Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 123/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 145 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. art. 1 par 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi D. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [... ] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., Nr [...] o odmowie przyznania D. I. dodatku mieszkaniowego.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że ze znajdującego się

w aktach sprawy wniosku D. I. o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynikało, że wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe

a powierzchnia użytkowa lokalu mieszalnego, w którym zamieszkuje w budynku przy

ul. [..] w [...] wynosiła [..] m2. W związku z okolicznością,

że powierzchnia pokoi i kuchni wynosiła łącznie 37,99 m2, tj. 76,7 % powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, dopuszczalna granica powierzchni dla gospodarstwa wnioskodawczyni, przy której, zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r.

o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734, ze zm.), przysługiwałby jej dodatek wynosiła 45,5 m2 (35 m2 + 30 % tej powierzchni). Powierzchnia lokalu, zajmowanego przez D. I., wynosząca 49,50 m2 przekraczała powierzchnię normatywną, wobec czego dodatek mieszkaniowy D. I. nie przysługiwał.

Kolegium wskazało ponadto, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych powiększa się normatywną powierzchnię o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna, poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania

w oddzielnym pokoju, zezwala na powiększenie powierzchni mieszkalnej nie z tytułu samej niesprawności osoby zamieszkującej w lokalu, ale wówczas, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.

Kolegium wyjaśniło, że w przypadku, gdy w lokalu zamieszkuje rodzina, a wśród niej osoba niepełnosprawna, normatywna powierzchnia ulega zwiększeniu, jeśli została spełniona któraś z ww. wymienionych przesłanek. W kwestii możliwości powiększenia powierzchni normatywnej powołane przypadki nie są jednak tożsame. W sytuacji gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku, powierzchnię mieszkalną zawsze się powiększa, natomiast w drugim przypadku - tylko wówczas gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Inaczej jest, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje sama. Jeżeli w lokalu mieszkalnym ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju, wówczas nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 ustawy. Na potwierdzenie prawidłowości niniejszej wykładni art. 5 ust. 3 ustawy dodatkach mieszkaniowych organ II instancji powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2006 r., sygn. I OSK 565/06 oraz wyrok NSA z dnia 5 października 2010 r. sygn. akt I OSK 804/10.

Z uwagi na to, że odwołująca się mieszka sama, ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju.

Na powyższą decyzję D. I. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] domagając się zmiany zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji poprzez przyznanie jej prawa do dodatku mieszkaniowego ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez organy obu instancji.

W skardze z dnia 14 stycznia 2011 r. D. I. podniosła,

że uzasadnienie zarzutów dołączy w późniejszym terminie ze względu na pobyt

w szpitalu poza [...] i zły stan zdrowia uniemożliwiający jej sporządzenie pisma. Skarżąca podała nadto, że decyzje organu II instancji otrzymała w dniu poprzedzającym wyjazd do szpitala.

Pismem z dnia [...] r. D. I. uzupełniła skargę i podniosła, że na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 7 kwietnia 2010 r. przysługuje jej prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W dalszej części uzasadnienia skargi D. I. polemizuje z interpretacją art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który to przepis ma zastosowanie w jej sprawie, zaś wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 565/06, na który powołuje się Kolegium, stracił na aktualności i nie może być brany pod uwagę w stanie faktycznym jej sprawy. Z tych względów niezasadny jest pogląd Kolegium oraz organu I instancji,

że do zwiększenia powierzchni normatywnej konieczne jest zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym wraz z osobą niepełnosprawną co najmniej jeszcze jednej osoby.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). Sąd nie przejmuje jednakże sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia 19 października 2010 roku nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się bowiem nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów.

Zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), zwana dalej "ustawą". W sposób jednoznaczny określa ona kryteria nabycia prawa do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Składając wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wnioskodawca, aby otrzymać świadczenie, musi łącznie spełniać warunki dotyczące posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego (z wyjątkami przewidzianymi w ustawie), średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego oraz powierzchni użytkowej lokalu. Oznacza to, że niespełnienie któregokolwiek z nich powoduje odmowę przyznania dodatku.

Składając wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego skarżąca wskazała, że powierzchnia użytkowa zajmowanego przez nią lokalu wynosi 49,50 m2, w tym łączna powierzchnia pokoi i kuchni – 37,99 m2. Dane te zostały potwierdzone przez zarządcę budynku. Skarżąca przedstawiła także deklarację o wysokości dochodów, z której wynika, iż jedynym ich źródłem jest renta, w kwocie [...] ,91 zł miesięcznie.

We wniosku o przyznanie dodatku skarżąca podała również, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe.

W niniejszej sprawie ustalono, że skarżąca nie spełnia warunku dotyczącego nieprzekroczenia wyznaczonej przez ustawodawcę normatywnej powierzchni użytkowej lokalu. Powierzchnię tę, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, określa art. 5 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym dla 1 osoby nie może ona przekraczać 35 m2. W ust. 5 tego artykułu ustawa dopuszcza przekroczenie tak określonego normatywu powierzchni użytkowej, jednak nie więcej niż o 30% albo 50% w przypadku, gdy udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%. W rozpatrywanej sprawie uwzględniając dane wskazane we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, a więc to, że powierzchnia użytkowa lokalu skarżącej wynosi 49,50 m2, zaś łączna powierzchnia pokoi i kuchni – 37,99 m2, należało przyjąć,

że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu wynosi 76,7%, zatem przekracza 60%. Stąd też zgodnie z art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy, aby można było przyznać skarżącej dodatek mieszkaniowy, powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie może przekraczać normatywnej powierzchni o więcej niż 30%. W niniejszej sprawie powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego przekracza powierzchnię normatywną wynoszącą 45,50 m2 Skoro więc nastąpiło przekroczenie powierzchni o 4m2, to słusznie zdecydowały organy orzekające, że dodatek mieszkaniowy skarżącej nie przysługuje.

W kwestii natomiast podnoszonego przez skarżącą stanowiska, iż z uwagi

na niepełnosprawność, normatywna powierzchnia jej lokalu powinna być powiększona o 15 m2, stwierdzić należy, że skarżąca w sytuacji zamieszkiwania samodzielnie w lokalu mieszkalnym (składającym się z dwóch pokoi i kuchni) nie wymaga dysponowania pokojem dla własnych potrzeb, zatem nie może mieć zwiększonej powierzchni użytkowej lokalu o wskazane w art. 5 ust. 3 ustawy - 15 m2.

Poza sporem jest, że skarżąca dysponuje prawem do zamieszkiwania

w oddzielnym pokoju, albowiem prawo to wynika z treści orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...] z dnia [...]r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w sprawach dotyczących zwiększenia powierzchni lokalu o 15 m2 z tytułu prawa do zamieszkiwania przez osobę niepełnosprawną, nie poruszającą się na wózku, w oddzielnym pokoju, wyraził pogląd, że intencją ustawodawcy nie było zróżnicowanie dla potrzeb ustawy o dodatkach mieszkaniowych sytuacji prawnej niepełnosprawnych poruszających się na wózku inwalidzkim i osób, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w osobnym pokoju. Celem przyjętych unormowań było wyodrębnienie, obok niepełnosprawnych poruszających się na wózku inwalidzkim, tej grupy niepełnosprawnych, których niepełnosprawność w zakresie skutków ekonomicznych jest równie dolegliwa. W tym upatrywać należało przyczyny wyodrębnienia przez ustawodawcę kręgu podmiotów niepełnosprawnych, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w osobnym pokoju, jako grupy osób o statusie identycznym, jak niepełnosprawni poruszający się na wózku inwalidzkim. Z tej też przyczyny ustawodawca wprowadził opisaną wyżej ustawą zmieniającą z dnia 8 października 2004 r. zdanie drugie do art. 5 ust.3 powierzając orzekanie w przedmiocie takiego charakteru niepełnosprawności Powiatowym Zespołom ds. Orzekania o stopniu niepełnosprawności. Zdaniem Sądu, za słusznością zaprezentowanego sposobu rozumienia art. 5 ust.3 ustawy przemawiał także zakres nowelizacji powyższego przepisu, dokonany wspomnianą ustawą z dnia 8 października 2004 r. Zmiana polegająca na zastąpieniu w zwrocie: "lub niepełnosprawni jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" spójnika "jeżeli" ograniczającego zakres niepełnosprawności zaimkiem "której", świadczyła o przeniesieniu w analizowanym przepisie akcentu na podmiot uprawniony i stanowi dookreślenie szczególnej cechy tego podmiotu. Ustawodawca uwydatnił w ten sposób cel niniejszej regulacji, zrównując niepełnosprawnych, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju z niepełnosprawnymi poruszającymi się na wózku inwalidzkim w prawie do zwiększenia na podstawie art. 5 ust 3 ustawy

o dodatkach mieszkaniowych normatywu powierzchni określonego w art. 5 ust 1 niezależnie od tego w ilu pokojach taka samotna osoba niepełnosprawna faktycznie zamieszkuje (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. II SA/Sz 1126/09 lub z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. II SA/Sz 1317/09 oraz II SA/Sz 1327/09, wyroki dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyżej zaprezentowany pogląd sądu I instancji nie znalazł aprobaty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten m.in. w wyroku z dnia 19 stycznia

2011 r., sygn. akt I OSK 1389/10 stwierdził, że sąd I instancji błędnie ocenił wprowadzoną nowelą 8 października 2004 r. zmianę polegającą na zastąpieniu w art. 5 ust. 3 spójnika “jeżeli", zaimkiem “który".

Zdaniem Sądu odwoławczego jest to tylko zmiana redakcyjna, która nie zmienia sensu omawianego przepisu, a w szczególności nie daje podstaw do uznania,

iż zwiększenie powierzchni normatywnej o 15 m2 następuje niezależnie od tego w ilu pokojach taka osoba niepełnosprawna zamieszkuje.

Naczelny Sąd Administracyjny dokonując wykładni art. 5 ust. 3 ustawy stwierdził, że orzeczenie powiatowego zespołu stwierdzającego niepełnosprawność połączoną z wymogiem zamieszkiwania w oddzielnym pokoju należy odnieść do konkretnej sytuacji mieszkaniowej osoby niepełnosprawnej. Określenie “wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" będzie miało tylko wówczas zastosowanie, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami lub przynajmniej chociaż z jedną osobą.

Wykładnia gramatyczna tego pojęcia oznacza to, iż jest to pokój, którego osoba niepełnosprawna nie musi dzielić z innymi osobami. Osoba prowadząca gospodarstwo domowe jednoosobowe, a więc zamieszkująca samotnie nie dzieli lokalu z innymi osobami.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy, jeśli więc D. I. zajmuje samodzielnie lokal o powierzchni użytkowej 49,50 m2 składający się z dwóch pokoi,

to z tytułu niepełnosprawności nie spełnia ona wymogów z art. 5 ust. 3 uprawniających do zwiększenia powierzchni normatywnej o 15 m2 i uzyskania dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 5 ust. 3.

Wykładnia gramatyczna tego przepisu, pozostaje w tym przypadku w zgodzie

z wykładnią celowościową. Celem tego przepisu jest nie tylko poprawa sytuacji osoby niepełnosprawnej, lecz także wzgląd na prawa osób zamieszkujących

z niepełnosprawnym, które korzystają ze zmniejszonej powierzchni. Stosowanie w takiej sytuacji wielkości normatywnej przewidzianej w art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, pozbawiłoby prawa do dodatku lub też do przyznania go

w odpowiednio zwiększonej kwocie osoby uprawnione zamieszkujące

z niepełnosprawnym, wymagającym oddzielnego pokoju. Taka wykładnia pozostaje również w zgodzie z art. 69 Konstytucji (patrz powołany wyżej wyrok NSA

z 19.01.2011r. ). Skład orzekający w tej sprawie pogląd NSA podzielił.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uznając,

że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów procesowych, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 170 ze zm.) orzekł jak w sentencji.