Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 47/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2006r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...]r. 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz B. Z. kwotę [...]zł ([...] zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy Z. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił B. Z. zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci oraz dodatków z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dwoje dzieci i z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł i jest wyższy od przewidywanego kryterium wynoszącego 504 zł.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się B. Z., która wniosła odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. W odwołaniu tym wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i podniosła, że mąż jej prowadzi działalność gospodarczą i w czasie od [...] do [...] 2004 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i jedynym dochodem jaki uzyskał było świadczenie z ubezpieczenia społecznego wypłacone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w kwocie [...] zł brutto, z której to kwoty został odprowadzony podatek w wysokości [...] zł, jak również sam odprowadził składkę na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie [...] zł, a tym samym dochód netto męża wyniósł [...] zł. Nadto zaznaczyła, że skoro uprawniony do tego organ jakim jest Urząd Skarbowy wystawił zaświadczenie o dochodach to z jakiego powodu dochody rodziny zostały tak znacznie zawyżone, a to spowodowało odmowę przyznania zasiłku rodzinnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia przedstawiło wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołało odpowiednie przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczące zasad ustalania wysokości dochodu oraz rodzajów dodatków do zasiłku rodzinnego. Następnie przedstawiło dochody rodziny skarżącej w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz obowiązujące przepisy prawa. Zgodnie z tymi ustaleniami dochody te przedstawiają się w następujący sposób: B. Z. uzyskała w 2004 r. [...] zł, a W. Z. uzyskał w tym roku – dochód udokumentowany zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego w T. w wysokości [...] zł, a z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i rozliczania się z podatku na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne zadeklarował dochód w wysokości [...] zł. Dochód ten musiałby być pomniejszony o składki należne na ubezpieczenie społeczne w wysokości [...] zł oraz o należne składki na ubezpieczenie zdrowotne wynoszące [...] zł, jednakże z uwagi na treść art. 8 ust. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód ten nie może być niższy niż kwota [...] zł z tego też powodu dochód rodziny w 2004 r. wynosił [...] zł. Dochód ten w przeliczeniu na jedną osobę wynosi kwotę [...] zł i jest wyższy od kryterium 504 zł, a tym samym skarżąca nie spełnia wymogów do otrzymania zasiłku i związanych z nim dodatków.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w imieniu B. Z. wniósł jej pełnomocnik radca prawny K. M.. W skardze tej nie zgodziła się ze stanowiskiem organów administracji i zarzuciła naruszenie postanowień art. 5 ust. 1 poprzez jego niezastosowanie oraz art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, a wynika to z postanowień wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2005 r. stwierdzającego niezgodność z prawem art. 5 ust. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W motywach skargi podniesiono, że w konsekwencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego odpadła podstawa wydanej decyzji, a tym samym organy administracji nie działały na podstawie przepisów prawa. Nadto zaznaczono, że po przeliczeniu dochodu rodziny według reguł określonych w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych spełnia ona wymogi do otrzymania zasiłku rodzinnego wraz z przewidzianymi dodatkami, gdyż organy administracji błędnie zaliczyły rodzinie skarżącej dochód z działalności gospodarczej, która w 2004 r. nie była prowadzona, ponieważ W. Z. przebywał na zasiłku chorobowym.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację jaką zaprezentował w uzasadnieniu swojej decyzji. Nadto organ ten wskazał, że w dniu podejmowania przez niego rozstrzygnięcia obowiązywał przepis art. 5 ust. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych i obowiązany był go zastosować w rozpatrywanej sprawie jak również podniósł, że stosownie do postanowień art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania, jednakże postępowanie to uruchamiane jest wyłącznie na żądanie strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd zetknął się z sytuacją, w której wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania.

Otóż jak zostało to zaznaczone w skardze decyzje obu organów administracji oparte były o postanowienia art. 5 ust. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Przepis ten regulował kwestie związane z ustalaniem dochodu osoby rozliczającej się z podatku na podstawie ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm.). Zgodnie z nim dochód deklarowany przez taką osobę w oświadczeniu, nie może być niższy od kwoty odpowiadającej sześciokrotności sumy należnego zryczałtowanego podatku dochodowego i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przepis ten mocą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2005 r. sygn. P 3/05 opublikowanego w Dzienniku Ustaw z dnia 30 listopada 2005 r. Nr 233, poz. 1994 uznany został za niezgodny z Konstytucją RP i utracił moc. Stosownie do postanowień art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzeknie o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego wydana została decyzja. Przy czym skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnia się wniesioną skargę w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle przedstawionego stanu prawnego i stanu faktycznego w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi. Prawdą jest, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji art. 5 ust. 10 ustawy jeszcze obowiązywał i organ administracji zobowiązany był podjąć rozstrzygnięcie z jego uwzględnieniem. Natomiast jak zostało to zaznaczone w odpowiedzi na skargę w następstwie wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego organ ten nie był uprawniony do wznowienia postępowania z urzędu lecz wymagana była w tym zakresie aktywność strony. Strona w otwartym terminie do wznowienia postępowania i wniesienia skargi do sądu administracyjnego skorzystała z tej drugiej możliwości i wniosła przedmiotową skargę, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stosownie do postanowień art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji w toku postępowania winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, a po myśli art. 77 tegoż Kodeksu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Uchybienie w tym zakresie wyczerpuje przesłankę uwzględnienia skargi do sądu administracyjnego przewidzianą treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd zetknął się z tego typu sytuacją, otóż organy obu instancji nie wyjaśniły istotnej kwestii dotyczącej sytuacji dochodowej rodziny skarżącej w 2004 r. Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca przedłożyła trzy zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w T.. Z dwóch zaświadczeń wynika, że B. Z. i W. Z. uzyskali określone w nich dochody. Natomiast z trzeciego zaświadczenia o zryczałtowanym podatku należnym z tytułu działalności opodatkowanej w formie zryczałtowanej wynika, że W. Z. nie uzyskał z tego tytułu żadnych dochodów. Z kolei W. Z. w oświadczeniu z dnia [...] r. oświadczył, że ze wskazanego tytułu uzyskał dochód w wysokości [...] zł. Zatem wskazane dwa dokumenty zawierają rozbieżne informacje, co jest o tyle zastanawiające, że jak wynika z innych dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych w 2004 r. W. Z. przebywał na świadczeniu chorobowym i uzyskiwał dochody jedynie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W toku prowadzonego postępowania dowodowego organy administracji obu instancji nie wyjaśniły wskazanej powyżej rozbieżności, a może ona mieć istotne znaczenie dla ustalenia spełniania przez skarżącą wymogów formalnych do uzyskania zasiłku rodzinnego. Zatem uchybienie to wyczerpuje znamiona uwzględnienia skargi przewidziane przywołanym powyżej art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c".

Następstwem niniejszego wyroku jest powrót sprawy do organu pierwszej instancji, który kierując się wskazaniami zamieszczonymi w uzasadnieniu winien podjąć stosowną decyzję.

Z uwagi na to, że mocą zaskarżonej decyzji odmówiono skarżącej przyznania zasiłku rodzinnego oraz przewidzianych dodatków nie zachodzi okoliczność orzekania w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o jej wykonalności.

Wobec powyższego stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.