Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2167/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity
article: art. 484, art. 513 ust. 1 pkt 1, art. 514 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców działając na podstawie art. 89p ust. 1 oraz art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 680) w związku z art. 484, art. 513 ust. 1 pkt 1 i art. 514 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej k.p.a.) - po rozpatrzeniu odwołania M.M., ur. [...] r. obywatela [...] od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany - utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Decyzja objęła również małżonkę wnioskodawcy K.A. oraz małoletnie dzieci wnioskodawcy A. M. i B.M.

Stan faktyczny sprawy, poprzedzający wydanie zaskarżonej decyzji, przedstawia się w sposób następujący.

Wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2013 r. M. M., obywatel [...] narodowości [...], zwrócił się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskiem została także objęta małżonka cudzoziemca oraz dwoje małoletnich dzieci.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy, powołując się na art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż nie spełnia on przesłanek, o których stanowi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że w przypadku wnioskodawcy brak jest także przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej, jak również do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Decyzja objęła ponadto małżonkę cudzoziemca oraz jego dwoje małoletnich dzieci.

W odwołaniu od powyższej decyzji cudzoziemiec wniósł o jej uchylenie oraz objęcie go jedną z form ochrony międzynarodowej. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 13 ust. 1 i 3, art. 14 ust. 1 pkt 3, art. 15 pkt 2 oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, poprzez odmowę uznania żywionej przez niego obawy przed poddaniem w kraju pochodzenia represjom. Cudzoziemiec zarzucił także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

W uzupełnieniu odwołania wnioskodawca sformułował dodatkowe zarzuty w postaci naruszenia przepisów art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP w związku z art. 1 A Konwencji Genewskiej z 1951 r. poprzez niewłaściwą interpretację zawartej w nim definicji uchodźcy i nieuznanie, że cudzoziemiec spełnia określone w niej przesłanki. W uzasadnieniu cudzoziemiec argumentował, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że w jego przypadku istniało realne zagrożenie prześladowaniem w kraju pochodzenia.

W tych okolicznościach, w wyniku rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym została wydana opisana na wstępie decyzja Rady do Spraw Uchodźców.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że istotą sprawy było udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy wnioskodawca jest uchodźcą w rozumieniu przepisów ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Podał, że zebrany materiał dowodowy nakazuje stwierdzić, iż wnioskodawca nie udowodnił, aby w jego indywidualnym przypadku istniało realne zagrożenie prześladowaniem z powodów wskazanych w ustawie.

Składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy cudzoziemiec powołał się na prześladowania jego i jego rodziny przez przeciwników politycznych po przegranych wyborach. Wyjaśnił, iż należał do partii politycznej byłego prezydenta [...]. W kraju pochodzenia pracował jako etatowy pracownik partii od 2008 do 2012 r. Cudzoziemiec nie brał udziału w działaniach wojennych. Oświadczył, że nie był nigdy zatrzymywany lub aresztowany. Nie był skazany wyrokiem sądu oraz nie było prowadzone wobec niego postępowanie sądowe ani administracyjne. Kraj pochodzenia opuścił w dniu 6 kwietnia 2013 r. na podstawie paszportu, wydanego w dniu 26 stycznia 2009 r.

W trakcie przeprowadzonego przesłuchania w dniu 22 sierpnia 2013 r. cudzoziemiec oświadczył, że nie miał problemów związanych z wyrobieniem paszportów, ani z wyjazdem z kraju pochodzenia. Przyczyny wnioskowania o nadanie statusu uchodźcy odniósł do kierowanych wobec niego i jego rodziny pisemnych gróźb, dwukrotnego pobicia oraz najścia w domu. Oświadczył, że za każdym razem była zawiadamiana Policja. Stwierdził także, iż posiada dowody potwierdzające jego zeznania, jednak potrzebuje czasu, aby je dostarczyć do organu. Podczas drugiego przesłuchania w dniu 8 listopada 2013 r. cudzoziemiec zeznał, że posiadał dużo dokumentów, lecz teczka z nimi została skradziona w ośrodku dla cudzoziemców.

W dniu 16 grudnia 2013 r. przesłuchano małżonkę wnioskodawcy, która nie podała innych powodów opuszczenia kraju pochodzenia przez rodzinę. Potwierdziła, że w [...] żyło im się bardzo dobrze, niczego im nie brakowało. Czuła się jednak prześladowana i była przekonana, że winni są temu przeciwnicy polityczni. Nie zakładała powrotu do kraju, ponieważ była pewna dalszych prześladowań, także powrót do innej części [...] uznała za niebezpieczny.

Oceniając sytuację wnioskodawcy organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy brak jest podstaw do twierdzenia, iż jest on narażony na prześladowania, nie istnieje też ryzyko naruszenia praw zagwarantowanych w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła, że wnioskodawca nie wykazał w sposób dostateczny faktów lub okoliczności, które można zakwalifikować jako indywidualne prześladowanie lub które mogłyby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości.

Organ uznał za nieuprawnione przekonanie cudzoziemca wyrażone w odwołaniu, że w świetle przedstawionych okoliczności powinna być udzielona mu ochrona międzynarodowa. Zdaniem organu, okoliczności sprawy nie pozwalają na przyjęcie, iż cudzoziemiec był ofiarą prześladowania ze względu na rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne lub przynależność do określonej grupy społecznej, co także uzasadniałoby obawę przed ewentualnym dalszym prześladowaniem w kraju pochodzenia. Zdaniem Rady, zeznań cudzoziemca nie można było uznać za przekonywujące i wystarczające dla udzielenia międzynarodowej ochrony. Zaprezentowane okoliczności nie zostały poparte żadnymi istotnymi dowodami. Argumentacja przedstawiona przez wnioskodawcę nie pozwala uznać za udowodnione, czy choćby uprawdopodobnione, że działania podejmowane wobec cudzoziemca i jego rodziny miały podstawy polityczne.

W ocenie Rady, przedstawione przez cudzoziemca okoliczności oraz analiza sytuacji odnoszącej się do jego osoby nakazują przyjąć, iż on i jego rodzina byli ofiarami działań przestępczych o charakterze kryminalnym - nawet jeśli wiązały się z wcześniejszą aktywnością publiczną cudzoziemca. Podlegają one ściganiu i karaniu także w kraju pochodzenia cudzoziemca. Tym samym, nie mogą zostać zakwalifikowane jako prześladowania w rozumieniu przepisów ustawowych i Konwencyjnych. Organ nie dostrzegł podstaw do twierdzenia, iż cudzoziemiec nie mógł uzyskać pomocy aparatu państwowego w [....] w celu zapewnienia mu bezpieczeństwa i poddania sprawców sankcjom.

Organ dodał, że aktualne informacje odnoszące się do kraju pochodzenia wnioskodawcy wskazują, że sytuacja panująca w [...] jest stabilna i państwo co do zasady wywiązuje się ze wszystkich zobowiązań wewnętrznych, w tym także odnoszących się do przestrzegania praw człowieka. Organy państwowe gwarantują każdemu obywatelowi bezpieczeństwo przed zagrożeniami, a działania organów ścigania są pozytywnie oceniane przez społeczeństwo. Podstawowe wskaźniki dotyczące przestępczości w tym kraju wskazują na poprawę sytuacji. Organ wskazał, że jak wynika z zeznań cudzoziemca, wnioskodawca nie był nigdy aresztowany, ani skazany wyrokiem sądu. Nigdy nie stawiano mu żadnych zarzutów i nie prowadzono wobec niego żadnego postępowania sądowego czy administracyjnego. Analiza materiału dowodowego nie wskazuje na żadne zindywidualizowane zagrożenie dla strony. Ponadto obecnie nie można mówić o tym, by w [...] miało miejsce powszechne stosowanie przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego. Nie ma zatem podstaw do udzielenia stronie ochrony uzupełniającej.

W zakresie odmowy udzielenia zgody na pobyt tolerowany organ stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż w przypadku powrotu do kraju pochodzenia cudzoziemiec nie będzie narażony na prześladowanie lub innego rodzaju represje. Wnioskodawca nie wskazał przesłanek znalezienia się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń wymienionych w art. 97 ust. 1 pkt 1, czy 1a cytowanej ustawy w związku z postanowieniami Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 1950 r. Nie ma podstaw by sądzić, że stronie mogłoby grozić aresztowanie, ukaranie bez podstawy prawnej czy nieludzkie traktowanie. Żywione przez wnioskodawcę obawy można jedynie rozpatrywać w kategoriach domniemania, które nie zostało potwierdzone w materiałach dowodowych zgromadzonych w sprawie. Organ podkreślił, że decyzja obejmuje wszystkich członków najbliższej rodziny, tj. małżonkę wnioskodawcy i dwoje dzieci. Nie zachodzi tym samym obawa o możliwość rozłączenia rodziny i narażenia konwencyjnych praw cudzoziemca i jego najbliższych. Ponadto brak jest uzasadnienia dla przyjęcia, iż stan zdrowia córki uniemożliwia powrót do kraju pochodzenia. Nie ma także podstaw do bezpośredniego łączenia udokumentowanych dolegliwości dziecka z przeżyciami, jakie wiążą się z wydarzeniami w [...].

Zdaniem organu, w świetle przeprowadzonej analizy i ustaleń należy stwierdzić, że nie doszło do naruszenia przepisów, tak w zakresie regulowanym przepisami szczególnymi ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, jak i w aspekcie zasad i norm k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. M.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 13 ust. 1 i 3 oraz art. 15 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez nieuznanie, iż odczuwa uzasadnioną obawę przed prześladowaniem w kraju pochodzenia.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a zwłaszcza: błędne zestawienie oświadczenia we wniosku uchodźczym dotyczącego zdrowia z deklaracjami odczuwania skutków pobicia i posiadaniem obrażeń ciała; brak powołania biegłego lekarza w celu weryfikacji oświadczeń dotyczących pobicia i obrażeń ciała w celu usunięcia powziętych wątpliwości; nieprzeanalizowanie wszystkich dokumentów medycznych dotyczących córki, w tym brak odniesienia się do przedstawionych polskich dokumentów medycznych; żądanie poparcia okoliczności materiałem dowodowym, którego nie miał możliwości uzyskać; dowolność w konstruowaniu tezy dotyczącej nieformalnych działań władz państwowych, niepopartych żadnym konkretnym materiałem dowodowym; bezpodstawne oczekiwanie od skarżącego, by posiadał znaczące dokumenty; brak zindywidualizowania sprawy na tle przyjętej stabilnej sytuacji w [...] oraz prowadzenie schematycznego postępowania przez organy obu instancji,

- art. 8 w zw. z art. 11, w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., tj. zasady ochrony i pogłębiania zaufania strony postępowania do organu rozpoznającego sprawę, poprzez dopuszczenie do powstania wskazanego powyżej uchybienia procesowego,

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., tj. zasady prawdy materialnej w postępowaniu administracyjnym oraz art. 80 k.p.a., tj. zasady swobodnej oceny dowodów poprzez przekroczenie jej dopuszczalnych granic w zakresie oceny wiarygodności cudzoziemca.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podkreślił, że w postępowaniu powoływał się na uzasadnioną obawę przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, groźby, przemoc fizyczną i psychiczną. Zdaniem skarżącego, organy administracji rozpatrujące sprawę dopuściły się naruszeń przepisów postępowania, poprzez szereg uchybień procesowych oraz dowolność w rozstrzyganiu kwestii kluczowych. Uchybienia te doprowadziły w konsekwencji do niesłusznego niezidentyfikowania okoliczności odpowiadających materialnoprawnym przesłankom do objęcia skarżącego ochroną międzynarodową w Polsce, ewentualnie do udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Nadto, na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi.

Kontroli Sądu podlegała decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2014 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o stwierdzeniu, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

Materialnoprawną podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 oraz art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U z 2012 r., poz. 680 ze zm.) w związku z art. 484 oraz art. 513 ust. 1 pkt 1 i art. 514 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650).

Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy, jeżeli nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. Stosownie zaś do art. 20 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia ochrony uzupełniającej, jeżeli nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy.

Przepis art. 48 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że w przypadku, gdy wnioskodawcy lub osobie, w której imieniu wnioskodawca występuje, odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się ponadto o udzieleniu ochrony uzupełniającej z przyczyn, o których mowa w art. 15, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 20. Powyższe brzmienie zostało nadane na mocy art. 484 pkt 10 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 maja 2014 r. Nadto, art. 97 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zawierający regulację w zakresie udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany, został uchylony przez art. 484 pkt 35 ww. ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

Jednakże, stosownie do treści art. 513 ust. 1 ww. ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, do postępowań administracyjnych, których nie zakończono do dnia wejścia w życie tej ustawy decyzją ostateczną, a które zostały wszczęte przed tym dniem m.in. na podstawie ustaw zmienianych w cytowanej ustawie, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie zaś z art. 514 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, w decyzji o odmowie nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i udzielenia zgody na pobyt tolerowany, nie orzeka się o wydaleniu. Prawidłowo zatem organy orzekały na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie omawianej nowelizacji.

I tak, stosownie do art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku gdy wnioskodawcy lub osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje, odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się ponadto o udzieleniu ochrony uzupełniającej z przyczyn, o których mowa w art. 15, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 20. Zgodnie zaś z art. 48 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, gdy wnioskodawcy lub osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje, odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się ponadto o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie istnieją okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej i nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1a.

Jak stanowi art. 97 ust. 1 i 1a cytowanej ustawy, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (ust. 1), jak również jeżeli jego wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu (ust. 1a).

Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680), a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wbrew zarzutom skargi, organy prawidłowo orzekły o braku podstaw do przyznania skarżącemu statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej. Nadto, w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany.

Stosownie do treści art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej - nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. Uregulowanie to ma charakter taksatywny, zawiera katalog przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy ubóstwa. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, status uchodźcy w RP nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę, określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim, tj. Konwencji o statusie uchodźców, sporządzonej w Genewie w dniu 28 lipca 1951 r. oraz Protokole dotyczącym statusu uchodźców sporządzonym w Nowym Jorku w dniu 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 i 517).

Jak wynika z postanowień art. 1 ust. A pkt 2 ww. Konwencji oraz art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Charakter określonych w Konwencji przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa - wskazuje, że chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych.

Podkreślić należy, że Art. 1 ust. A Konwencji Genewskiej zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie powinny być spełnione przez cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. Wśród tych przesłanek nie zawarto przyczyn bytowych czy ekonomicznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, przesłanki do nadania statusu uchodźcy wskazane w Konwencji Genewskiej należy interpretować wąsko. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy. Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie jest dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Przyjmuje się, że w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości).

Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi uzasadniona obawa przed prześladowaniem. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem obawa jest odczuciem indywidualnym. Dla uznania tego odczucia za udowodnione, musi ono zostać potwierdzone przez ocenę sytuacji na podstawie materiału dowodowego sprawy. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń strony. Ponieważ termin "uzasadniona obawa" łączy element subiektywny i obiektywny, oba te elementy muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu, jak wskazane zostało w podręczniku "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy" Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.). Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku oraz na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.

Przenosząc powyższe reguły na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji przeanalizowały oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak również treść wypowiedzi strony złożonych w toku postępowania. Analiza tych oświadczeń jest wyczerpująca, nadto uzasadnienia wydanych decyzji zawierają wypływające z niej wnioski.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że deklarowany powód opuszczenia przez skarżącego kraju pochodzenia stanowiła obawa przed prześladowaniem, groźby oraz przemoc fizyczna i psychiczna względem skarżącego oraz jego rodziny ze strony przeciwników politycznych strony. Orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał uzasadnionej obawy przed prześladowaniami w kraju pochodzenia. Cudzoziemiec nie uprawdopodobnił, aby władze kraju pochodzenia bądź inne podmioty podejmowały czy mogłyby podejmować w przyszłości wobec niego jakiekolwiek działania krzywdzące na tle rasowym, religijnym, narodowościowym bądź na tle przynależności do określonej grupy społecznej lub poglądów politycznych. Powyższe pozwala przyjąć, iż rzeczywistym powodem wyjazdu cudzoziemca z kraju pochodzenia było dążenie strony do poprawy sytuacji życiowej. Brak poczucia bezpieczeństwa wynikający z sytuacji w kraju pochodzenia nie mógł stanowić przesłanki, pozwalającej na uwzględnienie wniosku strony przez organy administracji.

Podkreślenia wymaga, że na terytorium kraju pochodzenia strony nie toczy się międzynarodowy lub wewnętrzny konflikt zbrojny, mogący spowodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludności cywilnej. W aktach sprawy znajduje się m.in. dokumentacja Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia dotycząca ogólnej sytuacji w kraju cudzoziemca, wykluczająca wystąpienie takiego zagrożenia. Informacje odnoszące się do kraju pochodzenia skarżącego wskazują, że sytuacja panująca w [...] jest stabilna i państwo co do zasady wywiązuje się ze wszystkich zobowiązań, w tym także w zakresie przestrzegania praw człowieka.

Przyjąć należy, że cudzoziemiec nie był prześladowany w kraju pochodzenia z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej, a okoliczności wyjazdu wskazane przez niego w toku postępowania nie były tożsame z indywidualnym prześladowaniem z powodów wskazanych w Konwencji Genewskiej. Osoba ubiegająca się o nadanie statusu uchodźcy musi wykazać indywidualny charakter prześladowań lub obawy przed takimi prześladowaniami z przyczyn, o których mowa w art. 1A Konwencji.

W przypadku skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia, aby był on narażony na prześladowania w kraju pochodzenia. Opuścił [...] w dniu 6 kwietnia 2013 r. legalnie, na podstawie paszportu wydanego przez władze kraju pochodzenia. Nie był nigdy aresztowany, ani skazany wyrokiem sądu, nie stawiano mu zarzutów i nie prowadzono wobec niego postępowania sądowego lub administracyjnego. Zdaniem Sądu, przedstawione przez skarżącego okoliczności pozwalają przyjąć, że opisane przez niego działania jakim był poddany miały charakter kryminalny i powinny być przedmiotem interwencji właściwych służb państwowych w kraju pochodzenia strony, natomiast nie mogą zostać zakwalifikowane jako prześladowania w rozumieniu Konwencji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd podzielił stanowisko organów administracji, zgodnie z którym skarżący nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy skutkowało odmową nadania statusu uchodźcy.

W ocenie Sądu, za prawidłowe należy również uznać orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji (pkt 1), tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie (pkt 2), poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego (pkt 3) i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Organy zasadnie przyjęły, że wobec skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. W związku z powyższym, organy orzekające w sprawie słusznie stwierdziły, że cudzoziemiec nie spełnia przesłanek uzasadniających uznanie za uprawnionego do nadania statusu uchodźcy bądź udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 13 ust. 1 i art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zarzuty dotyczące ewentualnego wystąpienia przesłanek do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany nie mogą odnieść zamierzonego skutku.

Mając na uwadze ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego, organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie uwiarygodnił, iż jest narażony na naruszenia praw człowieka. Żywione obawy w świetle złożonych zeznań można rozpatrywać w kategoriach domniemania, które nie zostało potwierdzone w materiale dowodowym. Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które można zakwalifikować jako indywidualne prześladowania lub które mogłyby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości. Nie przedstawił dowodu potwierdzającego znalezienie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń. W ocenie Sądu, przytoczone przez skarżącego okoliczności nie stanowią przesłanek uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, określonych w art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji Genewskiej z dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.) oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany.

Jak wynika z akt sprawy, powrót skarżącego do kraju pochodzenia nie będzie naruszał prawa do życia rodzinnego strony w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ani praw dziecka, określonych w Konwencji o prawach dziecka. Kwestionowana decyzja obejmuje wszystkich członków najbliższej rodziny, tj. małżonkę wnioskodawcy i dwoje dzieci. Nie zachodzi zatem obawa rozłączenia rodziny oraz narażenia praw cudzoziemca i jego rodziny, w tym małoletnich dzieci skarżącego. Brak jest również podstaw do przyjęcia, iż stan zdrowia córki cudzoziemca uniemożliwia powrót do kraju pochodzenia.

Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, 80 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. Organy obu instancji oparły się na materiale dowodowym dostarczonym przez skarżącego, jak również na ocenie sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca. W sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające oraz ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że brak jest podstaw do podważenia legalności wydanych w sprawie decyzji.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.