Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 257/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant: st.sek.sąd. Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia 10 stycznia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oraz umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. R. kwotę 697,00 zł ( sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta Nowotarski decyzją z dnia 9 maja 2016 r. znak: [...] na podstawie art. 124 w związku z art. 6 pkt. 2 i 3 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku, o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774) – dalej "u.g.n." oraz art. 104 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23) – dalej "k.p.a." orzekł: w pkt l o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie, jako działka ewid. nr [...], położonej w [...], jedn. ewid. Czarny Dunajec, objętej księgą wieczystą nr [...], będącej własnością: A. R., poprzez udzielenie zezwolenia Gminie Czarny Dunajec, reprezentowanej przez Wójta Gminy, na założenie i przeprowadzenie na wyżej opisanej nieruchomości odcinka sieci kanalizacji sanitarnej o przekroju nie większym niż 200 mm, zgodnie z trasą oznaczoną na mapie stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji dla działki nr [...] na długości 10 m, równolegle do granicy budynku nr [...], w odległości 10,2 m od niego, a później prostopadle do granicy, w odległości 3 m od jej południowej strony, na głębokości co najmniej 1,8 m pod terenem z zabudową jednej studni kanalizacyjnej w odległości 3 m od granicy działki od strony południowej, o średnicy nie większej niż 1000 mm. Ponadto, w pkt. 2 Starosta Nowotarski zobowiązał Gminę Czarny Dunajec, reprezentowaną przez Wójta Gminy do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po dokończeniu inwestycji. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego będzie niemożliwe albo będzie powodować nadmierne trudności lub koszty, wnioskujący o zezwolenie zobowiązany jest do zapłaty odszkodowania, zgodnie z art. 128 ust. 4 i 132 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Natomiast w kolejnych punktach decyzji Starosta Nowotarski zawarł informacje, iż:

* za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 124 u.g.n., przysługuje odszkodowanie, które powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, a jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększy się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu (pkt 3);

* właściciel nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu przeprowadzenia konserwacji oraz usuwania awarii ww. sieci, i obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej (pkt 4);

- ostateczna decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej (pkt 5).

Starosta Nowotarski orzekając w ww. sposób wskazał, iż w przedmiotowej sprawie wiosek Gminy Czarny Dunajec z dnia 6 października 2015 r. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości obejmującej działkę nr [...] położonej w [...], jedn. ewid. Czarny Dunajec, w związku z projektowaną siecią kanalizacji sanitarnej, w ramach zamierzenia pn.: "Rozbudowa kanalizacji sanitarnej w miejscowości Chochołów - kanały uzupełniające", jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Czarny Dunajec, zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy Czarny Dunajec z dnia 30 maja 2003 roku, Nr VII/59/2003 oraz Uchwałą Rady Gminy Czarny Dunajec nr XX/203/2008 z dnia 2.12.2008r.

Organ I instancji przy wydawaniu decyzji z 9 maja 2016 r. uwzględnił również fakt, iż rokowania przeprowadzone w tym zakresie pomiędzy inwestorem a właścicielką przedmiotowej nieruchomości nie przyniosły rezultatu w postaci wyrażenia zgody na zaproponowany w projekcie przebieg planowanej inwestycji, polegającej na założeniu i przeprowadzeniu na przedmiotowej działce ciągu kanalizacji sanitarnej.

Odwołanie od ww. decyzji Starosty Nowotarskiego z 9 maja 2016 r. znak [...] złożyła A. R., reprezentowana przez pełnomocnika, zarzucając zaskarżonej decyzji: "naruszenie przepisów art. 7,8,77 i 107 k.p.a. poprzez posłużenie się w niniejszym postępowaniu niekompletną mapą do celów projektowych, nieuwzględnienie zastanego na gruncie stanu posiadania i zagospodarowania terenu, brak dokonania w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji analizy uciążliwości planowanej inwestycji dla skarżącej; niedopuszczenie dowodu z opinii niezależnego od strony postępowania biegłego, który wypowiedziałby się w przedmiocie możliwości zaprojektowania alternatywnego przebiegu instalacji sanitarnej, tj. po działkach sąsiednich. Ponadto zarzucono: "posłużenie się opinią sporządzoną przez projektanta mgr inż. J. M., która nie jest osobą niezależną od inwestora; oraz naruszenie przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez jego zastosowanie przy braku konkretnych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w przedmiocie lokalizacji i określenia przebiegu instalacji sanitarnej oraz braku funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, nadto brak określenia w treści zaskarżonej decyzji maksymalnej głębokości odcinka sieci kanalizacji sanitarnej, przy wskazaniu jedynie minimalnej głębokości przebiegu tej instalacji i naruszenie przepisu art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie doszło do prawnie skutecznych i prawidłowo przeprowadzonych rokowań pomiędzy Wójtem Gminy Czarny Dunajec a skarżącą. W związku z powyższym odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając złożone odwołanie, Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 10 stycznia 2017 r. znak: [...] na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 2147) oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., póz. 23 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję Starosty Nowotarskiego z 9 maja 2016 r. znak [...] w całości i orzekł:

- o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie, jako działka nr [...], położonej w [...], jedn. ewid. Czarny Dunajec, objęte księgą wieczystą nr [...], poprzez udzielenie zezwolenia Gminie Czarny Dunajec reprezentowanej przez Wójta Gminy, zastępowanego przez pełnomocnika Panią M. B., na założenie i przeprowadzenie na wyżej opisanej nieruchomości odcinka sieci kanalizacji sanitarnej o przekroju nie większym niż 200 mm, zgodnie z trasą oznaczoną na mapie do celów projektowych, stanowiącej załącznik do decyzji Starosty Nowotarskiego z 9 maja 2016 r. znak [...], tj. na ww. działce na długości 10 m, równolegle do granicy budynku nr [...], w odległości 10,2 m od niego, a później prostopadle do granicy, w odległości 3 m od jej południowej strony, na głębokości, co najmniej 1,8 m pod terenem z zabudową jednej studni kanalizacyjnej w odległości 3 m od granicy działki od strony południowej, o średnicy nie większej niż 1000 mm;

- o umorzeniu postępowania w zakresie orzeczonym w punkcie 2, decyzji Starosty Nowotarskiego z 9 maja 2016 r. znak [...], tj. dotyczącym zobowiązania Gminy Czarny Dunajec reprezentowanej przez Wójta Gminy, do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po dokonaniu inwestycji.

Wojewoda Małopolski wyjaśnił, że zgodnie z art. 124 u.g.n. ustawodawca uzależnił możliwość udzielenia przez starostę zezwolenia danemu podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie stanowiące cel publiczny, na czasowe zajęcie niezbędnej do tego nieruchomości, od spełnienia dwóch ściśle określonych przesłanek: tego aby zezwolenie zgodne było z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz tego aby wystąpienie z wnioskiem o wydanie ww. decyzji, dany podmiot poprzedził przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań mających na celu udostępnienie przez tą osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.

Jak wynika z dokumentacji stanowiącej akta przedmiotowej sprawy, do wniosku złożonego przez Gminę Czarny Dunajec, załączono oświadczenie A. R. z 11 kwietnia 2015 r., w którym właścicielka działki nr [...] położonej w [...], jedn. ewid. Czarny Dunajec nie wyraża zgody na przeprowadzenie przez wskazaną wyżej działkę kanalizacji sanitarnej (k.a. nr 58-59). W pismach z dnia 28 maja 2015 r. i 12 sierpnia 2015 r. k.a. nr 7 i nr 14) wnioskodawca zaprosił A. R. do udziału w negocjacjach celem ustalenia warunków uzyskania takiej zgody. Również, w innych dokumentach znajdujących się w aktach sprawy (notatka służbowa z [...] czerwca 2015 r. protokół z [...] sierpnia 2015 r., protokół z rozprawy administracyjnej z [...] stycznia 2016 r. - k.a. nr: 6, 8 i 49), uwidocznione zostało negatywne stanowisko A. R. w odniesieniu do wszelkich prób polubownego załatwienia sprawy. Ponadto na rozprawie administracyjnej, która odbyła się [...] stycznia 2016 r., A. R. odmawiając zgody na przeprowadzenie kanalizacji sanitarnej przez działkę nr [...] zaproponowała zmianę przebiegu projektowanej sieci w sposób omijający jej działkę. Niemniej z opinii technicznej sporządzonej przez uprawnionego projektanta przedmiotowej sieci kanalizacyjnej, J. M., wynika, iż ze względów technicznych nie jest możliwym przeprowadzenie przedmiotowej kanalizacji sanitarnej z pominięciem działki nr [...], będącej własnością Pani A. R. (k.a. nr 53).

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych uznano, że przesłanka przeprowadzenia rokowań z właścicielką nieruchomości została spełniona.

Celem stwierdzenia realizacji drugiej ze wskazanych na wstępie przesłanek, tj. zgodności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z planem miejscowym lub-w przypadku jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, wskazano, iż przedmiotowa inwestycja zamierzona na działce nr [...], położonej w [...], jedn. ewid. Czarny Dunajec - jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Czarny Dunajec dla obszarów miejscowości Chochołów oraz Kaniówka, zgodnie z Uchwałą Rady Gminy w Czarnym Dunajcu nr VII/59/2003 z 30 maja 2003 r. ogłoszonej w Dz. U. W.M. Nr 193, z dnia 21 lipca 2003 r. oraz Uchwałą Rady Gminy Czarny Dunajec nr XX/203/2008 z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Czarny Dunajec - ogłoszonej w Dz. U. W.M. Nr 848, z dnia 18 grudnia 2008 r.

W ocenie organu odwoławczego treść art. 143 ust. 2 u.g.n. nie pozostawia wątpliwości, iż przeprowadzenie fragmentu sieci kanalizacji sanitarnej mieści się w pojęciu "realizacji sieci i urządzeń infrastruktury technicznej". Z kolei art. 6 pkt 2 tej regulacji przesądza o tym, iż: "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń" jest celem publicznym. Z powyższego wynika więc, iż planowana inwestycja stanowi wypełnienie przesłanki zawartej w art. 124 ust. 1 u.g.n., tzn. zgodności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z planem miejscowym lub w przypadku j ego braku z decyzją o ustaleniu lokalizacji".

Zatem zdaniem organu odwoławczego należy przyjąć, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione obie przesłanki wynikające z regulacji prawnych zawartych w art. 124 ust. 1 oraz ust. 3 u.g.n

Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania, organ wskazał, że nie sposób podzielić podniesionego przez stronę zarzutu: "naruszenia art. 7, 8, 77 i 107 k.p.a. polegającego zdaniem odwołującej się, na nieuwzględnieniu na gruncie stanu posiadania i zagospodarowania terenu w odniesieniu do granic nieruchomości, oraz posłużenia się niekompletną mapą do celów projektowych", bowiem z akt sprawy wynika, iż mapa do celów projektowych (k. a. nr 3) stanowi dokument opracowany w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, których rezultaty zawiera operat techniczny, wpisany do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w Nowym Targu w dniu [...] września 2015 r. pod numerem [...], a zatem naniesiony na mapę projekt musiał zostać sporządzony i zweryfikowany przez osoby imiennie podpisane, posiadające niezbędne uprawnienia geodezyjne i projektowe wraz z wyszczególnieniem ewidencyjnego numeru uprawnienia. Ponadto organ I instancji nie miał obowiązku występować o dodatkową opinię biegłego w przedmiocie możliwości zaprojektowania alternatywnego przebiegu instalacji sanitarnej, jak bowiem wynika z pisma Urzędu Gminy Czarny Dunajec z 10 lutego 2016 r. znak [...], załączona do pisma opinia techniczna sporządzona przez M. M., posiadającą uprawnienia budowlane nr ewid. [...], jednoznacznie wyjaśnia brak możliwości prowadzenia sieci kanalizacyjnej w sposób zaproponowany przez Panią A. R. ze względów na uwarunkowania techniczne (k. a. nr 53 i nr 59).

Odnosząc się z kolei do zarzutów dotyczących naruszenia art. 124 ust. 1 oraz art. 124 ust. 3 u.g.n., organ wyjaśnił, że nie mogą one zostać uwzględnione, z uwagi na wskazane już w zaskarżonej decyzji, obszerne wyjaśnienia.

Niemniej jednak w ocenie Wojewody Małopolskiego zaskarżoną decyzję Starosty Nowotarskiego z 9 maja 2016 r. znak [...] należało jednak uchylić w całości ze względu na wadliwość pkt 2 decyzji, w którym orzeczono o: "zobowiązaniu Gminy Czarny Dunajec reprezentowanej przez Wójta Gminy, do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po dokonaniu inwestycji." Wojewoda Małopolski wyjaśnił bowiem, że obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót, a w przypadku, jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty - należy do inwestora, który zobowiązany jest do zapłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n. (tj. za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126, a które to odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, zaś jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu) - wynika z mocy samego prawa (art. 124 ust. 4 u.g.n.). W związku z powyższym orzekanie w tym zakresie przez organ I instancji było niezasadne.

We wniesionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, A. R. – dalej skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisu art. 7, 8,11,77,80 i 107 kpa poprzez:

- dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych, polegających na dowolnym uznaniu, że brak jest możliwości przeprowadzenia objętej zaskarżoną decyzją sieci kanalizacji sanitarnej w sposób inny, mniej uciążliwy dla nieruchomości skarżącej;

- brak jakichkolwiek ustaleń w kwestii uciążliwości dla skarżącej wykonania na jej nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją sieci kanalizacji sanitarnej;

- brak weryfikacji prawidłowości sporządzenia złożonej do akt sprawy mapy do celów projektowych, pomimo sformułowania przez skarżącą określonych zarzutów w tym zakresie;

- uznanie ze udowodnione twierdzeń projektanta w kwestii braku technicznej możliwości przeprowadzenia objętej zaskarżoną decyzją sieci kanalizacji sanitarnej po innych nieruchomościach, w sytuacji gdy projektant nie jest osobą bezstronną w niniejszej sprawie, skoro pełnomocnikiem strony zainteresowanej określonym rozstrzygnięciem sprawy jest współautor opracowania w postaci kwestionowanego przez skarżącą projektu;

- brak rozważenia okoliczności, że objęta zaskarżoną decyzją sieć kanalizacji sanitarnej dotyczy nieruchomości skarżącej nie tylko w zakresie wynikającym ze sporządzonego w sprawie opracowania ale w zakresie dużo szerszym, który wynika ze stanu na gruncie polegającego na braku zgodności granic ewidencyjnych sąsiadujących ze sobą nieruchomości ze stanem prawnym,

- brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność możliwości sporządzenia alternatywnego projektu przebiegu sieci;

- brak precyzyjnego wskazania głębokości przebiegu instalacji pod powierzchnią terenu, przy wskazaniu wyłącznie minimalnej głębokości posadowienia instalacji;

- nierozpoznanie wszystkich zarzutów sformułowanych w treści odwołania skarżącej wniesionego od decyzji organu I instancji;

2. naruszenie przepisu art. 124 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie ustala w sposób precyzyjny przebiegu lub usytuowania inwestycji, zaś Wójt Gminy Czarny Dunajec nie wydał decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego;

3. naruszenie przepisu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niewłaściwą interpretację polegającą na przyjęciu, że w sytuacji gdy brak jest konkretnych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w przedmiocie lokalizacji i określenia przebiegu instalacji sanitarnej oraz gdy brak jest w obrocie prawnym decyzji o lokalizacji celu publicznego organ nie ma obowiązku wykonywania konkurencyjnych, alternatywnych projektów przebiegu sieci w taki sposób, aby były one najmniej uciążliwe dla właścicieli objętych planowaną inwestycją nieruchomości, a także aby inwestycja została przeprowadzona w oparciu o zgody uzyskane od zainteresowanych właścicieli nieruchomości.

W świetle tak sformułowanych zarzutów, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w tym postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że mapa do celów projektowych, która została złożona do akt sprawy jest niekompletna - bowiem projektowany przebieg sieci po nieruchomości skarżącej koliduje z przebiegiem sieci wodociągowej znajdującej się na jej nieruchomości oraz z usytuowanym na jej nieruchomości hydrantem. Natomiast organ II instancji nie rozpoznał zarzutów w odniesieniu do wyżej wskazanej okoliczności stwierdzając jedynie, że skoro mapa opatrzona jest podpisami osób posiadających stosowne uprawnienia to należy zakładać, że została sporządzona w sposób prawidłowy.

W ocenie skarżącej organ nie rozpoznał również zarzutu dotyczącego konieczności sporządzenia alternatywnego przebiegu projektowanej sieci. Podniesiono, że w sprawie brak jest decyzji o lokalizacji celu publicznego, zaś postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają charakter ogólny. Skarżąca konsekwentnie twierdzi, że jest możliwość przeprowadzenia instalacji po sąsiednich nieruchomościach w sposób przedstawiony w treści wniesionego odwołania od decyzji organu I instancji.

Skarżąca podtrzymuje również sformułowany w treści odwołania zarzut, (do którego organ się nie odniósł) dotyczący możliwego braku obiektywizmu ze strony projektanta, który w niniejszej sprawie występuje również jako pełnomocnik Gminy Czarny Dunajec. Zdaniem skarżącej może on mieć interes w bronieniu w toku postępowania przedstawionej przez siebie pierwotnej koncepcji o autorskim charakterze.

Ponadto organy pominęły okoliczność, że skoro w sprawie brak jest decyzji o lokalizacji celu publicznego, zaś postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają charakter ogólny i w takim samym zakresie odnoszą się również do nieruchomości sąsiednich - to skarżąca ma prawo kwestionować zaproponowany przebieg sieci po jej nieruchomości. Obowiązkiem organu jest natomiast ustalenie przebiegu sieci, który bądź to nie miałby charakteru spornego, bądź też mógłby zostać uznany za najmniej uciążliwy z możliwych.

W kwestii uciążliwości projektowanej sieci, mającej przebiegać po nieruchomości skarżącej organy nie poczyniły żadnych ustaleń. Twierdzenia skarżącej, że przebieg sieci, który wedle przedstawionego projektu zajmuje istotną część nieruchomości stanowiącej jej własność, a także nieruchomości, które wedle stanu na gruncie pozostają w jej samoistnym, nieprzerwanym i spokojnym posiadaniu - zostały w całości pominięte. W załączeniu skarżąca przedstawia mapę sytuacyjną dotyczącą aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, z której wynika, że granice ewidencyjne działki nr [...] są inne niż, wynika to z treści złożonego do akt sprawy projektu. W odniesieniu do ich aktualizacji toczy się aktualnie stosowne postępowanie. W przypadku dokonania aktualizacji granic, wydana w niniejszej sprawie decyzja nie będzie kompletna i brak będzie możliwości wykonania przez Gminę Czarny Dunajec planowanej inwestycji w zakresie, w jakim zaskarżona decyzja nie obejmuje całości nieruchomości skarżącej po aktualizacji jej granic.

Skarżąca podniosła również, że zaskarżona decyzja jest wadliwa, ponieważ w sposób nieprecyzyjny określa głębokość, na jakiej ma zostać wykonana objęta jej treścią instalacja.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski, wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że jakkolwiek argumenty skargi nie okazały się zasadne, to skarga musiała zostać uwzględniona z przyczyn w niej nie podniesionych, niemniej tak istotnych, że powodujących konieczność takiego rozstrzygnięcia.

Jednakże Sąd rozpocznie wywód od omówienia zarzutów skargi bezzasadnych.

Pierwsza kwestia dotyczy zarzutów co do braków w ustaleniach faktycznych i naruszenia przepisów proceduralnych, a to art. 7,8,11,80 i 107 k.p.a. Generalnie trzeba uznać je za bezzasadne. W szczególności nie można zarzucić organom braku wnikliwego rozpatrzenia sprawy. Przypomnieć należy, że do wniosku wszczynającego całe postępowanie administracyjne dołączono mapę projektową uwidaczniającą przebieg projektowanej sieci kanalizacji sanitarnej /k.3 akt adm. I instancji/, która pochodzi z września 2015r., wpisaną do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, na której zaznaczono przebieg linii wodociągu w pobliżu działek skarżącej, jednak zupełnie inaczej, niż to twierdzi skarżąca. Wobec tego przedstawianie linii wodociągu przez skarżącą, namalowanej odręcznie, bez wskazania na jej przebieg na podstawie jakiegoś dokumentu urzędowego, nie może podważyć prawidłowego ustalenia organów w tej kwestii, dokonanego w oparciu o wspomniany dokument o charakterze urzędowym. Nie są zasadne zarzuty polegające na braku wnikliwego rozważenia alternatywnego przebiegu inwestycji, a zwłaszcza zarzuty o nieobiektywiźmie projektanta. W czasie postępowania odbyły się oględziny połączone z rozprawą administracyjną w terenie /k.49 akt adm/, w trakcie których skarżąca zgłosiła zarzuty co do przebiegu linii. Następnie osoba działająca z ramienia projektanta, posiadająca stosowne uprawnienia, przedłożyła opinię techniczną /k.53/, w której wskazano szereg argumentów, które wykluczyły przebieg tzw. trasy alternatywnej. W związku z tym kwestionowanie stanowiska organu, który oparł się na tej opinii przez skarżącą, oparte jedynie na zarzucie, że projektant nie jest obiektywny, gdyż optuje za wskazanym przez siebie przebiegiem linii, nie może odnieść skutku. Skarżąca bowiem nie podjęła nawet próby zakwestionowania argumentów technicznych zawartych w zaprezentowanej przez projektanta opinii technicznej, nie wskazała, że podane tam argumenty kwestionuje, gdyż są nieprawdziwe. Oczywiście rację ma skarżąca, gdy w ogólności podnosi, że ciężar wykazania wszystkich okoliczności spoczywa na organie orzekającym. Jednak gdy organ przedstawia stanowisko oparte na merytorycznej opinii, podważenie tego stanowiska powinno nastąpić w sposób merytoryczny, a nie poprzez gołosłowny zarzut braku obiektywizmu. Nie zasługują też na uznanie zarzuty o braku rozważenia innego wariantu, mniej uciążliwego dla skarżącej, a to wobec faktu, że co do tzw. wariantu alternatywnego przedstawiono wskazane wyżej stanowisko projektanta o braku możliwości jego wykonania. W tej sytuacji organ nie miał też podstaw do sporządzania osobnej opinii biegłego.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w pełni zgadza się z wykładnią prawa, to jest przepisów art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n., mających zastosowanie w sprawie, zaprezentowaną w skarżonej decyzji. Wobec tego nie ma potrzeby przytaczania po raz kolejny ich treści. Należy także podzielić zapatrywanie, iż budowa kanalizacji sanitarnej jest realizacją celu publicznego w świetle art. 6 u.g.n. Wedle doktryny, "w zakres tego pojęcia wchodzą także sieci służące do transportu dwutlenku węgla, dostarczania ciepła, a także sieci wodociągów i kanalizacji. Chodzi przy tym o tego rodzaju sieci, które służą nieograniczonej i z góry nieustalonej liczbie i grupie osób, które spełniając konkretne warunki, staną się użytkownikami takich sieci" (por. Paweł Czechowski w: Komentarz do art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, publ. Lex/el.). Jak to już wspominano w skarżonych decyzjach, udzielenie przez starostę zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie inwestycyjne w trybie art. 124 u.g.n., zostało uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości musi nastąpić aby zrealizowany został cel publiczny, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny. W ocenie Sądu obie te przesłanki zostały spełnione. Organ wykazał przeprowadzenie rokowań ze skarżącą, czego dowody znajdują się w aktach sprawy. Co do rokowań jako przesłanki określonej w art. 124 ust. 3 u.g.n., należy jeszcze wyjaśnić, że zgodnie ze stanowiskiem judykatury, przepis ten "nie określa formy prowadzenia rokowań. Rokowania nie oznaczają więc konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Nadto jeśli druga strona (właściciel) stanowczo sprzeciwia się wyraźnie wskazując, że tak zaproponowane warunki są nie do przyjęcia, lub nie zajmuje stanowiska wówczas nie ma obowiązku prowadzenia dalszych rokowań, gdyż nie można wymagać od stron, aby niezależnie od propozycji drugiej strony była zmuszona do respektowania warunków drugiej strony lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki nie zmieni swojego stanowiska. Z kolei nieosiągnięcie zgody pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia wymienionego w art. 124 ust. 1 u.g.n." (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 8 lipca 2016 r. II SA/Kr 526/16, LEX nr 2085195, oraz z dnia 19 września 2016 r. II SA/Kr 650/16, LEX nr 2136663). Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku WSA w Białymstoku ( z dnia 20 września 2016 r. II SA/Bk 212/16, LEX nr 2147007).

Natomiast zarzuty naruszenia prawa materialnego, a to art. 124 ust. 1 u.g.n. wskazujące na brak decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego polegają na nieporozumieniu. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (DZ.U. Dz.U.2016.778), inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku – w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W sposób oczywisty na terenie objętym inwestycją, o której mowa w skardze, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wobec tego realizacja inwestycji celu publicznego, a do takich niewątpliwie zalicza się przedmiotowa inwestycja, winna być realizowana na podstawie tegoż planu. Zgodnie z wypisem i wyrysem z ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przedmiotowa działka położona w [...], znajdują się w terenie oznaczonym symbolem MNZ. Zgodnie z § 9 ust. 4 ww. planu miejscowego, na całym terenie objętym jego ustaleniami dopuszcza się realizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej niezbędnych dla potrzeb lokalnych m. in. z zakresu: zaopatrzenia w wodę, odprowadzania i oczyszczania ścieków. Co więcej, § 41 pkt 1 wskazuje wręcz, że zakłada się, że gospodarka ściekowa gminy oparta będzie o dziesięć niezależnych systemów kanalizacji sanitarnej, projektowanych w układzie grawitacyjnym i zakończonych własnymi oczyszczalniami ścieków. Ponadto zapisy ww. planu znajdujące się w § 41 pkt 6 określają, iż budynki położone w planie na cele zabudowy (w szczególności w terenach MU l, MU2, UCM, MNT, MNZ, UC, UP i UT), a więc obejmujących obszary, w których zlokalizowana jest przedmiotowa działka, powinny być docelowo przyłączone do systemów zbiorczej kanalizacji sanitarnej (k. 15 – 37 akt adm). W tej sytuacji nie budzi wątpliwości, że Gmina realizuje przedmiotową inwestycję zgodnie z planem zagospodarowania, stosując się ściśle do jego zapisów. Nie dziwi nadto fakt braku konkretnych ustaleń planu co do przebiegu takiej kanalizacji. Jest bowiem oczywiste, że w przypadku tego typu aktów prawa miejscowego przyjmuje się pewne mniej lub bardziej ogólne założenia, których konkretyzacja następuje na etapie realizacji.

Przechodząc do omówienia przyczyny, która spowodowała wobec tego uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, stwierdzić należy, że decyzja organu drugiej instancji, wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a, w zakresie orzekającym o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, w rozstrzygnięciu stwierdza w sposób opisowy, na czym ma polegać owo ograniczenie, by następnie odwołać się do przebiegu trasy kanalizacji oznaczonej na mapie do celów projektowych, stanowiącej załącznik do decyzji Starosty Nowotarskiego z 9 maja 2016r. znak [...]. Należy wobec tego wskazać, że decyzja Starosty Nowotarskiego, o której mowa, jakkolwiek także w swej treści odwoływała się do załącznika w postaci mapy, takiego załącznika nie zawiera. Innymi słowy, w swej treści decyzja odwołuje się do elementu stanowiącego jej część składową, który nie istnieje. Nie sposób wobec tego stwierdzić, jak wygląda projektowany przebieg trasy i do czego odwołuje się decyzja. Oczywiście, można przypuszczać, że podstawą do opisu zamieszczonego w decyzji jest mapa do celów projektowych, dołączona przez Wójta Gminy Czarny Dunajec do wniosku /k.3 akt adm./, jednak nie sanuje to braku załącznika do decyzji. Brak ten bowiem powoduje, że decyzja jest niekompletna, a przez to nieczytelna i w konsekwencji niewykonalna. Nie można bowiem domniemywać, co zawiera załącznik do decyzji, w sytuacji, gdy brak takiego załącznika, a co więcej, brak nawet oznaczenia konkretnego dokumentu, który miałby być takim załącznikiem.

Jak wskazuje Hanna Knysiak-Molczyk w Komentarzu do art. 107 k.p.a. (publ. Lex/el): "w orzecznictwie sformułowano poglądy, że rozstrzygnięcie jest kwintesencją decyzji, gdyż wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego (szerzej o wypracowanych w orzecznictwie standardach redagowania rozstrzygnięcia zob. R. Kędziora, Kodeks..., s. 588–589). W orzecznictwie ustalony jest pogląd, że prawidłowe rozstrzygnięcie jako element decyzji administracyjnej musi być zredagowane w sposób jasny i zrozumiały dla adresata decyzji i niewymagający dodatkowych wyjaśnień ze strony organu. Jeśli istotą decyzji jest nałożenie obowiązków, to powinny być to obowiązki, których wykonanie jest fizycznie i prawnie możliwe (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011 r., II OSK 18/10, LEX nr 783523; wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., I OSK 449/10, LEX nr 990253)". W sytuacji braku załącznika do decyzji, konkretyzującego przebieg projektowanej trasy kanalizacji sanitarnej przez działki skarżącej, do którego odwołuje się decyzja w rozstrzygnięciu, uznać należy, że rozstrzygnięcie decyzji jest niepełne w sposób uniemożlwiający jej należyte odczytanie i następnie wykonanie. Powoduje to konieczność uchylenia decyzji organów obu instancji, wobec naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

W tej sytuacji organ I instancji obowiązany będzie ponowić postępowanie, a w przypadku wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. i odwołania się do treści załącznika – zadbać, aby dokument stanowiący załącznik został jasno wskazany i dołączony do decyzji jako jej integralna część. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy wezmą pod uwagę, że jakkolwiek ocena prawna Sądu jest zbieżna z oceną prawną organów, jak również, że na gruncie dotychczasowych ustaleń faktycznych zarzuty procesowe okazały się bezzasadne, to jednak stan faktyczny może ulec zmianie. Należy bowiem zauważyć, że już po wydaniu decyzji w obu instancjach nastąpiła zmiana stanu ewidencyjnego w stosunku do działek skarżącej, polegająca na zmianie ich granic. Skarżąca podnosiła ten zarzut w skardze, niemniej na etapie jej rozpoznania kwestia ta nie mogła zostać uwzględniona, jako że do zmiany granic doszło już po wydaniu skarżonych decyzji. Niemniej wobec konieczności powtórnego rozpoznania sprawy problem zmiany oznaczenia i konfiguracji działek skarżącej, których dotyczy postępowanie, będzie musiał być wzięty pod uwagę, co wpłynąć może na zmianę okoliczności faktycznych sprawy.

Z wymienionych przyczyn orzeczono jak w sentencji.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (DZ.U. 2015.1800). Na kwotę zasądzonych kosztów składają się wpis w kwocie 200 zł, opłata kancelaryjna 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata w kwocie 480 zł.