Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 785/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.34
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 listopada 2017 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia 13 lipca 2017 r.

nr [...], wydanym na skutek wniesienia zażalenia przez [...] na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu przedawnienia należności dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o nr [....], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Z zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy.

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działając jako organ egzekucyjny reprezentujący jednocześnie wierzyciela wszczął postępowanie egzekucyjne wobec [....] na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS z dnia 18 listopada 2016 r. o numerach: [...], obejmujących nieuregulowane składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za poszczególne okresy rozliczeniowe: grudzień 2000 r., lipiec - grudzień 2002 r., styczeń - lipiec 2003 r.

Zawiadomieniami o zajęciu z dnia 18 listopada 2016 r. o numerach: [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Zobowiązanego w Banku Odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu doręczono Zobowiązanemu w dniu 6 grudnia 2016 r.

Pismem z dnia 12 grudnia 2016 r. Zobowiązany zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wnosząc o:

1) uchylenie ww. tytułów wykonawczych w całości,

2) umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości,

3) wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów, a w dalszej kolejności do czasu rozpatrzenia przez ZUS Oddział wniosku

o umorzenie należności, zgłoszonego w Sądzie Okręgowym ([...]

4)umorzenie zaległych należności objętych ww. tytułami wykonawczymi.

W uzasadnieniu pisma podniósł, iż dochodzone należności z tytułu składek

na ubezpieczenie społeczne uległy przedawnieniu, bowiem od daty ich wymagalności upłynęło ponad 10 lat. Twierdził, iż należności objęte ww. tytułami wykonawczymi stały się wymagalne w dniach od 16 stycznia 2001 r. do 19 sierpnia 2003 r., w związku

z czym termin ich przedawnienia upłynął kolejno w dniach od 16 stycznia 2011 r.

do 19 sierpnia 2013 r. Natomiast wnosząc o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego Zobowiązany wskazał na trudną sytuacją finansową i zdrowotną, a także na brak majątku uniemożliwiający mu uregulowanie istniejącego zadłużenia wobec ZUS. Ponadto zarzucił brak właściwego trybu załatwienia sprawy twierdząc, że w pierwszej kolejności winien być rozpoznany jego wniosek o umorzenie zaległych składek. Natomiast wszczęcie egzekucji ma na celu jedynie wydłużenie terminu przedawnienia dochodzonych należności.

Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2017 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] oddalił zarzut przedawnienia obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi z dnia 18 listopada 2016 r. i jednocześnie orzekł

o odmowie umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego ze względu

na niewystąpienie w sprawie przesłanek z art. 59 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599

ze zm.) - zwanej dalej: "u.p.e.a.".

Po rozpatrzeniu zażalenia od powyższego postanowienia, postanowieniem

z dnia 24 marca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [....] wydał ww. postanowienie z dnia 30 maja 2017 r. w którym uznał za nieuzasadniony zarzut przedawnienia egzekwowanego obowiązku, zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji stwierdził, że dochodzone

w przedmiotowym postępowaniu należności dotyczą okresów: grudzień 2000 r., oraz

od lipca 2002 r. do lipca 2003 r. Powyższe zaległości nie uległy przedawnieniu, bowiem w chwili powstania zaległości za 2000 i 2002 r. obowiązywał 5-letni okres przedawnienia, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia okres ten wynosił 10 lat (np. przez odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik). Natomiast od 1 stycznia 2003 r. wydłużono okres przedawnienia do 10 lat. Od tej daty stosuje się do zaległości Zobowiązanego 10-letni termin przedawnienia oraz okoliczności ingerujące w bieg tego okresu. Zgodnie ze zmianą przepisów obowiązującą od 1 stycznia 2012 r., do należności składkowych nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10 letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, jednakże liczony nie od daty wymagalności, ale od dnia 1 stycznia 2012 r., chyba że zgodnie z dotychczasowymi przepisami (tj. stosując 10-letni termin przedawnienia) przedawnienie nastąpiłoby wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

Mając powyższe na uwadze, organ pierwszej instancji wskazał, że w odniesieniu do zaległości Zobowiązanego postępowanie egzekucyjne zawieszające bieg przedawnienia było prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]:

1) w stosunku do składek za [...]

Nadto, postępowanie egzekucyjne w stosunku do składek za grudzień 2000 r. było również prowadzone przez Dyrektora Oddziału ZUS w ramach egzekucji własnej od 1 stycznia 2003 r. do 8 maja 2005 r.

Ponadto, w okresie od 14 stycznia 2015 r. do 2 grudnia 2016 r. całość dochodzonych w niniejszym postępowaniu należności była objęta postępowaniem

o umorzenie na podstawie ustawy abolicyjnej, które wydłużyło okres przedawnienia

o 1 rok 10 miesięcy i 18 dni.

Mając na uwadze ww. postępowania egzekucyjne, abolicyjne oraz zmiany przepisów dotyczących terminu przedawnienia, organ pierwszej instancji stwierdził,

że przedawnienie dochodzonych w przedmiotowym postępowaniu należności dotyczących okresów: grudzień 2000 r., oraz od lipca 2002 r. do lipca 2003 r. nastąpiłoby w sierpniu 2019 r. dla należności za grudzień 2000 r. (korzystniejszy termin upływu terminu przedawnienia wg zasad obowiązujących do 31 grudnia 2011 r.),

a we wrześniu 2019 r. dla pozostałych należności. Postępowanie egzekucyjne wydłużyło bowiem termin przedawnienia o 6 lat 8 miesięcy i 23 dni dla należności

za grudzień 2000 r., o 9 lat 8 miesięcy i 20 dni dla należności od lipca do listopada

2002 r., o 9 lat 5 miesięcy i 10 dni dla należności od grudnia 2002 r. do stycznia 2003 r., o 9 lat 3 miesiące i 16 dni dla należności od lutego 2003 r. do marca 2003 r.,

o 9 lat 2 miesiące i 9 dni dla należności od kwietnia 2003 r. do czerwca 2003 r., i o 8 lat 10 miesięcy i 20 dni dla należności za lipiec 2003 r. Ponadto, przez prowadzone postępowanie abolicyjne termin przedawnienia uległ wydłużeniu o 1 rok 10 miesięcy i 18 dni.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 25 czerwca 2017 r., Zobowiązany złożył zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego, zarzucając: błędną ocenę faktów oraz wniosków dowodowych w zakresie wniesionych zarzutów, nieuwzględnienie wniosków Zobowiązanego o wstrzymanie czynności egzekucyjnych, brak orzeczenia w kwestii umorzenia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi oraz naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, ze zm.) – dalej: "k.p.a.".

Podnosząc powyższe zarzuty, Zobowiązany wnioskował o:

1. uchylenie postanowienia organu I instancji w całości,

2. wycofanie ww. tytułów wykonawczych z dnia 18 listopada 2016 r. w całości,

3. umorzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości,

4. wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpoznania niniejszej sprawy

w całości oraz w dalszej kolejności do czasu rozpatrzenia przez ZUS Oddział

w [...] zobowiązania wynikłego z wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 24 listopada 2016 r.

5. umorzenie zaległych należności objętych ww. tytułami wykonawczymi z dnia

18 listopada 2016 r. w całości.

6. przeprowadzenie dowodu z akt postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], sygn. akt

[...] na okoliczność umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości

ze względu na bezskuteczność egzekucji.

W uzasadnieniu Zobowiązany powtórzył wcześniejszą argumentację w zakresie przedawnienia dochodzonych należności podnosząc, iż organ pierwszej instancji nie udokumentował wymagalności należności Zobowiązanego wobec ZUS oraz nie udokumentował dokonania czynności egzekucyjnych, które skutecznie przerywały bieg terminu przedawnienia Zobowiązania składkowego. Zarzucił, że nie zostały uwzględnione i przeprowadzone jego wnioski w zakresie wstrzymania czynności egzekucyjnych pomimo, że wnioski te były umotywowane ewidentnym przedawnieniem należności oraz groźbą poniesienia przez Zobowiązanego niepowetowanej szkody

w razie przymusowej egzekucji przedawnionego roszczenia. Ponadto stwierdził, że nie zastosowano właściwego trybu załatwienia jego wniosku o umorzenie należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. Podniósł też zarzut podwójnego prowadzenia czynności egzekucyjnych, zarówno przez Dyrektora Oddziału ZUS

w [...] i jednocześnie przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, co jest niedopuszczalne i winno prowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora Oddziału ZUS w [...]. Nadto zarzucił brak podejmowania z urzędu czynności mających na celu niezbędne i dokładne wyjaśnienie sprawy.

Według Zobowiązanego, organ egzekucyjny zaniechał obowiązku należytego

i wyczerpującego poinformowania uczestnika postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mają wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków,

co stanowi naruszenie art. 8 k.p.a. Uważa, że został pozbawiony prawa wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w sprawie przed wydaniem postanowienia oraz zgłaszania swoich żądań, co jest naruszeniem art. 9 i art. 10 k.p.a.

Nie znajdując podstaw do uchylenia ww. postanowienia organu I instancji,

ww. postanowieniem z dnia 13 lipca 2017 r. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że dokonana przez organ pierwszej instancji szczegółowa analiza stanu faktycznego sprawy została prawidłowo przeprowadzona w kontekście okoliczności, które miały wpływ na wydłużenie okresu przedawnienia w odniesieniu do poszczególnych należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, co wykazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia 30 maja 2017 r.

W ocenie organu odwoławczego, skoro organ pierwszej instancji (ZUS) nie uznał zasadności zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (przedawnienia obowiązku), to organ odwoławczy jest tym stanowiskiem związany, a to oznacza, iż nie ma możliwości dokonywania własnych ustaleń w zakresie istnienia i wymagalności obowiązków objętych ww. tytułami wykonawczymi. Tutejszy organ nie jest bowiem uprawniony do prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela.

W ocenie organu odwoławczego, wydanie zaskarżonego postanowienia przez organ egzekucyjny w przedmiocie zgłoszonego zarzutu zostało poprzedzone wyjaśnieniem stanu faktycznego w zakresie mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia. Tym samym oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym

w [...] w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezskuteczność. Okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia

w przedmiotowej sprawie. Także pozostałe kwestie dotyczące postępowania przed wierzycielem w sprawie umorzenia zaległości z tytułu składek ZUS, nie podlegały ocenie w niniejszym trybie.

Z kolei odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia przepisów art. 6, art. 7,

art. 8, art. 9 i 10 k.p.a., organ odwoławczy wyjaśnił, że nie ma potrzeby korzystania

z przepisów ogólnych dotyczących postępowania administracyjnego w przypadku,

gdy u.p.e.a. reguluje poszczególne kwestie w zakresie toczącego się postępowania egzekucyjnego. I tak, w postępowaniu egzekucyjnym nie ma zastosowania określona

w art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez umożliwienie, przed wydaniem postanowienia, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów

i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skardze na opisane wyżej postanowienie, Skarżący [...], zarzucił:

1. błędną ocenę faktów oraz wniosków dowodowych w zakresie wniesionych zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych,

2. nie rozpoznanie wniosków Skarżącego dotyczących wstrzymania czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia wniesionych zarzutów, bądź do czasu rozstrzygnięcia przez ZUS Oddział w [...] wniosku o umorzenie zaległych składek,

3. nie orzeczenie w zakresie umorzenia należności objętych tytułami wykonawczymi

z dnia 18 listopada 2016 r.,

4. naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a.

Podnosząc powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji

i o umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie. Nadto, o umorzenie należności objętych ww. tytułami wykonawczymi z dnia 18 listopada 2016 r. oraz o wycofanie

ww. tytułów wykonawczych z dnia 18 listopada 2016 r.

Ponadto, Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym

w [...], sygn. akt [...] na okoliczność umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości ze względu na bezskuteczność egzekucji.

W uzasadnieniu skargi, Skarżący w zasadzie powielił wcześniejszą argumentację podnosząc, że organ pierwszej instancji nie udokumentował wymagalności jego należności wobec ZUS oraz nie udokumentował dokonania czynności egzekucyjnych, które skutecznie przerywały bieg terminu przedawnienia zobowiązania z tytułu składek. Zaznaczył też, że nie zostały uwzględnione i przeprowadzone jego wnioski w zakresie wstrzymania czynności egzekucyjnych pomimo, że były one umotywowane ewidentnym przedawnieniem należności oraz groźbą poniesienia przez Skarżącego niepowetowanej szkody w razie przymusowej egzekucji przedawnionego roszczenia.

Ponadto Skarżący, zarzucił również brak właściwego trybu załatwienia przez Dyrektora Oddziału ZUS w [...] wniosku Skarżącego o umorzenie zaległości objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi.

Nadto, Skarżący zakwestionował prowadzenie czynności egzekucyjnych przez Dyrektora Oddziału ZUS w [...] w związku z wszczęciem egzekucji przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], bowiem - w jego ocenie - nie można prowadzić podwójnego postępowania egzekucyjnego przez różne organy egzekucyjne w tej samej sprawie i na podstawie tych samych tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny nie uwzględnił przy tym, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego zostało umorzone wskutek jego bezskuteczności.

Zdaniem Skarżącego, wszczęcie egzekucji na podstawie ww. tytułów wykonawczych jest celowym i zamierzonym działaniem ZUS Oddział w [...]

w celu wydłużenia terminu przedawnienia należności składkowych, co jest nieuprawnione i nieuzasadnione. Postępowanie egzekucyjne winno być umorzone jako niezgodne z prawem. Brak umorzenia tego postępowania należy uznać za rażące naruszenie przepisów art. 6 i art. 7 k.p.a.

Według Skarżącego, organ egzekucyjny zaniechał obowiązku należytego

i wyczerpującego informowania uczestników postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mają wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, czym naruszył art. 8 k.p.a. Także niezawiadomienie Skarżącego przez organ egzekucyjny

o możliwości wglądu do akt sprawy i możliwości ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem postanowienia w niniejszej sprawie jest naruszeniem przepisów art. 9 i art. 10 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.

W dniu 14 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...]

- zgodnie z art. 119 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369

ze zm.), dalej: "p.p.s.a" – na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym rozpoznał wniesioną skargę. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd postanowił przeprowadzić dowód uzupełniający z postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym

w [...] sygn. akt [...] z dnia 2 lutego

2017 r. dołączonego do akt sądowych o sygn. akt I SA/Sz 696/17 ze skargi [...] z dnia 25 maja 2017 r.

nr [....] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy

nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną

(art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzut przedawnienia należności objętych doręczonymi w sprawie tytułami wykonawczymi wykazało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania, co oznacza, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy. Zatem zarówno organ odwoławczy, rozpatrujący zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów, jak i sąd administracyjny, do którego skierowano skargę na rozstrzygnięcia organu nadzoru, nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy przez zobowiązanego w zażaleniu od postanowienia organu egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23.07.2015 r., III SA/Wa 3666/13).

W sprawie Skarżący wniósł zarzuty wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 u.p.e.a. podnosząc, że upłynął termin przedawnienia należności wskazanych ww. tytułach wykonawczych z dnia 18 listopada 2016 r., tj. obejmujących nieuregulowane składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za poszczególne okresy rozliczeniowe grudzień 2000 r., lipiec - grudzień 2002 r., styczeń - lipiec 2003 r.

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej

w art. 33 pkt 1-7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o którym mowa w art. 34 u.p.e.a., w przypadku gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe

(por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r. sygn. akt I FPS 4/06).

Z treści art. 23 § 1 u.p.e.a. wynika, że nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych

do wykonywania tej egzekucji. W przypadku braku organu wyższego stopnia

w stosunku do organów egzekucyjnych, o których mowa w art. 19, nadzór nad egzekucją należności pieniężnych sprawuje właściwy miejscowo dyrektor izby skarbowej, z zastrzeżeniem § 3, niemającym w sprawie zastosowania. Z kolei z § 4 tegoż przepisu prawa wynika, że organy sprawujące nadzór są jednocześnie organami odwoławczymi dla postanowień wydanych przez nadzorowane organy egzekucyjne oraz organami sprawującymi kontrolę przestrzegania w toku czynności egzekucyjnych przepisów ustawy przez wierzycieli i nadzorowane organy egzekucyjne.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela, wskazujący, że przy uwzględnieniu treści art. 23 § 4 pkt 1 i 2 u.p.e.a. sprawowanie nadzoru nad egzekucją administracyjną jest jedną tyko z funkcji organu odwoławczego (organ nadzoru). Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa, na czym polega nadzór nad egzekucją administracyjną, ani też nie wskazuje kryteriów na podstawie których powinien on być wykonywany. Uwzględniając jednak stanowisko prezentowane w doktrynie należy podkreślić, że nadzór ten oznacza kontrolę oraz możliwość wiążącego ingerowania w działalność jednostki nadzorowanej (vide: T. Jędrzejewski, M. Masternak, P. Rączka: Administracyjne postępowanie egzekucyjne, Toruń 2006, s.79). W zakresie odnoszącym się do nadzoru nad egzekucją administracyjną dopuszczalne formy ingerencji w działalność jednostki nadzorowanej zostały wskazane m.in. w przepisach art. 23 § 6, art. 23 § 4 pkt 2, art. 23 § 4 pkt 1, art. 107 § 3, art. 54 i art. 110z u.p.e.a. Oznacza to, że mogły one mieć zastosowanie wyłącznie w stosunkach między organem nadzorującym egzekucję, a organem wykonującym egzekucję. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że dyrektor izby administracji skarbowej właściwy w sprawie na podstawie tych przepisów nie był uprawniony do ingerowania w treść postanowienia organu pierwszej instancji o uznaniu zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., stanowiącego jednocześnie stanowisko wyrażone przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. jest wiążące także dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. W konsekwencji wskazać należy, że organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i merytorycznego badania stanowiska wierzyciela.

W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 66 ust. 5 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) – dalej: "u.s.u.s" organem wyższego stopnia nad terenową jednostką organizacyjną Zakładu jest Prezes ZUS. W ocenie Sądu związanie, o którym była wyżej mowa, należy uznać za obowiązujące także wówczas, jeśli uwzględni się pewną niespójność przepisów art. 34 § 2 u.p.e.a. oraz treści art. 83c ust. 2 u.s.u.s. Zgodnie z tym przeopisem dla postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez kierownika terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu działającego jako organ egzekucyjny na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem odwoławczym jest dyrektor izby administracji skarbowej. Należy podzielić pogląd prezentowany w orzecznictwie NSA, iż wskazany wyżej przepis art. 83c ust. 2 u.s.u.s. wprowadza wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania prowadzonego

w sprawie stanowiska wierzyciela co do zarzutów podniesionych przez dłużnika, uniemożliwiając w istocie kwestionowanie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów przedawnienia (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2011 r. II GSK 215/10).Tym samym stwierdzić należy, że Dyrektor Izby Skarbowej, jako związany postanowieniem organu I instancji w zakresie o którym mowa w art. 34 § 1 u.p.e.a., nie mógł dokonać oceny zasadności zarzutu przedawnienia egzekwowanych należności składkowych (vide wyroki NSA z 6 maja 2010 r. sygn. akt II FSK 2175/08,i z 30 września 2010 r. sygn. akt II FSK 795/09).

Sąd w składzie orzekającym w sprawie, w pełni podziela jednak pogląd,

że wiążący dla organu egzekucyjnego charakter wypowiedzi ZUS, jako wierzyciela

w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.), nie pozbawia wojewódzkiego sądu administracyjnego możliwości dokonywania oceny tej wypowiedzi przy rozpoznawaniu skargi na postanowienie dyrektora izby administracji skarbowej. Z treści art. 134

i art. 135 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa także w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. Niewątpliwie do końcowego załatwienia sprawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej konieczne jest zbadanie legalności stanowiska wierzyciela, skoro nie było to możliwe w innym trybie. (vide wyrok NSA z 31 marca 2010 r. sygn. akt

II FSK 1817/08 niepublikowany, wyrok NSA z 17 czerwca 2009 r. sygn. akt

II FSK 333/08 niepublikowany, wyrok NSA z 28 października 2008 r. sygn. akt

II FSK 1006/07 niepublikowany).

W tych okolicznościach mając na uwadze, że tytułami wykonawczymi w sprawie są objęte należności na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne

oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

za poszczególne okresy rozliczeniowe grudzień 2000 r., lipiec - grudzień 2002 r., styczeń - lipiec 2003 r. r., wyjaśnić należy, że w okresie powstania należności za 2000 r. i 2002 r. – zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. – obowiązywał 5-letni okres przedawnienia należności z tytułu składek. Jednakże, przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. został zmieniony ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.2002.241.2074). Zgodnie

z tym przepisem, obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się one wymagalne. Z uwagi na to, że ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. nie zawierała przepisów przejściowych w zakresie stosowania znowelizowanego art. 24 ust. 4 u.s.u.s.

do należności z tytułu składek wymagalnych i nieprzedawnionych przed dniem

1 stycznia 2003 r., początkowo pojawiły się wątpliwości czy do tych należności należy stosować "stary" czy "nowy" termin przedawnienia. Zgodnie jednak z ugruntowanym

już poglądem przedstawionym w orzecznictwie zarówno sądów administracyjnych

jak i powszechnych – który to skład orzekający w sprawie w całości podziela

– do nieprzedawnionych do dnia 31 grudnia 2002 r. należności stosuje się nie tylko nowy, wydłużony, termin przedawnienia, ale również wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, to jest jego przerwanie

i zawieszenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Skutki wcześniejszych zdarzeń oceniać zaś należy według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia

(por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2008 r., l UZP 4/08 oraz z dnia 2 lipca 2008 r., II UZP 5/08 - Biuletyn SN 2008, Nr 7, poz. 16 i 17) i wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2008 r., II GSK 547/08 oraz z dnia 8 lutego 2011 r., II GSK193/10). W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, że do należności z tytułu składek Zobowiązanego, miał co do zasady zastosowanie 10-letni termin przedawnienia. Przy czym w tym okresie mogły również wystąpić zdarzenia uzasadniające zawieszenie, bądź przerwanie biegu terminu przedawnienia

Zauważyć, należy również, że od 1 stycznia 2012 r. zmieniła się treść

art. 24 u.s.u.s. Przepis ten został znowelizowany ustawą z dnia 16 września 2011 r.

o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U.232.1378). Zgodnie z art. 11 ust. 1 tej ustawy przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. otrzymał brzmienie: "Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia,

w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.". Stosownie zaś do treści

art. 27 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej, do przedawnienia należności z tytułu składek,

o którym mowa w art. 41b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia

2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jeżeli jednak przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Z treści powyższych przepisów wynika zatem, że organ egzekucyjny jest obowiązany badać, który termin przedawnienia jest korzystniejszy dla zobowiązanego – według zasad obowiązujących przed 1 stycznia 2012 r., czy po 1 stycznia 2012 r.

Powyższe regulacje stosuje się również do należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (vide: art. 28 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), art. 33 ustawy z dnia

23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.), art. 93 ust. 2 ustawy z dnia

27 kwietnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1793 ze zm.), art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514

ze zm.), art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013r., poz. 674 ze zm.), art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85 ze zm.), art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 13 lipca 2006r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy

(Dz.U. z 2006 r. Nr 158, poz. 1121 ze zm.).

Ponadto należy, mieć na uwadze, że zgodnie z treścią art. 24 ust. 5 u.s.u.s.,

w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2003 r., bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Natomiast stosownie do treści tego przepisu obowiązującej od 1 stycznia 2003 r. nie ulegają przedawnieniu należności

z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki

lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Ponadto, zgodnie z treścią przepisów art. 24 ust. 5-5d u.s.u.s. dodanych do ustawy od dnia 1 stycznia 2003 r. termin przedawnienia nie rozpoczyna się,

a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia zawarcia umowy, o której mowa

w art. 29 ust. 1a (umowa o odroczenie płatności lub rozłożenie na raty), do dnia terminu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty (ust. 5a), a także

od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem (ust. 5b). Bieg terminu przedawnienia przerywa również ogłoszenie upadłości (ust. 5c). Ponadto, zgodnie z art. 24 ust. 5f u.s.o.s. obowiązującym od 20 lipca 2011 r. w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.

Wbrew zatem zarzutom skargi, termin przedawnienia należności Skarżącego

z tytułu składek nie upływał zatem w terminie 10 lat, od dnia wymagalności danej składki, tj. jak wskazuje Skarżący w skardze, od 16 stycznia 2011 r. do 19 sierpnia 2013 r., gdyż na termin przedawnienia miały wpływ wyżej wskazane okoliczności, takie jak

w szczególności wszczęcie egzekucji w celu wyegzekwowania danej należności.

Dodatkowa okoliczność ingerująca w bieg przedawnienia, która w sprawie również znajduje zastosowanie, wynika z przepisu szczególnego - art. 1 ust 15 ustawy

z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność zwanej ustawą abolicyjną (Dz.U. z 2012r., poz. 1551). Na podstawie tego przepisu bieg terminu przedawnienia należności podlegających i niepodlegających umorzeniu zawiesza się od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji o umorzeniu bądź odmowie umorzenia.

Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu organ pierwszej instancji prawidłowo wykazał, że w stosunku do zaległości Zobowiązanego doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na prowadzone postępowania egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] oraz własne postępowanie egzekucyjne Dyrektora Oddziału ZUS, a także postępowanie abolicyjne. Podkreślić przy tym należy, że wbrew stanowisku Skarżącego, w aktach organu znajdują się dokumenty potwierdzające prowadzenie egzekucji, takie jak

m.in. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego udział w spółce

z ograniczoną odpowiedzialnością u dłużnika zajętej wierzytelności będącego spółką

z 14 lutego 2007 r. protokół o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia 12 lutego

2007 r. podpisany przez Skarżącego, postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego z dnia 31 października 2012 r. Z powyższych dokumentów, a w szczególności z protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego

z dnia 12 lutego 2007 r. podpisanego przez Skarżącego, wynika, że miał on wiedzę

o toczących się w jego sprawie postępowaniach egzekucyjnych.

Mając powyższe na uwadze, w świetle ww. przepisów dotyczących upływu terminu przedawnienia oraz wskazanych przez organ pierwszej instancji okresów zawieszenia biegu terminu przedawnienia, w ocenie Sądu, organ pierwszej instancji prawidłowo wykazał, że w stosunku do należności objętych ww. tytułami wykonawczymi podstawowe terminy przedawnienia upływały odpowiednio 16 stycznia 2011 r.

(w stosunku do należności za grudzień 2000 r.), oraz od 17 sierpnia 2012 r. do

19 sierpnia 2013 r. (w stosunku do należności za 2002 i 2003 r.). Jednakże z uwagi,

na zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi i abolicyjnymi, prowadzonymi przed wystawieniem tytułów wykonawczych z 18 listopada 2016 r., termin przedawnienia upływałby

w sierpniu 2019 r. dla należności z tytułu składek za grudzień 2000 r., a we wrześniu 2019 r. dla należności z tytułu składek za miesiące od lipca 2002 r. do czerwca 2003 r.

Odnosząc się do żądania wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania wniesionych zarzutów, bądź do czasu rozstrzygnięcia przez ZUS Oddział w [...] wniosku o umorzenie zaległych składek, należy wyjaśnić, iż organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ustosunkował się

do złożonych wniosków. Organ wyjaśnił bowiem, że w sprawie wierzyciel wystąpił

o podjęcie zawieszonego postępowania, mimo zgłoszonych zarzutów. Natomiast, organ pierwszej instancji (organ egzekucyjny) jako jednocześnie reprezentant wierzyciela uznał za zasadne kontynuowanie prowadzonego postępowania.

Zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia

w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi

z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego Skarżący, nie może zatem czynić zarzutu temu organowi, że uznał za zasadne kontynuowanie egzekucji wobec zobowiązanego.

Za niezasadny należało również uznać zarzut dotyczący podwójnego prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez dwa różne organy egzekucyjne.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wskazał, że wprawdzie Dyrektor Oddziału ZUS w [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącego,

a wcześniej egzekucję do tego rachunku bankowego skierował również Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...]. Wskazać jednak należy, że zgodnie z art. 62 § 1 u.p.e.a. w przypadki zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tej samej rzeczy albo prawa majątkowego egzekucje do tej rzeczy lub prawa majątkowego prowadzi łącznie sądowy organ egzekucyjny albo organ egzekucyjny, który jako pierwszy dokonał zajęcia, a w razie niemożności ustalenia tego pierwszeństwa - organ, który dokonał zajęcia na poczet należności w wyższej kwocie.

Ponadto, bez wpływu na wynik sprawy pozostaje fakt, że postępowanie egzekucyjnych prowadzone przez komornika sądowego do ww. środka egzekucyjnego zostało umorzone z uwagi na bezskuteczność prowadzonej przez niego egzekucji

(vide: postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] [...] r.). Organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że przejęcie egzekucji przez komornika sądowego

w trybie egzekucji sądowej skierowanej do jednego ze składników majątkowych Skarżącego (zajętego prawa majątkowego) nie oznacza pozbawienia Dyrektora Oddziału ZUS w [...] statusu administracyjnego organu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 19 § 4 u.p.e.a. organ ten nadal pozostaje organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania innych środków egzekucyjnych wymienionych w tym przepisie.

Ponadto, dla porządku Sąd wyjaśnia, że okoliczności związane z istnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie zaległości z tytułu składek oraz toczącym się

w związku z tym postępowaniem przed wierzycielem w sprawie umorzenia zaległości składkowych nie podlegają ocenie w trybie zarzutów, o których mowa w art. 33 u.p.e.a.

Jednocześnie Sąd zauważa, że wniosek Skarżącego złożony do protokołu sporządzonego w dniu 24 listopada 2016 r. przez Sąd Okręgowy w [...] IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] sygn. akt [...] uzupełniony pismem z 18 stycznia 2017 r., doprecyzowanym w zakresie przedmiotu wniosku pismem z 31 stycznia 2017 r. o umorzenie należności z tytułu składek, w tym objętych wystawionymi w sprawie tytułami wykonawczymi, został rozpoznany ostateczną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 maja 2017 r. nr [...]. Skarga od tej decyzji została natomiast oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 696/17.

Za niezasadne należało również uznać, zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a., odnoszące się w zasadzie

do niezawiadomienia Skarżącego o możliwości wglądu do akt i ustosunkowania się

do zgromadzonego materiału dowodowego.

Przepis art. 18 u.p.e.a. przewiduje, że w postępowaniu egzekucyjnym

w administracji odpowiednie zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawodawca nakazuje zatem stosowanie przepisów k.p.a.

w postępowaniu egzekucyjnym z uwzględnieniem jego specyfiki, polegającej przede wszystkim na przymusowym charakterze tego postępowania, a także konieczności zapewnienia szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków. Postępowanie egzekucyjne jest bowiem postępowaniem, którego cel stanowi wykonanie obowiązków wynikających z aktów administracyjnych lub innych aktów poddanych egzekucji. Odpowiednie zastosowanie przepisów k.p.a. oznacza konieczność ich uwzględnienia z modyfikacjami pozwalającymi uniknąć sprzeczności pomiędzy ustawą egzekucyjną a k.p.a., jak też uwzględniającymi czynności procesowe nieprzewidziane w k.p.a. Akcesoryjne stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego możliwe jest wyłącznie w sytuacji, kiedy nie pozostaje to

w sprzeczności z ratio legis ustawy egzekucyjnej.

Sąd stwierdza, że ta reguła powinna być też uwzględniona w zakresie interpretacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego. W postępowaniu egzekucyjnym znacznie ograniczone zastosowanie ma wynikająca z art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu (wyrok NSA z 13 października 2005 r., II FSK 157/05). W orzecznictwie ukształtował się nawet pogląd, że zasada ta w ogóle nie znajduje zastosowania w tym postępowaniu (wyrok WSA w Warszawie

z 12 kwietnia 2005 r., III SA 3483/03, , wyrok WSA w [...] z 7 kwietnia 2011 r., I SA/Sz 54/11). Ustawa egzekucyjna w wielu miejscach pozwala bowiem na skuteczne dokonanie czynności egzekucyjnych bez konieczności zapewnienia uczestnikom możliwości czynnego w nich udziału, np. zajmowanie praw majątkowych. Zastosowanie art. 10 k.p.a. do każdej czynności w praktyce uniemożliwiłoby wyegzekwowanie

od zobowiązanych jakiegokolwiek świadczenia. Organ egzekucyjny nie mógłby wykonać żadnej czynności, jeżeli nie miałby dowodu na skuteczne doręczenie zobowiązanemu i wierzycielowi informacji o zamierzonej do wykonania czynności. Jedynie w ściśle określonych w ustawie egzekucyjnej przypadkach organ egzekucyjny został zobowiązany do zawiadomienia uczestników postępowania o określonej czynności.

W ocenie Sądu, odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w zakresie zagwarantowania stronie czynnego udziału w postępowaniu egzekucyjnym oznacza,

że organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału przed wydaniem orzeczenia; jest natomiast zobowiązany do respektowania praw strony w zakresie wyznaczonym treścią art. 73 k.p.a. Na mocy tego przepisu strona jest uprawniona do wglądu w akta sprawy, może z nich sporządzać kopie, odpisy czy notatki, a w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony może żądać uwierzytelnienia kopii lub odpisów, czy też wydania jej uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Powiązanie zasady wynikającej z art. 10 k.p.a. z zasadami wynikającymi z art. 7 i art. 8 k.p.a. nakazuje organowi działanie w sposób umożliwiający stronie realizację uprawnienia wynikającego z art. 73 k.p.a. w sytuacjach, gdy organ dąży do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.

Sąd stwierdza, że wskazanym wyżej zasadom organy nie uchybiły. Z akt sprawy wynika, że zobowiązany nie napotykał na żadne utrudnienia w zakresie dostępu do akt, a sam Skarżący również takiego zarzutu nie stawiał.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd w pełni podziela ocenę organów, co do tego, że podnoszona przez Skarżącego argumentacja nie mogła stanowić podstawy do uwzględnienia zarzutu upływu terminu przedawnienia należności dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i - na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. – orzekł

o oddaleniu skargi.