Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 47/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rajewska sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza B. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem B. a Prezydentem Miasta G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku E. P. o skierowanie do Domu Samotnej Matki postanawia: wskazać Prezydenta Miasta G. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 8 marca 2016 r. Burmistrz B. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku E. P. o skierowanie do Domu Samotnej Matki w M. ([...]) od dnia 4 stycznia 2016 r.

W uzasadnieniu Burmistrz B. wskazał, że E. P. od dnia 22 grudnia 2015 r. do 3 stycznia 2016 r. przebywała w Domu Samotnej Matki w M. na podstawie skierowania MOPS w B., przy czym kierownik MOPS w B. odmówił finansowania jej dalszego pobytu w w/w placówce, Wskazał, że wnioskująca zamieszkuje w G. przynajmniej od 10 lat, gdzie 16 stycznia 2010 r. urodziła syna, który tam zamieszkuje i regularnie jest odwiedzany przez matkę. E. P. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. w celu uzyskania świadczeń w roku 2012/2013, jest na stałe zameldowana w domu rodzinnym w G., a jej rodzice nie stwarzają przeszkód w zamieszkaniu córki w ich domu. E. P. nie chce zamieszkiwać w domu rodzinnym ale zdaniem Burmistrz B. brak zamiaru zamieszkania z przyczyn osobistych w lokalu zameldowania, nie oznacza braku możliwości zamieszkania w tym lokalu i nie czyni z niej osoby bezdomnej, bowiem przesłanki wskazane w art 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. ( Dz.U.z 2015 r., poz.163 z późn. zm.) nie zostały kumulatywnie spełnione. We wniosku z dnia 18 stycznia 2016 r. zainteresowana zwróciła się z prośbą o dalszy pobyt w Domu Samotnej Matki w M., wskazując, że Gmina B. nie jest gminą właściwą ze względu na jej zamieszkanie, gdyż od około 10 lat mieszka w G., obecnie jest w ciąży, nie ma żadnych dochodów.

Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w G. uznał się za organ niewłaściwy do rozpoznania wniosku Pani P. uznając, że nie jest ona mieszkanką G., jest osobą bezdomną, ostatnio na stałe zameldowaną na terenie gminy B., choć nie zamieszkującą w lokalu mieszkalnym przeznaczonym na pobyt stały w celu zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych. W ocenie MOPS w G. z powyższego wynika, że właściwym organem do rozpatrzenia wniosku E. P., jest Burmistrz B.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent miasta G. wskazał, że jego zdaniem gminą właściwą do rozpoznania sprawy skierowania E. P. do Domu Samotnej Matki w M. ([...]) jest Burmistrz B. według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Wskazał, że Pani P. choć od dnia 22 grudnia 2015 r., na podstawie skierowania wystawionego przez MOPS w B. przebywała w Domu Samotnej Matki w M., to nie miała miejsca zamieszkania na terenie G. Zainteresowana jako miejsce zamieszkania podała dom swoich rodziców w G. w Gminie B., gdzie jest zameldowana, jednak nie mieszka z powodu konfliktu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Sądy administracyjne zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Do takich sporów dochodzi wówczas, gdy przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny).

W rozpoznawanej sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość pomiędzy Burmistrzem B. a Prezydentem miasta G., albowiem oba wymienione organy uznały się za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku E. P. o skierowanie do Domu Samotnej Matki w M.

Zgodnie z art. 17ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r.o pomocy społecznej do zadań własnych gminy należy prowadzenie i zapewnienie miejsc w domach pomocy społecznej i ośrodkach wsparcia o zasiegu gminnym oraz kierowanie do nich osob wymagajacych opieki. Ośrodkiem wsparcia może być m.in. dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży ( art.51 ust.4 u.p.s.)

W myśl zaś art. 101 ust. 1 ustawy, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ponieważ ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", należy w tej kwestii odnieść się do przepisów ogólnych Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Na miejsce zamieszkania, w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 25 k.c., wskazują dwa czynniki: zewnętrzny - fakt przebywania i wewnętrzny - zamiar stałego pobytu. Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia stosownego oświadczenia woli. Wystarczy, że zamiar taki wynika z zachowania konkretnej osoby, polegającego na ześrodkowaniu jej czynności życiowych w określonej miejscowości. Przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby.

W rozpoznawanej sprawie ustalenia zatem wymagało, czy wnioskodawczyni jest osobą posiadającą miejsce zamieszkania, czy też jest osobą bezdomną. Pojęcie osoby bezdomnej, na użytek ustawy o pomocy społecznej, definiuje art.6 pkt 8 u.p.s..Przepis ten stanowi, że bezdomnym jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy oraz niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osoba niezamieszkała w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Zatem art. 6 pkt 8 u.p.s. przewiduje dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na uznanie osoby za bezdomną, jednak w przypadku każdego z tych stanów przewidziane w ustawie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2014 r. sygn.akt I OW 112/14). W niniejszej sprawie E. P. nie spełnia warunków opisanych w art.6 pkt 8 u.p.s. i nie może być uznana za osobę bezdomną, bowiem jest na stałe zameldowana w domu rodzinnym, w którym ma możliwość zamieszkania. Z akt sprawy wynika, że E. P. zamieszkuje od około 10 lat na terenie G., gdzie urodziła dziecko, które zamieszkuje w G., i które regularnie odwiedza. Z jej oświadczenia wynika, że zadeklarowała jednoznacznie chęć skierowania jej do Domu Samotnej Matki w M. ([...]), który obecnie uznaje za swoje centrum życiowe, w szczególności z powodu braku pracy, dochodów i własnego mieszkania. Na powyższe wskazuje treść wywiadu środowiskowego.

Okoliczności powyższe świadczą o tym, że aktywność życiowa E. P. skoncentrowana jest w G. od około 10 lat, gdzie wniosła o skierowanie do Domu Samotnej Matki. Z uwagi na powyższe przyjąć należy, że przesłanki miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. w odniesieniu do E. P. spełnia aktualnie G.

Organem właściwym do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, jest wobec powyższego Prezydent miasta G.

Z przedstawionych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.