Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA 3483/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie sędzia NSA Krystyna Chustecka, asesor WSA Marta Katarzyna Waksmundzka-Karasińska(spr.), Protokolant Karolina Zawadzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi S. S-ka z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie czynności egzekucyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2003r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. nr [...] z dnia [...] lutego 2003r., oddalające skargę na czynność egzekucyjną – dokonane dnia [...] grudnia 2002r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego dłużnika – spółki " S." sp. z o.o. z siedzibą w W..

W motywach uzasadnienia zaskarżonego postanowienia przedstawiony został dotychczasowy przebieg postępowania egzekucyjnego.

Postępowanie to zostało wszczęte w celu wyegzekwowania zaległości podatkowych spółki, z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny dokonał w dniu [...] grudnia 2002r. zajęcia wierzytelności spółki z rachunku bankowego. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002r. bank powiadomił organ egzekucyjny, iż stan środków zajętej wierzytelności wynosi 0,00 zł. oraz, iż w stosunku do wierzytelności nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej. Pismem z dnia [...] grudnia 2002r. strona wniosła do Izby Skarbowej skargę na zajęcie ww. wierzytelności. Wobec zbiegu egzekucji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. zawiesił postępowanie wszczęte skargą z dnia [...] grudnia 2002r. do czasu podjęcia przez sąd rejonowy postanowienia, który z organów zostanie wyznaczony do dalszego, łącznego prowadzenia egzekucji. Sąd Rejonowy w W. Wydział I Cywilny postanowieniem z dnia [...] lutego 2003r. wyznaczył Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. do dalszego prowadzenia łącznie egzekucji administracyjnej i sądowej. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] lutego 2003r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. podjął z urzędu zawieszone postępowanie, a następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2003r. oddalił skargę z dnia [...] grudnia 2002r. na zajęcie wierzytelności.

W dniu [...] marca 2003r. strona złożyła zażalenie na ww. postanowienie podnosząc, iż organem właściwym do prowadzenia egzekucji jest Komornik Rewiru [...] W. [...], ponadto wskazała, iż rachunek bankowy spółki został zlikwidowany w 1998r.

Zaskarżonym postanowieniem Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2003r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2003r. strona złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc w niej o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] lutego 2003r. Skarżąca spółka wniosła także o zwolnienie z opłaty sądowej w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, iż zajęcie rachunku bankowego P. SA w W. było dziwne i podejrzane, nadto rachunek ten - nieczynny od 1998r. - był zajęty przez Komornika Sądowego Rewiru [...] w W.. Natomiast drugi rachunek bankowy spółki w C. Bank SA, do czasu zlikwidowania w grudniu 1999r. nie był zajmowany.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ uznał zarzuty skarżącej za nieuzasadnione, wskazał iż dokonanie czynności egzekucyjnej - zajęcie rachunku bankowego było uprawnione i nastąpiło zgodnie z prawem. W szczególności organ wyjaśnił, iż nie jest trafne twierdzenie strony, iż rachunek bankowy do którego skierowano zajęcie został w 1998r. zlikwidowany. Odnośnie natomiast twierdzenia, iż spółka posiadała do grudnia 1999r. inny rachunek bankowy, który nie został zajęty, organ wskazał, iż rachunek ten w niniejszym postępowaniu nie mógł być zajęty, bowiem postępowanie będące przedmiotem skargi zostało wszczęte [...] grudnia 2002r.

W pismach z dnia [...] lutego 2005r. oraz z dnia [...] marca 2005r. skarżąca spółka zarzuciła między innymi, iż postępowanie egzekucyjne przez organami I jak i II instancji odbyło się bez udziału zainteresowanej strony, z naruszeniem art. 10 k.p.a., podniosła również zarzut naruszenia właściwości instancyjnej organów - wskazując, iż w niniejszej sprawie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną winien orzekać organ egzekucyjny, zaś Izba Skarbowa winna występować jako organ odwoławczy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przed przystąpieniem do analizy zarzutów zawartych w skardze oraz w pismach procesowych z dnia [...] lutego 2005r. oraz z dnia [...] marca 2005r., należy zwrócić uwagę, iż z dniem 1 stycznia 2004 r. – a więc w trakcie trwającego postępowania – nastąpiły zmiany ustrojowe w sądownictwie administracyjnym. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) , zwanej dalej " u.p.p.s.a.".

Przystępując do analizy zarzutów skargi oraz pism procesowych skarżącej, w pierwszej kolejności rozpatrzyć należy sformułowany w piśmie z dnia [...] marca 2005r. zarzut naruszenia właściwości instancyjnej przez organy orzekające w rozpoznawanej sprawie, wystąpienie bowiem tej przesłanki skutkowałoby stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia. Stosownie do przepisu art. 54 § 3 ustawy z dni 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 ze zm.), skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wnosi się za pośrednictwem organu egzekucyjnego (podkreślenie Sądu). Zgodnie zaś z § 5 powoływanego przepisu w sprawie skargi o której mowa wyżej, postanowienie wydaje organ nadzoru ( podkreślenie Sądu) , który w myśl 23 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. jest organem wyższego stopnia w stosunku do organu właściwego do wykonywania tej egzekucji. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w rozpoznawanej sprawie przepisy o właściwości instancyjnej nie zostały naruszone. W przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego – Naczelnika Urzędu Skarbowego, prawidłowo jako organ pierwszej instancji orzekł Dyrektor Izby Skarbowej, natomiast jako organ odwoławczy postanowienie wydał Minister Finansów.

W skardze strona zakwestionowała między innymi prawidłowość postępowania egzekucyjnego wszczętego w 1996r. Wskazała również na odrębne postępowanie toczące się przed Sądem Rejonowym W. [...]. Okoliczności te nie mogą być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu, wykraczają bowiem one poza granice rozpoznawanej sprawy, której treścią jest skarga na czynność egzekucyjną - zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Stosownie do treści art. 134 § 1 u.p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś przez całokształt prawnych aspektów tego stosunku administracyjno-prawnego, który jest objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Skarżąca podniosła również, iż niespodziewane zajęcie rachunku bankowego spółki w P. SA w W. było dziwne i podejrzane, rachunek ten był bowiem nieczynny przez cały okres 1998r., nadto konto to było zajęte przez Komornika Sądowego w W.. Natomiast spółka posiadała do końca 1999r. inny rachunek w C. Bank SA O/G., który nie został zajęty.

Jak wynika z akt sprawy organ egzekucyjny był w posiadaniu informacji o rachunku spółki w P. S.A. w W. i w dniu [...] grudnia 2002r. dokonał jego zajęcia. Zajęcie to dokonane zostało zgodnie z przepisami prawa ( art. 26 § 5 oraz art. 80 §1,2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ), poprzez doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności. Stronie doręczone zostały kopie rzeczonego zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych objętych tym zajęciem w dniu [...] grudnia 2002r. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza twierdzeń skarżącej, iż rachunek ten został zlikwidowany w 1998r. W piśmie Banku P. SA I Oddział w W. z dnia [...] grudnia 2002r. potwierdzono dokonanie zajęcia wierzytelności oraz poinformowano, iż stan środków na rachunku wynosi 0,00 zł. Jednocześnie wyjaśniono, iż do rachunku nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej. Odnośnie natomiast zarzutu, iż do grudnia 1999r. spółka posiadała inny rachunek bankowy, który nie został zajęty, słusznie Minister Finansów wyjaśnił, iż rachunek ten w niniejszym postępowaniu nie mógł być zajęty, bowiem postępowanie to zostało wszczęte w [...] grudnia 2002r.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2005r. strona podniosła, iż nie została zapoznana z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz, iż organy administracyjno-egzekucyjne świadomie nie udostępniły spółce materiału dowodowego.

Zarzut ten skarżąca powtórzyła w piśmie z dnia [...] marca 2005r, wskazując, iż postępowanie przed organami egzekucyjnymi zarówno w I jak i w II instancji odbyło się bez udziału zainteresowanej strony, czym naruszony został art. 10 k.p.a..

Odnosząc się do powyższych kwestii, należy wyjaśnić, iż postępowanie egzekucyjne jest co do zasady postępowaniem wykonawczym w stosunku do postępowania orzekającego unormowanego w k.p.a. oraz w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. Celem postępowania egzekucyjnego jest skuteczne zaspokojenie wierzyciela, poprzez wyegzekwowanie od dłużnika wierzytelności, której istnienie i wymagalność zostały uprzednio ustalone w stosownych procedurach postępowania orzekającego. Stąd ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 18 zawiera odesłanie do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego z dyrektywami odpowiedniego ich stosowania oraz stosowania wówczas, gdy przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej. W praktyce oznacza to, iż tylko niektóre zasady postępowania administracyjnego można przenieść na grunt postępowania egzekucyjnego nie zmieniając ich brzmienia, inne należy stosować odpowiednio, jeszcze innych nie stosuje się w ogóle. W oparciu o powyższe należy stwierdzić, iż w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio następujące zasady : wynikającą z art. 6 k.p.a. zasadę praworządności, wynikającą z art. 7 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej, określoną w art. 8 k.p.a. zasadę zaufania, zasadę udzielania informacji( art. 9 k.p.a.) , zasadę przekonywania ( art. 11 k.p.a.), zasadę szybkości i prostoty postępowania ( art. 12. k.p.a.) oraz zasadę pisemnego załatwienia sprawy ( art. 14 § 1 k.p.a.). W postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie znajduje natomiast zastosowania określona w art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu - ( por. Dariusz Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Komentarz – 2004, str. 182). Zasada ta przejawiająca się m. in. w obowiązku zagwarantowania stronie dostępu do akt oraz w umożliwieniu stronie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, odnosi się jedynie do postępowania orzekającego i jedynie do postępowania poprzedzającego wydanie decyzji.

Z powołanych wyżej względów zarzuty strony dotyczące nie zapoznania jej z zebranym materiałem dowodowym w postępowaniu egzekucyjnym i przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego bez jej udziału, nie zasługują na uwzględnienie.

Na uwzględnienie nie zasługują również twierdzenia strony zawarte w piśmie z dnia [...] lutego 2005r. wskazujące, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. jako organ podatkowy zakwestionował czynności sprzedaży środków produkcji dokonane między dwoma podmiotami gospodarczymi : T. K. jako osobą fizyczną ("S." Zakład Produkcyjno Usługowo Handlowy we W.), a T. K. jako osobą prawną ("S." sp. z o o.), natomiast ten sam organ z udziałem sądu gospodarczego i organów celnych uznawał transakcje nabycia środków produkcji przez podmioty zagraniczne dokonywane w celu otrzymania zwrotu podatku VAT. Zarzuty te odnoszą się bowiem do postępowania wymiarowego i nie mogą być one przedmiotem oceny i kontroli sądu w postępowaniu dotyczącym skargi na czynność egzekucyjną .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontrolując zaskarżone postanowienie nie znalazł naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które skutkowałyby jego uchyleniem, stwierdzeniem nieważności albo stwierdzeniem wydania z naruszeniem prawa – stosownie do brzmienia przepisów art. 145 § 1 u..p.p.s.a.

W tych warunkach, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.