Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 106/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6174 Komornicy
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 i 2, art. 270, art. 271, art. 277, art. 279, art. 280 § 1, art. 281, art. 282 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. J. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie VI SA/WA 770/12 oddala skargę


UZASADNIENIE

M. J. (dalej: skarżący) w dniu [...] maja 2013 r. (data złożenia pisma w Biurze Podawczym) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (w skrócie: WSA) skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 770/12 wydanym w sprawie ze skargi I. O. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] utrzymującym w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie tego organu z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie powołania na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Wspomnianym wyrokiem VI SA/Wa 770/12 WSA uchylił oba postanowienia Ministra Sprawiedliwości, tj. z dnia [...] lutego i [...] stycznia 2012 r., stwierdzając jednocześnie, że zaskarżone orzeczenia nie podlegają wykonaniu.

Jako podstawę prawną wniosku skarżący wskazał art. 271 pkt 2 w zw. z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.).

M. J. w skardze o wznowienie postępowania zakończonego powyższym, prawomocnym wyrokiem wskazał, że nie brał udziału w sprawie VI SA/Wa 770/12 ze skargi I. O., wbrew dyspozycji art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. dalej: "p.p.s.a."). Podniósł, że pismem z dnia 11 kwietnia 2013 r., doręczonym mu w dniu 15 kwietnia 2013 r., Departament Sądów, Organizacji i Analizy Wymiaru Sprawiedliwości Ministerstwa Sprawiedliwości zawiadomił go o złożeniu przez I. O. wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie powołania skarżącego na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...].

Odwołując się do treści art. 33 § 1 i art. 12 p.p.s.a. skarżący wywodził, że winien być uznany za uczestnika postępowania przed WSA w sprawie VI SA/Wa 770/12. Skarżący podnosił, że zgodnie ze stanowiskiem reprezentowanym w doktrynie pojęcie "postępowania administracyjnego" interpretowane być powinno szeroko, jako postępowanie przed organem administracji publicznej, czy wręcz jako samą procedurę poddaną kontroli sądowoadministracyjnej. Skarżący brał udział – jako strona - w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2011 r., nr [...] o powołaniu go na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], które to postępowanie było z kolei przedmiotem wniosku I. O. o wznowienie postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego należało więc uznać, iż spełnia on kryterium "brania udziału w postępowaniu administracyjnym". Skarżący wskazywał też, iż posiada interes prawny w odniesieniu do przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego.

Podnosił, że powołany został na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] właśnie na mocy decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2011 r. Zdaniem skarżącego, wznowienie postępowania w sprawie powołania go na zajmowane stanowisko - które może być skutkiem notorycznego rozpoznania przez Ministra Sprawiedliwości wniosku I. O., na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wcześniejszych postanowień Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia i [...] lutego 2012 r. - wiąże się z ryzykiem uchylenia decyzji z dnia [...] października 2011 r. o powołaniu skarżącego na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...].

Odwołując się do treści art. 271 pkt 2 p.p.s.a. M. J. wywodził, iż wskutek naruszenia przepisów prawa był pozbawiony możności działania. Skarżący zwrócił także uwagę, iż wskazane w art. 271 p.p.s.a. przesłanki wznowienia postępowania z powodu nieważności stanowią bezwzględną podstawę wznowienia postępowania, co oznacza, że ich wystąpienie skutkuje uchyleniem prawomocnego orzeczenia, bez względu na ich wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Skarżący wnosił o uchylenie wyroku WSA z dnia 13 listopada 2012 r. w sprawie VI SA/Wa 770/12 oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Uczestniczka postępowania I. O. w piśmie procesowym z [...] sierpnia 2013r. wnosiła o odrzucenie skargi na podstawie art. 280 § 1 lub 281 p.p.s.a., ewentualnie o oddalenie skargi.

Jednocześnie należy zauważyć, że obwieszczeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 maja 2011 roku opublikowanym w Monitorze Polskim Nr 45, poz. 508 z dnia 13 czerwca 2011 r. poinformowano o wolnym stanowisku komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. W ustawowym terminie wnioski o powołanie na to stanowisko złożyli I. O. i M. J.

Minister pismem z dnia 1 lipca 2011 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku, po czym pozostawił jej wniosek bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: k.p.a.). I. O. złożyła do WSA skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w zakresie rozpoznania jej wniosku o powołanie na stanowisko komornika sądowego. Sąd ten wyrokiem z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt VI SAB/Wa 235/11 zobowiązał Ministra Sprawiedliwości do rozpoznania wniosku I. O. o powołanie na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Cytowaną decyzją z dnia [...] października 2011 r. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] Minister Sprawiedliwości powołał skarżącego. Ostateczna decyzja Ministra Sprawiedliwości została wykonana i w dniu [...] stycznia 2012 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] odebrał od powołanego komornika ślubowanie.

I. O. pismem z [...] listopada 2011 r. zwróciła się do Ministra Sprawiedliwości o wznowienie postępowania w przedmiocie powołania M. J. na stanowisko komornika sądowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., z uwagi na fakt, że bez własnej winy nie brała udziału w omawianym postępowaniu w sprawie powołania na stanowisko komornika.

Powołanym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Minister odmówił wznowienia postępowania w przedmiocie powołania skarżącego na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Organ wskazał, iż I. O. nie była stroną postępowania dotyczącego wniosku M. J. o powołanie na stanowisko komornika przy Sądzie Rejonowym w [...]. Jego postępowanie toczyło się odrębnie. Postępowanie z wniosku I. O. w ogóle nie zostało wszczęte z uwagi na nieuzupełnienie jego braków formalnych.

Minister Sprawiedliwości nie uwzględnił wniosku I. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy i postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania w przedmiocie powołania skarżącego na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Podtrzymał stanowisko, że I. O. nie była stroną postępowania dotyczącego wniosku M. J. o powołanie na stanowisko komornika przy Sądzie Rejonowym w [...], bowiem postępowanie to toczyło się odrębnie od jej wniosku. Natomiast I. O., na skutek własnego zachowania dotyczącego nieuzupełnienia braków formalnych wniosku, nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym powołania skarżącego na stanowisko komornika i tym samym nie miała statusu strony w tym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi I. O., powołanym wyrokiem w sprawie VI SA/Wa 770/12 uchylił oba postanowienia Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie powołania na komornika sądowego. Odwołując się do wytycznych wyroku WSA w sprawie VI SAB/Wa 235/11 i wskazując na błędne niezastosowanie art. 62 k.p.a., WSA nie podzielił oceny organu o oczywistym braku legitymacji procesowej I. O. w ramach postępowania o powołaniu na sporne stanowisko komornika sądowego. Skutkiem wadliwej oceny braku interesu prawnego I. O. do występowania w charakterze strony w omawianym postępowaniu, zdaniem WSA, było błędne rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia tego postępowania. W ocenie WSA Minister naruszył przepis postępowania, to jest art. 149 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowiło zarazem podstawę do uwzględnienia skargi z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd nakazał merytoryczne rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego i wydanie jednego z katalogu rozstrzygnięć wskazanych w art. 151 k.p.a.

Stronami postępowania sądowoadministracyjnego VI SA/Wa 770/12 byli: I. O. i Minister Sprawiedliwości.

Z kolei w sprawie skargi M. J. rozpatrywanej w niniejszym postępowaniu (o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie VI SA/Wa 770/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1453/13 odrzucił skargę. Uzasadnił to tym, że w przedmiotowej sprawie skarżący wniosek o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego oparł na twierdzeniu, że w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 770/12 wskutek naruszenia przepisów prawa był pozbawiony możliwości działania. Stanowisko M. J. zostało oparte na założeniu, że we wskazanym postępowaniu służył mu przymiot strony, bowiem posiadał on interes prawny w tym postępowaniu. Postępowanie zakończone wyrokiem z dnia 13 listopada 2012 r. dotyczyło sądowej kontroli postanowień Ministra Sprawiedliwości, którymi odmówiono I. O. wznowienia postępowania w przedmiocie powołania M. J. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Sąd też wskazał, że odmowa wznowienia postępowania postanowieniem wydanym na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. zamyka drogę do wszczęcia postępowania wznowieniowego. Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania oznacza odmowę wszczęcia postępowania wznowieniowego. Rozstrzygnięcie to nie załatwia sprawy administracyjnej co do istoty, lecz tylko orzeka o kwestii formalnej - niedopuszczalności wszczęcia postępowania wznowieniowego. Decyzja o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego nie dotyczy interesów prawnych stron postępowania wznowieniowego, lecz jedynie procesowego interesu podmiotu wnoszącego podanie o wznowienie. Zakończenie tych czynności wstępnych decyzją o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.) dotyczy jedynie interesu prawnego wnoszącego podanie o wznowienie i tylko on ma prawo udziału w postępowaniu zakończonym taką decyzją.

Wobec powyższego WSA uznał, że skarżący nie był stroną postępowania toczącego się przed Ministrem Sprawiedliwości zakończonego postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., a tym samym nie był uprawniony do uczestnictwa w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem w sprawie VI SA/Wa 770/12. Sąd nie znalazł podstaw do uznania skarżącego za stronę lub uczestnika postępowania na prawach strony w myśl art. 32 i art. 33 p.p.s.a. Brak zawiadomienia skarżącego przez Sąd o wszczęciu postępowania w sprawie VI SA/Wa 770/12 nie mogło więc być traktowane jako naruszenie przepisów prawa.

Wskutek rozpoznania skargi kasacyjnej M. J., Naczelny Sąd Administracyjny (w skrócie: NSA) postanowieniem z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 2607/14 uchylił postanowienie WSA w sprawie VI SA/Wa 1453/12.

Sąd kasacyjny wskazał, że znaczenie instytucji wznowienia postępowania sprowadza się do stworzenia możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej już prawomocnym orzeczeniem sądu, o ile zachodzą enumeratywnie wyliczone w ustawie przyczyny wznowienia postępowania. Stosownie do art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca skargę, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Zatem odrzucenie na rozprawie skargi o wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie w przypadku, kiedy okaże się ona niedopuszczalna. Taka sytuacja, zdaniem NSA, zachodzi zaś jedynie wówczas, gdy termin do wniesienia skargi nie został zachowany albo gdy skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania nie jest jednak badaniem zasadności skargi, lecz obejmuje jedynie stwierdzenie warunków umożliwiających jej rozpatrywanie. Na tym etapie sąd nie bada więc trafności przywołanych podstaw wznowienia postępowania, ale tylko fakt ich powołania. Tym samym przez brak ustawowych podstaw wznowienia, uzasadniający zgodnie z art. 281 p.p.s.a. odrzucenie skargi na rozprawie, według NSA należy rozumieć wyłącznie sytuację, w której skarga nie zawiera wskazania podstawy wznowienia przewidzianej przez art. 271-273 p.p.s.a., nie zaś merytoryczną ocenę okoliczności uzasadniającej podstawę wznowienia. Jedynie więc w przypadku, w którym sąd rozpoznający skargę stwierdzi, że w skardze nie wskazano żadnej z ustawowych podstaw wznowienia, powinien skargę odrzucić, natomiast gdy stwierdzi, że wskazane w skardze ustawowe przyczyny wznowienia nie są uzasadnione, powinien skargę oddalić. Odwołując się do judykatury zauważył, że odrzucenie skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem dotyczy sytuacji, gdy skarga nie spełnia wymagań formalnych i z tego powodu nie może być rozpoznana. Wymogiem formalnym jest także oparcie skargi na takiej podstawie, z którą ustawa wiąże dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania. Jeżeli więc strona wskazuje w skardze o wznowienie postępowania podstawę wznowienia, którą przewiduje ustawa, to nie można odrzucić skargi z tego powodu, że zarzuty podnoszone w skardze, które uzasadniały zaistnienie podstawy wznowieniowej, okazały się niezasadne. Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, tak jak odrzucenie każdego innego środka zaskarżenia oznacza, że sprawa nie może być rozpoznana co do istoty, merytorycznie, ponieważ występuje przeszkoda formalna, z której wystąpieniem ustawa łączy skutek w postaci odrzucenia skargi.

Odnosząc do rozpatrywanej sprawy, NSA wyjaśnił, że skarżący jako podstawę prawną wniosku o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego wskazał art. 271 pkt 2 w zw. z art. 270 p.p.s.a. W stosunku do tej przesłanki można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Zauważył, że skarżący stał na stanowisku, że był uczestnikiem na prawach strony postępowania VI SA/Wa 770/12 i pomimo tego nie został dopuszczony przez WSA do udziału w tym postępowaniu, co naruszało art. 33 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji skarżący miał zostać pozbawiony możliwości działania.

Sąd kasacyjny wskazał, że według WSA skarżący zachował termin do wniesienia skargi określony w art. 277 p.p.s.a. oraz, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, co oznaczało, że nie zachodziły przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a.

Z drugiej zaś strony WSA twierdził, że skarżący nie był stroną postępowania toczącego się przed Ministrem Sprawiedliwości zakończonego postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. a co za tym idzie nie był także uprawniony do uczestnictwa w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem z dnia 13 listopada 2012 r. W ocenie WSA skarżącego nie można było uznać za stronę lub uczestnika postępowania na prawach strony w myśl art. 32 i art. 33 p.p.s.a. Tym samym brak zawiadomienia skarżącego przez Sąd w sprawie VI SA/Wa 770/12 o wszczęciu tegoż postępowania nie mogło być traktowane jako naruszenie przepisów prawa.

Mając na uwadze powyższe NSA uznał, że w skardze kasacyjnej trafnie podniesiono zarzut naruszenia art. 281 p.p.s.a., ponieważ z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd I instancji przyjął, że skarga o wznowienie postępowania w tej sprawie jest dopuszczalna i rozpoznał ją, oceniając zasadność podnoszonych przez skarżącego zarzutów, uzasadniających w jego ocenie istnienie podstawy wznowieniowej, podczas gdy zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę, co oznaczało, że podstawą tego rozstrzygnięcia jest niedopuszczalność skargi. Powodowało to nie tylko stan sprzeczności między sentencją zaskarżonego postanowienia a jego uzasadnieniem, ale także brak jakiegokolwiek stanowiska Sądu I instancji co do tego, co mogło stanowić podstawę odrzucenia skargi o wznowienie postępowania.

W tej sytuacji w ocenie NSA, postanowienie o odrzuceniu skargi uniemożliwiało orzekanie co do tego, czy podstawa wznowieniowa była uzasadniona w okolicznościach niniejszej sprawy, co uczynił WSA. Dlatego też nie mógł NSA odnieść się do oceny Sądu I instancji co do zasadności zarzutów uzasadniających podstawę wznowienia, a także do polemiki z tą oceną, przedstawioną w skardze kasacyjnej. Tym samym zarzuty skargi kasacyjnej wykraczające poza zakres kwestionowanego rozstrzygnięcia – odrzucenie skargi nie mogły być uwzględnione, gdyż dotyczyły nie rozstrzygnięcia, lecz wadliwego uzasadnienia.

Sąd kasacyjny zalecił, aby WSA, ponownie rozpoznając sprawę, zbadał dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania, a w przypadku stwierdzenia, że jest ona dopuszczalna, rozpoznanie sprawy i ustosunkowanie się do powołanych przez skarżącego podstaw wznowienia. Gdyby ocena WSA co do trafności zarzutów skargi była negatywna, Sąd I instancji powinien był oddalić skargę o wznowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, ponownie rozpoznając sprawę, zważył, co następuje:

Skarga M. J. nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy na wstępie wyjaśnić, że w myśl art. 190 p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.

W myśl art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wśród podstaw wznowienia w art. 271 p.p.s.a. wymienia się takie, które skutkują nieważnością postępowania uprzednio zakończonego prawomocnym orzeczeniem, w tym: jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (pkt 2).

Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, zgodnie z art. 277 p.p.s.a. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.

Skarga o wznowienie postępowania, z mocy art. 279 p.p.s.a., powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia.

Na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd na posiedzeniu niejawnym bada, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Natomiast na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy, w myśl art. 281 p.p.s.a.

Odnosząc powyższe do rozpatrywanej skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie VI SA/Wa 770/12, zakończonego prawomocnym wyrokiem, należy zauważyć, że postępowanie w sprawie VI SA/Wa 770/12 toczyło się ze skargi I. O. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie tego samego organu z dnia [...] stycznia 2012 r. które odmawiało wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], czego dokonano wobec M. J.. W podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia Minister powołał m.in. art. 149 § 3 i 4 k.p.a. M. J. nie był stroną postępowania administracyjnego kontrolowanego w sprawie VI SA/Wa 770/12.

W postępowaniu sądowym VI SA/Wa 770/12 M. J. także nie był uczestnikiem tego postępowania.

O podaniu I. O. z dnia [...] listopada 2011 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją powołującą M. J. na stanowisko komornika oraz o wyroku WSA w sprawie VI SA/Wa 770/12 skarżący dowiedział się z zawiadomienia Departamentu Sądów, Organizacji i Analiz Wymiaru Sprawiedliwości Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 11 kwietnia 2013 r. o złożeniu przez I. O. wspomnianego wniosku. Do zawiadomienia tego zostały dołączone kopie wniosku I. O. o wznowienie postępowania oraz wyroku w sprawie VI SA/Wa 770/12. Skarżący odebrał zawiadomienie z załącznikami w dniu 15 kwietnia 2013 r. (dowód: zwrotne poświadczenie odbioru pisma, k. – 108 akt adm.).

Skarga o wznowienie postępowania sądowego w sprawie VI SA/Wa 770/12 została złożona przez skarżącego w dniu 14 maja 2013 r. Skarga ta została więc złożona w terminie wymaganym przez art. 277 p.p.s.a.

Wskazana w skardze podstawa wznowienia postępowania sądowego – pozbawienie możności działania w sprawie VI SA/Wa 770/12, a tym samym pozbawienie możności obrony swoich spraw - została uregulowana w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. i stanowi jedną z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania sądowego, jak w tym przepisie zaznaczono. Zatem należało przyjąć, że skarga została oparta na ustawowej podstawie wznowienia.

Wobec powyższego, Sąd nie dopatrzył się przesłanek do odrzucenia skargi, wymienionych w art. 280 § 1 p.p.s.a. i skierował sprawę na rozprawę.

Mając na uwadze, że w skardze żądano wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA o sygn. VI SA/Wa 770/12 w sprawie ze skargi I. O. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości odmawiające wznowienia postępowania w przedmiocie powołania M. J. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], należało przede wszystkim ustalić krąg stron postępowania administracyjnego, zakończonego postanowieniem Ministra z dnia [...] lutego 2012 r. oraz postępowania sądowego. Jak wynika z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania sądowego z powodu nieważności, jeżeli strona tego postępowania była pozbawiona możności działania.

Zasadą jest, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej, w myśl art. 32 p.p.s.a., stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.

Jednakże, zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a., osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, na podstawie art. 33 § 2 zd. 1 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie pozostaje bezsporne, że M. J. nie brał udziału (nie był w ogóle poinformowany) w postępowaniu sądowym o sygn. VI SA/Wa 770/12. Skarżący właśnie w tej okoliczności upatruje podstawy do wznowienia tego postępowania sądowego.

Jednakże nie można pominąć, że przedmiotem kontroli Sądu w postępowaniu o sygn. akt VI SA/Wa 770/12 było postanowienie Ministra Sprawiedliwości odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie powołania skarżącego na stanowisko komornika. Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego złożyła I. O..

Jak wynika z art. 145 § 1 k.p.a. postępowanie można wznowić w sprawie zakończonej prawomocną decyzją. Jest to odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k.p.a. Jest to nadzwyczajny tryb postępowania, w którym bada się prawidłowość ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu zwykłym.

Przepisy regulują formę wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, z mocy art. 149 § 2 k.p.a.

Czynności organu podejmowane po wpływie podania strony o wznowienie postępowania a przed wydaniem postanowienia na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. nie są czynnościami procesowymi (por. M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 149 Kodeksu postępowania administracyjnego i powołane tam stanowiska judykatury oraz doktryny, LEX/el. 2015). Zakończenie tych czynności bowiem może nastąpić także w formie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, o czym mówi art. 149 § 3 k.p.a. Ma to miejsce wówczas, gdy organ stwierdzi, że podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a. Zakończenie czynności wstępnych postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.) dotyczy jedynie interesu prawnego wnoszącego podanie o wznowienie i tylko on ma prawo udziału w postępowaniu zakończonym takim postanowieniem (M. Jaśkowska, tamże, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, C.H.BECK, Warszawa 2013, s. 892-893). Skład orzekający w pełni akceptuje przedstawione poglądy.

W tej sytuacji na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, wydane na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., na które zgodnie z art. 149 § 4 k.p.a. służy zażalenie. Zażalenie to przysługuje jedynie osobie wnoszącej podanie o wznowienie postępowania.

Zatem nie można podzielić argumentacji skarżącego o traktowaniu postępowania po wpłynięciu wniosku o wznowienie postępowania a przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) bądź o domowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.) jako postępowania wyjaśniająco – rozpoznawczego, w którym uczestniczą wszystkie zainteresowane podmioty, co wynika z art. 149 § 2 k.p.a.

W tej sytuacji prawidłowo przyjęto, że M. J. nie był stroną postępowania zakończonego postanowieniami Ministra Sprawiedliwości odmawiającymi wznowienia postępowania.

Konsekwencją tego było przyjęcie przez WSA w postępowaniu o sygn. akt VI SA/Wa 770/12 ze skargi I. O. (wnioskującej o wznowienie postępowania i składającej skargę na postanowienie Ministra Sprawiedliwości odmawiające wznowienie postępowania administracyjnego), że stronami twego postępowania sądowego była wnioskodawczyni – I. O. oraz organ – Minister Sprawiedliwości, zgodnie z zasadą wynikającą z art. 32 p.p.s.a.

Przepis art. 33 p.p.s.a. nie miał zastosowania w sprawie VI SA/Wa 770/12, albowiem skarżącego prawidłowo nie zawiadomiono o postępowaniu administracyjnym zakończonym postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, a następnie o wniesieniu przez I. O. skargi do WSA na to rozstrzygnięcie i o toczącym się postępowaniu o sygn. akt VI SA/Wa 770/12.

Skoro M. J. nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu sądowym o sygn. akt VI SA/Wa 770/12, to nie mógł powoływać się na podstawę wznowienia uregulowaną w art. 271 pkt 2 p.p.s.a.

Z powyższych przyczyn skargę jako niezasadną na mocy art. 282 § 2 w zw. z art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.

Na marginesie należy zauważyć, że skarżący został prawidłowo powiadomiony o złożeniu przez I. O. podania o wznowienie postępowania administracyjnego pismem Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 11 kwietnia 2014 r., co prawidłowo nastąpiło dopiero po wyroku WSA w sprawie VI SA/Wa 770/12, choć jednocześnie w świetle art. 149 § 1 k.p.a. można mieć wątpliwości co do formy tego zawiadomienia.