Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 594/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2, art. 134 par. 1, art. 135, art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 102 par. 1, par. 2
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity

Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), art. 18 i art. 102 § 2 ustawy z dnia

17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm.), w związku z § 3 pkt 1 lit. b, § 4 ust. 1 pkt 3 i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U.

Nr 46, poz. 237), po rozpoznaniu sprawy na skutek zażalenia z 31 marca 2012 r. wniesionego przez Spółkę A, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania spółce wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], za okres od [...] r. do [...] r.

Podstawą odmowy przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu były poczynione przez organ I instancji ustalenia w zakresie jego stanu ustalonego zarówno w dacie przyjęcia na parking strzeżony jak i w dacie jego odbioru przez upoważnionego pracownika urzędu skarbowego. W ocenie organów stan pojazdu w dacie jego odbioru z parkingu wskazywał na to, że dozorca nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, w szczególności dotyczących zachowania pojazdu w stanie niepogorszonym, co w konsekwencji doprowadziło do całkowitej utraty wartości.

Na rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w S. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. złożyła Spółka A, domagając się jego uchylenia jak również uchylenia poprzedzającego je postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w dnia [...] r.

Wyrokiem z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 828/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w dnia [...] r., stwierdzając jednocześnie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie prawidłowo zakwalifikowały roszczenie Spółki A, zawarte w jej wniosku z dnia 14 marca 2012 r., jako oparte o przepis art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak również prawidłowo przyjęły, że roszczenie skarżącej Spółki jest – co do zasady, uprawnione.

W ocenie Sądu, o ile za zgodne z prawem uznać trzeba stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że w kwestii zapłaty na podstawie art. 102 § 2 ustawy o p.e.a. za dozór przechowywanego pojazdu należy rozstrzygać z uwzględnieniem paragrafu pierwszego tego artykułu, o tyle sposobu, w jaki organ przepis ten zastosował nie można zaakceptować.

Nie przesądzając ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia Sąd wskazał,

że stanowisko organu drugiej instancji uznające, że istnieją podstawy do odmowy przyznania skarżącej Spółce wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu

w okresie objętym wnioskiem jest co najmniej przedwczesne, gdyż oparte zostało na nienależycie zebranym materiale dowodowym, którego braki zastąpiono przypuszczeniami i domniemaniami wykładanymi na niekorzyść strony, co w sytuacji zaniechania przez organy obu instancji własnej inwencji we wszechstronnym wyjaśnieniu sprawy nie może być uznane za działanie zgodne z zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.).

Sąd wyjaśnił, że porównując stan przedmiotowego pojazdu wynikający

z dyspozycji usunięcia z jego stanem wynikającym z opinii technicznej sporządzonej

w dniu jego odbioru oraz mając na uwadze stan przedmiotowego pojazdu utrwalony na fotografiach wykonanych w dniu [...] r., budzi wątpliwość ocena wyrażona w zaskarżonym postanowieniu, jakoby przedmiotowa ruchomość straciła (całkowicie) na wartości. Zdaniem Sądu, wymienione w opinii technicznej uszkodzenia i braki nie uzasadniają twierdzenia, że wartość pojazdu była zerowa.

Gdyby nawet przyjąć - w oparciu o opinię techniczną z dnia [...] r. -

że badany pojazd stracił na wartości to, w ocenie Sądu, nie zostało udowodnione,

że wartość złomowa pojazdu była następstwem niestarannie wykonywanego przez skarżącą dozoru, czy też stanowiła następstwo innych okoliczności niezależnych od dozorującego lub splotu okoliczności zależnych i niezależnych od dozorującego. Za niewystarczające w tym zakresie należy bowiem uznać wyjaśnienia zawarte

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że, cyt.: "mając jednocześnie na uwadze, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że uszkodzenia i zaginięcie części wyposażenia pojazdu wyniknęły wskutek przypadku lub siły wyższej (za które dozorca nie odpowiada) nie było uzasadnionej potrzeby dochodzenia, w jaki konkretnie sposób i w jakich okolicznościach do nich doszło".

Udzielając organom wytycznych co dalszego sposobu postępowania w niniejszej sprawie, Sąd wskazał na konieczność wyczerpującego zebrania materiału dowodowego na okoliczność stanu technicznego spornego pojazdu w poszczególnych okresach dysponowania nim przez organy Policji oraz po przejściu własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, a następnie wszechstronnego rozważenia tego materiału i dokonania rzetelnej oceny sposobu sprawowania dozoru przez Spółkę A z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących przechowaniu. Wyjaśnienie i rozważenie tych wszystkich okoliczności powinno stanowić podstawę do dalszych ustaleń i rozważań, co do wysokości wynagrodzenia w przypadku przyjęcia, że istnieją podstawy faktyczne i prawne do przyznania wynagrodzenia.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 listopada 2012 r. został następnie zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Dyrektora Izby Skarbowej w S. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt I OSK 216/13, oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w S.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku podzielił pogląd,

że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w konsekwencji, iż strona skarżąca w niniejszej sprawie ma prawo żądać przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych

z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Jednocześnie, powołując się na własne orzecznictwo Sąd ten wskazał, że przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia organ powinien uwzględniać zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób stosowny do jego właściwości. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należność ta winna odpowiadać rzeczywistym wydatkom poniesionym przez dozorcę na wykonywanie dozoru.

Jednocześnie, przywołując poglądy doktryny, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że z aktem powołania na dozorcę łączy się powstanie określonych przez ustawę (art. 102 § 1 p.e.a.), obowiązków i uprawnień osoby, która na objęcie dozoru wyraziła zgodę, związanych z ochroną zajętej rzeczy przed uszkodzeniem, zniszczeniem, czy zaginięciem, w tym również obowiązku podejmowania działań z taką starannością, by nie dopuścić do obniżenia jej wartości. Zakres czynności, które musi podjąć dozorca jest uzależniony od tego, co jest przedmiotem zajęcia. Dalsze obowiązki dozorcy będą wynikały z przepisów dotyczących umowy przechowania (art. 835-845 k.c.), które znajdują odpowiednie zastosowanie.

W artykule 471 k.c. i następnych została uregulowana kwestia odpowiedzialności kontraktowej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania chyba, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Podstawową okolicznością, za którą dłużnik ponosi odpowiedzialność jest niezachowanie należytej staranności (art. 472 k.c.).

Dalej Sąd wyjaśnił, że w niniejszej sprawie świadczenie w postaci dozoru pojazdu zostało spełnione, ponieważ przedmiotowy samochód został przez dozorcę przechowany, a więc należy mu się co do zasady wynagrodzenie za czas jego przechowywania. Jednak w ocenie organu doszło do jego nienależytego wykonania, co skutkowało tym, że interes wierzyciela nie został zaspokojony w sposób wynikający z treści zobowiązania. Zdaniem organu, skarżąca Spółka ponosi odpowiedzialność za pogorszenie stanu technicznego samochodu i obniżenie jego wartości do wartości złomowej. Tym samym organ jako wierzyciel uznał, że po jego stronie wystąpiła szkoda, za którą ponosi odpowiedzialność dozorca. Wierzytelność tą potrącił z wierzytelności dozorcy, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji.

Oceniając to stanowisko z punktu widzenia przepisów prawa, NSA wskazał,

że należy przyjąć dopuszczalność kompensacji opartej na art. 498-508 k.c. także wobec zobowiązań publicznoprawnych. Niemniej jednak, uwzględniając skutki potrącenia w postaci umorzenia wierzytelności wyższej o wierzytelność niższą zachodzi konieczność dokładnego ich wyliczenia. Sąd podkreślił, że organ w zaskarżonej decyzji, korzystając z pomniejszenia długu obowiązany był ustalić jego wysokość (wynagrodzenie dozorcy), jak i wykazać wysokość swojej wierzytelności (szkody będącej następstwem niezachowania należytej staranności przez dozorcę). Zatem, w ocenie NSA, stanowisko Sądu pierwszej instancji, że sprawa nie została należycie wyjaśniona, było w pełni uzasadnione.

Na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S., postanowieniem z dnia [...] r., odmówił Spółka A przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] za okres od dnia 22.11.2008 r. do dnia 9.03.2012 r. Przyczyną odmowy przyznania wynagrodzenia za dozór było stwierdzenie, iż był on wykonywany nienależycie, skutkiem czego była całkowita utrata wartości pojazdu.

Rozpatrując zażalenie skarżącej Spółki na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., Dyrektor Izby Skarbowej w S. zauważył, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt I OSK 216/13 stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie uwzględniono wskazań dotyczących konieczności ustalenia wysokości wynagrodzenia i wykazania przez organ pierwszej instancji wysokości swojej wierzytelności (szkody będącej następstwem niezachowania należytej staranności przez dozorcę).

Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej w S., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji ze wskazaniem obowiązku uwzględnienia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wskazań i oceny prawnej zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt I OSK 216/13.

Następnie, postanowieniem z dnia [...] r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S., przyznał Spółce A, wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r., w kwocie [...] zł brutto.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ zreferował dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wyjaśnił, że pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], został decyzją funkcjonariusza Policji skierowany [...] r. na parking strzeżony, prowadzony przez Spółkę A, przy ulicy [.;..] w S. Dyspozycja umieszczenia pojazdu na tym parkingu, została podjęta w oparciu o umowę nr [...] z [...] r. na wykonywanie usług przechowywania pojazdów zabezpieczonych przez Policję do celów procesowych, zawartą pomiędzy Komendantem Wojewódzkim Policji w S., a Spółka A. Opis stanu pojazdu znajduje się w dyspozycji usunięcia pojazdu z [...] r. oraz protokole oględzin sporządzonym w tym dniu przez funkcjonariusza Policji. Z powyższych dokumentów w szczególności wynikało, że samochód posiadał akumulator, a pokrywa komory silnika nie była uszkodzona, podobnie jak błotniki, lewy reflektor, zderzak tylny i drzwi lewe.

Dnia 16 listopada 2007 r. właścicielowi pojazdu, Pani A. K. doręczono zezwolenie na odbiór pojazdu, jednakże właścicielka pojazdu nie odebrała go z parkingu. Dnia 21 listopada 2008 r. Spółka A została zawiadomiona w trybie § 3 ust. 4 umowy nr [...] z [...] r. o wydaniu zezwolenia na odbiór pojazdu przez właściciela.

Spółka A wystawiła fakturę VAT nr [...]

z [...] r. obejmującą okres od 5 września 2007 r. (data umieszczenia pojazdu na parkingu przy ulicy [...] w S.) do 21 listopada 2008 r. (tj. w sposób przewidziany w § 4 ust. 6 umowy).

Dalej organ wskazał, że z informacji zawartej w piśmie Policji z 29.10.2015 r., znak: [...] wynika, że Policja nie weryfikowała sposobu przechowywania pojazdu, w momencie dokonania płatności za wykonaną usługę przechowywania pojazdu.

Po wydaniu orzeczenia o likwidacji niepodjętego depozytu, tj. postanowienia

o sygn. akt II Ns 1787/11 z 26.01.2012 r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego

w S. odebrał pojazd od Spółki A w dniu [...] r. i przekazał go do stacji recyklingu, w związku z ustaleniem przez biegłego skarbowego, iż wartość pojazdu jest zerowa.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 99 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oszacowania wartości środków transportu dokonuje biegły skarbowy. Zgodnie z art. 67d § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniosek o dokonanie oszacowania przez biegłego sądowego następuje w przypadku zakwestionowania wyceny przez zobowiązanego, co w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło. Nie było więc podstaw do przyjęcia, że wartość pojazdu jest inna niż wynikająca z opinii biegłego skarbowego. Stan techniczny pojazdu w dniu jego wydania utrwalono fotografiami pojazdu oraz wyceną biegłego skarbowego. Z wykonanych zdjęć oraz opinii biegłego skarbowego jednoznacznie wynika, że w pojeździe ustalono szereg uszkodzeń, których nie było w momencie przekazania pojazdu na parking prowadzony przez Spółkę A, a mianowicie uszkodzone były - lampa kierunkowskazu lewa przednia, lewy reflektor, lewe drzwi, pokrywa komory silnika, ponadto pojazd został pozbawiony akumulatora.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. wyjaśnił, że pojazd przez cały okres, od dnia umieszczenia do dnia odbioru, pozostawał na parkingu skarżącej Spółki, a zatem opisane uszkodzenia i braki nastąpiły gdy pojazd znajdował się pod jej dozorem. Wezwani do złożenia wyjaśnień pełnomocnik Spółki oraz sama Spółka, na okoliczność przyczyn i okresu, w których powstały wyżej wymienione ubytki i uszkodzenia oraz pouczeni o rygorze uznania, iż powstały one w okresie sprawowania dozoru przez Spółka A i wynikały z niewłaściwego sprawowania dozoru, nie udzielili w wyznaczonym terminie wyjaśnień.

W związku z powyższym organ za bezsporne uznał, że uszkodzenia i ubytki stwierdzone w dniu odbioru pojazdu nie mogły wystąpić na skutek przypadku lub siły wyższej, tj. okoliczności wyłączających odpowiedzialność dozorcy. Organ wskazał,

że bezspornym jest także, iż przy przyznawaniu wynagrodzenia za dozór brać należy pod uwagę obowiązek dozorcy przechowywania ruchomości z taką starannością, aby nie utraciła na wartości. Poza sporem jest również, iż opisane wyżej uszkodzenia

i braki, skutkowały utratą wartości ruchomości i nie mogły nastąpić w przypadku starannego, czy też choćby należytego przechowywania pojazdu na parkingu. Zaistniałe szkody spowodowały zatem obniżenie wartości pojazdu, za które odpowiedzialność ponosi dozorca.

Organ pierwszej instancji wskazał ponadto, że związany wskazaniami i oceną zawartą w powołanych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zobowiązany został do dokładnego wyliczenia wysokości swojej szkody, będącej konsekwencją niezachowania należytej staranności przez dozorcę.

W celu określenia rozmiaru szkody Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego

w S. wystąpił do kilkunastu podmiotów zajmujących się naprawą pojazdów

z wnioskiem o ustalenie kosztów przywrócenia pojazdu do stanu sprzed uszkodzeń. Z nadesłanych odpowiedzi wynika, że średni koszt naprawy brutto pojazdu przedstawia się następująco:

- reflektor przedni lewy z kierunkowskazem z robocizną - od [...] zł do [...] zł; średnio [...] zł,

- pokrywa komory silnika z robocizną - od [...] zł do [...] zł; średnio [...] zł,

- drzwi lewe z robocizną - od [...] zł do [...] zł; średnio [...] zł,

- akumulator z robocizną - od [...] zł do [...] zł; średnio [...] zł. Razem średni koszt naprawy pojazdu wyniósł [...] zł. Zatem, zdaniem organu, rozmiar szkody możliwej do ustalenia, spowodowanej niewłaściwym przechowywaniem pojazdu, ustalony jako średnia cen wskazanych przez podmioty, które udzieliły odpowiedzi oszacowany został na kwotę [...] zł brutto.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił dalej, że w celu ustalenia wysokości wynagrodzenia dozorcy dokonano analizy faktur, którymi obciążany był Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. za parkowanie pojazdów, a także wystąpiono do podmiotów zajmujących się przechowywaniem pojazdów na terenie S. o wskazanie stawek za parkowanie w okresie, którego dotyczy przedmiotowy wniosek. Na podstawie posiadanego materiału i udzielonych odpowiedzi przyjęto, że stawka dzienna przechowywania pojazdów osobowych brutto, średnio wynosiła w przedmiotowym okresie:

- od [...] r. do [...] r. - dziennie od 6,10 zł do 6,50 zł; średnio 6,30 zł x [...] dni = [...] zł,

- od [...] r. do [...] r. - dziennie od 6,10 zł do 8 zł; średnio 7,05 zł x [...] dni = [...] zł.

Razem średni koszt parkowania wynosi [...] zł.

Organ argumentował, że zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji dozorcy przysługuje wynagrodzenie za dozór i zwrot wydatków związanych z dozorem. Nie ma wobec tego podstaw do utożsamiania wynagrodzenia za dozór z łącznym kosztem parkowania. Spółka A wystąpiła z wnioskiem wyłącznie o przyznanie wynagrodzenia za dozór, które stanowi jedynie element kosztów parkowania. Na podstawie zgromadzonych dowodów Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. dokonał zatem ustalenia udziału wynagrodzenia za parkowanie w łącznym koszcie parkowania wynikającym ze stawek za parkowanie. Udział wynagrodzenia za dozór w łącznym koszcie parkowania wynosił od 20 % do 35 %, zatem średnio wynosił 27,5 %. Mając powyższe na uwadze średnie wynagrodzenie za dozór wyniosło [...] zł x 27,5 % = [...] zł.

Dokonując potrącenia kwoty odpowiadającej wartości wyrządzonej szkody,

tj. kwoty [...] zł, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. postanowił przyznać Spółce A wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w kwocie [...] zł.

Spółka A złożyła zażalenie na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., do Dyrektora Izby Skarbowej w S. podnosząc, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organy orzekające w niniejszej sprawie były związane wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 listopada 2012 r. i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2014 r.

Skarżąca spółka podnosiła, że organ nie poczynił żadnych ustaleń w przedmiocie ustalenia wartości pojazdu w dacie jego przyjęcia na parking strzeżony, jak również tego, czy do pogorszenia jego stanu technicznego doszło na skutek okoliczności, za które Spółka nie ponosi odpowiedzialności, w szczególności nie zbadano wpływu warunków atmosferycznych, czy znacznego upływu czasu na stan techniczny pojazdu.

Skarżąca zakwestionowała sposób wyliczenia szkody wywodząc, że w jej ocenie ustalenia w tym zakresie winny obejmować określenie wartości pojazdu w dniu jego przyjęcia na parking strzeżony, spadek wartości na skutek okoliczności niezależnych od przechowawcy oraz wartość złomu w dniu odbioru. Dopiero tak poczynione ustalenia, zdaniem Skarżącej dadzą podstawę do ustalenia, czy doszło do utraty wartości pojazdu i w jakiej kwocie.

W ocenie Skarżącej również wyliczenie wysokości wynagrodzenia za przechowanie obarczone jest błędem, bowiem w okresie przechowania pojazdu obowiązywała umowa zawarta z Komendą Wojewódzką Policji w S. i tym samym obowiązywały stawki zawarte w stanowiącym integralną część tej umowy cenniku. Cennik obowiązywał jeszcze przez trzy miesiące po wygaśnięciu umowy

i wynagrodzenie za przechowanie pojazdu w tym okresie powinno, zdaniem Skarżącej, być liczone według tych stawek. Również po upływie tego okresu stawki za przechowanie nie powinny ulec zmianie, bowiem – jak wywodziła Skarżąca zakres jej obowiązków i przedmiot przechowania nie uległy zmianie.

Skarżąca poddała w wątpliwość ustalenie wynagrodzenia za przechowanie na podstawie informacji uzyskanych od innych przedsiębiorców, wskazując przy tym,

że w jej ocenie potrącenie dokonane postanowieniem było niedopuszczalne, bowiem żaden przepis postępowania administracyjnego nie pozwala na zastosowanie kompensacji, o której mowa w art. 498-508 Kodeksu cywilnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w S., postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S.

Organ wyjaśnił, że z uzyskanych w toku postępowania dowodów bezspornie wynika, że pojazd w dacie odbioru go z parkingu posiadał uszkodzenia i braki, których nie było w momencie przyjęcia go na parking Spółki, a mianowicie w odebranym pojeździe uszkodzone były: lampa kierunkowskazu lewa przednia, lewy reflektor lewe drzwi, pokrywa silnika oraz brakowało akumulatora. Uszkodzenia te i braki powstały zatem w trakcie przechowywania pojazdu na parkingu Spółki, czyli w trakcie sprawowania przez nią dozoru. Z faktu, że w trakcie sprawowania przez nią dozoru doszło do wskazanych uszkodzeń i zniszczenia pojazdu wywieść należy wniosek, że Spółka nie ochroniła pojazdu przed uszkodzeniem i zniszczeniem, a pozbawienie pojazdu wskazanych elementów i powstałe uszkodzenia obniżają jego wartość.

Zdaniem organu odwoławczego powyższe, a zwłaszcza okoliczność, że na parkingu strzeżonym doszło do zdemontowania części w przechowywanym pojeździe, wypełnia znamiona niedopełnienia obowiązku przechowywania zajętej ruchomości z taką starannością, aby nie straciła na wartości. Uszkodzenie w przechowywanym pojeździe lamp kierunkowskazu, reflektora, drzwi i pokrywy silnika oraz pozbawienie akumulatora nie mogło przy tym nastąpić wskutek okoliczności wyłączających odpowiedzialność dozorcy.

Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu argumentu dotyczącego upływu czasu i wpływu warunków atmosferycznych, organ wskazał, że w żaden sposób nie uzasadnia to powstałych uszkodzeń i zniszczenia pojazdu, stąd też zarzut pominięcia przez organ pierwszej instancji wpływu okoliczności, na które przechowawca nie miał wpływu jest chybiony, zważywszy, że zarzut ten nie został skonkretyzowany i uzasadniony, zarówno w zażaleniu, jak i w postępowaniu pierwszej instancji, mimo skierowanego przez ten organ do Spółki pisma z prośbą o wskazanie przyczyn zaistniałego stanu.

Odnośnie zarzutu nieustalenia stanu pojazdu oraz jego wartości w dniu 22.11.2008 r. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż na Spółce ciążył obowiązek właściwego przechowywania pojazdu od chwili przyjęcia go na parking w dniu [...] r. Za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. Spółka otrzymała wynikające z umowy wynagrodzenie za należyte wykonanie świadczenia (zgodnie

z fakturą VAT nr [...] z dnia [...] r. wystawioną za usługę parkowania za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r.). Skoro wynagrodzenie to zostało przez Komendę Wojewódzką Policji w S. zapłacone w zamian za usługę przechowania wykonaną zgodnie z umową, to nie można uznać racjonalności

i zasadności twierdzenia, że Spółka ponosi odpowiedzialność za uszkodzenia

i zniszczenia pojazdu powstałe jedynie po dniu 21.11.2008 r. Na Spółce ciążył bowiem obowiązek zwrotu pojazdu w stanie o nieobniżonej wartości, bez względu na to w jakim okresie doszło do uszkodzenia i zniszczenia pojazdu.

Mając na uwadze powyższe organ wywiódł, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. zasadnie i na podstawie udokumentowanego stanu faktycznego i prawnego stwierdził, iż w trakcie wykonywania dozoru przez wnioskodawcę tj. do dnia odbioru pojazdu z parkingu nastąpiły uszkodzenia i braki

w pojeździe, a zaistniałe szkody spowodowały obniżenie wartości pojazdu, za które odpowiedzialność ponosi dozorca.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ pierwszej instancji związany wskazaniami i oceną zawartą w powołanych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zobowiązany został do dokładnego wyliczenia wysokości swojej szkody, będącej konsekwencją niezachowania należytej staranności przez dozorcę. Obowiązek ten organ egzekucyjny wykonał poprzez skierowanie do podmiotów zajmujących się naprawą pojazdów wniosku o ustalenie kosztów przywrócenia pojazdu do stanu sprzed uszkodzeń. Średni koszt naprawy brutto wynikający z udzielonych odpowiedzi wyniósł [...] zł, a tym samym jest to rozmiar szkody możliwej do ustalenia spowodowanej niewłaściwym przechowywaniem pojazdu.

Odnosząc się do podniesionych w tym zakresie w zażaleniu zarzutów organ odwoławczy zauważył, że wbrew twierdzeniu Spółki z wyroku Sądu nie wynika,

że prawidłowe wyliczenie szkody powinno objąć ustalenie wartości pojazdu w dniu 22.11.2007 r., spadek jego wartości w wyniku okoliczności niezależnych od przechowawcy oraz wartość złomu w dniu odbioru. W kwestii wykazania szkody Sąd wskazał na przepis art. 471 k.c., który stanowi, że dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Naprawienie szkody przez Spółkę w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie było możliwe, a zatem właściwe i znajdujące uzasadnienie we wskazanym przepisie art. 471 k.c. jest ustalenie przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. kwoty odpowiadającej kosztom naprawy uszkodzonego pojazdu.

Po dokonaniu potrącenia wyrządzonej szkody, tj. kwoty [...] zł, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. postanowił przyznać Spółce A wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w kwocie [...] zł brutto.

Potrącenie dokonane zostało zgodnie ze wskazaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego jako dopuszczalną kompensacją opartą na art. 498 - 508 k.c. wobec zobowiązań publicznoprawnych. Wyrok odnosił się do oceny stanu faktycznego i prawnego rozpatrywanej sprawy, nie można tym samym podzielić przedstawionego w zażaleniu stanowiska Spółki odnośnie zakwestionowania potrącenia ww. należności przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S.

Spółka A wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej

w S. Skarżąca powtórzyła w skardze argumentację zawartą w zażaleniu, podkreślając, że organy nie poczyniły ustaleń w przedmiocie wartości pojazdu w dacie przyjęcia go na parking strzeżony i w dacie jego odbioru, do czego były zobowiązane wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Poddała w wątpliwość sposób wyliczenia wynagrodzenia w oparciu o dane uzyskane od innych podmiotów świadczących usługi przechowania pojazdów, wskazując przy tym, że nieprawidłowo organy utożsamiają dochód z wynagrodzeniem. Jednocześnie Skarżąca Spółka podniosła, że przysługuje jej również prawo do zwrotu koniecznych wydatków poniesionych w związku z przechowaniem pojazdu.

Końcowo Skarżąca krytycznie oceniła możliwość dokonania przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. potrącenia należności w oparciu

o przepisy art. 498 – 508 k.c.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 – j.t. ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – j.t. ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Na podstawie art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana według wskazanego wyżej kryterium, doprowadziła do uznania, że zaskarżone postanowienie, podobnie jak postanowienie ją poprzedzające naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, jakkolwiek nie wszystkie podniesione przez Skarżącą zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S., którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., przyznające skarżącej –Spółka A wynagrodzenie za dozór pojazdu.

Wysokość tego wynagrodzenia została ustalona na podstawie uśrednionych danych pochodzących od podmiotów prowadzących usługi tego samego typu. Następnie organ ustalone w ten sposób wynagrodzenie obniżył, dokonując kompensaty swoich roszczeń w stosunku do strony skarżącej, z tytułu szkody wyrządzonej niewłaściwym przechowaniem pojazdu i niedopełnieniem przez przechowawcę obowiązków wynikających z zawartej umowy oraz art. 102 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2017r. poz. 1201 – j.t. ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.".

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji wskazać należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pierwotnie bowiem organ odmówił Skarżącej przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu uznając, że skarżąca nie wywiązała się z ciążących na niej jako przechowawcy obowiązków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 828/12 nie podzielił argumentacji Dyrektora Izby Skarbowej w S., zmierzającej do wykazania, że wynagrodzenie Skarżącej się nie należy z uwagi na doprowadzenie do całkowitej utraty wartości przechowywanego pojazdu. W ocenie Sądu pierwszej instancji ustalenia organu w tym zakresie zostały poczynione w oparciu o niepełny materiał dowodowy, który nie pozwalał na przyjęcie tak daleko idących wniosków.

Jednocześnie udzielając wskazówek co do dalszego toku postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wskazał na konieczność wyczerpującego zebrania materiału dowodowego na okoliczność stanu technicznego spornego pojazdu w poszczególnych okresach dysponowania nim przez organy Policji oraz po przejściu własności na rzecz Skarbu Państwa, a następnie wszechstronne rozważenie tego materiału i dokonanie rzetelnej oceny sposobu sprawowania dozoru przez Spółka A z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących przechowaniu.

Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko WSA

w Szczecinie w zakresie konieczności uzupełnienia materiału dowodowego w sposób wskazany w uzasadnieniu wyroku tego sądu, wskazał na dopuszczalność kompensacji opartej na art. 498 – 508 k.c. także wobec zobowiązań publicznoprawnych. Jednocześnie Sąd ten wyjaśnił, że uwzględniając skutki potrącenia w postaci umorzenia wierzytelności wyższej o wierzytelność niższą, zachodzi konieczność dokładnego ich wyliczenia. W konsekwencji zatem organ, korzystając z pomniejszenia długu, winien był ustalić dokładnie jego wysokość, a następnie wykazać wysokość swojej wierzytelności (szkody będącej następstwem niezachowania należytej staranności przez dozorcę).

W tym miejscy należy się odwołać do art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Oznacza to, że obowiązkiem organów prowadzących postępowanie w niniejszej sprawie, po uchyleniu zaskarżonych postanowień, było uzupełnienie materiału dowodowego w sposób wskazany przez Sąd. W szczególności obowiązkiem organu było ustalenie wysokości wynagrodzenia przysługującego Skarżącej za okres od dnia [...] r. do dnia odbioru pojazdu, to jest do dnia [...] r. Następnie – w przypadku stwierdzenia, że na skutek niewłaściwego przechowania pojazdu doszło do utraty jego wartości i wynikłej stąd szkody oraz zamiaru potrącenia tej wierzytelności z wynagrodzenia przysługującego przechowawcy, rzeczą organu było wykazanie wysokości tej wierzytelności.

Z obowiązku tego organ wywiązał się w ten sposób, że ustalił wysokość wynagrodzenia Skarżącej w oparciu o posiadane faktury, którymi organ był obciążany za przechowanie pojazdów na jego rzecz oraz informacje, pozyskane od podmiotów, które prowadzą działalność gospodarczą w zakresie przechowania pojazdów. Na podstawie tych danych ustalono, że w okresie od [...] r. do [...] r. średnia stawka wynosiła 6,30 zł, natomiast w okresie od [...] r. do dnia [...] r. – 7,05 zł. Obliczone w ten sposób wynagrodzenie Skarżącej wyniosło [...] zł.

W ocenie Sądu ten sposób wyliczenia wynagrodzenia Skarżącej był prawidłowy zważywszy na treść art. 102 § 2 u.p.e.a. Podkreślić bowiem należy, że wbrew wywodom Skarżącej do określenia wysokości jej wynagrodzenia nie mogła mieć zastosowania stawka określona w umowie z dnia [...] r. zawartej pomiędzy Komendą Wojewódzką Policji w S. Spółka A z tego względu, że umowa ta regulowała stosunki umowne pomiędzy Skarżącą i innym aniżeli organ administracji, który na skutek orzeczenia Sądu Rejonowego o likwidacji depozytu w postaci samochodu osobowego marki [...] nr. Rej [...], stał się jego dysponentem. Tym samym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego jako, że nie był stroną umowy przechowania i nie zobowiązał się do realizacji tej umowy, nie mógł ponosić kosztów przechowania pojazdu w takiej wysokości na jaką umówiły się strony umowy.

Wypowiadając się w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na elementy, które organ winien był wziąć pod uwagę ustalając wysokość przysługującego Skarżącej wynagrodzenia za dozór, przy czym, w ocenie Sądu obowiązek wykazania istnienia tych okoliczności, które mogły mieć wpływ na wysokość wynagrodzenia spoczywał na Skarżącej. Jeżeli zatem Skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła dowodów, które przy ustalaniu wynagrodzenia mogłyby zostać wzięte pod uwagę, to wówczas rzeczą organu było ustalenie tego wynagrodzenia w oparciu o art. 102 § 2 u.p.e.a. Przepis ten nie określa ani kwot ani żadnych innych dodatkowych kryteriów, jakie należy wziąć pod uwagę ustalając należność z tego tytułu, zatem – jak przyjęto w orzecznictwie sądów administracyjnych, organ może, posiłkować się treścią przepisu art. 836 k.c., który nakazuje ustalać wysokość wynagrodzenia za przechowywanie po pierwsze w umowie albo taryfie, a w braku takiego określenia, przyjmując wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte.

Skoro w niniejszej sprawie umowa pomiędzy organem i przechowawcą nie została zawarta, to zdaniem Sądu dopuszczalne było ustalenie wynagrodzenia za dozór w taki sposób, jak uczynił to organ – ustalając średnie stawki obowiązujące w tym okresie, w którym pojazd był przechowywany. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnych własnych wyliczeń dotyczących wysokości wynagrodzenia. Stąd argumentacja Skarżącej dotycząca obliczenia wynagrodzenia przy przyjęciu stawek z umowy z dnia [...] r. i wskazująca na okoliczność, że nie zmienił się ani przedmiot przechowania ani zakres jej obowiązków, nie mogła zostać uwzględniona. Wyjaśnić bowiem należy, że umowa z Komendą Wojewódzką Policji w S. została zawarta w wyniku przeprowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. W umowie tej określono wartość, ale z oczywistych względów nie określono ilości pojazdów, które w okresie jej obowiązywania zostaną przyjęte na parking strzeżony. Zatem kalkulacja ceny musiała obejmować z jednej strony konieczność zabezpieczenia miejsca dla pojazdów, które w wykonaniu postanowień umowy będą musiały zostać przyjęte na parking strzeżony, z drugiej zaś zakładać,

że pojazdów może być większa bądź mniejsza ilość. Z tych względów twierdzenia skarżącej w przedmiocie zasadności zastosowania stawki z umowy nie mogły zostać uwzględnione w niniejszej sprawie. Pojazd był bowiem – po okresie, za który zapłatę uiściła Komenda Wojewódzka Policji w S., przechowywany przez przeszło cztery lata. Skarżąca posiadała wiedzę o tym, że osoba uprawniona odebrała zezwolenie na odbiór pojazdu, ale się po niego nie zgłosiła. Zatem, w ocenie Sądu,

co prawda przedmiot przechowania i obowiązek zachowania go w niepogorszonym stanie w dalszym ciągu po stronie przechowawcy istniały, jednak zmianie uległy okoliczności, które mogły mieć wpływ na wysokość wynagrodzenia.

Zasadnie zatem organ, poszukując sposobu ustalenia wynagrodzenia Skarżącej, odwołał się do średnich cen za tego typu usługi świadczone przez inne podmioty, przy czym ustalone w ten sposób wynagrodzenie nastąpiło po ustaleniu jaka część ceny za przechowanie stanowi wynagrodzenie przechowawcy.

Skarżąca wywodziła w skardze, że wyliczona przez organ kwota wynagrodzenia nie obejmowała pełnej wysokości, bowiem na należność za przechowanie składa się wynagrodzenie oraz wydatki związane z wykonywaniem dozoru. Zarzut ten nie zasługiwał jednak na uwzględnienie. Zgodnie z art. 102 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 §. Z treści przytoczonego przepisu wynika zatem, że wynagrodzenie za dozór i konieczne wydatki związane z wykonywaniem dozoru stanowią dwie odrębne kategorie roszczeń przechowawcy w stosunku do organu egzekucyjnego, przy czym oba zaspokajane są na wniosek wierzyciela (przechowawcy). Oznacza to, że składając wniosek strona powinna określić, czy domaga się przyznania wynagrodzenia za dozór, czy zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, czy też obu tych należności łącznie, a organ jest tym wnioskiem związany.

Jednocześnie, w przypadku domagania się zarówno wynagrodzenia za dozór jak i zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, przechowawca winien wykazać zarówno wysokość przysługującego mu wynagrodzenia, jak i wysokość związanych z wykonywaniem dozoru wydatków, których poniesienie było niezbędne w celu zachowania przyjętej na przechowanie rzeczy w stanie niepogorszonym.

W niniejszej sprawie wniosek Skarżącej z dnia 14 marca 2012 r. obejmował przyznanie wynagrodzenia za dozór i nie został w toku postępowania zmodyfikowany. Słusznie zatem organy przyjęły, że Skarżąca domaga się jedynie wynagrodzenia za dozór, tym bardziej, że jest ona podmiotem profesjonalnym, świadczącym usługi przechowania, w tym również usługi przechowania na rzecz Policji. Od takiego podmiotu wymagana jest większa staranność, ale też i większa świadomość i znajomość przepisów prawa, zwłaszcza dotyczących wykonywanej działalności. Zatem skoro Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie wynagrodzenia, to tylko w takim zakresie wniosek ten mógł być rozpoznany. Na marginesie należy zauważyć, że z art. 102 § 2 u.p.e.a. nie wynika, aby należności z tytułu wynagrodzenia za dozór i koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru musiały być objęte jednym wnioskiem. Zatem złożenie wniosku o przyznanie wynagrodzenia nie wyklucza złożenia kolejnego wniosku o przyznanie wydatków poniesionych w związku z wykonywaniem dozoru.

Odnosząc się natomiast do zarzutów strony Skarżącej, dotyczących niewłaściwego wyliczenia szkody wynikającej z niewłaściwego przechowania pojazdu i niedopuszczalności kompensaty roszczeń z tego tytułu, stwierdzić należy,

że częściowo zasługują one na uwzględnienie.

Sąd nie podzielił wywodów Skarżącej w przedmiocie niedopuszczalności potrącenia roszczeń organu z przysługującego jej wynagrodzenia za dozór pojazdu.

W tym przedmiocie wypowiedział się bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 września 2014 r. stwierdzając, że kompensacja oparta na przepisach art. 498 – 508 k.c. jest dopuszczalna także wobec zobowiązań publicznoprawnych.

Zgodnie z przywołanym wyżej art. 153 p.p.s.a. zarówno organy obu instancji, jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie są oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny związane, a zatem kwestia dopuszczalności potrącenia, jako rozstrzygnięta, nie podlega w niniejszej sprawie ponownej ocenie.

Podkreślić jednak wypada, że Naczelny Sąd Administracyjny orzekając

o dopuszczalności kompensaty w niniejszej sprawie, udzielił organom wskazówek dotyczących prawidłowego zastosowania tej instytucji, obejmujących konieczność ustalenia wysokości przysługującego stronie Skarżącej wynagrodzenia z jednej strony i wykazania wysokości wierzytelności organu (szkody będącej następstwem niezachowania należytej staranności przez dozorcę) z drugiej.

W ocenie Sądu o ile organ z pierwszej części tych wskazań, to jest ustalenia wysokości wynagrodzenia Skarżącej, wywiązał się bez zastrzeżeń, o tyle wykazanie wysokości szkody – roszczenia organu podlegającego potrąceniu z wierzytelności Skarżącej, nie zostało dokonane prawidłowo.

Organ wykazał wysokość szkody, której doznał na skutek niewłaściwego wykonywania dozoru w niniejszej sprawie w ten sposób, że określił na podstawie dyspozycji przyjęcia pojazdu na parking strzeżony Skarżącej oraz oględzin pojazdu przeprowadzonych w dniu jego odbioru uszkodzenia i braki w jego wyposażeniu. Następnie ustalił koszty części i naprawy tych elementów w oparciu o informacje pochodzące od przedsiębiorców zajmujących się naprawą pojazdów, które zostały uśrednione.

W ocenie Sądu taki sposób wyliczenia wysokości szkody mógłby zostać zaakceptowany w sytuacji, gdyby pojazd został rzeczywiście naprawiony. Z akt postępowania wynika jednak, że został on przekazany na złom, w związku

z określeniem jego wartości jako "zerowej" przez rzeczoznawcę powołanego przez organ. Zauważyć przy tym należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie,

w wyroku z dnia 7 listopada 2012 r. zakwestionował takie określenie wartości pojazdu, wskazując że biorąc pod uwagę dokumentację fotograficzną wykonaną w dniu odbioru pojazdu z parkingu budzi wątpliwość ocena organu, iż ruchomość straciła całkowicie na wartości. Organ nie poczynił w tym, zakresie żadnych dodatkowych ustaleń uznając za wiążącą wycenę pojazdu zawartą w opinii technicznej z dnia [...] r.

W tym stanie rzeczy za uzasadnione należy uznać zarzuty Skarżącej odnoszące się do sposobu ustalenia wysokości szkody, w szczególności zaniechanie ustalenia wartości pojazdu w dacie jego przyjęcia na parking strzeżony i nieustalenie ubytku wartości pojazdu na skutek jego niewłaściwego przechowania. Jakkolwiek takie zalecenia nie wynikają wprost z treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, to należy przyznać rację Skarżącej, iż potrącenie wierzytelności organu powinno poprzedzać ustalenie jej wysokości, przy czym szkoda w niniejszej sprawie winna wynikać bezpośrednio z nienależytego wykonania zobowiązania polegającego na przechowaniu pojazdu. A zatem organ dokonując potrącenia swojej wierzytelności powinien wykazać nie tylko wysokość tej szkody, ale również i to, że jest ona skutkiem działania bądź zaniechania przechowawcy, przy czym wykazanie wysokości szkody winno odzwierciedlać rzeczywisty, a nie hipotetyczny ubytek

w majątku organu.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zawiera przekonujące uzasadnienie z jakich względów organ uznał, że stwierdzone uszkodzenia i ubytki pojazdu wynikały

z niewłaściwego dozoru nad pojazdem. Należy podzielić pogląd, iż brak akumulatora

i stacyjki zapłonu nie mógł być spowodowany upływem czasu, podobnie jak uszkodzenia opisane w ocenie technicznej, które mają charakter mechaniczny i których nie sposób wiązać z samym długotrwałym postojem pojazdu na parkingu. Skarżąca, pomimo skierowanego do niej wezwania nie przedstawiła żadnych dowodów, z których można byłoby wywieść odmienną ocenę materiału dowodowego w tym zakresie.

W części dotyczącej wyliczenia wysokości szkody zaskarżona decyzja, zdaniem Sądu, jest wadliwa. Jak już wyżej wskazano pojazd nie został naprawiony,

a przekazany do złomowania. W dacie przyjęcia go na parking strzeżony – na co słusznie zwraca uwagę Skarżąca, pojazd był już uszkodzony, a uszkodzenia te zostały opisane w dyspozycji z dnia [...] r. Jednocześnie w aktach sprawy znajdują się dokumenty, na podstawie których można ustalić wartość pojazdu w dniu zakupu przez właściciela, niedługo przedtem jak został on przyjęty na parking. Z faktury wystawionej w dniu [...] r. wynika, że pojazd został nabyty w dniu [...] r. za kwotę [...] zł. Z faktury nie wynika, czy w dacie zakupu pojazd posiadał jakieś uszkodzenia, w szczególności takie, jakie zostały ustalone w dyspozycji przyjęcia go na parking strzeżony w dniu [...] r.

Organ dysponował zatem danymi pozwalającymi ustalić wartość pojazdu w dacie zakupu, w dacie przyjęcia na parking (przy uwzględnieniu stwierdzonych uszkodzeń) oraz w dacie jego odbioru z parkingu, co winno w ocenie Sądu, pozwolić na wiarygodne ustalenie wysokości szkody.

Wyjaśnić w tym miejscu wypada, że pojęcie szkody nie zostało zdefiniowane. Najogólniej rzecz ujmując pod pojęciem szkody majątkowej, bo z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, należy rozumieć ubytek w majątku poszkodowanego,

a więc taki stan, w którym doszło do utraty wartości jego mienia, na skutek działania bądź zaniechania innego podmiotu. Szkoda stanowi więc różnicę pomiędzy tym, co poszkodowany posiadałby, gdyby do jej wyrządzenia nie doszło, a tym co posiada

w związku z działaniem bądź zaniechaniem sprawcy szkody.

Naprawienie szkody winno zatem zmierzać do zrekompensowania ubytku

w majątku poszkodowanego. Dla ustalenia wysokości odszkodowania zastosowanie znajdzie art. 361 § 2 k.c., który stanowi, że w granicach zakreślonych w § 1 (odpowiedzialność za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła), w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Na tle art. 361 § 2 k.c. ustalenia wielkości szkody dokonuje się z reguły z wykorzystaniem metody dyferencyjnej, która nakazuje porównanie stanu rzeczywistego dóbr poszkodowanego, ze stanem, który istniałby, gdyby nie doszło do zdarzenia powodującego szkodę (por. wyrok Sądu Najwyższego

z dnia 24 marca 2017 r., sygn. akt I CSK 416/16, LEX 2288109).

W niektórych przypadkach szkodę stanowi koszt przywrócenia mienia poszkodowanego do stanu przed zaistnieniem szkody i taki sposób wykazania wysokości szkody został przyjęty w niniejszej sprawie. Takie określenie wysokości szkody, w świetle powyższych rozważań, byłoby w ocenie Sądu uzasadnione, gdyby naprawienie szkody w taki sposób było racjonalne, a więc prowadziłoby do przywrócenia stanu sprzed zaistnienia szkody. Sytuacja taka jednak w niniejszej sprawie nie zachodzi, a wyliczona w ten sposób szkoda ma charakter hipotetyczny,

a więc wskazuje na koszty, które organ poniósłby, gdyby zdecydował się na dokonanie naprawy pojazdu, która faktycznie nie miała miejsca, ponieważ – zważywszy na stan techniczny pojazdu, byłaby ekonomicznie nieuzasadniona.

Przy wykazaniu wartości szkody nie wzięto pod uwagę tego, że pojazd w dacie umieszczenia go na parkingu był już uszkodzony, a zatem Skarżąca – stosownie do art. 361 k.c. może odpowiadać wyłącznie za te uszkodzenia, które powstały w okresie sprawowania dozoru i tylko w takim zakresie w jakim przyczyniły się one do dalszego obniżenia jego wartości.

Nie można zatem, zdaniem Sądu, zważywszy na powyższe okoliczności, ustalić wysokości szkody na poziomie kosztów, które organ poniósłby, gdyby zdecydował się dokonać naprawy pojazdu, nie biorąc pod uwagę stanu technicznego tego pojazdu, który nie uzasadniał takiego działania. Nie można również pominąć tego, że wysokość ustalonej w ten sposób szkody ([...] zł) w oczywisty sposób przewyższa wartość pojazdu, która w dacie jego zakupu - przed przyjęciem na parking strzeżony, wynosiła [...] zł.

Za zasadne zatem należało uznać zastrzeżenia strony Skarżącej w tym zakresie. Podzielić należy również jej stanowisko, iż w niniejszej sprawie najbardziej wiarygodnym ustaleniem wysokości szkody byłoby ustalenie wartości pojazdu w dacie przyjęcia go na parking strzeżony, przy uwzględnieniu stwierdzonych wówczas uszkodzeń i porównanie jej z wartością pojazdu ustaloną na dzień odbioru. Kompensata roszczeń z tytułu naprawienia szkody wyrządzonej w związku z nienależytym wywiązaniem się z obowiązków przechowawcy nie może bowiem prowadzić do uzyskania nieuzasadnionych korzyści, przewyższających wartość doznanej szkody.

Z tych względów Sąd, uznając że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia

art. 7 i 77 § 1 k.p.a., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższe wskazania co do dalszego toku postępowania w niniejszej sprawie.