Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 328/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 249 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Asesor sądowy Anna Komorowska–Kaczkowska Protokolant Referent stażysta Grażyna Sułkowska-Kosmider po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 lipca 2022 r., nr SKO.40.1565.2022.po w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2011 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez A. K. (dalej jako: Skarżący, Strona, Podatnik) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 20 lipca 2022 r. , którą to Kolegium działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2021, poz. 1540 ze zm. zwanej dalej O.p.) utrzymało w mocy decyzję wydaną przez ten organ z 17 marca 2022 r., nr SKO.40.989.2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Opola z 17 stycznia 2011 r. ustalającej Skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2011 r. w wysokości 35.447 zł.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z 14 października 2021 r. Podatnik zwrócił się do Prezydenta Miasta Opola o wzruszenie (zniesienie, unieważnienie, usunięcie, wycofanie) w odpowiednim nadzwyczajnym trybie postępowania, m.in. decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Opola z 17 stycznia 2011 r. ustalającej Skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2011 r. w wysokości 35.447 zł.

W wyniku wezwania Prezydenta Miasta Opola z 28 października 2021 r., Podatnik, w piśmie z 3 listopada 2021 r., doprecyzował, że decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność, gdyż została wydana z naruszeniem art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1452).

Wobec ustalenia, że wniosek dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta Opola, organ przekazał przedmiotowy wniosek Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Opolu do rozpatrzenia zgodnie z właściwością.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu pismami z 28 stycznia 2022 r. i 9 lutego 2022 r. zwróciło się do Prezydenta Miasta Opola o nadesłanie akt sprawy zakończonej przedmiotową decyzją organu I instancji, ze szczególnym uwzględnieniem dowodu jej doręczenia. Organ I instancji nadesłał uwierzytelnioną kopię decyzji i dowodu jej doręczenia, z którego wynikało, że decyzja została doręczona 21 lutego 2011 r. stronie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, po dokonaniu wstępnej analizy dopuszczalności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, decyzją z 17 marca 2022 r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Opola z 17 stycznia 2011 r. ustalającej Skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2011 r. w wysokości 35.447 zł.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że okoliczność, iż wniosek złożono po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji ostatecznej, stanowi przesłankę negatywną do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, określoną w art. 249 § 1 pkt 1 O.p., co powoduje konieczność odmowy wszczęcia tego postępowania.

Nie zgadzając się z ww. decyzją Kolegium, Podatnik wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 4 i 5 w zw. z art. 249 § 1 pkt 1 O.p. polegające na odmowie wszczęcia postępowania w sprawie z uwagi na błędne ustalenie, że doszło do upływu 5-letniego terminu od dnia doręczenia decyzji ostatecznej oraz braku ustalenia, czy doszło do prawidłowego doręczenia decyzji. Wskazywał, że zaskarżona decyzja stanowi jedną z trzynastu decyzji, przy czym w dwóch innych postępowaniach doszło do sformułowania istotnych zarzutów naruszenia przepisów ustawy w zakresie prawidłowości doręczenia decyzji ostatecznych, dlatego także w tym przypadku chce skorzystać ze swojego uprawnienia do kontroli instancyjnej, bowiem ma obawy, że także w tym przypadku mogło dojść do podobnego naruszenia prawa. W wyniku tak postawionego zarzutu, odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Decyzją z 20 lipca 2022 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję z 17 marca 2022 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Opola z 17 stycznia 2011 r. ustalającej Skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2011 r. w wysokości 35.447 zł.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium ustosunkowując się do zarzutów odwołania wskazało, że w aktach postępowania znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji ostatecznej, z którego wynika w sposób niewątpliwy, że 21 lutego 2011 r. decyzja została doręczona stronie. Zatem skoro wskazana na wstępie decyzja ostateczna Prezydenta Miasta Opola została doręczona 21 lutego 2011 r. pięcioletni termin na wniesienie podania o stwierdzenie nieważności upłynął z dniem 21 lutego 2016 r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administarcyjnego w Opolu Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 4 i 5 w zw. z art. 249 § 1 pkt 1 O.p. które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na odmowie wszczęcia postępowania w sprawie z uwagi na błędne ustalenie, że doszło do upływu 5-letniego terminu od dnia doręczenia decyzji ostatecznej oraz braku ustalenia, czy w ogóle doszło do prawidłowego doręczenia decyzji ostatecznej. Ponadto pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 226 § 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Opola, podczas gdy do jej wydania doszło z rażącym naruszeniem art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wobec braku podstaw do wznowienia postępowania w sprawie i ponownym ustaleniu wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości. Zarzucono także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1452 z późn. zm.), poprzez jego błędną wykładnię i ustalenie, że przewidziane w tym przepisie zwolnienie od podatku od nieruchomości obejmuje wyłącznie porty morskie.

W uzasadnieniu pełnomocnik przedstawił argumentację uzasadniającą powyższe zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego. Wskazał przy tym, że znane jest mu brzmienie art. 249§ 1 pkt 1 O.p. i nie usiłuje on polemizować z jego treścią. Podał, jednak że przedmiotowa decyzja stanowi jedną z trzynastu decyzji dotyczących oceny nieważności decyzji wymiarowych w zakresie podatku od nieruchomości należących do Skarżącego. W przypadku dwóch z tych decyzji, dotyczacych odmowy wszczęcia postępowania (tj.decyzji [...] i dalej [...] oraz [...] i dalej [...]) doszło do sfromułowania istotnych zarzutów przepisów ustawy w zakresie prawidłowości doręczenia Skarżącemu pierwotnych decyzji wymiarowych. Wskazał, iż z uwagi na powyższe Skarżący chce skorzystać ze swojego uprawnienia do kontroli sądowej postępowania podatkowego i poddać przedmiotową decyzję ponownej kontroli w opisanym zakresie, bowiem w dwóch przypadkach organ nie dostrzegł wadliwości, a właściwie braku doręczenia pierwotnych decyzji wymiarowych, zachodzi więc obawa, że w tym przypadku także mogło dojść do podobnej sytuacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie szczegółowo odnosząc się do zarzutów skargi. Organ podkreślił, że podniesione zarzuty są całkowicie nieuzasadnione, a ponadto nieadekwatne do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Podkreślił, że zaskarżone rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję Kolegium, jest w istocie rozstrzygnięciem formalnym. Przedmiotem rozstrzygnięcia była bowiem odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Opola z 17 stycznia 2011 r. ustalającej Skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2011 r. w wysokości 35.447 zł, z uwagi na upływ czasu od dnia jej doręczenia do dnia złożenia wniosku, zgodnie z art. 249 § 1 pkt 1 Op. (data doręczenia decyzji ostatecznej w dniu 21 lutego 2011 r. wynika z ZPO - karta 84 akt organu I instancji, wniosek złożony w dniu 18 października 2021 r-karty 131-136 akt organu I instancji.).

Tym samym zarzuty skargi dotyczące niezasadnej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, zarzuty naruszenia prawa materialnego czy też zarzuty dotyczące bezpodstawnego wznowienia przez Prezydenta Miasta Opola postępowania w sprawie, jawią się jako całkowicie bezzasadne i nieodnoszące się do stanu faktycznego, na tle którego zapadła zaskarżona decyzja.

Na rozprawie 21 grudnia 2022 r. pelnomocnik Skarżącego wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie było wydanej decyzji wznowieniowej (na co błędnie wskazno w skardze), a przywołanie w skardze przepisów dotyczących wznowienia stanowi omyłkę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 t.j. - dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 20 lipca 2022 r., którą to Kolegium działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymało w mocy decyzję wydaną przez ten organ z 17 marca 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Opola z 17 stycznia 2011 r. ustalającej Skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2011 r. w wysokości 35.447 zł.

Jak wynika z przepisu art. 248 § 1 O.p. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony.

Przypomnieć również należy, iż uchylenie lub zmiana ostatecznych decyzji może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach w Ordynacji podatkowej oraz w ustawach podatkowych. Zgodnie z art. 247 § 1 O.p. organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która:

1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) została wydana bez podstawy prawnej;

3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa;

4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

5) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa;

8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.

Natomiast złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nakłada na organ obowiązek zbadania w pierwszej kolejności, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące rozpoznanie takiego wniosku. W przepisie art. 249 § 1 O.p., stanowiącym podstawę wydania zaskarżonych decyzji, sformułowano katalog przesłanek odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Z art. 249 § 1 pkt 1 O.p. wynika, że uwzględnienie żądania strony i wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało uzależnione od jego wniesienia w terminie. Jest on liczony zgodnie z art. 12 § 4 O.p. od dnia doręczenia decyzji ostatecznej i wynosi 5 lat (jest to także maksymalny termin przedawnienia zobowiązań podatkowych). Wyżej wskazany termin jest terminem prawa materialnego, gdyż jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia do zgłoszenia żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to termin, który nie podlega przywróceniu.

W ocenie Sądu, Kolegium słusznie stwierdziło zaistnienie w sprawie pierwszej z przesłanek negatywnych uniemożliwiających wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Należy bowiem podkreślić, że zaskarżone rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję Kolegium, jest w istocie rozstrzygnięciem formalnym, zatem ocenie w tym postępowaniu nie podlegają kwestie merytoryczne związane z oceną zaistnienia przesłanek merytorycznych stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności. Przedmiotem rozstrzygnięcia była wyłącznie odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Opola z 17 stycznia 2011 r. ustalającej Skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2011 r. w wysokości 35.447 zł, z uwagi na upływ czasu od dnia jej doręczenia do dnia złożenia wniosku, zgodnie z art. 249 § 1 pkt 1 O.p. Z akt sprawy wynika, natomiast w sposób nie budzący wątpliwości Sądu, data doręczenia decyzji ostatecznej w 21 lutego 2011 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru - karta 84 akt organu I instancji), zatem 5- letni termin upływał z dniem 21 lutego 2016 r, natomiast wniosek został złożony w 18 października 2021 r (karty 131-136 akt organu I instancji), a zatem po upływie ustawowego terminu, co obligowało organ do wydania decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania, na podstawie art. 249 § 1 pkt 1 O.p.

Skład orzekający zauważa przy tym, że przeważająca część uzasadnienia skargi nie odnosi się do istoty niniejszej sprawy, a dotyczy kwestii merytorycznych w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji. Nie mogą one być jednak rozpatrywane w sytuacji, gdy na etapie wstępnego badania wniosku organ stwierdził, że został on złożony po terminie.

Podsumowując, Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia art. 249 § 1 O.p., organ prawidłowo bowiem stwierdził, na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach (zwrotne potwierdzenie odbioru), że w sprawie zaistniała przesłanka negatywna rozpoznania wniosku. W konsekwencji, z tego też powodu, kwestie merytoryczne dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji, nie podlegały badaniu Sądu.

Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, zarówno co do kierunku rozstrzygnięcia jak i co do sposobu jej uzasadnienia.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 p.p.s.a.

Końcowo Sąd wskazuje, że orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w treści niniejszego uzasadnienia, dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl