Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2463/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 września 2020 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] [...]. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "organ odwoławczy", "Minister"), na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2067 ze zm., dalej: "u.o.z.") oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...], o odmowie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych, polegających na wymianie okien na klatce schodowej budynku, zlokalizowanego przy Pl. [...] [...].

Powyższa decyzja, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] października 2018 r. Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy Pl. [...] [...]. ( dalej: " skarżąca", Wspólnota"), złożyła wniosek o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych, polegających na wymianie stolarki okiennej z zachowaniem istniejących wymiarów na klatce schodowej budynku, zlokalizowanego przy Pl. [...] [...].

Miejski Konserwator Zabytków [...]. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...], odmówił udzielenia pozwolenia na wnioskowane roboty budowlane. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że budynek objęty wnioskiem położony jest na obszarze zespołu urbanistycznego placu św. Macieja wpisanego do rejestru zabytków i jest integralną częścią zabudowy tego placu. Budynek objęty wnioskiem został wybudowany w 1898 r. jako kamienica "[...]", z usługowym parterem. Na elewacji podwórzowej znajdują się cztery oryginalne okna doświetlające klakę schodową kamienicy. Są to okna drewniane z dekoracyjnymi elementami w postaci smukłych kolumienek z głowicami, umieszczonymi na słupkach podziałów międzyszybowych. Zdaniem organu I instancji, wnioskowana wymiana zachowanych, historycznych okien na nowe, wykonane z PVC o typowych profilach i bez odtworzenia elementów dekoracyjnych przyczyni się do zubożenia wartości zabytkowej kamienicy, ponieważ istniejące okna są jednymi z ostatnich oryginalnych stolarek w budynku. W ocenie organu planowane działanie doprowadzi do obniżenia wartości zabytkowej budynku i zespołu urbanistycznego.

Odwołanie od tej decyzji złożyła Wspólnota.

Po rozpatrzeniu odwołania, minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., utrzymał w mocy decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków [...] z dnia [...] lutego 2019 r.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy w pierwszej wskazał, że zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 pkt. 1 u.o.z. pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru.

Organ odwoławczy, powołując się uprzednio na treść art. 96 ust. 2 u.o.z. wyjaśnił także, że na mocy § 2 pkt. 1 porozumienia nr [...] z dnia [...] września 2011 r. zawartego pomiędzy Wojewodą [...] a Prezydentem [...] w sprawie powierzenia prowadzenia niektórych zadań z zakresu właściwości Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, do zakresu działania Gminy [...] należy m.in. wydawanie pozwoleń, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt. 1-4, 6-11 z wyłączeniem pkt. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zgodnie z § 3 ust. 1 ww. porozumienia Prezydent [...] oświadczył, że Gmina [...] posiada w swojej strukturze organizacyjnej wyspecjalizowaną komórkę zajmującą się sprawami ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, kierowaną przez Miejskiego Konserwatora Zabytków, zaś według ust. 2 tego przepisu zadania powierzone porozumieniem, w tym wydawanie decyzji i postanowień, realizowane są przez Miejskiego Konserwatora Zabytków, działającego w imieniu Prezydenta [...] Mając powyższe na względzie Minister ocenił, że organ ochrony zabytków, który wydał decyzję, posiadał kompetencje do zajęcia stanowiska w sprawie. Jak zaznaczył organ odwoławczy, właściwość rzeczowa w rozpatrywanej sprawie wynika z faktu, że budynek przy Pl. [...] [...]. znajduje się na objętym ochroną konserwatorską na podstawie decyzji Konserwatora Zabytków Miasta [...] z [...] maja 1979 r. pod numerem [...]., wpisującej do rejestru zabytków "rejon Pl. [...] ograniczony ul. [...], [...], [...], [...], Pl. [...] i Pl. [...]" [...]. Organ przypomniał, że w uzasadnieniu decyzji o wpisie do rejestru, wskazano, że projekt zabudowy t.zw. Pola [...]/rejon dzisiejszego [...] sporządzony został w 1873 r. przez G.D.i O. B.. W teren ograniczony istniejącymi zabudowaniami wcześniej ulicami, autorzy zaprojektowali nowy układ ulic, którego centrum stanowił skwer o kształcie prostokąta ze ściętymi narożnikami. Trzon założenia tworzą bloki zabudowy ujęte w dwie równoległe ulice /[...], [...]/ przechodzące w plac skupiający w swych narożnikach dalsze pięć ulic. Całość stanowi unikalny, powstały od jednego rzutu układ urbanistyczny, wyraźnie czytelny w planie miasta, nawiązujący do angielskiego modelu rezydencjonalnego ze skwerem."

Minister wyjaśnił następnie, że zgodnie z treścią art. 6 ust. i pkt i lit. b u.o.z., do zabytków nieruchomych zalicza się w szczególności układy urbanistyczne, ruralistyczne i zespoły budowlane. Historycznym układem urbanistycznym jest, zgodnie z art. 3 pkt 12 u.o.z., przestrzenne założenie miejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym sieci ulic lub sieci dróg. Ochroną objęty jest cały układ urbanistyczny, który tworzą wchodzące w jego skład elementy, np. budynki. Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma również fakt, że kamienica "[...]" przy Pl. [....] [...]. została ujęta indywidualnie w gminnej ewidencji zabytków przyjętej zarządzeniem Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., co oznacza, że przedmiotem ochrony jest również sam budynek ze względu na jego walory zabytkowe.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że Miejski Konserwator Zabytków jako wyspecjalizowany organ w zakresie ochrony zabytków może w ramach własnej kompetencji ocenić, czy planowane roboty będą ingerowały w układ urbanistyczny i czy doprowadzą do zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru. Organ odwoławczy, przypomniał, że w ocenie organu I instancji, wymiana oryginalnej stolarki okiennej, wpłynie negatywnie zarówno na samą kamienicę, ujętą w gminnej ewidencji zabytków, jak również na układ urbanistyczny wpisany do rejestru zabytków. Zdaniem Ministra w decyzji organu I instancji, należycie wyważono interes społeczny i interes strony, dając prymat temu pierwszemu. Zachowanie wyglądu chronionego układu urbanistycznego, jak wskazywał dalej organ odwoławczy, leży w interesie społecznym.

Odnosząc się do treści odwołania, Minister stwierdził, że błędne jest przekonanie skarżącego wskazującego, że jeśli wymiana okien nie prowadzi do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru to zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt. 11 u.o.z., pozwolenie nie jest konieczne, bo nie ma w tym zakresie podstawy do żądania wydania takiego pozwolenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, wymaga przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Minister wskazał następnie, że planowane przez inwestora prace budowlane (działania) mogą doprowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu budynku, a tym samym mogą dokonać zmian w wyznaczonym układzie, objętym ochroną, zatem zarzut naruszenia art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z. jest nietrafny. Zdaniem organu odwoławczego nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że wymiana stolarki okiennej stanowi czynność, która ustawodawca określił jako "inne działania". Powołując się na orzecznictwo, organ odwoławczy uznał, że roboty budowlane, polegające na wymianie okien, kwalifikuje się jako remont. Minister ocenił także, że okoliczność prowadzenia we wcześniejszym okresie prac remontowych z naruszeniem zasad ochrony zabytków nie może stanowić przesłanki usprawiedliwiającej dokonywanie kolejnych prac z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony zabytków, zwłaszcza niezgodnie z oryginalnymi, historycznymi wzorcami. Podsumowując organ odwoławczy ocenił, że decyzja organu I instancji jest słuszna merytorycznie. Zdaniem Ministra, realizacja planowanej inwestycji doprowadziłaby do zubożenia wartości zabytkowych kamienicy, jak również historycznego układu urbanistycznego rejonu PI. [...] (dawniej [...]) [...].

Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniosła Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości wspólnej przy PI. [...] [...]. Skarżąca zarzuciła,że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa i zasad współżycia społecznego oraz z naruszeniem zasady równości wobec prawa. Wspólnota zarzuciła, że organ wydając zaskarżoną decyzję:

1. nie wskazał wyczerpująco podstawy prawnej, pomijając art. 36 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 3 Prawa budowlanego

2. dokonał błędnej wykładni przepisów prawa, w szczególności art. 36 ust 1 pkt 1 oraz nie zastosował art. 36 ust 1 pkt. 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, co zdaniem strony skarżącej oznacza, że organ nie uwzględnił wszystkich aspektów sprawy, w tym treści art 4 pkt 1 i 2 w/w ustawy i błędnie wskazał podstawę prawną decyzji. Zamiast zastosować art. 36 ust. 1 pkt 11 powołanej ustawy i przyjąć, że w takim stanie faktycznym jaki zaistniał nie ma podstaw ani obowiązku do wydania pozwolenia konserwatorskiego zastosował art 36 ust. 1 pkt 1. ustawy, co ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w zaskarżonej decyzji, bowiem przesłanki wskazane w tych dwóch przepisach, determinujące obowiązek uzyskania pozwolenia konserwatorskiego, są różne

3. wydał decyzję z naruszeniem ustawy prawo budowlane w szczególności art. 3 pkt 7 i 8 oraz przyjętej zasady w prawie budowlanym, że wymiana okien z zachowaniem ich dotychczasowego wyglądu i wymiarów nie stanowi remontu, tylko prace konserwatorskie i nie wymaga pozwolenia budowlanego, w szczególności gdy przedmiotem postępowania nie jest budynek wpisany do rejestru zabytków tylko układ architektoniczny.

Uzasadniając zarzuty skargi, Wspólnota powtórzyła w znacznej części argumentację przytoczoną w odwołaniu. Wskazała, że podniosła, że zamierza dokonać wymiany drewnianej stolarki okiennej na nową plastikową z zachowaniem istniejącego obecnie, wymiaru i podziału, skutecznie imitującą i mogącą zastąpić oryginalną. W ocenie skarżącej, obecna stolarka zniszczona i niefunkcjonalna, nie zabezpiecza budynku w należyty sposób przed zimnem oraz wilgocią. Wspólnota podkreśliła, że sporne okna wychodzą wyłącznie na tył budynku czyli na podwórko, które jest praktycznie obszarem zamkniętym i niewidocznym z ulicy. Ponadto, wobec zbycia skweru przy ul. [...] i planowanej tam zabudowy tzw. plombą, fasada tylna budynku przy ul. [...]stanie się ścianą wewnątrz podwórka. Pomimo takiego stanu faktycznego Wspólnota nie uzyskała zgody na wymianę stolarki okiennej na plastikową z zachowaniem istniejących wymiarów, podziału i koloru przy równoczesnym twierdzeniu Miejskiego Konserwatora Zabytków, podtrzymanym przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, że w przypadku wymiany okien na nowe, odpowiadające rozmiarem wyglądem i podziałem oknom wymienianym, lecz z innego tworzywa niż pierwotne, wymaga pozwolenia budowlanego określanego jako pozwolenie konserwatorskie. W ocenie Wspólnoty, stanowi to wadliwą interpretację przepisów prawa, naruszenie zasad prawa własności, równości wobec prawa, ekonomiki postępowania ,a w szczególności treści art 4 i art 36 u.o.z. i art 3 pkt 7 i pkt 8 Prawa budowlanego i art. 36 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 11 u.o.z. Zdaniem skarżącej, wykonanie czynności wymiany stolarki okiennej stanowi czynność, którą ustawodawca określił jako "inne działania". Zatem jeśli wymiana okien nie prowadzi do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku w pisanego do rejestru to zgodnie z art 36 ust 1 pkt 11 pozwolenie nie jest konieczne, bo nie ma w ty m zakresie podstawy żądania wy dania takiego pozwolenia. W ocenie skarżącej, wymiana okien, stanowić będzie działania, mieszczące się w pojęciu bieżącej konserwacji i nie stanowiące robót budowlanych objętych zakresem przedmiotowym powyższej ustawy. Zatem inwestor takich prac w każdej nieruchomości nie jest zobligowany do uzyskania pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżącej, wymaganie przez organ pozwolenia od inwestora wymieniającego okna z zachowaniem rozmiaru i wyglądu w budynku należącym do chronionego układu urbanistycznego, narusza zasadę równości wobec prawa, stawiając inwestora budynku wpisanego do rejestru zabytków lub stanowiącego element chronionej zabudowy w gorszej sytuacji od inwestora "zwykłego" budynku. Skarżąca powołując się na orzecznictwo, wskazała, że roboty budowlane dotyczące wymiany stolarki okiennej, nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy nie dochodzi do zmiany gabarytów okien lub konstrukcji. Zdaniem skarżącej, bez znaczenia, z uwagi na równość wobec przepisów prawa jest fakt, że budynek składa się na układ architektoniczny wpisany w rejestr zabytków. Skoro bowiem w ustawie o ochronie zabytków ustawodawca odwołuje się do ustawy Prawo budowlane, to oznacza, że definicje zawarte w prawie budowlanym powinny być stosowane przy wykładni przepisów o ochronie zabytków. Skarżąca powołując się na art. 4 u.o.z. wskazywała, że niższe koszty wiążące się z wymianą okien na tańsze plastikowe, pozwoliłaby na zaoszczędzenie środków na ewentualne roboty rewitalizacyjne od frontu kamienicy. Zdaniem skarżącej dbałość o zabytek wymaga by montowane okna, wizualnie nie odbiegały od oryginału, ale oczywistym jest, że wraz z rozwojem techniki i materiałoznawstwa uzasadnione i konieczne będą zamienniki tworzyw.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja ta, nie narusza prawa.

Na wstępie należy wskazać, że stanowiące w istocie skargę, pismo Wspólnoty z dnia [...] września 2019 r., zostało zatytułowane "sprzeciw". Należy zatem wyjaśnić, że sprzeciw jest środkiem odwoławczym przysługującym wyłącznie od decyzji o charakterze kasacyjnym, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. ( uchylających zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazujących sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji). Nie budzi jednak wątpliwości, że zaskarżona decyzja, nie należy do kategorii decyzji kasacyjnych, zaś pismo skarżącej z dnia [...] września 2019 r., jest skargą, na co wskazuje jego treść. Odnotować także w tym miejscu należy, nieprawidłowe pouczenie zawarte w zaskarżonej decyzji, na co wskazała skarżąca w skierowanym do Sądu piśmie z [...] grudnia 2019 r.

Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji, należy podkreślić, że budynek przy Pl. [...] [...]., w którym skarżąca planowała wymianę okien, znajduje się na terenie objętym ochroną konserwatorską na podstawie decyzji Konserwatora Zabytków Miasta [...] z [...] maja 1979 r., wpisującej do rejestru zabytków "rejon Pl. [...] ograniczony ul. [...], [...], [...], [...], Pl. [...] i Pl. [...]" [...]. Ponadto sama kamienica, została ujęta indywidualnie w gminnej ewidencji zabytków przyjętej zarządzeniem Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Przedmiotem ochrony jest więc także sam budynek ze względu na jego walory zabytkowe. Niesie to za sobą określone konsekwencje w postaci konieczności uzyskania pozwolenia konserwatorskiego w przypadku podejmowania działań wymienionych w art. 36 u.o.z.

Nie jest zasadny podniesiony w skardze zarzut niewyczerpującego wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia i pominięcie art. 36 u.o.z.

Podstawę prawną decyzji organu I instancji, utrzymanej następnie w mocy przez Ministra, stanowił bowiem art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z., zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b u.o.z., ochronie i opiece podlegają bez względu na stan zachowania zabytki nieruchome będące w szczególności układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi. Przedmiotowy budynek wchodzi w skład układu urbanistycznego, którym zgodnie z treścią art. 3 pkt 12 u.o.z jest przestrzenne założenie miejskie lub wiejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym sieci ulic lub sieci dróg.

Roboty budowlane przy elewacji budynku wchodzącego w skład zespołu zabudowań objętych historycznym układem urbanistycznym, z mocy art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wymagają pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. W razie wykonania takich robót bez wymaganego pozwolenia zachodzą warunki do zastosowania dyspozycji z art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1903/16, LEX nr 2534738). Wymóg uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie robót budowlanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wynika także z art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu wymiana okien wbrew twierdzeniom skarżącej, nie stanowi bieżącej konserwacji lecz roboty budowlane, do których zgodnie z definicją określoną w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego zalicza się budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Planowana wymiana okien stanowi remont, który jak wynika z regulacji zawartej w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, polega na wykonywaniu w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Przez pojęcie bieżącej konserwacji należy natomiast rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót nie polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, ale mających na celu utrzymanie obiektu budowlanego w dobrym stanie, w celu jego zabezpieczenia przed szybkim zużyciem się, czy też zniszczeniem i dla utrzymania go w celu użytkowania w stanie zgodnym z przeznaczeniem tegoż obiektu. Tak więc bieżącą konserwacją będą prace budowlane wykonywane na bieżąco w węższym zakresie niż roboty budowlane określone jako remont (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 941/19, LEX nr 2973873). Wymiana okien bez względu na to, czy następuje zmiana wielkości otworów okiennych jest remontem. Nie jest to bowiem czynność z zakresu bieżącej konserwacji, gdyż do takich czynności można zaliczyć odnowienie okien poprzez pomalowanie i inne drobne naprawy ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 662/06, opublikowano: www.nsa.gov.pl ). Z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego wynika, że istotną cechą remontu jest zakwalifikowanie robót budowlanych jako takich, które mają na celu odtworzenie stanu pierwotnego. Aby można było mówić o remoncie musi istnieć remontowany obiekt, dlatego też przy remoncie następuje zazwyczaj wymiana poszczególnych elementów obiektu i zastąpienie ich nowymi ( wyrok Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1958/14, LEX nr 2111130). Planowana przez skarżącą wymiana okien jest zatem remontem mieszczącym się w pojęciu robót budowlanych a nie innych działań w rozumieniu art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.. Wbrew zarzutom skargi nie doszło zatem do naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie regulacji określonej w art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z. zamiast określonej w art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z., a także do naruszenia art. 3 pkt 7 i 8 Prawa budowlanego.

Jednocześnie podkreślić w tym miejscu należy, że organ I instancji będący wyspecjalizowanym organem w zakresie ochrony zabytków i mający w tym zakresie kompetencje do dokonywania samodzielnych ocen, wskazał, że przedmiotowe okna drewniane z dekoracyjnymi elementami w postaci smukłych kolumienek z głowicami, umieszczonymi na słupkach podziałów międzyszybowych, są jednymi z ostatnich oryginalnych stolarek w budynku i uznał że wnioskowana wymiana zachowanych, historycznych okien na nowe, wykonane z PVC o typowych profilach i bez odtworzenia elementów dekoracyjnych, przyczyni się do zubożenia wartości zabytkowej kamienicy. Ocenę tę zaakceptował następnie organ odwoławczy. Skoro zatem w ocenie wyspecjalizowanego organu, wymiana okien na plastikowe, negatywnie wpłynie zarówno na kamienicę ujętą w gminnej ewidencji zabytków, jak również na wpisany do rejestru układ urbanistyczny, to także przy zakwalifikowaniu wymiany okien jako innych działań określonych w art. 36 ust. 1 pkt 11 ( jak błędnie wskazuje skarżąca ), które mogą doprowadzić do naruszenia substancji lub wyglądu budynku, i tak wymagane byłoby pozwolenie konserwatorskie. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie, jest podniesiony w skardze argument, że okna wychodzą na podwórze i nie są widoczne oraz, że w związku z planowaną tam inwestycją, staną się częścią ściany wewnątrz podwórka.

Oczywistym jest także co zdaje się kwestionować skarżąca, że sytuacja prawna i wymagania stawiane inwestorowi prowadzącemu roboty budowlane w zabytku są odmienne od wymagań odnoszących się do innych inwestorów. Nie mają tez znaczenia podnoszone w skardze kwestie finansowe. Przy ochronie zabytków, nie są brane pod uwagę kryteria opłacalności dokonywanych prac ochronnych, bowiem priorytetem są tu walory naukowe, historyczne i artystyczne danego obiektu wynikające z wpisania go do rejestru oraz ochrona i zachowanie materialnego dziedzictwa kulturowego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 lipca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2560/17, LEX nr 2539829). Również okoliczność prowadzenia we wcześniejszym okresie prac remontowych z naruszeniem zasad ochrony zabytków nie może stanowić przesłanki usprawiedliwiającej dokonywanie kolejnych prac z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony zabytków, zwłaszcza niezgodnie z oryginalnymi, historycznymi wzorcami. Reasumując należy stwierdzić, że Miejski Konserwator Zabytków [...] a za nim Minister prawidłowo wskazał podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Realizacja planowanej inwestycji doprowadziłaby do zubożenia wartości zabytkowych kamienicy, jak również historycznego układu urbanistycznego.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.