Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 296/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 4  pkt 1, art. 5b  ust. 1, art. 92a ust. 1  i 3
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie: WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 20 grudnia 2019 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, oraz art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j ust. 1-4, art. 39k ust. 1-3, art. 87 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. g, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (zwanej dalej utd) oraz Ip. 1.2, 1.7, 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do utd. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. S. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] 2019 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego ustalił następujący stan faktyczny i prawny.

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 3000 złotych. K. S. jest osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie A Sp z o.o. Sp. K. Osoba zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie zobowiązana jest dołożyć maksimum staranności by powierzone jej zadania były wykonywane zgodnie z przepisami prawa. Zdaniem organów K. S. z tych obowiązków się nie wywiązał, co wykazała kontrola drogowa pojazdu marki FORD o nr rej. [...] przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w dniu 22 marca 2019 r. w R.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia: niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji, niewyposażenie kierowcy w inny dokument, o którym mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym, wymagany w związku z realizowanym przewozem, wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

K. S. od decyzji organu I instancji złożył odwołanie, w którym zaskarżył decyzję w całości zarzucając jej naruszenie art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności poczynienie ustaleń nieznajdujących poparcia w materiale dowodowym, że kierowca był zatrudniony w ramach stosunku pracy, podczas gdy faktycznie kierowca nie był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy, lecz był zatrudniony przez przedsiębiorcę na podstawie umowy zlecenia. Zarzucił naruszenie art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z art. 391 ust. 1 pkt 1b utd poprzez nałożenie kary na osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie w sytuacji, gdy przedsiębiorcę i kierowcę nie łączył stosunek pracy z firmą. Zdaniem skarżącego obowiązek kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne jest adresowany do przedsiębiorców zatrudniających kierowców na podstawie stosunku pracy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie wskazał, że stosownie do art. 39j ust. 1 utd kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Według ust. 2 badania lekarskie, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3-6, w zakresie i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu pracy. Zakres badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania- pojazdami, zgodnie z rozdziałem 12 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. g utd podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy – ma posiadać wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji, a przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych, o których mowa w art. 18 w ust. 4b w pkt 2, kopię umowy na realizowany przewóz.

Według art. 92a ust. 2 ww. ustawy zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych.

Zgodnie z art. 92a ust. 8 utd wykaz naruszeń obowiązków łub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy.

Według lp. 1.2 załącznika nr 4 do utd za niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji nakładana jest kara w wysokości 500 złotych. W myśl Ip. 1.7 załącznika nr 4 do utd niewyposażenie kierowcy w inny dokument, o którym mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym, wymagany w związku z realizowanym przewozem skutkuje nałożeniem kary pieniężnej 500 złotych. W myśl lp. 4.2 załącznika nr 4 do-utd wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1000 złotych. Stosownie do łp. 4.3 załącznika nr 4 do utd wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1000 złotych.

W dniu 22 marca 2019 r. w R miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki FORD o nr rej. [...] przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Pojazd został zatrzymany przez funkcjonariuszy policji. Pojazdem kierował D. K. Kontrola została udokumentowana protokołem. Kierowca w chwili zatrzymania do kontroli przewoził pasażera, który zamówił usługę za pomocą aplikacji [...]. Przewóz okazjonalny był wykonywany w imieniu A sp. z o.o. sp. k. Kierowca nie okazał do kontroli orzeczenia lekarskiego i psychologicznego stwierdzających brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zarządzającym transportem w przedsiębiorstwie A sp. z o.o. sp. k. w dniu kontroli był K. S. Bezspornym jest, że w chwili zatrzymania do kontroli wykonywany był przewóz okazjonalny osób w imieniu przedsiębiorcy A sp. z o.o. sp. k. Nie budzi również wątpliwości, że zarządzającym transportem w przedsiębiorstwie A sp. z o.o. sp. k. był na dzień kontroli K. S. będący stroną niniejszego postępowania.

Według art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 utd przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Stosownie do art. 39j ust. 1 utd kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie z art. 39k ust. 1 utd kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Bezspornym jest, że D. K. w dniu 22 marca 2019 r., nie posiadał ważnych badań lekarskich i psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co wynika z nieprzedłożenia ww. dokumentów przez stronę mimo wezwania przez organ. Strona nie przedłożyła dowodów na okoliczność, iż kierowca posiadał na dzień kontroli ważne orzeczenia lekarskie i psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W odniesieniu do argumentów skarżącego w odwołaniu, należy zwrócić uwagę na treść art. 39j ust. 2 utd, zgodnie z którym badania lekarskie, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3-6, w zakresie i na zasadach określonych w przepisach Kodeks pracy. W myśl ust. 3 Zakres badan lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z rozdziałem 12 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Organ wskazuje, że art. 39j ust. 2 utd odnosi się do Kodeksu pracy, wskazując jedynie na zakres i zasady wykonywania badań lekarskich kierowców, z zastrzeżeniem zawartym w kolejnym ustępie art. 39j utd, iż dodatkowo badania lekarskie obejmują ustalenie istnienia łub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Podobne zastrzeżenie zawiera art. 39k ust. 2 utd, zgodnie z którym badania psychologiczne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w rozdziale 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. A zatem nieuprawniona jest wykładnia ww. przepisów dokonana przez skarżącego, zgodnie z którą obowiązki związane z kierowaniem kierowców na badania lekarskie (i psychologiczne) zgodnie z wymogami utd spoczywają wyłącznie na pracodawcach w rozumieniu Kodeksu pracy. Nie wynika to bowiem wprost z przywołanych przepisów. Nadto zastosowanie w tym przypadku wykładni zaproponowanej przez skarżącego bez uwzględnienia celu tychże przepisów, nie przystawałoby do realiów pracy na rynku transportowym i de facto powodowałoby nierówność traktowania podmiotów wykonujących przewozy drogowe, nakładając szersze obowiązki na podmioty zatrudniające kierowców w oparciu o stosunek pracy niż na podmioty, których współpraca opiera się na umowie cywilnoprawnej.

W związku z powyższym należy uznać, że obowiązek kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy spoczywa na wykonawcach przewozów drogowych, niezależnie od charakteru prawnego umowy o współpracy z kierowcą.

Odnośnie naruszeń lp.1.2 i 1.7 utd organ odwoławczy stwierdził, że kierujący pojazdem nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej A sp. z o.o. sp. k, i kopii umowy na wykonywanie przewozu okazjonalnego, o której mowa w art. 18 ust. 4b pkt b utd.zatem nałożenia kar z lp. 1.2 i 1.7 załącznika nr 4 do utd jest prawidłowe. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. g utd podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji, a przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych, o których mowa w art. 18 w ust. 4b w pkt 2, kopię umowy na realizowany przewóz. Bezspornym natomiast jest, że kierowca nie okazał wymaganych dokumentów w postaci wypisu z licencji i kopii umowy na realizowany przewóz okazjonalny.

Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego zarządzający transportem postępowania winien był upewnić się przed rozpoczęciem zadania przewozowego przez kierowcę, że kierowca jest wyposażony we wszystkie wymagane w związku z wykonywanym przewozem dokumenty, o których mowa w art.-87 utd, oraz prawidłowo przeszkolony w zakresie obowiązku przechowywania i okazywania dokumentów do kontroli przeprowadzanych przez odpowiednie organy. Z akt sprawy nie wynika, aby K. S. dopełnił swoich obowiązków w tym zakresie.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 utd. Z literalnego brzmienia przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 utd wprost wynika, że brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność. Podkreślić również trzeba, że ciężar dowodu w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 utd spoczywa na stronie postępowania. W omawianym przypadku K. S. nie przedłożył żadnych dowodów na potwierdzenie, iż w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność za popełnienie w/w naruszeń prawa.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł K. S. zarzucając naruszenie:

1/ art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności

oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności

zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia

sprawy takich jak ustalenie na jakiej podstawie (stosunek pracy czy stosunek

cywilnoprawny) kontrolowany kierowca współpracował ze spółką A Sp. z o.o.;

2/ art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności

oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności

poczynienie ustaleń nie mających żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy w zakresie tego, że zatrzymany kierowca zatrudniony był na podstawie stosunku pracy, podczas, gdy kierowca ten nie był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy a współpracował z nim na podstawie umowy zlecenia;

3/ art. 39 a ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z 39 ust. 1 pkt 1 b ustawy o transporcie

drogowym poprzez wskazanie błędnego adresata decyzji i nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie działającym pod nazwą A Sp. z o.o, sp.k., podczas gdy kierowca nie był zatrudniony na podstawie stosunku

pracy w kontrolowanym przedsiębiorstwie, a więc brak jest podstaw do tego, aby

wymagać od skarżącego by wyposażał takiego kierowcę w zaświadczenia o braku

przeciwwskazań zdrowotnych;

4/ art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

5/ art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów

sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie

konieczności zweryfikowania podstawy zatrudnienia kierowcy w przedsiębiorstwie;

6/ art. 8 K.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie są dotknięte uchybieniami, które w świetle przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") uzasadniałyby ich uchylenie, bądź stwierdzenie nieważności.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, ze zm.). Ustawa ta określa między innymi odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.).

Zgodnie z art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę m.in., jeżeli osoba ta nie ma przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3) i nie ma przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4). Stosownie do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W myśl art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 92a ust. 8 u.t.d.). Stosownie do lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy również skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł (lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d.). Z kolei w l.p. 1.2. załącznika nr 4 do u.t.d. przewidziano karę pieniężną w wysokości 500 zł za naruszenie polegające na niewyposażeniu kierowcy w wypis z licencji.

Zatem w świetle powołanych przepisów na zarządzającego transportem może być nałożona kara za naruszenia przewidziane pod lp. 4.2 oraz 4.3, a także l.p. 1.2. załącznika nr 4 do u.t.d. Tego rodzaju naruszenia zostały zaś stwierdzone w okolicznościach niniejszej sprawy.

Trzeba także zauważyć, że stosownie do art. 2 pkt 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26 WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, s. 51 ze zm.) zarządzający transportem oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009 przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która:

a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa;

b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz

c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.

Jednocześnie przepis art. 7c u.t.d. stanowi, że mikroprzedsiębiorca może bez wyznaczania zarządzającego transportem, spełniającego warunki o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009, w drodze umowy wyznaczyć osobę fizyczną uprawnioną do wykonywania zadań zarządzającego transportem w jego imieniu jeżeli osoba ta spełnia warunki określone w art. 4 ust. 2 rozporządzenia.

Stosownie do art. 7a ust. 2 pkt 7 u.t.d. we wniosku o udzielenie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej należy wskazać, między innymi, imię i nazwisko, adres zamieszkania oraz numer certyfikatu kompetencji zawodowych osoby zarządzającej transportem, o której mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 albo osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.

Przedstawione powyżej przepisy wprowadzają zatem pojęcie osoby zarządzającej transportem, zawierając definicję legalną osoby pełniącej taką funkcję, a jednocześnie nakładają na przedsiębiorcę obowiązek wyznaczenia takiej osoby, o ile sam przedsiębiorca będący osobą fizyczną nie pełni te funkcji. Jednocześnie przepisy te wprowadzają wymogi, jakie powinna spełnić osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie w postaci chociażby stosownego doświadczenia i posiadanej wiedzy (certyfikat). Celem wprowadzenia funkcji osoby zarządzającej transportem jest dbałość o należyte wykonywanie czynności w zakresie organizacji i zapewnienia bezpieczeństwa transportu drogowego w zakresie przewozu rzeczy i osób oraz ich zgodności z przepisami, zarówno unijnymi, jak i krajowymi z zakresu transportu drogowego. Prawodawca wymaga, by osoba pełniąca funkcję zarządzającego transportem posiadała dobrą reputację oraz odpowiednią wiedzę, co będzie skutkowało zapewnieniem właściwej realizacji wymogów obowiązujących przewoźników. Jednocześnie sprawowanie funkcji zarządzającego transportem jest zajęciem wiążącym się z odpowiedzialnością za naruszenia w transporcie drogowym.

W sprawie bezsporne jest, że w dniu 22 marca 2019 r. w R miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki Ford o nr rej. [...]. Pojazdem kierował D. K. Kierowca w chwili zatrzymania do kontroli przewoził pasażera, który zamówił usługę za pomocą aplikacji [...]. Przewóz okazjonalny był wykonywany w imieniu A Sp.z.o.o. Sp.k. Kierowca nie okazał do kontroli orzeczeń lekarskiego i psychologicznego stwierdzających brak przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Jak wynika z pisma Urzędu Miasta R z dnia 17 kwietnia 2019 r. zarządzającym transportem w przedsiębiorstwie na dzień kontroli był K. S.

W odwołaniu oraz w skardze skarżący nie kwestionował ustalenia przez organy braku wymienionych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego oraz nieposiadania przy sobie przez kierowcę i nieokazania do kontroli. Spór sprowadza się do oceny, czy skarżący jako osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie miał obowiązek wyposażyć kierowcę, który nie był zatrudniony przez przedsiębiorcę na podstawie umowy o pracę, w orzeczenie lekarskie i psychologiczne o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Zdaniem Sądu prawidłowa jest ocena organu, że to na przedsiębiorcy, a w rozpoznawanej sprawie na osobie zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie spoczywa odpowiedzialność za zabezpieczenie spełnienia wymogów w zakresie przewozu osób, w tym wymagań dotyczących kierowców i to niezależnie od formy ich zatrudnienia. Nie jest uzasadniona argumentacja skarżącego, że obowiązki związane z kierowaniem kierowców na badania lekarskie i psychologiczne w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym spoczywają wyłącznie na przedsiębiorcach zatrudniających kierowców na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy i tym samym brak jest podstaw prawnych do nałożenia na przewoźnika niezatrudniającego kierowcy na podstawie umowy o pracę obowiązku skierowania go na badania lekarskie i psychologiczne. Odwołanie się w przepisie art. 39j ust. 2 u.t.d. do przepisów kodeksu pracy wskazuje jedynie na zakres i zasady wykonywania badań lekarskich kierowców, z zastrzeżeniem w ust. 3 art. 39j u.t.d., że zakres badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z rozdziałem 12 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Z powołanych wyżej przepisów art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d. wynika wprost, że kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W świetle zaś art. 92a ust. 6 u.t.d., za kierowców, o których mowa w ust. 5 pkt 1-4, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz. W rozpoznawanej sprawie bezspornie ustalono, że kierowca wykonywał przewóz pasażera w imieniu przedsiębiorcy A Sp.z.o.o. Sp.k. i na jego rzecz i w konsekwencji zasadnie uznano, że kierowca powinien dysponować stosownymi orzeczeniami o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Na gruncie ustawy o transporcie drogowym za stwierdzone naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego odpowiada przede wszystkim podmiot wykonujący przewóz drogowy - przedsiębiorca, nie zaś kierowca, który wykonuje tylko czynność faktyczną prowadzenia pojazdu. Co istotne, kierowca, niezależnie od formy zatrudnienia (stosunek pracy, umowa o dzieło czy zasada samozatrudnienia), wykonuje jedną z czynności składającą się na sekwencję działań, których suma dopiero jest transportem drogowym, w rozumieniu ustawy. Odpowiedzialność kierowcy została uregulowana w ustawie odrębnie i jest objęta innymi sankcjami (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 204/13).

Wymaga podkreślenia, ze za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2011 r., II GSK 716/10, z dnia 18 października 2016 r., II GSK 685/15 oraz z dnia 9 lipca 2019 r., II GSK 1985/17).

Za bezzasadne należy zatem uznać zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego w zakresie niewystarczającego wyjaśnienia okoliczności związanych z formą prawną zatrudnienia kierowcy. W ocenie Sądu organy prawidłowo w oparciu o informację uzyskaną z Urzędu Miasta R ustaliły, że w dniu kontroli to skarżący był osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie A, a zatem to do jego obowiązków należało wyposażenie kierowcy w wymagane orzeczenia. Naruszenie zaś obowiązków w tym zakresie uprawniało do nałożenia na skarżącego, jako osobę zarządzającą transportem, kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. Bezsprzecznie bowiem kierowca wykonywał przewóz osób w imieniu przedsiębiorcy A i na jego rzecz i nie posiadał ważnych na dzień kontroli orzeczeń – lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Tym samym bezpodstawny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 39a ust. 1 pkt 3 i pkt 4 w związku z 39l ust. 1 pkt 1 lit. b u.t.d., poprzez wskazanie błędnego adresata decyzji i nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie, podczas gdy kierowca nie był zatrudniony na podstawie stosunku pracy w kontrolowanym przedsiębiorstwie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy prawidłowo za adresata zaskarżonej decyzji uznano skarżącego, jako osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie. Jak wskazano już wyżej, na mocy art. 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem ponosi odpowiedzialność za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego i podlega karze pieniężnej w określonej w tym przepisie wysokości.

Podkreślić jeszcze raz należy, że w świetle ustawy o transporcie drogowym zarządzający transportem jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym doboru takich kierowców, którzy będą posiadali stosowne uprawnienia do wykonywania przewozów. Kierowca wykonujący przewóz musi dysponować orzeczeniem lekarskim i orzeczeniem psychologa o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, sankcjonowane jest odpowiednio w punktach 4.2 i 4.3 załącznika nr 4, co wynika z treści art. 92a ust. 8 ustawy, karą w wysokości 1000 złotych za każde naruszenie.

W konsekwencji, w świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego kar przewidzianych w lp. 4.2. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy.

Prawidłowa jest również ocena organu, że doszło do naruszenia określonego w lp. 1.2. załącznika nr 4 do ustawy, polegającego na niewyposażeniu kierowcy w wypis z licencji. Skoro skarżący nie dopełnił ciążącego na nim, jako zarządzającym transportem, obowiązku wyposażenia kierowcy we wszystkie dokumenty wymagane w związku z wykonywanym przewozem, uzasadnione było nałożenie kary na podstawie lp. 1.2. załącznika nr 4 do ustawy. Wskazać także należy, że suma kar pieniężnych nałożonych na skarżącego za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli nie przekracza kwoty 3000 złotych, co pozostaje w zgodzie z art. 92a ust. 4 u.t.d.

Trafna jest ocena organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., bowiem żadna z przesłanek wymienionych w tym przepisie nie została wykazana i nie wystąpiła w niniejszej sprawie. W szczególności okoliczności sprawy i dowody nie wskazują, by stwierdzone naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć.

Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, które odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a.

Wobec bezzasadności zarzutów zawartych w skardze oraz wobec niestwierdzenia uchybień, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd miał obowiązek uwzględniać z urzędu, skargę należało oddalić.

Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.