Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 66/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 63 ust. 1 i 2, art. 65 ust. 2, art. 77 ust. 7, art. 90 ust. 8
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 15, art. 142, art. 106 § 1 i 3, 5 , 6, art. 144, art. 138 § 1 pkt 3, art. 134
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 30 ust. 2, art. 49 b ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 3 i 5, art. 64 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

Dnia 15 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi A.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. ([...]) Burmistrz, na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) oraz art. 123 Kpa, po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych zlokalizowanych na dz. nr [...].

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w dniu [...] sierpnia 2011 r. S.D. złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych, zlokalizowanej na działce nr [...]. Organ wskazał, iż na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz art. 78 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku ( ... ) [...] sierpnia 2011 r. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o wyrażenie opinii, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby - co do zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W odpowiedzi Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011r. ([...]) uznał, że dla projektowanego przedsięwzięcia sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko nie jest wymagane. Z kolei Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] września 2011r. [...] wyraził opinię, w której stwierdza brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W ocenie organu I instancji uzyskane opinie ww. organów jednoznacznie wskazywały na brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji, co uzasadniało odstąpienie od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko polegającego na budowie stacji paliw płynnych zlokalizowanej na działce nr [...]. W dalszej części uzasadnienia organ I instancji przedstawił charakterystykę planowanej inwestycji, tj. położenie, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczące terenu z istniejącą (stacja LPG) i planowaną inwestycją (stacja paliw), liczbę pracowników stacji, urządzenia planowane do instalacji, podstawowe dane techniczne stacji paliw, rodzaj i ilość wytwarzanych odpadów oraz sposób ich odprowadzania, rodzaj technologii, która ma być zastosowana, przewidywana ilość wykorzystywanej wody i innych wykorzystywanych surowców, materiałów, paliw oraz energii itp. Burmistrz stwierdził, iż planowane przedsięwzięcie ma wyłącznie lokalny charakter oddziaływania i stąd nie obowiązują wymagania przeprowadzania procedury postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko oraz że przedmiotowe przedsięwzięcie zlokalizowane jest poza obszarami cennymi przyrodniczo, objętymi formami ochrony przyrody na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009r. Nr 151,poz. 1220 z późn. zm.). Najbliższym obszarem chronionym zlokalizowanym w odległości 400 m od planowanej inwestycji jest Park Krajobrazowy "[...]". Natomiast najbliżej położony obszar Natura 2000 jest proponowany obszar o oznaczeniu [...] położony w odległości 2,2 km. Na podstawie karty informacyjnej przedsięwzięcia załączonej do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz analizy szczegółowych uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) organ stwierdził, że przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane na: obszarach wodno-błotnych czy innych obszarach o płytkim zaleganiu wód podziemnych, obszarach wybrzeży, obszarach górskich, obszarach objętych ochroną, w tym obszarach ochronnych zbiorników wód śródlądowych, obszarach wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt tub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarach sieci Natura 2000, obszarach, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone, obszarach o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, obszarach o znacznej gęstości zaludnienia, obszarach ochrony uzdrowiskowej, nie wiąże się ono ze znacznym zasięgiem (ponadlokalnym), długotrwałym, nieodwracalnym i skumulowanym oddziaływaniem związanym z emisją, wykorzystaniem zasobów naturalnych, wystąpieniem awarii przemysłowej o której mowa w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 9 kwietnia 2002 r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz. U. z 2002 r. Nr 58 poz. 535).

Dokonując wskazanego rozstrzygnięcia Burmistrz udzielił stronom pouczenia iż przysługuje na nie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Zażalenie od wskazanego postanowienia wniósł A.B. (użytkownik wieczysty, sąsiednich do planowanej inwestycji, działek nr [...]), reprezentowany przez adwokata A.G.. Wnosząc o uchylenie orzeczenia organu I instancji o zarzucił mu między innymi:

- naruszenie przepisów procesowych art. art. 7, 9, 10, 15, 77 § 1, 80, 106 § 1 , 107 § 3, 126 Kpa - poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, w tym oparcie się o niepełne i nieprawidłowe opinie wyrażone w postanowieniach PPIS z dnia [...] sierpnia 2011 r. i postanowienia RDOŚ z dnia [...] września 2011 r., uznanie okoliczności sprawy za udowodnione mimo, że nie wynikają one wprost z zebranego w sprawie materiału dowodowego, wydanie postanowienia mimo braku rozpatrzenia zażaleń na wydane wtoku postępowania postanowienia organów uzgadniających, wydanie postanowienia w oparciu o nieprawidłowy i zawierający liczne braki wniosek o wydanie decyzji środowiskowej,

- naruszenie wskazanych w zażaleniu postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej nr XXIX/152/2005 z dnia [...] lipca 2005 r.,

- naruszenie § 6 ust. 4 uchwały nr V.32.2011 Rady Miejskiej z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

- naruszenie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez wydanie postanowienia o braku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko pomimo braku prawidłowej i wyczerpującej analizy rodzaju, charakterystyki i usytuowania planowanego przedsięwzięcia.

W obszernym uzasadnieniu zażalenia przedstawiona została argumentacja podnoszonych zarzutów, skoncentrowana w szczególności na wykazaniu, iż przeprowadzenie oceny oddziaływania planowanego przez wnioskodawcę przedsięwzięcia jest bezwzględnie konieczne.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z póżn. zm.), art. 63 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.), umorzyło postępowanie zażaleniowe.

W uzasadnieniu Kolegium podało, iż mocą art. 61 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

o oceanach oddziaływania na środowisko ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach:

1. postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;

2. postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, 10, 14 i 18; jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w przypadku, o którym mowa w art. 88 ust. 1.

Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie oddziaływać na środowisko stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 63. ust. 1 ww. ustawy) uwzględniając łącznie uwarunkowania określone w pkt 1-3 ww. artykułu oraz określając jednocześnie zakres raportu

o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 4 ustawy). Zgodnie z an. 63 ust. 2 cyt. ustawy postanowienie wydaje się również jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ( po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, jak rozpatrywanej sprawie - art. 64 ust. 1 w związku z art. 78 ust. 1pkt 2 omawianej ustawy).

Zdaniem organu odwoławczego, ustawodawca przewidział możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1 ustawy w zw. z art. 65 ust. 2 ustawy, co oznacza, iż zaskarżalne są tylko postanowienia organu nakładające na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanym przedsięwzięciem. Postanowienia organu nie stwierdzające potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko są – zdaniem Kolegium - niezaskarżalne. W rozpatrywanej sprawie Burmistrz wydał postanowienie na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy, stwierdzając brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych zlokalizowanej na działce nr [...]. W postanowieniu zawarto pouczenie o sposobie i terminie jego zaskarżenia, z którego to środka skorzystał pełnomocnik skarżącego A.B.. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, iż wobec niezaskarżalności postanowienia organu l ininstancji, zachodziły podstawy do umorzenia postępowania zażaleniowego, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 Kpa. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszym postępowaniu rozstrzygał tylko kwestię proceduralną, bowiem przy przyjętej ocenie tej kwestii, sprawa nie podlegała rozpoznaniu pod kątem oceny zasadności merytorycznego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, iż zarzuty pełnomocnika nie mają wpływu i znaczenia dla rozstrzygnięcia i przy przyjętej ocenie nie podlegają rozpoznaniu.

Skargę na decyzję z dnia [...] grudnia 2011r. wniósł A.B., reprezentowany przez pełnomocnika adw. A.G.. Strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją postanowienia Burmistrza z dnia [...] października 2011 r. oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Zaskarżonej decyzji zarzucono, iż wydana została z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 3 Kpa w zw. z art. 144 Kpa w zw. 2 art. 105 Kpa, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 63 ust. 2 ustawy w zw. z art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Zdaniem skarżącego, w przedmiotowej sprawie niezbędne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Tymczasem sprawa nie została przez organ odwoławczy rozpoznana merytorycznie. Odnosząc się zaś do, rozstrzygniętej przez SKO wyłącznie, kwestii proceduralnej skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem zajętym przez organ II instancji, iż postanowienie organu l instancji jest niezaskarżalne, co uzasadniało umorzenie postępowania zażaleniowego zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 in fine Kpa w zw. z art. 144 Kpa.

Skarżący wywodził, iż stosownie do art. 65 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) na postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 ww. ustawy przysługuje zażalenie. Niezasadne jest bowiem stanowisko organu, iż prawo do zażalenia dotyczy tylko postanowień pozytywnych. Zdaniem skarżącego, gdyby ustawodawca chciał pozbawić stronę możliwości zaskarżania postanowień wydanych w trybie art. 63 ust. 2 cyt. ustawy uczyniłby, to wprost tak jak zrobił to w art. 63 ust. 6 ww. ustawy. Przyjęcie za trafne stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż postanowienie Burmistrza jest niezaskarżalne, oznaczałoby, iż rozstrzygnięcie to pozbawione jest kontroli, co jest nie do pogodzenia z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 Kpa. W ocenie strony skarżącej, za prawem zaskarżania postanowienia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przemawia także obowiązek uzasadnienia tego postanowienia (art. 65 ust. 3 ustawy). Z przepisu art. 124 § 2 Kpa jednoznacznie wynika bowiem, że postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, gdy służy na nie zażalenie, gdy przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego oraz gdy zostało ono wydane na skutek zażalenia na postanowienie. Oznacza to, że postanowienia organu I instancji, na które służy zażalenie, powinny zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, natomiast postanowienia organu pierwszej instancji, na które nie służy zażalenie, nie muszą zawierać uzasadnienia. Skoro zatem ustawodawca przewidział obowiązek uzasadnienia postanowienia to w kontekście art. 124 Kpa oznacza to, że przysługuje na nie zażalenie. Dodatkowo przemawia za tym okoliczność, że uzasadnianie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie pozbawione byłoby logiki i byłoby nieekonomiczne. Na poparcie swojego stanowiska strona powołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2011 r., II SA/Gd 698/10 w uzasadnieniu którego sąd stwierdził , iż : "wskazać należy, iż ustawodawca w art. 63 ust.1 ustawy przewidział, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W niniejszej sprawie organ ten na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Wydane w tym zakresie postanowienie było, zgodnie z art. 65 ust. 2 ustawy zaskarżalne zażaleniem. Strony nie kwestionowały jego prawidłowości i stało się ono prawomocne."

Skarżący dodatkowo zarzucił, iż przyjęta interpretacja organu administracji w przedmiotowej sprawie stawia w pozycji uprzywilejowanej inwestora, który może zaskarżać niekorzystne dla siebie postanowienie przewidujące obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, dyskryminuje zaś uczestników postępowania, którzy zostaliby w ten sposób pozbawieni możliwości kontroli niekorzystnego postanowienia o braku konieczności przeprowadzenia tej oceny. Zdaniem skarżącego, organ ponadto niesłusznie uznał, że istnieją przesłanki do umorzenia postępowania, przyjmując niekorzystną dla skarżącego wykładnię prawa materialnego. Jako podstawę prawną decyzji o umorzeniu postępowania organ wskazał art. 138 § 1 pkt 3 in fine Kpa w zw. z art. 144 Kpa. Tymczasem umorzenie postępowania jest dopuszczalne tylko w powiązaniu z treścią art. 105 Kpa. W zaskarżonej decyzji organ nie powołał jako podstawy prawnej art. 105 Kpa. Nie wskazał także na czym polega owa bezprzedmiotowość, mająca uzasadniać umorzenie postępowania.

W dalszej części uzasadnienia, z uwagi na brak merytorycznego rozpatrzenia zażalenia, skarżący przedstawił zarzuty kierowane pod adresem postanowienia Burmistrza z dnia [...] października 2011 r. wskazując m.in., że zostało wydane z naruszeniem licznych postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - uchwalonego Uchwałą nr XXIX/152/2005 z dnia [...] lipca 2005r. Rady Miejskiej oraz przepisów Kpa i ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie zajęte w zaskarżonej decyzji.

Do przekazanych Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę akt administracyjnych sprawy dołączone zostało postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. ([...]), którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 113 § 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 Kpa, postanowiło sprostować oczywistą omyłkę w zaskarżonej skargą jego decyzji dnia [...] grudnia 2011r. poprzez zastąpienie wyrazu dotyczącego oznaczenia wydanego rozstrzygnięcia: "decyzja" słowem "postanowienie", co objęło też pouczenie o zaskarżalności orzeczenia. W uzasadnieniu Kolegium podało, iż powyższy błąd powstał " przy przepisywaniu postanowienia".

Pismem z dnia [...] marca 2012r. uczestnicy postępowania C. i S.D. wyrazili pogląd, iż działania skarżącego nakierowane są wyłącznie na utrudnienie im zrealizowania planowanej inwestycji. Wskazali, iż prowadzi on na działce sąsiadującej z ich działką stację paliw i obawia się konkurencji ze strony uczestników, planujących realizację podobnej inwestycji.

Na rozprawie w dniu 15 marca zastępca procesowy pełnomocnika skarżącego podtrzymał skargę i oświadczył, że postanowienie o stwierdzeniu oczywistej omyłki nie było przedmiotem zaskarżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

W ramach przysługującej sądowi administracyjnemu kognicji do kontroli legalności ( zgodności z prawem ) zaskarżonych aktów organów administracji publicznej, Sąd uznał skargę za niezasadną.

W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że złożona przez A.B. skarga na decyzję SKO z dnia [...] grudnia 2011 r. uznana została za skargę na zawarte w niej rozstrzygnięcie, jednakże podjęte w procesowej formie postanowienia. Taka kwalifikacja skargi związana była z ostatecznym postanowieniem SKO z dnia [...] stycznia 2012 r. ( znak [...]) o sprostowaniu oczywistej omyłki w zakresie określenia procesowej formy w jakiej doszło do rozpoznania w dniu [...] grudnia 2011 r. zażalenia strony na postanowienie Burmistrza z dnia [...] października 2011 r. Informację w kwestii takiej kwalifikacji jej skargi strona skarżąca otrzymała w wezwaniu z dnia [...] lutego 2012 r. do uzupełnienia uiszczenia wpisu od skargi. W zakresie tego zagadnienia wyjaśnić należy, iż wprawdzie sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego aktu wg stanu faktycznego i prawnego na dzień jego podjęcia, to w okolicznościach niniejszej sprawy należało z urzędu uwzględnić okoliczność sprostowania oczywistej omyłki w rozstrzygnięciu SKO z dnia [...] grudnia 2011 r. Postanowienie w przedmiocie sprostowania ma bowiem taki skutek, że sprostowany tekst musi być traktowany jako istniejący w sprostowanym akcie od samego początku. W rezultacie dokonanego sprostowania, orzeczenie otrzymuje bowiem brzmienie zgodne z wolą organu, istniejącą w chwili jego wydania. Oznacza to w konsekwencji, iż ostateczne postanowienie o sprostowaniu rozciąga swe skutki od chwili wydania sprostowanego orzeczenia.

Rozpoznając zatem zasadność skargi na postanowienie SKO z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego kwestią zasadniczą, rzutującą na legalność stanowiska SKO, pozostawało rozważenie czy na postanowienie podjęte na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm. powoływanej jako: "ustawa"), stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przysługuje zażalenie.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że na postanowienie o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko środek zaskarżenia w postaci zażalenia nie przysługuje.

Art. 63 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z kolei zgodnie z art. 65 ust. 2 ustawy na postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1, przysługuje zażalenie. Ponadto według art. 63 ust. 2 ustawy postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie Sądu z przedstawionej regulacji wynika niewątpliwie, że prawodawca przewiduje możliwość kwestionowania w formie zażalenia jedynie postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skoro w art. 63 ust. 1 ustawy prawodawca użył zwrotu "stwierdza w drodze postanowienia", wskazując że na to postanowienie służy zażalenie, i jednocześnie w kolejnym ustępie artykułu stanowi, że postanowienie wydaje się również jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to należy uznać to za celowy zabieg legislacyjny, akcentujący odrębność procedur w zakresie wydawania tych postanowień. Gdyby prawodawca chciał by wszystkie postanowienia były kwestionowane w trybie zażalenia, w art. 65 ust. 2 ustawy znalazłoby się odwołanie do art. 63 ust. 2 bądź użyłby zwrotu: "na postanowienie w sprawie stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko służy zażalenie" - konstrukcji formułującej prawo do zażalenia na wszystkie rodzaje postanowień, które mogą być wydane w określonej materii.

Przedstawiony sposób rozumienia powołanych przepisów wspiera też wykładnia historyczna. Rozwiązania prawne zawarte w ustawie zastąpiły z dniem 15 listopada 2008 r. unormowania wynikające z ustawy Prawo ochrony środowiska. Regulacja obowiązująca do 15 listopada 2008 r., w zakresie wydania tzw. decyzji środowiskowej, zamiast procedury w przedmiocie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przewidywała tzw. postępowanie w przedmiocie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Procedury wynikające z obu ustaw, pomimo odmiennych nazw tego etapu postępowania w zakresie wydania decyzji środowiskowej, zawierają szereg podobieństw. Przykładowo w obu procedurach został przewidziany obowiązek zasięgnięcia opinii organów współdziałających ( art. 64 ust 2 ustawy; art. 51 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym do 15 listopada 2008 r.) Istotą pierwszego etapu postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej, według procedury obowiązującej do 15 listopada 2008 r., było przesądzenie czy istnieje obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, natomiast aktualnie organ ma przesądzić o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Pomimo zmiany nazwy przedmiot pierwszego etapu postępowania w zasadzie się nie zmienił, gdyż postanowienie organu wydane na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy przesądza przede wszystkim o obowiązku sporządzenia raportu. Warto zwrócić uwagę, że w poprzedniej regulacji, dotyczącej obowiązku sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia art. 51 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowił: "Obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; właściwy organ uwzględnia łącznie szczegółowe uwarunkowania, o których mowa w ust. 8 pkt 2; postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu." Art. 51 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowił, że na postanowienia o których mowa w ust. 2 przysługuje zażalenie. Tak więc w ustępie 2 art. 51 ustawy Prawo ochrony środowiska prawodawca wymieniał dwa postanowienia: nakładające obowiązek sporządzenia raportu jak i stwierdzające, że nie zachodzi potrzeba sporządzenia raportu. Należy więc uznać, że w obecnie obowiązującej regulacji nieprzypadkowo unormowano w odrębnej jednostce redakcyjnej postanowienie o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W ocenie Sądu, przedstawiona wykładnia omawianych rozwiązań ustawy nie narusza zasady demokratycznego państwa prawa ani zasady prawa do sądu. Postanowienie wydane na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy jest postanowieniem wydawanym w toku postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej. Wbrew stanowisku strony skarżącej, droga do jego kwestionowania nie jest zamknięta. Może być ono bowiem zaskarżone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W tym bowiem zakresie regulacja ustawy nie wyłącza ogólnych przepisów Kpa. Zgodne zaś z art. 142 Kpa postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Efektem uznania odwołania za uzasadnione oprócz uchylenia decyzji organu I instancji może być również uchylenie postanowienia wydanego na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy. Ponadto, zdaniem Sądu, organ który wydał postanowienie w toku postępowania administracyjnego, na które nie służy zażalenie w toku instancji administracyjnej, może je we własnym zakresie uchylić, na etapie postępowania przed tym organem.

Zwrócić należy uwagę, że w systemie prawa prawodawca często konstruuje postanowienia wydawane w toku postępowania administracyjnego, które mogą być kwestionowane dopiero w odwołaniu od decyzji ( np. art. 30 ust. 2 , art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego ). Również na gruncie samej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (... ) można znaleźć rozwiązania podobne jak w jej art. 63 ust. 1 i 2 oraz art. 65 ust. 2 , w których prawodawca precyzyjnie określa jakie postanowienia w danej sprawie mogą być skarżone w drodze zażalenia. I tak zgodnie z art. 90 ust. 8 ustawy, postanowienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia ( podlegające także uzasadnieniu ) – z uwagi na wyłączenie stosowania wobec niego trybu z art. 106 § 3, 5 i 6 Kpa - jest niezaskarżalne w toku instancji. Możliwość jego zaskarżenia przez stronę powstaje dopiero – zgodnie z przepisem art. 142 Kpa - w odwołaniu od decyzji wydanej w postępowaniu głównym – w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i o udzielenie pozwolenia na budowę. Prawidłowość takiej wykładni potwierdzona została w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011r. w sprawie II OSK 2365/10. NSA stwierdził, iż w sytuacji gdy ustawodawca, regulując procedurę ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą współdziałanie organów administracji publicznej, o którym mowa w art. 106 § 1 Kpa, wyłączył możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w tym trybie, oznacza to, że zgodnie z art. 142 Kpa, postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia może zostać zaskarżone w odwołaniu od decyzji. Ustawodawca, jak wynika z powołanych wyżej przepisów, ustalił, że postanowienie wydawane przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może być kwestionowane w postępowaniu administracyjnym w odwołaniu od decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Za omówioną wyżej interpretacją przepisów art. 63 ust. 1 i 2 oraz art. 65 ust. 2 i 3 ustawy, przemawia także kontekst celowościowy regulacji zawartych w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Jak wynika z dokumentów dostępnych na stronie http://orka.sejm.gov.pl/proc6.nsf/opisy/768.htm, celem ustawy było między innymi skrócenie procedury w przedmiocie wydawania decyzji środowiskowych. Uznano, że gwarancją usprawnienia tej procedury będzie ustanowienie nowego organu koordynującego, regionalnego dyrektora ochrony środowiska, a także wyłączenie możliwości kwestionowania w trybie zażaleń postanowień wpadkowych, wydawanych w trakcie postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej, czego przejawem, oprócz analizowanej regulacji, jest wyraźne wykluczenie prawa do zażalenia na uzgodnienia i opinie wydawane w kolejnym etapie postępowania ( art. 77 ust. 7 ustawy).

Zaprezentowane stanowisko w zakresie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie wydane w oparciu o przepis art. 63 ust. 2 ustawy uznać należy za przeważające w orzecznictwie sądów administracyjnych ( vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2010 - IV SA/Wa 53/10; postanowienie WSA w Kielcach z dnia 26 stycznia 2012 r. - II SA/Ke 3/12, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 29 września 2009 r. – II SA/Bk 372/09 , postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 23 marca 2010 r. - II SA/Gd 104/10).

W kontekście powyższych rozważań za odosobniony należy uznać, przytoczony przez skarżącego, pogląd WSA w Gdańsku zawarty w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie II S/Gd 698/10. Został on wyrażony w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia była decyzja środowiskowa i nie zawiera żadnej argumentacji na jego poparcie.

Przesądzenie kwestii niedopuszczalności zażalenia rodziło obowiązek Sądu, również w kontekście zarzutów skargi , odniesienia się do procesowego rozstrzygnięcia jakim organ dał wyraz wskazanej kwestii proceduralnej.

W ocenie Sądu, uznanie, iż na postanowienie Burmistrza z dnia [...] października 2011 r. nie służy zażalenie skutkować powinno wydaniem przez SKO na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 Kpa postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia. Zatem organ odwoławczy, pomimo prawidłowego ustalenia, iż zażalenie na postanowienie z [...] października 2011r. nie przysługuje, wydał nieprawidłowe rozstrzygnięcie. Umorzenie postępowania zażaleniowego następuje bowiem na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa w zw. z art. 144 Kpa. Rozstrzygnięcie o powyższym brzmieniu i oparte na wskazanej podstawie prawnej podejmowane jest w sytuacji, gdy rozpoznanie samego zażalenia przez organ odwoławczy stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny i w tym zakresie należy odwołać się do treści art. 105 Kpa. Bezprzedmiotowość ta w szczególności może wiązać się ze skutecznym cofnięciem zażalenia, bądź z brakiem interesu prawnego podmiotu wnoszącego zażalenie.

Z uzasadnienia zaskarżonego aktu nie wynika jakoby w postępowaniu zażaleniowym, któraś z wymienionych okoliczności miała miejsce i by organ II instancji prowadził ustalenia w tym zakresie. Zaistniałą w niniejszej sprawie okolicznością pozostawał przypadek wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji. Niezaskarżalność postanowienia to jedna z przyczyn o charakterze przedmiotowym niedopuszczalności zażalenia, o której mowa w art. 134 Kpa w zw. z art. 144 Kpa. W tej sytuacji prawidłowym rozstrzygnięciem organu odwoławczego winno być – jak to wyżej wskazano - stwierdzenie w drodze postanowienia niedopuszczalności zażalenia. Takie postanowienie organu II instancji ma charakter ostateczny ( art. 134 Kpa ) i przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. Uznając zatem, że skarga w istocie została złożona na akt o takim właśnie charakterze Sąd uznał ją za dopuszczalną.

Przedstawione uchybienie procesowe Kolegium Sąd jednak rozważył w kategoriach naruszenia prawa procesowego, które nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie umarzające postępowanie zażaleniowe, jak i rozstrzygnięcie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia są bowiem rozstrzygnięciami jednoznacznymi w skutkach. Zarówno w razie umorzenia postępowania zażaleniowego, jak i w razie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, nie doszłoby do wydania rozstrzygnięcia odnoszącego się do istoty sprawy, zażalenie nie zostałoby merytorycznie rozpatrzone. Zatem to naruszenie przepisów prawa procesowego nie mogło stanowić przesłanki do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przez możliwość istotnego wpływu na wynik sprawy, w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, należy bowiem rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszenia na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego lub procesowego, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. W zakresie zaprezentowanej oceny uchybień procesowych w kontekście braku ich istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony przez NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 marca 2011r. w sprawie II OSK 29/11 ( wszystkie powołane orzeczenie dostępne na stronach cbois.nsa.gov.pl.).

Odnosząc się, w kontekście poczynionych wywodów, do pozostałych zarzutów skargi uznać należało, także iż organ odwoławczy, rozpatrując sprawę jedynie pod kątem proceduralnym, nie dopuścił się naruszenia zasady dwuinstancyjności. Nie ma też racji skarżący, że brak merytorycznego rozpatrzenia zażalenia wywołuje skutek w postaci braku możliwości zweryfikowania postanowienia organu I instancji. Jak to już wspomniano, wskazane postanowienie - zgodnie z art. 142 Kpa - skarżący może zaskarżyć w odwołaniu od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Powołany przepis daje więc możliwość podniesienia w odwołaniu od decyzji zarzutów wobec wydanego w toku postępowania postanowienia, na które nie służyło zażalenie.

Mając powyższe na względzie Sąd skargę uznał za bezzasadną. Podstawę prawną wyroku oddalającego skargę stanowił art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. nr 153, poz. 1270).