Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 545/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 101 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Agnieszka Bieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie usunięcia danych osobowych - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i art. 12 pkt 2 i art. 22 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2, 3 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), w związku z art. 105 ust. 4 i art. 105a ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 z późn. zm.) decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku T. K. o nakazanie G. S.A. z siedzibą w G. usunięcia jego danych osobowych ze zbioru prowadzonego przez B. S.A. z siedzibą w W.

W uzasadnieniu organ wskazał na następujący stan faktyczny. T. K. w dniu [...] maja 1998 r. zawarł z G. S.A. z siedzibą w G. umowę kredytową [...]. Powyższe zobowiązanie nie zostało spłacone, dlatego też znajduje się w windykacji. W dniu [...] grudnia 2001 r. Bank zawał z B. S.A. z siedzibą w W. umowę w sprawie zbierania i udostępniania informacji. Na podstawie tej umowy dane wnioskodawcy od 2002 r. są przekazywane przez Bank do B. W dniu [...] czerwca 2008 r. T. K. zwrócił się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z wnioskiem o nakazanie G. S.A. z siedzibą w G. usunięcia danych osobowych wnioskodawcy ze zbioru prowadzonego przez B. S.A. z siedzibą w W. W uzasadnieniu wskazał, iż jego zobowiązanie wobec Banku uległo przedawnieniu, a umieszczenie jego danych osobowych w B. jest niezgodne z prawem.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] odmówił uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu organ powołał się na treść art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, zgodnie z którym przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy: 1) osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę, chyba że chodzi o usunięcie dotyczących jej danych, 2) jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, 3) jest to konieczne do realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą, jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której dane dotyczą, 4) jest niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego, 5) jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą. Za prawnie usprawiedliwiony cel, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, uważa się w szczególności dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (art. 23 ust. 4 pkt 2 cytowanej ustawy). Organ wyjaśnił, iż zgoda osoby, której dane są przetwarzane, nie jest jedyną i wyłączną przesłanką przetwarzania tych danych. Natomiast sytuację wnioskodawcy określa art. 105a ust. 1 Prawa bankowego, który reguluje przetwarzanie danych osobowych w stosunku do tzw. zobowiązań czynnych, ponieważ zobowiązanie wnioskodawcy wobec Banku nie zostało zaspokojone. Wskazany przepis wskazuje, m.in., że przetwarzanie przez banki i B. – jako instytucję utworzoną na podstawie art. 105 ust. 4 cytowanej ustawy, informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie dotyczącym osób fizycznych może być wykonywane w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego. Organ wskazał również, iż nawet po uregulowaniu zobowiązania dane wnioskodawcy będą mogły być przetwarzane bez jego zgody przez Bank i B. na podstawie art. 105a ust. 3 Prawa bankowego, jako dane dłużnika nie wywiązującego się terminowo z zobowiązań wobec Banku, przez okres 5 lat od dnia uregulowania zobowiązania.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy T. K. nie zgodził się z decyzją organu, wskazując, iż Generalny Inspektor oparł swojej rozstrzygnięcie na nieprawdziwych ustaleniach dotyczących statusu jego rachunku. Wnioskodawca wskazał, iż na skutek upływu terminu dochodzenia roszczenia nie są prowadzone żadne czynności windykacyjne w stosunku do jego osoby. Ponadto zarzucił organowi, iż wziął on pod uwagę tylko wyjaśnienia Banku, pomijając wyjaśnienia wnioskodawcy.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych po rozpatrzeniu powyższego wniosku decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż podstawę zarzutów wnioskodawcy stanowi przekonanie o przedawnieniu roszczenia oraz spłacie zobowiązania. Co do tej drugiej okoliczności, organ wyjaśnił, iż jest ona sporna pomiędzy wnioskodawcą i Bankiem, ponieważ Bank twierdzi, iż T. K. nadal jest jego dłużnikiem. Ponadto Generalny Inspektor wskazał, iż nie uznał on, że przedmiotowe zobowiązanie nadal istnieje. Stwierdził natomiast, iż Bank jako wierzyciel może przetwarzać dane osobowe wnioskodawcy na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy o ochronie danych osobowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił organowi naruszenie art. 105a ust. 3 ustawy Prawo bankowe poprzez przyjęcie, jedynie na podstawie wyjaśnień Banku, że jego zobowiązanie nie zostało spłacone, w wyniku czego przepis ten nie ma zastosowania do jego sytuacji oraz poprzez pominięcie stanowiska skarżącego, że jego kredyt został spłacony. Zarzucił również naruszenie art. 23 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy o ochronie danych osobowych, poprzez przyjęcie, że przetwarzanie danych służy ochronie interesów banku, w sytuacji gdy, zobowiązanie wobec Banku uległo przedawnieniu. Skarżący podkreślił, iż G. S.A. mimo wyjaśnień, iż zobowiązanie skarżącego znajduje się w windykacji, takiej procedury na drodze prawnej od momentu przekazania danych do zbioru B. nie podjął. To zdaniem skarżącego przesądza o słuszności tezy, iż zobowiązanie to wygasło.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Rozpoznawana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, iż materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji były przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 1001, poz. 926 ze zm.) zwana dalej uodo zgodnie z art. 1 uodo każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych, a samo przetwarzanie danych osobowych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby, której dane dotyczą, lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą. Oznacza to, że prawo do ochrony danych osobowych nie jest nieograniczone i faktycznie "ulega ono ograniczeniom ze względu na interes publiczny lub usprawiedliwiony interes innych osób" (Wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2004 r. sygn. akt OSK 829/04 opublikowany w I. Kamińska Ochrona danych osobowych. Warszawa 2007 s.14.). Ograniczenia zapisane są w art. 23 ust. 1 pkt 5 uodo w zw. z art. 23 ust. 4 pkt 2 uodo, który wskazuje, że dane osobowe określonej osoby fizycznej mogą być przetwarzane nawet bez jej zgody jeśli istnieje ku temu prawnie usprawiedliwiony cel, który może polegać także na dochodzeniu roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ten przepis dotyczy także prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na usługach bankowych określonych w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 655 ze zm.). Należy tu podnieść, że art. 105 ustawy – Prawo bankowe, wyznaczający zakres dopuszczalnego przekazywania danych znajdujących się w dyspozycji banków. Zgodnie z art. 105 ust. 1 pkt 1, 1a) oraz 1 c), bank ma obowiązek udzielenia informacji stanowiących tajemnicę bankową, wyłącznie innym bankom i instytucjom kredytowym w zakresie, w jakim informacje te są niezbędne w związku z wykonywaniem czynności bankowych oraz nabywaniem i zbywaniem wierzytelności, a także na zasadzie wzajemności - innym instytucjom ustawowo upoważnionym do udzielania kredytów - o wierzytelnościach oraz o obrotach i stanach rachunków bankowych w zakresie, w jakim informacje te są niezbędne w związku z udzielaniem kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń, oraz m.in. instytucjom, o których mowa w ust. 4, w zakresie niezbędnym dla stosowania metod statystycznych, o których mowa w art. 128d ust. 1 i 6

Uprawnienie do gromadzenia danych osobowych otrzymywanych od banków, a następnie ich dalszego przetwarzania dla B., wynika z art. 105 ust. 4, według którego banki mogą, wspólnie z bankowymi izbami gospodarczymi, utworzyć instytucje upoważnione do gromadzenia, przetwarzania i udostępniania:

1) bankom - informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie, w jakim informacje te są potrzebne w związku z wykonywaniem czynności bankowych oraz w związku ze stosowaniem metod statystycznych, o których mowa w art. 128 ust. 3 oraz w art. 128d ust. 1,

2) innym instytucjom ustawowo upoważnionym do udzielania kredytów - informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie, w jakim informacje te są niezbędne w związku z udzielaniem kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń.

Zatem ustawa stwarza uprawnienie do przetwarzania przez B. i G. S.A. jego danych osobowych. Bowiem, co w sprawie jest bezsporne, skarżący podpisał w dniu [...] maja 1998 r. umowę kredytową [...] z bankiem. Skarżący twierdzi, iż w jego przekonaniu umowa została rozwiązana lub roszczenie banku wobec niego z tytułu ww. umowy się przedawniło. Jednak ta sprawa nie podlega kognicji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, który zgodnie z art. 12 uodo ma za zadanie:

kontrolować zgodność przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych,

wydawać decyzje administracyjne i rozpatrywać skargi w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych,

prowadzić rejestr zbiorów danych oraz udzielać informacje o zarejestrowanych zbiorach,

opiniować projekty ustaw i rozporządzeń dotyczących ochrony danych osobowych,

inicjować i podejmować przedsięwzięcia w zakresie doskonalenia ochrony danych osobowych,

uczestniczyć w pracach międzynarodowych organizacji i instytucji zajmujących się problematyką ochrony danych osobowych.

Tymczasem, jak wynika z akt sprawy żądanie skarżącego dotyczy określenia przez organ administracji państwowej, jakim jest Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, charakteru stosunku prawnego jaki wynika z zawartej przez niego umowy kredytowej. Takie działanie organu w świetle przepisów ustawy o ochronie danych osobowych byłoby bezprawne, a ewentualne rozstrzygnięcie w takiej sprawie może należeć do sądu powszechnego

Należy także wskazać, że sam skarżący nie przedstawił dowodów na poparcie swoich twierdzeń w zakresie braku stosunku prawnego łączącego go z G.. Tymczasem, zasady postępowania procesowego szczególnie określone w art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zasada czynnego udziału strony wskazuje, iż strona powinna przedstawić dowody na poparcie swoich twierdzeń. Tego jednak skarżący nie uczynił, a więc organ słusznie mógł uznać jego twierdzenia za gołosłowne.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.