Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 527/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: 61 par. 3,
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 6 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. J. & M. Spółka jawna w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 2117/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi P. J. & M. Spółka jawna w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 2117/15 odmówił P. J. & M. Sp. j. w P. wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego.

W ocenie Sądu I instancji, P. J. & M. spółka jawna w P. - dalej: skarżąca lub spółka - składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przywołała jedynie ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania aktu administracyjnego, zawarte w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 dalej: p.p.s.a.). Chodzi tu o niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże okoliczności faktyczne, które przywołała w uzasadnieniu wniosku, mające być odzwierciedleniem przesłanek ustawowych, opierają się praktycznie jedynie na hipotetycznym wnioskowaniu o możliwości nastąpienia określonych skutków.

W ocenie WSA rozpatrywanie skutków wykonania decyzji adresowanych do spółki jawnej nie może odnosić się do sytuacji majątkowej (osobistej) wspólników tejże spółki. Tym bardziej, że wykonanie (egzekwowanie) świadczenia pieniężnego nie wywołuje nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności, co więcej zgodnie z unormowaniami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnymi w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) możliwe jest w określonych warunkach zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Dlatego też fakt egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może być automatycznie utożsamiany z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Reasumując Sąd I instancji podniósł, że skarżąca nie wykazała występowania realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Również z analizy akt administracyjnych nie wynika, aby takie przesłanki w sprawie występowały.

Zażalenie na powyższe orzeczenie złożyła skarżąca, zarzucając naruszenie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, ze skarżąca Spółka nie wykazała występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz nie uprawdopodobniła realnego niebezpieczeństwa wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków wydanego rozstrzygnięcia.

Stawiając powyższe zarzuty wniosła o uchylenie postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar w zakresie uprawdopodobnienia okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że jego wykonanie faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Zaistnienie przesłanek, które uzasadniają udzielenie przez sąd administracyjny tzw. ochrony tymczasowej winno być wykazane przez wnioskodawcę. Z tego względu ograniczenie wniosku tylko do wskazania okoliczności, iż suma obciążeń związanych z wydanymi przeciwko spółce decyzjami przekracza kilkaset tysięcy złotych, co powoduje niemożność ponoszenia przez niego tak ogromnego ciężaru finansowego, i w związku z tym będzie skutkowało prowadzeniem egzekucji, a tym samym pozbawienia środków do życia dla niego i rodziny, nie jest wystarczające do wstrzymania wykonania decyzji. Powołanie się przez wnioskodawcę na te okoliczności nie oznacza bowiem jeszcze, że sytuacja taka rzeczywiście może zaistnieć (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt I GZ 521/16).

Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien odnosić się do konkretnych (realnych) zdarzeń (okoliczności, które mogą wystąpić w przyszłości) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Strona powinna w tym celu należycie uzasadnić złożony wniosek, tj. poprzeć go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. W odniesieniu do zażalenia skarżącej należy wskazać, iż wnioskodawca przez brak uzasadnienia wniosku nie zdołał wykazać ryzyka wystąpienia w przyszłości realnego zagrożenia związanego z brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji. Poza wskazaniem na powyższą okoliczność, we wniosku nie zostały powołane żadne konkretne argumenty uzasadniające twierdzenie o ryzyku wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody. Nie można w tej sytuacji podzielić stanowiska skarżącej, że zapłata podatku akcyzowego spowoduje skutek, na jaki wskazuje.

Należy wskazać, iż przesłanką do wstrzymania zaskarżonej decyzji nie jest również fakt zwolnienia strony z części ponoszenia kosztów sądowych, gdyż są to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek. Zła kondycja finansowa wnioskodawcy nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Takimi przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem decyzji. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podziela też pogląd wyrażony w ww. postanowieniu NSA z 11 marca 2016 r., że trudna sytuacja materialna strony może mieć wpływ na przyznanie prawa pomocy, ale nie jest wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania danego aktu, bowiem przesłanki przyznania prawa pomocy nie są tożsame z przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż pełnomocnik w zażaleniu rozwinął argumentację dotyczącą uzasadnienia wniosku dopiero w ramach postępowania zażaleniowego. NSA ocenia legalność działania Sądu I instancji w związku z wydanym postanowieniem. Nie rozpatruje natomiast powtórnie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji (v: postanowienie NSA z 27 listopada 2014 r., sygn. akt II FZ 1793/14).

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.