Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1149/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art.18 i 19
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 22 grudnia 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2009 roku sygn. akt II SAB/Wa 135/09 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S.P.i innych w sprawie ze skargi M.B. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w zakresie doręczenia decyzji o wyznaczeniu na stanowisko służbowe postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 października 2009 r. oddalił wniosek M.B. o wyłączenie sędziów Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w osobach: S.P.i innych od orzekania w sprawie ze skargi M.B. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w zakresie doręczenia decyzji o wyznaczeniu na stanowisko służbowe.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w skardze z dnia 16 sierpnia 2009 r. skarżący M.B. zawarł wniosek o wyłączenie sędziów Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, orzekających w wymienionych z sygnatur sprawach, od rozpatrywania niniejszej skargi. Jako podstawę swojego żądania wskazał całkowitą utratę zaufania do tychże sędziów. Skarżący wyjaśnił mianowicie, że inicjowane przez niego postępowania sądowe, w których kontroli Sądu poddano m. in. rozkaz w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, prowadzone były nierzetelnie, a skarżący był dyskryminowany.

Pismem z 15 września 2009 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez wskazanie z imienia i nazwiska sędziów, o których wyłączenie wnioskuje. W odpowiedzi skarżący w piśmie z 21 września 2009 r. wyjaśnił, że domaga się wyłączenia sędziów S.P. i innych.

Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że:

1) sędzia S.P. sprzeniewierzył się wielokrotnie zasadom i normom prawnym, matacząc ukrywał bezczynność i działalność przestępczą wojskowych funkcjonariuszy publicznych i Ministra Obrony Narodowej, przez co działał na szkodę skarżącego.

2) sędzia [...] podpisał niezgodny z prawem - zdaniem skarżącego - wyrok w sprawie II SA/Wa 945/06, chroniąc tym samym Ministra Obrony Narodowej przed obowiązkiem wypłaty należności rekonwersyjnych wraz z odsetkami. Dodatkowo potwierdził nieprawdę w sprawie II SA/Wa 120/07, a zatem powinien ulec wyłączeniu na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.".

3) sędziowie [...] i [...] potwierdzili nieprawdę w sprawie II SA/Wa 120/07, a zatem powinni ulec wyłączeniu na podstawie art. 19 p.p.s.a.

4) sędziowie [...], [...], [...] potwierdzili nieprawdę w sprawie II SA/Wa 159/07. Podstawą ich wyłączenia jest art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Ponadto sędzia [...] potwierdził nieprawdę w sprawie II SA/Wa 1736/08.

5) sędziowie [...], [...] matacząc chronili Ministra Obrony Narodowej przed obowiązkiem wypłaty należności rekonwersyjnych wraz z odsetkami, a zatem ich wyłączenie powinno nastąpić na podstawie art. 19 p.p.s.a. Dodatkowo sędzia [...] - orzekając jako asesor wbrew orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego - potwierdził nieprawdę w sprawie II SAB/Wa 31/06, sprzeniewierzył się zasadom i normom prawnym. Z kolei sędzia [...] odmówił wydania z akt sprawy II SA/Wa 1153/05 żądanych dokumentów, a nadto potwierdził nieprawdę w sprawie II SA/Wa 1736/08.

6) podstawą wyłączenia sędziów [...], [...] jest art. 19 p.p.s.a.

7) sędzia [...] oddalając skargę w sprawie II SA/Wa 120/08 dopuściła się matactw oraz ukrycia przestępczych działań MON na szkodę Skarżącego, a nadto w sprawie II SA/Wa 159/08 orzekała sprzecznie z innym wyrokiem oraz wyrokami TK.

8) sędziowie [...], [...], [...] orzekając w sprawach II SA/Wa 120/07 i II SA/Wa 159/07 przyzwolili na dalsze dręczenie skarżącego przez nierzetelnych sędziów. Nadto sędzia [...] ukrywa bezczynność Ministra Obrony Narodowej.

9) sędzia [...] potwierdził nieprawdę w sprawie II SA/Wa 1736/08.

10) sędzia [...] potwierdziła nieprawdę w sprawie II SA/Wa 1213/08.

Z oświadczeń złożonych przez sędziów Wydziału II wynika, że po ich stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 p.p.s.a., wyłączające od rozpoznania niniejszej sprawy. Nie istnieją nadto inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że okoliczności, w których skarżący upatruje podstaw wyłączenia są ogólnikowe, mało precyzyjne i nie mogą stanowić przesłanki wyłączenia sędziów od orzekania w niniejszej sprawie. Argumentacja przedstawiona we wniosku ogranicza się bowiem do stwierdzeń "potwierdzili nieprawdę co do istoty sprawy", "sprzeniewierzając się zasadom i zapisom prawa", "matacząc", "ukrywał wielokrotnie bezczynność i działalność przestępczą wojskowych funkcjonariuszy publicznych i samego Ministra Obrony Narodowej", "działał na moją szkodę", "przyzwolili na dalsze dręczenie przez nierzetelnych sędziów".

Zarzuty skarżącego są wyłącznie przejawem jego subiektywnych odczuć. Tymczasem samo przeświadczenie skarżącego, że sędziowie orzekający w jego sprawach są stronniczy nie stanowi przesłanki ich wyłączenia. Podstawą wyłączenia sędziego mogą być bowiem jedynie takie okoliczności, które obiektywnie wywołać mogą wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie. Takich zaś, zdaniem Sądu I instancji, brak jest w niniejszej sprawie. Przekonanie skarżącego o stronniczości sędziów wynika raczej z jego niezadowolenia z wydanych wobec niego rozstrzygnięć. Nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, że wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć wydanych w sprawie z udziałem tego sędziego, nawet jeśli dopuściłby się on uchybień procesowych.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M.B. zarzucając niezrozumienie skargi, brak rozpoznania naruszenia prawa przez sędziów WSA, potwierdzenie nieprawdy wskazanych wyżej sędziów, brak rozpoznania bezczynności Ministra Obrony Narodowej oraz przestępczego działania innych organów związanego ze zwolnieniem skarżącego ze służby. Skarżący zarzucił nadto, że skarga nie trafiła do adresata to jest do prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zapewnienie mu rozpatrzenie skargi zgodnie z zapisami art. 45 Konstytucji RP i ustawy z dnia 17 grudnia 1974 roku o uposażeniu żołnierzy oraz wydanych do niej podstawie rozporządzeń.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Możliwość wyłączenia sędziego od orzekania w konkretnej sprawie, została przewidziana w Dziale I, Rozdziale 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Wyłączenie sędziego". Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.) wyłączenie sędziego następuje na jego żądanie lub na wniosek strony wówczas, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 p.p.s.a.).

Wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak wynika z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów, między nimi a skarżącym nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 p.p.s.a. oraz nie istnieją inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności.

W rozpoznawanej sprawie należy podzielić pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że sam fakt, iż strona podnosi zarzuty dotyczące nieprawidłowości w wykonywaniu przez sędziów swych obowiązków, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 p.p.s.a. wyłączenie wskazanych we wniosku sędziów. Strona nie uprawdopodobniła bowiem, że zachodzą między nią a sędziami takie stosunki, które powodują wyłączenie wskazanych osób od orzekania. Oceny tej nie mogą zmienić subiektywne przekonania skarżącego co do wadliwego, niewłaściwego sposobu orzekania sędziów we wcześniejszych sprawach. Nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, że wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć w innych sprawach z udziałem tego sędziego, nawet jeżeli dopuściłby się on uchybień procesowych. Jak słusznie podniósł Sąd I instancji, niezadowolenie skarżącego odnośnie sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziów. Podkreślić bowiem należy, że zarzuty te skarżący powinny znaleźć swoje miejsce w środkach odwoławczych od orzeczeń Sądu I instancji.

W okolicznościach niniejszej sprawy oraz wobec złożonych oświadczeń sędziów, uznać należy, że nie zaszły podstawy do ich wyłączenia od orzekania.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.