Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 491/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia WSA del. Kazimierz Bandarzewski Protokolant: asystent sędziego Aneta Kolarz-Kucięba po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 733/15 w sprawie ze skargi J. C. i S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. II SA/Ke 733/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w wyniku rozpoznania skargi J. C. i S. C., przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Masłów z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom związanym z zakłóceniem stosunków wodnych na gruncie.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wójt Gminy Masłów decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. umorzył postępowanie wszczęte na wniosek J. i S. C. w sprawie zakłócenia stosunków wodnych przez D. C. właściciela działki nr [...] ze szkodą dla działki nr [...], której właścicielami pozostają J. i S. C. W wyniku przeprowadzonych oględzin organ ustalił, że działka nr [...] bezpośrednio sąsiaduje z działką [...] będącą własnością S. i S. N., na której nie są wykonywane jakiekolwiek prace. Właściciel działki nr [...] wskazał natomiast, że nawieziona na działkę ziemia służy jej wyrównaniu, a kierunek spływu wód powierzchniowych zostanie zachowany (do rowu odwadniającego znajdującego się przy granicy z działką nr [...]). Rów ten został przez niego oczyszczony i pogłębiony.

Samorządowe Kolegium Odwoławczym w Kielcach decyzją z dnia [...] marca 2011 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy Masłów z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, wskazując na braki w ocenie materiału dowodowego sprawy w zakresie dokonanej zmiany stosunków wodnych przez właściciela działki nr [...] ze szkodą dla działki nr [...].

Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji zlecił mgr. inż. S. Ś. wykonanie ekspertyzy dotyczącej ewentualnego zakłócenia spływu wód powierzchniowych na działkach nr [...] i [...] położonych w M. W ekspertyzie biegły wskazał, że na działkę nr [...] została nawieziona ziemia w celu jej podwyższenia. Wzdłuż granicy działki nr [...] z działką nr [...] wykonany został rów odwadniający o wymiarach: szerokość dna 0,5 m., nachyleniu skarp 1-1, średnia głębokości 0,5 m. Przedmiotowym rowem okresowo odpływają wody powierzchniowe z działek położonych powyżej. Poniżej działki nr [...] istnieje naturalna dolina, którą woda odpływa w kierunku cieku naturalnego. Natomiast działka nr [...] stanowi zabudowaną posesję, z której wody powierzchniowe odpływają w kierunku wykonanego na działce nr [...] rowu odwadniającego. Nawieziona ziemia na działkę nr [...] spowodowała znaczne przewężenie doliny. Biegły w opracowaniu zwrócił uwagę na fakt, że w czasie przepływów wezbraniowych przedmiotowy rów może ulegać destrukcji, w związku z czym zalecił ubezpieczenie dna rowu płytami betonowymi o wymiarach 50x50x7 cm na podsypce z pospółki warstwą grubości 10 cm, skarpy rowu proponuje się natomiast ubezpieczyć płytami ażurowymi typu krata na geowłókninie 200, po uprzednim złagodzeniu nachylenia skalp 1:1,5.

Opierając się na wnioskach z powyższej opinii, Wójt Gminy Masłów decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., działając na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), nie stwierdził zakłócenia stosunków wodnych przez właścicieli działki nr [...] w stosunku do działki nr [...], zobowiązując jednocześnie K. i D. C. do wykonania ubezpieczenia rowu odwadniającego w terminie do 31 grudnia 2012 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. uchyliło ww. decyzję Wójta Gminy Masłów z dnia [...] lutego 2012 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ wskazał na konieczność uzupełnienia opinii, albowiem biegły – w ocenie organu odwoławczego - nie ustalił, czy sam fakt podwyższenia terenu na działce nr [...] spowodował zakłócenie dotychczasowych stosunków wodnych na spornym terenie, a w szczególności, czy podwyższenie terenu nie spowodowało, że nastąpił zwiększony spływ wody na działkę skarżących, skupił się natomiast jedynie na ustaleniu, czy parametry rowu odwadniającego zlokalizowanego na działce nr [...] zlokalizowanego przy granicy z działką nr [...] pozwalają na odprowadzenie wody z działek położonych wyżej.

Samorządowe Kolegium Odwoławczym w Kielcach decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło również następną decyzję Wójta Gminy Masłów z dnia [...] października 2013 r., wskazując, że dowód na jakim się oparł organ I instancji, tj. uzupełniona opinia był wadliwy, albowiem biegły ograniczył się do stwierdzenia, że podwyższenie terenu na działce nr [...] nie spowodowało zakłócenia stosunków wodnych, a wykonany rów u podnóża skarpy podwyższonego terenu gwarantuje swobodny przepływ wody. Stwierdzenie biegłego nie jest poparte żadną argumentacją, natomiast ostatnie stwierdzenie w kontekście załączonej przez stronę skarżącą dokumentacji fotograficznej nasuwa wątpliwości pod kątem jego prawidłowości.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ I instancji zlecił biegłemu (dr F. P.) opracowanie uzupełniającej opinii wodnoprawnej dotyczącej zmian stosunków wodnych na gruntach podniesionych nasypem ziemnym niekontrolowanym na działce położonej w M. nr [...] ze szkodą dla gruntów sąsiednich - działki nr [...]. Biegły ten w dniu 6 października 2014 r. przedłożył dokument w postaci opinii wodnoprawnej, w oparciu o którą Wójt Gminy Masłów, decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., działając na podstawie art. 29 ustawy – Prawo wodne, zobowiązał K. i D. C., właścicieli działek nr [...] i nr [...], do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, tj. wykonania na długości 10 m (koło studni) poszerzenia koryta potoku do 80 cm wyprofilowania skarp do nachylenia 1:1,5. Skarpy nasypu, jak organ wskazał w treści rozstrzygnięcia, należy umocnić płytami ażurowymi na geowłókninie 200.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji i wskazało, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy - Prawo wodne właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Stosownie do art. 29 ust. 2 cyt. ustawy, na właścicielu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 3 ustawy, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Oceniając sporządzoną przez biegłego opinię wodnoprawną, Kolegium uznało ją za rzetelną i sporządzoną na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego. Z opinii wynika, że właściciel działki nr [...] podniósł teren swojej działki, użytkowanej wcześniej jako łąka, nasypem ziemnym niekontrolowanym w latach 2010-2013. Wysokość skarpy wynosi 1,7 do 2,0 m w części południowo - wschodniej. Wykonanie nasypu spowodowało zmianę ukształtowania powierzchni, zmianę użytkowania gruntów i przesunięcie koryta potoku oraz wyłączenie tych gruntów z zalewów wezbrań powodziowych potoku i podtopień. Część koryta potoku poniżej nieczynnej studni kręgowej na działce nr [...] została poszerzona ze skarpami nieutrwalonymi płytami ażurowymi o nachyleniu 1:1,5 w roku 2014. Utrzymanie takiego stanu zmiany stosunków wodnych stwarza większe zagrożenie powodziowe na działkach sąsiednich – nr [...] i [...] W ocenie organu, zgodnie ze wskazaniami biegłego, właściciele działek nr [...] i [...] z tego względu zobowiązani powinni zostać do wykonania na swoim gruncie urządzeń zapobiegających szkodom.

Odnosząc się do zarzutu odwołujących się (J. C. i S. C.) dotyczących odwodnienia działki od strony północnej, organ wskazał, że aktualnie nie widzi podstaw do uzupełnienia opinii o taki środek zapobiegawczy i wykonania dodatkowych prac. Biegły określił zakres czynności, które jego zdaniem powinny skutkować prawidłowym uregulowaniem stosunków wodnych na gruncie. Celem art. 29 ustawy - Prawo wodne jest zapewnienie niepogorszonego stanu stosunków wodnych na gruncie i zakaz ingerencji w faktyczny stan wód na gruntach, jeżeli może to szkodliwie oddziaływać na grunty sąsiednie, nie zaś regulacja stosunków wodnych na danym terenie.

Uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Masłów z dnia [...] lutego 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd I instancji wyjaśnił, że z treści art. 29 ustawy - Prawo wodne wynika, że niedozwolona zmiana stanu wody na gruncie może polegać zwłaszcza na zmianie kierunku odpływu znajdującej się na gruncie właściciela gruntu wody opadowej i kierunku odpływu ze źródeł, która zawsze wiąże się z wywołaniem szkody dla gruntów sąsiednich (ust. 1 pkt 1 art. 29). Pojęcie "stanu wody na gruncie" oznacza pewien stan faktyczny, niekoniecznie związany z prawnie uregulowanymi sposobami korzystania z wód i istniejący niezależnie od jego ujawnienia w urządzeniach rejestrujących określone stany faktyczne lub prawne nieruchomości, jak księgi wieczyste, czy ewidencja gruntów. Spowodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie, dające organom podstawę do zastosowania sankcji, o jakich mowa w art. 29 ust. 3 tej ustawy, to takie działanie właściciela lub innych osób na jego gruncie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi.

Sąd zauważył, że z opinii wodnoprawnej dotyczącej zmian stosunków wodnych na gruntach podniesionych nasypem ziemnym niekontrolowanym na działce położonej w M. nr ewid. [...] ze szkodą dla gruntów sąsiedniej działki nr ewid. [...]" sporządzonej w dniu 6 października 2014r. przez F. P., biegłego w postępowaniach wodnoprawnych, wynika, że obszar objęty opinią położony jest w M. , gm. M., na południowych stokach góry [...] (456m n.p.m.) i obejmuje tereny działek nr ewid. [...]. Działki położne są w zlewni cieku (potoku) bez nazwy, który przepływa przez M. i uchodzi do Zlewu C. na rzece L. Biegły stwierdził, że na graniczących ze sobą działkach [...]) i [...] oraz [...] naturalna dolina potoku (przed wykonaniem nasypu na działce [...]) wraz ze zwiększeniem spadku zwęża się. Stok wzniesienia na północ od działki [...] jest silnie nachylony o spadku powyżej 8 stopni (14%), co sprzyja szybkiemu powierzchniowemu spływowi wód opadowych i roztopowych. Spływ powierzchniowy wody skutkuje erozją gleby (bruzdowanie), silnym spełzywaniem gruntu i osuwaniem. Przez działkę nr [...] przebiegało koryto potoku. Tereny położone w strefie przykorytowej były narażone "zalaniem" wodami powodziowymi i podtopieniami. Bezspornym pozostaje, że właściciel działki nr [...] podniósł jej teren, użytkowany wcześniej jako łąka, nasypem ziemnym, co spowodowało zmianę ukształtowania powierzchni, zmianę użytkowania gruntów i przesunięcie koryta potoku oraz wyłączenie tych gruntów z zalewów wezbrań powodziowych potoku i podtopień. Z treści opinii biegłego organ wywiódł, że nie istnieje możliwość przywrócenia stanu poprzedniego. W tej sytuacji należało rozważyć potrzebę zbudowania urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 ustawy). Szkody na działce nr [...] związane są z wezbraniami powodziowymi, w czasie których wody potoku znajdującego się w granicy działek [...] i [...] zalewają grunty przyległe na działkach [...] i [...]. Szkodą jest ograniczenie w użytkowaniu części tej działki z powodu utrzymującego się przez kilka dni (w zależności od temperatury powietrza) zastoiska wody i mokradła. W tym celu właściciele działek nr [...] i nr [...] zobowiązani zostali do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, tj. "wykonania na długości 10 m (koło studni) poszerzenia koryta potoku do 80 cm wyprofilowania skarp do nachylenia 1:1,5. Skarpy nasypu należy umocnić płytami ażurowymi na geowłókninie 200".

Odnosząc się do tak sformułowanego obowiązku, Sąd I instancji wskazał, że jest on nieprecyzyjny, nie określa bowiem przede wszystkim na jakiej działce ma być on wykonany, w której jej części. Biegły stwierdził (s. 16 opinii), że: cyt. "po powodzi w maju 2013 koryto potoku w części południowo-wschodniej, na długości 25m zostało poszerzone do 80 cm i wyprofilowano skarpy do nachylenia 1:1,5 (Fot. 4 i 5)". Nie wiadomo w ocenie Sądu, który odcinek koryta ma być teraz poszerzony. Skarżący wywnioskowali, że chodzi o odcinek od strony zachodniej, jednak w ich ocenie największy problem związany z nasypem wykonanym przez K. i D. C. istnieje od strony północnej nasypu, gdyż tu zatrzymuje się woda spływająca z góry i z braku możliwości dalszego spływu cofa się na ich posesję zalewając jej znaczną część. Organ ani biegły nie odnieśli się do wniosku skarżących o zobowiązanie właścicieli działki nr [...] do wykonania właściwego odwodnienia od strony północnej nasypu, czyli od strony południowej ich działki nr [...] i w dalszej konsekwencji dopiero wykonania poszerzenia i wzmocnienia koryta potoku od strony zachodniej działki [...]. W ocenie Sądu, zarzut ten jest zasadny, albowiem opinia biegłego tego problemu nie rozwiązuje. Stwierdzenie organu, że aktualnie nie ma potrzeby analizowania kwestii odwodnienia działki nr [...] od strony północnej, bez głębszej analizy i podania konkretnych argumentów oznacza, że decyzja została podjęta z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 4 k.p.a. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był zatem wystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że opinia biegłego nie odnosi się w pełni do istniejącego w sprawie problemu, skoro bowiem zostało w sprawie wykazane, że na skutek podniesienia terenu działki nr [...] przez jej właścicieli poprzez wykonanie nasypu ziemnego nastąpiła zmiana ukształtowania powierzchni, przesunięcie koryta potoku, czyli zmiana stanu wody na gruncie w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo wodne, powodująca zagrożenie powodziowe, zastoiska wody i mokradła na działce nr [...], to wnikliwego rozważenia wymaga, w jaki sposób należy zastosować w sprawie dyspozycję art. 29 ust. 3 ustawy, w tym dokładnie uzasadnić potrzebę wykonania konkretnych urządzeń zapobiegających szkodom, wywołanym wykonaniem ww. nasypu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 107 § 4 k.p.a., polegające na błędnym przyjęciu, że obowiązki określone w kontrolowanej decyzji są nieprecyzyjne, a opinia biegłego nie rozwiązuje wszystkich problemów,

- art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a. przez wyjście poza granice właściwości sądownictwa administracyjnego tj. sprawowanie kontroli legalności działalność administracji publicznej poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego i merytoryczne zakwestionowanie opinii wodnoprawnej biegłego posiadającego wiedzę specjalną w zakresie hydrologii.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wskazało, że nie można się zgodzić z Sądem I instancji co do tego, że rozstrzygnięcie decyzji jest nieprecyzyjne. Sentencja w sposób jasny i prawidłowy określa wszystkie elementy, jakie są potrzebne do jej wykonania w drodze egzekucji. Ponadto, zdaniem organu, możliwość precyzyjnego wykonania sentencji kontrolowanej decyzji należy intepretować w powiązaniu z jej uzasadnieniem, które określa umiejscowienie "nieczynnej studni kręgowej" (na działce nr [...]). Również kierunek poszerzenia koryta na długości 10 m (koło studni) jest łatwy do określania, albowiem w uzasadnieniu decyzji określono, że dotyczy to odcinka "koryta potoku poniżej nieczynnej studni kręgowej na działce nr [...]". A zatem kierunek poszerzenia koryta można określić na podstawie topografii terenu.

W zakresie stanowiska Sądu, że w opinii nie odniesiono się do odwodnienia od strony północnej nasypu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, iż kwestia ta była przedmiotem analizy organu. Biegły określił zakres czynności, które jego zdaniem powinny skutkować prawidłowym uregulowaniem stosunków wodnych na gruncie. Wbrew ocenie Sądu, biegły jednoznacznie wypowiedział się co do kwestii naruszenia stosunków wodnych na gruncie i podkreślił jaki środek jest konieczny, a zarazem wystarczający, aby wyeliminować skutki naruszenia stosunków wodnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a. Powyższe przepisy, co do zasady, nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ regulują wyłącznie zakres działania sądów administracyjnych i określają charakter sprawy sądowoadministracyjnej. Ich naruszenie skarżący organ powiązał z zarzutem wyjścia poza granice właściwości sądownictwa administracyjnego, niemniej trudno podzielić tak formułowany zarzut, jeżeli się uwzględni, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach poddał decyzję

Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2015 r. kontroli w oparciu o kryterium zgodności z prawem i zastosował środek prawny, na podstawie przywołanego pośród zarzutów kasacyjnych art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., czego wyrazem jest zaskarżony wyrok. Zarzut podważenia opinii wodnoprawnej jest o tyle nieuprawniony, że przedmiotem kontroli Sądu nie była opinia biegłego, ale przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające, które podlegało ocenie zgodności z przepisami regulującymi jego przebieg i wynik. Odnosząc się do opinii wodnoprawnej, sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest uprawniony do podważenia przyjętych przez organ ustaleń faktycznych jako naruszających zasadę swobodnej oceny dowodów w związku z oparciem się na opinii biegłego z zakresu hydrologii zawierającej na przykład błędy logiczne, niekompletnej, wewnętrznie sprzecznej, czy też niejasnej.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 107 § 4 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w takim zakresie, w jakim Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjmuje, że obowiązki wskazane w rozstrzygnięciu zamieszczonym w decyzji Wójta Gminy Masłów z dnia 5 lutego 2015 r. nie zostały określone w sposób nieprecyzyjny. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości stanowisko, że sentencja (osnowa) decyzji powinna być sformułowana jasno i precyzyjnie. Rozstrzygnięcie zamieszczone w decyzji, stanowiąc wiążące ustalenie konsekwencji stosowanego przepisu prawa administracyjnego, powinno być na tyle zrozumiałe dla stron, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy i jakie konkretne obowiązki zostały na stronę nałożone (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2015 r. sygn. II OSK 800/15; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2009 r. sygn. II OSK 1923/07). W rozpoznawanej sprawie sposób wykonania obowiązku wykonania urządzenia zapobiegającego zakłóceniu w spływie wód został co prawda określony nie do końca precyzyjnie, niemniej, wbrew odmiennej ocenie Sądu I instancji, opis działań, które powinien podjąć adresat decyzji, jest na tyle konkretny, że nie dawał możliwości przyjęcia jego różnej interpretacji. Ocena ta dotyczy zarówno ustalenia, które koryto potoku powinno zostać poddane odpowiednim zmianom, której części koryta potoku to dotyczy i na czym prace powinny polegać. Forma sformułowania nakazu kierowanego pod adresem zobowiązanego podmiotu pozostaje skorelowana z uzasadnieniem decyzji. W tych zatem sprawach, w których organ administracji publicznej odstępuje od sporządzenia uzasadnienia wymóg precyzyjnego określenia nakładanego obowiązku jest dalej idący, wobec czego każdej wątpliwości jaka może się rodzić na tle rozumienia rozstrzygnięcia zawartego w decyzji niezawierającej uzasadnienia faktycznego i prawnego nadać należy znaczenie odmienne od niejasności, które może wywoływać zapoznanie się z rozstrzygnięciem decyzji w oderwaniu od jej (istniejącego) uzasadnienia.

Powyższa wadliwość nie mogła jednakże prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku, albowiem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji trafnie uznał, że nakazanie właścicielom działek nr [...] i [...] wykonania poszerzenia koryta potoku na długości 10 m (koło studni) wraz z wyprofilowaniem i wzmocnieniem skarp nie rozwiąże kwestii podtopień działki skarżących w jej części południowej. Sąd I instancji stwierdził, że opinia biegłego wskazanego problemu nie rozwiązuje, niemniej w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego problemem nie jest to, że (uzupełniająca) opinia wodnoprawna dr F. P. była niepełna, wobec czego jej wskazania nie mogły być uznane za wystarczające do rozstrzygnięcia o całości żądań zawartych we wniosku J. i S. C. w zakresie dotyczącym zakłócenia stosunków wodnych ze szkodą dla działki nr [...]. Zasadnicze znaczenie przyznać bowiem należało temu, że analiza opinii wodnoprawnej przeprowadzona w toku postępowania przez organy była niewłaściwa, gdyż w sposób niedostateczny wyjaśniała kwestię związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zmianą stanu wody na działce nr [...] a działaniami właścicieli pozostałych działek sąsiednich (w tym działki nr [...]). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w odniesieniu do wskazanej kwestii ogranicza się do dwuzdaniowego wyjaśnienia i nawet w zakresie podstawowym trudno uznać, by organ odwoławczy merytorycznie rozważył twierdzenia skarżących zawarte w treści odwołania, skoro nawet w swojej ogólnej konstatacji organ nie ustrzegł się pomyłki, twierdząc, że brak jest potrzeby analizowania kwestii odwodnienia działki (skarżących) "od strony północnej", podczas gdy kierunek północny w kontekście stanu wody na gruncie co najwyżej można odnosić do działki nr [...] (działka nr [...] graniczy od strony południowej z działką nr [...], operowanie przez skarżących określeniem "strony północnej" dotyczyło nasypu wykonanego na części działki nr [...] użytkowanej jako droga).

Przyznać należy rację Sądowi I instancji co do tego, że właściwa ochrona interesów skarżących wymagała od organu prowadzącego postępowanie zwrócenia uwagi nie tylko na działania jakie w zakresie podniesienia terenu podjęli D. i K. C., ale także S. i S. N., właściciele działki nr [...]. W opinii wodnoprawnej biegły wyraźnie bowiem wskazał, że podniesienie drogi polnej nasypem na działce nr [...] wzdłuż działki nr [...] może dodatkowo spiętrzać spływ wód opadowych na działce skarżących. Prowadzi to do dłuższego utrzymywania się podtopień na tejże działce. Wobec powyższego organ prowadzący postępowanie powinien był ocenić, czy powyższe prace wykonane przez właścicieli działki nr [...] można było kwalifikować jako działanie doprowadzające do zmiany stanu wody na gruncie, które wpływa szkodliwie na grunt sąsiedni (art. 29 ustawy – Prawo wodne). Chodzi w tym przypadku o działanie, które co prawda nie miało związku z robotami wykonanymi na działce nr [...] polegającymi na podniesieniu terenu tejże działki w celu wyłączenia jej z zalewów wezbrań powodziowych i podtopień, niemniej samoistnie blokowało odpływ wód opadowych z działki nr [...]. Należy zauważyć, że biegły F. P. wskazał w pkt. 4.1.2. opinii jakie urządzenia zapobiegające szkodom na działce nr [...] powinni wykonać nie tylko właściciele działek nr [...] i [...], ale również właściciele działki nr [...] (wykonanie rowu odwodnienia powierzchniowego drogi polnej na długości 45 m, w pobliżu ogrodzenia działki nr [...]), wobec czego zasadnym było przyjęcie przez Sąd I instancji, że w zaskarżonej decyzji kwestia właściwego odwodnienia działki skarżących od strony północnej nasypu drogi polnej nie została w żaden sposób rozważona. Stanowisko zamieszczone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, zgodnie z którym biegły określił zakres czynności, które jego zdaniem powinny skutkować prawidłowym uregulowaniem stosunków wodnych na gruncie jest zatem tylko o tyle prawdziwe, że faktycznie biegły wskazał jakie konkretne działania zapobiegające szkodom powinni podjąć właściciele działek nr [...],[...] i [...] oraz [...], jednakże swoje rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wadliwie ograniczyło wyłącznie do obowiązku wykonania poszerzenia koryta potoku na długości 10 m, pomimo że z treści opinii nie wynika, by tylko do tych prac ograniczony powinien zostać obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom powodziowym.

W tych warunkach, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu, stąd na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.