Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1658/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 60 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1454
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 10 lipca 2019 r. Sygn. akt [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 10 lipca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze – dalej jako "SKO", działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 – dalej jako "O.p."), art. 6h, art. 6m ust.1, art. 6o ust. 1 i art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r. poz. 1454 – dalej jako "u.c.p.g."), w zw. z §1 uchwały Nr 1/16/2012 Zgromadzenia Związku Gmin Wierzyca (dalej jako "ZZGW") z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie postanowienia o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2013 r., poz.1506) w zw. z §1 uchwały Nr XXIV/121/2017 ZZGW z dnia 29 września 2017 r. w sprawie postanowienia o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, która obowiązuje z dniem 1 października 2018 r. (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2017 r., poz.3549), w zw. z §3 uchwały Nr VII/38/2015 ZZGW z dnia 11 sierpnia 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2015 r., poz.2747) i §3 uchwały Nr XIII/75/2016 ZZGW z dnia 10 maja 2016 r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2016 r., poz.2044), po rozpatrzeniu odwołania A Spółki z o. o. z/s w S. – dalej jako "Skarżąca" od decyzji ZZGW z dnia 21 stycznia 2019 r. w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

W dniu 26 czerwca 2018 r. Skarżąca złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości, w której zmieniła dotychczas obowiązującą deklarację, deklarując, że od lipca 2018 r. na nieruchomości, w okresie miesiąca powstawać będzie 120 l odpadów frakcji "surowce" oraz 120 l odpadów frakcji "zmieszane".

Organ pierwszej instancji ustalił, że w deklaracjach składanych poprzednio deklarowano wielokrotnie większą ilość powstających na nieruchomości odpadów komunalnych - np. w ostatniej ze złożonych deklaracji (obowiązującej od kwietnia 2018 r.) deklarowano powstawanie 28.000 l odpadów komunalnych frakcji "surowce" oraz 28.000 l odpadów frakcji "zmieszane" w okresie miesiąca.

W dniu 31 lipca 2018 r. Skarżąca przedstawiła pismo, w którym wyjaśnia, że proces segregacji odpadów prowadzony na nieruchomości został usprawniony - odpady poprodukcyjne przekazywane są uprawnionemu podmiotowi, a pozostałe odpady stanowiące odpady komunalne odbierane są przez firmę B w ramach złożonej deklaracji.

W dniu 5 września 2018 r. Skarżąca przedłożyła korektę złożonej deklaracji, deklarując powstawanie w okresie miesiąca: 3300 l odpadów frakcji "surowce" (3 pojemniki o pojemności 1.100 litrów) oraz 3300 l odpadów frakcji "zmieszane" (3 pojemniki o pojemności 1.100 litrów).

Skarżąca wyjaśniła, że od lipca 2018 r. ze strumienia odpadów zmieszanych wydzielone zostały odpady problematyczne typu pampersy, które stanowiły ponad 80% deklarowanego dotąd strumienia odpadów. Ta cześć odpadów komunalnych zostaje zagospodarowana poza systemem, na podstawie umowy zawartej z uprawnionym przedsiębiorcą. Strona wyjaśniła, że to działanie legło u podstaw zmiany deklarowanej ilości odpadów komunalnych do odbioru od lipca 2018 r. Strona wyjaśniła sposób, w jaki ustalono ilość powstających na nieruchomości odpadów komunalnych wykazanych w deklaracji z dnia 5 września 2018 r. Wyjaśniła także jakie korzyści płyną dla ZZGW z takiego działania.

W dniu 25 września 2018 r. Skarżąca złożyła zmianę deklaracji obowiązującą od października 2018 r., deklarując do odbioru w ciągu jednego miesiąca ilość odpadów w ilości 37 pojemników 120 l odpadów frakcji "Metale i tworzywa sztuczne" oraz 37 pojemników 120 l odpadów frakcji "Resztkowe".

W dniu 26 września 2018 r. Skarżąca złożyła kolejną zmianę deklaracji, obowiązującą od października 2018 r., deklarując do odbioru w ciągu jednego miesiąca ilość odpadów w ilości 37 pojemników 120 l odpadów frakcji "Metale i tworzywa sztuczne", 37 pojemników 120 l odpadów frakcji "Resztkowe", 9 pojemników 120 l odpadów frakcji "Papier" oraz 9 pojemników 120 l frakcji "Szkło".

W dniu 15 października 2018 r. została przedłożona kolejna zmiana deklaracji, obowiązująca od października 2018 r. Zadeklarowano do odbioru w ciągu jednego miesiąca ilość odpadów w ilości 40 pojemników 120 l odpadów frakcji "Metale i tworzywa sztuczne", 46 pojemników 120 l odpadów frakcji "Resztkowe", 20 pojemników 120 l odpadów frakcji "Papier" oraz 10 pojemników 120 l Frakcji "Szkło". Do deklaracji dołączone zostało pismo, w którym strona uzupełnia swoje wyjaśnienia z dnia 4 września 2018 r. oraz przedłożyła do akt sprawy: kserokopię umowy z dnia 1 lipca 2018 r. na wywóz odpadów o kodzie 20 01 99, bilans odpadów innych niż niebezpieczne zawarty w tabeli nr 1, zestawienie kart przekazania odpadów o kodzie 20 01 99 za okres od 1 lipca do 30 września 2018 r. zawarty w tabeli nr 2, kserokopie umowy z dnia 1 lutego 2014 r. na wywóz i utylizację odpadów medycznych zestawioną w tabeli nr 3 szacowaną ilość odpadów komunalnych po wydzieleniu ze strumienia odpadów o kodzie 20 01 99 odpadu o kodzie 18 01 04. Dodatkowo Strona wyjaśniła, że poniosła już koszty zagospodarowania odpadów komunalnych o kodzie 20 01 99, wnosząc stosowna opłatę, zgodnie z umową zawartą z firmą B. Strona wyjaśniła, ze od 1 października odpady, które dotychczas klasyfikowane były jako odpady komunalne (kod odpadu 20 01 99) będą teraz klasyfikowane jako odpady medyczne o kodzie 18 01 04. Na zagospodarowanie tych odpadów, tj. odpadów medycznych zawarto oddzielną umowę. Strona wyjaśniła także przyczyny zmiennej ilości powstających na nieruchomości odpadów komunalnych oraz działania, które zostały podjęte (po ponad 5 latach od wdrożenia systemu gospodarowania odpadami komunalnymi) w celu "ostatecznego wydzielenia odpadu medycznego o kodzie 18 01 04 ze strumienia odpadów komunalnych i kłopoty z oceną w krótkim czasie ilości powstających odpadów komunalnych po wprowadzonych zmianach w segregowaniu odpadów".

Decyzją z dnia 21 stycznia 2019 r. ZZGW określił Skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 do 31 lipca 2018 r. w wysokości 10696 zł miesięcznie, za okres od 1 do 31 sierpnia 2018 r. w wysokości 11.096 zł miesięcznie, za okres od 1 do 30 września 2018 r. w wysokości 7080 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że przepis art. 6c ust. 1 u.c.p.g. wprowadza obowiązek zorganizowania przez gminy odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Ustawodawca umożliwił także odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Przewiduje to przepis art. 6c ust. 2 u.c.p.g. stanowiący, że rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Wykonując to upoważnienie ZZGW postanowiło odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości położonych na terenie gmin - uczestników ZGW, na których nie zamieszkują mieszkańcy a powstają odpady komunalne (uchwała Nr 1/16/2012 z dnia 7 grudnia 2012 r.). ZZGW postanowiło odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych przez mieszkańców, na których powstają odpady komunalne. Taką nieruchomością jest również nieruchomość, na której Skarżąca prowadzi działalność.

Zdaniem organu, zgodnie z art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy (związku międzygminnego), na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku tego rodzaju nieruchomości - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstawały odpady komunalne (art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.). W postępowaniu w sprawie określenia wysokości opłaty w pierwszej kolejności należy ustalić właściciela nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust 1 pkt 4 u.c.p.g. Z zapisów księgi wieczystej wynika, że właścicielem, a więc podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązków wynikających z ustawy, w tym obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jest Skarżąca.

Wątpliwości organu wzbudziły deklarowane ilości odpadów komunalnych powstających na nieruchomości, bowiem zadeklarowano jedynie część powstających odpadów. Pozostałe odpady komunalne były odbierane przez uprawnionego przedsiębiorcę na podstawie zawartej z nim umowy cywilnoprawnej. Organ podatkowy miał uprawnienie a zarazem obowiązek do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Organ wyjaśnił, że obowiązujący od lipca 2013 r. system gospodarowania odpadami komunalnymi przeniósł obowiązki w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi z właścicieli nieruchomości na gminy. Obecnie właściciel nieruchomości nie ma możliwości samodzielnego decydowania o sposobie postępowania z odpadami komunalnymi, bowiem z mocy przepisów u.c.p.g, obowiązkami w tym zakresie została obciążona gmina.

Zdaniem organu kwestia organizacji gospodarowania odpadami komunalnymi jest uregulowana przepisami u.c.p.g. i z przepisów tych ani nie wynika fakultatywna możliwość zawierania przez właściciela nieruchomości umowy z gminą na odbiór odpadów komunalnych zamiast złożenia stosownej deklaracji, ani tez nie wynika możliwość unikania przez właściciela nieruchomości obowiązku ponoszenia opłaty na rzecz gminy z uwagi na pozbywanie się odpadów komunalnych we własnym zakresie.

W toku prowadzonego postępowania zadaniem organu było wykazanie, że odpady które odbierane były przez B były odpadami komunalnymi, a więc odpadami które, zagospodarowane winny być przez ZZGW; wykazanie jaka ilość odpadów (wyrażona w litrach) została odebrana na podstawie w/w umowy cywilnoprawnej.

Organ pierwszej instancji określając wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi opierał rozstrzygnięcie na wyjaśnieniach złożonych przez Stronę. Na podstawie dokumentów przedłożonych przez Stronę (Umowa o wywóz odpadów komunalnych zawarta z B, karty przekazania odpadów za miesiące od lipca do września 2018 r.) ustalono, że w okresie od 1 lipca do 30 września 2018 r. przedmiotem umowy zawartej z B był wywóz odpadów stałych o kodzie 20 01 99, gromadzonych w kontenerze typu PZK -8 (pojemnik o pojemności 8 tys. litrów). Szczegółową ilość odpadów komunalnych odebranych na podstawie w/w umowy cywilnoprawnej, a więc poza systemem gospodarowania odpadami komunalnymi zorganizowanym przez ZZGW, przedstawia tabela nr 2, stanowiąca zał. nr 2 do wyjaśnień złożonych przez Stronę. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U z 2014 r. poz. 1923), które określa katalog odpadów z podziałem na grupy, podgrupy i rodzaje ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych, odpady należące do grupy 20 to odpady komunalne łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie (§ 2 pkt 20 w/w rozporządzenia), odpady o kodzie 20 01 99 to inne niewymienione frakcje zbierane w sposób selektywny. W tym miejscu podkreślić należy, że klasyfikacji odpadów dokonuje ich wytwórca. Z wyjaśnień złożonych przez Stronę do akt sprawy w dniu 20 grudnia 2018 r., w tym z kart przekazania odpadów za okres od 1 października 2018, wynika, że klasyfikacja rodzaju tych odpadów uległa zmianie - od października 2018 r. odpady te odbierane były pod kodem 18 01 04. Tak więc od dnia 1 października 2018 r. odpady te traktowane były jako odpady medyczne - grupa 18 w katalogu odpadów (§ 2 pkt 18 w/w rozporządzenia). Do odpadów medycznych nie mają zastosowania przepisy u.c.p.g., stąd też wytwórca tych odpadów może nimi dysponować zgodnie ze swoją wolą.

Zdaniem organu, zmiana (zmniejszenie) deklarowanej ilości powstających odpadów komunalnych, za okres od lipca 2018 r., związana była z podpisaniem umowy na odbiór odpadów z firmą B. Odbiór odpadów komunalnych w okresie od 1 lipca do 30 września 2018 r. odbywał się więc częściowo poza systemem gospodarowania odpadami komunalnymi obowiązującym na terenie ZZGW. Ilość powstających na nieruchomości odpadów komunalnych, odebranych poza systemem (niewykazanych w składanych w tym okresie deklaracjach) została ustalona na podstawie wyjaśnień, dokumentów przedstawionych przez Stronę.

Z treści tych wyjaśnień jednoznacznie wynika, że we wskazanym okresie, przedmiotem umowy zawartej w dniu 1 lipca 2018 r. z B było zagospodarowanie odpadów komunalnych o kodzie 20 01 99. Szczegółową ilość tych odpadów, z podziałem na poszczególne miesiące zawiera tabela nr 2, stanowiąca załącznik nr 2 do wyjaśnień złożonych przez Stronę. W toku postępowania ustalono ponadto, że deklaracje składane przez Stronę za okres od 1 października 2018 r., obejmowały całkowitą ilość powstających na nieruchomości odpadów komunalnych.

Strona przedstawiła dokumentację potwierdzającą, że odpady odbierane na podstawie umowy cywilnoprawnej, od dnia 1 października 2018 r. klasyfikowane są jako odpady medyczne (odpady o kodzie 18 01 04).

Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie, przedstawiając argumentację na poparcie swojego stanowiska.

Decyzją z dnia 10 lipca 2019 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu SKO powołało treść art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 6c, art. 6h, art. 6m ust. 1, ust. 1d i ust. 2, art. 6o ust.1 i ust. 2 oraz art. 6h u.c.p.g. i stwierdziło, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z właścicielem nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, w związku z czym koniecznym jest ponoszenie przez tego właściciela opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (aktualizują się więc przesłanki prawne statuowane w art.6h w zw. z art. 2 ust.1 pkt 4 i art. 6c u.c.p.g). Jak stanowi art. 6o ust.1 u.c.p.g. w razie uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, (którą obowiązany jest złożyć właściciel nieruchomości) określa się wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Mając na uwadze treść powołanych przepisów oraz ustalony w sprawie stan faktyczny SKO stwierdziło, że wątpliwości organu pierwszej instancji co do danych zawartych w deklaracjach złożonych przez stronę należy uznać za uzasadnione.

SKO wyjaśniło, że zarzut Spółki, iż w celu uniknięcia zagrożenia sanitarnego była zmuszona do podjęcia współpracy z innym uprawnionym podmiotem do odbioru odpadów, jest chybiony, albowiem "podjęcie współpracy z innym uprawnionym podmiotem do odbioru odpadów" nie zwalnia z obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz ZZGW i nie wpływa także na wysokość tej opłaty.

Zdaniem SKO, powoływany przez Skarżącą przepis art. 6s u.c.p.g. stanowi, że w przypadku gdy gmina nie realizuje obowiązku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany do przekazania odpadów komunalnych, na koszt gminy, podmiotowi odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanemu do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2. Przepis ten ma więc zastosowanie, gdy gmina nie realizuje obowiązku odbierania odpadów komunalnych, natomiast nie ma zastosowania, gdy obowiązek nie jest wykonywany w sposób oczekiwany przez właścicieli nieruchomości - w niniejszym przypadku - w sposób oczekiwany przez Spółkę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 121 §1 O.p. na skutek prowadzenia postępowania z naruszeniem niżej wskazanych przepisów postępowania, a co za tym idzie poprzez nie wskazanie podstaw faktycznych przedmiotowego rozstrzygnięcia;

- art. 122 O.p. poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności faktycznych, które miały wpływ na wydane orzeczenia tj.: (i) prawidłowo dostosowanej częstotliwości odbioru odpadów o kodzie 20 01 99 przez organ pierwszej instancji oraz ich utylizacji do stopnia zapełnienia kontenera, znajdującego się na nieruchomości na której Skarżąca świadczy usługi medyczne (ii) charakteru głównego składnika odpadów zmieszanych z wymienionej nieruchomości tj. pieluchomajtki, pampersy pochodzących z działalności szpitalnej i skutków zalegania wskazanego rodzaju odpadów na środowisko oraz warunki sanitarne;

- art. 124 O.p., tj. zasady przekonywania strony w postępowaniu podatkowym, zgodnie z którą organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu, poprzez brak prawidłowo sporządzonego uzasadnienia decyzji przez organ drugiej instancji i ograniczenie się do powielenia argumentacji organu pierwszej instancji;

- art. 180 § 1 O.p. poprzez brak zebrania przez organ drugiej instancji pełnego materiału dowodowego w sprawie;

- art. 191 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, która w niniejszej sprawie przybrała cechy oceny dowolnej, na skutek: uznania danych zawartych w deklaracjach z dnia 26 czerwca 2018 r., 5 września 2018 r., 25 września 2018 r., 15 października 2018 r. oraz pism składanych przez Skarżącą w trakcie postępowania podatkowego za niewiarygodne i budzące wątpliwości;

- art. 200 O.p., przez pominięcie obowiązku wyznaczenia Skarżącej 7. dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji pozbawienie strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu podatkowym oraz złożenia dodatkowych dowodów;

- art. 210 O.p. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji na jakich dowodach organ oparł rozstrzygnięcie, z jakich względów dowodom tym dał wiarę, którym dowodom wiary odmówił oraz motywów jakie legły u podstaw odmowy wiarygodności tymże dowodom;

a także naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

- art. 6o, art. 6q ust. 1, art. 6s, 6r. ust. 1, 1aa i 2 u.c.p.g. poprzez naliczenie Skarżącej nadmiernej, nieuzasadnionej opłaty za odpady, których w rzeczywistości organ pierwszej instancji, wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi ustawowemu nie zagospodarował, co z uwagi na specyfikę działalności Skarżącej oraz charakteru niezagospodarowanych odpadów mogło doprowadzić do poważnego zagrożenia sanitarno — epidemiologicznego na terenie działania Skarżącej.

Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie sformułowanych zarzutów.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że sformułowane w skardze zarzuty dotyczą naruszenia zarówno przepisów prawa procesowego, jak i materialnego.

W takiej sytuacji Sąd, co do zasady, czyni przedmiotem rozpoznania najpierw zarzuty pierwszego rodzaju, ponieważ potwierdzenie ich zasadności może czynić zbędnym lub przynajmniej przedwczesnym rozpatrywanie zarzutów łączących się z ewentualnym naruszeniem prawa materialnego. Jednakże w rozpoznawanej sprawie odstąpiono od takiej kolejności rozpoznania zarzutów skargi, bowiem sformułowane w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego odwołują się do kluczowego dla rozstrzygnięcia problemu, tj. przesłanek uznania, że ustawodawca umożliwił odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Umożliwia to przepis art. 6c ust. 2 u.c.p.g. stanowiący, że rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Organ stanął na stanowisku, że objęcie na mocy art. 6c ust. 2 u.c.p.g. wszystkich nieruchomości na terenie gminy systemem opłatowym wyłącza całkowicie, możliwość pozbywania się odpadów komunalnych w inny sposób, niż przez gminę.

W toku prowadzonego postępowania zadaniem organu podatkowego było wykazanie, że odpady które odbierane były przez podmiot zewnętrzny były odpadami komunalnymi, a więc odpadami, które zagospodarowane winny być przez ZZGW.

Ustalenie prawidłowej wykładni tych przepisów determinuje zaś zakres postępowania dowodowego, do którego przeprowadzenia był zobowiązany organ podatkowy. Z tych względów Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdził, że stosownie do art. 6q u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy O.p., z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust.2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego zarządowi związku międzygminnego.

Jak stanowi art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., ilekroć w ustawie tej jest mowa o "właścicielach nieruchomości" - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.

W przywołanym art. 6c u.c.p.g. jest mowa o właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oraz o właścicielach nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

Art. 6m ust. 1 u.c.p.g. stanowi, że właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Zgodnie z art. 6m ust. 1d u.c.p.g wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o.

Jak stanowi art. 6m ust.2 u.c.p.g., w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana. Jak stanowi art.6o ust. 1 u.c.p.g., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Jak stanowi art. 6o ust. 2 u.c.p.g., opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, o której mowa w ust. 1, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty.

W ocenie Sądu zasadnie organy stwierdziły, że przepis art. 6c ust. 1 u.c.p.g. wprowadza obowiązek zorganizowania przez gminy odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Ustawodawca umożliwił także odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Przewiduje to przepis art. 6c ust. 2 u.c.p.g. stanowiący, że rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Wykonując to upoważnienie ZZGW postanowiło odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości położonych na terenie gmin - uczestników ZGW, na których nie zamieszkują mieszkańcy a powstają odpady komunalne (uchwała Nr 1/16/2012 z dnia 7 grudnia 2012 r.). Taką nieruchomością jest również nieruchomość, na której Skarżąca prowadzi działalność.

Sąd aprobuje stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest daniną publiczną (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Łd 344/17, Lex nr 2329922; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 853/15, Lex nr 1984838; wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Lu 1212/14, Lex nr 1775990). Skoro opłata ta jest daniną publiczną, to ma ona charakter obowiązkowy i mieszkaniec gminy nie jest zwolniony od jej płacenia nawet wtedy, gdy gmina niewłaściwie organizuje odbiór opadów. Przepisy u.c.p.g. nie uzależniają bowiem obowiązku uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami od wykonania, częściowego wykonania, bądź niewykonania obowiązku odbioru odpadów od właściciela nieruchomości (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1427/16, Lex nr 2220967). Stanowisko to znalazło akceptację Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 16 listopada 2017 r. o sygn. akt II FSK 1337/17 (Lex nr 2438583) uznał, że zaniedbania gminy w realizacji zadania określonego w art. 6c ust. 1 i 2 u.c.p.g. nie mają znaczenia dla obciążenia właściciela nieruchomości obowiązkiem zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ponadto odnotowania wymaga, że w doktrynie prezentowany jest pogląd zbieżny z tym występującym w judykaturze. Otóż Eugenia Śleszyńska przyjęła, że: "Gdy gmina nie wykona w terminie wyznaczonym ustawowego obowiązku zorganizowania sytemu gospodarki odpadami komunalnymi, właściciel nieruchomości powinien odbiór odpadów komunalnych zorganizować we własnym zakresie, zatrudniając koncesjonowaną firmę wywozową, poniesie w związku z tym koszty wywozu, ale będzie to wydatek poniesiony na koszt gminy, dlatego właściciel nieruchomości powinien ten wydatek refakturować na gminę. Jednocześnie właściciel nieruchomości powinien zapłacić na rzecz gminy należną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi" (Działanie właściciela nieruchomości, gdy gmina nie realizuje obowiązku (art. 6s u.c.p.g.). W: Gospodarka, rachunkowość, podatki oraz rozrachunki wspólnoty mieszkaniowej. LEX, 2013).

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zasadnie organy przyjęły, że powołany przez Skarżącą przepis art. 6s u.c.p.g. ma zastosowanie, gdy gmina nie realizuje obowiązku odbierania odpadów komunalnych, natomiast nie ma zastosowania, gdy obowiązek nie jest wykonywany w sposób oczekiwany przez właścicieli nieruchomości - w niniejszym przypadku - w sposób oczekiwany przez Spółkę.

W świetle tych uwag przedstawiony zarzut Spółki należy zatem uznać za bezzasadny.

Podsumowując Sąd stwierdził, że zarzuty skargi nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym i prawnym, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu, bowiem w sprawie rozpoznawanej ZZGW realizuje obowiązek odbierania odpadów komunalnych z niezamieszkanej nieruchomości, na której Skarżąca prowadzi swoją działalność, a objęcie na mocy art. 6c ust. 2 u.c.p.g. wszystkich nieruchomości na terenie gminy systemem opłatowym wyłącza całkowicie, możliwość pozbywania się odpadów komunalnych w inny sposób, niż przez gminę.

Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.