Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2174/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.24 ust 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Protokolant: asystent sędziego Inesa Wyrębkowska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 355/15 w sprawie ze skargi Firmy S.A. z siedzibą w Warszawie na czynność Prezydenta [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania danych z ewidencji gruntów i budynków 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz Firmy S.A. z siedzibą w Warszawie kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

UZASADNIENIE:

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 355/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy w przedmiocie odmowy wydania danych z ewidencji gruntów i budynków, w pkt 1/ uchylił zaskarżoną czynność; w pkt 2/ zasądził od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej Firmy S.A. z siedzibą w W. kwotę [...] zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Pismem z dnia [...].09.2014 r. Spółka Firma S.A z siedzibą w W. zwróciła się do Prezydenta [...]- Urząd Miasta[...], Biuro Geodezji i Katastru, o wydanie z ewidencji gruntów dla działek [...],[...] z obrębu [...] położonych na terenie dzielnicy W. wypisów zawierających m.in. dane podmiotowe właścicieli ww. nieruchomości. W omawianym wniosku Firma S.A. uzasadniła dlaczego w jej ocenie posiada interes prawny w uzyskaniu wypisów z rejestru gruntów wraz z danymi właścicieli oraz numerami ksiąg wieczystych.

Pismem z dnia [...] października 2014r. [...] działając z upoważnienia Prezydenta [...] Kierownik III Działu Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków Wydziału Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków Biura Geodezji i Katastru, odmówiła Spółce Firma S.A. z siedzibą w W. udostępnienia wypisów z rejestru gruntów dla działek [...],[...] z obrębu [...] położonych na terenie dzielnicy W.

W ocenie organu zgodnie z art. 24 ust.5 pkt. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedno Dz. U. 2010 poz. 193 poz. 1287), dalej zwaną: "p.g.k.", dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotowe mogą zostać udostępnione podmiotom, które mają interes prawny w tym zakresie. Wbrew jednak stanowisku strony interesu prawnego nie można wywodzić z treści:

- art. 305ꞌ , art. 305² ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), dalej zwanej: "kc"’;

- art. 33 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług sieci telekomunikacyjnych (Dz.U. z 2010r. Nr 106, poz. 675 ze zm.),

- art. 4, art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.

Zauważono, że pojęcie interesu prawnego, o jakim mowa w powołanym powyżej przepisie, nie zostało określone w ustawie p.g.k. W orzecznictwie sądowym na tle art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), dalej zwanej: "k.p.a.", zwraca się uwagę, że interes - prawny musi być indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie. Interes prawny to interes oparty na prawie i przez prawo chroniony. O jego istnieniu decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 1998r., sygn.. akt II SA 1390/98).

Stwierdzono, że zawarte w księdze wieczystej dane są danymi o charakterze przedmiotowo-podmiotowym, co nie budzi wątpliwości w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2010 r., I OSK 1096/09, z 21.07.201 r., I OSK 1312/09, z 13 kwietnia 2010 r., I OSK 828/09), dlatego obowiązkiem organu jest badanie posiadania przez podmiot wnioskujący interesu prawnego, Podniesiono, że skoro treść ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów jest powszechnie dostępna (księgi wieczyste w sądach i większość w Internecie poprzez portal dostępowy, zbiory dokumentów w sądach) to ujawnienie ich numerów pozwala jednocześnie na ujawnienie danych podmiotowych wpisanych w tych księgach oraz ujawnionych w dokumentach złożonych do zbiorów dokumentów. W związku z tym udzielenie informacji o numerze księgi wieczystej jest uzależnione od wykazania interesu prawnego.

Pismem z dnia [...] października 2014r. Spółka Firma SA, zwana dalej: "skarżącą", powołując się na art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wezwała Prezydenta [...] do usunięcia naruszenia prawa polegające na nieudostępnieniu w/w danych.

W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia [...] listopada 2014r. doręczonym stronie [...] grudnia 2014r. organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w piśmie z dnia [...] października 2014r.

W dniu [...] grudnia 2014r. skarżąca wniosła skargę na wyżej opisaną czynność Prezydenta [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając Prezydentowi naruszenie:

- art. 24 ust 5. pkt 3 p.g.k., poprzez bezzasadną odmowę wydania zgodnie z żądaniem skarżącej danych z ewidencji gruntów i budynków zawierających dane podmiotowe.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wniosek o wydanie wypisu z rejestru gruntów wraz z danymi właściciela oraz numerem księgi wieczystej podyktowany jest interesem prawnym, który wynika z:

1) art. 305ꞌ kc, kreującego prawo służebności przesyłu, a oczywistym jest, że nie ma możliwości zawarcia umowy służebności bez znajomości danych jednej z jej stron. Zatem bez tych danych powyższe przepisy byłyby niewykonalne. Istnieje zatem interes prawny przedsiębiorcy telekomunikacyjnego w pozyskaniu tych danych, co znajduje jednoznaczne potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych: Zgodnie z wyrokiem WSA w Gdańsku z 2009-12-16 (III SA/Gd 303/09), możliwość uzyskania wypisu z operatu ewidencyjnego zawierającego dane osobowe, o których mowa wart. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 p.g.k., (a więc dot. właściciela i jego miejsca zamieszkania) ustawodawca daje podmiotom, których prawa i roszczenia mają charakter rzeczowy i jako takie wiążą się z nieruchomością (np. służebność, droga konieczna)." Innym orzeczeniem potwierdzającym interes prawny do uzyskania pełnego wypisu w sprawach dotyczących urządzeń posadowionych na nieruchomości jest wyrok WSA w Gdańsku z 2008-04-23 (III SA/Gd 34/08): "Osobie dochodzącej przed sądem powołanym do rozpoznawania sporów cywilnych realizacji uprawnień wynikających z przepisów art. 154 § 1 i 2 kc, przysługuje interes prawny do uzyskania wypisu z ewidencji gruntów obejmującego adres właściciela nieruchomości sąsiedniej, gdyż dochodzenie tych uprawnień wymaga wskazania imienia, nazwiska i adresu właściciela nieruchomości sąsiedniej, jako strony postępowania (art. 126 § 1 i 2 kpc)";

2) art. 33 ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych z dnia 7 maja 2010r. (Dz.U. Nr 106, poz. 675 ze zm.).

Podkreślono, że ww. przepis prawa materialnego kreuje po stronie właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości obowiązek udostępnienia nieruchomości a po stronie operatora prawo do żądania udostępnienia nieruchomości w celu umieszczenia na nieruchomości obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej, lecz aby skorzystać z tego prawa operator musi ustalić kto jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości. W tym celu niezbędny jest mu wypis z ewidencji gruntów zawierający imię, nazwisko oraz adres zamieszkania ww. osób;

3) art. 4 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2016r., poz. 290), zwanej dalej Prawem budowlanym, które wskazuję, że pozyskanie danych osobowych służy przeprowadzeniu procesu budowlanego zgodnie z prawem, co dowodzi interesu prawnego przy ich uzyskaniu.

Jednocześnie wskazano, że wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez organ do uzyskania numeru księgi wieczystej nie jest potrzebne wykazanie interesu prawego, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z siedzibą w Gdańsku z 2 lipca 2009r. sygn. akt llI SA/Gd 230/09

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, iż skarżąca domagając się ujawnienia danych musi wskazać konkretny przepis prawa, z którego wywodzi obowiązek realizacji inwestycji i wskazać nieruchomości objęte inwestycją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargę stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie kwestię sporną stanowi ustalenie, czy skarżąca będąca przedsiębiorcą telekomunikacyjnym posiada interes prawny do uzyskania danych dotyczących wskazanych przez nią działek gruntu, na których planuje wybudować (a wcześniej zaprojektować) przyłącze telekomunikacyjne.

Rozważając kwestię interesu prawnego skarżącej w uzyskaniu wypisu z rejestru gruntów dotyczącego wskazanych przez nią nieruchomości Sąd I instancji zwrócił uwagę na okoliczność, że ustawa z dnia 7 maja 2010r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci komunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675 ze zm.), zawiera regulacje sprzyjające ułatwieniu i usprawnieniu procesu inwestycyjnego w telekomunikacji oraz rozwojowi konkurencji na rynku telekomunikacyjnym, a przede wszystkim stworzeniu ram prawnych umożliwiających zapewnienie powszechnego, szerokopasmowego dostępu do sieci internet.

Podkreślił, że celem tej ustawy są regulacje sprzyjające ułatwieniu i usprawnieniu procesu inwestycyjnego w telekomunikacji oraz rozwojowi konkurencji na rynku telekomunikacyjnym, a przede wszystkim stworzenie ram prawnych umożliwiających zapewnienie powszechnego, szerokopasmowego dostępu do sieci Internet. W związku z tym nowelizacja ustawy - Prawo budowlane ma charakter porządkowy, dostosowujący do nowych przepisów i ma na celu pobudzenie realizacji inwestycji telekomunikacyjnych. Zgodnie z nowymi przepisami obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając możliwość dostępu do usług telekomunikacyjnych, w szczególności w zakresie szerokopasmowego dostępu do Internetu.

Sąd ten zwrócił też uwagę, że istotną zmianą jest poszerzenie katalogu obiektów, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę. Dodano do niego telekomunikacyjne linie kablowe oraz kanalizację kablową. Również pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych oraz instalowaniu kabli telekomunikacyjnych w kanalizacji kablowej.

Sąd I instancji, stwierdził, że jak wynika z wniosku, inwestycja planowana przez skarżącą polegać ma na budowie przyłącza telekomunikacyjnego, a w świetle obowiązujących obecnie przepisów dla realizacji telekomunikacyjnych linii kablowych oraz kanalizacji kablowej o ile mieszczą się pod pojęciem infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę i także zgodnie z art. 47 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci komunikacyjnych, wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w rozumieniu ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W ocenie tego Sądu, mając na uwadze cele, jakim służyło odformalizowanie przez ustawodawcę procesu inwestycyjnego w przypadku infrastruktury telekomunikacyjnej, skarżąca w świetle przepisów Rozdziału 3 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci komunikacyjnych, jako przedsiębiorca telekomunikacyjny posiada interes prawny w ubieganiu się o uzyskanie danych podmiotowych dotyczących właścicieli nieruchomości na których planuje przeprowadzić inwestycję. Sąd I instancji miał na uwadze, że w świetle tych przepisów właściciele nieruchomości są obowiązani do zapewnienia przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu dostępu do ich nieruchomości, na zasadnych określonych w ustawie, co potwierdzają też przepisy art. 305¹ i 305² k.c. regulujące kwestie ustanowienia służebności przesyłu. Zdaniem Sądu I instancji, nie ulega zatem wątpliwości, iż celem powyższych uregulowań jest umożliwienie m.in. ułatwienia przedsiębiorcom telekomunikacyjnym realizacji należących do nich zadań. Sąd ten podkreślił, że istnieje uprawnienie przedsiębiorcy telekomunikacyjnego do korzystania z cudzej nieruchomości na potrzeby związane z telekomunikacją oraz obowiązek właściciela do jej udostępnienia

Tym samym w ocenie Sądu I instancji, organ dokonując oceny, że skarżącej nie przysługuje interes prawny w domaganiu się wypisu z ewidencji gruntów, naruszył prawo materialne w postaci przepisu art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k.

Sąd ten wskazał też, że przepis art. 23 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tj. Dz.U. z 2002 r. nr 102 poz. 926 z późno zmianami) stanowi, że przetworzenie danych osobowych jest dopuszczalne, gdy jest niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (pkt. 2), lub jest to konieczne do realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą, jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której dane dotyczą (pkt 3).

Sąd I instancji stwierdził, że mając na uwadze obowiązki i uprawnienia właścicieli nieruchomości, uznać należy, że przepisy ustawy o ochronie danych osobowych nie stoją na przeszkodzie w pozyskaniu żądanych danych, a rozpoznając sprawę ponownie, organ administracji powinien uwzględnić przedstawioną wykładnię.

W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a uchylił zaskarżoną czynność.

Prezydent [...] wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, domagając się jego uchylenia w całości i orzeczenie reformatoryjnego w trybie art. 188 p.p.s.a., ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I/ naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

1) art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k., poprzez błędną jego wykładnię, która doprowadziła do wniosku, iż skarżąca. posiada interes prawny do uzyskania danych z ewidencji gruntów i budynków w sytuacji, gdy w ocenie organu skarżąca legitymuje się jedynie interesem faktycznym, albowiem jak wynika z akt sprawy ma zamiar dopiero zaprojektować, a następnie wybudować przyłącze telekomunikacyjne, co oznacza, że uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami mającymi nastąpić w przyszłości, do których dąży, tj. do wybudowania przyłącza telekomunikacyjnego, natomiast interes prawnym w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt p.g.k., występuje, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy sytuacją prawną danego podmiotu, a normą prawnomaterialną, na której budowany jest taki interes, jak również ów interes musi być realny, a nieprzewidywany w przyszłości, hipotetyczny, zaś z powoływanych przez spółkę Firma S.A. przepisów wynika, iż będą one miały zastosowanie przy budowie przyłącza telekomunikacyjnego nie zaś w momencie istnienia "zamiaru zaprojektowania".

2) art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz.U. z 2010 r.. Nr 106. poz. 675 z późń. zm.) w zw. z art. 24 ust. 5 pkt. 3 p.g.k., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do uznania przez Sąd I instancji, iż artykuł ten stanowi podstawę do przyjęcia, iż skarżąca posiada interes prawny do uzyskania danych podmiotowych dotyczących właścicieli nieruchomości, na których planuje przeprowadzić inwestycję polegającą na zamiarze zaprojektowania oraz wybudowania przyłącza telekomunikacyjnego, albowiem w myśl powołanego przepisu właściciele nieruchomości są obowiązani do umożliwienia przedsiębiorcy telekomunikacyjneijnu dostępu do ich nieruchomości na zasadach określonych w tej ustawie w sytuacji, gdy z przepisu tego wynika, iż właściciel nieruchomości jest obowiązany umożliwić przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu, umieszczenie na nieruchomości obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej w celu niezwiązanym z zapewnieniem telekomunikacji w budynku znajdującym się na tej nieruchomości. W ocenie organu przepis ten ma zastosowanie na etapie wykonywania przyłącza telekomunikacyjnego a nie na etapie zamiaru jego zaprojektowania, albowiem przepis ten nakłada na właściciela obowiązek umożliwienia zainstalowania urządzeń telekomunikacyjnym, czy przeprowadzenia linii kablowych pod nieruchomościami. Przepis ten nie nakłada na właścicieli obowiązku wyrażenia zgody na zaprojektowanie takiego przyłącza.

3) art. 305¹ kc, art. 305² kc, w zw. z art. 24 ust. 5 pkt. 3 p.g.k., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że powołane przepisy stanowią podstawę do uznania, iż skarżąca posiada interes prawny w uzyskaniu dostępu do danych z ewidencji gruntów i budynków zawierających dane podmiotowe właścicieli i władających gruntami, w sytuacji, gdy z przepisów tych wynika, że jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, która jest konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 k.c., to przedsiębiorca, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia może żądać obciążenia tej nieruchomości przez Sąd, lecz i ten przepis odnosi się do sytuacji, w której przedsiębiorca zamierza wybudować przyłącze i nie będzie miał on zastosowania w przypadku zamiaru zaprojektowania takiego przyłącza, albowiem przy zawieraniu umowy, o której mowa w/w przepisie lub podczas wydawania przez Sąd orzeczenia o ustanowieniu służebności przesyłu, zarówno Sąd jak strony umowy muszą posiadać wiedzę jak te przyłącze będzie przebiegać, a więc to przyłącze musi być przynajmniej zaprojektowane.

4) art. 23 ust. 1 pkt. 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r" Nr 102 poz. 926 z późń. zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie albowiem przepisy p.g.k., przewidują dalej idącą ochronę niż przepisy ustawy o ochronie danych osobowych, dlatego w tej sytuacji mają pierwszeństwo, (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 10.06.2010 r., sygn.. akt I OSK 1097/99, wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt. I OSK 1029/09). i dlatego do niniejszej sytuacji będzie miał zastosowanie przepis art. 24 ust. 5 pkt. 3 p.g.k., a nie powołany art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych, a osoba nie będąca właścicielem musi wykazać istnienie interesu prawnego w celu uzyskania żądanych danych zawierających dane podmiotowe.

II/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 146 § 1 p.p.s.a., poprzez uchylenie zaskarżonej czynności w sytuacji, gdy czynność polegająca na odmowie wydania danych z ewidencji gruntów i budynków była zgodna z art. 24 ust. 5 pkt. 3 p.g.k., albowiem skarżąca. nie wykazała, iż posiada interes prawny w uzyskaniu żądanych informacji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że uzyskanie danych obejmujące dane podmiotowe właścicieli nieruchomości oraz dane osób władających gruntami, wymaga wykazania przez wnioskodawcę własnego, aktualnego, indywidualnego interesu prawnego, uzasadniających ich wydanie.

Argumentowano, że interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego na podstawie, którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby. Między normą prawa materialnego, na której budowany jest interes prawny, a sytuacją danegp podmiotu musi zachodzić bezpośredni związek. Interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 1132/00).

Zauważono, że nä dzień złożenia wniosku o udostępnienie danych z ewidencji gruntów i budynków zawierających dane podmiotowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.k., skarżąca nie posiadała projektu ani innych dokumentów, z których wynika, iż zamierza wybudować przyłącze na konkretnie wskazanych przez siebie działkach. Spółka miała zamiar dopiero zaprojektować to przyłącze. Wywodzono, że w tych okolicznościach uznać należało, iż organ słusznie uznał, że spółka nie posiada interesu prawnego, tylko faktyczny albowiem interes prawny musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny. Sam zamiar zaprojektowania przez spółkę Firma S.A nie kreuje po stronie spółki istnienia interesu prawnego, o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt. 1 p.g.k., bowiem jest to zdarzenie przyszłe i niepewne, które może nigdy nie nastąpić. Spółka z uwagi na brak projektu może w każdej chwili zmienić zdanie i nie wybudować przyłącza telekomunikacyjnego, a udostępnione dane mogą zostać wykorzystane do innych celów niezwiązanych z budową tego przyłącza.

Na marginesie zauważono, że zgodnie z p.g.k., wpis danych podmiotowych dotyczących właściciela, tj. imię i nazwisko czy adres ma jedynie znaczenie informacyjne, albowiem wpis ten nie stanowi podstawy do uznania, iż widniejąca tam osoba w rzeczywistości posiada uprawnienia do danej nieruchomości oraz że przebywa pod wskazanym adresem. Natomiast zapisy w KW, a nie w operacie ewidencyjnym mogą dostarczyć niezbędnych danych do prowadzenia ewentualnych postępowań

Stwierdzono, że przepis art. 33 p.g.k., będzie miał zastosowanie na etapie wykonania a nie planowania zaprojektowania przyłącza. Co sie natomiast tyczy przepisów art. 305¹, i art. 305² będą miały zastosowanie na etapie już wybudowanych bądź przynajmniej zaprojektowanych przyłączy. Zarówno Sąd ustanawiając w orzeczeniu o służebność przesyłu jak i właściciel nieruchomości będący strona umowy o jej ustanowienie, zobowiązani będą do wskazania jej przebiegu. Przebieg kaki może zostać wskazany na podstawie projektu przyłącza po uprzednim sprawdzeniu czy w tym konkretnym miejscu nie będzie przeprowadzana inna inwestycja. Natomiast spółka Firma S.A wskazuje, że jest dopiero na etapie zamiaru zaprojektowania projektu przyłącza, a więc wykonanie samego przyłącza jak i wybudowanie jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz

zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych, będąc związany granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a., to jest zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Rozpoznanie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, co do zasady poprzedzać winno rozpoznanie zarzutów dotyczących naruszenia norm prawa materialnego.

Dla prawidłowej oceny jednak zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego należy na wstępie dokonać wykładni prawa materialnego znajdującego zastosowanie w sprawie. Prawidłowe rozumienie prawa materialnego pozwala bowiem ocenić w przedmiotowej sprawie prawidłowość zastosowania norm przepisów postępowania.

Nie okazał się zasadny zarzut naruszenia art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k., art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, w zw. z art. 24 ust. 5 pkt. 3 p.g.k. oraz art. 305¹ kc, art. 305² kc, w zw. z art. 24 ust. 5 pkt. 3 p.g.k. Jak wynika z przepisów p.g.k., w wersji obowiązującej na dzień 12 listopada 2014r., (pismo z tego dnia Prezydenta [...] podtrzymujące własne stanowisko w przedmiocie nieudostępnienia żądanych przez skarżącą danych), ewidencja gruntów i budynków zawiera dane o charakterze przedmiotowym (20 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i 4 p.g.k.) oraz dane o charakterze podmiotowym (art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 p.g.k.). Takie rozróżnienie zawiera również art. 24 p.g.k. W ust. 2 tego przepisu ustawodawca przewidział bowiem, iż informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Natomiast w ust. 4 wskazał, iż każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. Natomiast stosownie do ust. 5 wypisy z operatu ewidencyjnego zawierające dane osobowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (tj. dane o charakterze podmiotowym), wydawane są jedynie na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny w tym zakresie.

Skarżąca, interes prawny wywodziła z przepisu art. 305ꞌ, art. 305² kc; - art. 33 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług sieci telekomunikacyjnych oraz art. 4, art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.

Pojęcie interesu prawnego, użyte w art. 24 ust.5 pkt 3 p.g.k., nie zostało zdefiniowane w tej ustawie, a także nie zostało zdefiniowane w k.p.a. Z uwagi na brak definicji legalnej tego pojęcia uzasadnione jest przyjęcie jego rozumienia w znaczeniu bezpośrednim zgodnie, z którym jest to interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe, rozumiane, jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można w dany sposób realizować w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą to normę można wskazać, jako jego podstawę i z której dany podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje.

Należy stwierdzić, że wywiedzenie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym z norm prawa cywilnego materialnego czy też procesowego w orzecznictwie sądowadminstracyjnym generalnie uznaje się za dopuszczalne, co potwierdzają wyroki NSA z dnia 30 maja 2012 r., II OSK 465/11, z dnia 28 stycznia 2015 r., I OSK 1347/13, WSA w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2009 r., II SA/Gl 101/09.

Przy rozważaniach zagadnienia istnienia interesu prawnego skarżącej w uzyskaniu wypisu z rejestru gruntów dotyczącego wskazanych przez nią nieruchomości, należało wziąć pod uwagę - jak zasadnie ocenił to Sąd I instancji - zmiany, jakie wprowadziła ustawa z dnia 7 maja 2010r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci komunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675 ze zm.), które zawierają regulacje sprzyjające ułatwieniu i usprawnieniu procesu inwestycyjnego w telekomunikacji oraz rozwojowi konkurencji na rynku telekomunikacyjnym, a przede wszystkim stworzeniu ram prawnych umożliwiających zapewnienie powszechnego, szerokopasmowego dostępu do sieci internet.

Jak wynika z wniosku, planowana przez skarżącą inwestycja ma polegać na budowie przyłącza telekomunikacyjnego, pod pojęciem którego, zgodnie z art. 2 pkt. 27b, ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne należy rozumieć:

a) odcinek linii kablowej podziemnej, linii kablowej nadziemnej lub kanalizacji kablowej, zawarty między złączem rozgałęźnym a zakończeniem tych linii lub kanalizacji w obiekcie budowlanym,

b) system bezprzewodowy łączący instalację wewnętrzną obiektu budowlanego z węzłem publicznej sieci telekomunikacyjnej - umożliwiający korzystanie w obiekcie budowlanym z publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych. Z powyższego wynika, że w świetle obowiązujących obecnie przepisów dla realizacji telekomunikacyjnych linii kablowych oraz kanalizacji kablowej, o ile mieszczą się pod pojęciem infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu, nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, a także zgodnie z art. 47 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci komunikacyjnych wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w rozumieniu ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r. poz. 199).

Słuszna jest zatem konkluzja Sądu I instancji, że biorąc pod uwagę cele jakim służyło odformalizowanie przez ustawodawcę procesu inwestycyjnego w przypadku infrastruktury telekomunikacyjnej, skutkujące brakiem konieczności uzyskania ww. decyzji, a tym samym przeprowadzania postępowań administracyjnych, w ramach których kwestie uzyskiwania dostępności do spornych danych co do zasady obciążałyby organy je prowadzące, skarżąca w świetle przepisów art. 30 - 33 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci komunikacyjnych, jako przedsiębiorca telekomunikacyjny posiada interes prawny w ubieganiu się o uzyskanie danych podmiotowych dotyczących właścicieli nieruchomości na których planuje przeprowadzić inwestycję, której realizacja objęta jest działaniem wieloetapowym, a jej pierwszym elementem jest pozyskanie żądanych danych.

Przepisy art. 305¹ kc oraz art. 305² kc, potwierdzają powyższy obowiązek udostępnienia nieruchomości. Regulują one zagadnienie ustanowienia służebności przesyłu dla urządzeń telekomunikacyjnych. Przepisy te przewidują ustanowienie służebności na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 kc. Należy zauważyć, że uprawnienie do żądania ustanowienia służebności dotyczy przedsiębiorcy, który dopiero zamierza wybudować urządzenia, o których mowa w ww. przepisie. Realizacja przedsięwzięcia telekomunikacyjnego, musi być bowiem poprzedzona czynnościami wstępnymi, w tym nie tylko wejściem na teren obciążony służebnością, ale też działaniami planistycznymi, które poprzedza konieczność pozyskania niezbędnych danych. Jak wynika z powyższych przepisów, nie każdy podmiot, który zamierza wybudować omawiane urządzenia uprawniony jest do domagania się ustanowienia służebności przesyłu, albowiem dotyczy ono jedynie przedsiębiorcy. Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 43¹ kc jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 33¹ § 1 kc, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową, które to kryterium spełnia skarżąca, co jest poza sporem. W świetle więc powyższych przepisów, które stanowią o prawnych relacjach pomiędzy skarżącą i właścicielami nieruchomości, uwidacznia się wyraźnie uprawnienie przedsiębiorcy telekomunikacyjnego zamierzającego wybudować urządzenia telekomunikacyjne do korzystania z cudzej nieruchomości na potrzeby związane z telekomunikacją oraz obowiązek właściciela do jej udostępnienia. W konsekwencji powyższego, skarżąca posiada też uprawnienie do żądania udostępnienia jej przez starostę danych ewidencji gruntów i budynków zawierających dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust 2 pkt. 1 p.g.k., oraz wydania wypisów z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane.

Nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 23 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Sąd I instancji doszedł do prawidłowej konkluzji, że wskazane wyżej przepisy nie stoją na przeszkodzie w pozyskaniu żądanych danych. Z uzasadnienia stanowiska Sądu i instancji wynikało, że przepis ten został poddany merytorycznej analizie w zakresie rozstrzygnięcia, czy uregulowanie art. 23 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy, nie sprzeciwia się uwzględnieniu wniosku skarżącej. Niewątpliwie racje ma skarżący kasacyjnie organ, że w procedurze udostępniania informacji z operatu ewidencji gruntów przepisy p.g.k., przewidują dalej idącą ochronę, niż przepisy ustawy o ochronie danych osobowych i w takiej sytuacji, z mocy art. 5 ustawy o ochronie danych osobowych, stosować należy przepisy ustawy przewidującej dalej idącą ochronę (por. wyrok NSA z dnia 10.06.2010 r., sygn.. akt I OSK 1097/09; wyrok NSA z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt. I OSK 1029/09). Wytknięty jednak błąd Sądu I instancji w zakresie niewłaściwego zastosowania art. 23 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o ochronie danych osobowych, nie miał jednak wpływu na wynik sprawy, albowiem Sąd uznał zasadność żądania skarżącej w oparciu o przepisy p.g.k., a więc ustawy przewidującej dalej idącą ochronę.

Należy zauważyć, że do art. 24 ust. 5 p.g.k., dodany został pkt 2a przez art. 3 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.z 2016 r. poz. 903) zmieniającej p.g.k. z dniem 1 lipca 2016 r. Zgodnie z nowowprowadzonym przepisem do udostępnienia żądanych przez skarżącą spółkę informacji uprawniony jest operator sieci w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 880). Okoliczność ta nie może jednak stanowić argumentu za przyjęciem zaprezentowanego na rozprawie w dniu 7 czerwca 2017 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stanowiska, że nowelizacja ta oznacza, iż do czasu jej wprowadzenia, operator sieci nie mógł wykazać swego interesu prawnego do uzyskania omawianych danych w oparciu o przepis art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k. Takiego wniosku nie da się wyprowadzić z treści nowowprowadzonego przepisu art. 24 ust. 5 pkt 2 a/ p.g.k.. Dokonana w powyższym zakresie nowelizacja art. 24 p.g.k., wpisuje się bowiem w cele podjętych regulacji sprzyjających ułatwieniu, przyspieszeniu i usprawnieniu procesu inwestycyjnego w telekomunikacji oraz rozwoju i konkurencji na rynku telekomunikacyjnym.

W konsekwencji powyższych rozważań, należało uznać za niezasadny zarzut naruszenia przepisu art. 146 § 1 p.p.s.a., w związku z art.24 ust. 5 pkt. 3 p.g.k., albowiem Sąd I instancji w sposób prawidłowy zastosował przepis art. art.24 ust. 5 pkt. 3 p.g.k., dokonując jego prawidłowej wykładni, skutkiem czego nie zachodziły warunki do zastosowania art. 146 § 1 p.p.s.a.

Nie znajdując usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, podlegała ona, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddaleniu.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.