Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 279/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 106
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), Sędzia WSA Adam Nita, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A S.A. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako "organ odwoławczy" lub "Dyrektor"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239, art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej jako "O.p."), a także przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 106 ze zm.) powołanych w uzasadnieniu prawnym decyzji, po rozpoznaniu zażalenia A S.A. w B. (dalej jako "podatniczka", "skarżąca" lub "Spółka") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. (dalej jako "organ podatkowy") z dnia [...]r. znak: [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu na rachunek bankowy kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r. w wysokości [...] zł w związku z weryfikacją rozliczenia Spółki dokonywaną w ramach kontroli celno-skarbowej, tj. do dnia 14 grudnia 2020 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W deklaracji VAT-7, złożonej w organie podatkowym w dniu 25 lipca 2018 r. w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r., podatniczka wykazała w ostatecznym rozrachunku nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości [...] zł w terminie 60 dni, przypadającym na dzień 24 września 2018 r.

Mając na uwadze dyspozycję Spółki zawartą w piśmie z dnia 31 lipca 2018 r., w dniu 18 września 2018 r. przeksięgowano część ww. nadwyżki, tj. kwotę [...] zł, na poczet zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego. W tej sytuacji do zwrotu na rachunek bankowy spółki pozostała nadwyżka podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...]zł.

Pismem z dnia 11 września 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej jako organ celno-skarbowy) poinformował organ podatkowy, że w dniu 10 września 2018 r. wobec Spółki została wszczęta kontrola celno-skarbowa w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług m. in. za czerwiec 2018 r.

We wskazanym powyżej piśmie Organ celno-skarbowy nadmienił, że w trakcie prowadzonej wobec spółki kontroli celno-skarbowej badaniu podlegać będą m. in. kwestie związane z obrotem koksem, a w szczególności prowadzona będzie analiza pod kątem faktycznego dokonywania dostaw. W tym zaś celu:

- weryfikowane będą faktury zakupu i sprzedaży koksu, dokumentacja magazynowa, płatności oraz listy przewozowe,

- w oparciu o powyższe ustalany będzie łańcuch dostaw,

- szczególnej weryfikacji wymagać będzie dokumentacja finansowo-księgowa krajowych i zagranicznych kontrahentów skarżącej.

Organ podatkowy wskazał na kolejno wydawane postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania na rzecz podatniczki zwrotu bezpośredniego z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r. w kwocie [...] zł do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia spółki, dokonywanej w ramach kontroli celno- skarbowej. Opisał także okoliczności faktyczne związane z kontrolą celno-skarbową, prowadzoną wobec Spółki przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r. Wskazał, że w ramach wspomnianej powyżej kontroli celno-skarbowej ustalane są m. in. kwestie związane z obrotem koksem, zwłaszcza pod kątem faktycznego dokonywania dostaw. Wymienił także czynności weryfikacyjne podejmowane przez ww. organ podatkowy w ramach prowadzonej kontroli celno-skarbowej, które to okoliczności były zasadniczą podstawą wydania powołanych wcześniej, kolejnych postanowień w przedmiocie przedłużenia terminu zadeklarowanego przez Spółkę zwrotu bezpośredniego z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r. Ostatecznie stwierdził, że organ celno-skarbowy przedłużył termin zakończenia wspomnianej powyżej kontroli celno-skarbowej, jako nowy termin wskazując dzień 14 grudnia 2020 r. z uwagi na potrzebę zgromadzenia w sprawie kompletnego materiału dowodowego, m. in. w formie wyjaśnień przekazywany eh przez kontrolowaną spółkę oraz jej kontrahentów, a także konieczność dokonania weryfikacji zebranych dowodów w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy w sposób umożliwiający wydanie rozstrzygnięcia.

Konkludując organ podatkowy uznał, że przedstawione przez niego okoliczności przemawiają za potrzebą dalszej dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu, gdyż przeprowadzone dotychczas czynności nie przyniosły jednoznacznego rezultatu.

Na powyższe postanowienie Spółka wniosła zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik spółki zarzucił nadużycie podstawy prawnej powołanej przez organ podatkowy, tj. art. 87 ust. 2 i 2b u.p.t.u., gdyż - w jego ocenie - instrument badania zasadności zwrotu nie może być wykorzystywany do przeciągania procedur weryfikacyjnych w nieskończoność. Podniósł także, że w uzasadnieniu postanowienia wskazano na liczne wezwania kierowane w toku kontroli celno-skarbowej do podatniczki, jednakże organ nie wziął pod uwagę, że przez okres około dwóch lat można było i należało już zweryfikować wszystkie jej transakcje. Tymczasem w kolejno doręczanych postanowieniach o przedłużeniu terminu zwrotu organ podatkowy posługuje się jedynie powtarzanymi figurami retorycznymi, bez podjęcia próby samodzielnej weryfikacji tych okoliczności, a także faktów powtarzanych za organem kontroli celno-skarbowej.

Według pełnomocnika strony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia znajdują się stwierdzenia niezgodne z faktami, gdyż wszystkie wezwania zostały wykonane, w tym również wezwanie z dnia 2 kwietnia 2020 r., będące kluczowym argumentem organu za przedłużeniem terminu zwrotu.

W ocenie pełnomocnika przedstawione powyżej działanie stanowi wypaczenie systemu podatku od towarów i usług na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej i musi być traktowane, jako pozorowanie i sztuczne przedłużanie czynności kontrolno-sprawdzających w celu uniemożliwienia podatnikowi skorzystania z wbudowanego w konstrukcję podatku od towarów i usług prawa do odliczenia, a w przypadku nadwyżki podatku naliczonego nad należnym - prawa do zwrotu.

Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor wskazał, że zgodnie z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym - Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie: działalności usługowej związanej z administracyjną obsługą biura (przedmiot przeważającej działalności przedsiębiorcy), a także m. in. sprzedaży hurtowej paliw i produktów pochodnych (przedmiot pozostałej działalności przedsiębiorcy).

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności przedłużenia przez organ podatkowy zadeklarowanego przez ww. spółkę zwrotu bezpośredniego z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r. (w kwocie pomniejszonej o część tegoż zwrotu przeksięgowaną w dniu 18 września 2018 r. na poczet posiadanych przez podatnika zaległości podatkowych) do dnia 14 grudnia 2020 r.

Wskazał zatem na treść art. 87 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u. W jego ocenie literalne brzmienie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. wskazuje, że do jego zastosowania wystarcza konieczność dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu podatku. Stwierdził przy tym, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że organ podatkowy, podejmując decyzję o tym, czy zasadność zwrotu podatku rzeczywiście wymaga dodatkowego zweryfikowania w ramach jednej z procedur wskazanych w powołanym powyżej przepisie, musi opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego danej sprawy. Co istotne - na tym etapie postępowania organ podatkowy decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o przesłanki, które mają charakter konkretny eh dowodów świadczących o nieprawidłowościach w rozliczeniu czy konkretnych zarzutów, które można postawić podatnikowi. Chodzi natomiast o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku.

Zaznaczył także, że treść przytoczonej normy prawnej wyraźnie wskazuje na to, że rozstrzygnięcie o przedłużeniu terminu zwrotu należy do sfery uznaniowej organu podatkowego. Świadczy o tym użyte w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. wyrażenie "może przedłużyć". Sięgnięcie jednak po ten instrument powinno oznaczać, że organ podatkowy powziął obiektywnie uzasadnione wątpliwości, co do zasadności żądanego zwrotu i podejmuje się je wyjaśnić w drodze wymieniony eh w przepisie czynności weryfikacyjnych. Przeprowadzona weryfikacja musi dążyć do ustalenia, czy i w jakiej wysokości zwrot jest należny, przy czym czas jej trwania nie jest z góry przesądzony. Oczywiście ocena, czy potrzeba taka występuje, nie może być dowolna, ale musi opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego. Muszą wystąpić okoliczności, które wskazują, że istnieje potrzeba dodatkowej weryfikacji rozliczenia podatnika (zasadności zwrotu). Weryfikacja kończy się dokonaniem żądanego zwrotu (gdy nie stwierdzono nieprawidłowości), przyjęciem deklaracji korygującej, bądź wydaniem decyzji określającej wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym lub kwotę zobowiązania podatkowego.

Dyrektor wskazał także, że art. 87 ust. 2 u.p.t.u. był przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który - w wyroku z dnia 13 października 2008 r. sygn. akt K 16/07 - stwierdził jego zgodność z art. 2 oraz art. 64 ust. ł i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest dziewiątym z kolei postanowieniem w przedmiocie przedłużenia terminu zadeklarowanego przez Spółkę zwrotu bezpośredniego z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r. W dniu 10 września 2018 r., a więc przed upływem zadeklarowanego przez spółkę 60-dniowego terminu zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r., organ celno-skarbowy wszczął wobec Spółki kontrolę celno-skarbową w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług m. in. za ww. okres rozliczeniowy. Przedmiotem tej kontroli jest m. in. fakturowany przez Spółkę obrót koksem, a prowadzone czynności weryfikacyjne mają na celu ustalenie, czy dostawy były faktycznie dokonywane. W ocenie Dyrektora, powzięte przez organ celno-skarbowy wątpliwości co do rzeczywistego charakteru transakcji obrotu koksem, mających mieć miejsce w badanym okresie rozliczeniowym i skutkujących - w ostatecznym rozrachunku - zadeklarowaniem przez skarżącą zwrotu bezpośredniego, bezsprzecznie jest wątpliwością co do prawidłowości dokonanego przez podatnika - w ramach samoobliczenia podatku - rozliczenia podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r. Stanowią zatem konieczną i wystarczającą przesłankę do zastosowania w niniejszej sprawie art. 87 ust. 2 u.p.t.u.

Ponadto ostatecznymi w administracyjnym toku instancji postanowieniami z dnia [...] r., z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. Dyrektor utrzymał w mocy postanowienia organu podatkowego, wydane dla Spółki w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r. - odpowiednio - do dnia 10 grudnia 2018 r., 11 marca 2019 r. i 11 czerwca 2019 r., uznając tym samym, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające zastosowanie trybu, o którym mowa powyżej. Kolejne postanowienia organu podatkowego wydane w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu bezpośredniego z tytułu podatku od towarów i usług za ww. miesiąc, nie zostały przez spółkę zaskarżone. Każde z postanowień organu podatkowego wydanych dla Spółki w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r. zostało skutecznie doręczone stronie przed upływem ustawowego (w przypadku pierwszego postanowienia) i wyznaczonego przez tenże organ - w trybie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. - terminu zwrotu bezpośredniego za ww. miesiąc.

Z kierowanych do organu podatkowego pism organu celno-skarbowego wynika, że w ramach kontroli celno-skarbowej, prowadzonej wobec Spółki w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r., systematycznie podejmowane są kolejne czynności, mające na celu weryfikację prawidłowości zadeklarowanego przez spółkę rozliczenia, a co za tym idzie zasadności wykazanego przez nią zwrotu bezpośredniego.

Organ celno-skarbowy informował organ podatkowy pierwszej instancji, że w ramach wspomnianej powyżej kontroli celno-skarbowej niezbędne będą:

- weryfikacja faktur zakupu i sprzedaży koksu, dokumentacji magazynowej, płatności i listów przewozowych,

- ustalenie łańcucha dostaw.

- szczegółowa weryfikacja dokumentacji finansowo-księgowej krajowych i zagranicznych kontrahentów podatniczki celem ustalenia, czy dokumenty znajdujące się w dokumentacji księgowej spółki znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji kontrahentów oraz czy badane transakcje w ogóle miały miejsce.

Z informacji przekazanych przez organ celno-skarbowy wynika ponadto, że;

- w przypadku kontrahentów krajowych czynności sprawdzające prowadzone są przez ten organ we własnym zakresie,

- w przypadku kontrahentów zagranicznych organ ten wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie czynności sprawdzających do administracji podatkowej Niemiec, Rumunii, Czech i Słowacji,

- trwa szczegółowa analiza dokumentów pobranych od podatniczki,

- zarówno do kontrolowanej Spółki, jak i do jej kontrahentów na bieżąco wystosowywanych jest szereg wezwań do przedłożenia stosownej dokumentacji i wyjaśnień, gdyż wiele - często spóźnionych - odpowiedzi otrzymywanych na te wezwania jest niekompletnych,

- analizie podlegają także dowody zabezpieczone w ramach śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w K. pod kątem możliwości wykorzystania ich w toku prowadzonej kontroli celno-skarbowej.

Pismem z dnia 14 sierpnia 2020 r. organ celno-skarbowy poinformował organ podatkowy, że postanowieniem z dnia [...] r. wyznaczył na dzień [...] r. nowy termin zakończenia kontroli celno-skarbowej prowadzonej wobec skarżącej. Wyjaśnił przy tym, że przedłużenie czasu trwania kontroli celno-skarbowej nastąpiło z uwagi na konieczność zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i związane z tym trwające czynności sprawdzające prowadzone wobec kontrahentów ww. spółki, wskazując jednocześnie, że prowadzona przez ten organ weryfikacja ma m. in. na celu ustalenie, czy badane transakcje w zakresie obrotu koksem w rzeczywistości miały miejsce.

Zdaniem Dyrektora, z uwagi na powyższe, jak również na fakt, że w dniu 14 września 2020 r. upływał przedłużony termin dokonania zadeklarowanego przez spółkę zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r., wskazany powyżej organ podatkowy zasadnie przedłużył zaskarżonym postanowieniem termin dokonania tegoż zwrotu. Podjęte w toku wspomnianej powyżej kontroli celno-skarbowej czynności, zmierzające do zweryfikowania zasadności zadeklarowanego przez Spółkę zwrotu bezpośredniego z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r., nie dały bowiem jeszcze rezultatu. W tym stanie rzeczy ujawnione wcześniej wątpliwości, rzutujące na ocenę prawidłowości, rzetelności oraz faktycznego przebiegu transakcji uwzględnionych przez spółkę w rozliczeniu podatku od towarów i usług za ww. okres, nadal istniały, co z kolei wskazywało na konieczność dalszej weryfikacji zasadności przedmiotowego zwrotu i - tym samym - wymagało kolejnego przedłużenia terminu dokonania tegoż zwrotu.

Zaznaczył także, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia organ prowadzący wobec skarżącej kontrolę celno-skarbową w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r., której wynik - co oczywiste - determinuje ocenę zasadności zadeklarowanego przez spółkę zwrotu bezpośredniego za ten miesiąc, wciąż nie był w posiadaniu kompletnego materiału i informacji, pozwalających na dokonanie rzetelnej i obiektywnej oceny charakteru badanych transakcji.

Z pisma organu celno-skarbowego z dnia 23 listopada 2020 r. wynika, że nadal, na bieżąco analizowane są odpowiedzi otrzymywane od kontrahentów podatniczki i są one sukcesywnie anonimizowane i włączanie do akt sprawy. Analizowane są także m.in. relacje finansowe pomiędzy ww. Spółką, a podmiotami z nią powiązanymi. Badaniu poddano liczne umowy cywilnoprawne, zapisy na rachunkach bankowych, liczne umowy kompensat oraz umowy nowacji. Prowadzone czynności kontrolne zmierzają również w kierunku ustalenia składników majątkowych, wykorzystywanych w procesie produkcji koksu, w tym ustalenia podmiotów uprawnionych do dysponowania tym majątkiem na różnych etapach produkcji i sprzedaży koksu. Po wydaniu wspomnianego wcześniej postanowienia z dnia [...] i o wyznaczeniu - na dzień [...] r. - nowego terminu zakończenia prowadzone] wobec skarżącej kontroli celno-skarbowej w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r. skierowano kolejne wezwania do kontrahentów podatniczki. Włączono obszerny materiał dowodowy do akt sprawy. Otrzymano także, po uprzedniej prolongacie terminu – odpowiedzi od kontrahentów Spółki. Ponadto wystosowano kolejne wezwania do kontrahentów kontrolowanej spółki, na które nie uzyskano jeszcze odpowiedzi. Co do części wezwań otrzymano obszerne odpowiedzi na płytach CD oraz drogą mailową, wymagające wydrukowania, ich analizy oraz ewentualnej anonimizacji. Wskazano, że niezbędne będzie ponowne wystosowanie wezwania do jednego z kontrahentów, który do tej pory nie przedłożył kontrolującym wymaganych dokumentów. Zdaniem organu celno-skarbowego aktualnie zebrany materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne zajęcie stanowiska w odniesieniu do dokonanego przez Spółki rozliczenia podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r.

Odnosząc się argumentacji wniesionego w niniejszej sprawie zażalenia, ograniczającego się w zasadzie jedynie do wskazania na kwestie: długotrwałości prowadzonej wobec skarżącej kontroli celno-skarbowej, wad uzasadnienia postanowienia wydanego przez organ podatkowy pierwszej instancji w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług oraz uniemożliwienie spółce skorzystania z prawa do zwrotu, Dyrektor wskazał, że sprawa długości, czy też przewlekłości weryfikacji zasadności zwrotu podatku, nie może mieć bezpośredniego wpływu na ocenę prawidłowości wydanego postanowienia w ramach art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Stronie służą bowiem odrębne środki prawne do zwalczania tych nieprawidłowości, które skutkują koniecznością zbadania przyczyn opóźnień, bezczynności, czy też przewlekłości. Brak jest natomiast jakichkolwiek podstaw prawnych, aby kwestię tę badać w postępowaniu w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku. Przepis art. 87 ust. 2 u.p.t.u. wymaga bowiem uzasadnienia dla konieczności dalszej weryfikacji przez organ zwrotu wykazanego podatku, co w niniejszej sprawie - jak już wcześniej wykazano - zostało dochowane.

Dodatkowo stwierdził, że zasada szybkości zwrotu podatku nie może być faworyzowana kosztem zasady słuszności tegoż zwrotu, gdyż ta techniczna czynność zwrotu mogłaby skutkować daleko idącymi konsekwencjami prawnymi, tj. niemożliwością późniejszego odzyskania podatku w razie ustalenia, że ostatecznie zwrot nie był zasadny. Dlatego też w wielu sytuacjach może być uzasadnione i konieczne wstrzymanie przez organ podatkowy zwrotu bezpośredniego w celu ochrony interesów budżetowych i wyjaśnienia, czy zwrot nadwyżki wynikający z deklaracji rzeczywiście jest uzasadniony. Organ podatkowy nie ma żadnego wpływu na czas trwania kontroli celno-skarbowej prowadzonej przez organ celno-skarbowy wobec podatniczki. Natomiast - jak wynika z pism sprawozdawczych ww. organu podatkowego organ ten wykazuje się stałą i systematyczną aktywnością w pozyskiwaniu dowodów, które stanowić będą bazę do oceny prawidłowości dokonanego przez spółkę rozliczenia podatku od towarów i usług za ww. miesiąc, a co za tym idzie - do oceny zasadności zadeklarowanego przez podatnika zwrotu bezpośredniego. Na wydłużenie czasu trwania wspomnianej kontroli celno-skarbowej ma również wpływ postawa kontrolowanej spółki i jej kontrahentów, którzy bądź to dostarczają kontrolującym niekompletne wyjaśnienia i dokumenty, bądź też wnoszą o prolongatę wyznaczanych im terminów.

W ocenie Dyrektora postanowienie organu podatkowego spełnia przesłankę wskazania przyczyny przedłużenia terminu do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, stypizowaną w art. 87 pkt 2 O.p. (powinno być u.p.t.u.). Uzasadnienie tegoż postanowienia odnosi się bowiem wyraźnie do faktycznej przyczyny przedłużenia terminu zwrotu podatku, jaką jest wszczęcie wobec Spółki kontroli celno-skarbowej w zakresie prawidłowości i rzetelności rozliczenia podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r. Takie wskazanie przyczyn przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług w treści postanowienia jest wymagane, aby podatnik miał wiedzę, jakimi przesłankami kieruje się organ podatkowy, a zatem w sposób wystarczająco precyzyjny i zrozumiały wyjaśnia motywy wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu. Oczekiwanie od organu odwołania się do konkretnych ustaleń dokonanych w toku kontroli celno-skarbowej jest oczekiwaniem nadmiernym. Podkreślono także, że istnienie wątpliwości co do zasadności zwrotu nie oznacza, że ustawodawca nałożył na organ podatkowy obowiązek szczegółowego uzasadnienia powziętych wątpliwości. Istotnym jest sam fakt ich powstania i konieczność dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu, czyli w istocie - konieczność podjęcia czynności mających na celu ustalenie, czy podatnikowi należy się, zwrot, czy też nie.

Organ podatkowy wskazał, jakie czynności są podejmowane w celu weryfikacji dokonanych z udziałem spółki transakcji i w związku z jakimi wątpliwościami są one realizowane (rzeczywisty charakter transakcji). Czynności te zostały zainicjowane przed upływem ustawowego terminu zwrotu podatku, a do upływu wyznaczonego terminu zwrotu podatku organ celno-skarbowy nie był w stanie jednoznacznie rozstrzygnąć powziętych wątpliwości. Tak więc - według organu odwoławczego - zarówno potrzeba, jak i sam fakt prowadzenia weryfikacji, zostały przez organ podatkowy pierwszej instancji właściwie uprawdopodobnione.

Za bezzasadny Dyrektor uznał zarzut posłużenia się przez organ podatkowy stwierdzeniami niezgodnymi z faktami. Wezwanie z dnia 2 kwietnia 2020 r. nie było kluczowym argumentem przemawiającym za ponownym przedłużeniem terminu zadeklarowanego przez spółkę zwrotu bezpośredniego z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r., a powołanie się na to wezwanie przez organ podatkowy, w ocenie organu odwoławczego, wynikało jedynie z przyjętej przez ten organ konstrukcji uzasadnienia weryfikowanego postanowienia, polegającej na chronologicznym wskazaniu czynności podjętych kolejno przez organ prowadzący wobec spółki kontrolę celno-skarbową, mających wpływ na kolejne przedłużenia terminu zwrotu w niniejszej sprawie.

Odnosząc się natomiast do zarzucanego organowi podatkowemu nadużycia regulacji art. 87 ust. 2 i ust. 2b u.p.t.u. organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z orzecznictwem sądowym nie można kwestionować prawa organu do weryfikacji zadeklarowanego przez podatnika zwrotu bezpośredniego. Jest to bowiem prawo wynikające m. in. z art. 87 ust. 2 ww. ustawy i w sytuacji, gdy dotyczy to wysokich kwot zwrotu lub podatku wynikającego z transakcji obarczonych znacznym ryzykiem, organ ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek zweryfikować zasadność zadeklarowanego przez podatnika zwrotu. W ocenie Dyrektora działanie organu podatkowego w niniejszej sprawie mieściło się w literalnej dyspozycji wskazanego powyżej przepisu oraz było zgodne z jego celem.

Zaznaczył, że instytucja przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług nie stwarza ryzyka naruszenia praw podatnika w przypadku, gdy korzysta on w sposób prawidłowy i rzetelny z przysługującego mu prawa do uzyskania tegoż zwrotu. Przepis ten, jak już wyjaśniono, w założeniu ma bowiem uniemożliwić zwrot podatku w sytuacji, w której jest on nienależny. W przeciwnym wypadku, tj. gdy postępowanie wyjaśniające wykaże jego zasadność, zapewnia podatnikowi zwrot różnicy podatku wraz z odsetkami. W takim zaś stanie rzeczy za nieuprawnioną uznać należy również zawartą w zażaleniu argumentację pełnomocnika strony sugerującą, że zastosowana w niniejszej sprawie instytucja przedłużenia terminu zwrotu uniemożliwia spółce skorzystanie z wbudowanego w konstrukcję podatku od towarów i usług prawa do zwrotu.

W skardze na powyższe postanowienie Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 87 ust. 1 u.p.t.u., poprzez nieuprawnione pozbawienie podatnika prawa do zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym, wynikające z celowego i sztucznego przeciągania procedury podatkowej weryfikacji zasadności zwrotu przez niemal już 2,5 roku, a w konsekwencji braku podstaw do przedłużania terminu tego zwrotu, co organ podatkowy czyni arbitralnie powielając jedynie argumentację organu kontrolującego, bez własnej weryfikacji faktycznych przesłanek przedłużania terminu zwrotu podatku od towarów i usług,

- art. 87 ust. 2 i 2b u.p.t.u., wskutek niedokonania w ustawowym terminie 60 dni zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika, oraz nieuprawnione i bezpodstawne przedłużenie terminu tego zwrotu, poprzez wykorzystanie instrumentu badania zasadności zwrotu do nieuzasadnionego i w rezultacie ponad dwuletniej akceptacji przeciągania procedur weryfikacyjnych, doprowadzając w istocie do bezterminowego przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r. w wysokości [...] zł – na dzień złożenia niniejszej skargi kolejne (po zaskarżanym) przedłużenie terminu zwrotu wskazuje na termin 15 marca 2021 r. (to dziesiąte z kolei przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku).

Pełnomocnik podatniczki wniósł zatem o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, jej autor, podkreślił, że instrument badania zasadności zwrotu nie może być wykorzystywany do bezterminowego przeciągania procedur weryfikacyjnych i w związku z tym niejako ,,automatycznego" przedłużania terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług, a w konsekwencji pozbawienia prawa do zwrotu podatku, zgodnie z art. 87 ust. 1 u.p.t.u. Jego zdaniem doszło do nieuprawnionego kolejnego przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w sytuacji, w której organ kontrujący nie wskazuje na istnienie realnych wątpliwości co do transakcji dokonanych przez podatniczkę, przez co wskazywana w zaskarżanym postanowieniu okoliczność, że zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania nie opiera się na co najmniej uprawdopodobnionych przesłankach.

Zdaniem pełnomocnika przez okres ponad dwóch lat można było i należało zweryfikować wszystkie transakcje, nawet biorąc pod uwagę wszczynanie kolejnych i wielokrotnych krzyżowych i samodzielnych kontroli dotyczących tych samych zagadnień. Powoływanie się przez organ na własne postanowienia o przedłużeniu zwrotu podatku, uzasadniane przez przedłużającą się kontrolę celno-skarbową, a wskazujące niezmiennie na te same okoliczności (gromadzenie materiału dowodowego), stanowi nadużycie instytucji prawa i prowadzi de facto do bezterminowego przedłużania terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług. W ocenie autora skargi organ celno-skarbowy jest już (od 13 sierpnia 2019 r.) w posiadaniu kompletu żądanej dokumentacji dotyczącej zagranicznych kontrahentów skarżącej. W tej bowiem dacie, po uprzedniej anonimizacji, włączył odpowiedzi otrzymane od zagranicznych organów podatkowych. Do tej zaś pory okoliczność ta była wskazywana jako przyczyna przedłużania kontroli. W swoich informacjach organ celno-skarbowy z jednej strony twierdzi, że zebrany materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne zajęcie stanowiska w odniesieniu do rozliczeń Spółki w zakresie podatku od towarów i usług, a jednocześnie nie precyzuje jakie realne zastrzeżenia istnieją co do jej rozliczeń. Kolejne przedłużanie czasu trwania kontroli celno- skarbowej uzasadnia się już całkowicie inaczej, tj. nieterminowym przedkładaniem żądanych dokumentów i wyjaśnień, które wymaga czasochłonnych czynności związanych z ich weryfikacją pod kątem kompletności i ich uporządkowania, przy czym te nieterminowe przedkładanie dokumentów dotyczyć ma w realiach sprawy najpóźniejszego wezwania - jeszcze z początku 2019 r. Nadto powołuje się na to, że czas trwania kontroli determinowany jest zebraniem i rozpatrzeniem materiału dowodowego przekazywanego m.in. przez kontrahentów kontrolowanego. Tymczasem Spółka dotychczas nie jest wzywana do przedłożenia konkretnych informacji oraz wyjaśnień dotyczących poszczególnych transakcji w takim zakresie, który wskazywałby na weryfikowanie przez organ konkretnych wątpliwości w zakresie rzeczywistości dokonanych dostaw, pomimo, ze kontrola celno-skarbowa trwa już ok. 2 lata. Z treści dotychczasowych wezwań Spółka nie jest w stanie rozpoznać jakiegokolwiek obszaru wątpliwości kontrolujących co do rzeczywistości realizowanych zdarzeń gospodarczych. Niemniej jednak ze zgromadzonego materiału dowodowego nie powinno być większych wątpliwości co do tego, że towar nabywany był od podmiotu będącego rzeczywistym dystrybutorem koksu pochodzącego bezpośrednio od producenta. W ocenie Spółki niepodważalny jest również sposób realizowania dostaw na rzecz swoich kontrahentów.

W tym stanie rzeczy Spółka nie wie (w świetle przedstawionych dokumentów oraz dokumentów pozyskanych przez organ z zagranicznych administracji podatkowych dotyczących kontrahentów Spółki) jakie mogą istnieć realne zarzuty co do zrealizowanych dostaw, w tym w stosunku do których kontrahentów istnieć mogą potencjalne wątpliwości co do rzeczywistości prowadzenia ich działalności gospodarczych, tym bardziej, że na dotychczasowym etapie kontroli w żadnej mierze nie jest ona prowadzona w kierunku stwierdzenia istnienia bądź nie po stronie Spółki dobrej wiary w realizowanych dostawach.

Spółka nie jest w stanie zinterpretować co należy rozumieć pod pojęciem niemożności zajęcia przez organ kontroli celno-skarbowej jednoznacznego stanowiska co do rozliczeń podatkowych Spółki. Stwierdzenie to jest nad wyraz nieprecyzyjne i nie wyraża w istocie najmniejszych zarzutów względem Spółki. Skoro

kontrola celno-skarbowa trwa już dwa lata to organ kontroli celno-skarbowej powinien być już bardziej zorientowany w swoim stanowisku względem kontrolowanych transakcji. Powinien posługiwać się już precyzyjnymi i konkretnymi zastrzeżeniami w tym przedmiocie. Brak takich wskazań oznacza, zdaniem pełnomocnika, że weryfikacja zgromadzonej dokumentacji nie przyniosła poważniejszych zastrzeżeń względem realizowanych dostaw.

W konsekwencji subiektywna niemożność zajęcia przez organ stanowiska w odniesieniu do rozliczeń Spółki, nie oznacza, że została uprawdopodobniona obiektywna przesłanka przesuwania terminu zwrotu podatku. Skoro zatem realnych zarzutów co do rozliczenia podatku od towarów i usług kontrolujący transakcje podatnika organ nie zgłasza, deklarowany podatek należy podatnikowi zwrócić, niezależnie od formalnego prowadzenia dalszej kontroli. Podnoszona przez organ podatkowy okoliczność nie opiera się ustawowych przesłankach a jest wyłącznie wyrazem nie popartych żadnymi rzeczowymi i konkretnymi zarzutami.

Niewystarczającym jest uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, polegające na chronologicznym przytoczeniu czynności podejmowanych kolejno przez organ prowadzący wobec spółki kontrolę celno-skarbową, mających wpływ na kolejne przedłużenia terminu zwrotu w niniejszej sprawie, skoro przez ponad 2 Iata nie wiadomo w istocie dlaczego kontrola jest nadal prowadzona , a organ nie jest w stanie ocenić prawidłowości rozliczeń Spółki. Wydane w związku z tym kolejne postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku jest wadliwe i nie powinno zostać utrzymane w mocy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i jako taka nie zasługuje na uwzględnienie.

Wskazać należy, że kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie jest już dziewiątym postanowieniem o przedłużeniu zwrotu podatku za czerwiec 2018 r.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.p.t.u., w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

W myśl art. 87 ust. 2 zd. 1 tej ustawy, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika (...). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

Z kolei art. 87 ust. 2a u.p.t.u. stanowi, że w przypadku wydłużenia terminu na podstawie ust. 2 zdanie drugie, urząd skarbowy na wniosek podatnika dokonuje zwrotu różnicy podatku w terminie wymienionym w ust. 2 zdanie pierwsze, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu podatku. (...)

Należy podkreślić, że przepisy u.p.t.u. w tym zakresie znajdują oparcie w uregulowaniach Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. 06. 347. 1 – dalej zwana w skrócie: dyrektywa 112). Zgodnie z art. 273 tej dyrektywy, państwa członkowskie mogą, poza obowiązkami wymienionymi w tytule XI, nakładać inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym, powinny jednak czynić to w ramach przewidywanych prawem krajowym procedur i przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności. Natomiast zgodnie z art. 183 dyrektywy 112, w przypadku, gdy za dany okres rozliczeniowy kwota odliczeń przekracza kwotę VAT należnego, państwa członkowskie mogą dokonać zwrotu lub przenieść nadwyżkę na następny okres rozliczeniowy w oparciu o ustalone przez siebie warunki.

Państwa członkowskie mają zatem określoną swobodę przy formułowaniu wymogów zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług, w tym przedłużeniu terminu jej zwrotu. Procedura weryfikacji zasadności zwrotu jest w uzasadnionych przypadkach dopuszczalna, choć – jak podkreślił Trybunał Sprawiedliwości - nie może być nadużywana, a jedynie uruchamiana w celu przeciwdziałania wyłudzaniu podatku z budżetu (por. pkt 32 wyroku ETS z 25.10.2001 r. w sprawie C-78/00 Komisja WE przeciwko Republice Włoskiej, Zb. Orz. 2001, s. 1-2001). Trybunał Sprawiedliwości wielokrotnie podkreślał, że państwa członkowskie mają uzasadniony interes w podejmowaniu odpowiednich kroków w celu ochrony swych interesów finansowych, a zwalczanie oszustw, unikania opodatkowania i ewentualnych nadużyć jest celem uznanym i wspieranym przez dyrektywę VAT (zob. wyrok w sprawie: Molenheide i in., pkt 47; wyroki: z 21 lutego 2006 r. w sprawie C-255/02 Halifax i in., Zb.Orz. s. I 1609, pkt 71, oraz z 6 lipca 2006 r. w sprawach połączonych C-439/04 i C-440/04 Kittel i Recolta Recycling, Zb.Orz., s. 6161, pkt 54).

W świetle powyższych przepisów, organ podatkowy może weryfikować zasadność zwrotu. Jeśli tego rodzaju postępowanie zostanie wdrożone, wówczas termin zwrotu nadwyżki podatku jest przedłużany do czasu zakończenia tego postępowania.

W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że zasadność zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r. podlega kontroli prowadzonej przez organ celno –skarbowy. Nadto organ podatkowy kolejno wydawanymi postanowieniami zawiadamiał podatniczkę o przedłużeniu terminu zwrotu podatku.

Czynił to postanowieniami z [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r., a następnie kontrolowanym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] r. utrzymanym w mocy zaskarżonym postanowieniem. Postanowienie organu podatkowego z dnia [...] r. zostało doręczone przed upływem przedłużonego terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług, wynikającego z postanowienia z dnia [...] r.. Spółka tej okoliczności nie kwestionuje, a Sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu podatkowego w tym zakresie.

Podkreślenia wymaga, że w przypadku, gdy przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu podatku, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę powiększoną o odsetki w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia go na raty. Odsetki przysługują wówczas, gdy zwrot jest zasadny, a podstawą ich naliczania będzie zwracana kwota. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości pogląd, który Sąd orzekający podziela, że do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku wystarczy powzięcie przez organ wątpliwości, co do zasadności zwrotu (np. wyroki NSA: z 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 610/13, z 28 marca 2014 r. I FSK 676/13 – dostępne: CBOSA).

Zdaniem Sądu, w ustalonych okolicznościach zaistniały przesłanki uzasadniające powstanie wątpliwości, co do zasadności przedmiotowego zwrotu nadwyżki podatku, a tym samym uzasadniające przedłużenie terminu do jego dokonania. Z zaskarżonego postanowienia wynika bowiem, że dotychczas zgromadzony materiał dowodowy wskazywał na istnienie wątpliwości, co do przebiegu transakcji pomiędzy Spółką, a jej kontrahentami w zakresie transakcji dotyczących obrotu koksem, a zwłaszcza faktycznych jego dostaw. To obligowało do sprawdzenia, czy dokumentacja odzwierciedla faktyczny przebieg zdarzeń gospodarczych. Z informacji przekazanych przez organ celno-skarbowy wynika, że w dalszym ciągu podejmowane są działania mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie. Po pierwsze pozyskiwane są wyjaśnienia od kontrahentów skarżącej, którzy występują z wnioskami o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień. Tymczasem analizie podlegać będzie dokumentacja finansowo-księgowa kontrahentów, zarówno krajowych, jak i zagranicznych. U kontrahentów krajowych prowadzone są także czynności sprawdzające. Organ celno-skarbowy pozyskując dokumenty poddaje je na bieżąco analizie m.in. relacji finansowych, zawartych umów cywilnoprawnych, w tym umów nowacji. Koniecznym jest też ustalenie składników majątkowych skarżącej wykorzystywanych w procesie produkcji koksu, a także podmiotów uprawnionych do dysponowania tym majątkiem. Część odpowiedzi wpływa przy tym na płytach CD (z uwagi na obszerność materiału są one w ten sposób utrwalane), a zatem koniecznym jest ich nie tylko wydrukowanie, ale przeanalizowanie. Częstokroć sposób udzielenia odpowiedzi determinuje konieczność ponownego wezwania kontrahenta do wyjaśnień.

W tym stanie rzeczy weryfikacja rozliczeń Spółki nie została dokonana (zakończona), a organ podatkowy zasadnie przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku akcentując, że konieczne jest w tym trybie podjęcie stosownych czynności, w tym poddanie ocenie całości zebranych dotąd dowodów.

Zdaniem Sądu, w przypadku przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku w związku z weryfikacją prowadzoną na podstawie art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u. w ramach kontroli dopuszczalne jest sprawdzenie kontrahentów strony, sprowadzające się do ustalenia, czy dokumenty znajdujące się w dokumentacji księgowej kontrolowanej znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji kontrahentów oraz czy transakcje w ogóle miały miejsce. Czynności takie umożliwiają zbadanie przebiegu transakcji gospodarczych z udziałem skarżącej w kontekście zasadności wykazanego zwrotu podatku, wobec czego – wbrew zarzutom skargi - nie można ich uznać za bezzasadne (zob. wyrok NSA z 24.10.2018 r. sygn. I FSK 1592/2018). Niekiedy bowiem dopiero cały szereg ustaleń odnośnie kontrahentów i schematu obrotu towarem daje obraz okoliczności, jakie towarzyszyły transakcjom, umożliwiając ich ocenę od strony skutków podatkowych. Co więcej, jeżeli dla oceny zasadności zwrotu istotne są zdarzenie z okresów innych niż ten, za który zwrot wykazano, organ ma prawo objąć weryfikacją także te inne okresy, wdrażając stosowną procedurę. Sąd nie podzielił w związku z tym zarzutów skargi dot. naruszenia art. 87 ust. 2 u.p.t.u.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji wykazały jednoznacznie istnienie wątpliwości, co do zasadności zwrotu podatku za czerwiec 2018 r. stwierdzając, że obrót koksem przez podatniczkę budzi wątpliwości organu w kwestii zgodności dokumentacji ze stanem faktycznym, co obliguje do zweryfikowania transakcji z dostawcami i odbiorcami firmy. Organ odwoławczy wskazał, jakie czynności podjęto po dniu wszczęcia postępowania kontrolnego, odwołując się do tych czynności. Również przyjęta przez organ metodologia, tj. wystąpienie z wnioskami do innych organów właściwych dla podmiotów występujących w stwierdzonym łańcuchu transakcji czy wystąpienie o złożenie przez skarżącą wyjaśnień nie może budzić wątpliwości, a konieczność analizy tych ustaleń w ramach postępowania - nie może być skutecznie podważona. Zdaniem Sądu rzeczą organu jest dobór metod i środków kontroli przedsiębiorcy, o ile są one zgodne z prawem i nie naruszają zasad określonych w rozdziale 1 działu IV w zw. z art. 292 O.p., w tym zasady szybkości i prostoty działania, ale także zasady prawdy obiektywnej. Podobnie jest w przypadku prowadzonego postępowania.

Wymaga podkreślenia, że organ na etapie wydawania rozstrzygnięcia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług, decyduje wyłącznie o konieczności dalszego weryfikowania zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem w rozpoznawanej sprawie o wykazanie, że zwrot jest zasadny czy niezasadny, ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością dokonania zwrotu, czy też jakie metody kontroli bądź postępowania byłyby adekwatne do okoliczności i przyśpieszyły ich zakończenie. Istotą postępowania w sprawie przedłużenia terminu zwrotu jest jedynie uprawdopodobnienie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku i z tego powodu dochodzi do wstrzymania na czas weryfikacji zwrotu podatku, co wynika wprost z brzmienia art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. Sąd podziela pogląd, że ocena, czy zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, nie może być dowolna i musi opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego sprawy. Jednakże nie chodzi tu o przesłanki, które mają charakter konkretnych dowodów świadczących o nieprawidłowościach w rozliczeniu, czy konkretnych zarzutów, które można postawić podatnikowi. Przedłużenie terminu zwrotu podatku nie może być utożsamiane z postępowaniem podatkowym, w którym organ wydaje decyzje w oparciu o zebrane dowody i ocenia je zgodnie z art. 191 O.p. (zob. wyrok NSA z 6 grudnia 2019 r. sygn. I FSK 1827/19).

W konsekwencji, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, organ odwoławczy utrzymując w mocy postanowienie organu podatkowego - nie naruszył prawa. Organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Natomiast obowiązek działania szybkiego postrzegać trzeba jako skorelowany z obowiązkiem podejmowania działań wnikliwych, prowadzących do realizacji zasady prawdy materialnej. Realizowanie zasady szybkości postępowania nie może stać w sprzeczności z zasadą wnikliwości.

Mając powyższe na względzie Sąd, na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), skargę oddalił.