym przepisy dotyczące wznowienia postępowania zawierają regulacje uwzględniające m.in. interes podmiotów, którym decyzja wydana w wadliwym postępowaniu, ukształtowała sytuację prawną. Jest to przede wszystkim art. 146 § 1 k.p.a. zawierający negatywną przesłankę uchylenia w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji z uwagi na upływ czasu. Przepis ten wskazuje, że ustawodawca godzi się na to, aby w imię określonych wartości (pewność prawa ukształtowanego decyzją) nie utrzymywać w nieskończoność stanu niepewności co do trwałości decyzji, wydanej w wadliwym postępowaniu.

Ochrona tych istotnych wartości zostałaby zaprzepaszczona, gdyby przyjąć, że w razie błędu organu, polegającego na pominięciu strony w postępowaniu administracyjnym przez niedoręczenie jej decyzji administracyjnej, strona, której decyzji nie doręczono, może w każdym czasie wnieść odwołanie (lub skargę do sądu administracyjnego), byleby tylko doprowadziła do doręczenia jej niedoręczonej dotychczas decyzji. Wówczas w każdym czasie, w tym po 5 czy 10 latach od doręczenia decyzji stronom postępowania, które brały udział w postępowaniu, decyzja administracyjna, która uznawana była za ostateczną, a więc mogła być podstawą dalszych czynności prawnych i faktycznych, mogłaby być w wyniku postępowania odwoławczego lub sadowego uchylona. Taka możliwość nie zasługuje na akceptację z uwagi na potrzebę ochronę pewności prawa.

Z tego względu przyjęta w orzecznictwie wykładnia, że strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zasługuje na akceptację (vide wyroki NSA z dnia 05 grudnia 1997 r. w sprawie sygn. akt l SA 1329/95 ONSA 1998/3/103 i z dnia 16 lipca 2002 r. w sprawie sygn. akt II SA 2230/00, M.Prawn. 2002/20/916 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 października 2005 r. w sprawie sygn. akt l SA/Wa 1606/04, Lex nr 191505, wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 505/08, Lex nr 554884 jak też B. Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2006, s. 586 i In.). Co prawda zakłada ono pewną fikcję prawną, ta jednak zapewnia poszanowanie wyrażonej w art. 16 § -1 Kpa zasady trwałości decyzji administracyjnych, dającej uczestnikom obrotu prawnego przekonanie o stabilności załatwienia sprawy administracyjnej.

W ocenie Sądu powyższe stanowisko ma również zastosowanie w sytuacji gdy podmiot będący stroną postępowania administracyjnego w znaczeniu materialnoprawnym (mający interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa) został bez własnej winy pozbawiony udziału w postępowaniu administracyjnym i to zarówno w całym, jak i w pewnym jego stadium np. w postępowaniu odwoławczym na skutek niedoręczenia decyzji organu drugiej instancji. W takiej sytuacji trzydziestodniowy termin do wniesienia przez taki podmiot indywidualnej skargi do sądu administracyjnego biegnie od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji ostatecznej stronom uczestniczącym w postępowaniu. Niewniesienie w tym terminie skargi przez żadną ze stron, którym zapewniono w nim udział powoduje, iż niedopuszczalne staje się wniesienie własnej skargi przez podmiot "pominięty" po upływie wskazanego trzydziestodniowego terminu liczonego od daty ostatniego doręczenia (vide postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 15 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Op 65/06, ONSAiWSA 2007, nr 2, póz. 31). W tym przypadku osoba, która nie brała udziału w postępowaniu, a jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa, ma prawo złożenia do właściwego organu administracji publicznej wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzja ostateczną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Nadto istnieje możliwość zwrócenia się do prokuratora lub Rzecznika Praw Obywatelskich, którzy mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie (art. 53 § 3 P.p.s.a.).

Podkreślenia wymaga, że taka wykładnia pełniej godzi sprzeczne interesy stron postępowania, mianowicie tych, które brały udział w postępowaniu, jak i tych, które tego udziału na skutek błędu organu zostały pozbawione. Dodatkowo wskazać należy, iż postępowanie sądowoadministracyjne ma na celu jedynie badanie zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej, sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej co do istoty. W tej sytuacji także zasady ekonomiki procesowej wskazują, iż w pierwszej kolejności należy wyczerpać dostępny tryb nadzwyczajnego postępowania administracyjnego do ponownego zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy z udziałem strony, a następnie możliwe jest poddanie tego rozstrzygnięcia kontroli sądu administracyjnego. Strona nie zostaje zatem pozbawiona prawa poddania kontroli sądu zgodności z prawem negowanego przez siebie rozstrzygnięcia organów administracji publicznej.

Mając to wszystko na uwadze, w ustalonym stanie faktycznym sprawy -w szczególności wobec takich faktów, jak te, że:

- skarżących pominięto w postępowaniu w sprawie zakończonej wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z [...] lipca 2009 r. nr [...], skarżącego - poprzez niedoręczenie decyzji ostatecznej, skarżącą poprzez nieuznanie jej za stronę postępowania,

- decyzję tą doręczono innym stronom postępowania (W. i A.D., J.K. - 6 lipca 2009 r., J.B. - 20 lipca 2009 r.), które nie wniosły skargi do sądu administracyjnego,

- w dniu 16 grudnia 2009 r. wpłynął do Kolegium wniosek I.Ł. i D.Ł., zawierający żądanie wszczęcia postępowania nadzwyczajnego wobec zaskarżonej wadliwej decyzji, w rozumieniu art. 63 § 1 K.p.a. (zgodnie z treścią pism procesowych skarżących z dnia [...] kwietnia 2010 r. ww. pismo stanowiło wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego skarżoną decyzją ostateczną),

- decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność skarżonej decyzji z 1 lipca 2009 r.

stwierdzić należy, że dla skarżących D.Ł. oraz I.Ł. nie otworzył się indywidualny termin do wniesienia skargi na przedmiotową decyzję Kolegium z [...] lipca 2009 r., zatem terminowi temu skarżący nie "uchybili", co mogłoby uzasadniać ewentualny wniosek o przywrócenie terminu. Powyższe oznacza, iż skoro wniesienie skargi przez skarżących, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy po terminie otwartym dla stron uczestniczących w postępowaniu, jest niedopuszczalne, niedopuszczalny jest również ich wniosek o przywrócenie terminu, któremu wszakże uchybić nie mogli.

Z tych powodów, na podstawie przepisu art. 88 w związku z art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 109 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wnioski skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na przedmiotową decyzję jako niedopuszczalne z mocy ustawy, podlegały odrzuceniu.

14

Po uprawomocnieniu się powyższego postanowienia Sąd orzeknie w przedmiocie wniesionych skarg i uiszczonych wpisów sądowych. Zgodnie z przepisem art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego.