Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 451/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6,  art. 7,  art. 77  par. 1,  art. 80,  art. 107  par. 3,  art. 138
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymiany prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz H. M. kwotę 200 (dwieście 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 3 i pkt 4, art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015 r. poz. 155 z późn.zm.), na skutek odwołania H. M., utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2015 r. nr [...], o odmowie wymiany prawa jazdy z kategorii ACT na kategorię ABCT.

W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że wnioskiem z [...] 2015 r. H. M. (skarżący) zwrócił się do Starosty [...] o przywrócenie prawa jazdy kategorii B, która została pominięta przy wydawaniu nowego prawa jazdy z powodu brakujących dokumentów i o wydanie nowego prawa jazdy na podstawie starych tzw. książeczkowych egzemplarzy znajdujących się w Starostwie Powiatowym, w których obok kategorii A i C, uwzględniona była kategoria B.

W trakcie postępowania ustalono, że w związku z ustawowym obowiązkiem wymiany praw jazdy wnioskiem z dnia [...] 2003 r. skarżący zwrócił się do Starostwa o wymianę posiadanego dokumentu prawa jazdy kat. A, B, C, T, nr [...] wydanego [...] 1984 r. przez Urząd Miasta i Gminy [...]. Skarżący został wezwany do wskazania gdzie i kiedy uzyskał kat. B prawa jazdy, lecz wezwanie pozostało bez odpowiedzi. W związku z powyższym Starosta [...] [...] 2003r. wydał skarżącemu dokument prawa jazdy kat. A, C i T nr [...] Następnie [...] 2012r. skarżący zwrócił się do starosty z wnioskiem o wydanie wtórnika prawa jazdy kat. A, c T z powodu zmiany adresu.

W związku z wnioskiem z dnia [...] 2015 r. organ I instancji zwrócił się do skarżącego o wyjaśnienia dotyczące miejsca i czasu uzyskania prawa jazdy kat. B, w wyniku czego skarżący wyjaśnił okoliczności uzyskania tej kategorii w roku 1978 oraz okoliczności uzyskania kat. C w latach 1981-1982. Organ odwoławczy wskazał, że dokonał weryfikacji materiałów dowodowych z akt ewidencyjnych kierowcy, w których nie stwierdzono wcześniejszego ubiegania się wnioskodawcy o prawo jazdy kat. B ani dowodów potwierdzających spełnienie warunków do uzyskania tej kategorii w aktach archiwalnych z egzaminów kandydatów na kierowców z lat 1978-1980, znajdujących się w przechowaniu [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...]. W związku z brakiem możliwości uzyskania uwierzytelnionej kserokopii z wynikiem egzaminu skarżącego na prawo jazdy kat. B, organ odwoławczy potwierdził słuszność wniosku organu I instancji, iż brak jest dowodu na okoliczność zarówno przystąpienia skarżącego do egzaminu na prawo jazdy kat. B, jak i zdania tego egzaminu. Powyższe uzasadniło w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego powzięcie rozstrzygnięcia o odmowie wymiany prawa jazdy z kategorii ACT na kategorię ABCT.

H. M. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając naruszenie:

- przepisów art. 11 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 oraz art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami, poprzez przyjęcie, że nie zdał on egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. B.

- prawa procesowego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności nie ustosunkowanie się do powoływanych przez skarżącego wniosków dowodowych, tj. kilkukrotnie wystawianych dokumentów prawa każdy kat. ABT i ABCT oraz braku wyjaśnienia przyczyny, dlaczego organy przeprowadzające egzaminy na prawo jazdy i będące przechowawcą protokołów egzaminacyjnych, nie są w ich posiadaniu, jak i dlaczego dokumenty te zaginęły rodząc konsekwencje po stronie zwykłego obywatela.

Na tej podstawie skarżący wniósł o zmianę decyzji poprzez ustalenie, iż spełnia warunki z art. 11 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami i przysługuje mu prawo otrzymania prawa jazdy kat. ABCT, dopuszczenie dowodu z dokumentów znajdujących się w Starostwie Powiatowym w [...] – prawa jazdy z 1978 r. kat. ABT, z 1982 r. kat. ABCT i z 1984 r. kat. ABCT oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący podobnie jak w odwołaniu wskazał, że wniosek o wymianę prawa jazdy złożył w związku z kontrolą drogową, w wyniku której zarzucono mu brak kategorii prawa jazdy uprawniającej do kierowania pojazdem osobowym. Stwierdził, że po zdaniu egzaminu na prawo jazdy kat. A i T w 1978 r. ówczesny inspektor Wydziału Komunikacji Urzędu Gminy i Miasta w [...] zaproponował mu egzamin praktyczny na prawo jazdy kat. B, który skarżący, po wykupieniu kilku jazd, zdał i otrzymał dokument prawa jazdy kat. ABT. Wyjaśnił, że posiadając prawo jazdy kat. ABT został wezwany w 1981 r. przez WKU na kurs wojskowy podnoszący kategorię prawa jazdy do kat. C, jednak warunkiem przystąpienia do kursu było przedłożenie prawa jazdy kat. B, co wówczas uczynił. W 2003 r., podczas wymiany prawa jazdy, skarżący otrzymał nowy dokument prawa jazdy z kat. ACT. Po wymianie prawa jazdy w 2003r. na pytanie o brakującą kat. B, Starostwo poinformowało go o prawie prowadzenie pojazdów osobowych na podstawie kat. C. Skarżący wskazał, że dotychczas wielokrotnie był kontrolowany przez Policję i nigdy nie spotkał się z zarzutem prowadzenia pojazdu osobowego bez uprawnień. Wyraził zaskoczenie obecną sytuacją, tłumacząc, że prawo jazdy kat. B uzyskał w wyniku egzaminu organizowanego przez kompetentnego urzędnika i działał w pełnym zaufaniu do władz. Powołał się na przepisy Unii Europejskiej, które stanowią, że prawo jazdy kat. C, jest również ważne na pojazdy kat. B (dyrektywa 91/439/ewg).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718, dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 P.p.s.a., uchylić ją jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a-c); stwierdzić jej nieważność, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2); stwierdzić wydanie jej z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 3).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie doszło bowiem do istotnego naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2016r., poz. 23, dalej "K.p.a."),

Ocena legalności zaskarżonej decyzji wymaga uprzedniego przedstawienia istoty problemu w sprawie. Z akt sprawy wynika niekwestionowana przez organ okoliczność, że skarżący uzyskał [...] 1978 r. bezterminowe prawo jazdy A, B oraz T co potwierdza wydany mu dokument prawa jazdy nr [...] Seria [...], aczkolwiek w aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego ukończenie kursu oraz zdanie egzaminu na kat. B. Zalegające w aktach sprawy podanie o wydanie prawa jazdy z dnia [...].1978 r. dotyczy wydania prawa jazdy kategorii A+T, i stwierdza kwalifikacje i zdanie egzaminu wyłącznie w tym zakresie, a pkt IV tego dokumentu "Decyzja" nie został w ogóle wypełniony przez osobę upoważnioną. Nadto w pkt V skarżący potwierdził otrzymanie prawa jazdy kategorii A+T. Następnie w okresie od dnia [...] 1981r. do [...] 1982r. skarżący odbył i zakończył wynikiem pozytywnym kurs doszkalający kierowców samochodowych z prawem jazdy kat. B na prawo jazdy kat. C. Po zdaniu egzaminu została wydana w dniu [...] 1982r. decyzja zarządzająca wydanie prawa jazdy kat. C i wydano dokument prawa jazdy nr [...] nr [...]. Na wniosek z [...] 1984r. wydano skarżącemu wtórnik zniszczonego dokumenty prawa jazdy kat. ABCT nr [...] nr druku [...].

Wnioskiem z dnia [...] 2003r. skarżący zwrócił się do Starostwa Powiatowego o wymianę powyższego dokumentu prawa jazdy kat. ABCT w związku ze zmianą danych (adresu zamieszkania). W wyniku rozpoznania tego wniosku, na podstawie art. 97 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym wydano 6 maja 2003 r. dokument prawa jazdy kat. ACT nr [...] nr druku [...]. W dniu [...] 2012 r. skarżący zwrócił się o wydanie wtórnika powyższego dokumenty ze względu na zmianę adresu zamieszkania, w wyniku czego [...] 2012r. organ zarządził wydanie prawa jazdy kat. ACT nr [...] ([...] 2012r.).

Podaniem z [...] 2015r. skarżący zwrócił się do Starosty [...] o przywrócenie do prawa jazdy kategorii B, która została pominięta przy wydawaniu nowego prawa jazdy z powodu brakujących dokumentów i o wydanie nowego prawa jazdy na podstawie starych tzw. książeczkowych egzemplarzy znajdujących się w Starostwie Powiatowym, w których obok kategorii A i C, uwzględniona była kategoria B. Wnioskodawca wskazał, że przy wydawaniu nowego prawa jazdy został błędnie poinformowany, że powołując się na kat. C może prowadzić pojazd osobowy.

Na podstawie analizy treści żądania skarżącego, odwołania oraz skargi, a także stanu faktycznego sprawy nie budzi wątpliwości, że wolą skarżącego jest zakwestionowanie legalności wcześniejszych czynności lub aktów Starosty, polegających na wydaniu na skutek wniosku z [...] 2003r. o wymianę prawa jazdy kat. ABCT nr [...] wydanego [...].1984r. przez Urząd Miasta i Gminy w [...] – prawa jazdy jedynie kat. ACT. Skarżący bowiem jednoznacznie domaga się przywrócenia kat.B, którą posiadał w uprzednim prawie jazdy, a którą pominięto w prawie jazdy nr [...] wydanym [...] 2003r.

Po rozpatrzeniu sprawy Starosta [...], "odmawiając skarżącemu wymiany prawa jazdy z kategorii ACT na kategorię ABCT", w podstawie prawnej decyzji z [...] 2015r. przywołał przepisy art. 11 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015 r. poz. 155 z późn.zm., dalej "u.k.p.") oraz § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2012r. Nr 1 poz. 1005). W uzasadnieniu tej decyzji poza przytoczeniem treści art. 11 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy organ nie odniósł jej w jakikolwiek sposób do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, pomijając całkowicie eksponowany przez skarżącego fakt, że nie ubiega się przedmiotowym wnioskiem o wydanie prawa jazdy kat. B w rozumieniu powyższego przepisu, lecz że w 2003 r. w ramach procedury wymiany posiadanego dokumentu prawa jazdy kat. ABCT, z niewyjaśnionych przyczyn i podstaw prawnych wydano mu dokument prawa jazdy dotyczący wyłącznie kat. ACT.

Brak jakichkolwiek rozważań na jakiej podstawie prawnej np. jakim aktem administracyjnym pozbawiono skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami kat. B przyznanych mu bezterminowo ostateczną decyzją administracyjną co potwierdzały dokumenty prawa jazdy nr [...] wydany [...].1978 r. oraz nr [...] wydany [...].1984 r. – stanowiące wszakże dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 K.p.a. Nie zostało zatem skarżącemu wyjaśnione w jakim trybie i na podstawie jakich przepisów obowiązującego wówczas prawa, w 2013r. (po ponad dwudziestu latach) zakwestionowano jego uprawnienie do prowadzenia pojazdów silnikowych kat. B - w wyniku jego wniosku dotyczącego wyłącznie wymiany dokumentu prawa jazdy z uwagi na zmianę adresu zamieszkania. Te okoliczności faktyczne i prawne, mające kardynalne znaczenie dla istoty sprawy, zostały całkowicie zignorowane i pominięte przez organ, co stanowi o istotnej wadliwości decyzji - naruszeniu podstawowych zasad postępowania administracyjnego art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 oraz 80 K.p.a., a w szczególności art. 107 § 3 K.p.a. - mającym wpływ na wynik sprawy.

Wadliwość zaskarżonej decyzji organu odwoławczego w aspekcie przekonywania o zasadności motywów rozstrzygnięcia jest jeszcze bardziej widoczna w kontekście utrzymania w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej dotkniętej powyższymi wadami. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w istocie nie posiada bowiem jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego, jak również jej uzasadnienie faktyczne poza przytoczeniem okoliczności sprawy, nie odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a. Organ odwoławczy nie zinterpretował istoty żądania skarżącego, która dotyczy zakwestionowania czynności materialno-technicznej wymiany dokumenty prawa jazdy, w ramach której nie można pozbawić obywatel nabytych wcześniej uprawnień, znajdujących potwierdzenie w dokumentach urzędowych i decyzjach organów administracji, nie dokonał oceny jego zasadności w aspekcie przepisów prawa obowiązujących w 2003 r. jak również obecnie, co do rozróżnienia trybu wymiany dokumenty prawa jazdy od trybu weryfikacji uprawnień do prowadzenia pojazdów określonej kategorii. Kolegium nawet nie podjęło próby prawnego uzasadnienia swego rozstrzygnięcia, nie ustosunkowało się do zarzutów odwołania, co zasadnie zarzuca skarżący. Brak jakichkolwiek odniesień w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji do możliwości zastosowania w okolicznościach przedmiotowej sprawy, przywołanych tylko w podstawie prawnej przepisów prawa materialnego, czyli art. 11 ust. 1 pkt 3 i pkt 4, art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami.

Podkreślenia wymaga, iż powyższa wadliwość decyzji organów administracji uniemożliwia poznanie rzeczywistych motywów ich działania w sprawie, a w konsekwencji i uniemożliwia skontrolowanie zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny. Tymczasem uzasadnienie decyzji stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sąd administracyjny (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 lutego 2012r., II SA/Gd 925/11, LEX nr 1121362). Prawidłowe uzasadnienie pozwala na ocenę decyzji we wszystkich kwestiach związanych z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło organ do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 sierpnia 2014r., II SA/Go 441/14, LEX nr 1519889, wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2014r., VIII SA/Wa 839/13, LEX nr 1468443, wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 lipca 2013r., II SA/Kr 678/13, LEX nr 1343041). Konsekwencją tego rozumowania jest wydanie przez organ rozstrzygnięcia odpowiadającego normie prawnej zawartej w danym przepisie ustawy. Konkretyzacja prawa dokonuje się w rozstrzygnięciu decyzji administracyjnej, a uzasadnienie decyzji służy wskazaniu stronie motywów, jakimi kierował się organ przy załatwieniu jej sprawy administracyjnej (wyrok NSA z dnia 4 marca 2014r, II GSK 2075/12, LEX nr 1495156).

Z tych powodów, skarga podlega uwzględnieniu i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 P.p.s.a i art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 K.p.a., Sąd uchylił decyzje organów obydwu instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę organ, na mocy art. 153 P.p.s.a. uwzględni ocenę prawną i wskazania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, przy czym uwzględni rzeczywistą istotę żądania skarżącego zgłoszonego podaniem z dnia [...] 2015r., czyli to, czy skarżący domaga się wymiany posiadanego dokumentu prawa jazdy z uwagi na nabycie uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, czy też ich "odzyskanie" po czasowej utracie, czy też żąda w istocie usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie dokumentu odpowiadającego nabytym i posiadanym uprawnieniom.

Stwierdzić należy, iż zgromadzony materiał dowodowy, w świetle przepisów prawa obowiązujących w 2003r. czyli w dacie dokonania przez Starostę, co wymaga podkreślenia na wniosek o wymianę dokumenty z uwagi na zmianę adresu zamieszkania, wymiany prawa jazdy z potwierdzającego posiadane uprawnienia kat. ABCT, na kat. ACT oraz zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury i doktryny, nie daje podstaw do uznania za zgodne z prawem pozbawienie skarżącego uprawnienia do prowadzenia pojazdów w akt. B w sposób "dorozumiany" w drodze czynności materialno-technicznej. Brak w aktach sprawy jakiejkolwiek decyzji czy innych dowodów potwierdzających utratę przez skarżącego uprawnienia kat. B, w szczególności decyzji wzruszających ostateczne decyzje administracyjne potwierdzające nabycie i pośrednio posiadanie tego uprawnienia, których wyłącznie emanacją było wydanie opisanych wcześniej dokumentów prawa jazdy.

Zważyć przyjdzie, że zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Domniemanie to można obalić dowodami przeciwko treści takich dokumentów (§ 3). Można np. we właściwej formie i trybie wykazać ich fałszywość.

Na mocy art. 16 § 1 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy są bowiem ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W niniejszej sprawie dokument urzędowy – prawo jazdy nr [...] potwierdza urzędowo, że skarżący nabył uprawnienia do prowadzenia pojazdów kat. A, B, C i T. W obowiązującym ówcześnie stanie prawnym wydanie takiego dokumentu poprzedzało wydanie przez właściwy organ decyzji administracyjnej, zarządzającej jego wydanie. Nadto niewątpliwie w 1982 r. warunkiem ubiegania się o uzyskanie prawa jazdy kat. C, było posiadanie uprawnień do prowadzenia pojazdów kat. B. Z akt sprawy wynika, że skarżący ukończył kur doszkalający kierowców samochodowych z prawem jazdy kat. B na prawo jazdy kat. C (vide zaświadczenie z dnia [...].04.1982r.) i zdał egzamin na kat. C . Decyzją z dnia [...] maja 1982r. zarządzono wydanie prawa jazdy kat. C. Z pewnością organ weryfikował również posiadanie uprawnień kat. B. Wydano bowiem skarżącemu w 1982 r. kolejny dokument urzędowy – prawo jazdy kat. ABC nr [...] , a następnie w 1984 r. wtórnik tego dokumentu nr [...] z oznaczeniem kat ABCT. Zgromadzony dotychczas materiał dowodowy potwierdza zatem, co do zasady, nabycie i posiadanie przez skarżącego uprawnienia do prowadzenia pojazdów kat. B w okresie od 1978r., także na dzień [...].2013r. kiedy uiszczając stosowną opłatę, zwrócił się o wymianę prawa jazdy (wydanie wtórnika z powodu zmiany danych adresowych) i kiedy wydano mu prawo jazdy nr [...] kat. ACT, a także w dacie przedmiotowego wniosku i jego rozstrzygnięcia. Z akt nie wynika aby uprawnienia te zostały skarżącemu cofnięte, ograniczone w przewidzianym prawem trybie, lub by np. zostało stwierdzone przez właściwe organy sfałszowanie dokumentów urzędowych potwierdzających nabycie uprawnień.

W dalszej kolejności podkreślenia wymaga, zarówno w świetle przepisów uprzednio obowiązującej w spornym zakresie ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (dalej "P.r.d.), jak również obowiązującej od 19 stycznia 2013r. ustawy o kierujących pojazdami, konieczność wyraźnego rozróżnienia uprawnienia do kierowania pojazdami, stanowiącego w istocie prawo podmiotowe uprawniające do kierowania danego rodzaju pojazdem, od dokumentu prawa jazdy, który jedynie stwierdza posiadanie tego uprawnienia przez określoną osobę, stanowiąc jedynie dowód prawa – uprawnienia do kierowania pojazdami (por wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2013r. K 5/13, OTK-A 2013/9/17) .

W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko co do odmienności procedury i podstaw prawnych wydania prawa jazdy, osobie która uzyskała uprawnienia po raz pierwszy lub też uzyskała je po utracie na skutek różnych okoliczności i zdarzeń prawnych, od instytucji wymiany prawa jazdy, czy też wydania wtórnika tego dokumentu. Podkreśla się, że co do zasady w postępowaniu w sprawie dokonania wymiany prawa jazdy ( np. z powodu utraty terminu ważności tego dokumentu, czy zmiany danych) nie są ani badane, ani ustalane uprawnienia dennej osoby do kierowania pojazdami. Samo wydanie dokumentu prawa jazdy stanowi czynność materialno-techniczną. Wydanie nowego dokumenty prawa jazdy potwierdza jedynie posiadane już kwalifikacje w zakresie poruszania się po drogach określonymi kategoriami pojazdów. Obowiązujące uprzednio np. art. 150 ustawy Prawo o ruchu drogowym) oraz obecnie przepisy z pewnością nie przewidują wydawania w tym zakresie decyzji administracyjnej, ani tez weryfikowania – w trybie przedmiotowych dokumentów – wcześniej nabytych przez kierowcę uprawnień

Decyzją administracyjną jest jedynie przyznanie stronie prawa jazdy, tj. uprawnienia do kierowania pojazdem lub pojazdami określonego rodzaju. Jest to bowiem oparte na przepisie powszechnie obowiązującym władcze, jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej o prawach i obowiązkach indywidualnie oznaczonego adresata w konkretnie oznaczonej sprawie, gdzie między organem administracyjnym, a stroną nie występuje ani zależność organizacyjna, ani podległość służbowa. Zwrot "wydanie prawa jazdy" nie oznacza tylko wydania decyzji nadającej stronie uprawnienia do kierowania pojazdem lub pojazdami określonego rodzaju. Może być także użyty dla określenia czynności polegającej na wydaniu dokumentu potwierdzającego posiadanie prawa jazdy określonej kategorii. Wówczas mamy do czynienia z czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną. Taki sam charakter materialno - techniczny ma również czynność wymiany prawa jazdy. W toku przedmiotowego postępowania organ ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wyłącznie dokumenty, które wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku. Nie może natomiast badać dokumentów potwierdzających wcześniej nabyte przez kierowcę uprawnienia (por. też wyroki WSA w Łodzi z dnia 10 marca 2016r. sygn. III SA/ Łd 1068/15, WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2015r., II SA/Sz 841/15, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 maja 2015r., III SA/Gd 270/15, wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 stycznia 2015r., III SA/Kr 1352/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 września 2006r., III SA/Kr 354/04, analogicznie w poprzednim stanie prawnym wyrok NSA z dnia 22 lutego 2008r., I OSK 204/07, z 8 kwietnia 2008r. sygn. I OSK 598/07).

Organ winien zatem w niniejszej sprawie rozważyć i uwzględnić czy obowiązujące w dacie dokonania spornej czynności materialno-technicznej oraz w dacie orzekania przepisy dopuszczały pozbawienie skarżącego przyznanego mu bezterminowo uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii B w trybie postępowania zainicjowanego jego wnioskiem o wymianę dokumentu prawa jazdy z uwagi na zmianę danych adresowych. Zwrócić należy uwagę na rozróżnienie przepisów dotyczących odmiennych stanów faktycznych, czyli regulujących zagadnienie przyznania uprawnień do prowadzenia pojazdami, od przepisów dotyczących wydania na wniosek uprawionego podmiotu wtórnika dokumentu i nowego dokumentu w związku z jego utratą lub zniszczeniem, a także zmianą danych w dokumencie (np. zmianą adresu, nazwiska), jak i obowiązku wymiany prawa jazdy na prawo jazdy wedle nowego wzoru.

Ponownie oceniając sprawę organy - zobowiązane będą rozpoznać wniosek skarżącego z dnia 25 czerwca 2015r. dotyczący wydania dokumentu prawa jazdy w zakresie objętym tym wnioskiem, przy uwzględnieniu dokonanych przez Sąd wytycznych.

Odnosząc się do przywołanego w skardze argumentu, iż zgodnie z dyrektywą Rady 91/439/ewg z dnia 29 lipca 1991r. w sprawie praw jazdy, prawo jazdy kat C i D jest również ważne na pojazdy kat. B, wskazać należy że powyższy akt prawny obowiązujący dla Polski od 1.05.2004r. został uchylony z dniem 19 stycznia 2013r. mocą art. 17 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006r. w sprawie praw jazdy. Nowa dyrektywa została transponowana do krajowego porządku prawnego. Wskazane akty prawne nie zawierają przepisu, który kreowałby jednoznacznie wskazaną przez skarżącego zależność. Zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. a dyrektywy 91/439/ewg prawa jazdy kategorii C i D wydaje się tylko kierowcom, którzy mają już prawo jazdy kategorii B, co oznacza, że warunkiem uzyskania uprawnień do prowadzenia pojazdów kat. C i kat. D jest uprzednie uzyskanie uprawnień kat. B. Z kolei co do ważności praw jazdy w pkt 2 nie zawarto normy zgodnie, z którą prawo jazdy kat. C miało ważność dla kat. B. Kolejność przyznawania i równoważność kategorii uregulowano w art. 6 nowej Dyrektywy 2006/126/WE podobnie. Zgodnie z ust 1 lit. a prawa jazdy kategorii C1,C, D1 i D wydaje się tylko kierowcom uprawnionym już do kierowania pojazdami zgodnie z kategorią B. Odnośnie ważności praw jazdy określono, że:

a) prawa jazdy kategorii C1E, CE, D1E lub DE uprawniają do kierowania zespołem pojazdów kategorii BE,

b) prawa jazdy kategorii CE uprawniają do kierowania pojazdami kategorii DE, o ile posiadacze takich praw jazdy mają uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii D,

c) prawa jazdy kategorii CE i DE uprawniają do kierowania zespołem pojazdów odpowiednio kategorii: C1E i D1E,

d) prawa jazdy wszystkich kategorii uprawniają do kierowania pojazdami kategorii AM. Jednak państwo członkowskie może w odniesieniu do praw jazdy wydawanych na swoim terytorium ograniczyć równoważność kategorii AM do kategorii A1, A2 i A, jeśli państwo to uzna, że warunkiem nabycia uprawnień kategorii AM jest zdanie egzaminu praktycznego,

e) prawa jazdy kategorii A2 uprawniają także do kierowania pojazdami kategorii A1,

f) prawa jazdy kategorii A, B, C lub D uprawniają do kierowania pojazdami odpowiednio kategorii: A1, A2, B1, C1 lub D1.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zaś na postawie art. 200 P.p.s.a. orzekł o zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego.