Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 157/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2019-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 3 pkt 1, art. 272 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędzia WSA Marta Wojciechowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Jugów na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Nysie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 25 lutego 2019 r., nr WR.ZUO.4.470.1601.2018.OZ.KW w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za II kwartał 2018 r. za pobór wód powierzchniowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 25.02.2019 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Nysie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: organ) na podstawie przepisów art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2, art. 273a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2268) [dalej: ustawa Prawo wodne] oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) [dalej: K.p.a.] określił Nadleśnictwu Jugów (dalej jako: strona skarżąca, Nadleśnictwo Jugów) za okres II kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości 2298 zł za pobór wód powierzchniowych.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 22.01.2019 r. organ na podstawie przepisu art. 272 ust. 1 ustawy Prawo wodne ustalił, w formie informacji kwartalnej stronie skarżącej za okres II kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości 2298 zł za pobór wód powierzchniowych.

W dniu 8.02.2019 r. Nadleśnictwo Jugów złożyło reklamację, w której nie zgodziło się z wysokością opłaty za pobór wód powierzchniowych ustaloną w powołanej informacji. Podniosło, że zgodnie z brzmieniem art. 35 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo wodne Nadleśnictwo korzysta z usługi wodnej w postaci retencjonowania wód powierzchniowych oraz korzystania z tych wód. Korzystanie ze zbiornika ma na celu jedynie prowadzenie gospodarki leśnej i służy wyłącznie do nawadniania przylegających terenów leśnych.

Naliczenie opłaty zmiennej w oparciu o art. 272 ust. 17 ustawy Prawo wodne ma zastosowanie jedynie do korzystania z usług wodnych uregulowanych w art. 35 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo wodne, a więc do poboru wód powierzchniowych. Skoro więc Nadleśnictwo zgodnie z brzmieniem art. 35 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo wodne korzysta z usługi wodnej w postaci retencjonowania wód powierzchniowych oraz korzystania z tych wód naliczenie opłat zmiennych, jak również stałych nie ma umocowania w prawie wodnym.

Organ nie uznał reklamacji Nadleśnictwa Jugów.

W opisanej na wstępie decyzji wskazał, że zgodnie z art. 272 ust. 1 ustawy Prawo wodne wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m³.

Wyjaśnił, że Nadleśnictwo Jugów korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego dnia 15 maja 2012 r. przez Starostę Kłodzkiego na pobór wód powierzchniowych, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 ustawy Prawo wodne obowiązane jest ponosić opłaty za usługi wodne.

W sprawie zaistniała zatem przesłanka obligująca organ do wydania decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za okres II kwartału 2018 r. w wysokości 2298 zł za pobór wód powierzchniowych, albowiem reklamacja strony nie została uznana.

Organ działając zatem na podstawie i w granicach prawa zobowiązany był naliczyć sporną opłatę, a ewentualne odstępstwo w tym zakresie mogłoby wynikać jedynie z wyraźnego przepisu ustawy. Analiza norm prawa wodnego pozwala jednak na twierdzenie, że ustawodawca istotnie formułuje expressis verbis w zakresie opłat zarówno zwolnienia przedmiotowe jak i podmiotowe jednakże nie znajdują one zastosowania w sprawie. W ustawie Prawo wodne brak także przepisu, który pozwoliłby organowi fakultatywnie zwolnić w określonych sytuacjach np. "z uwagi na wyjątkowe okoliczności" podmioty z opłat za usługi wodne, co za tym idzie organ dla wypełnienia dyspozycji norm Prawa wodnego zobligowany był do wymierzenia spornej opłaty.

Organ nie zgodził się ze stanowiskiem reklamującego wskazującym na brak możliwości naliczenia zarówno opłaty zmiennej jak i stałej w oparciu o dyspozycję art. 272 ust. 17 ustawy Prawo wodne, z uwagi na cel jakim jest retencja wód powierzchniowych i korzystanie z tych wód.

Zauważył, że w wyniku kontroli gospodarowania wodami reklamujący przekazał podpisany wykaz potwierdzający korzystanie z usług wodnych, za które organ winien pobrać opłatę. Następnie Nadleśnictwo Jugów potwierdziło fakt poboru wody w ilości wskazanej w przekazanym do organu wykazie, podpisując protokół z kontroli w dniu 25 stycznia 2019 r. W myśl wykładni judykatury zgodnie z art. 267 pkt 1 ustawy Prawo wodne do instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami zaliczane są opłaty za usługi wodne, w tym za usługi w postaci poboru wód podziemnych lub powierzchniowych - art. 268 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Stosowanie do art. 270 ust. 1 tej ustawy, opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. Natomiast w oparciu o art. 271 ust. 1 pkt 2 wysokość opłaty za pobór wód powierzchniowych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Z treści przywołanego przepisu wynika wprost, że przedmiotowa opłata stanowi opłatę roczną. Obowiązek uiszczenia takiej opłaty wiąże się zatem z korzystaniem w danym roku z jednej z usług wodnych wymienionych w art. 35 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Jedną zaś z wymienionych w katalogu usług wodnych w art. 35 ust. 3 tej ustawy jest pobór wód powierzchniowych i podziemnych, których reklamujący dokonał potwierdzając ich pobór podpisanym wykazem. Brak jest przy tym przepisu prawnego, który zwalniałby organ od obowiązku pobierania opłaty za korzystanie z usług wodnych, gdy celem ich jest pobór.

Zatem organ nie uwzględnił stanowiska strony, sprowadzającego się do kwestii zwolnienia przedmiotowego obejmującego cel poboru jak i dokonanie wykładni zawężającej sprowadzającej się do ograniczenia ponoszenia opłat za usługi wodne na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy Prawo wodne w zakresie usług stypizowanych w art. 35 ust. 3 pkt 2 tej ustawy. Taka interpretacja jest sprzeczna ze stanem faktycznym i wykładnią celowościową, gdyż reklamujący dokonał poboru wody o której mowa w art. 35 ust. 3 pkt 1, co sam potwierdził przedkładając stosowny wykaz do organu.

Określenia wysokości opłaty zmiennej organ dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 1 Prawa wodnego oraz § 5 ust. 1 pkt 36 lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502) [dalej jako: Rozporządzenie z dnia 22.12.2017 r. W sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne]. Zgodnie z art. 272 ust. 1 ustawy Prawo wodne, wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3.

Z § 5 ust. 1 pkt. 36 lit. b Rozporządzenia z dnia 22.12.2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranych wód w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego do innych celów niż wymienione w § 5 ust. 1 pkt 1-35 Rozporządzenia, określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności wynosi 0,057 zł za 1 m³ pobranych wód powierzchniowych.

Opłata za pobór wód powierzchniowych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej (0,057 zł za 1 m3) pomnożonej przez współczynnik różnicujący (2,8- wody, które nie podlegają żadnym procesom uzdatniania lub są uzdatniane za pomocą cedzenia na kratach lub sitach oraz usuwania z nich zawiesin bez stosowania chemicznych środków wspomagających lub są stosowane inne procesy uzdatniania niewymienione w § 5 ust. 3 pkt 1 oraz 3-5) i współczynnik różnicujący dla wód powierzchniowych dla obszaru działania Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z siedzibą we Wrocławiu – 1,2 (§ 5 ust. 3 pkt. 1 i pkt. 2 oraz ust. 7 pkt. 11 Rozporządzenia) i ilość pobranych wód powierzchniowych (12 000 m3).

We wniesionej skardze strona podniosła zarzut naruszenia:

- art. 35 ust. 3 pkt. 2 ustawy Prawo wodne oraz art. 270 ust.2 ustawy Prawo wodne, gdyż korzysta z usługi wodnej w postaci retencjonowania wód powierzchniowych za co ustawa prawo wodne nie przewiduje obowiązku uiszczania opłaty zmiennej oraz korzysta z tych wód w celu nawadniania terenów leśnych co powoduje, że jest zwolniona z konieczności regulowania opłat stałych, ponieważ opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw.

W uzasadnienieniu strona podniosła, że wydane jej pozwolenie wodnoprawne nie może być jedyną podstawą do naliczania opłat zmiennych i stałych objętych prawem wodnym. Przedmiotowy zbiornik retencyjny został wybudowany w roku 2012 w ramach realizacji przez Nadleśnictwo Jugów programu unijnego pn.: "Przeciwdziałanie skutkom odpływu wód opadowych na terenach górskich. Zwiększenie retencji i utrzymanie potoków oraz związanej z nimi infrastruktury w dobrym stanie". Tym samym zgodnie z brzmieniem art. 35 ust. 3 pkt. 2 ustawy Prawo wodne Nadleśnictwo korzysta z usługi wodnej w postaci retencjonowania wód powierzchniowych oraz korzystania z tych wód. Korzystanie ze zbiornika ma na celu jedynie prowadzenie gospodarki leśnej i służy wyłącznie do nawadniania przylegających terenów leśnych. Zbiornik ten został całkowicie napełniony w 2012 roku i w dniu wydania decyzji Nadleśnictwo Jugów nie pobiera do zbiornika wody, gdyż zbiornik ten ma charakter przepływowego zbiornika wody.

Naliczanie opłaty stałej jak i zmiennej w oparciu o art. 271 ust.1 i art. 272 ust. 17 ustawy Prawo wodne ma zastosowanie jedynie do korzystania z usług wodnych uregulowanych w art. 35 ust. 3 pkt. 1 ustawy Prawo wodne, a więc do poboru wód powierzchniowych. Skoro więc Nadleśnictwo zgodnie z brzmieniem art. 35 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo wodne, korzysta z usługi wodnej w postaci retencjonowania wód powierzchniowych oraz korzysta z tych wód, naliczanie opłat zmiennych, jak również stałych nie ma umocowania w prawie wodnym. Strona jest zwolniona z konieczności regulowania opłat stałych również z tego powodu, że opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw. Przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne dotyczy poboru wody do napełnienia i podtrzymania odbudowanego zbiornika retencyjnego którego wykonanie w ramach unijnych środków pomocowych zrealizowało Nadleśnictwo Jugów.

Wykonanie odbudowy przedmiotowego zbiornika retencyjnego ma za zadanie między innymi: 1) Poprawić uwilgotnienie przyległych do zbiornika siedlisk leśnych; 2) Zgromadzić wodę w zbiorniku i utrzymać optymalny poziom wód gruntowych na przyległych terenach leśnych; 3) Pełnić funkcje nawadniania terenów leśnych poprzez przesiąkanie wody ze zbiornika do gleby - podnosząc poziom wody gruntowej, oraz tak jak każdy zbiornik retencyjny może służyć do pełnienia przez zbiornik funkcji przeciwpożarowej oraz funkcji przyrodniczej związanej z utrzymaniem i rozwojem fauny i flory leśnej oraz przeciwdziałać skutkom suszy.

Powyższe działania strony są zgodne z celami do jakich zostało powołane Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, gdyż prowadzi ono gospodarkę leśną przez którą należy rozumieć - działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu oraz prowadzić trwale zrównoważoną gospodarkę leśną przez która należy rozumieć - działalność zmierzającą do ukształtowania struktury lasów i ich wykorzystania w sposób i tempie zapewniającym trwałe zachowanie ich bogactwa biologicznego, wysokiej produkcyjności oraz potencjału regeneracyjnego, żywotności i zdolności do wypełniania, teraz i w przyszłości, wszystkich ważnych ochronnych, gospodarczych i socjalnych funkcji na poziomie lokalnym, narodowym i globalnym, bez szkody dla innych ekosystemów.

Strona wskazała również, że budowy zbiorników związane z przeciwdziałaniem skutkom suszy oraz ochroną przeciwpowodziową są zadaniem organów administracji rządowej oraz samorządowej i Wód Polskich — odpowiednio art. 163 i art. 186 ustawy Prawo wodne. Natomiast inwestycje realizowane przez Lasy Państwowe mają na celu nic innego jak wyręczanie lub wspomaganie organów ustawowo zobligowanych do wypełniania obowiązków nałożonych ustawą Prawo wodne. Zgodnie z art. 188 ust. 2 ustawy Prawo wodne, w kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści.

Zdaniem Nadleśnictwa Jugów pomoc i współdziałanie Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w Nysie przejawia się jedynie w naliczaniu opłat stałych i zmiennych.

Mając na uwadze powyższe, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako P.p.s.a.).

Rozpatrując sprawę na podstawie tych kryteriów, Sąd stwierdził, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli Sądu poddana została decyzja z dnia 25.02.2019 r. w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za II kwartał 2018 r. za pobór wód powierzchniowych w wysokości 2298 zł.

W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym sprawę organ prawidłowo zastosował przepisy materialnoprawne, poczynił także prawidłowe ustalenia faktyczne, a w konsekwencji w sprawie wystąpiły podstawy do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast zarzuty podniesione przez Nadleśnictwo w skardze nie podważyły prawidłowości rozstrzygnięcia organu.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że z akt administracyjnych sprawy (k. 1 akt adm.) wynika, że stronie skarżącej wydano w dniu 15.05.2012 r. pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód w zakresie:

1. poboru wody z potoku "bez nazwy" do napełnienia zbiornika retencyjnego przepływowego z wyspą zlokalizowanego na terenie działki ewid. Nr 227/1 AM-4 obręb 0007 Ścinawka Dolna Radków obszar wiejski;

2. poboru wody z potoku "bez nazwy" do podtrzymania zalewu w okresie eksploatacji zbiornika retencyjnego;

3. zrzutu wody w czasie opróżniania zbiornika;

– według parametrów korzystania z wód określonych w tej decyzji.

Ww. decyzja została wydana w związku z utworzonym zbiornikiem retencyjnym z wyspą, zlokalizowanymi na terenie działki nr ew. 227/1 AM-4 obręb 0007 Ścinawka Dolna Radków. Strona skarżąca zrealizowała inwestycję w ramach projektu "Przeciwdziałanie skutkom odpływu wód opadowych na terenach górskich. Zwiększenie retencji i utrzymanie potoków oraz związanej z nimi infrastruktury w dobrym stanie".

Z załącznika nr 3 protokołu kontroli gospodarowania wodami za II kwartał 2018 r. przeprowadzonej przy udziale przedstawiciela Nadleśnictwa (k. 6 i następne akt adm.) wynika, że pobór wody za II kwartał 2018 r. wyniósł 12 000 m³.

Co do materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia organu wskazać należy, że wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy Prawo wodne było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Z art. 9 ww. Dyrektywy wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem.

W przepisach ustawy Prawo wodne wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który przyczynić ma się do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości.

Zgodnie z treścią przepisu art. 35 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo wodne, usługi wodne obejmują pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Stosownie do treści przepisu art. 267 pkt 1 ustawy Prawo wodne, instrumenty ekonomiczne służące gospodarowaniu wodami stanowią opłaty za usługi wodne. Opłaty za usługi wodne uiszcza się za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (art. 268 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy). Zgodnie z art. 270 ust. 1 ustawy Prawo wodne, opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. Wysokość opłaty za usługi wodne zależy odpowiednio od ilości pobranej wody oraz od tego, czy pobrano wodę powierzchniową czy wodę podziemną, przeznaczenia wody, jej średniego niskiego przepływu z wielolecia (SNQ), przy czym wielolecie obejmuje co najmniej 20 lat hydrologicznych, oraz dostępnych zasobów wód podziemnych (ust. 6 tego przepisu). Jak wynika z art. 272 ust. 1 ustawy Prawo wodne, wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3. Ustalając wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-9, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał (ust. 10 tego przepisu). Natomiast zgodnie z art. 298 pkt 1 ustawy Prawo wodne, opłatę za usługi wodne są obowiązane ponosić podmioty korzystające z usług wodnych. Z kolei z § 5 ust. 1 pkt. 36 lit. b Rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2502 ze zm.) wynika, że jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranych wód w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego do innych celów niż wymienione w § 5 ust. 1 pkt 1-35 Rozporządzenia, określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności wynosi 0,057 zł za 1 m3 pobranych wód powierzchniowych. Zgodnie z § 5 ust. 3 pkt 1 lit. a Rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, w przypadku poboru wód powierzchniowych współczynnik różnicujący, przez który mnoży się jednostkową stawkę opłaty zmiennej, wynosi 2,8, jeżeli wody nie podlegają żadnym procesom uzdatniania (lit. a); przy uzdatnianiu wód za pomocą cedzenia na kratach lub sitach oraz usuwania z nich zawiesin bez stosowania chemicznych środków wspomagających (lit. b); jeżeli są stosowane inne procesy uzdatniania, niewymienione w pkt 1 oraz 3-5 (pkt 2 ww. przepisu). Stosowanie do § 5 ust. 7 pkt 11 ww. rozporządzenia, współczynniki różnicujące dla wód powierzchniowych dla części obszaru państwa, będących obszarami działania regionalnych zarządów gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wynoszą: (...) dla obszaru działania regionalnego zarządu gospodarki wodnej z siedzibą we Wrocławiu - 1,2.

Mając na uwadze wyżej opisany stan faktyczny, wynikający ze zgromadzonych w aktach dokumentów, jak i treść powołanych powyżej przepisów ustawy Prawo wodne i Rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, Sąd stwierdza, że organ miał pełne podstawy do wydania zaskarżonej decyzji. Nadleśnictwo w związku z ww. urządzeniem wodnym korzysta z usługi wodnej (pobór wód powierzchniowych) na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego dnia 15.05.2012 r. przez Starostę Kłodzkiego na pobór wód powierzchniowych.

Stosownie do treści mających zastosowanie w sprawie przepisów, opłata za pobór wód powierzchniowych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej (0,057 zł za 1 m³) pomnożonej przez współczynnik różnicujący (2,8) i współczynnik różnicujący dla wód powierzchniowych dla obszaru działania Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z siedzibą we Wrocławiu (1,2) i ilość pobranych wód powierzchniowych (12 000 m³).

Zatem w sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Nysie do wydania decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za okres II kwartału 2018 r. w wysokości 2298 PLN za pobór wód powierzchniowych.

Sąd w pełni podziela także stanowisko organu, że był on obowiązany działać na podstawie i w granicach prawa i naliczyć sporną opłatę, gdyż ewentualne odstępstwo w tym zakresie mogłoby wynikać jedynie z wyraźnego przepisu ustawy. Analiza norm prawa wodnego pozwala jednak na twierdzenie, że ustawodawca istotnie formułuje expressis verbis w zakresie opłat zarówno zwolnienia przedmiotowe jak i podmiotowe, jednakże nie znajdują one zastosowania w przedmiotowej sprawie. W ustawie Prawo wodne brak także przepisu, który pozwoliłby organowi fakultatywnie zwolnić w określonych sytuacjach np. "z uwagi na wyjątkowe okoliczności" podmioty z opłat za usługi wodne, zatem organ dla wypełnienia dyspozycji norm Prawa wodnego zobligowany był do wymierzenia spornej opłaty.

Sąd podziela również pogląd wyrażony w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 12.09.2018 r., sygn. akt II SA/Wr 399/18, gdzie wskazano, że: "w stosunku do opłat wynikających z ustawy Prawo wodne należy stosować reguły wykładni charakterystyczne dla prawa podatkowego, gdyż ciężary wynikające z tej ustawy mają charakter danin publicznych. Za daniny publiczne uważa się bowiem świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 24/08, opubl. OTK-A 2010/3/22; L. Garlicki, M. Zubik (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskie, Komentarz. Tom II, LEX/el. 2016). System opłat za usługi wodne został, zgodnie z przepisami Dyrektywy ramowej, oparty na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną (art. 9 ust. 3 P.w.), co oznacza, że ma tylko za zadanie zapewnienie państwu dochodów umożliwiających pokrycie kosztów usług wodnych, z których korzystają podmioty."

Nie ma sporu co do tego, że wszelkie zwolnienia z danin publicznych, muszą być interpretowane w sposób ścisły, a tym samym, skoro Ordynacja podatkowa ma odpowiednie zastosowanie również w stosunku do opłat wynikających z ustawy Prawo wodne, to nie można przepisów dotyczących zwolnień z opłat tej ustawy interpretować według zasad wykładni rozszerzającej. Tym samym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty strony wskazujące na naruszenie przepisu art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne, który ma zastosowanie do opłaty stałej, a nie zmiennej, jak i pozostałe wskazane w skardze przepisy ustawy prawo wodne (art. 188 ust. 2, art. 163), z których w ogóle nie wynika zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłaty za pobór wód – przepisy te mówią o obowiązku ponoszenia kosztów utrzymania urządzeń wodnych przez podmioty, które odnoszą z nich korzyści, oraz o obowiązkach m.in. Wód Polskich w zakresie ochrony przeciwpowodziowej.

Podkreślić jeszcze raz należy, że w sprawie nie miał zastosowania przepis art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz do celów elektrowni wodnych. Z treści tego przepisu wyraźnie wynika, że ma on zastosowanie do opłaty stałej, zaś niniejsza sprawa dotyczy ustalenia opłaty zmiennej.

Na marginesie wskazać trzeba, że dyspozycja ujęta w art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne, nie znajduje odzwierciedlenia w treści przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego. Art. 403 ustawy Prawo wodne wskazuje, że w pozwoleniu określa się cel korzystania z wód, a zatem dla zastosowania zwolnienia z ust. 2 art. 270 w decyzji zezwalającej na pobór wód winno wyraźnie być wskazane, że pobór ten dotyczy celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz potrzeby chowu i hodowli ryb. Treść pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę Kłodzkiego, na podstawie którego Nadleśnictwo dokonuje poboru wody nie wskazuje na to. Wreszcie, co istotne, w art. 34 pkt 12 ustawy Prawo wodne wskazane zostało expressis verbis, że nawadnianie gruntów lub upraw wodami w ilości większej niż średniorocznie 5m3 na dobę stanowi "szczególne korzystanie z wód" tymczasem treść pozwolenia wodnoprawnego stanowiącego podstawę spornej opłaty wskazuje, że Nadleśnictwo korzysta z tzw. usług wodnych, o których mowa w art. 35 ust. 3 Prawa wodnego.

Zatem Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia podniesionych przez stronę zarzutów.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 35 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo wodne. Zgodnie z przepisem art. 35 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo wodne, usługi wodne obejmują: 1. pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych; 2. piętrzenie, magazynowanie lub retencjonowanie wód podziemnych i wód powierzchniowych oraz korzystanie z tych wód. W ocenie Sądu z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż strona skarżąca korzysta z usługi wodnej w postaci poboru wód powierzchniowych. Ze znajdującego się w aktach sprawy pozwolenia wodnoprawnego wynika, iż Nadleśnictwu zezwolono na szczególne korzystanie z wód m.in. w zakresie poboru wody (podkreślenie Sądu) z potoku "bez nazwy" dla podtrzymania zalewu w okresie eksploatacji zbiornika w ilości Qmaxr = 101.545,92 m³/r (maksymalny pobór roczny wody). Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony, iż nie korzysta ona z usługi wodnej wskazanej w art. 35 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Nadto, analiza przepisów ustawy Prawo wodne nie daje podstaw do stwierdzenia, że sporne usługi nie podlegają opłacie z uwagi na to, że przedmiotowe urządzenia wodne zostały wytworzone w ramach wskazanego przez stronę programu unijnego. Z informacji przekazanych przez stronę toku postępowania administracyjnego wynika, że w omawianym okresie dokonała ona poboru wody w ilości 12 000 m³.

Jak wyjaśniono już powyżej, zwolnień z obowiązku ponoszenia opłat za korzystanie z usług wodnych nie można interpretować według zasad wykładni rozszerzającej. Tym samym nie można podzielić stanowiska strony, że organ naruszył przepisy art. 188, art. 163 ustawy Prawo wodne. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że w kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści. Przepis stosuje się także w przypadku ochrony przed powodzią lub suszą, żeglugi, poboru wód, energetycznego wykorzystania urządzeń wodnych, wprowadzania ścieków lub odprowadzania wody do urządzeń wodnych oraz innych usług wodnych, a także działalności gospodarczej związanej z wykorzystaniem urządzeń wodnych do celów rekreacyjnych, z wyłączeniem działalności wykonywanej przez uprawnionych do rybactwa. Z kolei zgodnie z art. 163 ust. 1 ustawy Prawo wodne, ochrona przed powodzią jest zadaniem Wód Polskich oraz organów administracji rządowej i samorządowej. W ocenie Sądu, powołane przepisy w żadnym razie nie dają podstaw do uznania, że w sprawie zastosowanie ma zwolnienie z opłaty zmiennej za pobór wód powierzchniowych.

W rezultacie brak podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 272 ust. 1 ustawy Prawo wodne, bowiem organ miał podstawy do ustalenia opłaty zmiennej w stosunku do strony skarżącej.

Końcowo wyjaśnić należy, że Sąd nie jest umocowany do oceny racjonalności polityki tworzenia prawa organów prawodawczych. Sąd w ramach procesu wykładni prawa może jedynie stosować instrumenty wykładnicze pozwalające na ustalenie właściwego znaczenia norm prawnych. Wszystkie podnoszone w skardze argumenty odnoszące się do celów i skutków prowadzonej przez stronę skarżącą działalności, w kontekście sądowoadministracyjnej kontroli administracji publicznej, pozostają bez znaczenia (zob. także wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 25.01.2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1340/18).

Reasumując, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, zdaniem sądu, podlegała ona oddaleniu, stosownie do treści art. 151 P.p.s.a.