Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2067/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 i ust. 2, art. 41 ust. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2017 poz 1460
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych  w perspektywie finansowej 2014- 2020  - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Gminy A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 2238/17 w sprawie ze skargi Gminy A. na rozstrzygnięcie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Gminy A. na rzecz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 2238/17 oddalił skargę Gminy A. na rozstrzygnięcie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił na wstępie stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie realizacji projektu pt. "X" w ramach Działania 8.1 Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020.

Pismem z dnia [...] września 2017 r. [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego poinformował wnioskodawcę, iż złożony projekt w wyniku oceny merytorycznej I stopnia został umieszczony na rezerwowej liście rankingowej. Uzyskał 43 punkty na 54 możliwe do zdobycia, tj. powyżej minimalnego progu 38 punktów dla projektów wpisanych do Kontraktu Terytorialnego, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania.

W następstwie rozpoznania protestu skarżącej od powyższej informacji Minister Rozwoju i Finansów rozstrzygnięciem zawartym w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. protest ten uwzględnił oraz przekazał sprawę instytucji organizującej konkurs w celu przeprowadzenia ponownej oceny projektu.

W wyniku ponownej oceny merytorycznej projekt uzyskał 43 punkty na 54 możliwe, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarczyła na wybranie go do dofinansowania, wskutek czego uzyskał ocenę negatywną, o czym Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego poinformował skarżącą zaskarżonym rozstrzygnięciem. W uzasadnieniu stwierdził, że w przypadku projektu skarżącej została spełniona przesłanka określona w art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm.), tzn. projekt uzyskał wymaganą liczbę punktów, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania. Organ przypomniał, że wymagana liczba punktów (inaczej minimalny próg punktowy) została określona w pkt 84 Regulaminu konkursu nr POIS.08.01.00-IP.05-00-001/17. Projekt strony został złożony w ramach Głównego Typu Projektu: Infrastruktura zabytkowa oraz został włączony do załącznika 1b Kontraktu Terytorialnego, zatem aby osiągnąć minimalny pułap punktowy powinien uzyskać co najmniej 38 pkt, co osiągnięto. Organ podniósł, że alokacja w konkursie jest określona w pkt 4 Regulaminu konkursu i w ramach Głównego Typu Projektu: Infrastruktura zabytkowa wynosiła 409.296.700 zł. Kwota ta umożliwiła dofinansowanie w pełnej wnioskowanej wysokości pierwszych dwudziestu pięciu projektów z listy rankingowej, które uzyskały od 44 punktów wzwyż. Projekty te otrzymały status projektów podstawowych i zostały skierowane do kolejnego etapu oceny, tj. oceny merytorycznej II stopnia (wszystkie te ocenę przeszły z wynikiem pozytywnym i otrzymały dofinansowanie). W efekcie cała alokacja dla regionów słabiej rozwiniętych w ramach działania 8.1. została rozdysponowana. Pozostałe pięćdziesiąt projektów na liście rankingowej (które uzyskały od 28 do 43 punktów) uzyskały status projektów rezerwowych (alokacja dostępna w konkursie nie wystarczyła na ich dofinansowanie) i negatywną ocenę.

Odnośnie kwestionowanego przez skarżącą kryterium nr 14 "Potencjał turystyczny projektu" organ podkreślił, że w tym kryterium:

1 pkt - otrzymuje projekt, który spełni co najmniej 3 spośród 4 wskazanych poniżej przesłanek:

- wykazał unikalny wyjątkowy charakter zabytku, wskazujący na istniejącą lub potencjalną pozycję na rynku turystycznym;

- wykazał, ze na obecnym regionalnym rynku turystycznym znajduje się na pierwszych 5 miejscach w województwie pod względem liczby odwiedzających;

- będzie wspierać promocję i sprzedaż innych produktów turystycznych z nimi powiązanych, czy to obszarowo, czy tematycznie;

- ma pozytywny wpływ na rozwiązania związane z turystyką z branży turystycznej oraz świadczących usługi około turystyczne. Dokonał uproszczonej kwalifikacji w oparciu o dane z analizy popytu;

0 pkt - pozostałe.

Zdaniem organu, wnioskodawca wprawdzie wykazał, że projekt będzie wspierać promocję i sprzedaż innych produktów turystycznych z nimi powiązanych, czy to obszarowo, czy tematycznie, oraz że projekt ma pozytywny wpływ na rozwiązania związane z branżą turystyczną oraz świadczone usługi około turystyczne, jednak w opinii KOP projekt nie spełnił przesłanki wykazania unikalnego wyjątkowego charakteru zabytku, wskazującego na istniejącą lub potencjalną pozycję na rynku turystycznym (przesłanka nr 1). Nie wykazał też, że na obecnym regionalnym rynku turystycznym znajduje się na pierwszych 5 miejscach w województwie pod względem liczby odwiedzających (przesłanka nr 2).

Odnośnie przesłanki nr 1 wnioskodawca w rozdziale [...] studium wykonalności zaznaczył, że unikalność obiektów po realizacji projektu będzie polegać m.in. na tym, że w ich wnętrzach i otoczeniu prezentowane będzie dziedzictwo kulturowe oraz tradycje regionalne (za pomocą ekspozycji muzealnych i tablic edukacyjnych). Wnioskodawca jako dowód na unikalny, wyjątkowy charakter zabytku (tj. Zamku Piastowskiego i kościoła pw. Św. Jadwigi) podaje, że wyjątkowa i unikalna będzie sama ekspozycja, która będzie w ich wnętrzach prezentowana. Oferta kulturalno-edukacyjna jest natomiast oceniana w innym kryterium oceny merytorycznej I stopnia. W omawianym kryterium ocenie podlega sam zabytek. Wnioskodawca w dokumentacji aplikacyjnej nie przedstawił jednak informacji świadczącej o unikalności zamku i kościoła, które odróżniałyby go od innych tego typu kościołów czy zamków, np. tych wchodzących w Szlak Zamków Piastowskich (np. pod względem artystycznym, czy architektonicznym). Z kolei co do przesłanki nr 2 w opinii KOP wnioskodawca w dokumentacji aplikacyjnej nie udowodnił jej spełnienia.

Oceniając projekt w zakresie spełnienia kryterium nr 15: "Stan zachowania zabytku" organ podkreślił, że w tym kryterium: 1 punkt otrzymuje projekt dotyczący zabytku/zabytków bardzo zdegradowanych, zagrożonych całkowitą degradacją bez interwencji, co wymaga potwierdzenia w aktualnej opinii właściwego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, natomiast 0 pkt pozostałe. Organ przypomniał, że wnioskodawca w dokumentacji aplikacyjnej przesłał dwie opinie konserwatorskie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2017 r. Co do opinii o stanie zachowania zabytku Kościół pw. Św. Jadwigi w B., to w ocenie KOP opinia ta stwierdza zły stan niektórych elementów ww. budynku, jednak nie jego stan katastrofalny, zagrożony bezpowrotną, całkowitą degradacją. Co więcej wykonanie prac objętych wnioskiem jest niezbędne do zachowania należytych warunków użytkowych i eksploatacyjnych, a nie do uratowania obiektów przed całkowitym zniszczeniem. Z kolei opinię o stanie zachowania zabytku Zamek Piastowski w B. z której wynika, że ww. obiekt zagrożony jest całkowitą degradacją bez interwencji, KOP podzieliła. Organ podniósł, że w opisie zasad oceny kryterium nie wskazano, że do uzyskania punktu w tym kryterium wystarczy, że co najmniej jeden zabytek objęty projektem jest zagrożony degradacją. W takim przypadku możliwe byłoby przyznanie większej ilości punktów również dla projektów obejmujących swoim zakresem obiekty niezdegradowane, przez co w sposób pośredni ograniczałoby szanse projektów obejmujących jedynie obiekty zdegradowane.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 37 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 poprzez:

a) nieprecyzyjne, nieprzejrzyste i nierzetelne skonstruowanie kryterium oceny projektu, tj. kryterium merytorycznego nr 15 "Stan zachowania zabytku" poprzez brak wskazania w opisie kryterium, że punkty za spełnienie przedmiotowego kryterium przyznawane są wyłącznie w sytuacji, w której projekt dotyczy zabytku (w przypadku gdy wniosek dotyczy jednego obiektu), zabytków (w przypadku gdy wniosek dotyczy więcej niż jednego obiektu) zdegradowanych, zagrożonych całkowitym zniszczeniem w najbliższym czasie i ograniczenie się jedynie do ogólnego sformułowania, które zgodnie z zasadami logiki i wykładni pozwala przyznać skarżącej 1 punkt za spełnienie kryterium nr 15,

b) poprzez nieprecyzyjną, nieprzejrzystą i stronniczą ocenę projektu, przejawiającą się w powoływaniu jedynie części kryterium merytorycznego nr 15 "Stan zachowania zabytku", z pominięciem części, w której kryterium nakazuje badać stan degradacji zabytku/zabytków jedynie w odniesieniu do głównego zakresu rzeczowego projektów, co prowadzi do błędnej wykładni przedmiotowego kryterium w sytuacji, w której całościowa, prawidłowa wykładnia nakazuje przyznać skarżącej 1 punkt za spełnienie kryterium nr 15,

c) przeprowadzenie oceny projektu w sposób nieprzejrzysty i nierzetelny, poprzez formułowanie rozbieżnych tez, niespójną i sprzeczną interpretację kryteriów oceny merytorycznej nr 15 "Stan zachowania zabytku" oraz nr 16 "Zgodność projektu ze wskazanymi w Szczegółowym opisie osi priorytetowych POIiŚ kluczowymi typami projektów";

2) art. 37 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w zw. z art. 9 TWE oraz art. 2 i 157 ust. 4 TFUE poprzez niezapewnienie wnioskodawcy równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania poprzez powoływanie się przy ocenie wniosku złożonego przez skarżącą na kryterium merytoryczne nr 15 "Stan zachowania zabytku", gdy tymczasem ocena wniosku dokonywana była w oparciu o dodatkowe nieznane wnioskodawcy kryteria oceny, uznające iż punkty przyznawane są wyłącznie w sytuacji, w której projekt dotyczy zabytku (w przypadku gdy wniosek dotyczy jednego obiektu), zabytków (w przypadku gdy wniosek dotyczy więcej niż jednego obiektu) zdegradowanych, zagrożonych całkowitym zniszczeniem w najbliższym czasie;

3) art. 37 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 poprzez nieprecyzyjną, nieprzejrzystą i stronniczą ocenę projektu w zakresie kryterium oceny merytorycznej I stopnia nr 14 pn. "Potencjał turystyczny projektu" poprzez błędne uznanie, że projekt nie spełnia przesłanki - wykazał unikalny wyjątkowy charakter zabytku, wskazujący na istniejącą lub potencjalną pozycję na rynku turystycznym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Sąd I instancji oddalając skargę na powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 na wstępie przedstawił wynikające z tej ustawy zasady obowiązujące przy ocenie wniosków o dofinansowanie. Następnie Sąd I instancji stwierdził, że Komitet Monitorujący, działający jako niezależny organ powołany przez Instytucję Zarządzającą Programem Infrastruktura i Środowisko, zatwierdza metodykę i kryteria wyboru projektów, które są niedyskryminujące i przejrzyste (art. 14 ust. 10 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020). Proces konsultacji kryteriów ma na celu takie wypracowanie ostatecznego ich kształtu, które jest akceptowalne zarówno przez instytucje uczestniczące w procesie oceny i wyboru projektów, jak również przez potencjalnych wnioskodawców, którym była także skarżąca.

Sąd I instancji przypomniał, że skarżąca zarzuciła nieprecyzyjne, nieprzejrzyste i nierzetelne skonstruowanie kryterium merytorycznego nr 15 "Stan zachowania zabytku" poprzez brak wskazania w opisie kryterium, że punkty za spełnienie tego kryterium przyznawane są wyłącznie w sytuacji, w której projekt dotyczy zabytku (w przypadku gdy wniosek dotyczy jednego obiektu), zabytków (w przypadku gdy wniosek dotyczy więcej niż jednego obiektu) zdegradowanych, zagrożonych całkowitym zniszczeniem w najbliższym czasie. Zgodnie z zasadami oceny tego kryterium 1 pkt przyznaje się gdy projekt dotyczy zabytku/zabytków bardzo zdegradowanych, zagrożonych całkowitą degradacją bez interwencji. Fakt ten został potwierdzony w aktualnej opinii właściwego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Oznacza to także, że warunkiem przyznania punktacji w tym kryterium jest sytuacja, gdy projekt obejmuje swoim zakresem zabytek lub zabytki zdegradowane, tzn. wszystkie takie właśnie zabytki. Przyznanie racji skarżącej oznaczałoby w istocie, że punkty w tym kryterium otrzymają również projekty, które dotyczą więcej niż jednego obiektu zabytkowego, z których tylko jeden jest w stanie katastrofalnym, zagrożony bezpowrotną degradacją. Zatem punktację otrzymywałby wniosek, który dotyczy również obiektów niezdegradowanych, a to byłoby sprzeczne z istotą wymagań tego kryterium. W ocenie Sądu I instancji 0 punktów za spełnienie tego kryterium należy przyznać również w sytuacji, gdy projekt dotyczy dwóch obiektów, z których tylko jeden (jak w przypadku niniejszego wniosku) jest zagrożony degradacją. Nie jest trafny pogląd skarżącej, zgodnie z którym Zamek Piastowski jest obiektem zdegradowanym i stanowi główny zakres rzeczowy inwestycji, zatem fakt, iż kościół pw. Św. Jadwigi w B. tego warunku nie spełnia, tzn. nie jest zabytkiem zdegradowanym, nie powinien mieć znaczenia w ocenie tego projektu. W przypadku bowiem, gdy projekt dotyczy więcej niż jednego obiektu zabytkowego, to zgodnie z opisem kryterium, wszystkie obiekty powinny być zdegradowane, aby można było mówić o przyznaniu punktów. Ocena projektu została zatem w zakresie tego kryterium przeprowadzona prawidłowo.

Sąd I instancji zauważył, że każdy z wnioskodawców miał taką samą możliwość zapoznania się z treścią dokumentacji aplikacyjnej, w tym z kryteriami oceny projektów. Składając wniosek o dofinansowanie wnioskodawca wiedział pod kątem spełniania jakich kryteriów będzie oceniana złożona dokumentacja aplikacyjna. Fakt opublikowania ogólnodostępnej informacji o naborze wraz z wymaganymi dokumentami m.in. Regulaminem konkursu spełnił zasadę zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Co istotne, przyjęte kryteria były takie same dla wszystkich projektów biorących udział w konkursie, zatem nie sposób zgodzić się z zarzutem, że ocena wniosku była dokonywana w oparciu o inne kryteria, niż przyjęte na podstawie uchwał komitetu Monitorującego POIiŚ, a dostęp do informacji dotyczących reguł i zasad konkursowych nie był zapewniony.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że KOP nie uwzględnił historycznego znaczenia obiektów objętych wnioskiem, ani faktu wpisania projektu do Kontraktu Terytorialnego Województwa [...], który zdaniem wnioskodawcy świadczyć ma o znaczącej pozycji obiektu oraz planowanych efektach projektu jako kluczowej atrakcji turystycznej regionu Sąd I instancji stwierdził, że wprawdzie projekt skarżącej został pozytywnie zaopiniowany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na etapie ubiegania się wnioskodawcy o wpis do Kontraktu Terytorialnego, jednakże karta kwalifikacji projektu do Kontraktu Terytorialnego, na podstawie której Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego rekomendował projekty, nie jest tożsama z kryteriami wyboru projektu przyjętymi przez Komitet Monitorujący. Innymi słowy utożsamianie faktu wpisu projektu do Kontraktu Terytorialnego z automatycznym uznaniem tego obiektu za wyjątkowy i unikalny jest nieuzasadnione.

W ocenie Sądu I instancji, KOP przekonująco wyjaśniła, że nie umniejsza znaczenia historycznego Zamku Piastowskiego oraz Kościoła p.w. św. Jadwigi [...] w B. dla dziedzictwa kulturowego Piastów [...], ale w swojej ocenie opiera się na zasadach oceny kryterium. Zgodnie bowiem z zasadami oceny kryterium bada się, czy dany obiekt będący przedmiotem projektu jest unikalny, wyjątkowy, wskazujący na istniejącą lub potencjalną pozycję na rynku turystycznym. Wnioskodawca w dokumentacji nie przedstawił informacji świadczącej o unikalności projektu i faktów odnośnie zamku i kościoła, które odróżniałyby go od innych tego typu kościołów czy zamków.

W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu, a skarga go nie podważa. Na marginesie Sąd podniósł, że nie podziela poglądu jakoby wyczerpanie środków jakie mogą zostać objęte umowami o dofinansowanie w ramach przedmiotowego priorytetu winno skutkować umorzeniem postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość (art. 61 ust. 8 pkt 3 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020). Sąd powinien bowiem ocenić poprawność procedowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia niezależnie od rozdysponowania środków przeznaczonych na dany program.

W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego zmianę poprzez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, a w piśmie z dnia 24 kwietnia 2018 r. stanowiącym uzupełnienie skargi kasacyjnej o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. 37 ust. 1 i art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz kryterium nr 15 "Stan zachowania zabytku" oceny merytorycznej I stopnia przedmiotowego konkursu poprzez błędną jego wykładnię, a polegającą na. przyjęciu, że kryterium to jest spełnione, wówczas i tylko i wyłącznie, gdy wszystkie zabytki objęte dofinansowaniem są zdegradowane;

2. naruszenie art. 37 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 poprzez nieprecyzyjną, nieprzejrzystą i stronniczą ocenę projektu w zakresie kryterium oceny merytorycznej I stopnia nr 14 pn. "Potencjał turystyczny projektu" poprzez bezpodstawne uznanie, że wnioskodawca nie przedstawił informacji świadczących o unikalności projektu i faktów odnośnie zamku i kościoła, które odróżniałyby je od innych tego typu obiektów, podczas gdy informacje na ten temat zostały szeroko przedstawione we wniosku, a same obiekty zostały wpisane do Kontraktu Terytorialnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów, a w piśmie z dnia 24 kwietnia 2018 r. uzupełniła argumentację zawartą w skardze kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o pozostawienie tej skargi oraz pisma procesowego z dnia 24 kwietnia 2018 r. bez rozpatrzenia, jako wniesionych po upływie terminu określonego w art. 62 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

W piśmie z dnia 4 czerwca 2018 r. skarżąca odniosła się do odpowiedzi na skargę kasacyjną udzielonej przez organ.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny zasadności stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując pod względem zgodności z prawem prawidłowość oceny projektu pn. "X" zgłoszonego przez stronę skarżącą do dofinansowania w ramach Działania 8.1 Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 stwierdził, że ocena zawarta piśmie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2017 r. nie narusza prawa. Przy tym, istota spornej w sprawie kwestii - jak wynika to z zarzutów skargi kasacyjnej podważających zgodność z prawem zaskarżonego wyroku - ogniskuje się wokół kryteriów oceny merytorycznej wyboru projektów nr 15 "Stan zachowania zabytku" (pkt 1. petitum skargi kasacyjnej) oraz nr 14 "Potencjał turystyczny projektu" (pkt 2. petitum skargi kasacyjnej), w odniesieniu do których Sąd I instancji za prawidłową uznał ocenę organu, że projekt strony skarżącej ich nie spełniał.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające zgodnie z zasadą dyspozycyjności granice rozpoznania sprawy nie podważają zgodności z prawem stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że w spornym w sprawie zakresie ocena zgłoszonego do dofinansowania projektu strony przeprowadzona została bez naruszenia prawa.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do oceny zasadności zarzutu z pkt. 2 petitum skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że nie został on oparty na usprawiedliwionej podstawie. Z zarzutu tego wynika, że naruszenia art. 37 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 strona skarżąca upatruje w nieprecyzyjnej, nieprzejrzystej i stronniczej ocenie projektu w zakresie kryterium oceny merytorycznej I stopnia nr 14 "Potencjał turystyczny projektu" poprzez bezpodstawne uznanie, że wnioskodawca nie przedstawił informacji świadczących o unikalności projektu i faktów odnośnie zamku i kościoła, które odróżniałyby je od innych tego typu obiektów, podczas gdy informacje na ten temat zostały szeroko przedstawione we wniosku, a same obiekty zostały wpisane do Kontraktu Terytorialnego.

Omawiany zarzut nie jest zasadny i nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą z następujących powodów.

W tej mierze, przede wszystkim należy podkreślić, że z zawartego w dokumentacji konkursowej opisu spornego kryterium (por. Kryteria wyboru projektów Oś Priorytetowa VIII Ochrona Dziedzictwa Kulturowego i Rozwoju Zasobów Kultury) wynika, iż w jego obrębie punktowane będą projekty, które mają już status lub w wyniku realizacji projektu osiągną status kluczowych atrakcji turystycznych regionu o znaczeniu ponadregionalnym i międzynarodowym oddziaływaniu. Natomiast zasady oceny spełniania tego kryterium zakładały, że 1 pkt otrzymuje projekt, który spełni co najmniej 3 spośród 4 określonych przesłanek, w tym między innymi, przesłankę wykazania przez wnioskodawcę unikalnego wyjątkowego charakteru zabytku, wskazującego na istniejącą lub potencjalną pozycję na rynku turystycznym. Wobec tego, że jak wynika to z akt sprawy, organ za spełnione uznał przesłankę trzecią i przesłankę czwartą - mianowicie, wspieranie przez projekt promocji i sprzedaży innych produktów turystycznych z nimi powiązanych, czy to obszarowo, czy tematycznie oraz jego pozytywny wpływ na rozwiązania związane z turystyką z branży turystycznej oraz świadczących usługi około turystyczne - a strona nie kwestionuje prawidłowości oceny o braku spełniania przesłanki drugiej, to jest wykazania, że na obecnym regionalnym rynku turystycznym znajduje się na pierwszych 5 miejscach w województwie pod względem liczby odwiedzających, to siłą rzeczy zasadnicze znaczenie z punktu widzenia spornej w sprawie kwestii, to jest spełniania przez projekt strony kryterium merytorycznego I stopnia nr 14 ma to, czy rzeczywiście w jego obrębie - jako trzecia spośród wymaganych Regulaminem konkursu - spełniona została przywołana powyżej przesłanka pierwsza.

Podkreślając w punkcie wyjścia - co nie jest również bez znaczenia dla oceny braku zasadności omawianego zarzutu kasacyjnego - że zasady oceny spełniania omawianego kryterium w zakresie odnoszącym się do spornej w sprawie przesłanki korespondowały z przywołanym powyżej opisem kryterium nr 14, co jasno i wyraźnie wynika z zestawienia wymogu "unikalnego wyjątkowego charakteru zabytku, wskazującego na istniejącą lub potencjalną pozycję na rynku turystycznym" z zasadą punktowania projektów, które "mają już status lub w wyniku realizacji projektu osiągną status kluczowych atrakcji turystycznych o znaczeniu ponadregionalnym i międzynarodowym oddziaływaniu", przede wszystkim należy zwrócić uwagę na sposób, w jaki wymieniona powyżej dokumentacja konkursowa określała przesłanki warunkujące ocenę spełniania przez projekt kryterium merytorycznego I stopnia nr 14, w tym rzecz jasna przesłanki pierwszej. Ma to w sprawie kluczowe znaczenie. Skoro w odniesieniu do spornej w sprawie przesłanki w dokumentacji konkursowej mowa jest o wykazaniu unikalnego wyjątkowego charakteru zabytku, wskazującego na istniejącą lub potencjalną pozycję na rynku turystycznym, to za oczywiste należy uznać, że wymóg wykazania spełniania tej przesłanki, jest adresowany do wnioskodawcy, co determinowane jest istotą oraz logiką konkursowego postępowania w sprawie naboru projektów do dofinansowania.

W tym też właśnie kontekście podkreślenia wymaga, że ocena zasadności omawianego zarzutu kasacyjnego nie może nie uwzględniać istotnych dla oceny zakresu postępowania ("wyjaśniającego") prowadzonego w sprawie naboru projektów do dofinansowania konsekwencji wynikających z art. 50 w związku z art. z art. 37 ust. 2 i art. 44 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020, które wyrażają się w tym, że wymienione postępowanie ogranicza się - bo taki jest jego cel - do oceny projektu pod względem spełniania kryteriów wyboru.

Skoro z przywołanej regulacji wprost i jednoznacznie wynika, że przedmiotem postępowania regulowanego przywołaną ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. jest ocena projektu, to za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że właściwa instytucja jest związana treścią wniosku o dofinansowanie oraz załączoną do niego przez wnioskodawcę i wymaganą w danym postępowaniu konkursowym dokumentacją. Poza zakres zawartych w nich oświadczeń woli i wiedzy wnioskodawcy kształtujących - w kontekście wymogów określonych regulaminem konkursu - przedmiotowo istotne elementy projektu instytucja ta nie może więc wykraczać, poprzez uczynienie przedmiotem oceny elementów niewynikających z wniosku o dofinansowanie projektu oraz dołączonej do niego dokumentacji. W konsekwencji nie jest również zobowiązana do dokonywania ustaleń, czy też poszukiwania innych, niż wskazane przez wnioskodawcę argumentów, twierdzeń, czy też danych, z punktu widzenia których projekt mógłby być oceniony jako spełniający kryteria wyboru do dofinansowania. Byłoby to nie do pogodzenia z istotą oraz logiką omawianego postępowania, które jest postępowaniem konkursowym. Wiodące znaczenie mają w nim zasady szybkości i efektywności instrumentów dystrybucji środków pomocowych adresowanych do podmiotów ubiegających się o dofinansowanie projektowanych przedsięwzięć. Skoro więc warunkiem koniecznym przyznania dofinansowania jest spełnianie przez projekt określonych regulaminem konkursu i wynikających z przepisów prawa kryteriów wyboru projektów, to w świetle przedstawionych argumentów za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że to podmiot wnioskujący o przyznanie wsparcia - a nie instytucja odpowiedzialna za zarządzanie i realizację programu wsparcia - jest zobowiązany wykazać, że zgłaszany projekt kryteria te spełnia, a zadaniem wymienionej instytucji jest ocena spełniania przez projekt tych kryteriów w oparciu o dane przedstawione przez samego wnioskodawcę (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5172/16).

Uwzględniając powyższe, nie sposób jest za wadliwą uznać ocenę Sądu I instancji, z której wynika, że organ bez naruszenia prawa ocenił, iż projekt strony nie spełniał kryterium nr 14 w związku z brakiem wykazania we wniosku o dofinansowanie projektu "unikalnego wyjątkowego charakteru zabytku, wskazującego na istniejącą lub potencjalną pozycję na rynku turystycznym". Wbrew stanowisku strony skarżącej nie sposób jest zasadnie twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do pominięcia jej twierdzeń i oświadczeń zawartych we wniosku o dofinansowanie projektu oraz dołączonej do niego dokumentacji, czy też wręcz do ich kwestionowania, jako niezgodnych ze stanem rzeczywistym. Nic takiego bowiem z akt sprawy nie wynika. Wręcz przeciwnie, twierdzenia i oświadczenia strony stanowiły przedmiot analizy i oceny organu w relacji do opisu spornego kryterium oraz omawianej przesłanki jego spełniania, co znajduje swoje potwierdzenie w treści uzasadnienia ponownej oceny merytorycznej. Okoliczność zaś, że stanowisko organu nie koresponduje z oczekiwaniami strony ubiegającej się o dofinansowanie projektu, sama w sobie nie może świadczyć o tym, że stanowisko to nie jest prawidłowe. Zwłaszcza w sytuacji, gdy zostało ono umotywowane we właściwy sposób, a istota rzeczy - jak już to podkreślono i co również wynika z uzasadnienia ponownej oceny merytorycznej - wiązała się z potrzebą ustalenia oraz oceny, czy w sposób korespondujący z opisem spornego w sprawie kryterium akcentującego znaczenie posiadania lub uzyskania statusu kluczowej atrakcji turystycznej regionu o znaczeniu ponadregionalnym i międzynarodowym oddziaływaniu, strona w dostatecznym stopniu wykazała "unikalny wyjątkowy charakter zabytku, wskazującego na istniejącą lub potencjalną pozycję na rynku turystycznym". To zaś, aby można było uznać omawianą przesłankę za spełnioną - w sytuacji, gdy na jej gruncie zabytek charakteryzowany jest jako unikalny oraz wyjątkowy - wymagało wykazania stosownymi argumentami istnienia oraz wyeksponowania takich jego cech, które mogłyby w istotny i znaczący sposób odróżnić go od innych podobnych mu zabytków oraz jednoznacznie i wyraźnie wyróżnić go na ich tle, jako zabytek unikalny i wyjątkowy (na przykład pod względem architektonicznym, artystycznym itp.), a więc innymi słowy, jako zabytek niepowtarzalny, jedyny w swoim rodzaju.

W związku z tym, że analiza treści wniosku o dofinansowanie oraz załączonej do niego dokumentacji nie potwierdza, aby zawierała ona tego rodzaju argumenty, a w postępowaniu konkursowym regulowanym ustawą o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020, a właściwa instytucja jest związana treścią wniosku o dofinansowanie oraz załączoną do niego przez wnioskodawcę i wymaganą w danym postępowaniu konkursowym dokumentacją, co oznacza, że nie może wykraczać poza zakres zawartych w nich oświadczeń woli i wiedzy wnioskodawcy kształtujących - w kontekście wymogów określonych regulaminem konkursu - przedmiotowo istotne elementy projektu, to zaakceptowanej przez Sąd I instancji ocenie organu o niespełnianiu przez projekt strony kryterium merytorycznego I stopnia nr 14 w związku z brakiem wykazania spełniania w obrębie tergo kryterium - jako trzeciej spośród wymaganych "przesłanek dostępu" - przesłanki "unikalnego wyjątkowego charakteru zabytku, wskazującego na istniejącą lub potencjalną pozycję na rynku turystycznym", nie sposób jest zarzucić dowolność. Tym bardziej, że jak powyżej już to podkreślono, jasny i jednoznaczny był również opis wymienionego i spornego w sprawie kryterium oraz opis zasad jego spełniania, a kwestia odnosząca się do okoliczności wpisania projektu do Kontraktu Terytorialnego stanowiła przedmiot oceny w kryterium nr 18.

Za nieusprawiedliwiony należało również uznać zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma bowiem podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia art. 37 ust. 1 i art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 oraz kryterium nr 15 "Stan zachowania zabytku" oceny merytorycznej I stopnia w sposób, w jaki przedstawia to strona skarżąca, która z jednej strony zarzuca wadliwe - bo zbyt wąskie - podejście interpretacyjne do oceny spełniania wymienionego kryterium w odniesieniu do kondycji zabytków objętych zakresem rzeczowym projektu, podnosząc jednocześnie brak jasności i przejrzystości wymienionego kryterium, z drugie zaś strony zarzuca wadliwość oceny, że kościół pod wezwaniem św. Jadwigi w B. nie jest zabytkiem zdegradowanym zagrożonym całkowitą degradacją bez interwencji (por. pismo procesowe z dnia 24 kwietnia 2018 r. stanowiące uzupełnienie uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej), czego nota bene nie podnosiła w skardze do Sądu I instancji i co jednocześnie uwidacznia rysujący się na tym tle brak konsekwencji.

Omawiany zarzut kasacyjny nie jest zasadny i nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą.

Afirmując prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy wyraża się w obowiązku jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców określenia przez właściwą instytucję kryteriów wyboru projektów, co oznacza, że wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz zasad ich spełniania, co służy gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów oceny oraz eliminowaniu w tym zakresie ryzyka dowolności (por. np. wyroki NSA z dnia: 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 856/10; 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5141/16; 8 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 131/17), co ma jednocześnie tę konsekwencję, że istnienia kryterium oceny projektów oraz podstaw jego rekonstrukcji nie można domniemywać, albowiem musi być ono wyraźnie ustanowione i precyzyjnie określone w regulaminie konkursu wraz z podaniem jego znaczenia, co jasno wynika z art. 41 ust. 2 pkt 7 przywołanej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 3231/17), należy zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jednak stwierdzić, iż merytoryczne kryterium I stopnia nr 15, jest wolne od wad i deficytów przypisywanych mu przez stronę. Przekonuje o tym zawarty w przywoływanej już powyżej dokumentacji konkursowej opis wymienionego kryterium oraz opis zasad jego spełniania.

Podkreślając z punktu widzenia istoty spornej w sprawie kwestii znaczenie funkcjonalnego związku między opisem wymienionego kryterium oraz opisem zasad jego spełniania trzeba podnieść, że z faktu operowania na ich gruncie terminem "zabytek/zabytki" odnoszonym do ich stanu oraz do przedmiotu projektu, nie można jednak wywodzić konsekwencji wskazywanych przez stronę skarżącą, które najogólniej rzecz ujmując sprowadzają się do tezy o możliwości (wręcz obowiązku) punktowania projektu w omawianym kryterium (również, nawet) w sytuacji, gdy nie wszystkie spośród zabytków, których projekt dotyczy są bardzo zdegradowane, zagrożone degradacją bez interwencji. Teza ta nie jest uprawniona, albowiem założenia które legły u podstaw jej budowy były niepełne, a tym samym nieprawidłowe. W analizowanym i spornym w sprawie zakresie nie można bowiem pomijać tego istotnego elementu postanowień dokumentacji konkursowej odnoszących się do kryteriów merytorycznych I stopnia, który wynika ze zdania drugiego opisu zasad spełniania kryterium nr 15, którego treść, nie dość, że pozostaje w ścisłym związku z treścią zdania pierwszego, to stanowi również - jeżeli nie przede wszystkim - jego naturalne dopełnienie. I tak, skoro w zdaniu pierwszym opisu zasad spełniania omawianego kryterium mowa jest o tym, że 1 punkt otrzymuje projekt dotyczący zabytku/zabytków bardzo zdegradowanych, zagrożonych całkowitą degradacją bez interwencji, to za oczywiste należy uznać, że istotne z punktu widzenia możliwości przyznania punktu za to kryterium konsekwencje wynikające ze zdania drugiego o treści "Fakt ten został potwierdzony w aktualnej opinii właściwego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków" - a więc potwierdzenie we wskazany sposób faktu zdegradowania, zagrożenia całkowitą degradacją bez interwencji - muszą się odnosić (aby punkt mógł być przyznany) do stanu zachowania zabytku, którego dotyczy projekt - jeżeli dotyczy on jednego zabytku - a co za tym idzie, również podobnie do stanu zachowania wszystkich zabytków, których dotyczy projekt w jego głównym zakresie rzeczowym. Jeżeli zaś tak nie jest, bo aktualna opinia właściwego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie potwierdza degradacji, zagrożenia całkowitą degradacją bez interwencji zabytku, którego projekt dotyczy - jeżeli dotyczy on jednego zabytku - albo nie potwierdza tego faktu w odniesieniu do żadnego spośród wszystkich zabytków, których projekt dotyczy lub w odniesieniu do jednego spośród tych zabytków, których projekt dotyczy, to zgodnie z opisem zasad spełniania omawianego kryterium sytuacje te kwalifikowane są, jako "pozostałe", za które punkt nie przysługuje. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe wnioski są oczywiste i jasno oraz wyraźnie wynikają z opisu omawianego kryterium oraz opisu zasad jego spełniania. Są przy tym również na tyle precyzyjne, że wykluczają jakąkolwiek dowolność stosowania wymienionego kryterium, co powoduje, że nie sposób jest uznać je za niejasne i nieprzejrzyste.

Tym samym, nie sposób jest również ocenie braku spełniania przez projekt strony kryterium merytorycznego I stopnia nr 15 przypisać, ani dowolności, ani też cech swoistego rodzaju kary, jak podnosi to skarga kasacyjna. Zwłaszcza, gdy w korespondencji do powyżej przedstawionych argumentów jednocześnie podnieść, że z aktualnej opinii konserwatorskiej, o której mowa w opisie zasad spełniania omawianego kryterium nie wynika, iż kościół pod wezwaniem św. Jadwigi w B. jest zabytkiem zdegradowanym zagrożonym całkowitą degradacją bez interwencji, a wniosku przeciwnego nie można budować na tej wyłącznie podstawie, że w wysokim stopniu są zdegradowane ciągi komunikacji pionowej i poziomej samej wieży kościoła. Sam zaś budynek kościoła - co istotne i w sprawie nie jest kwestionowane - pełni przypisane mu funkcje i nie jest wyłączony z eksploatacji.

W związku z powyższym, zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za nieuzasadnione.

Niezależnie od powyższego, w odniesieniu do stanowiska organu administracji prezentowanego w piśmie procesowym z dnia 9 lutego 2018 r. wyjaśnienia również wymaga, że w rozpatrywanej sprawie wraz z wyczerpaniem alokacji nie zaktualizowała się przesłanka umorzenia postępowania, jako bezprzedmiotowego. Abstrahując od wszystkich konsekwencji wiążących się z aktualnym etapem postępowania w sprawie, w tym również treści reformatoryjnych kompetencji sądu kasacyjnego, o których mowa w art. 188 p.p.s.a., z których wobec uznania braku zasadności zarzutów skargi kasacyjnej siłą rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny nie może skorzystać, należy podkreślić, iż stosowanie art. 61 ust. 8 pkt 3 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 następuje i musi następować w ścisłej korelacji z art. 161 p.p.s.a., co oznacza, że instytucja umorzenia odnosi się jedynie do przesłanek umorzenia dotyczących postępowania sądowoadministracyjnego, co następuje w przypadku cofnięcia skargi albo śmierci skarżącego, który był jedyną stroną postępowania, jakkolwiek jednocześnie za szczególną przyczynę następczej bezprzedmiotowości sprawy można byłoby również uznać wybór projektu do dofinansowania w związku z umieszczeniem go na liście projektów wybranych po wniesieniu skargi, co może być na przykład wynikiem rezygnacji z dofinansowania przez innego wnioskodawcę. Z całą pewnością jednak nie sposób jest bezprzedmiotowości postępowania, jako przesłanki jego umorzenia upatrywać w okoliczności wyczerpania alokacji, co jasno i wyraźnie wynika również z art. 66 ust. 2 pkt 2 przywołanej ustawy.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.