Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 81/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 16 , art 105 , art 156 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody z dnia 21 września 2020 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z 1 czerwca 2020 r. znak: [...] umorzył postępowanie w sprawie o zwrot działek nr [...], nr [...] i nr [...], obr. [...] jedn. ewid. P. m. K., wszczęte z wniosku M. D..

Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 4 pkt 9b 1, art. 136 ust. 3, art. 142 ust. 1 i art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.), dalej "u.g.n." i art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej "K.p.a.".

W uzasadnieniu decyzji I instancji organ stwierdził, że M. D. wystąpiła pismem z 17 kwietnia 2020 r. do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o zwrot działek nr [...], nr [...] i nr [...] obr. [...], jedn. ewid. P. m. K. oraz o wypłacenie odszkodowania za ww. nieruchomości od 31 grudnia 1998 r. do dnia dzisiejszego wraz z odsetkami. Zarzuciła "urzędom naruszenie art. 136 ust. 3 zdanie pierwsze u.g.n. w kwestionowanym zakresie jest także niezgodne z art. 64 ust. 2 w związku z art. 21 ust. 2 art. 31 ust. 3 Konstytucji", powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2015 r.

Organ ustalił, że działki nr [...], nr [...] i nr [...] były już przedmiotem postępowania administracyjnego o zwrot wywłaszczonych nieruchomości prowadzonego przez Prezydenta Miasta K..

Ostateczną decyzją z 15 listopada 2019 r. znak [...] orzeczono o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania wszczętego z wniosku M. D. w części dotyczącej zwrotu działek nr [...], nr [...] i nr [...].

W toku postępowania ustalono, że ww. działki nie stanowią nieruchomości wywłaszczonych i ówcześnie były własnością osób fizycznych, a zatem brak było normy materialnoprawnej, w oparciu o którą wnioskodawczyni mogłaby domagać się zwrotu nieruchomości, a za taką nie można było uznać art. 136 ust. 3 u.g.n.

Stan faktyczny przedmiotowych nieruchomości ustalono w oparciu o treść ksiąg wieczystych nr [...], nr [...] i nr [...], z których wynika, iż właścicielami przedmiotowych działek są osoby fizyczne.

Ponadto ww. działki stanowiły przedmiot rozstrzygnięcia decyzji Wojewody z 17 marca 2016 r. znak: [...], wydanych w trybie art. 73 ust. 1, 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998 r. nr 133, poz. 872 ze zm.), odmawiających stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego działek: nr [...] i nr [...] (decyzja nr [...]), nr [...] (decyzja nr [...]), obr. [...]. ewid. P., utrzymanych w mocy decyzjami Ministra Infrastruktury i Rozwoju w W. z 8 czerwca 2018 r.

Organ I instancji uznał, że zachodzi tożsamość pomiędzy sprawą zakończoną decyzją z 15 listopada 2019 r., a sprawą niniejszą.

Organ, przywołując treść art. 156 § 1 pkt 3, art. 16 i art. 105 K.p.a. oraz orzeczenia sądów administracyjnych wskazał, że w sprawie zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy w tym samym stanie prawnym, co uzasadnia umorzenie postępowania.

M. D. wniosła od powyższej decyzji z 1 czerwca 2020 r. odwołanie wskazując na wyrok WSA w Krakowie z 2 marca 2012 r. sygn. II SA/Kr 1211/11 oraz pismo skarżącej do "Wydziału Skarbu Państwa" z 12 grudnia 2019 r.

Wojewoda decyzją z 21 września 2020 r. znak [...], na podstawie art. 9a w związku z art. 142 ust. 1 u.g.n. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał decyzję I instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy decydujące znaczenie ma fakt, że sprawa zwrotu działek nr [...], nr [...] i nr [...] na rzecz skarżącej była już przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia organów administracji publicznej. Jak bowiem ustalono, pismem z 22 kwietnia 2016 r., uzupełnionym pismami z 26 kwietnia 2016 r. oraz z 6 czerwca 2016r., M. D. wystąpiła już o zwrot m.in. działek nr [...], nr [...] i nr [...].

Organ II instancji stwierdził, że uzasadnieniem decyzji I instancji z 1 czerwca 2020 r. jest zasada trwałości decyzji administracyjnych sformułowana w art. 16 § 1 K.p.a., która nie pozwala na powtórne prowadzenie postępowania w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Ponowne wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie stanowiłoby naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., który statuuje bezwzględny zakaz orzekania drugi raz w tej samej sprawie bez uchylenia uprzednio zapadłego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, prowadzenie postępowania i wydanie decyzji, która naruszałaby przedstawioną wyżej zasadę, jest niedopuszczalne, a zatem postępowanie takie powinno zostać bezwzględnie umorzone.

Organ II instancji jako przedmiot postępowania odwoławczego określił sprawę z wniosku skarżącej dotyczącą zwrotu działek nr [...], nr [...] i nr [...].

Następnie wskazał, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego, na podstawie akt organu I instancji ustalono, że zgodnie z odpisem księgi wieczystej nr [...], działka nr [...], obr[...], jedn. ewid. P. m. K. stanowi m.in. własność M. D. i innych osób fizycznych. Zgodnie z odpisem księgi wieczystej nr [...], działka nr [...], obr. [...]. ewid. P. m. K. stanowi m.in. własność M. D. i innych osób fizycznych. Zgodnie z odpisem księgi wieczystej nr [...], działka nr [...], obr. [...]. ewid. P. m. K. stanowi m.in. własność M. D. i innych osób fizycznych.

Organ odwoławczy przywołał treść art. 136 ust. 3 u.g.n. i stwierdził, że rozpatrywana w I instancji sprawa jest tożsama ze sprawą zainicjowaną wnioskiem M. D. z 22 kwietnia 2016 r., w której wystąpiono również do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], nr [...] i nr [...]. Powyższa sprawa została zakończona ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z 1 czerwca 2020 r., w której organ orzekł o odmowie zwrotu ww. nieruchomości ze względu na fakt, iż ww. nieruchomości nie zostały wywłaszczone w myśl art. 136 ust. 3, art. 142 ust. 1 i art. 216 u.g.n.

Jak wynika z akt sprawy, pismem z 17 kwietnia 2020 r. M. D. wystąpiła do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o zwrot nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], nr [...] i nr [...].

Wskazał, że konstrukcja polegająca na ochronie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 16 K.p.a., rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia. Dla stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osadzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami.

Kolejno organ II instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości tożsamość podmiotowa i przedmiotowa w stosunku do sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z 15 listopada 2019r. Niniejsze postępowanie dotyczy bowiem tej samej nieruchomości (nie ma przy tym żadnego znaczenia okoliczność, iż w sprawie zakończonej w 2019 r. wnioskiem zostały objęte cztery działki, a obecnie trzy).

W dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta K. znak: [...] (15 listopada 2019 r.), jak i decyzji z 1 czerwca 2020 r. znak: [...] przepisy regulujące zwrot wywłaszczonej nieruchomości posiadały jednakowe brzmienie, które organ odwoławczy przywołał (art. 136, art. 137 i art. 216 u.g.n.).

Mając powyższe na uwadze Wojewoda stwierdził, że od ostateczności decyzji Prezydenta Miasta K. z 15 listopada 2019 r. znak: [...] nie nastąpiła żadna w stanie prawnym, która miałaby znaczenie istotne dla treści uprawnień stron stosunku administracyjnego ukształtowanych ww. decyzją ostateczną. W związku z powyższym wydanie ponownej decyzji rozstrzygającej sprawę zwrotu działek nr [...], nr [...] i nr [...], bez uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z 15 listopada 2019 r., oznaczałoby, iż nowa decyzja byłaby obarczona wadą określoną wart. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Pozbawienie zaś ww. decyzji mocy obowiązującej mogłoby nastąpić jedynie poprzez zastosowanie jednego z dopuszczonych przez K.p.a. nadzwyczajnych trybów postępowania, a więc: wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją bądź postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Mając powyższe na uwadze oraz uwzględniając zaistniałe zmiany w oznaczeniu nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, organ II instancji orzekł jak w sentencji.

M. D. wniosła na powyższą decyzję z 21 września 2020 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, podnosząc, że zaskarżona decyzja "jest nie zgodna z prawdą i twierdzenie, że działki nie stanowią nieruchomości wywłaszczonych jest fałszywe". Działki te (...) oznaczone jako nr [...] o pow. 0,1590 ha, a powstała z działki nr [...] o pow. 0,2480 ha, zostały 1 stycznia 1999 r. nabyte z mocy prawa przez Gminę K. i do dnia dzisiejszego są w rękach Skarbu Państwa.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 11 stycznia 2022 r. skarżąca podniosła ponownie, że stanowisko Wojewody, zgodnie z którym "nieruchomości nie zostały wywłaszczone", jest niezgodne z prawdą. Dowodem jest pismo Wojewody sygn. [...] z 17 września 2009 r., w którym stwierdza, że 1 stycznia 1999 r. Gmina K. nabyła z mocy prawa własność nieruchomości położonej w jedn. ewid. K.-P. obr. [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1590 ha i znajduje się w ręku Skarbu Państwa do dzisiaj. Skarżąca załączyła kopię decyzji Wojewody z 17 września 2009 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa ww. nieruchomości oraz kopię prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z 2 marca 2012 r. sygn. II SA/Kr 1211/11 uchylającego decyzję Wojewody z 20 maja 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za udział w części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1590 ha, powstałej z podziału działki nr [...], obr[...] jedn. ewid. P., m. K., objętej w dniu 31 grudnia 1998 r. księgą wieczystą [...], zajętą pod drogę gminną - ulicę [...] w K., której własność nabyła z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa Gmina K., na podstawie decyzji Wojewody z 17 września 2009 r. znak [...]

W piśmie procesowym z 12 stycznia 2022 r. skarżąca podniosła m.in. sprzeczności co do faktu nabycia nieruchomości z mocy prawa pomiędzy pismami [...] Wydziału Prawa i Nadzoru z 19 stycznia 2021 r. i pisma Prezydenta Miasta K. z 23 stycznia 2020 r. do Wojewody. Załączyła kopię tego ostatniego pisma. Podniosła, że "wszystkie tzw. decyzje zaskarżyłam i obecnie znajdują się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie". Wniosła, by "obarczyć Gminę K., Prezydenta, Wojewodę, Urząd Państwa kosztami sądowymi".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020r., poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2).

Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). W niniejszej sprawie Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie zarządzeniem z 20 stycznia 2022 r. wyznaczył na 10 lutego 2022 r. posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów. Przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie stanowiłoby nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a jednocześnie nie ma technicznych możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość, z bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne w trybie wyżej opisanym, poprzedzone było próbą uzyskania od stron postępowania potwierdzenia istnienia technicznych możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 10 grudnia 2021 r.). Jednak nie uzyskano od wszystkich stron postępowania potwierdzenia posiadania ww. technicznych możliwości.

Skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów umożliwiło jej rozstrzygnięcie bez szkody dla wyjaśnienia sprawy. Przy tym rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji skarżących, uczestników i skarżonego organu, bowiem podnoszone przez nich argumenty są rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz skargę, odpowiedź na skargę i inne pisma procesowe. Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, bowiem odpowiada ona prawu, a skarga jest bezzasadna.

Zakres możliwego orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie jest wyznaczony granicami sprawy administracyjnej, określonej przepisami prawa materialnego. Sąd aprobuje rozstrzygnięcie i ocenę prawną wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu; spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., a treść uzasadnienia decyzji świadczy o tym, że wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu i wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.

W tym stanie rzeczy Sąd podziela argumentację rozstrzygnięcia organu II instancji, ponieważ jest ona zgodna z obowiązującym prawem i ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnym w tym przedmiocie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. umarzającą na podstawie art. 105 K.p.a. postępowanie administracyjnej w sprawie o zwrot działek nr [...], nr [...] i nr [...], obr. [...]. ewid. P. m. K., wszczętego z wniosku skarżącej.

Podstawę prawną kontrolowanych decyzji stanowi art. 105 § 1 w zw. z art. 16 K.p.a. Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Z kolei w myśl art. 16 K.p.a., statuującym zasadę trwałości decyzji administracyjnych:

§ 1. Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

§ 2. Decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach.

§ 3. Decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu, są prawomocne.

Co również ważne w niniejszej sprawie, stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco.

Istotne dla rozstrzygnięcia elementy stanu faktycznego przedstawiają się tak, jak to wskazały organy obu instancji. Kontrolowany akt został wydany przez organ właściwy do rozpatrzenia sprawy, w postępowaniu przeprowadzonym bez wad procesowych mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotowe postępowanie o zwrot toczyło się na wniosek skarżącej z 17 kwietnia 2020 r.

Prawidłowo uznał Prezydent Miasta K., po dokonaniu analizy stanu prawnego wnioskowanych do zwrotu działek nr [...], nr [...] i nr [...], że sprawa zwrotu działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] na rzecz skarżącej była przedmiotem postępowania organów administracji publicznej, w postępowaniu wszczętym poprzednim wnioskiem skarżącej z 22 kwietnia 2016 r., uzupełnionym pismami z 26 kwietnia 2016 r. oraz z 6 czerwca 2016 r.

Powyższe postępowanie zakończyło się ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z 15 listopada 2019 r. znak [...] umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte z wniosku skarżącej w części dotyczącej zwrotu działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], ze względu na wynik postępowań w trybie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, które zakończyły się decyzjami Ministra Infrastruktury, stwierdzającymi brak nabycia ww. nieruchomości przez Skarb Państwa.

W sprawie bezsporne było, że powyższa decyzja Prezydenta z 15 listopada 2019 r., rozstrzygająca m.in. kwestię zwrotu działek nr [...], nr [...] i nr [...], ma walor ostateczności.

Z kolei zgodnie z postanowieniem Wojewody z 2 marca 2020 r., sprawa zwrotu działki nr [...] została przekazana Staroście K., jako organowi właściwemu.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że wnioskowane do zwrotu w niniejszej sprawie działki nr [...], nr [...] i nr [...], powstałe z podziału działki nr [...], a następnie [...], położone w rejonie ul. [...] w K., podobnie jak działka nr [...], którą w większości stanowi ul. [...], służą faktycznie m.in. do komunikacji dla zlokalizowanych w tym obszarze zabudowań.

Na marginesie warto wskazać, że choć w aktach administracyjnych przekazanych ze skargą przez organ odwoławczy do Sądu brak jest wypisów z powoływanych w uzasadnieniach decyzji ksiąg wieczystych, niewątpliwe jest, że:

- zgodnie z KW nr [...], nieruchomość, w skład której wchodzi działka nr [...], jest współwłasnością osób fizycznych: P. K. S., P. B. E., P. R. Z. oraz D. M. F.;

- zgodnie z KW nr [...] [...], nieruchomość, w skład której wchodzi działka nr [...], jest współwłasnością osób fizycznych: N. R. E., N. R., D. M. F.;

- zgodnie z KW nr [...], nieruchomość, w skład której wchodzi działka nr [...], jest współwłasnością osób fizycznych: M. M., M. A., D. M. F., D. J. J..

Odnosząc się do zarzutów i argumentacji skarżącej należy stwierdzić, że skarżąca nie może skutecznie odnosić sytuacji dotyczącej działki nr [...], której własność, jako zajętej pod drogę gminną - ulicę [...] w K., przeszła z mocy prawa na Gminę K., do pozostałych działek powstałych z działki nr [...], w tym działek nr [...], [...] i [...], których skarżąca nadal pozostaje współwłaścicielką.

Podstawową i rozstrzygającą w niniejszej sprawie okolicznością był jednak fakt, że niewątpliwie organy obu instancji wykazały bezprzedmiotowość postępowania z wniosku skarżącej z 17 kwietnia 2020 r. ze względu na pozostawanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji z 15 listopada 2019 r. kończącej postępowanie z wniosku o zwrot m.in. wnioskowanych obecnie działek.

Organ II instancji rzetelnie i skrupulatnie wykazał, że pomiędzy niniejszą sprawą, a sprawą rozstrzygniętą ostateczną decyzją z 15 listopada 2019 r., występuje tożsamość podmiotowa i przedmiotowa. Oba te postępowania dotyczyły bowiem tej samej nieruchomości (nie ma przy tym znaczenia okoliczność, iż w sprawie zakończonej w 2019 r. wnioskiem zostało objęte pięć działek, rozstrzygnięciem cztery działki, a obecnym wnioskiem trzy działki).

Również niewątpliwie trafnie organ II instancji stwierdził, że przepisy regulujące zwrot wywłaszczonej nieruchomości, które mogły mieć wpływ na wydawane decyzje (art. 136, art. 137, art. 216 u.g.n.), posiadały jednakowe brzmienie w dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta K. znak: [...] (15 listopada 2019 r.) i decyzji z 1 czerwca 2020 r. znak: [...]

Należy powtórnie podkreślić, że ostateczna decyzja podlega ochronie zgodnie z zasadą trwałości decyzji uregulowaną w art. 16 K.p.a., w myśl której uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Na mocy art. 16 § 1 K.p.a., ostateczne decyzje organów administracji publicznej korzystają z domniemania legalności.

Innymi słowy, dopóki decyzja z 15 listopada 2019 r. funkcjonuje w obrocie prawnym i nie zostanie wzruszona w jednym z nadzwyczajnych trybów przewidzianych w K.p.a., nie jest możliwe powtórne orzekanie w tym samym przedmiocie. Organ administracji, podobnie zresztą jak i Sąd prowadzący postępowanie w tym samym przedmiocie, zobowiązany jest do jej uwzględnienia przy wydawaniu swojego rozstrzygnięcia. Każda decyzja ostateczna zgodnie z zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, podlega szczególnej ochronie celem zapewnienia stabilności stosunków prawnych, co w konsekwencji stanowi m.in. ochronę praw nabytych adresatów tych decyzji.

Tym samym organ I instancji zasadnie umorzył w całości jako bezprzedmiotowe prowadzone postępowanie wszczęte z przedmiotowego wniosku.

Z tego też powodu argumenty skarżącej, w istocie kwestionującej prawidłowość innych postępowań administracyjnych niż postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji z 21 września 2020 r. znak [...], z istoty swej nie mogą wpływać na ocenę prawidłowości i legalności zaskarżonej decyzji.

W konsekwencji bezzasadne i nie zasługujące na uwzględnienie okazały się wszystkie zarzuty skargi, bowiem organy dokonały niewadliwych ustaleń, a cała argumentacja odwołania i skargi okazała się chybiona, co prawidłowo stwierdził organ II instancji.

W szczególności nie mogły mieć znaczenia w sprawie niniejszej przywoływany przez skarżącą wyrok WSA w Krakowie z 2 marca 2012 r. sygn. II SA/Kr 1211/11 dotyczący działki nr [...], a także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2015r. sygn. akt SK 26/14, dotyczący wykładni art. 136 ust. 3 zdanie pierwsze u.g.n. w zakresie, w jakim przepis ten uzależnia przewidziane w nim żądanie byłego współwłaściciela wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobierców od zgody pozostałych byłych współwłaścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców.

Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Sąd uchyla zaskarżony akt na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji oddalając skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.