Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2966/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 135, art. 168 § 3, art. 183 § 1, art. 185 § 1, art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 13g ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 8, art. 11
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi "K." Sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej "K." Sp. j. z siedzibą w [...] kwotę 140 (sto czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2013 r, nr [...], nakładającą na "K." sp.j. z siedzibą w M. ("skarżąca", "spółka") karę pieniężną w wysokości 3.480 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] października 2012 r. w Częstochowie na drodze krajowej nr 43, na której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, inspektor transportu drogowego przeprowadzili kontrolę samochodu ciężarowego marki Volvo o nr rejestracyjnym [...], kierowanym przez W.G., w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez "K." sp. j. W trakcie kontroli stwierdzono, iż kontrolowanym pojazdem przewożona była kostka brukowa, a kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Na wyznaczonym miejscu ważenia pojazdów, za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych typu LP 600 o nr fabrycznych [...],[...], posiadających ważne świadectwa legalizacji, została przeprowadzona kontrola nacisków osi i masy całkowitej, która wykazała przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,8 m (o 4,2 t, przy nacisku w wysokości 20,2 t), jak również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu (o 0,3 t, przy łącznej masie pojazdu w wysokości 32,3 t). Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] października 2012 r.

Protokół kontroli kierowca podpisał bez uwag nie żądając powtórnego ważenia.

Z uwagi na powyższe ustalenia [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił spółkę, o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą, pouczając stronę o treści art. 10 § 1 k.p.a.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wskazany wyżej organ decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nałożył karę pieniężną w wysokości 3.480 zł.

Organ, przywołując m.in. treść art. 41 ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy o drogach publicznych, wskazał, że droga krajowa nr 43 na której zatrzymano do kontroli przedmiotowy pojazd należy do kategorii dróg, na których dopuszczalny nacisk dla podwójnej osi napędowej wynosi 10 t.

W przypadku podwójnych osi napędowych pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 16 t, w myśl zapisów lp. 7 pkt 9 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych.

W przypadku czterosoosiowego pojazdu samochodowego z dwiema osiami kierowanymi, jeśli oś napędowa jest wyposażoną w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t dopuszczalna masa całkowita może wynosić do 32 t włącznie w myśl zapisów lp 9 pkt 15 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych.

Organ uwzględnił w wyniku ważenia 2% limit błędu granicznego, konstrukcję pojazdu oraz rodzaj przewożonego ładunku, który w jego ocenienie nie może zostać zaklasyfikowany jako materiał sypki.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości. Wskazała, że została wydana z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności podniosła, iż zostały naruszone zasady stosowania wag LP 600, których wyniki pomiarów w zakresie wyznaczania nacisku osi wielokrotnej oraz masy całkowitej pojazdów nie mogą stanowić podstawy do wydania ww. decyzji administracyjnej. Wskazała, iż wagi typu LP 600 zgodnie z instrukcjami oraz stanowiskiem prezentowanym przez Główny Urząd Miar i NIK nie mogą stanowić narzędzia do wyznaczania rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu ani też nacisku osi wielokrotnych. Zacytowała fragment raportu NIK z 21 lipca 2011 r. wskazując, że w jej przekonaniu z przedmiotowego raportu wynika jednoznacznie, że dokonanych za pomocą wag LP 600 pomiarów nacisków osi składowych nie można sumować, aby w ten sposób wyznaczyć sumaryczny nacisk osi wielokrotnej. Podniosła, że w certyfikacie Głównego Urzędu Miar dla wag LP 600 podano, że wskazania cząstkowe dotyczące nacisków kół lub osi pojazdu dokonywane za pomocą tych wag nie powinny być wykorzystywane do wyznaczania sumarycznej masy pojazdu.

Jak wskazała spółka nacisk osi wielokrotnej kontrolowanego pojazdu wyznaczono właśnie sumując naciski osi składowych. Poprzez to sumowanie wyznaczono także sumaryczną masę pojazdu, co jest niezgodne z zastosowaniem wag LP 600.

Ponadto w ocenie skarżącej dochowała ona należytej staranności w organizowaniu przewozu i nie miała wpływu na powstałe naruszenie przepisów.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2013 r.

W uzasadnieniu Główny Inspektor Transportu Drogowego przyjął za prawidłową argumentację zawartą w treści skarżonej decyzji organu I instancji. Odnosząc się do argumentacji skarżącej, podniósł, że miejsce ważenia pojazdu legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 23 listopada 2010 r. Wagi posiadały w chwili kontroli ważne świadectwa legalizacji ponownej, wydanymi przez Dyrektora Obwodowego Urzędu Miar w Siedlcach z terminem ważności do 30 października 2013 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzenia pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono raz, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.

Ponadto podniósł, iż wskazane przez skarżącą opinie innych organów dotyczących zastosowania wag LP 600 nie wiążą w żaden sposób, tym bardziej że nie zostały poparte żadną analizą prawną mającą związek ze stanem faktycznym rozpatrywanej sprawy. Dlatego też w ocenie organu bezzasadna jest argumentacja odwołania w zakresie, w jakim wagi te nie mogą służyć do wyznaczania nacisków osi wielokrotnych przez sumowanie wyników poszczególnych osi, a w konsekwencji ustalenia masy całkowitej pojazdu. Podkreślił, iż rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych dopuszcza w tym zakresie wagi o klasie dokładności od I do III, w tym także wag LP 600. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji zawarł nadto szeroki wywód, odnoszący się o art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, stwarzający możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Organ podkreślił, że strona w toku całego postępowania podmiot ten nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności realizacji czynności związanych z przejazdem oraz że nie miała wpływu na powstanie naruszenia obowiązujących regulacji.

W skardze na powyższą decyzję - skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - skarżąca wniosła o jej uchylenie. Zasadniczo powtórzyła swoją argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz przedstawiła na jej poparcie stosowne dokumenty w formie załączników do skargi.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Rozpoznając skargę "K." Spółki jawnej na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1745/13, uchylił tę decyzję i poprzedzającą ją decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2013r.

Sąd I instancji za zasadne uznał zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. co do poczynionych ustaleń w zakresie wyników ważenia pojazdu oraz podzielił stanowisko skarżącej spółki co do zastosowania niewłaściwych wag pomiarowych użytych do ważenia kontrolowanych pojazdów. Jak wywodził Sąd zasady użytkowania urządzeń określają bezpośrednio ich producenci (w tym przypadku instrukcja obsługi wagi LP 600), co następnie jest weryfikowane w oparciu o obowiązujące normy zawarte zarówno w świadectwach homologacji oraz certyfikatach zatwierdzenia typu urządzenia (WE nr PL 05004) oraz świadectwach legalizacji (dla wykorzystanych w rozpatrywanej sprawie). Z tych dokumentów wynika, że waga nieautomatyczna LP 600 służy do pomiaru nacisków kół i osi (w układzie dwóch połączonych wag lub ich odpowiedniej konfiguracji w zależności od rodzaju pojazdu lub zespołu pojazdów). Wagi przenośne nieautomatyczne do pomiarów statycznych typu LP 600 nie posiadają homologacji do pomiaru masy całkowitej pojazdu oraz nacisków osi wielokrotnych. Brak możliwości dokonywania na podstawie wskazań tego typu wag pomiarów (wyników sumarycznych nacisków kół i osi) wynika także z samej instrukcji obsługi wag LP 600, których przeznaczenie zostało przez producenta (Intercomp) wskazane na s. 3 instrukcji. Wynika z niego jednoznacznie, iż wagi te są przeznaczone tylko do statycznych pomiarów nacisku kół lub osi. O tym, że dokonywanie sumarycznych pomiarów może prowadzić do niezgodności ze stanem faktycznym (nieodpowiadającym rzeczywistości) najlepiej świadczy zdaniem Sądu "Instrukcja postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych i pobierania kar pieniężnych", wprowadzona zarządzeniem Głównego Inspektora nr 3/2006 z dnia 7 lutego 2006r., zgodnie z którą polecono obniżenie wyników pomiarów, dokonywanych za pomocą wag przenośnych (typu SAW i LP 600), o 200 kg i 2% celem skorygowania ewentualnych błędów w zakresie wskazań wag, co miało poprawić wiarygodność tych pomiarów. Na powyższe nieprawidłowości w ustaleniach kontrolnych Inspekcji zwróciła uwagę nie tylko Najwyższa Izba Kontroli w cytowanych przez skarżącą dokumentach, ale przede wszystkim merytorycznie najbardziej właściwy w tej materii organ, jakim jest Prezes Głównego Urzędu Miar. W piśmie z dnia 26 września 2013r., organ ten stanął na stanowisku, że wynik ważenia pojazdu z wykorzystaniem wag LP 600, jako masa całkowita, może być traktowany wyłącznie jako orientacyjny, a ostateczne ustalenia w tym zakresie powinny zostać dokonane na podstawie innej odpowiedniej wagi nieautomatycznej klasy dokładności IIII o odpowiednim obciążeniu maksymalnym max. Stanowisko to Sąd uznał za wiążące dla innych organów administracji. Z uwagi więc na ww. stanowisko Prezesa GUM oraz zważywszy, że w badanej sprawie pomiar nacisku na osie pojazdu dokonany w toku kontroli na drodze przy użyciu wag LP 600 posiadających co prawda aktualne świadectwa legalizacji, jednak dokonany niezgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń określonych w świadectwie legalizacji oraz niezgodnie z instrukcją producenta wag, w ocenie Sądu I instancji stanowi działanie nieprawidłowe, gdyż jest niezgodne z zasadami określającymi sposób ustalania kar za przejazd pojazdem nienormatywnym w zakresie ustalenia stanu faktycznego badanej sprawy. Zostały w ten sposób naruszone przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku ustalenia dopuszczalnej masy pojazdu pomiar nie może być uznany za przeprowadzony prawidłowo, a w konsekwencji jego wynik nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej na skarżącą.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego. Zaskarżając ten wyrok w całości wniósł o jego uchylenie i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1) przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a., przejawiające się w niczym nieuprawnionym i błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji w zakresie ustaleń faktycznych, że pomiar nacisku osi wielokrotnej oraz masy całkowitej kontrolowanego pojazdu mógł być wadliwy, gdyż został przeprowadzony za pomocą wag LP 600, które w ocenie Sądu I instancji przeznaczone były wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi, przy czym Sąd oparł swoje stanowisko na niczym nieuzasadnionym poglądzie Prezesa Głównego Urzędu Miar, w żaden sposób nie wskazując przepisów prawa powszechnie obowiązującego mogących wskazywać, że przy użyciu wag LP 600 nie jest możliwe dokonanie przedmiotowych ustaleń, zaś skarżąca spółka w żaden sposób nie wykazała, że były one błędne, a jeśli tak, to w jakim stopniu, natomiast organy dowiodły w toku postępowania, iż w oparciu o obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne oraz dokumenty dopuszczające wagi do użytkowania, za ich pomocą prawnie dopuszczalne i w pełni uprawnione było dokonanie ustaleń także w zakresie masy całkowitej kontrolowanego pojazdu oraz nacisków na oś wielokrotną;

2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 2 lit. a pkt (ii) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009r. w sprawie wag nieautomatycznych (Dz.U. WE L 122 z dnia 16 maja 2009r., s. 6), zwanej dalej dyrektywą nr 2009/23/WE/dyrektywą, poprzedzone przez obowiązujące w dacie dopuszczenie wag LP 600 do użytkowania – art. 1 ust. 2 lit. a pkt 2 i art. 3 dyrektywy Rady z dnia 20 czerwca 1990r. nr 90/384/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wag nieautomatycznych (Dz.U. WE L 189 z 20 lipca 1990r., str. 1-16), zwanej dalej dyrektywą nr 90/384/EWG; § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz.U. z 2004r. nr 4, poz. 23), zwanego dalej rozporządzeniem z 2003r.; oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. z 2008r., nr 26, poz. 152), zwanego dalej rozporządzeniem z 2008r., polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i w konsekwencji mylnym przyjęciu, że wagi typu LP 600 przeznaczone są wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi pojazdu, podczas gdy przepisy te wprost dopuszczają przy ich użyciu pomiar zarówno osi wielokrotnych pojazdu, jak i jego masy całkowitej.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1303/14, uchylił ww. wyrok tut. Sądu i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny rozważył w pierwszej kolejności, czy na gruncie obowiązującego prawa materialnego ustawodawca dopuszcza dokonywanie pomiaru osi wielokrotnych i DMC przy użyciu nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statystycznych typu LP 600. Zagadnienie to regulują na poziomie prawa unijnego - dyrektywa nr 2009/23/WE (która jest ujednoliconą wersją dyrektywy nr 90/384/EWG), na poziomie krajowym zaś dwa rozporządzenia, a mianowicie rozporządzenie z 2003r. oraz rozporządzenie z 2008r. Z preambuły dyrektywy oraz art. 4 zdanie I, art. 6 pkt 1 oraz wskazanego w zarzucie skargi kasacyjnej art. 1 pkt 2 lit. a pkt ii i b dyrektywy wynika, że dyrektywa zawiera wyłącznie obligatoryjne i zasadnicze wymogi metrologiczne (jednostki masy, klasy dokładności: I, II, III i IIII, dopuszczalne graniczne błędy) i eksploatacyjne odnoszące się do wag nieautomatycznych; rozróżnia różne rodzaje wykorzystywania wag nieautomatycznych, w tym dla określenia masy do obliczenia opłaty, cła, podatku, kary, wynagrodzenia, odszkodowania lub podobnych typów opłat; a także wszystkie zastosowania inne niż wymienione w lit. a); przy czym wagi używane dla celów określonych w lit. a) muszą spełniać wymagania określone załącznikiem I do dyrektywy. Z przepisów tych wynika nadto, że umieszczenie na wagach odpowiedniego oznakowania zgodności (CE, "M") "musi wskazywać na domniemanie spełnienia przepisów dyrektywy" i dlatego nie ma potrzeby powtarzania już przeprowadzonej oceny zgodności; państwa członkowskie przyjmują zatem domniemanie zgodności z zasadniczymi wymogami określonymi w załączniku I w odniesieniu do wag zgodnych z normami krajowymi wprowadzającymi normy zharmonizowane, które spełniają te wymogi. W § 2 pkt 2 rozporządzenia z 2003r. ustawodawca krajowy powtarza treść art. pkt 2 lit. a pkt ii dyrektywy (a ściślej art. 1 pkt 2 lit. a poprzednio obowiązującej dyrektywy nr 90/384/EWG), określający zakres zastosowania wag, w tym dla określenia masy będącej podstawą obliczenia kary pieniężnej. W świetle powyżej regulacji prawnej nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że wagi nieautomatyczne, takie jak zastosowane w niniejszej sprawie, mogą być użyte dla dokonania pomiarów masy oraz nacisku kół i osi w celu ustalenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. Co istotne ustawodawca unijny reguluje na poziomie prawa unijnego jedynie obowiązkowe i podstawowe wymogi normatywne wag nieautomatycznych oraz wprowadza zasadę domniemania zgodności z dyrektywą wag oznaczonych odpowiednim oznaczeniem zgodności, pozostawiając państwom członkowskim swobodę uregulowanie w ich prawie wewnętrznym kwestii używania wag nieautomatycznych w zakresie nie regulowanym na poziomie unijnym. Z przepisów rozporządzenia z 2003r., w szczególności z § 17 ust. 1 pkt 4, rozdziału 3 i tabel do załącznika nr 1 Charakterystyka wag oraz załącznika nr 2 Procedury zgodności do tego rozporządzenia, oraz rozporządzenia z 2008r., w szczególności z § 6 ust. 2 i załącznika do tego rozporządzenia z 2008r. Błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej, wynika, że ustawodawca krajowy tak jak i unijny ustala 4 klasy dokładności nieautomatycznych wag (I, II, III i IIII) i określa dla każdej z tych klas charakterystykę dokładności, charakterystykę podzakresów ważenia wag wielodziałowych oraz błędy graniczne dopuszczalne wag podczas stosowania procedur oceny zgodności, wzór znaku CE, sposób znakowania wag. Wagi klasy IIII, tj. wagi o zwykłej klasie dokładności, a do tej klasy należy, co nie jest przedmiotem sporu w tej sprawie, użyta w sprawie przenośna nieautomatyczna waga statystyczna typu LP 600 w zakresie błędów granicznych dopuszczalnych – posiadają obciążenie m: 200e <="" m="" <="" p="">.

Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zastosowane w tej sprawie wagi nieautomatyczne typu LP 600 o wskazanych numerach fabrycznych, w dacie kontroli legitymowały się aktualnymi (ważnymi) świadectwami legalizacji ponownej. Są one zgodne z charakterystyką podzakresów ważenia wag wielodziałowych określonych w tabeli nr 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 2003r. Ze świadectw wynika wprost, iż są to wagi klasy dokładności IIII, charakteryzujące się obciążeniem maksymalnym max. 10.000 kg i minimalnym min. 500 kg, działką elektryczną d: 50kg i działką legalizacyjną e: 50kg, spełniają wymagania zgodności. Ze świadectwa legalizacji ponownej dla wagi LP 600 o nr fabrycznym [...] wynika, iż jest to waga nieautomatyczna elektroniczna do ważenia nacisku kół lub osi pojazdu. Ze świadectwa legalizacji ponownej wagi LP 600 o nr fabrycznym [...] nie wynika z kolei zakres jej dopuszczalności do użytkowania, tym samym jakiekolwiek ograniczenia jej zastosowania. Tak więc - jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny - obie zastosowane w sprawie wagi spełniają wszystkie wymagania stawiane tego typom wag. Sporne wagi zostały też poddane – jak wynika z treści świadectw legalizacji ponownej – przewidzianej w rozporządzeniu z 2008 r. i dyrektywie procedurze legalizacyjnej, uzyskały zgodność z normami, co nastąpiło jak tego wymaga dyrektywa (załącznik nr III Dokumentacja konstrukcyjna) i rozporządzenie z 2008 r. i z 2003 r. na podstawie dokumentacji konstrukcyjnej wag. Uzyskanie przez wagi zgodności z normami dyrektywy i implementujących ją rozporządzeń krajowych zostało zatem dokonane w oparciu o informacje techniczne producenta. W analizowanym zakresie Sąd kasacyjny zakwestionował prawidłowość rozumowania Sądu I instancji, który - przyznając fakt posiadania przez sporne wagi aktualnego świadectwa legalizacji - jednocześnie uznaje, iż instrukcja producenta wag ma decydujące znaczenia dla ich przeznaczenia, podczas gdy istotne jest to dla jakich celów zostały one dopuszczone zgodnie z dyrektywą i rozporządzeniami krajowymi. Naczelny Sąd Administracyjny nakazał odróżnić przeznaczenie wag przez producenta i sposób korzystania z wag zgodnie z instrukcją (zleceniami) producenta od określonego przez ustawodawcę celu dopuszczenia wag, tj. dopuszczenia dokonywania przy ich zastosowaniu pomiarów dla określenia wymiaru kary pieniężnej za naruszenie przepisów o ruchu drogowym. W świetle wskazanej regulacji prawnej uznał, że nie można przyjąć, iż użycie wag niezgodnie z ich przeznaczeniem określonym przez producenta w instrukcji przesądza o niedopuszczalności użycia wag w określonych przez ustawodawcę celu, jeśli wagi te - po przeprowadzeniu określonej procedury legalizacyjnej - zostały do tych celów dopuszczone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wagi nieautomatyczne, tj. wagi typu LP 600, mogą być wykorzystywane do spornych pomiarów celem ustalenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym nie tylko z uwagi na treść świadectw ich legalizacji ponownej, lecz również w świetle regulacji prawnej dyrektywy i rozporządzeń krajowych, które dopuszczają wykorzystanie wag nieautomatycznych dla określenia masy dla obliczenia m.in. tego rodzaju kary (art. 2 pkt 2 lit. a) pkt ii dyrektywy), a także innych celów określonych przez ustawodawcę krajowego, w tym pomiaru nacisku kół i osi dla określenia kary (art. 2 pkt 2 lit. b) dyrektywy). W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pojęcie osi podwójnej czy wielokrotnej jest pojęciem prawnym rozumianym zgodnie z ich definicją legalną zawartą w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. nr 32, poz. 262) odpowiednio jako oś oddaloną od osi sąsiedniej o więcej niż 1,8 m lub dwie sąsiednie osie oddalone od siebie o mniej niż 1 m (oś pojedyncza) i jako zespół złożony z dwóch lub więcej osi, zwanych "osiami składowymi", w którym odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest nie mniejsza niż 1 m i nie większa niż 1,8 m (oś wielokrotna). Z uwagi na treść tego przepisu o tym, czy dana oś jest osią pojedynczą czy wielokrotną przesądzają zatem ustalenia faktyczne, a ściślej wyniki pomiaru odległości pomiędzy poszczególnymi osiami. Ustalenie charakteru osi jest zatem wynikiem procesu prawnej ich kwalifikacji, nie zaś elementem procesu ważenia. Zakwalifikowanie osi jako pojedynczej czy wielokrotnej wedle kryterium odległości między nimi nie oznacza, iż z punktu widzenia wymogów technicznych (konstrukcyjnych) osie pojedyncze i wielokrotne różnią się od siebie. Pojęcie osi pojedynczej czy wielokrotnej nie zostało więc powiązane z ich odmienną konstrukcją. W tym zakresie osie są tak samo skonstruowane a jedynie ich powtarzalność w określonej przez ustawodawcę odległości powoduje, iż są one dla potrzeb określenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym kwalifikowane jako pojedyncze, podwójne czy wielokrotne. Gdyby natomiast przyjąć odmiennie, to wówczas zbędna byłaby regulacja prawna, wedle której dopuszczalny jest przejazd pojazdem nienormatywnym po uprzednim uzyskaniu stosownego zezwolenia (art. 64 i n. Prawa o ruchu drogowym). Odległość między poszczególnymi osiami ma istotne znaczenie dla nacisku kół na drogę z punktu widzenia warunków technicznych danej kategorii drogi i dopuszczalnego na niej ruchu pojazdów nie przekraczających przewidzianego dla danej kategorii drogi nacisku osi pojazdu wraz z jego ładunkiem. Znajduje to potwierdzenie w zawartych w pkt 35a, pkt 57 i pkt 64 art. 2 Prawa o ruchu drogowym, definicjach pojazdu nienormatywnego, nacisku osi i dopuszczalnej masie całkowitej rozumianych odpowiednio jako pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy; suma nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi; oraz największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Pojazd wywiera zatem nacisk na drogę poprzez nacisk na poszczególne koła i osie. W konsekwencji zwielokrotnienie liczby osi w bliskiej odległości powoduje zwiększenie nacisku pojazdu na drogę. Rzeczywisty nacisk na poszczególne osie (pojedyncze) podczas ważenia jest jednakże niezmienny i dla jego ustalenia nie ma znaczenia kwalifikowanie zgodnie z definicją legalną osi jako pojedynczej czy wielokrotnej. Ma to natomiast znaczenie dla określenia wysokości nałożonej kary za przekroczenie dopuszczalnego nacisku kół i osi oraz DMC (zgodnie z obowiązującym w dacie kontroli załącznikiem nr 2 do ustawy o drogach publicznych).

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zakwestionowanie decyzji organów Inspekcji Transportu Drogowego jedynie z uwagi na dokonanie pomiarów nacisku kół osi oraz DMC przy użyciu nieautomatycznych wag typu LP 600 - tak jak to w tej sprawie uczynił Sąd I instancji - nie jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uprawnione. Podważenie prawidłowości decyzji wymagało wykazania, że wyniki pomiarów wag nie są prawidłowe, np. z uwagi na ich uszkodzenie czy naruszenie procedury ważenia pojazdu. W konsekwencji zarzuty petitum skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego poprzez przyjęcie, że wagi LP 600 są przeznaczone do pomiaru nacisku kół i osi pojedynczych pojazdu Naczelny Sąd Administracyjny uznał za usprawiedliwione.

Za zasadny sąd kasacyjny uznał także zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że w wyniku użycia wag LP 600 niezgodnie z przeznaczeniem producenta, tj. do dokonania pomiaru nacisku osi wielokrotnych i DMC, doszło do wadliwego dokonania pomiarów tych wartości, co z kolei uzasadniało uchylenie decyzji organów Inspekcji Transportu Drogowego. Jak wskazał sąd wyższej instancji, wojewódzki sąd administracyjny nie uwzględnił tego, co już zostało szczegółowo wskazane przy ocenie zarzutów naruszenia prawa materialnego, iż wagi tej klasy, co nieautomatyczne wagi LP 600 do pomiarów statystycznych, spełniające warunki określone w dyrektywie i rozporządzeniach krajowych zostały - niezależnie od ich przeznaczenia przez producenta - dopuszczone przez ustawodawcę jako urządzenia do dokonywania pomiarów nacisku osi i DMC dla potrzeb określania kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym, zaś posiadając świadectwa legalizacji i zgodności z normami zostały zweryfikowane pod kątem dopuszczenia do użytkowania w oparciu o dokumenty konstrukcyjne producenta i dane techniczne w nich zawarte.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku odniósł się także do kwestii znaczenia dla sprawy pism Prezesa GUM i Najwyższej Izby Kontroli i wskazał, że wynikające z tych pism "opinie" co do prawidłowości zastosowania wag typu LP 600 nie zostały podjęte w trybie art. 106 § 1 k.p.a., tj. w trybie współdziałania organów administracji publicznej, a organy Inspekcji nie były na mocy przepisów prawa zobowiązane do zasięgnięcia opinii tychże organów przed wydaniem decyzji określającej karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym. Nie są więc związane wynikającymi z nich opiniami. W konsekwencji "opinie" tych organów jako jeden z wielu dowodów sprawy, o których mowa w art. 75 § 1 k.p.a., winny podlegać rozpoznaniu (ocenie) zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego sprawy. Temu zaś wymogowi organy Inspekcji sprostały.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że pismo Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 30 sierpnia 2008r. i z dnia 26 września 2013r. nie zawiera żadnej argumentacji prawnej, która pozwalałaby zweryfikować prawidłowość zawartego w nim stanowiska. Z pism tych wynika natomiast, że wagi LP 600 mogły być zastosowane do pomiaru nacisku kół i osi pojazdu, a jedynie zakwestionowano ich zastosowanie do sumarycznych pomiarów DMC. Prezes GUM - wyrażając pogląd, iż wynik ważenia jako masy całkowitej może być traktowany wyłącznie jako orientacyjny - nie podał żadnej argumentacji uzasadniającej ten pogląd. Natomiast NIK w swoim piśmie, którego fragment zastał załączony do skargi spółki, nie miał co prawda wątpliwości, że wagi LP 600 mogły być używane do pomiaru nacisku kół i osi i w związku z tym stwierdził, że ustalenia organów dotyczące przekroczenia masy całkowitej nie mogły stanowić podstawy do ukarania za naruszenie przepisów o ruchu drogowym. Niemniej jednak w piśmie tym NIK przytacza również wyjaśnienia Inspekcji, że rzeczywista masa pojazdów określana jest jako suma nacisków na wszystkie koła pojazdu, nigdy zaś nie jest określana rzeczywista masa pojazdu na podstawie wagi, w praktyce nie jest możliwe wykonanie pomiaru masy rzeczywistej pojazdu przy użyciu pojedynczej wagi, zaś dokonywanie pomiarów przy użyciu tych wag zostało określone w zarządzeniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie. Nie budzi zatem wątpliwości, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż nawet z pism wskazanych tu organów wynika, iż wagi mogły być używane do pomiarów nacisku kół i osi, zaś wyrażone w nich stanowisko o niemożności użycia wag LP 600 do pomiaru DMC - nie poparte żadną argumentacją - nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawnych. A zatem skoro sporne wagi na gruncie obowiązującego prawa unijnego i krajowego mogą być użyte do pomiaru nacisku kół i osi oraz masy, zaś pojęcie osi wielokrotnych jest pojęciem prawnym (nie zaś technicznym), to podważenie wyniku pomiaru tych nacisków za pomocą wag LP 600, będące w istocie wynikiem wyliczeń matematycznych, wymagało zakwestionowania samych pomiarów i sposobu ich dokonania w danym przypadku, nie zaś z powodu użycia do pomiaru spornych wag.

Za nieprawidłowe uznano także stanowisko Sądu I instancji, który stwierdził, że o niezgodności ze stanem faktycznym sumarycznych pomiarów wag świadczy zarządzenie Głównego Inspektora nr 3/2006 z dnia 7 lutego 2006r., polecające inspektorom obniżania wyników pomiarów, dokonanych za pomocą wag o 200kg i 2% celem skorygowania ewentualnych błędów w zakresie wskazań wag i poprawy wiarygodności tych pomiarów. W tym zakresie sąd kasacyjny podniósł, że każdy rodzaj urządzenia ważącego posiada określony indywidualnie dla tego urządzenia dopuszczalny błąd graniczny pomiaru. Taki błąd ustawodawca przewiduje się również dla wag LP 600. Określony jest również sposób obliczenia tego błędu poprzez podwojenie wartości błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, co w konsekwencji pozwoliło organom Inspekcji na zastosowanie błędu 150kg, a nadto - stosownie do zarządzenia Głównego Inspektora - zastosowano korektę o dodatkowe 2% wartości wyniku ważenia. Pomimo odjęcia od wyniku pomiaru błędu granicznego dopuszczalny nacisk osi wielokrotnych przekroczył o 4,2t, zaś DMC o 0,30t, a więc w znacznym stopniu w stosunku do dopuszczalnych wartości dla drogi krajowej nr 43. Zastosowana tolerancja błędu przy określeniu ostatecznego wyniku pomiaru była więc na korzyść spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się ze skarżącym kasacyjnie organem, że takie działanie, uwarunkowane określonymi niedoskonałościami urządzeń technicznych, stwarza gwarancję rozpoznania sprawy z uwzględnieniem interesu strony, a ewentualne błędy wskazań urządzeń pomiarowych zostają w ten sposób wyeliminowane. Zastosowanie przy dokonywaniu pomiarów granicznych dopuszczalnych błędów, przewidzianych dla danej klasy urządzeń, nie jest tożsame - jak przyjął to Sąd I instancji - z "mogącym prowadzić do niezgodności ze stanem faktycznym" dokonywaniem sumarycznych pomiarów. Błędy te nie służą do ukrycia nieprawidłowości, lecz do uzyskania precyzyjnego i korzystnego dla strony wyniku pomiaru. Zastosowanie pomniejszeń wyników pomiarów wag jest przecież normalnym i powszechnie znanym zjawiskiem występującym w użytkowaniu urządzeń technicznych, wprost przewidzianych w przepisach metrologicznych, świadectwach zgodności lub legalizacji danego typu wag. Naczlny Sąd Administracyjny zauważył przy tym, iż skarżąca spółka nie wykazała żadnymi dowodami nieprawidłowości wyników pomiarów, w szczególności w zakresie pomiaru nacisku kół i osi (do czego zgodnie z instrukcją producenta wagi te według Sądu I instancji miały być przeznaczone) czy zapisów protokołu kontroli (podpisanego przez kierowcę bez zastrzeżeń). Nie podważyła więc wyników dokonanych pomiarów. Skoncentrowała się natomiast na fakcie ich dokonania przy użyciu wag LP 600, nie przeznaczonych do tego rodzaju pomiarów zgodnie z instrukcją producenta. Co zaś istotne ze skargi spółki wynika, że spółka kwestionuje wynik ważenia z uwagi na przyjętą wysokość zastosowanego błędu granicznego, bowiem podnosi, że w piśmie GITD z dnia 12 listopada 2012 r. wskazano błąd graniczny wag typu LP 600 użytych do analogicznych pomiarów dokonanych przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Katowicach 2% i 200 kg na oś i gdyby zastosowano przy pomiarach w dniu [...] października 2012r. tą samą wysokość błędu granicznego to w przekonaniu spółki masa całkowita pojazdu byłaby o 31,5 t mniejsza, a pojazd względem masy całkowitej byłby normatywny. Tę okoliczność Sąd I instancji pominął, dokonując kontroli decyzji organów Inspekcji Drogowej, choć należało ją uwzględnić w całokształcie oceny okoliczności faktycznych sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - ponownie rozpoznając sprawę - zważył, co następuje.

Skargę należało uwzględnić.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt przekazania jej do rozpoznania tut. Sądowi mocą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1303/14, który w następstwie uwzględnienia skargi kasacyjnej organu, uchylił poprzednio wydany w tej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1745/13.

Wobec tego - po pierwsze, modyfikacji ulegają granice sprawy sądowoadministracyjnej, których nie wyznaczają już art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej "p.p.s.a.", ale również art. 168 § 3 i art. 183 § 1 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r. sygn. II OSK 117/05, LEX 238489). Zakres rozpoznawania sprawy limitowany jest bowiem zasięgiem rozpoznania sprawy kasacyjnej (granice rozpoznania ulegają zawężeniu do granic, w jakich rozpatrzył skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 cyt. ustawy).

Po drugie - zastosowanie znajduje art. 190 p.p.s.a., w myśl którego wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawę przekazano, pozostaje związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, obejmującą zarówno prawo materialne, jaki i procesowe.

W orzecznictwie i doktrynie przyjęto, że treść wskazanego przepisu oznacza, iż wojewódzki sąd administracyjny nie może formułować ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem i zobowiązany jest do podporządkowania się temu poglądowi w pełnym zakresie.

Wykładania, o której mowa w art. 190 p.p.s.a., to zaś wyjaśnienie przez sąd wyższej instancji zarówno istotnej treści przepisów prawnych, jak i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku.

W tej sytuacji Sąd nie mógł rozpoznawać sprawy z pominięciem oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odstąpienie od wiążącej oceny prawnej dopuszczalne jest jedynie bowiem w przypadku istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, ale taka sytuacja w rozpoznanej sprawie nie wystąpiła. Tak więc w niniejszej sprawie odmienne stanowisko Sądu stanowiłoby naruszenie art. 190 p.p.s.a., które to naruszenie mogłoby mieć wpływy na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem wyroku w przypadku jego zaskarżenia skargą kasacyjną.

I tak, wskazać należy, że zasadnicze materialnoprawne ramy postępowania w tej sprawie wyznaczał - obowiązujący w dacie kontroli spornego przejazdu - przepis art. art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast przepis art. 13g ust. 2 ustawy o drogach publicznych wskazuje, że wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, określa załącznik numer 2 do ustawy.

Z powyższych regulacji prawnych wynika zatem, że w sprawie o nałożenie kary pieniężnej ustalenia wymagało, czy rzeczywiście miał miejsce przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, czy miało miejsce przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi i DMC.

Istota sporu sprowadza się więc do tego, czy do ustalenia stwierdzonych protokołem nacisków osi kontrolowanego pojazdu (osi wielokrotnych) oraz masy pojazdu, użyto przewidzianych do tego celu wag, a zatem czy wskazane w protokole wyniki kontroli odpowiadają faktycznemu stanowi rzeczy. Skoro bowiem ustawa uzależnia nałożenie kary i jej wysokość od wyników kontroli (wyników ważenia), to takie ustalenia warunkujące zastosowanie określonej sankcji w postaci kary pieniężnej, nie mogą budzić żadnych wątpliwości.

W tym zaś zakresie należy zauważyć, że Naczelny Sad Administracyjny - rozpoznając skargę kasacyjną organu - ocenił, i w konsekwencji uznał za prawidłowe, działanie organu kwestionowane przez skarżącą, a związane właśnie z dokonaniem w czasie kontroli, która miała miejsce w dniu [...] października 2012 r., pomiaru osi wielokrotnych i DMC przy użyciu nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych typu LP 600.

Sąd kasacyjny wskazał przy tym, że skarżąca spółka nie wykazała żadnymi dowodami nieprawidłowości wyników pomiarów, czy zapisów protokołu kontroli (podpisanego przez kierowcę bez zastrzeżeń). Nie podważyła więc wyników dokonanych pomiarów.

Sąd ww. ocenę prawną w pełnym zakresie w tej sprawie uwzględnia wraz z wywodem prawnym wynikającym w tym zakresie z wiążącego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skargę zaś należało ponownie uwzględnić tylko z jednego powodu - także wskazanego w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - a mianowicie Sąd ten zauważył, że zastosowanie przy dokonywaniu pomiarów granicznych dopuszczalnych błędów, przewidzianych dla danej klasy urządzeń, nie jest tożsame z mogącym prowadzić do niezgodności ze stanem faktycznym dokonywaniem sumarycznych pomiarów. Błędy te nie służą do ukrycia nieprawidłowości, lecz do uzyskania precyzyjnego i korzystnego dla strony wyniku pomiaru. Zastosowanie pomniejszeń wyników pomiarów wag jest normalnym i powszechnie znanym zjawiskiem występującym w użytkowaniu urządzeń technicznych, wprost przewidzianym w przepisach metrologicznych, świadectwach zgodności lub legalizacji danego typu wag. Niemniej jednak ze skargi wynika, że spółka kwestionuje wynik ważenia z uwagi na przyjętą wysokość zastosowanego błędu granicznego, podnosi bowiem, że w piśmie GITD z dnia 12 listopada 2012 r. wskazano błąd graniczny wag typu LP 600 użytych do analogicznych pomiarów dokonanych przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Katowicach 2% i 200 kg na oś i gdyby zastosowano przy pomiarach w dniu [...] października 2012r. tą samą wysokość błędu granicznego to w przekonaniu spółki masa całkowita pojazdu byłaby o 31,5 t mniejsza, a pojazd względem masy całkowitej byłby normatywny. Ww. okoliczność tut. Sąd poprzednio orzekając w tej sprawie pominął dokonując kontroli decyzji organów Inspekcji Drogowej, choć - jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wiążącym wyroku - należało ją uwzględnić w całokształcie oceny okoliczności faktycznych sprawy.

Wprawdzie Naczelny Sąd Administracyjny dopatrzył się w ww. zakresie nieprawidłowości w orzeczeniu Sądu I instancji - co oczywiste z uwagi na zakres kognicji sądu kasacyjnego - zdaniem jednak Sądu ponownie orzekającego błędy wytknięte przez Sąd wyższej instancji zostały popełnione już w postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy - pomimo podniesienia ww. wątpliwości przez stronę już w toku postępowania administracyjnego (tj. w odwołaniu z dnia 12 listopada 2012 r.) - wbrew płynącemu z art. 8 k.p.a. obowiązkowi pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz w sprzeczności z wynikającą z art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania niedostatecznie wyjaśnił w zaskarżonej decyzji motywy wydanego w tym zakresie orzeczenia.

W ocenie Sądu organ w ramach realizacji ogólnych zasad postępowania powinien w swoich rozważaniach odnieść się do wszystkich aspektów sprawy w tym w szczególności takich, które są podnoszone przez stronę. Staranność przekazywania stronie argumentów wykorzystywanych przy jej formułowaniu jest bowiem istotnym elementem funkcji perswazyjnej uzasadnienia (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. akt II SA/Lu 629/00). Organ powinien podjąć starania, aby strona została przekonana o zasadności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Tylko bowiem takie zachowanie będzie realizowało zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, którego istotą jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jego stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1994 r., III ARN 2/94, OSNAPiUS 1994, nr 1, poz. 2 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 1997 r., III RN 94/96, OSNAPiUS 1997, nr 19, poz. 366). Takie działanie łączy się z regułą "uczciwego procesowania", która według Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza powinność wyczerpującego odniesienia się do wszystkich wysuniętych przez odwołujący się podmiot zarzutów i żądań (por. wyrok z 30 października 2001 r., III SA 1409/00, niepubl.; przywołany przez B. Gruszczyńskiego S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 471).

Podnieść należy, iż zasady ogólne postępowania są nie tylko postulatem ustawodawcy wobec tych organów, ale także przesłanką oceny ich działania, w wyniku której może dojść do uchylenia decyzji administracyjnej, nawet jeżeli w toku postępowania nie naruszono innych przepisów powołanej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2002 r. sygn. akt III SA 3390/00, Mon. Pod. 2002, nr 9, poz. 33).

Dlatego zdaniem Sądu to najpierw organ powinien - uwzględniając w pełnym zakresie ocenę prawną dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1303/14 - dokonać rzetelnej analizy zaistniałego stanu faktycznego w ww. zakresie , a następnie dać jej wyraz w uzasadnieniu ponownie wydanej w tej sprawie decyzji.

Rolą sądu nie jest bowiem zastępowanie organu w wypełnianiu jego obowiązkach, ani uzupełnianie istotnej w sprawie argumentacji. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1067/09, sąd administracyjny nie może kontrolować tego, czego w zaskarżonym akcie nie ma, ani też uzupełniać dostrzeżone braki tych aktów. Prowadziłoby to do niedopuszczalnego wkraczania w sferę "administrowania" zastrzeżoną do wyłącznej kompetencji organów administracyjnych.

Reasumując, ponownie orzekający w sprawie organ zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku oraz w wiążącym w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1303/14.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. Zaś o kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy.