Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1908/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 2 par. 2, art. 70
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 56 ust. 1 pkt 1a
journal: Dz.U. 2018 poz 755
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie sędzia WSA Honorata Łopianowska (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi P. sp. z o. o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika D. M. Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...], 2) uchyla postanowienie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia [...] września 2017 r. nr [...].


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. [dalej też "NUS" albo "Organ egzekucyjny"], prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. [dalej też "Skarżąca", "Spółka" albo "Strona"], na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 26 czerwca 2017 r. wystawionego przez Prezesa U. [...] [dalej też "Wierzyciel" albo "Prezes U."], obejmującego należność z tytułu kary pieniężnej, nałożonej decyzją z [...] grudnia 2008 r., w kwocie należności głównej 53 730 zł.

W toku postępowania egzekucyjnego zawiadomieniami z 20 lipca 2017 r. wystawionymi m.in. w oparciu o przedmiotowy tytuł wykonawczy, organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunków bankowych Spółki w P. S.A. oraz w S. S.A. Oddział w Polsce.

2. Pismem z 27 lipca 2017 r. Skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzut przedawnienia zobowiązania oraz zarzut braku doręczenia upomnienia, wskazując, że kary pieniężne nakładane przez wierzyciela, które stanowią niepodatkowe należności budżetowe, przedawniają się z upływem 5 lat od nałożenia kary, zgodnie z art. 70 § 1 z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa [Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej "O.p."]. Zdaniem Skarżącej, egzekwowane zobowiązanie uległo przedawnieniu z końcem 2013 r. a zatem w dniu wystawienia tytułu wykonawczego, tj. 26 czerwca 2017 r., zobowiązanie nie istniało. Ponadto Skarżąca wskazała, że przedmiotowy tytuł wykonawczy nie może stanowić podstawy wszczęcia postępowania egzekucyjnego, gdyż jego wystawienie nie było poprzedzone upomnieniem, o którym mowa w art. 15 § 1 z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej "u.p.e.a."].

3. Postanowieniem z [...] września 2017 r. Wierzyciel wyraził stanowisko w sprawie zgłoszonych przez Spółkę zarzutów, uznając je za nieuzasadnione. W uzasadnieniu wskazał, że jego zdaniem, w sytuacji kiedy beneficjentem kar pieniężnych nakładanych przez Wierzyciela jest Narodowy Fundusz [...] ["N."], nie podlegają one przedawnieniu. Zdaniem wierzyciela, definicja niepodatkowych należności określona w art. 3 pkt 8 O.p. wskazuje, że są to niebędące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publicznoprawnych. Podniesiono, że podobną definicję zawiera ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych [Dz.U. z 2017 r., poz. 2077 ze zm., dalej "u.f.p."], która w art. 60, który wskazuje, że środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są dochody budżetu państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Ustawodawca w obu przypadkach przyjął jako kryterium podmiotowe Skarb Państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego, zatem N. jako państwowa osoba prawna w myśl art. 9 pkt 14 u.f.p. nie mieści się w tej kategorii, a więc kary pieniężne wpływające na konto N. nie mają charakteru niepodatkowych należności publicznoprawnych. Ponadto wyjaśnił, iż wobec braku wykonania obowiązku przez Stronę w dniu 28 lipca 2016 r. Wierzyciel przesłał jej pisemne upomnienie[...], doręczone w dniu 4 sierpnia 2016 r.

Pismem z 18 października 2017 r., Wierzyciel poinformował organ egzekucyjny, że postanowienie z dnia [...] września 2017 r. zostało skutecznie doręczone Spółce w dniu 12 września 2017 r. i do chwili sporządzenia odpowiedzi nie wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tym samym ww. postanowienie stało się ostateczne.

4. Postanowieniem z [...] października 2017 r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. uznał zarzuty przedawnienia zobowiązania oraz braku uprzednio doręczonego upomnienia za niezasadne.

5. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie, w którym zarzuciła mu naruszenie:

– art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne [Dz.U. z 2018 r. poz. 755 ze zm., dalej "P.e."], poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że wpływy z kar pieniężnych nakładanych przez Wierzyciela nie stanowią niepodatkowych należności w rozumieniu Ordynacji podatkowej;

– art. 56 ust. 4 P.e., poprzez przyjęcie, że kara pieniężna w niniejszym postępowaniu jest płatna na rzecz N., podczas gdy przepis ten nakazuje zapłatę kary na rachunek urzędu skarbowego;

– art. 56 ust. 7a P.e., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że kara pieniężna nie ulega przedawnieniu, podczas gdy art. 56 ust 7a ww. ustawy odsyła do stosowania przepisów działu III O.p., w tym art. 70 § 1 tej ustawy;

– art. 3 pkt 8 O.p. oraz art. 60 u.f.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i uznanie, że zastosowanie art. 70 § 1 O.p. jest możliwe wyłączenie do kar, które mieszczą się w zakresie pojęciowym niepodatkowych należności budżetowych, podczas gdy art. 56 ust. 7a P.e. wprost odsyła do odpowiedniego stosowania do kar pieniężnych wymierzanych przez Wierzyciela art. 70 § 1 O.p.;

– art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej "K.p.a."], poprzez przyjęcie, że kara pieniężna wymierzona przez Prezesa U. w niniejszej sprawie winna zostać wpłacona na rachunek N., podczas gdy z żadnego przepisu prawa taki obowiązek nie wynika.

Ponadto Skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, polegający na pominięciu faktu, że N. uzyskał osobowość prawną na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z 7 grudnia 2010 r. w sprawie nadania statutu Narodowemu Funduszowi O. [Dz.U. z 2010 nr 240, poz. 1609, dalej "rozporządzenie"], zaś kara egzekwowana w niniejszym postępowaniu stała się wymagalna z dniem 31 grudnia 2008 r.

6. Postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. [dalej też "DIAS" albo "Organ odwoławczy"] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W..

W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. [...] organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdził, że w toku postępowania organ egzekucyjny nie naruszył prawa. Podniesiono, iż po wniesieniu zarzutów Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. zwrócił się do Wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionych zarzutów, a później uzyskał potwierdzenie, że postanowienie z 5 września 2017 r. było ostateczne. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. był związany ostatecznym postanowieniem Wierzyciela z [...]września 2017 r.

Zaznaczono, iż Spółka w treści postanowienia Prezesa U. z [...] września 2017 r. została pouczona o możliwości zwrócenia się do Prezesa U. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, z czego nie skorzystała.

Następnie organ wskazał, że też jest związany stanowiskiem Wierzyciela, ponieważ uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną nie stwarza podstawy do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, a organ egzekucyjny nie jest i nie może być organem odwoławczym w stosunku do wierzyciela.

Wyrażono również stanowisko, zgodnie z którym orzeczenie przez organ egzekucyjny czy też przez organ nadzoru, rozpatrujący zażalenie na postanowienie wydane w przedmiocie zarzutów, wbrew stanowisku wierzyciela, wyrażonemu odnośnie zarzutów określonych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., odbyłoby się z naruszeniem prawa.

Kończąc Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie dopatrzył się naruszeń przepisów wskazanych w zażaleniu.

7. Na powyższe postanowienie Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc zarzuty naruszenia:

1) art. 56 ust. 1a P.e., poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że wpływy z kar pieniężnych nakładanych przez Prezesa U. nie stanowią niepodatkowych należności w rozumieniu Ordynacji podatkowej;

2) art. 56 ust. 4 P.e., poprzez przyjęcie, że kara pieniężna egzekwowana w niniejszym postępowaniu jest płatna na rzecz N., podczas gdy przepis ten nakazuje zapłatę kary na rachunek urzędu skarbowego;

3) art. 56 ust. 7a P.e., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że kara pieniężna nie ulega przedawnieniu, podczas gdy art. 56 ust. 7a ww. ustawy wprost odsyła do stosowania przepisów działu III O.p., w tym do art. 70 § 1 tej ustawy;

4) art. 3 pkt 8 O.p. oraz art. 60 u.f.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i uznanie, że zastosowanie art. 70 § 1 O.p. jest możliwe wyłącznie do kar, które mieszczą się w zakresie pojęciowym niepodatkowych należności budżetowych, podczas gdy art. 56 ust. 7a P.e. wprost odsyła do odpowiedniego stosowania do kar pieniężnych wymierzanych przez Prezesa U. art. 70 § 1 O.p.;

5) art. 7 i 77 K.p.a., poprzez przyjęcie, że kara pieniężna wymierzona przez Prezesa U. w niniejszej sprawie winna zostać wpłacona na rachunek N., podczas gdy z żadnego przepisu prawa taki obowiązek nie wynika;

6) błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, polegający na pominięciu faktu, że Narodowy Fundusz O. uzyskał osobowość prawną na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 grudnia 2010 r. o nadaniu statutu Narodowemu Funduszowi O., zaś kara egzekwowana w niniejszym postępowaniu stała się wymagalna z dniem 31 grudnia 2008 r.,

7) art. 34 § 2 i 4 u.p.e.a. w zw. z art. 124 § 2 K.p.a. i art. 112 K.p.a. poprzez:

– utrzymanie w mocy postanowienia NUS oraz postanowienia Prezesa U. pomimo wadliwości w postaci braku pouczenia przez Wierzyciela w wydanym przez niego pouczeniu o przysługującym stronom środku zaskarżenia w postaci zażalenia,

– nieuwzględnienie, iż wobec braku pouczenia o możliwości wniesienia zażalenia na postanowienia Prezesa U. Skarżąca ma otwarty termin do skorzystania z ww. środka zaskarżenia,

– pominięcie, iż brak pouczenia o środku zaskarżenia nie może szkodzić stronie.

Skarżąca wskazała również na błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, polegający na pominięciu faktu, że N. uzyskał osobowość prawną na podstawie rozporządzenia, zaś kara egzekwowana w niniejszym postępowaniu stała się wymagalna z dniem 31 grudnia 2008 r.

8. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 października 2018 r. w spr. o sygn. akt III SA/Wa 664/18 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "p.p.s.a."], uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z 25 października 2017 r., oraz postanowienie Prezesa U. z 5 września 2017 r. oraz umorzył postępowanie egzekucyjne uznając, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób, które miał wpływ na wynik sprawy.

Sąd uznał za zasadny zarzut przedawnienia zobowiązania z tytułu kary pieniężnej wymierzonej w trybie art. 56 ust. 1 pkt 1a P.e. decyzją z dnia 31 grudnia 2008 r. Wyjaśnił, że przychyla się do stanowiska zgodnie z którym do kar pieniężnych nakładanych przez Prezesa U., które stanowią niepodatkowe należności budżetowe, zastosowanie znajdują, na podstawie art. 2 § 2 O.p., przepisy działu III tej ustawy, w tym art. 70 zakreślający bieg terminu przedawnienia nałożonej kary pieniężnej. Dochodzona w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym kara pieniężna ma charakter należności publicznoprawnej, zaś jej wierzycielem jest Prezes U., będący centralnym organem administracji rządowej [art. 21 ust. 2 P.e.]. Tym samym Sąd uznał karę pieniężną za niepodatkową należność budżetu państwa, przy czym późniejsze przeznaczenie [rozdysponowanie] pochodzących z niej środków nie ma znaczenia dla oceny jej charakteru. W ocenie Sądu, do kar pieniężnych nakładanych przez Prezesa U. zastosowanie znajdowały, przed nowelizacją dokonaną od dnia 30 października 2015 r., o której mowa poniżej, na podstawie art. 2 § 2 O.p., przepisy działu III O.p., w tym m. in. art. 70 O.p., zakreślający bieg terminu przedawnienia nałożonej kary pieniężnej. Skoro zatem sankcja karnoadministracyjna przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności kary pieniężnej [art. 70 § 1 O.p.], to początek biegu terminu przedawnienia należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności kary pieniężnej. Zdaniem Sadu decyzja w przedmiocie kary pieniężnej w części nakładającej na adresata obowiązek zapłaty ma charakter decyzji ustalającej zobowiązanie, a zatem - stosowanie do art. 47 § 1 O.p. - termin płatności kary wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej jej wysokość. W aktach administracyjnych brak dowodu doręczenia ww. decyzji, jednakże - wobec braku przeciwnych twierdzeń organu czy Skarżącego - należy przyjąć, że termin przedawnienia zobowiązania z tytułu kary pieniężnej wymierzonej decyzją z [...] grudnia 2008 r. biegł od końca roku 2009. Tym samym zobowiązanie to przedawniło się z dniem 31 grudnia 2014 r. Tymczasem tytuł wykonawczy nr [...] został wystawiony dopiero 26 czerwca 2017 r. W aktach administracyjnych brak także jakichkolwiek informacji wskazujących na możliwość zawieszenia czy przerwania biegu terminu przedawnienia.

Sąd podkreślił, że z dniem 30 października 2015 r. do art. 56 P.e. został dodany ustęp 7a, zgodnie z którym w sprawach dotyczących kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Przepis ten odnosi się do wszystkich kar pieniężnych, o których mowa w art. 56 ust. 1 P.e., nie różnicując ich w zależności od podmiotu, jakiemu przypadają wpływy z tytułu tych kar pieniężnych. Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw [Dz.U. z 2015 r., poz. 1618], którą dokonano przedmiotowej nowelizacji, wchodziła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia i nie zawierała przepisów przejściowych. Natomiast z dniem 2 września 2016 r. art. 56 ust. 7a został zmieniony, i obecnie norma ta brzmi: "W sprawach dotyczących kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z wyłączeniem art. 68 § 1-3".

W ocenie Sądu, za zasadne należało uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego. Skutkiem przedawnienia zobowiązania jest umorzenie postępowania egzekucyjnego. Sąd stwierdził, że nie ma potrzeby zajmowania się drugim z zarzutów, dotyczącym braku doręczenia upomnienia wskazując, że chociaż w postanowieniu z 5 września 2017 r. Prezes U. wskazuje, że upomnienie wystawione 28 lipca 2016 r. nr [...]doręczono Skarżącej 4 sierpnia 2016 r., to w aktach administracyjnych brak potwierdzającego to dowodu.

Za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Jednocześnie Sąd wskazał, że na znajdującym się w aktach administracyjnych postanowieniu Prezesa U. z dnia [...] września 2017 r. zawierającym stanowisko Wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego znajduje się pouczenie o możliwości zwrócenia się do Prezesa U. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

10. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł skargę kasacyjną i zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 października 2018 r. w spr. o sygn. akt III SA/Wa 664/18 w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c] p.p.s.a. w zw. z art. 29 § 1 oraz art. 34 § 1 u.p.e.a. poprzez nieuprawnione stwierdzenie, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. i Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wydając orzeczenia dotyczące zgłoszonych zarzutów, naruszyli przepisy prawa w sytuacji, gdy organy egzekucyjne na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. były związane prawomocnym postanowieniem wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów zaś w oparciu o art. 29 § 1 u.p.e.a. organy nie mogły samodzielnie dokonać weryfikacji wymagalności i zasadności dochodzonej należności.

2) art. 145 § 3 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w W. i Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego w W. było postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a przez to w świetle powyższego przepisu Sąd I instancji nie miał podstaw do umorzenia całego postępowania egzekucyjnego.

3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zbyt lakoniczne uzasadnienie zaskarżonego wyroku w szczególności brak wskazania i wyjaśnienia przez Sąd I instancji podstaw prawnych i okoliczności na podstawie których Sąd uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. i Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. rozpatrując sprawę naruszyli przepisy prawne.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzeczono się rozprawy.

11. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie oraz zasadzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

12. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną wyrokiem z 27 czerwca 2019 r. w spr. o sygn. akt II FSK 795/19 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 października 2018 r. w spr. o sygn. akt III SA/Wa 664/18 w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tremu sądowi, stwierdzając zaniechania w obszarze rozważenia sprawy dotyczące zarówno prawa materialnego jak i prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy; co najmniej utrudniają i/lub ograniczają możliwość oceny prawnej zaskarżonego wyroku przez Sąd administracyjny drugiej i instancji jak też przez strony postępowania sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zastosował w sprawie art. 135 p.p.s.a., jednak poza przywołaniem tego przepisu, nie zawarł w przedstawionych rozważaniach uzasadnienia prawnego zastosowania unormowanej w tym przepisie możliwości wzruszenia bytu prawnego nie zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego – stanowiska wierzyciela, które nie zostało zaskarżone również w postępowaniu administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zaakcentował, że postępowanie dotyczyło egzekucji należności z tytułu kary pieniężnej nałożonej decyzją z [...] czerwca 2008 r., w relacji do której tytuł wykonawczy został wystawiony – dopiero – 26 czerwca 2017 r., a więc po 9 latach, podkreślając, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika w sposób dostatecznie jasny, jednoznaczny, niewątpliwie i wszechstronnie rozważony: czy zastosowanie w sprawie powinno znaleźć prawo materialne odnośnie do oceny spornej egzekucyjnie należności, jej przedawnienia, beneficjenta i wierzyciela: obowiązujące w dacie nałożenia kary czy też w dacie rozpoczęcia jej wykonywania. Zdaniem Sądu, niewyjaśniona odległość czasowa pomiędzy powstaniem należności oraz jej egzekwowaniem ma istotne znaczenie, ponieważ powoływane przez Sąd pierwszej instancji regulacje prawne prawa energetycznego, prawa o finansach publicznych oraz ustawy Ordynacja podatkowa podlegały w kontrowersyjnym obszarze nowelizacjom. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie usuwa wątpliwości, czy subsumcja prawa materialnego przeprowadzona i oceniona została w sprawie w relacji do adekwatnej treści obowiązujących unormowań.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.] sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "p.p.s.a."], stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.]. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w granicach wskazanych kryteriów, uwzględniając nadto wytyczne wynikające z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 czerwca 2019 r. w spr. o sygn. akt II FSK 795/19, Sąd uznał że skarga zasługuje na uwzględnienie.

2. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. i przedstawiony w części historycznej uzasadnienia uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonego postanowienia.

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. uznające za nieuzasadnione zarzuty przedawnienia zobowiązania oraz braku doręczenia upomnienia.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą prawną zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie przyczyny enumeratywnie wymienione w tym przepisie:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Zarzuty wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, który powinien zawierać pouczenie o możliwości wniesienia tego środka prawnego. Trzeba też wyraźnie podkreślić, iż zobowiązany nie może po upływie siedmiodniowego terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów oraz wnosić nowych zarzutów w terminie późniejszym, przywołując nowe ich podstawy.

3. Zasadne jest – co do zasady – spostrzeżenie organu uczynione w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym organ pierwszej instancji [Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W.] a następnie organ nadzoru [Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W.] rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów jest związany stanowiskiem wierzyciela [str. 6 i 7 zaskarżonego postanowienia]. Oznacza to, że organy te nie miały instrumentu do ingerowania w treść stanowiska wierzyciela, jakim jest Prezes U. ani też nie mogły go zignorować.

Sąd zauważa też, że zobowiązana do zapłaty kary pieniężnej w wysokości 222 577,68 zł Skarżąca [jej poprzednik prawny: Z. SA] zlekceważyła przez ponad dziewięć lat ten obowiązek: decyzja z [...] czerwca 2008 r. nr [...] stała się ostateczna, w związku z nieodwołaniem się do Sądu Okręgowego w W. – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Innymi słowy, zobowiązana zaakceptowała wymierzoną jej karę pieniężną, jednak jej nie uiściła na rzecz beneficjenta tego rodzaju kar, jakim jest Narodowy Fundusz O. Skarżąca, po latach bierności w zakresie uregulowania powyższej kary, nie kontestowała – choć powinna, jeśli nie zgadzała się z dochodzeniem przez organ egzekucyjny należności wynikającej ze wspomnianej decyzji – także postanowienia wierzyciela, Prezesa U. z [...] września 2017 r. nr[...]. Postępowanie egzekucyjne zostało zainicjowane przez Prezesa U. po dziewięciu latach od wydania decyzji z [...] czerwca 2008 r. nr [...], to jest w dniu 26 czerwca 2017 r., w której to dacie wystawiono tytuł wykonawczy z 26 czerwca 2017 r. nr [...] i przesłano go do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. [akta post. adm., k. 1 - 2]. Wierzyciel wykazując aktywność związaną z dochodzeniem należności publicznoprawnej jaką jest nałożona przez niego dziewięć lat wcześniej kara pieniężna musiał zatem liczyć się, że wszczęta w takiej sekwencji dat egzekucja nie przyniesie zamierzonego rezultatu, w postaci uzyskania kwoty nałożonej na zobowiązaną spółkę. Sama spółka również nie podjęła wysiłku dobrowolnej zapłaty niezakwestionowanej przez siebie odwołaniem do odpowiedniego sądu kary. W tych okolicznościach wierzyciel, jako "gospodarz" własnych czynności i wyłącznie uprawniony do zainicjowania egzekucji, decydując się po dziewięciu latach na podjęcie aktywności zmierzającej do wyegzekwowania kary pieniężnej zdał się na wolę dobrowolnego spełnienia obowiązku przez zobowiązanego [warto przy tym zwrócić uwagę, że wskazane dziewięć lat bierności w dochodzeniu należności nie skutkowało dla wierzyciela, a ściślej beneficjenta kary jakim jest Narodowy Fundusz O. swego rodzaju rekompensatą za brak możliwości dysponowania środkami z kary, jaką byłyby odsetki, bowiem od kary tej – jak wynika z części E.6 "Rodzaj odsetek" tytułu wykonawczego – od egzekwowanej kwoty kary nie pobiera się odsetek], musiał też liczyć się, że kwestia istnienia dochodzonego obowiązku po takim okresie bierności może być sporna.

Stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego, wyrażone w postanowieniu Prezesa U. z [...] września 2017 r. nr [...]kwestionujące zarzuty Skarżącej podniesione w toku postępowania egzekucyjnego, koncentrujące się wokół – eksponowanej w zarzutach – kwestii przedawnienia zobowiązania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 26 czerwca 2017 r. wystawionego przez Prezesa U. [dalej też "Wierzyciel" albo "Prezes U."], obejmującego należność z tytułu kary pieniężnej, nałożonej decyzją z [...] czerwca 2008 r., w kwocie należności głównej 222 578 zł a także braku uprzedniego doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji nie zostało zakwestionowane przez Skarżącą, mimo, że nie było ono dla niej korzystne a zarazem wiążące dla organu egzekucyjnego. Organ pouczył Skarżącą o możliwości zakwestionowania tego postanowienia, wskazując, że strona może zwrócić się do Prezesa U. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy [art. 127 § 3 ustawy kodeks postępowania administracyjnego] w terminie 14 dni od doręczenia jej postanowienia [art. 127 § 3 ustawy kodeks postępowania administracyjnego]. Skarżąca nie kwestionowała postanowienia wyrażającego stanowisko wierzyciela.

Zestawienie powyższych okoliczności wskazuje, że zarówno Skarżąca jak i wierzyciel uprawniony do zainicjowania postępowania egzekucyjnego wykazali bierną postawę w zakresie realizacji swoich obowiązków: Skarżąca – w zakresie zapłaty kary pieniężnej, z której nałożeniem się zgodziła nie składając odwołania do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zaś wierzyciel – zwlekając ponad dziewięć lat z podjęciem egzekucji, tak, że zobowiązanie uległo przedawnieniu.

Natomiast organ egzekucyjny mimo tego zobligowany jest prowadzić egzekucję, zaś zarzuty wobec tej egzekucji – przy nietrafnym stanowisku wierzyciela, którym związany jest organ egzekucyjny – nie mogą być uznane za uzasadniające umorzenie egzekucji, jeśli takiego stanowiska nie wyartykułował wierzyciel. Zwrócić bowiem trzeba uwagę, że ustawodawca skonstruował procedurę rozpoznawania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sposób, który nie daje organowi egzekucyjnemu jak i organowi nadzoru możliwości dokonania kontroli merytorycznej stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a.

Powyższe, w zestawieniu z wynikającym z przepisów związaniem organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela czyni niezbędnym stanowcze stwierdzenie, że organowi egzekucyjnemu, w tym organowi nadzoru [Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w W.] nie sposób przypisywać niewłaściwego, niezgodnego z prawem działania w rozpoznawanej sprawie. Trafnie podkreślił to bowiem organ odwoławczy w skardze kasacyjnej wniesionej od uprzednio wydanego wyroku, że "wprawdzie bezdyskusyjne jest stanowisko składu orzekającego w zakresie zasadności podniesionego przez Zobowiązaną Spółkę zarzutu przedawnienia dochodzonych należności. Niemniej jednak Sąd w sposób nieuprawniony stwierdził, iż organy administracji publicznej, a wiec również Dyrektor Izby administracji Skarbowej w W. oraz Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. dopuściły się naruszenia prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy".

4. Wobec faktu, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w połowie 2016 r. [Prezes U. – jego upoważniony pracownik wystawił tytuł wykonawczy nr [...] dnia 26 czerwca 2017 r.], do prowadzonego postępowania egzekucyjnego znajdują zastosowanie przepisy w brzmieniu obowiązującym w tej dacie, w tym podlega kontroli sądowej postanowienie wierzyciela zawierające ustosunkowanie się do wniesionych zarzutów w zakresie prowadzonej egzekucji.

Pogląd ten nie budzi wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego [por. wyroki: z 9 maja 2017 r., II FSK 1582/17 i z 11 czerwca 2019 r., II FSK 2024/17] i wywodzony jest w oparciu o nowelizację art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a., dokonaną ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi [Dz. U. poz. 658], którą wyłączono możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz zawierających stanowisko w sprawie zgłoszonego zarzutu.

Podkreślenia wymaga, że art. 3 § 2 pkt 3] ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a."], zmieniony został nowelizacją z 9 kwietnia 2015 r. w ten sposób, że na jego podstawie wyłączono możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów. W uzasadnieniu do projektowanych zmian podniesiono, że wymienione w tym przepisie, jako będące przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela mają charakter incydentalny – w tych przypadkach w pełni skuteczna ochrona praw jednostki będzie zapewniona poprzez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej [postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów]. Proponowane zmiany nie naruszają, zdaniem projektodawcy, praw podmiotowych jednostki i sensu instytucji, których dotyczą; żeby tak się stało sądowa kontrola postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów musi więc uwzględniać stanowisko wierzyciela wyrażone w niezaskarżalnym postanowieniu, zwłaszcza że ta wypowiedź wierzyciela jest wiążąca dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element jego postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów.

Oceniając prawidłowość postanowienia organu egzekucyjnego [i organu odwoławczego] pod względem zgodności ich działań z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, podlega ocenie Sądu także postanowienie wierzyciela. W kontekście nowego brzmienia art. 3 § 2 pkt 3) p.p.s.a. stanowisko sądu w zakresie dokonywanej kontroli postanowienia egzekucyjnego musi uwzględniać stanowisko wierzyciela, w tym również co do prawidłowości stanowiska w zakresie istnienia egzekwowanego obowiązku [jego przedawnienia]. W przeciwnym razie kontrola legalności byłaby bowiem iluzoryczna, pozbawiająca podatnika jego praw, co byłoby sprzeczne z zasadą zaufania do organów państwa, zasadą szybkości postępowania, a konsekwencji z konstytucyjną zasadą państwa prawa.

O ile zatem organ egzekucyjny jest związany, na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów, o jakich mowa w art. 33 § 1 pkt 1 – 5 i 7 u.p.e.a. [nowela ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nic w tej kwestii nie zmieniła], o tyle w wyniku tej noweli sąd administracyjny jest zobowiązany w sprawie ze skargi na postanowienie w przedmiocie zarzutów zobowiązanego zbadać legalność stanowiska wierzyciela, jako wydanego w granicach tej samej sprawy. Innymi słowy, przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu odwoławczego nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego. Skuteczną kontrolę legalności postanowienia wierzyciela gwarantuje w tym względzie art. 135 p.p.s.a., który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Tym samym sąd, rozpoznając skargę na postanowienie organu egzekucyjnego, musi dokonać samodzielnej oceny zgłoszonych przez skarżącego zarzutów i zbadać, czy wierzyciel prawidłowo uznał, że egzekwowany obowiązek istnieje [zob. także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 października 2008 r., II FSK 1006/07 i 18 marca 2011 r., II FSK 1904/09].

5. Poddając zatem ocenie postanowienie Prezesa U. z [...] września 2017 r. nr [...]– stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego Sąd uznał, że zawiera ono nietrafne stanowisko w przedmiocie przedawnienia zobowiązania Skarżącej. Wbrew temu stanowisku, zobowiązanie uległo przedawnieniu, co czyni powyższe postanowienie nieprawidłowym i naruszającym prawo.

Ze stanowiska wierzyciela wynika, że zdaniem Prezesa U., w sytuacji kiedy beneficjentem kar pieniężnych nakładanych przez prezesa U. jest Narodowy Fundusz O. [N.], nie podlegają one przedawnieniu. Zdaniem wierzyciela, definicja niepodatkowych należności określona w art. 3 pkt 8 Ordynacji podatkowej wyraźnie wskazuje, że są to niebędące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publicznoprawnych. Podobną definicję – według wierzyciela – zawiera ustawa o finansach publicznych w art. 60, który wskazuje, że środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są dochody państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Zdaniem wierzyciela, ustawodawca obu przypadkach przyjął jako kryterium podmiotowe Skarb Państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego, zatem N. jako osoba prawna w myśl art. 9 pkt 14 ustawy o finansach publicznych nie mieści się w tej kategorii, a więc kary pieniężne wpływające na konto N. nie mają charakteru należności publicznoprawnych.

W zakresie zarzutu zaniechania upomnienia zobowiązanej, wierzyciel podkreślił, że ponieważ z analizy dokumentacji pozostającej w dyspozycji Prezesa U. wynika, iż kara pieniężna nałożona decyzją [...] czerwca 2008 r., znak [...] nie została uiszczona, Prezes U. przy piśmie z dnia 24 marca 2016 r. poprosił o nadesłanie dokumentów potwierdzających dokonanie wpłaty. Wierzyciel podkreślił, że zgodnie z art 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Zdaniem, wierzyciela, wobec braku wpłaty kary pieniężnej, Prezes U. skierował do zobowiązanego upomnienie numer [...]z 28 lipca 2008 r. a upomnienie to zobowiązany odebrał w dniu 4 sierpnia 2016 r.

W ocenie Sądu, zasadne jest stwierdzenie, że zobowiązanie z tytułu kary pieniężnej wymierzone w trybie art. 56 ust. 1 pkt 1a P.e. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. uległo przedawnieniu z końcem 2013 r.

W orzecznictwie sądowym wielokrotnie było prezentowane stanowisko, zgodnie z którym do kar pieniężnych nakładanych przez Prezesa U., które stanowią niepodatkowe należności budżetowe, zastosowanie znajdują, na podstawie art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, przepisy działu III tej ustawy, w tym art. 70 zakreślający bieg terminu przedawnienia nałożonej kary pieniężnej. Stanowisko do zostało wyrażone m.in. w wyrokach Naczelnego sądu Administracyjnego z 21 marca 2019 r. w spr. o sygn. akt I GSK 994/18, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 2436/15 oraz z 27 listopada 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1774/13, [wyroki dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl].

Z orzeczeń tych wynika, że do kar pieniężnych nakładanych przez Prezesa U., które stanowią niepodatkowe należności budżetowe, zastosowanie znajdują, na podstawie art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, przepisy działu III tej ustawy, w tym art. 70 zakreślający bieg terminu przedawnienia nałożonej kary pieniężnej. Sąd aprobuje powyższe stanowisko. Zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym tych dotyczących przedawnienia wynika z treści art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej. Zasadę, że przepisy Działu III Ordynacji podatkowej stosuje się również do opłat, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne niż wymienione w Ordynacji podatkowej [jej art. 2 § 1 pkt 1] potwierdza nowelizacja ustawy Prawo energetyczne. Z dniem 30 października 2015 r. do art. 56 tej ustawy został dodany ust. 7a, zgodnie z którym w sprawach dotyczących kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Przepis ten odnosi się do wszystkich kar pieniężnych, o których mowa w art. 56 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne, nie różnicując ich w zależności od podmiotu, jakiemu przypadają wpływy z tytułu tych kar pieniężnych. Tym samym, wszelkie ewentualne wątpliwości w tym względzie zostały rozwiane. Ustawa z 11 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw [Dz.U. z 2015 r., poz. 1618], którą dokonano przedmiotowej nowelizacji, wchodziła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia i nie zawierała przepisów przejściowych.

W art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej przyjęto zasadę, że każde zobowiązanie podatkowe przedawnia się [wygasa] z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego zaczyna biec od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, czyli z pierwszym dniem następnego roku, a kończy się z upływem 5 lat. Termin początkowy i końcowy przedawnienia zobowiązania podatkowego wyznacza zatem termin płatności tegoż zobowiązania.

Decyzja w przedmiocie kary pieniężnej w części nakładającej na adresata obowiązek zapłaty ma charakter decyzji ustalającej zobowiązanie. Stosownie do art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej termin płatności kary pieniężnej wynosi 14 dni od daty doręczenia decyzji ustalającej jej wysokość. Jak wyżej zaznaczono termin początkowy i końcowy przedawnienia zobowiązania podatkowego wyznacza termin płatności tego zobowiązania z zastrzeżeniem jednak instytucji zawieszenia i przerwania biegu przedawnienia, które wpływają na końcowy termin przedawnienia.

Sporna w rozpoznawanej sprawie kara pieniężna ma charakter należności publicznoprawnej, zaś jej wierzycielem jest Prezes U., będący centralnym organem administracji rządowej [art. 21 ust. 2 P.e.]. Tym samym należy uznać przedmiotową karę pieniężną za niepodatkową należność budżetu państwa, przy czym późniejsze przeznaczenie [rozdysponowanie] pochodzących z niej środków nie ma znaczenia dla oceny jej charakteru.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy, kara pieniężna została nałożona na Skarżącą [jej poprzednika prawnego] decyzją Prezesa U. z [...] czerwca 2008 r., znak [...]. W aktach administracyjnych brak dowodu doręczenia ww. decyzji, jednak, wobec braku przeciwnych twierdzeń organu czy Skarżącej, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że stała się ona ostateczna wobec niezłożenia odwołania do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, należy przyjąć, że termin przedawnienia zobowiązania z tytułu kary pieniężnej wymierzonej decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. biegł od końca roku 2008.

Powyższe oznacza, że zobowiązanie z tytułu kary pieniężnej przedawniło się z dniem 31 grudnia 2013 r. Tymczasem tytuł wykonawczy nr [...] został wystawiony dopiero 26 czerwca 2017 r. W aktach administracyjnych brak także jakichkolwiek informacji wskazujących na możliwość zawieszenia czy przerwania biegu terminu przedawnienia.

Skoro zobowiązanie z tytułu kary pieniężnej uległo przedawnieniu, należało uchylić zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. jak i poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] października 2017 r. nr[...]. Zarazem, skoro w postanowieniu Prezesa U. wyrażono wyjściowe, błędne stanowisko, to którym związany był organ egzekucyjny oraz organ nadzoru, uchyleniu podlega także postanowienie Prezesa U. z [...] września 2017 r. nr[...].

W zakresie zawartego w treści skargi wniosku o wydanie orzeczenia co do istoty sprawy obejmującego zmianę zaskarżonego postanowienia i uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych w sprawie, zwrot wyegzekwowanych kwot, w tym kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami i umorzenie postępowania egzekucyjnego, Sąd wskazuje, że zakres rozpatrywanej sprawy tj. skargi na postanowienie wierzyciela co do zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, nie daje uprawnień sądowi administracyjnemu do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a także pozostałych, postulowanych rozstrzygnięć, albowiem uprawnienie to posiada inny organ tj. organ prowadzący egzekucję.

6. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł o uchyleniu postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., poprzedzającego postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] października 2017 r. nr [...]a także postanowienia Prezesa U. z dnia [...] września 2017 r. nr[...].

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy winny uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku, wskazującą, że zobowiązanie z tytułu kary pieniężnej nałożonej na Skarżącą decyzją z [...] czerwca 2008 r., znak [...] uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013 r.

7. W części dotyczącej orzeczenia o kosztach, Sąd wziął pod uwagę, że stanowisko organu egzekucyjnego oraz organu nadzoru było następstwem związania stanowiskiem wierzyciela, to zaś w pierwszym rzędzie okazało się być nieprawidłowe. Sam fakt prowadzenia – bez powodzenia, z powodu przedawnienia zobowiązania – egzekucji wynika z braku dobrowolnej wpłaty przez zobowiązaną do której to wpłaty Skarżąca była zobligowana na mocy decyzji z [...] czerwca 2008 r., znak [...]. Innymi słowy, organy egzekucyjny i nadzoru nie przyczyniły się do wydania nietrafnych rozstrzygnięć, a nawet więcej – były zmuszone, nie ze swej intencji, podejmować nieefektywne czynności, niepotrzebnie angażując zasoby.

Stosownie do art. 206 p.p.s.a. w brzmieniu od 15 sierpnia 2015 r., zasądzone przez Sąd na rzecz strony skarżącej koszty sądowe mogą być odpowiednio zmniejszone w uzasadnionych przypadkach, w tym sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów, w szczególności, jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Sąd w niniejszej sprawie wprawdzie skargę uwzględnił, ale uznał, że powodem tego nie jest nieprawidłowe, niezgodne z prawem działanie organu egzekucyjnego oraz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W.

Sąd zatem odstąpił od zasądzania od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz Skarżącej, która wygrała postępowanie kosztów sądowych.