Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 189/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Porczyńska (spr.), Sędziowie NSA A. Cudak, Asesor WSA C. Koziński, Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2005 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści zł) tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] Urząd Skarbowy w Z. określił A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O., nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2001r. w wysokości 3. 900. 114 zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 13. 082, 70 zł.

Spółka skarżąca w dniu 8 września 2003r. złożyła wniosek o wznowienie postępowania, zakończonego powyższą decyzją. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że sytuacja wewnątrz spółki spowodowała konieczność ponownego zaksięgowania dokumentów za lata 2000 i 2001. Czynności te zlecono specjalistycznej firmie B. W trakcie ich przeprowadzania okazało się, że dotychczasowe księgowanie nie było poprawne a części dokumentów nie zaksięgowano. Efektem ponownych księgowań były korekty deklaracji VAT 7 za poszczególne miesiące, uwzględniające zmienione kwoty podatku VAT za poprzednie okresy. Sporządzenie nowych raportów kasowych, odnalezienie nie zaksięgowanych faktur spowodowało zmianę danych będących podstawą wydanej decyzji, a te nowe okoliczności i dowody istniejące w chwili wydawania decyzji, nieznane organowi stanowią przesłankę do wznowienia postępowania. Strona skarżąca załączyła raport z przeglądu ksiąg rachunkowych za rok 2001, będący podsumowaniem wyników ekonomicznych spółki za rok 2001.

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. odmówił stronie skarżącej wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...].

W uzasadnieniu wskazano, że wydana decyzja jest odzwierciedleniem stanu faktycznego stwierdzonego podczas podjętych czynności kontrolnych, oraz że sytuacja wewnątrz spółki, zwłaszcza brak wiedzy Zarządu co do księgowania dokumentów, oraz przyczyny nieprawidłowego księgowania nie stanowią dla organu nowych istotnych okoliczności faktycznych ani nowych dowodów. Za błędy popełnione przez swoich pracowników odpowiada podatnik. Fakt, że w wyniku ponownej analizy dokumentów źródłowych wyliczono inne wartości podatku od towarów i usług nie stanowi nowej okoliczności. Nie stanowi podstawy do wznowienia błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym (wadliwe księgowanie dokumentów), gdyż przepis art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wymienia enumeratywnie wady postępowania podatkowego, które stanowią przesłanki wznowienia postępowania. Nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania na podstawie innej przesłanki, niż wymienione w tym przepisie. Ponadto stwierdzono, że nie jest taką przesłanką złożenie deklaracji korygujących za okresy rozliczeniowe poprzedzające miesiąc, za który została wydana ostateczna decyzja. Ewentualne istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny dotyczyć okresu jaki obejmowała decyzja. Nie stanowi zatem istotnego nowego dowodu złożony przez stronę raport z przeglądu ksiąg rachunkowych, nie jest on podzielony na poszczególne okresy rozliczeniowe ( miesiące) i nie dotyczy bezpośrednio podatku od towarów i usług.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów art. 120, 121, 122, 180, 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, oraz zobowiązanie urzędu skarbowego do wznowienia postępowania. Podniesiono, że organ podatkowy nie dokonał wnikliwej analizy okoliczności sprawy. Zdaniem odwołującej się spółki, wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania. Nastąpiła bowiem zmiana danych będących podstawą wydania decyzji, powodująca konieczność dokonania korekt deklaracji VAT. Ponadto stwierdzono brak zaksięgowania części faktur. Okoliczności te powodują, że określona w decyzji kwota nie jest prawidłowa. Skarżąca spółka wskazała, że wynikiem odnalezienia nowych dowodów i wystąpienia nowych okoliczności w sprawie było złożenie korekt deklaracji za poszczególne miesiące w latach 2000 i 2001. Organ podatkowy nie wyciągnął ze złożenia 24 korekt żadnych wniosków, natomiast zlecił Urzędowi Kontroli Skarbowej przeprowadzenie kontroli celem sprawdzenia ich poprawności.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Wskazano, że nie zostało uprawdopodobnione w wystarczającym stopniu spełnienie warunków określonych w przepisie art. 240 § 1 pkt. 5 ustawy Ordynacja podatkowa.

Podzielając argumentacje organu podatkowego pierwszej instancji dodatkowo podniesiono, że obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług jest prawem podatnika, zatem skoro skarżąca spółka nie skorzystała z tego prawa, a więc nie uwzględniła faktur w odpowiednim okresie rozliczeniowym, to takie faktury nie mogą być uznane za dowód w rozumieniu art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej.

Stwierdzono, że okoliczności faktyczne i nowe dowody w sprawie przedstawione we wniosku o wznowienie postępowania nie istniały na dzień wydania decyzji tj. [...] Ponadto wskazano, że spółka miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie. Z możliwości odwołania i przedstawienia nowych dowodów nie skorzystała.

W skardze z dnia 4 marca 2004r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., zarzucając naruszenie art. 120, 121, 122, 180 i 240 § 1 Ordynacji podatkowej.

Podniesiono, że podstawą do wznowienia postępowania jest wydanie decyzji niezgodnej ze stanem faktycznym. W sprawie złożono korekty deklaracji sporządzone później, jednak dane w nich zawarte istniały w chwili wydawanie decyzji i nie były organowi znane.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Podstawę prawną orzekania w niniejszej sprawie stanowi art.240 par.1 pkt.5 ustawy z dnia 29.VIII.1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm./. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w zasadniczych kwestiach.

Analiza stanu faktycznego sprawy nie pozwala na uznanie za słuszne wszystkich podnoszonych prze stronę argumentów. Dane zawarte w nowych raportach kasowych i korekcie deklaracji, sporządzone po dniu wydania i doręczenia decyzji Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2001 r., będące wynikiem stwierdzenia przez stronę błędów rachunkowych w uprzednio sporządzonych raportach kasowych i w deklaracji, przedstawionych przez stronę w toku postępowania podatkowego, nie są w świetle powołanego przepisu Ordynacji podatkowej nową okolicznością faktyczną czy nowym dowodem po raz pierwszy odkrytym bądź po raz pierwszy zgłoszonym przez stronę. Jest to dokonana przez stronę nowa - pod względem rachunkowym - ocena okoliczności faktycznych i dowodów, zaprezentowanych już w postępowaniu podatkowym, zakończonym ostateczną decyzją Urzędu Skarbowego.

Natomiast nowe dowody w postaci tych dokumentów - to jest nowych raportów kasowych i skorygowanej deklaracji, nie są nowymi dokumentami istniejącymi w dacie wydania decyzji, jako że sporządzono je po wydaniu decyzji kończącej postępowanie, którego wznowienia strona się domaga. Zarówno nowe fakty, jak i dowody stanowiące podstawę wznowienia muszą istnieć w chwili wydania decyzji ostatecznej, a ich "nowość" polegać będzie na tym, że nikt dotychczas (ani organ, ani strona) nie zgłosił ich ani nie ujawnił. Nie będzie uzasadniać wznowienia postępowania powołanie faktów i dowodów, które powstały już po wydaniu decyzji, nawet gdyby fakty te miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Należy podkreślić, że nawet okoliczność, iż powołanie nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji ostatecznej nastąpiło z winy strony, nie będzie stanowiła przeszkody do wznowienia postępowania. Skoro zatem strona posiada faktury istniejące w dacie wydania decyzji określającej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, nie przedstawione w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie, z których wynika podatek naliczony nie uwzględniony w odpowiednim okresie rozliczeniowym /czego organ odwoławczy nie kwestionuje/, to organy podatkowe zobowiązane były sprawdzić w postępowaniu wszczętym skargą o wznowienie postępowania w przedmiocie określenia tej nadwyżki, czy nowe dowody w postaci tych faktur są istotne dla sprawy, a zatem czy dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają wpływ na zmianę treści decyzji w zasadniczych kwestiach.

Zasadne jest stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że zgodnie z art.19 ust.1 ustawy z dnia 8.I.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 11, poz.50 ze zm./, że skorzystanie z obniżenia podatku należnego o podatek naliczony jest prawem służącym podatnikowi, a nie obowiązkiem. Nie daje ono jednak podstaw do przyjęcia, że w sytuacji kiedy strona nie przedstawiła tych faktur w postępowaniu wymiarowym, powołanie się na nie jako na nowy dowód istotny w sprawie jest w związku z powyższą zasadą nieuprawnione. Należy bowiem rozważyć czy w przypadku gdy podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wyższą od kwoty wynikającej z dokumentów przedstawionych w postępowaniu podatkowym, uwzględnił w tym rozliczeniu podatek naliczony z nowo przedstawionych faktur, wcześniej nie zaprezentowanych. Oznaczałoby to zamiar skorzystania z prawa wynikającego z art.19 ust.1 ustawy VAT i uzasadniało stwierdzenie, że faktury przedstawione jako nowy dowód są istotne dla sprawy.

Nie wyjaśnienie tych okoliczności musi być potraktowane jako naruszenie przepisów art. 122, 187 § 1 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji ze względu na uchybienie przepisom regulującym postępowanie wyjaśniające, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 tej ustawy.