Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 1137/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie NSA Anna Żak, WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Eliza Kapłańska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi M. i J. M., R. S., P.H., R. i Z. O., M. i J. P., B. K., B. S. oraz Gminy L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2002 r. nr [...]oraz z dnia [...].04.2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżone decyzje II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. i J. M., R. S., P.H., R. i Z. O., M. i J. P., B. K., B. S. oraz Gminy L. kwoty 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].04.2002 r. znak: [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając w oparciu o art. 138§1 pkt.1 kpa po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Miasta i Gminy L. oraz M. i J. M. – utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. z dnia [...].02.2002 r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...].06.1995 r. znak: [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...].06.1995 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalno-usługowego na działkach nr ew. [...] i [...] położonych w L., została uchylona decyzją Starosty U. z dnia [...].03.2001 r. podjęta na podstawie art. 36a ust.2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. – Prawo budowlane. W tej sytuacji w ocenie organów, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę stało się bezprzedmiotowe, co winno skutkować umorzeniem postępowania w oparciu o art. 105§1 kpa.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].04.2002 r. znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Miasta i Gminy L. oraz J. M. – utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. z dnia [...].03.2002 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty U. z dnia [...].03.2001 r.

Organ wskazał, iż uchylenie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...].06.1995 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania dla H. Z. pozwolenia na budowę przez Starostę U. decyzją z dnia [...].03.2001 r. wynikało z tego, iż inwestor w trakcie realizacji inwestycji w sposób istotny, bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia, odstąpił od warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

Wojewoda P. nie dopatrzył się żadnych okoliczności wymienionych w art.. 156§1 kpa i odmówił stwierdzenia nieważności badanej decyzji.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił argumentację Wojewody P. utrzymując w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty U. z dnia [...].03.2001 r.

Skargę na obie decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (z [...].04.2002 r. oraz [...].04.2002 r.) wnieśli M. i J. M., R. S., R. i Z. O., M. i J. P., B. K. oraz B. S. Treść uzasadnienia skargi wskazuje jednak na to, iż faktyczną intencją skarżących było spowodowanie egzekwowania tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...].05.1999 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w U., w którym zobowiązano inwestorkę do doprowadzenia realizowanego budynku usługowo-mieszkalnego do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, poprzez rozebranie wykonanych schodów oraz posadzki w bramie przejazdowej budynku, a tym samym wykonanie przejazdu z poziomu chodnika od strony ul. R. do zapleczy sklepowych na tyłach pozostałych budynków. Skarga nie zawiera żadnych merytorycznych zarzutów dotyczących skarżonych decyzji.

Skargę na powyższe decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł także Zarząd Miasta i Gminy L., podnosząc, iż wbrew stanowisku GINB obie decyzje poddane kontroli w trybie nadzorczym dotknięte są wadą, o której mowa w art. 156§1 kpa, bowiem decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...].06.1995 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, z tego względu, iż inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością (działka nr ew. [...]) na cele budowlane, do czego nie ustosunkowały się organy rozpatrujące wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd I instancji na podstawie art. 97§1 ustawy z dnia 30.08.2003 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271).

Skargi są uzasadnione.

Nie powinno budzić wątpliwości organów, iż spoczywa na nich obowiązek wyjaśnienia czy kontrolowana decyzja o pozwoleniu na budowę jest dotknięta którąś z wad określonych w art. 156§1 kpa i obowiązek ten wyprzedza ocenę czy decyzja winna być uchylona w trybie art. 36a ust.2 prawa budowlanego. W takiej sytuacji nawet gdyby zachodziła przesłanka z art. 36a ust.2 prawa budowlanego, w pierwszej kolejności należałoby kontynuować lub wszcząć z urzędu postępowanie nieważnościowe.

Możliwość uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie art. 36a ust.2 prawa budowlanego opiera się nie na wadliwości samej decyzji, lecz wynika z nieprawidłowego postępowania inwestora, który w trakcie budowy w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (wyrok NSA z dnia 28.01.2003 r. IV SA 1597/01, M. Prawn. 2003/6/243).

Prawdą jest, iż wniosek Zarządu Miasta i Gminy L. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...].06.1995 r. nosi datę [...].12.2001 r. (data wpływu do Urzędu Wojewódzkiego – 27.12.2001 r.), zaś żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty U. z 21.03.2001 r. zostało sformułowane w piśmie uzupełniającym z dnia [...].01.2002 r. (data wpływu 17.01.2002 r.).

Okoliczność ta jednak nie zwalniała organ wyższego stopnia – Wojewodę P. do zbadania z urzędu legalności obu decyzji pod katem występowania przesłanek z art. 156§1 kpa i ewentualnego wszczęcia z urzędu postępowania nieważnościowego na podstawie art. 157§2 kpa.

Zwłaszcza, iż w aktach sprawy organu I instancji (znanych organowi wyższego stopnia) znajdowało się pismo Burmistrza Miasta L. z dnia [...].11.1995 r. żądające wstrzymania robót budowlanych na działce nr ew. [...] stanowiącej własność komunalną, jak również pismo z dnia [...].01.1999 r. zawiadamiające Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w U. o dokonaniu samowoli budowlanej na gruncie miasta bez zgody Zarządu Miasta i Gminy L.

Powzięte przez Wojewodę P. informacje dotyczące własności działki nr [...] objętej decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...].06.1997 r. o pozwoleniu na budowę , stanowiły podstawę do zbadania czy inwestorka w dacie wydania decyzji posiadała prawo do dysponowania tą działką gruntu na cele budowlane, a tym samym czy nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 pkt. 4 ust.2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 89 poz. 414 z późn. zm.).

Rację ma skarżący podnosząc, iż organy nie ustosunkowały się do zarzutu nieważności decyzji, mimo, iż decyzje ostateczne dotknięte wadą określoną w art. 156§1 kpa mogą zostać usunięte z obrotu prawnego jedynie na skutek przeprowadzenia postępowania nieważnościowego.

Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji w oparciu o art. 145§1 pkt.1 a i c ustawy z dnia 30.08.2003 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270), rozstrzygnięcie o kosztach opierając na art. 200 cyt. Ustawy w zw. z art. 97§2 ustawy przepisy wprowadzające powołaną ustawę (Dz. U. nr 153 poz.1271).