Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 469/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 147
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 66 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 996
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na zarządzenie Wójta Gminy [...] z dnia 22 maja 2019 r. nr 49/2019 w sprawie odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Kształcenia i Wychowania w K. stwierdza nieważność zaskarżonego aktu.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem nr [...] z dnia 22 maja 2019 r. Wójt Gminy działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2, art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2018 r., poz. 996 ze zm.), zwanej w dalszej części uzasadnienia także ustawą oraz art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.) odwołał A.B. ze stanowiska Dyrektora "A" w K.S. z dniem 22 maja 2019 r., bez wypowiedzenia, po zasięgnięciu pozytywnej opinii Kuratora Oświaty (§ 1 zarządzenia). Organ zarządził, że z dniem 22 maja 2019 r. tracą moc wszelkie pełnomocnictwa udzielone A.B. jako dyrektorowi "A" w K.S.(§ 2) oraz, że zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania (§ 3).

Organ prowadzący szkołę wskazał, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe przemawiający za odwołaniem nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, ponieważ z ustaleń poczynionych na postawie rozmów z rodzicami dzieci uczęszczającymi do szkoły, wyjaśnień interesowanej i przeprowadzonej w szkole kontroli działalności finansowej i administracyjnej i opinii Kuratora Oświaty wynika, że A.B. jako Dyrektor "A" w K.S. dopuściła się wielokrotnego naruszenia przepisów statutu szkoły, ustawy Prawo oświatowe, Karty nauczyciela oraz przepisów wykonawczych.

W zakresie stwierdzonych i przypisanych dyrektor szkoły uchybień wskazano na:

- naruszenie art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.), ponieważ dyrektor jest często nieobecna w szkole, nie zajmuje się sprawami placówki, nie prowadzi przypisanych jej lekcji języka angielskiego, w tym w dniach 1-2 grudnia 2017 r., 16-20 marca 2018 r. oraz 15-16 października 2018 r. brała udział w szkoleniach bez uzyskania pisemnego polecenie wyjazdu od wójta, a nieobecność w pracy w dniu 15 października 2018 r. należy traktować w kategoriach opuszczenia stanowiska pracy bez usprawiedliwienia u pracodawcy, ponieważ w tym dniu dyrektor powinna przeprowadzić z uczniami planowe zajęcia z języka angielskiego;

- naruszenie art. 7 Karty Nauczyciela oraz § 86 ust. 2 pkt 1 Statutu szkoły, ponieważ w dwóch pismach skierowanych do wójta dyrektor myli się w zakresie ilości godzin zaplanowanych i zrealizowanych z języka angielskiego, które to lekcje zostały jej przypisane: w piśmie z dnia 15 stycznia 2018 r, podając liczbę 45 godzin zaplanowanych i 36 zrealizowanych, a w piśmie z dnia 16 stycznia 2018 r. liczbę 44 godzin zaplanowanych i 34 zrealizowanych, tym samym nie panuje nad organizacją pracy szkoły, w tym nad własnym rozkładem godzin lekcyjnych;

- naruszenie art. 7 Karty Nauczyciela oraz § 86 ust. 2 pkt 1 Statutu szkoły, ponieważ dyrektor nie powiadomiła wójta o zastrzeżeniach i obawach rodziców uczniów co do prawidłowej realizacji w szkole podstawy programowej nauczenia języka angielskiego, w tym nie przesłała do wójta adresowanego do organu pisma rodziców zawierającego prośbę o zorganizowanie dodatkowych zajęć pozalekcyjnych z tego przedmiotu; w ocenie organu niedopuszczalne jest przy tym tłumaczenie, że zajęcia z języka angielskiego, a tym samym podstawa programowa nie są realizowane z powodu charakteru pracy na stanowisku dyrektora;

- naruszenie § 86 ust. 2 pkt 5 statutu szkoły, poprzez zabronienie uczniom udziału w zawodach piłki ręcznej z uwagi na trwające rekolekcje;

- wskazany przez rodziców uczniów brak zajęć przedmiotowych w klasach VIII szkoły podstawowej oraz ostatniej gimnazjum, brak zajęć przed egzaminami, ogólną destabilizację w funkcjonowaniu szkoły;

- niepochlebne wypowiadanie się przez dyrektor wobec wójta o swoim podwładnym w osobie wicedyrektor szkoły i czynienie jej zarzutów w zakresie złej organizacji pracy szkoły, za którą odpowiada dyrektor;

- dopuszczenie do odbycia się w szkole akcji protestacyjnej uczniów w obronie jednego z nauczycieli, a więc akcji protestacyjnej przeciw polityce kadrowej dyrekcji, co świadczy o braku umiejętności kompetencyjnych w zakresie kierowania szkołą w sytuacji zagrożenia;

- naruszenie § 86 ust. 2 i 4 Statutu szkoły poprzez nieprawidłowe powadzenie dokumentacji szkolnej oraz brak nadzoru nad prawidłowym organizowaniem administracyjnej i finansowej oraz gospodarczej obsługi szkoły, które to nieprawidłowości ujawnione zostały w toku zarządzonej przez wójta kontroli finansowej i administracyjnej placówki.

Mając na uwadze powyższe, organ wskazał, że wielość dokonanych naruszeń, ich kompleksowa różnostronność oraz przede wszystkim zauważona powtarzalność składa się w jego ocenie na szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający niezwłoczną potrzebę odwołania dyrektora szkoły w trybie natychmiastowym. Brak realizacji przez dyrektora podstawowych obowiązków, brak właściwego kontaktu z wójtem, brak panowania nad jakimikolwiek sprawami placówki, pogłębiające się niezadowolenie rodziców oraz złe stosunki z kadrą placówki stanowią bowiem okoliczności, które obiektywnie powodują destabilizację placówki pod względem dydaktycznym, wychowawczym i oświatowym. Organ podkreślił, że z uwagi na wykryte uchybienia, które powtarzają się w szkole niemal każdego dnia, nie widzi dalszej możliwości współpracy z obecnym dyrektorem szkoły, utracił do niego zaufanie oraz jest przekonany, że dalsze kierowanie szkołą przez A.B. doprowadzi do sytuacji krytycznej w szkole w aspekcie dydaktycznym, kadrowym oraz organizacyjnym.

W uzasadnieniu wskazano końcowo, że w piśmie z dnia 17 maja 2019 r. Kurator Oświaty pozytywnie zaopiniował wniosek organu dotyczący odwołania ze stanowiska dyrektora w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Kurator potwierdził w swojej opinii, że dyrektor nie kieruje placówką zgodnie z kompetencjami wskazanymi w przepisach prawa oraz statucie szkoły, ignoruje zalecanie organu, co nie rokuje poprawy jakości wykonywanych zadań. Wyniki przeprowadzonych w szkole kontroli również dały negatywne rezultaty i potwierdziły stanowisko organu prowadzącego o konieczności odwołania A.B. ze stanowiska dyrektora. Do Kuratora Oświaty o odwołanie dyrektora zwrócili się również bezpośrednio rodzice dzieci uczęszczających do szkoły.

A.B. zaskarżyła powyższe zarządzenie skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 53 § 2 w zw. z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) powoływanej dalej jako "p.p.s.a." Skarżąca wystąpiła o uchylenie zarządzenia Wójta Gminy nr [...] z dnia 22 maja 2019 r. wskazując, że uzasadnienie odwołania jej ze stanowiska dyrektora szkoły nie wykazuje znamion przypadku szczególnie uzasadnionego, a więc jest sprzeczne z prawem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Powołując się na orzecznictwo organ wskazał, że przesłanka szczególnie uzasadnionego przypadku będącego powodem odwołania dyrektora placówki w trybie natychmiastowym przejawia się poprzez stwierdzenie uchybień mogących doprowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły. Zdaniem organu, w "A" w K.S. z winy dyrektor do takiej destabilizacji już w placówce doszło, o czym świadczą braki dokumentacji szkolnej, pogłębiające się konflikty z rodzicami i nauczycielami, czy w końcu wystąpienie uczniów poprzez strajk przeciwko decyzjom dyrekcji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości rzeczowej ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zakwestionowanego aktu. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty dotyczące słuszności bądź celowości zaskarżonego aktu. Badana jest legalność zaskarżonego aktu, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość postępowania poprzedzającego jego wydanie. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi stwierdzenie jego nieważności.

Przedmiotem kontroli sądowej skarżąca uczyniła zarządzenie Wójta Gminy z dnia 22 maja 2019 r. (nr [...]) odwołujące skarżącą ze stanowiska Dyrektora "A" w K.S.w trybie natychmiastowym, to jest bez wypowiedzenia.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, zgodnie z którym organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce - w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty (...) może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Zaznaczyć należy, że odwołanie ze stanowiska dyrektora szkoły ma charakter kompetencji władczej organu jednostki samorządu terytorialnego, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty i podejmowane jest ono w trybie uznania administracyjnego. Nie oznacza to jednak, że organ prowadzący ma pełną swobodę w tym względzie. Zastosowanie cytowanego wyżej przepisu może mieć bowiem miejsce wyłącznie w przypadku wystąpienia w sprawie "szczególnie uzasadnionego przypadku" uzasadniającego odwołanie w trybie natychmiastowym oraz zachowania przewidzianych w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe wymogów formalnych tj. uzyskania opinii organu nadzoru. Orzeczenie o odwołaniu ze stanowiska w trybie natychmiastowym nie może być zatem dowodne i musi zostać uzasadnione poprzez przedstawienie przez organ okoliczności spełniających przesłankę "przypadku szczególnie uzasadnionego".

W przedmiotowej sprawie wydanie zaskarżonego zarządzenia zostało poprzedzone uzyskaniem opinii kuratora oświaty, która - co należy podkreślić, nie ma charakteru wiążącego dla organu podejmującego decyzję w przedmiocie odwołania. Istota sporu sprowadza się zatem do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, to jest czy w tym pojęciu mieszczą się ustalone i stwierdzone przez organ okoliczności dotyczące działań i zaniechań skarżącej jako dyrektora "A" w K.S..

Stanowiska stron niniejszego postępowania są w tym zakresie przeciwstawne. W ocenie organu, ogół stwierdzonych w sprawie naruszeń obejmujących: konflikt dyrektor z podwładnymi i uczniami (jednodniowy strajk uczniów, niewyrażenie zgody na udział w zawodach sportowych), narastające niezadowolenie rodziców związane ze sposobem realizowania podstawy programowej z języka angielskiego, dysproporcja pomiędzy godzinami lekcyjnymi z języka angielskiego zaplanowanymi a zrealizowanymi przez nauczyciela, częste nieobecności dyrektorki w szkole, brak właściwej komunikacji dyrekcji z organem prowadzącym szkołę, utrata zaufania organu prowadzącego do dyrektorki, nieprawidłowe powadzenie dokumentacji szkolnej oraz brak nadzoru nad prawidłowym organizowaniem administracyjnej i finansowej oraz gospodarczej obsługi szkoły, to jest nieprawidłowości ujawnione w toku finansowej i administracyjnej placówki – składają się i stanowią łącznie o wystąpieniu w sprawie "szczególnie uzasadnionego przypadku" uzasadniającego odwołanie skarżącej w trybie natychmiastowym. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 3 października 2019 r. pełnomocnik organu oświadczył, że skarżąca udawała się na wyjazdy pomimo braku podpisanych delegacji. Pomimo zatem, że były to wyjazdy na szkolenie, należy je traktować jako samowolne oddalenie się z pracy. Pełnomocnik organu podkreślił, że już w maju 2018 r. dochodziły do dyrekcji informacje o niezadowoleniu z jej pracy, pismo to nie zostało jednak przekazane wójtowi, co skarżąca tłumaczyła faktem, że nie zostało ono podpisane. Argumentacja skarżącej w sprawie wyników przeprowadzonej kontroli również jest w ocenie pełnomocnika organu niezasadna, ponieważ dokumentacja była prowadzona nieprawidłowo, a jej uzupełnienie jest niemożliwe. Organ podkreśla ponadto, że dyrektor szkoły powinien posiadać umiejętności kompetencyjne, które powinny umożliwić zapobieżenie strajkowi uczniów inicjowanemu przez rodziców.

Skarżąca wskazywała natomiast, że uzasadnienie odwołania jej ze stanowiska dyrektora szkoły nie wykazuje znamion przypadku szczególnie uzasadnionego.

Na przeprowadzonej w dniu 3 października 2019 r. rozprawie skarżąca wskazała dodatkowo, że nie zgadza się z opinią, aby nie zajmowała się sprawami placówki, ponieważ jej nieobecności w szkole wynikały wyłącznie z zajmowania się w tym czasie sprawami służbowymi. Skarżąca oświadczyła również, że przed planowanym strajkiem rozmawiała z wójtem prosząc go o pomoc. Wójt stwierdził jednak, że skarżąca ma dopuścić do strajku i dać wyrazić uczniom swoje zdanie. Strajk trwał ostatecznie 3 godziny lekcyjne a w czasie strajku uczniom zapewniono właściwą opiekę. Skarżąca stwierdziła, że do niej samej nie wpływały żadne skargi na jej działania, a w związku z brakami w dokumentacji wskazała, że delegacje związane z wyjazdami podpisywane były następczo, gdyż taka była praktyka.

Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wymagało dokonania przez Sąd wykładni art. art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe i ustalenia, czy w omawianym przypadku wystąpiły określone w tym przepisie okoliczności uzasadniające zwolnienie skarżącej ze stanowiska w trybie natychmiastowym.

Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze i stanowi wyjątek od zasady stabilności stosunku zatrudnienia.

Przepis art. 66 ustawy w ust. 1 przewiduje odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w trybie zwykłym, stanowiąc, że organ:

1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie:

a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem,

b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia,

c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3.

Użyte przez ustawodawcę w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe pojęcie "przypadki szczególnie uzasadnione" jest pojęciem ogólnym, niedookreślonym. Analiza powyższego przepisu pozwala jednak na stwierdzenie, że odwołanie w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia z uwagi na przypadek szczególnie uzasadniony nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w punkcie 1 lit. b lub c tego artykułu, tj. w przypadku negatywnej oceny pracy lub wykonywania zadań w zakresie działalności finansowej i administracyjnej oraz złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3. Muszą to być zatem inne przypadki, "szczególnie uzasadnione", których ustawa wprost nie wskazuje.

W orzecznictwie sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego (wyrok SN z dnia 9 grudnia 2003 r., OSNP 2004/21/371, wyrok NSA z dnia 19 lutego 2002 r. sygn. akt II SA 3053/01, wyrok NSA z dnia 18 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 648/06) zwraca się uwagę, że dyrektora szkoły można odwołać bez wypowiedzenia w trakcie roku szkolnego, jedynie jeżeli jest to usprawiedliwione niezwykle ważnymi przyczynami, a nie każdym naruszeniem prawa. Zwolnienie to nie powinno być też dokonane w dowolnym czasie w relacji do zdarzeń je uzasadniających, powód zwolnienia musi wynikać z okoliczności nagłych, które będą miały miejsce aktualnie. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 lutego 2019 r. sygn. III SA/Łd 902/18).

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro omawiany przepis wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze powinien być on interpretowany ściśle. "Przypadki szczególnie uzasadnione" są zatem wąsko ujmowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - jako sytuacje, w których doszło do rażących uchybień niepozwalających na dalsze zajmowanie stanowiska, zatem prowadzących do konieczności natychmiastowego odsunięcia osoby pełniącej funkcję kierowniczą w szkole lub placówce oświatowej od pracy na tym stanowisku w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Dotyczą sytuacji drastycznych, rażąco sprzecznych z celami powołania na stanowisko, a więc innych od tych, dla których przewidziany jest "normalny" tryb odwołania ze stanowiska z końcem roku szkolnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe. Za szczególnie uzasadnione przypadki należy zatem uznać zdarzenia (działanie lub zaniechanie) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne), przy czym stwierdzone uchybienia są tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny. Szczególnie uzasadnione przypadki to zatem takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, lecz decyzja o pozbawieniu nauczyciela funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Tym samym odwołanie w szczególnie uzasadnionym przypadku powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne w stosunku do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających. Chodzi więc o takie zachowania, w wyniku zaistnienia których nie ulega wątpliwości, że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na nim obowiązków.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że gdy brak jest okoliczności nadzwyczajnych, a dyrektor - w ocenie organu, który mu powierzył to stanowisko - nie sprawdził się na nim, czy nie potrafi ułożyć relacji m.in. z podwładnymi, czy Radą Rodziców - to istnieje tryb "zwykłego" odwołania (wyrok NSA 22 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1592/16, wyrok z 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 901/15 oraz wyrok z 25 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1942/15).

Warto wskazać dla przykładu, że w orzecznictwie sądów administracyjnych za "przyczyny szczególnie uzasadnione" uznano: kradzież alkoholu w sklepie (wyrok WSA w Białymstoku z 3 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 1179/14), błędy organizacyjne, które postawiły placówkę w stan zagrożenia likwidacją (wyrok WSA w Gliwicach z 17 czerwca 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 970/13), zaniedbania w nadzorze nad pracownikami skutkujące molestowaniem seksualnym podopiecznych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 840/13), notoryczne nieregulowanie zobowiązań finansowych szkoły (wyrok WSA w Rzeszowie z 10 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Rz 624/05), długotrwałą chorobę uniemożliwiającą wykonywanie funkcji kierowniczej, która negatywnie wpływa na szkołę powodując jej dezorganizację (wyrok NSA z dnia 4 października 2017 r. sygn. I OSK 365/17). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy prawne zaprezentowane w powołanych wyżej orzeczeniach.

Interpretując pojęcie przypadku szczególnie uzasadnionego, można się również posiłkować wymaganiami wobec osoby dyrektora zawartymi w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 października 2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w poszczególnych typach publicznych szkół i rodzajach publicznych placówek (Dz. U. z 2009 r. Nr 184, poz. 1436 ze zm.). W § 1 rozporządzenia określone zostały wymagania, które powinien spełnić nauczyciel na stanowisku dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły i placówki. Przykładowo w pkt 5 wymienione zostało spełnienie warunków zdrowotnych niezbędne do wykonywania pracy na stanowisku kierowniczym, w punkcie 6 mowa jest o niekaralności karą dyscyplinarną, o której mowa w art. 76 ust. 1 Karty Nauczyciela, w punkcie 7 o braku skazania prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, w punkcie 9 o braku ukarania zakazem pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1458).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że tego rodzaju zdarzenia nie miały miejsca w przedmiotowej sprawie w czasie podjęcia kwestionowanego zarządzenia.

W uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia organ wskazał co prawda szereg okoliczności, które w jego ocenie przesądziły o zasadności odwołania skarżącej ze stanowiska w trybie natychmiastowym, ponieważ w wymierny i negatywny sposób przekładają się na pracę szkoły i generują napięcia w środowisku szkolnym. Niemniej, zdaniem Sądu, żadna z tych okoliczności, tak rozpatrywana z osobna, jak i wszystkie ujmowane łącznie, nie wyczerpują pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, będącego podstawą wydanego zarządzenia. Kierowane wobec skarżącej zarzuty dotyczą bowiem w istocie negatywnej oceny jej pracy i negatywnej oceny zadań wykonywanych przez skarżącą jako nauczyciela i dyrektora. Nawet zatem jeśli skarżąca rzeczywiście dopuściła się większej liczby powtarzających się naruszeń opisanych przez organ oraz pozostaje w konflikcie z organem prowadzącym szkołę, jak też konflikcie z częścią podwładnych, rodziców oraz uczniów, wskazane okoliczności mogły być rozpatrywane tylko jako ewentualna podstawa odwołania ze stanowiska kierowniczego w trybie art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe.

Zważywszy na stanowisko organu, który podkreśla, że uchybienia w pracy i zadaniach wykonywanych przez skarżącą opisane w uzasadnieniu zarządzenia miały charakter codzienny, wskazać należy, że to nie ilość zdarzeń konstruuje przypadek szczególnie uzasadniony, ale ich charakter. Tym samym nawet większa liczba powtarzalnych uchybień, dających podstawę do rozważenia przez organ odwołania dyrektora z końcem roku szkolnego, nie daje organowi uprawnień do zastosowania nadzwyczajnego trybu odwołania dyrektora to jest w trakcie roku szkolnego i bez wypowiedzenia. Dodatkowo wskazać należy na datę podjęcia zarządzenia, które wydano dzień 22 maja 2019 r. a więc około miesiąc przed końcem zajęć szkolnych, mimo, że zastrzeżenia do pracy skarżącej, jak wskazał organ, miały miejsce już w 2018 r.

Reasumując, stwierdzić należy, że wydając zaskarżone zarządzenie organ naruszył art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie, której okoliczności nie wypełniają pojęcia "przypadku szczególnie uzasadnionego", wskazanego w powołanym przepisie.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność zaskarżonego aktu na podstawie art. 147 p.p.s.a.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).