Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2671/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 98 ust. 1 i ust. 2, art. 158 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Alina Balicka, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej "Szef Urzędu"), po rozpatrzeniu odwołania E. M. (E. M. – dalej "skarżący", "cudzoziemiec" albo "wnioskodawca") od decyzji Wojewody [...] (dalej także "Wojewody") z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał decyzję Wojewody w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Szefa Urzędu zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r., przedstawia się w następujący sposób:

1. W dniu 16 listopada 2015 r. skarżący, będący obywatelem [...], wystąpił do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, powołując się na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelką polską - panią N. K.

2. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Wojewoda orzekł o odmowie udzielenia skarżącemu wnioskowanego zezwolenia, uznając iż okoliczności, na które skarżący się powołuje (tj. małżeństwo z obywatelką polską) nie uzasadniają pobytu cudzoziemca na terytorium Polski przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Powyższe wiąże się z faktem, iż jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (wywiad środowiskowy, wyjaśnienia małżonków, teścia i szwagra cudzoziemca) główny ośrodek życiowy skarżącego i jego małżonki znajduje się nie w Polsce a w [...], gdzie oboje wykonują zajęcia zarobkowe, zaś wizyty małżonków w Polsce (kilka razy w miesiącu) mają charakter krótkotrwały i sporadyczny.

3. Pismem z dnia 18 maja 2016 r. pełnomocnik cudzoziemca wniósł do Szefa Urzędu odwołanie od decyzji Wojewody z dnia [...] kwietnia 2016 r., podnosząc przeciwko temu orzeczeniu zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa:

- art. 100 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 158 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, poprzez przyjęcie, iż cudzoziemiec wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia,

- art. 7 ust. 1 pkt 1 lit c w związku z art. 8 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach, poprzez nie pouczenie cudzoziemca w języku przez niego zrozumiałym o prawach i obowiązkach, bez zapewnienia mu obecności tłumacza języka,

- art. 6, 7 i 8 Kpa poprzez wydanie decyzji w oparciu o dowody pozyskane w sposób nielegalny, bez możliwości rzetelnego udziału w nich wnioskodawcy,

- art. 67, 68 i 69 Kpa oraz 77, 78 i 79 Kpa poprzez wydanie decyzji w oparciu o protokół z czynności wykonywanych bez udziału tłumacza oraz w oparciu o notatki z czynności operacyjnych i uniemożliwienie stronie wykonania jej uprawnień, a także nie rozpatrzenie całości materiału w sprawie,

- art. 25 Kc poprzez pominięcie przesłanki (animus) zamiaru przebywania i skupienie się wyłącznie na przesłance fizycznej (corpus).

W uzasadnieniu przedmiotowego odwołania pełnomocnik strony wskazał między innymi, iż w wyniku niepouczenia cudzoziemca o przysługujących mu prawach i obowiązkach nie wiedział o oczekiwaniach organu I instancji co do wykazania inicjatywy dowodowej, podczas gdy strona opierając się na art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, przyjęła, iż pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelką Polski jest jedyną przesłanką warunkującą udzielenie wnioskowanego zezwolenia, bez konieczności wykazywania zaistnienia innych okoliczności. Ponadto pełnomocnik skarżącego przyznaje, iż cudzoziemiec większość czasu spędza w [...], jednak jest na stałe zatrudniony w Polsce, a jego centrum życiowe znajduje się w domu rodzinnym żony.

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Szef Urzędu rozpatrzył odwołanie skarżącego od decyzji Wojewody z dnia [...] kwietnia 2016 r., utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, Szef Urzędu wskazał w szczególności, co następuje:

1. Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi udziela się albo - w przypadkach, o których mowa w art. 160, art. 181 i art. 187 - można udzielić na jego wniosek, jeżeli spełnia wymogi określone ze względu na deklarowany cel pobytu, a okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadniają jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Stosownie do postanowień art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, gdy pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak stanowi art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy nie spełnia on wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

2. Skarżący przebywa na terytorium Polski na podstawie serbskiego paszportu numer [...] oraz zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w dniu [...] czerwca 2015 r. przez Wojewodę [...] decyzją nr [...] ważnego do dnia [...] grudnia 2015 r. Przebywając na podstawie w/w zezwolenia, w dniu 16 listopada 2015 r. zainteresowany wystąpił do Wojewody z wnioskiem o udzielenie niniejszego zezwolenia na pobyt czasowy. Do wniosku cudzoziemiec dołączył miedzy innymi odpis skróconego aktu małżeństwa, potwierdzający fakt zawarcia w dniu [...] października 2013 r. związku małżeńskiego z obywatelką polską i nie zawierający informacji o rozwiązaniu małżeństwa.

3. W toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji zgromadzono następujący materiał dowodowy, podlegający rozpatrzeniu w postępowaniu odwoławczym:

Ze sprawozdań z wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w dniu [...] lutego 2016 r. w deklarowanym miejscu zamieszkania cudzoziemca w Polsce, tj. w Z. [...] wynika, iż sąsiad rozpoznał opiniowanego, jednak widywany jest on sporadycznie ze względu na pracę w [...]. Ponadto dziadek i brat małżonki skarżącego, zamieszkujący pod w/w adresem wskazali, iż opiniowany wraz z żoną mieszkają i pracują w [...].

W toku postępowania organ I instancji przesłuchał cudzoziemca, jego małżonkę, teściową oraz szwagra. Z zeznań w/w osób wynika, iż w związku z wykonywaniem pracy skarżący przebywa w [...], podobnie jak jego żona, która pracuje i wynajmuje mieszkanie w [...]. Przesłuchani wskazali, iż w Polsce mieszkają w miejscowości Z., w domu należącym do rodziny małżonki skarżącego. Z zeznań małżonków z dnia [...] marca 2016 r. wynika, że uważają Z. za swój ośrodek życiowy, a pobyt w [...] związany jest z ich pracą i motywowany względami ekonomicznymi, a do domu rodzinnego małżonki skarżącego przyjeżdżają bardzo często do początku roku. Zeznania teściowej i szwagra cudzoziemca potwierdzają, że małżonkowie zdecydowali się na pobyt w [...] ze względów ekonomicznych, jednocześnie wskazali, iż nie mieszkają oni w Polsce na stałe, choć często przyjeżdżają na weekendy.

W dniu [...] czerwca 2015 r. cudzoziemiec uzyskał zezwolenie na pobyt czasowy w Polsce, ważne do dnia [...] grudnia 2015 r. W toku wówczas prowadzonego postępowania Wojewoda stwierdził, iż małżonkowie pracują i zamieszkują obecnie w [...], jednak deklarują przeniesienie swojego ośrodka życiowego do Polski, do Z. oraz podjęcie zatrudnienia w Polsce i prowadzenie własnej działalności gospodarczej. Przeprowadzony wówczas, tj. w dniu [...] maja 2015 r. wywiad środowiskowy w deklarowanym miejscu zamieszkania wykazał, iż cudzoziemiec nie został rozpoznany przez rozpytywanych, w tym przez rodzinę małżonki. Ponadto rozpytywani nie posiadali informacji o tym, że małżonka skarżącego jest mężatką.

4. Ocena tak zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do następujących wniosków:

Skarżący spełnia ustawowy wymóg, dotyczący pozostawania w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelką polską.

Z akt postępowania wynika natomiast, iż w/w okoliczność nie uzasadnia jego pobytu na terytorium Polski przez okres dłuższy niż 3 miesiące, podczas gdy istnienie takiego uzasadnienia stanowi obligatoryjną przesłankę do uzyskania zezwolenia, określoną w art. 98 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Jak bowiem wynika z protokołów przesłuchań strony oraz świadków, będących członkami najbliższej rodziny strony małżonkowie pracują oraz mieszkają w [...], do Polski natomiast przyjeżdżają kilka razy w miesiącu. Nie ulega wątpliwości, iż za ośrodek życiowy cudzoziemca należy uznać terytorium [...], co słusznie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji.

Co prawda cudzoziemiec deklaruje chęć przeniesienia się na stałe do Polski oraz rozwinięcie prowadzonej działalności gospodarczej, jednak podobne deklaracje składał już w toku poprzedniego postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Jak słusznie wskazał Wojewoda organ prowadzący postępowanie bierze pod uwagę okoliczności zaistniałe w chwili wydawania decyzji. Ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż pobyty cudzoziemca na terytorium Polski mają charakter krótkotrwały i sporadyczny, za jego centrum życiowe należy uznać terytorium [...], gdzie pracuje i spędza większą część czasu, podobnie jak jego żona. Istotnym równocześnie jest wskazanie, iż zezwolenie na pobyt czasowy udzielone cudzoziemcowi przez Wojewodę [...] w dniu [...] czerwca 2015 r. było niejako szansą dla cudzoziemca do uregulowania swojej sytuacji życiowej i zrealizowanie deklarowanych planów osiedlenia się w Polsce. Jednak jak wynika ze zgromadzonego w toku przedmiotowego postępowania materiału dowodowego, cudzoziemiec nie przeniósł swojego ośrodka życiowego do Polski. Co prawda nawiązał stosunek pracy z podmiotami zarejestrowanymi na terytorium Polski oraz przyjeżdża do domu rodzinnego żony, jednak nie jest to przeniesienie ośrodka życiowego do Z., gdzie strona deklaruje stałe zamieszkanie.

W świetle powyższych ustaleń w pełni uzasadnione jest stwierdzenie, że skarżący nie spełnia wymogu określonego w art. 98 ust. 1 w związku z art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, a tym samym w sprawie zachodzi przesłanka z art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, obligująca organ do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.

5. Odnosząc się do treści odwołania należy wskazać, iż jak wynika z akt sprawy czynność przeprowadzone z udziałem cudzoziemca, były przeprowadzone z udziałem tłumacza, co potwierdza informacja zawarta w protokole przesłuchania strony. Cudzoziemiec w dniu składania przedmiotowego wniosku otrzymał stosowne pouczenie, co prawda było ono sporządzone w języku polskim, jednak należy zaznaczyć, iż zawierało sformułowanie "otrzymałam/em (w domyśle pouczenie) w języku zrozumiałym, do czego strona nie zgłosiła zastrzeżeń w dniu otrzymania pouczenia i potwierdziła własnoręcznym podpisem jego otrzymanie. Strona również, pismem z dnia 13 kwietnia 2016 r. oraz z dnia 4 lipca 2016 r. została poinformowana o przysługującej jej prawie do zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego, jednak do dnia wydania zaskarżonej decyzji, podobnie jak do dnia wydania niemniejszej decyzji strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa pomimo prawidłowego poinformowania przez organy obu instancji. Ponadto sam pełnomocnik strony w odwołaniu wskazał, iż obecnie cudzoziemiec większość czasu przebywa w [...], a dopiero w przyszłości planuje wspólnie z żoną zamieszkać na stałe w Polsce.

IV. Pismem z dnia 26 września 2016 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję Szefa Urzędu z dnia 19 sierpnia 2016 r., podnosząc przeciwko temu orzeczeniu zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa:

- art. 100 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 158 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, poprzez przyjęcie, iż cudzoziemiec wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia,

- art. 7 ust. 1 pkt 1 lit c w związku z art. 8 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach, poprzez niepouczenie cudzoziemca w języku przez niego zrozumiałym o prawach i obowiązkach, bez zapewnienia mu obecności tłumacza języka,

- art. 6, 7 i 8 Kpa poprzez wydanie decyzji w oparciu o dowody pozyskane w sposób nielegalny, bez możliwości rzetelnego udziału w nich wnioskodawcy,

- art. 67, 68 i 69 Kpa oraz 77, 78 i 79 Kpa poprzez wydanie decyzji w oparciu o protokół z czynności wykonywanych bez udziału tłumacza oraz w oparciu o notatki z czynności operacyjnych i uniemożliwienie stronie wykonania jej uprawnień, a także nie rozpatrzenie całości materiału w sprawie,

- art. 25 Kc poprzez pominięcie przesłanki (animus) zamiaru przebywania i skupienie się wyłącznie na przesłance fizycznej (corpus).

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:

Organy prowadzące powstępowanie przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w oparciu o przyjęte z góry negatywne założenia co do zasadności wniosku skarżącego.

Skarżącego nie poinformowano w zrozumiałym dla niego języku o jego prawach i obowiązkach, w tym w szczególności o możliwości zgłaszania przez stronę postępowania administracyjnego własnej inicjatywy dowodowej, co w przypadku skarżącego mogłoby wpłynąć na wynik postępowania (poprzez wykazanie, że miejscem w którym skarżący ma zamiar przebywać jest terytorium RP).

Wbrew ustaleniom organów skarżący jest na stałe zatrudniony na terytorium RP aczkolwiek z uwagi na charakter wykonywanego zatrudnienia, zorientowanego na rynek [...], skarżący większość czasu spędza w [...].

Powyższe nie zmienia jednak faktu, iż skarżący zamierza przebywać na stałe w Polsce. Żona skarżącego, chcąc spędzać z nim czas, pracuje obecnie tymczasowo w [...]. Małżeństwo nie posiada jednak w [...] żadnego majątku, żona mieszka w wynajętym mieszkaniu. Centrum spraw życiowych małżeństwa pozostaje jednak dom rodzinny małżonki wnioskodawcy w [...].

Wbrew ocenie organu fakt, iż aktywność zawodowa skarżącego i jego żony koncentruje się w [...], co wynika wprost ze specyfiki życia w strefie nadgranicznej (wykonywanie pracy w [...] wymusza przebywanie w miejscu zamieszkania w Polsce weekendowo), nie przesądza o tym, że miejscem stałego zamieszkania małżonków nie jest Polska.

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 17 października 2016 r., organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 19 sierpnia 2016 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2016 r. prowadzi do następujących wniosków:

Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego było rozstrzygnięcie, czy skarżący spełnia ustawowe warunki do uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP na czas oznaczony na podstawie art.158 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, tj. z racji pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką polską. W ocenie organów obu instancji wniosek skarżącego należało załatwić odmownie, albowiem pomimo tego, iż skarżący istotnie pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką polską, to jednocześnie nie spełnia warunku z art.98 ust.1 ustawy, wymagającego aby okoliczność, która jest podstawą ubiegania się przez cudzoziemca o zezwolenie na pobyt na terytorium RP uzasadniała taki pobyt przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Zdaniem organów wymagane prawem uzasadnienie nie występuje, albowiem w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skarżący wraz z małżonką: (-) nie zamieszkują w Polsce na stałe, posiadając centrum swoich spraw życiowych w [...], gdzie oboje wykonują zatrudnienie, (-) w Polsce przebywają jedynie okazjonalnie. W ocenie Sądu stanowisko to jest trafne, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Instytucję zezwolenia na pobyt czasowy regulują przepisy działu V ustawy o cudzoziemcach (rozdziały 1 – 11), obejmujące:

- przepisy o charakterze ogólnym (rozdział 1 "Część ogólna"), tj. przepisy wspólne dla wszystkich poszczególnych rodzajów zezwoleń na pobyt czasowy, wyodrębnionych w rozdziałach 2 – 11 działu (wyodrębnionych wg kryterium celu pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dla realizacji którego cudzoziemiec ubiega się o zezwolenie);

- przepisy szczegółowe, regulujące udzielanie cudzoziemcom zezwolenia na pobyt czasowy dla realizacji na terytorium RP konkretnych, stypizowanych przez ustawodawcę celów (wymienione wcześniej rozdziały 2 – 11 działu).

W myśl art.98 ust.1 i 2 ustawy zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi udziela się albo - w przypadkach, o których mowa w art. 160, art. 181 i art. 187 - można udzielić na jego wniosek, jeżeli spełnia wymogi określone ze względu na deklarowany cel pobytu, a okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadniają jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące (ust.1). Zezwolenia na pobyt czasowy udziela się na okres niezbędny do realizacji celu pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie dłuższy jednak niż 3 lata (ust.2).

W myśl art.100 ust.1 pkt 1 ustawy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy nie spełnia on wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Stosownie do art.158 ust.1 pkt 1 ustawy zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, gdy pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej.

Z zestawienia art.98 ust.1 i 2 oraz art.158 ust.1 pkt 1 ustawy organy wyprowadziły w oczywisty sposób trafny wniosek, że sam fakt pozostawania przez cudzoziemca w związku małżeńskim z obywatelem polskim nie jest wystarczającą i automatyczną przesłanką do udzielenia temu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP (w razie złożenia wniosku, powołującego się na tę okoliczność), albowiem koniecznym jest równoczesne wykazanie, że istnienie w/w związku uzasadnia pobyt cudzoziemca – wnioskodawcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Pomimo niesprecyzowania w ustawie okoliczności, które miałyby stanowić o istnieniu takiego uzasadnienia, stwierdzić należy że uzasadnienie takie wystąpi w razie jednoznacznego wykazania, że cudzoziemiec ma zamiar prowadzić na terytorium RP życie rodzinne ze w/w małżonkiem, będącym obywatelem polskim, tj. w szczególności zamieszkać z nim na terytorium RP. Uzasadnienie takie nie wystąpi natomiast wtedy, gdy pomimo pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim, cudzoziemiec prowadzi z nim życie rodzinne poza granicami RP, zamieszkując tam (tj. za granicą) i posiadając tam centrum swoich spraw życiowych, przy czym oceny tej nie może zmieniać fakt utrzymywania przez małżonków okolicznościowego (nawet regularnego) kontaktu z Polską, nie połączonego z prowadzeniem w Polsce podstawowych spraw życiowych (tj. w szczególności z faktycznym zamieszkiwaniem lub zarobkowaniem). Jakkolwiek należy w pełni zgodzić się ze skargą, że ocena czy cudzoziemiec posiada centrum swoich spraw życiowych na terytorium RP, czy też nie, nie może być dogmatyczna, powierzchowna i oderwana od ogólnych, czy też lokalnych realiów społeczno – ekonomicznych (np. od wspomnianej w skardze typowej dla przygranicznego województwa [...] sytuacji, w której osoby zamieszkałe w tym województwie łączą to zamieszkanie z pracą w [...]), to jednakże nie może ona prowadzić do sankcjonowania fikcji, tj. prowadzić do uwzględnienia wniosku cudzoziemca, w sytuacji w której nie posiada ona ośrodka spraw życiowych w Polsce, a w oczywisty sposób posiada go za granicą. Stwierdzenie takiej okoliczności uniemożliwia udzielenie żądanego zezwolenia nawet wtedy, gdy co do zasady cudzoziemiec traktuje w/w stan jako przejściowy, tj. istotnie zamierza docelowo osiedlić się w Polsce, niemniej realizację tego zamiaru zamierza przeprowadzić w nieokreślonej przyszłości.

W/w sytuacja, tj. łącznie: (-) posiadanie przez cudzoziemca i jego małżonka centrum spraw życiowych za granicą, (-) formułowanie niesprecyzowanych bliżej planów przeniesienia tego centrum do Polski, (-) regularne, aczkolwiek mające wyłącznie charakter odwiedzin u rodziny, wizyty w Polsce, wystąpiła w niniejszej sprawie, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (sprawozdania z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] lutego 2016 r. z dziadkiem i bratem małżonki cudzoziemca oraz z sąsiadem – k.33 – 35 akt Wojewody, przesłuchanie cudzoziemca k.28 – 28v, jego małżonki – k.29 – 29v, matki żony cudzoziemca – k.9 – 9v oraz brata małżonki cudzoziemca – k.8 – 8v). Z dowodów tych wynika wprost, że wprawdzie skarżący posiada zarejestrowaną działalność gospodarczą w Polsce ([...]), niemniej oboje z żoną pracują i żyją na co dzień w [...], odwiedzając jedynie regularnie dom rodzinny małżonki skarżącego. Powyższa okoliczność nie pozwala na spełnienie się w sprawie wymogu ustawowego, wynikającego z art.98 ust.1 ustawy, tj. brak podstaw do przyjęcia, że pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelką polską uzasadnia pobyt skarżącego na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Nie można przy tym zgodzić się z zarzutami skargi, że w toku postępowania administracyjnego naruszone zostały gwarancje procesowe skarżącego, wynikające z art.7 ust.1 pkt 1 lit.c w zw. z art.8 ust.4 ustawy o cudzoziemcach co miałoby prowadzić do uniemożliwienia skarżącemu ochrony własnego interesu.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] listopada 2015 r. skarżący pokwitował odbiór stosownego pouczenia o przepisach prawa i obowiązkach cudzoziemca w postępowaniu o legalizację pobytu na terytorium RP (k.64 – 64 v akt Wojewody). Pouczenie to zostało sporządzone w języku polskim, oznaczonym (przez podkreślenie) jako język zrozumiały dla skarżącego. Okoliczność ta oznacza, że organ I instancji zadośćuczynił obowiązkowi, wynikającemu z art.7 ust.1 pkt 1 lit.c ustawy o cudzoziemcach.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, iż w postępowaniu administracyjnym naruszono uprawnienia procesowe skarżącego poprzez niepoinformowanie go o możliwości zgłaszania własnych inicjatyw dowodowych, co miałoby prowadzić do uniemożliwieniu mu żądania przeprowadzenia dowodów, przemawiających na jego korzyść. Po pierwsze, stwierdzić należy, że we wspomnianym wcześniej pouczeniu, odebranym przez skarżącego w dniu 16 listopada 2015 r. jasno wskazano, iż "na podstawie art.10 i art.81 Kodeksu postępowania administracyjnego strona postępowania ma prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji ma prawo wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów. W celu ustalenia terminu zapoznania się z aktami sprawy należy skontaktować się z osobą prowadzącą sprawę." (k.64 v tiret 4). Jednocześnie pismem z dnia 13 kwietnia 2016 r. (k.7 akt Wojewody), poprzedzającym wydanie decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ I instancji ponownie poinformował skarżącego o uprawnieniach wynikających z art.10 k.p.a. (pismo odebrane przez skarżącego w dniu 14 kwietnia 2016 r., pismo o analogicznej treści odebrała w tej samej dacie także żona skarżącego, występująca w postępowaniu jako jego strona). W/w czynności organu uznać należy za umożliwiające skarżącemu pozyskanie dostatecznej wiedzy na temat przysługiwania mu prawa do aktywnego uczestnictwa w postępowaniu. Po drugie, stwierdzić należy że ani w odwołaniu od decyzji Wojewody ani w skardze do Sądu na decyzję organu odwoławczego (zaznaczyć należy, że przy wnoszeniu każdego z tych środków zaskarżenia skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika) skarżący nie wskazał żadnej skonkretyzowanej inicjatywy dowodowej, której zgłoszenie miałoby zostać udaremnione przez ewentualnie niedostateczne wywiązanie się przez organ I instancji z obowiązków informacyjnych. Odnotować przy tym należy, że analogiczny obowiązek poinformowania pełnomocnika skarżącego o uprawnieniach wynikających z art.10 k.p.a., został wykonany przez organ odwoławczy pismem z dnia 4 lipca 2016 r. (k.18 akt Szefa Urzędu) – pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 12 lipca 2016 r.

Sąd nie dostrzegł również wskazanych w skardze jedynie w sposób ogólnikowy uchybień kontrolowanego postępowania, mających dotyczyć naruszenia przez organ I instancji art. 67, 68 i 69 k.p.a. oraz 77, 78 i 79 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o protokół z czynności wykonywanych bez udziału tłumacza oraz w oparciu o notatki z czynności operacyjnych i uniemożliwienie stronie wykonania jej uprawnień, a także nie rozpatrzenie całości materiału w sprawie.

Wskazać w tym kontekście należy, że z myśl art.11 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy w toku postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustawy funkcjonariusze Straży Granicznej mogą: 1) przeprowadzać wywiad środowiskowy lub 2) ustalać miejsce pobytu małżonka lub innego członka rodziny cudzoziemca, a także osoby, z którą cudzoziemca łączą więzi o charakterze rodzinnym. Stosownie do art.169 ust.5 ustawy natomiast przy przeprowadzaniu czynności, o których mowa w art. 11 ust. 1, nie stosuje się przepisu art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei bezspornie przesłuchanie skarżącego przez Wojewodę w dniu [...] marca 2016 r. miało miejsce z udziałem tłumacza (k.28 – 28 v akt Wojewody)

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.