Wyrok NSA, sygn. akt OSK 153/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 1971 nr 27 poz 250
law: Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms, Sędziowie NSA Edward Janeczko (spr.), Leszek Włoskiewicz, Protokolant Mariola Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Tadeusza W. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2003 r. sygn. akt II SA 99/02 w sprawie ze skargi Tadeusza W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 grudnia 2001 r. (...) w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Państwa za rentę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

OSK 153/04

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżonym wyrokiem z 18 września 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Tadeusza W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 6 grudnia 2001 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody P. z 27 marca 2000 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w W. z 1 marca 1977 r. orzekającej o przejęciu na własność Państwa w zamian za rentę gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,22 ha bez zabudowań położonego we wsiach R. i S., jako wykazującego niski poziom produkcji rolnej.

Według uzasadnienia tego wyroku w dacie wydawania decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego obowiązywała ustawa z dnia 29 maja 1974 r. Ustawa ta przewidywała przejęcie gospodarstwa na wniosek rolnika i z urzędu, gdy gospodarstwo wykazywało niski poziom produkcji rolnej bez zgody rolnika /art. 9 ust. 1 i 2/. Z tego też względu adnotacja o braku zgody właściciela zawarta w protokole z 7 stycznia 1977 r. nie była przeszkodą do nadania sprawie dalszego biegu. Dane zawarte w tym protokole zawierające opis gospodarstwa zostały zaś potwierdzone podpisem właściciela. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest posiadanie nieruchomości prowadzące do nabycia jej własności przez zasiedzenie.

W skardze kasacyjnej Tadeusz W. zarzucając naruszenie prawa materialnego, a przede wszystkim ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę /Dz.U. nr 21 poz. 118/ przez przyjęcie, że w 1977 r. Andrzej W. był właścicielem gospodarstwa rolnego, mimo istnienia pisemnych dowodów, iż zostało ono przekazane na rzecz Jana W. /podpisane zaświadczenie Naczelnika Gminy/, naruszenie przepisów postępowania przez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności takich jak oświadczenie członka komisji lustrującej gospodarstwo rolne - wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi albo przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazuje na zaświadczenie Naczelnika Gminy, w którym stwierdza się, że W. Jan nabywa od W. Andrzeja całe gospodarstwo rolne położone we wsi R., które miało być przedłożone w PBN w J. Nie dokonano oceny oświadczenia Piotra K., według którego nie podpisywał on protokołu lustracji gospodarstwa Andrzeja W. Przekazanie gospodarstwa rolnego następcy uprawniało do pobierania renty i nie było wymagania sporządzenia aktu notarialnego. Wnosi o dopuszczenie dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego w J. (...) dla stwierdzenia, że rodzina interesowała się losem gospodarstwa rolnego. Gospodarstwo A. W. położone jest między działkami rekreacyjnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego wskazuje jedynie ogólnie ustawę z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę, bez określenia, który z przepisów tej ustawy został naruszony. Nie pozwala to na bliższe ustosunkowanie się do przytoczonych w tym zakresie twierdzeń. Jak wiadomo zaś sprawa podlega rozpoznaniu jedynie w granicach skargi kasacyjnej /art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Skoro jednak w sprawie chodzi o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa za rentę, w postępowaniu kasacyjnym wymaga oceny to czy przepisy będące materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji zostały i to rażąco /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/, naruszone.

W decyzji tej z 11 marca 1977 r. wydanej przez Naczelnika Gminy w W. gospodarstwo rolne Andrzeja W. zostało przejęte wobec wykazywania niskiego poziomu produkcji rolnej. Materialnoprawną podstawą tej decyzji był więc, powołany zresztą w jej treści, art. 9 cytowanej wyżej ustawy z dnia 29 maja 1974 r. Ust. 2 tego artykułu przewidywał możliwość przejęcia z urzędu na własność Państwa gospodarstwa rolnego za rentę, jeżeli wykazuje niski poziom produkcji rolnej, a rolnik osiągnął określony wiek lub został zaliczony do jednej z grup inwalidów. Istotne znaczenie miało tu więc ustalenie o niskim poziomie produkcji rolnej. Takie ustalenie zawarte jest zaś w protokole opisu gospodarstwa rolnego, co słusznie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Okoliczność, że gospodarstwo Andrzeja W. wykazywało niski poziom produkcji w dacie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nie jest zresztą kwestionowana w skardze kasacyjnej. To zaś przesądza w sposób wystarczający o zgodności decyzji z dnia 1 marca 1977 r. z omawianym już art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. W tej sytuacji oddalenie przez zaskarżony wyrok skargi na decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego Andrzeja W. za rentę, było uzasadnione.

Nie podważają prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji, a w konsekwencji i zaskarżonego wyroku, stwierdzenia skargi kasacyjnej o tym, że Andrzej W. nie był właścicielem przejętego gospodarstwa rolnego. Te twierdzenia pozostają bowiem w sprzeczności z treścią prawomocnych rozstrzygnięć zawartych w postanowieniach Sądu Rejonowego w J. z 13 kwietnia 1992 r. i 3l października 1997 r. Wynika z nich bowiem, że Andrzej W. stał się z mocy prawa na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych /Dz.U. nr 27 poz. 250 ze zm./, a więc z dniem 4 listopada 1971 r., właścicielem gospodarstwa. Nie było przejścia własności nieruchomości należących do przejmowanego gospodarstwa na Jana W. /wnuka Andrzeja W./. O takim przejęciu nie może bowiem świadczyć treść zaświadczenia z 1974 r., które jako stanowiące jedynie oświadczenie wiedzy /nie jest ani umową ani decyzją administracyjną/ nie może przesądzać o istnieniu po stronie określonego podmiotu, a w tym przypadku Jana W., prawa własności. Powyższa okoliczność związana z należytym wyjaśnieniem sprawy przesądza również o nie istnieniu naruszenia przepisów postępowania.

Z powyższych względów, wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, skarga kasacyjna podlega oddaleniu /art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.