Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1459/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Siły zbrojne
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1 pkt 7 i art. 88
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: par. 3, par. 6 ust. 1, par. 7 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 108 poz 1141
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Stanisław Marek Pietras, Protokolant Referent stażysta Aleksandra Olczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłacenia dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie, zgodnie z rozkazami dowódcy, dyżurów i pozostawanie poza JW w gotowości do udzielenia świadczeń zdrowotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Dowódcy Wojsk Lądowych na rzecz skarżącego J.S. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w S. (dalej jako Dowódca JW w S.) z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] odmawiającej wypłacenia J. S. dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie, zgodnie z rozkazami dowódcy, dyżurów i pozostawanie poza PZOZ JW Nr [...], w gotowości do udzielenia świadczeń zdrowotnych.

W uzasadnieniu Dowódca Wojsk Lądowych wskazał, iż J. S. pełnił zawodową służbę wojskową w JW w S. na stanowisku młodszy specjalista – lekarz sekcji służby zdrowia. Decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. został z dniem [...] lutego 2008 r. zwolniony z zajmowanego stanowiska i wyznaczony na stanowisko służbowe w [...] Brygadzie Wsparcia Dowodzenia w S.

Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Dowódca JW w S. odmówił wypłacenia J. S. dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie, zgodnie z rozkazami dowódcy, dyżurów i pozostawanie poza PZOZ JW w S., w gotowości do udzielenia świadczeń zdrowotnych. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Dowódca JW Nr [...] w Ż. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia z powodu braku przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Po uzupełnieniu dowodów i ponownym rozpatrzeniu sprawy Dowódca JW w S. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] ponownie odmówił wypłacenia wnioskowanego przez żołnierza dodatkowego wynagrodzenia. Od tej decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik strony. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Dowódca JW Nr [...] w Ż., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na decyzję powyższą została wniesiona przez pełnomocnika J. S. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który wyrokiem z dnia 28 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Go 422/10 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy JW w S.

Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w celu ustalenia szczegółowej organizacji zarówno jednostki wojskowej jak i PZOZ Ambulatorium z Izbą Chorych w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych, treści i zakresu rozkazów zobowiązujących lekarza do dyżurów pod telefonem, zakresu obowiązków służbowych skarżącego, w jakim charakterze wykonywał "dyżury pod telefonem", z jakimi obowiązkami wiązały się te dyżury, czy był wzywany w trakcie dyżurów do udzielania świadczeń zdrowotnych, czy w trakcie dyżurów skarżący faktycznie pozostawał w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych, a także czy w tym samym czasie wykonywał czynności kolidujące z obowiązkami wynikającymi z dyżurów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim stanął na stanowisku, że wobec niepowołania przez Dowódcę JW w S. kierownika PZOZ, dowódca ten przejmuje jego obowiązki w zakresie zobowiązywania lekarza do pozostawania w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych poza zakładem opieki zdrowotnej.

Dowódca JW w S. uwzględniając zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uzupełnieniu materiału dowodowego sprawy w przedmiocie organizacji jednostki wojskowej oraz organizacji PZOZ Ambulatorium z Izbą Chorych w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych, wydał decyzję z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], którą odmówił J. S. dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie, zgodnie z rozkazami dowódcy, dyżurów i pozostawanie poza PZOZ JW w S., w gotowości do udzielenia świadczeń zdrowotnych. Organ I instancji podkreślił okoliczność, iż żołnierz w czasie służby w JW w S. nigdy nie domagał się naliczenia należności za pozostawanie w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych i zdaniem organu orzekającego okoliczność ta ma znaczenie dla toczącego się postępowania, gdyż sam zainteresowany traktował pełnioną służbę lekarza dyżurnego garnizonu jako swoją powinność mieszczącą się w zakresie jego obowiązków służbowych. Zwrócono również uwagę na to, że pełnione w tamtym okresie służby nie były odpłatne, dlatego zainteresowany świadomy tego faktu nie występował z żadnymi roszczeniami z tytułu pełnionych służb. W ramach pełnionych służb lekarza dyżurnego J. S. nie był wzywany do udzielania świadczeń zdrowotnych, w dokumentacji nie ma żadnych zapisów potwierdzających konieczność podejmowania interwencji medycznych.

Organ I instancji wskazał także, iż podstawę do pełnienia służby lekarza dyżurnego garnizonu stanowił pkt 547 Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych RP (wprowadzonego do użytku decyzją 306/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 stycznia 2003 r. w sprawie wprowadzenia do użytku Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych RP oraz zestawienia wzorów dokumentów do Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych RP (Dz. Urz. MON z 2003 r. nr 17, poz. 191), z którego wynika, że w skład służby garnizonowej w zależności od potrzeb może wchodzić lekarz dyżurny garnizonu oraz (pkt 559) służbę lekarza dyżurnego garnizonu mogą pełnić lekarze jednostek wojskowych, przychodni specjalistycznych szpitali wojskowych i innych placówek służby zdrowia, na mocy zawartych porozumień. Do zakresu obowiązków żołnierza - lekarza zajmującego stanowisko dowódcy plutonu medycznego należało pełnienie w systemie zmianowym służby Lekarza Dyżurnego Garnizonu, stąd też organ I instancji wywiódł, iż pełnienie tej służby mieściło się w granicach realizowanych przez J. S. obowiązków.

Organ I instancji stanął na stanowisku, że obowiązek pełnienia służb, w tym służby lekarza dyżurnego garnizonu, nie musi wyłącznie wynikać wprost z zakresu obowiązków żołnierza, bowiem podstawę taką stanowi Regulamin Ogólny Sił Zbrojnych RP, który przyznaje dowódcy prawo do ustalania składu służb i sposobu ich pełnienia. Na podstawie otrzymanego od Dyrektora SPZOZ w S. harmonogramu pełnienia dyżurów ustalono terminy dyżurów J. S. w SPZOZ, których część kolidowała z terminami służb lekarza dyżurnego garnizonu. Stąd też żołnierz nie mógł w tych terminach pozostawać w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych w JW w S.

Od decyzji z dnia [...] maja 2011 r. odwołanie wniósł pełnomocnik J. S. Dowódca JW Nr [...] w Ż. rozpatrzył odwołanie i decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego, który pozwoliłby stwierdzić fakt powołania w Garnizonie S. służby dyżurnego lekarza garnizonu oraz na stwierdzenie, że J. S. pełnił właśnie służbę dyżurnego lekarza garnizonu.

Dowódca JW w S. uzupełnił materiał dowodowy sprawy i po ponownym jej rozpatrzeniu decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] odmówił wypłacenia J. S. dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie, zgodnie z rozkazami dowódcy, dyżurów i pozostawanie poza PZOZ JW w S. gotowości do udzielenia świadczeń zdrowotnych.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji przytoczył swoje wcześniejsze argumenty, a ponadto zwrócił uwagę na to, że w zakresie zabezpieczenia medycznego JW w S. panuje dualizm. Organ wyraźnie zaznaczył, że należy rozróżniać organizację udzielania świadczeń zdrowotnych jednostki wojskowej od organizacji i funkcjonowania PZOZ - Ambulatorium z Izbą Chorych. Szczegółowe regulacje dotyczące udzielania świadczeń zdrowotnych przez Ambulatorium z Izbą Chorych Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej JW w S. (dalej jako AzICh) zostały zawarte w statucie oraz regulaminie porządkowym Ambulatorium z Izbą Chorych - PZOZ JW w S., a także w umowach o świadczenie usług medycznych z [...] Oddziałem Wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia. Zgodnie z Rozdziałem II regulaminu porządkowego Ambulatorium z Izbą Chorych do zadań AzICh należało udzielanie świadczeń zdrowotnych w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej i stomatologicznej, szczegółowo określonych w tym akcie np. pkt 5 rozdziału I regulaminu stanowiący, że "AzICh jest powołane do realizowania świadczeń zdrowotnych na rzecz osób podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.)". W umowach z NFZ o świadczenie usług medycznych w rozdziale III dot. zasad udzielania świadczeń medycznych w pkt 7 znalazł się zapis dotyczący dyżurów: "zabezpieczenie opieki lekarskiej oraz nadzór medyczny nad częścią stacjonarną izby chorych w godz. 7 do 18 sprawuje personel medyczny (lekarze, pielęgniarki). Natomiast od godz. 18 do godz. 7 dnia następnego lekarz w ramach pełnionego dyżuru pod telefonem. Z tak sformułowanego zapisu wynika, że "dyżur pod telefonem" w ramach zakładu opieki zdrowotnej (AzICh) dotyczył zabezpieczenia funkcjonowania AzICh w ramach świadczeń zdrowotnych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, a nie jednostki wojskowej jako takiej. Z tych względów wymagają rozróżnienia dwie sytuacje: 1) zabezpieczenie medyczne AzICh w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, 2) zabezpieczenie medyczne JW w S. łącznie z Garnizonem S.

Z powyższego organ I instancji wywiódł, iż J. S. pełniąc służbę lekarza dyżurnego garnizonu zabezpieczał pod względem medycznym jednostkę wojskową a nie zakład opieki zdrowotnej - AzICh i jest to główny powód uznania przez organ I instancji, że nie zostały spełnione warunki do przyznania mu dodatkowego wynagrodzenia z tytułu pozostawania w gotowości do udzielenia świadczeń zdrowotnych poza zakładem opieki zdrowotnej.

Od powyższej decyzji pełnomocnik żołnierza wniósł odwołanie do Dowódcy Wojsk Lądowych (jako organu właściwego do rozpatrzenia odwołania w sprawie po dokonaniu w dniu 1 stycznia 2011 r. zmian organizacyjnych w strukturze Wojsk Lądowych).

Dowódca Wojsk Lądowych, po zapoznaniu się z zarzutami odwołania i ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i wskazanym na wstępie rozstrzygnięciem z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, iż Dowódca [...] Pułku Artylerii – JW w S. pełni równocześnie funkcję Dowódcy Garnizonu S. W swoich rozkazach do działalności w 2006 r. w 2007 r., w 2008 r. Dowódca [...] Pułku Artylerii w zakresie zabezpieczenia medycznego ustalił, że dyżur pod telefonem będzie pełnił wyznaczony wg grafiku, ujętego w rozkazie dziennym pułku lekarz w godz. 1530 – 730. Dowódca Garnizonu S. w celu uregulowania spraw związanych z funkcjonowaniem podległego garnizonu w swoich rozkazach w sprawie funkcjonowania Garnizonu S. wyznaczył służbę garnizonową: lekarza dyżurnego garnizonu - lekarza dyżurnego [...] Pułku Artylerii. Z powyższych dokumentów organizacyjnych wynika, że "dyżury pod telefonem" były formą zabezpieczenia medycznego Jednostki Wojskowej [...] S. i jednocześnie Garnizonu S.

J. S. wykonywał także dodatkową pracę poza Siłami Zbrojnymi w SPZOZ w S. na stanowisku lekarza Izby Przyjęć i Pogotowia Ratunkowego. Z przesłanego przez Dyrektora SPZOZ w S. harmonogramu pełnienia dyżurów wynika, że znaczna część terminów dyżurów J. S. w SPZOZ pokrywa się z terminami służb lekarza dyżurnego garnizonu, co oznacza, że w tym czasie nie mógł pozostawać w gotowości do udzielenia świadczeń zdrowotnych na rzecz JW w S. bądź Garnizonu S. Ponadto na wykonywanie tej pracy ww. nie posiadał wymaganego zezwolenia dowódcy JW [...] w S.

Organ II instancji w całości podzielił stanowisko, że obowiązek pełnienia służb dyżurnych, w tym służby lekarza garnizonu, nie musi wynikać wprost i wyłącznie z zakresu obowiązków żołnierza - lekarza, gdyż są to obowiązki wynikające z Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych RP i nie ma potrzeby powtarzania w zakresie obowiązków zapisów z Regulaminu Ogólnego, które są wiążące dla żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową. Obowiązki pełnienia służby dyżurnej lekarza garnizonu wynikające z rozkazów Dowódcy Garnizonu S. oraz Dowódcy JW [...] w S. nałożone na J. S. stanowiły skonkretyzowanie przepisów Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych RP.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że pełniąc służbę dyżurną lekarza dyżurnego garnizonu J. S. zapewniał zabezpieczenie medyczne Jednostki Wojskowej [...] S. łącznie z Garnizonem S., a tym samym nie zostały spełnione warunki określone w § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia, tj. nie zaistniała sytuacja pozostawania przez J. S. w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych poza zakładem opieki zdrowotnej na polecenie kierownika zakładu opieki zdrowotnej.

Decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2012 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych, pełnomocnik strony podtrzymał w całości argumentację zawartą w skardze do WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] maja 2010 r. oraz w odwołaniu z dnia [...] maja 2012 r.

Ponadto pełnomocnik strony wskazał, iż w świetle art. 81 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, uposażenia, dodatki i inne należności finansowe nalicza i wypłaca się żołnierzowi z urzędu, nie czekając na jego prośbę bądź podanie w tej sprawie. Niezasadne jest twierdzenie organów, iż skoro lekarz pełnił jednocześnie dyżur jako lekarz garnizonu, to za pełnienie dyżurów wynagrodzenie mu nie przysługuje. Niezasadne jest także twierdzenie, że skoro lekarz pełnił w tym samym czasie dyżur pod telefonem w SP ZOZ S. i w JW w S., to wynagrodzenie za dyżur mu nie przysługuje. Strona przeciwna nie wykazała i nie udowodniła, że lekarz nie był fizycznie gotowy do udzielania pomocy lekarskiej w JW w S. i że nie mógł on niezwłocznie stawić się w JW w razie wezwania w celu udzielenia świadczeń zdrowotnych. Wykonując w oparciu o rozkazy dzienne zadania, wykraczające poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska, poza normalnym czasem pracy - będąc w faktycznej gotowości do pracy, lekarz nabywa prawa do dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie, zgodnie z rozkazami dowódcy, dyżurów. Wynajdywanie przez stronę przeciwną dodatkowych przesłanek pozaustawowych, mających uzasadniać odmowę wypłaty wynagrodzenia, jest niedopuszczalne.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Wojsk Lądowych wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

W świetle postanowień art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. W wyroku z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 751/09 (publik. LEX nr 564453) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przedstawił trafny pogląd, iż skoro związanie wynikające z art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do kolejnych postępowań, to tym bardziej odnosi się ono do sprawy, w ramach której zapadł prawomocny wyrok. Zgodnie zaś z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 28 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Go 422/10 Sąd stwierdził, iż cyt.: "W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezsporny jest fakt, iż w okresie od stycznia 2005 r. do lutego 2008 r. skarżący jako żołnierz zawodowy (lekarz) Jednostki Wojskowej [...] w S. - pełnił "dyżury pod telefonem". Bezspornym pozostaje również, iż w ww. okresie nie został powołany/wyznaczony kierownik publicznego zakładu opieki zdrowotnej - Ambulatorium wraz z Izbą Chorych, stanowiącego jednostkę organizacyjną Jednostki Wojskowej [...] w S. (...) Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. jako dowódca jednostki organizacyjnej Sił Zbrojnych RP i przełożony służbowy żołnierzy - lekarzy pełniących w tej jednostce zawodową służbę wojskową był uprawniony do powierzenia tym żołnierzom czynności wykraczających poza ich zakres obowiązków, w tym czynności polegających na pełnieniu dyżurów medycznych, pozostawaniu poza terenem zakładu opieki zdrowotnej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych, bądź dyżurów o innych charakterze, uzasadnionych potrzebami danej jednostki organizacyjnej".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zobowiązał organ orzekający w sprawie do wyjaśnienia zakresu obowiązków służbowych skarżącego w spornym okresie, treści i zakresów rozkazów zobowiązujących skarżącego do pełnienia spornych "dyżurów pod telefonem". W dalszej kolejności, jeżeli dyżury miały charakter zobowiązania żołnierza zawodowego - lekarza do pozostawania poza zakładem opieki zdrowotnej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych (w rozumieniu § 7 ust. 1 rozporządzenia), organ winien uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia czy w trakcie pełnienia wskazanych dyżurów skarżący pozostawał przez cały czas w faktycznej gotowości do udzielania na wezwanie świadczeń zdrowotnych w zakładzie opieki zdrowotnej. Niezbędne jest zatem ustalenie zakresu i terminów czynności podejmowanych przez skarżącego w spornym okresie na podstawie umowy cywilnoprawnej z innym zakładem opieki zdrowotnej (na stanowisku lekarza dyżurnego Izby Przyjęć i Pogotowia Ratunkowego w SP ZOZ) i ewentualna ocena, czy nie kolidowały one z istotą dyżurów medycznych lub pozostawania poza zakładem opieki zdrowotnej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych.

W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie nie wywiązały się w pełni z nałożonego nań obowiązku.

Stosownie do art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 901, poz. 593 ze zm.), żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego. Przepis rangi ustawowej ustanowił zatem podstawową zasadę - za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego, żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie. Ustawodawca przy tym nie wiąże otrzymania świadczenia z jakąkolwiek aktywnością ze strony żołnierza związaną z koniecznością złożenia wniosku, czy oświadczenia o skorzystaniu z uprawnienia, które przysługuje żołnierzowi niejako z urzędu po spełnieniu określonych przepisami prawa przesłanek. Chybiony jest zatem argument organu, iż skoro skarżący w takcie trwania stosunku służbowego nie występował o przyznanie spornego świadczenia, to nie tylko nie kwestionował tego, ale de facto przyznał, iż takie wynagrodzenie mu nie przysługuje.

Na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 88 ust. 3 ustawy pragmatycznej, Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. Nr 108, poz. 1141 ze zm.). W § 3 tego rozporządzenia do czynności powierzonych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie (zwane przez ustawę czynnościami), z dziedziny służby zdrowia, wskazane zostały dwie sytuacje: 1) dyżury medyczne pełnione w utworzonych przez MON zakładach opieki zdrowotnej przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowego udzielania świadczeń zdrowotnych, 2) pozostawanie poza zakładem opieki zdrowotnej utworzonym przez MON w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych. Są to dwie różne sytuacje i tak też zostały potraktowane w dalszych częściach rozporządzenia, określających wysokość wynagrodzenia.

W myśl przepisu § 6 ust. 1 rozporządzenia, żołnierzowi zawodowemu - lekarzowi (...), któremu kierownik zakładu opieki zdrowotnej powierzył czynności polegające na pełnieniu dyżuru medycznego, za każdą pełną godzinę takiego dyżuru pełnionego poza normalnymi godzinami służby przysługuje dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 0,5 % stawki uposażenia zasadniczego należnego temu żołnierzowi (ze zwiększeniami i ograniczeniami określonymi w ust. 2-5). Z kolei w myśl § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia, żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w § 6 ust. 1, zobowiązanemu przez kierownika zakładu opieki zdrowotnej do pozostawania poza zakładem opieki zdrowotnej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych, przysługuje za każdą godzinę pozostawania w tej gotowości dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 50 % stawki określonej w § 6 ust. 1. Przy czym, w przypadku wezwania do zakładu opieki zdrowotnej żołnierzowi zawodowemu przysługuje dodatkowe wynagrodzenie, jak za pełnienie dyżuru medycznego, za cały czas pozostawania w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych w danym dniu (§ 7 ust. 2).

Przechodząc do okoliczności przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż głównym powodem odmowy przez organy administracji spełnienia żądania skarżącego jest fakt, iż przesłanką otrzymania dodatkowego wynagrodzenia przez żołnierza zawodowego - lekarza, pozostającego w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych poza zakładem opieki zdrowotnej jest stwierdzenie, iż była to służba dodatkowa poza normalnym czasem służby. Zdaniem organu, pozostawanie skarżącego - jako dyżurnego lekarza garnizonu - w gotowości do zabezpieczenia medycznego JW i Garnizonu w S. mieściło się w ramach służby, co nie wypełnia przesłanki z § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia, tj. nie zaistniała sytuacja pozostawania skarżącego w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych poza zakładem opieki zdrowotnej na polecenie Dowódcy JW w S.

Wskazać należy, iż materialnoprawne podstawy przyznania uprawnienia do dodatkowego wynagrodzenia z tytułu wykonywania czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego, wynikają z art. 73 ust. 1 pkt 7 i art. 88 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Oznacza to w konsekwencji, iż przepisy ustawowe nie mogą być w żaden sposób modyfikowane aktem niższego rzędu, tj. rozporządzeniem wykonawczym, które reguluje kwestie techniczne i procedury wypłaty przysługującego z mocy ustawy dodatkowego wynagrodzenia. Jak już wyżej wskazano, przepis art. 88 ust. 3 ustawy upoważniał jedynie do określenia wysokości oraz szczegółowych warunków i trybu wypłacania dodatkowego wynagrodzenia przyznanego na mocy poprzedniego ustępu art. 88 cyt. ustawy. Nie budzi zatem wątpliwości, iż niedopuszczalna jest taka wykładnia przepisów aktu wykonawczego, która prowadzi do ograniczenia ustawowo określonego kręgu osób uprawnionych z mocy ustawy do otrzymania dodatkowego wynagrodzenia, w tym poprzez kreowanie dodatkowych przesłanek, nieustanowionych mocą przepisów ustawy (patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 195/11 – publik. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Nie może być już w sprawie kwestionowane, iż Dowódca [...] Pułku Artylerii – JW w S. pełniący równocześnie funkcję Dowódcy Garnizonu S. był w stosunku do skarżącego kierownikiem zakładu opieki zdrowotnej w rozumieniu § 6 ust. 1 oraz § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Jak wskazał Dowódca JW w S., w rozkazach do działalności w 2006 r., w 2007 r., w 2008 r. ww. dowódca w zakresie zabezpieczenia medycznego ustalił, że dyżur pod telefonem będzie pełnił wyznaczony wg grafiku, ujętego w rozkazie dziennym pułku lekarz w godz. 1530 – 730.

Już poprzednio badając zasadność wniosku skarżącego o wypłatę dodatkowego wynagrodzenia organy wojskowe stwierdziły, iż rozkazy dowódcy jednostki wojskowej dotyczyły wykonywania obowiązków żołnierzy - lekarzy w ramach pełnionej przez nich codziennej służby, nie zaś dyżuru medycznego, czy też pozostawania w gotowości do realizowania świadczeń medycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zalecił, aby oceny prawnej, pozwalającej na przyjęcie, iż pełnione przez skarżącego dyżury za typowe czynności żołnierza zawodowego-lekarza, należało dokonać przy uwzględnieniu treści przepisu art. 60 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, z uwzględnieniem zmian legislacyjnych w okresie objętym wnioskiem oraz obowiązujących w tym okresie aktów wykonawczych tj. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 stycznia 2004 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 16, poz. 161), uchylonego z dniem 23 września 2006 r. rozporządzeniem z 29 sierpnia 2006 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 161, poz. 1138), obowiązującym do 24 lipca 2008 r.

Skarżący w spornym okresie pełnił służbę na potrzeby zabezpieczenia medycznego JW i Garnizonu w S., zabezpieczenia medycznego Ambulatorium z Izbą Chorych w JW w S. w ramach kontraktu z NFZ oraz, bez zgody przełożonego, na stanowisku lekarza Izby Przyjęć i Pogotowia Ratunkowego w S.

Organy orzekające w sprawie dokonały ustaleń jedynie, co do terminów wymienionych w zestawie złączonym do wniosku skarżącego [...] maja 2008 r. ([...] września 2009 r. i [...] i [...] listopada 2008 r.) stwierdzając, iż w tym czasie skarżący pełnił dyżur w Pogotowiu Ratunkowym, co wynika z zestawienia złączonego do pisma Dyrektora SPZOZ w S. z dnia [...] lutego 2011 r. Zasadne wydaje się zatem twierdzenie, iż we wskazanych terminach skarżący nie mógł pozostawać w gotowości do "pełnienia dyżuru na telefon", zgodnie z poleceniem Dowódcy [...] Pułku Artylerii.

Natomiast organy orzekające w sprawie w żaden sposób nie wykazały, iż w pozostałych terminach skarżący pełnił dyżury tylko i wyłącznie w ramach zwykłych czynności służbowych związanych z zabezpieczeniem potrzeb medycznych JW I Garnizonu w S. W swych ustaleniach organy ograniczyły się bowiem do zamieszczenia w aktach administracyjnych rozkazu Dowódcy Garnizony S. nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. i [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. Pominięto jednak, iż w swoich rozkazach do działalności w 2006 r., w 2007 r., w 2008 r. Dowódca [...] Pułku Artylerii w zakresie zabezpieczenia medycznego ustalił, że dyżur pod telefonem będzie pełnił wyznaczony wg grafiku, ujętego w rozkazie dziennym pułku lekarz w godz. 1530 – 730. Przedmiotowych grafików i rozkazów dziennych nie załączono do akt sprawy administracyjnej. Tym samym nie poddano kontroli harmonogramów (grafików) dyżurów pełnionych przez skarżącego w spornym okresie w ramach zabezpieczenia medycznego JW i Garnizonu w S. oraz zabezpieczenia medycznego Ambulatorium z Izbą Chorych w JW w S., a także nie skonfrontowano zaplanowanych skarżącemu dyżurów z faktycznym ich wykonaniem wynikającym z ewidencji czasu służby, choć obowiązek rozliczania czasu służby żołnierz zawodowego i jego ewidencjonowania (także lekarza), wynika z powołanego art. 60 ustawy pragmatycznej i ww. przepisów wykonawczych. Tym samym organ nie wskazał jakichkolwiek dowodów, na podstawie których przyjął, iż skarżący we wskazanych przez siebie terminach dyżurów pełnionych pod telefonem, wykonywał jedynie dyżury w ramach zwykłych czynności służbowych pełnionych przez żołnierza zawodowego – lekarza na rzecz JW i Garnizonu w S. Innymi słowy, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie można jedynie stwierdzić, iż do obowiązków skarżącego należało pełnienie dyżurów pod telefonem w ramach zabezpieczenia potrzeb medycznych JW W S. Natomiast w sprawie nie zostało wyjaśnione, czy skarżący właśnie w terminach przez niego wskazanych we wniosku z dnia [...] maja 2008 r. wykonywał "dyżur pod telefonem" w ramach zwykłych obowiązków służbowych, czy też dyżury te miały inny charakter, wykraczający poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na sposób załatwienia sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie obowiązany uzupełnić materiał dowodowy we wskazanym powyżej zakresie i dopiero w oparciu o całokształt materiału dowodowego wypowiedzieć się o zasadności żądania strony.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 , zaś o kosztach w oparciu o art. 200 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).