Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2436/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.), sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Przemysław Żmich, , , , , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rodziny i Polityki Społecznej decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2021 r., po rozpatrzeniu odwołania A. M., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2021 r., nr [....], w sprawie ustalenia i zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

A. M. (dalej jako skarżąca) wnioskiem z [...] sierpnia 2018 r. wystąpiła do Wójta Gminy [...] o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego w okresie zasiłkowym 2018/2019 na rzecz trojga dzieci – M. M., A. M. i K. M.

Po rozpatrzeniu wniosku Wójt Gminy [...] decyzją z [...] września 2018 r.,

nr [...], przyznał skarżącej:

a) zasiłek rodzinny na dziecko – M. M. na okres od [...] listopada 2018 r. do [...] października 2019 r. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości [...] zł jednorazowo w miesiącu wrześniu 2019 r.,

b) zasiłek rodzinny na dziecko – A. M. na okres od [...] listopada 2018 r. do [...] września 2019 r. w wysokości [...] zł miesięcznie i na okres od [...] października 2019 r. do [...] października 2019 r. w wysokości [...]zł miesięcznie,

c) zasiłek rodzinny na dziecko – K. M. na okres od [...] listopada 2018 r. do [...] października 2019 r. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielorodzinnej w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] listopada 2018 r. do [...] października 2019 r.

Pismem z [....] kwietnia 2020 r. Wojewoda [...] poinformował Wójta Gminy [...], że S. M. w okresie od [....] września 2019 r. do nadal zamieszkuje i jest zatrudniony na terenie [...]. W związku z tym stwierdził, że w sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie od [...] września 2019 r. do nadal.

Wobec powyższego Wójt Gminy [...] - po wszczęciu postępowania z urzędu - decyzją z [...] kwietnia 2020 r., nr [...], uchylił od dnia [...] września 2019 r. do [...] października 2019 r. ww. decyzję własną z [...] września 2018 r. o przyznaniu skarżącej prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na rzecz dzieci – M. M., A. M. i K. M.

Wobec nie złożenia odwołania decyzja ta stała się ostateczna.

W dniu [....] czerwca 2020 r. do Wojewody [...] wpłynął – przekazany przez Wójta Gminy [...] – wniosek skarżącej z [....] sierpnia 2018 r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego wraz z decyzją Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia 2020 r. uchylającą decyzję Wójta Gminy [...] z [...] września 2018 r. o przyznaniu skarżącej prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na jej dzieci z harmonogramem wypłaconego zasiłku rodzinnego.

Następnie Wojewoda [...] - po ponownym rozpatrzeniu ww. wniosku skarżącej o przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego z [...] sierpnia 2018 r. - decyzją z [...] lipca 2020 r., nr [...]:

1) przyznał skarżącej:

a) na dziecko – M. M. - prawo do zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od [...] września 2019 r. do [...] września 2019 r. oraz prawo do dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości [...] zł we wrześniu 2019 r.,

b) na dziecko – A. M. - prawo do zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od [...] września 2019 r. do [...] września 2019 r.,

c) na dziecko – K. M. - prawo do zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od [...] września 2019 r. do [...] września 2019 r. oraz prawo do dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielorodzinnej w wysokości [...] zł w okresie od [...] września 2019 r. do [...] września 2019 r.,

2) przyznał skarżącej prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków, przy czym zawiesił uprawnienie do kwoty przewidzianej przez ustawodawstwo [...] i określił wysokość dodatku dyferencyjnego na dzieci:

a) M. M. w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od [...] października 2019 r. do [...] października 2019 r.,

b) A. M. w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od [...] października 2019 r. do [...] października 2019 r.,

c) K. M. w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od [...] października 2019 r. do [...] października 2019 r.

Jednocześnie Wojewoda wskazał, że w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego przedmiotowy wniosek został przekazany do instytucji właściwej w [...] celem jego rozpatrzenia wraz z informacją o sposobie jego rozpatrzenia w Polsce.

Wobec nie złożenia odwołania decyzja ta stała się ostateczna.

Następnie Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] maja 2021 r. ustalił, że świadczenia rodzinne pobrane przez skarżącą za okres od [...] października 2019 r. do [...] października 2019 r., tj.:

1.zasiłek rodzinny na dzieci – M. M., A. M. i K. M.,

2. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dziecko - K. M.

- w kwocie [...] zł są świadczeniami nienależnie pobranymi oraz zobowiązał skarżącą do zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w powyższej wysokości wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że organ właściwy w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, iż w okresie od [...] października 2019 r. do[...] października 2019 r. ma zastosowanie ustawodawstwo [...] na zasadzie pierwszeństwa. W Polsce może być przyznany jedynie dodatek dyferencyjny. W związku z tym, iż miesięczna wysokość świadczeń przysługujących za granicą nie przekracza wysokości świadczeń możliwych do przyznania w Polsce, przyznano dodatek dyferencyjny na dzieci – M. M. w wysokości [...] zł, A. M. w wysokości [...] zł oraz K. M. w wysokości [...] zł. Różnica, która powstała po odjęciu kwoty należnego dodatku dyferencyjnego od kwoty faktycznie wypłaconych świadczeń w ww. miesiącu jest kwotą nienależnie pobraną.

Wojewoda zauważył również, że w uzasadnieniu decyzji nr [...] z [...] lipca 2020 r., wskazano przepisy, na podstawie których ustalono uprawnienie do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego.

Stwierdził też, że wobec braku zaskarżenia przez stronę powyższa decyzja stała się ostateczna - a więc stanowi ona podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wysokości nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.

Strona pobrała nienależnie świadczenie rodzinne okresie od [...] października 2019 r. do [...] października 2019 r.

Organ wskazał, że wydając decyzję oparł się na dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, zaś strona poinformowana o możliwości czynnego udziału w sprawie i wyrażeniu swojego stanowiska w przepisanym terminie nie skorzystała z tego prawa.

Dodał, że kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. Na dzień wydania decyzji, tj. [...] maja 2021 r. odsetki ustawowe za opóźnienie wynoszą [...] zł.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją Wojewody [...] z [...] maja

2021 r. skarżąca złożyła odwołanie, podnosząc, że decyzję tę uważa za nieuzasadnioną i niesprawiedliwą, gdyż świadczenia na dzieci pobrała na podstawie legalnej wydanej decyzji.

Wskazała, że pouczenia, o których pisze się w decyzji nie są przejrzyste i zrozumiałe. Jej zdaniem w sytuacji, gdy doszło do jakiś nieprawidłowości, to organ administracyjny powinien dokonać stosownych korekt, gdyż w tej chwili nie pobiera ona świadczeń ani ze strony polskiej ani [...].

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rodziny i Polityki Społecznej decyzją

z [...] sierpnia 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w tym postępowaniu organ odwoławczy nie bada zasadności odmowy prawa do świadczenia rodzinnych, gdyż postępowanie w tym zakresie zostało zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2020 r.

Podniósł, że ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, iż we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych z [...] sierpnia 2018 r. skarżąca nie oświadczyła, iż którykolwiek z członków rodziny, nie przebywa poza granicami Polski, w kraju, w którym zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Podkreślił, iż zarówno w decyzji przyznającej prawo do świadczeń rodzinnych oraz ww. wniosku skarżąca została pouczona, iż w przypadku zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych w szczególności, wyjazdu członka poza granice Polski oraz uzyskania dochodu, osoba ubiegająca się jest obowiązana niezwłocznie powiadomić o tych zmianach podmiot realizujący świadczenie.

Przy czym skuteczne pouczenie, to takie pouczenie, które było sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że - zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego - można przyjąć, iż ów adresat miał świadomość pobierania nienależnego świadczenia. W konsekwencji, ocena świadomego działania świadczeniobiorcy wymaga ustalenia, czy były mu znane odpowiednie przepisy prawa, to jest czy był skutecznie powiadomiony o okolicznościach, których zaistnienie miało wpływ na istnienie uprawnienia, przy czym owa skuteczność oznacza formę pisemną, z użyciem języka zrozumiałego dla świadczeniobiorcy, z równoczesnym wskazaniem grożących stronie sankcji za wprowadzenie organu w błąd.

Zdaniem organu, skuteczność pouczenia nie budzi wątpliwości.

Minister wskazał, że prawo do świadczeń rodzinnych zostało przyznane skarżącej decyzją Wójta Gminy [...] (powinno być Wójta Gminy [...]) na skutek jej wniosku i załączonych do wniosku dokumentów. W związku z tym brak jest okoliczności wskazujących na błędne działanie organu, zatem organ nie ma możliwości nienaliczenia odsetek od nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.

W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo wskazał, że w związku przyznaniem skarżącej prawa do zasiłku rodzinnego za okres od [...] października 2019 r. do [...] października 2019 r. wyłącznie w wysokości dodatku dyferencyjnego należy uznać, iż zasiłek rodzinny wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego wypłacony za ww. okres w pełnej kwocie, jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca, następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego (powinno być świadczeń rodzinnych).

Minister wskazał też, że nienależnie pobrane świadczenia rodzinne podlegają egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz podlegają potrąceniu z wypłacanych świadczeń rodzinnych, wypłacanych zasiłków dla opiekunów, o których mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, oraz wypłacanego świadczenia wychowawczego, w myśl

art. 30 ust. 6 i 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Na zakończenie dodał, iż zgodnie z art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości łub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Przy czym zastosowanie tych ulg odbywa się na wniosek osoby zobowiązanej i pozostaje do uznania organu.

Na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niesprawiedliwej.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że składając wniosek o zasiłki rodzinne na trójkę dzieci, jej maż, jeszcze nie pracował za granicą. Jak podjął pracę w [...], to zgłosiła się do Urzędu Gminy i złożyła oświadczenie w obecności pracownika Urzędu, że mąż podjął pracę w[...]. Została wtedy zobowiązana do przedłożenia zaświadczenia o wysokości zarobków męża uzyskiwanych w [...]. Wobec powzięcia informacji, że [....] pracodawca jej męża nie wydaje zaświadczeń o wysokości uzyskiwanych zarobków przez pracownika, ponownie złożyła w Urzędzie Gminy pisemne oświadczenie o wysokości zarobków męża w [...]. Pierwsze pisemne oświadczenie złożyła we wrześniu 2019 r., a drugie w październiku 2019 r.

Dlatego też, przypisywanie jej tego, że nie zgłosiła faktu podjęcia zatrudnienia przez męża w [...] jest całkowicie nieuzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja, jaki i poprzedzająca ją decyzja organu

I instancji, są zgodne z prawem.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z [...] sierpnia 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [....] z [...] maja 2021 r., nr [...], ustalającą, że świadczenia rodzinne pobrane przez skarżącą za okres od [...] października 2019 r. do[...] października 2019 r., tj.: zasiłek rodzinny na dzieci – M. M., A. M. i K. M. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dziecko – K. M. w kwocie [....] zł są świadczeniami rodzinnymi nienależnie pobranymi oraz zobowiązującą skarżącą do zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.), dalej jako ustawa.

Zgodnie z art. art. 1 ust. 2 i 3 ustawy prawo do świadczeń rodzinnych przysługuje m.in. obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Polski przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W myśl art. 4 ust. 1 i 2 ustawy zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, a prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się.

W myśl art. 8 ust. 1 pkt 4a i 6 ustawy do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki z tytułu: wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej i rozpoczęcia roku szkolnego.

Zgodnie z art. 23a ust. 1, 2, 3, 5, 6 i 9 ustawy w przypadku gdy osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych lub członek rodziny tej osoby lub rodzic dziecka przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami, w tym informacjami dotyczącymi sprawy, wojewodzie (ust 1).

W przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby lub rodzica dziecka w dniu wydania decyzji ustalającej prawo do świadczeń rodzinnych lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1 ustawy, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przekazując niezbędne dokumenty, w tym informacje dotyczące sprawy (ust. 2).

W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2 ustawy, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także okres, w którym przepisy te mają zastosowanie (ust. 3).

W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne za okres, o którym mowa w ust. 3 (ust. 5).

W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 za okres, o którym mowa w ust. 3 (ust. 6).

Wojewoda ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepis art. 30 stosuje się odpowiednio (ust. 9).

W świetle art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 2b i ust. 8 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu (ust. 1).

Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5 ustawy, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne (ust. 2 pkt 3).

Od kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3 i 5 ustawy, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie (ust. 2b).

Kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty (ust. 8).

Należy stwierdzić, że organy orzekające obu instancji prawidłowo uznały, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy do uznania świadczeń rodzinnych przyznanych skarżącej na rzecz dzieci – M. M., A. M. i K. M. za okres od [...] października 2019 r. do [...] października 2019 r. za nienależnie pobrane.

Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że po złożeniu przez skarżącą w dniu [...] sierpnia 2018 r. wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego Wójt Gminy [...] decyzją z [...] września 2018 r. przyznał skarżącej zasiłek rodzinny na dzieci – M. M., A. M. i K. M. oraz dodatki do zasiłku rodzinnego na dzieci – M. M. i K. M.

Następnie w oświadczeniu z [...] listopada 2019 r. skarżąca poinformowała, że jej mąż od[...] września 2019 r. przebywa w [...] w celach zarobkowych.

Wobec powyższego Wojewoda [...] uznał, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i pismem z [...] kwietnia 2020 r. poinformował organ właściwy do wypłaty świadczenia wychowawczego - Wójta Gminy [...], że mąż skarżącej S. M. w okresie od dnia [....] września 2019 r. zamieszkuje i jest zatrudniony na terenie [...].

Zatem - w odniesieniu do rodziny skarżącej - przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie w okresie od dnia [...] września 2019 r. do nadal.

W efekcie powzięcia tej informacji Wójt Gminy [...], po wszczęciu z urzędu postępowania, ostateczną decyzją z[...] kwietnia 2020 r. uchylił od dnia [...] września

2019 r. do [...] października 2019 r. decyzję własną z[...] września 2018 r. przyznającą skarżącej prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci – M. M., A. M. i K. M.

Następnie Wojewoda [...] ostateczną decyzją z [...] lipca 2020 r., nr [...]:

1) przyznał skarżącej:

a) na dziecko – M. M. - prawo do zasiłku rodzinnego w wysokości [....]zł miesięcznie w okresie od [...] września 2019 r. do [...] września 2019 r. oraz prawo do dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości [...] zł we wrześniu 2019 r.,

b) na dziecko – A. M. - prawo do zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od [...] września 2019 r. do [...]września 2019 r.

c) na dziecko – K. M. - prawo do zasiłku rodzinnego w wysokości[....] zł miesięcznie w okresie od [...] września 2019 r. do[...] września 2019 r. oraz prawo do dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielorodzinnej w wysokości[...] zł w okresie od [...] września 2019 r. do[...] września 2019 r.

2) przyznał skarżącej prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków, przy czym zawiesił uprawnienie do kwoty przewidzianej przez ustawodawstwo i określił wysokość dodatku dyferencyjnego na dzieci:

a) M. M. w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od [...] października 2019 r. do [....] października 2019 r.,

b) A. M. w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od [...] października 2019 r. do[...] października 2019 r.,

c) K. M. w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od [...] października 2019 r. do[...] października 2019 r.

Z treści tej decyzji wynika, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Wynika z niej także, że we wrześniu 2019 r. zmieniło się - mające zastosowanie ustawodawstwo - z [....] na [....], stąd zgodnie z art. 59 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 do 30 września 2019 r. to Polska jest krajem właściwym do wypłaty świadczeń rodzinnych. Natomiast od 1 października 2019 r. na zasadzie pierwszeństwa ma zastosowanie ustawodawstwo [...], zgodnie z art. 68 ust. 1 lit. a) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Zatem - że ze względu na wykonywanie przez S. M. pracy na terenie [...] i brak aktywności zawodowej skarżącej w Polsce - pierwszeństwo do wypłaty świadczeń rodzinnych we wskazanym w rozstrzygnięciu okresie, leży po stronie [....].

Skoro ww. decyzja Wójt Gminy [...] z[...] kwietnia 2020 r. o uchyleniu od dnia [...] września 2019 r. do [...] października 2019 r. decyzji własnej z[...] września 2018 r. przyznającej skarżącej prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci – M. M., A. M. i K. M. oraz ww. decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2020 r., nr [...] uzyskały walor ostateczności w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. to - z uwagi na brak jakiejkolwiek decyzji przyznającej świadczenia rodzinne na rzecz dzieci skarżącej – M. M., A. M. i K. M. w okresie od [...] października

2019 r. do [...] października 2019 r. - nie istniała podstawa prawna do wypłaty tych świadczeń.

Przy czym skarżąca zobowiązana została do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych stanowiących różnicę miedzy pobranymi i wypłaconymi za miesiąc październik 2019 r. świadczeniami rodzinnymi w kwocie [...] zł, a łączną wysokością przyznanego na mocy decyzji Wojewody [...] z[...] lipca 2020 r. dodatku dyferencyjnego na dzieci: M. M. w kwocie [...] zł, A. M. w kwocie [...] zł i K. M. w kwocie [...] zł [...] zł – ([...] zł +

[...] zł + [...] zł) = [...] zł].

Zatem za prawidłowe należy uznać stanowisko organów orzekających

w niniejszej sprawie, że wypłacone skarżącej za okres od [...] października 2019 r. do [...] października 2019 r. świadczenia rodzinne stanowią świadczenia nienależnie pobrane. Dla uznania tych świadczeń za nienależnie pobrane istotne jest bowiem obiektywne zaistnienie okoliczności objętych hipotezą normy prawnej z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy, a nie przyczyny jakie do ich zaistnienia doprowadziły. W tej sytuacji Wojewoda [....] zobowiązany był wydać decyzję o ustaleniu, że pobrane świadczenia są nienależnie pobrane i o zobowiązaniu skarżącej do ich zwrotu.

Wskazać również należy, jak słusznie zauważył Minister, że organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych - na wniosek osoby zobowiązanej do zwrotu tych świadczeń - może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny (art. 30 ust. 9 ustawy).

Wniosek ten podlega jednak rozpatrzeniu przez organ w odrębnym postępowaniu i zależy od uznania tego organu.

Poza tym pozostaje otwarta kwestia przyznania skarżącej świadczeń rodzinnych na rzecz dzieci – M. M., A. M. i K. M. na okres od

[...] października 2019 r. do [...] października 2019 r. Wniosek skarżącej został bowiem przesłany przez Wojewodę do właściwej [...] instytucji zajmującej się przyznawaniem świadczeń - celem jego rozpatrzenia. Następnie zaś - w zależności od treści tego rozstrzygnięcia - istnieje możliwość ewentualnego ustalenia prawa do dodatku dyferencyjnego lub podjęcia innych decyzji w tym zakresie.

Podsumowując Sąd uznał, iż organy orzekające obu instancji wnikliwie, wszechstronnie, rzetelnie i obiektywnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy oraz przekonująco uzasadniły swoje decyzje zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.