Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2761/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.), sędzia WSA Gabriela Nowak, asesor WSA Mateusz Rogala, Protokolant referent Agnieszka Stefańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2022 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2021 r. nr DAP-WOSR-7280-105/2021/AM w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 16 czerwca 2021 r. nr SN.VIII.SM.7725-1-1083-08; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz T. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z 2 września 2021 r., nr DAP-WOSR-7280-105/2021/AM utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z 16 czerwca 2021 r., nr SN.VIII.MS.7725-1-1083-08 o umorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość położoną poza obecnymi granicami RP.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z 29 grudnia 2008 r. M. C. wystąpiła do Wojewody Małopolskiego o przyznanie prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną przez M. C. i O. M. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości T., gm. K., pow. [...], woj. [...].

W trakcie toczącego się postępowania M. C., za pośrednictwem pełnomocnika T. N., wnioskiem z 21 września 2009 r. wystąpiła o zawieszenie postępowania.

Postanowieniem z 10 listopada 2009 r. Wojewoda Małopolski zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Następnie wnioskiem z 9 listopada 2012 r. M. C. wystąpiła o podjęcie zawieszonego postępowania.

Zaś wnioskiem z 26 listopada 2012 r. T. N. zwrócił się w imieniu M.C. o ponowne zawieszenie postępowania.

W związku z ww. wnioskami Wojewoda Małopolski postanowieniem z 11 grudnia 2012 r. podjął postępowanie w przedmiotowej sprawie, a następnie postanowieniem z tego samego dnia ponownie zawiesił - na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 123 i art. 101 k.p.a. - postępowanie w niniejszej sprawie. W postanowieniu pouczył także stronę o treści art. 98 § 2 k.p.a.

M. C. zmarła [...] grudnia 2013 r., a spadek po niej - stosownie do postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie I Wydział Cywilny z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt [...] - na podstawie testamentu własnoręcznego z [...] grudnia 2008 r., otwartego i ogłoszonego dnia [...] marca 2019 r., nabył w całości T.N..

Zawiadomieniem z 27 maja 2021 r. Wojewoda Małopolski poinformował stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań, oraz do składania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów - w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia.

Następnie zaś decyzją z 16 czerwca 2021 r., nr SN.VIII.MS.7725-1-1083-08, umorzył w całości - na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. - postępowanie w niniejszej sprawie jako bezprzedmiotowe.

W uzasadnieniu wskazał, że w ciągu trzech lat od dnia zawieszenia postępowania, strona postępowania nie złożyła wniosku o jego podjęcie - w konsekwencji czego postępowanie należało umorzyć

Po rozpoznaniu odwołania T. N., Minister spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr DAP-WOSR-7280-105/2021/AM z 2 września 2021 r., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z 16 czerwca 2021 r., nr SN.VIII.MS.7725-1-1083-08.

W uzasadnieniu orzeczenia powołał treść art. 98 § 2 k.p.a. oraz wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 2940/19, stwierdzający, że zwrot "w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania", użyty w przepisie art. 98 § 2 k.p.a. odnosi się - jeżeli chodzi o rozpoczęcie biegu terminu trzech lat - do daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania.

Skoro zaś postanowieniem z 11 grudnia 2012 r. Wojewoda Małopolski zawiesił postępowanie (na wniosek M. C. działającej przez pełnomocnika T. N.) w oparciu o art. 98 § 1 k.p.a., a strona została pouczona o konsekwencjach niezłożenia wniosku w terminie określonych w art. 98 § 2 k.p.a. - to upływ tego terminu w dniu 11 grudnia 2015 r. skutkuje tym, iż wniesione podanie uznaje się za wycofane, skoro strona w terminie 3 lat od momentu zawieszenia postępowania nie zwróciła się do Wojewody z wnioskiem o podjęcie tego postępowania.

Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył szereg orzeczeń sądów administracyjnych.

W dalszej części uzasadnienia Minister podniósł, że nie ma żadnego wpływu na skutek prawny, jaki występuje w sytuacji, gdy strona w ciągu 3 lat od zawieszenia postępowania na jej żądanie, nie złoży wniosku o jego podjęcie. Jest to uzależnione tylko od woli strony, jest to jej uprawnienie, ale nie obowiązek.

Stwierdził też, iż bezspornym jest fakt, że w toku biegu trzyletniego terminu, o jakim mowa w art. 98 § 2 k.p.a., zmarła strona postępowania – M. C.. Jednakże zdarzenie to pozostaje bez wpływu na bieg terminu z art. 98 § 2 k.p.a., gdyż przepisy k.p.a. nie przewidują w takiej sytuacji zmiany fakultatywnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. na obligatoryjne zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.

Poza tym w tej sprawie nie pozostaje bez znaczenia, że jedynym spadkobiercą zmarłej jest T.N., który miał wiedzę o niniejszym postępowaniu oraz o stanie tego postępowania, gdyż to on reprezentował M. C. w tym postępowaniu. Tymczasem nie poinformował on organu o jej śmierci, nie wykazywał też jakiegokolwiek zainteresowania sprawą, pomimo, że - jak wynika z akt sprawy - nie był wobec zmarłej osobą całkowicie obcą, lecz był jej krewnym.

Podsumowując Minister spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że w tych okolicznościach nie sposób zarzucić organowi wojewódzkiemu jakiegokolwiek uchybienia. Tym bardziej, iż termin określony w art. 98 § 2 k.p.a. jest terminem prekluzyjnym, gdyż ma charakter materialnoprawny i jego upływ pociąga za sobą nieodwracalne wygaśnięcie uprawnienia do skutecznego żądania podjęcia zawieszonego postępowania wynikające z uznania, że strona wycofała wniosek wszczynający postępowanie administracyjne. Tym samym Wojewoda Małopolski miał kompetencję do wydania decyzji umarzającej postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył T. N. (dalej jako skarżący) - wnosząc o uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości oraz o zwrot kosztów postępowania.

Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie przepisów postępowania w postaci:

1) rażącego naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. - przez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji;

2) naruszenia art. 7,10 § 1, 77, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w zw. z art, 140 k.p.a. - przez brak przeprowadzenia właściwie postępowania dowodowego, niewzięcie pod rozwagę całokształtu materiału dowodowego, co skutkowało błędnymi ustaleniami stanu faktycznego sprawy oraz przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów;

3) naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. - poprzez akceptację takiego prowadzenia postępowania przed organem I instancji w postępowaniu odwoławczym, które nie budzi zaufania u jego uczestników, oraz brak stosowania zasady proporcjonalności, w szczególności poprzez brak zawieszenia przez organ I instancji postępowania z urzędu zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt. 1 k.p.a., pomimo zaistnienia wszystkich przesłanek obligujących ten organ do zawieszenia postępowania z urzędu z chwilą stwierdzenia braku możliwości wezwania spadkobierców zmarłej strony albo zarządcy sukcesyjnego do udziału w postępowaniu;

4) naruszenia art. 98 § 2 k.p.a. - przez jego niewłaściwą wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż śmierć strony w okresie zawieszenia postępowania na wniosek strony pozostaje irrelewantna dla biegu trzyletniego terminu, określonego w tym przepisie.

W uzasadnieniu swojej skargi przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie oraz argumenty na poparcie swojego stanowiska, jednocześnie oświadczając, że żądał i nadal żąda podjęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej - gdyż w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu odniósł się do zarzutów skargi - zwracając uwagę na fakt, iż bezprzedmiotowość postępowania w tej sprawie była następstwem braku zwrócenia się do organu, w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania, o podjęcie tego postępowania. Tymczasem strona powinna była taką czynność podjąć - jeśli nie chciała, aby żądanie wszczęcia postępowania uważane było za wycofane. Treść normy prawnej wyrażonej w art. 98 § 2 k.p.a. nie pozostawia organom administracji publicznej jakiegokolwiek miejsca na uznaniowość, gdyż wyrażenie "żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane" jest kategoryczne i w konsekwencji prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania, która wymaga umorzenia postępowania zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a.

Jeśli zaś wolą skarżącego było, aby postępowanie dalej się toczyło i aby organ miał szansę kontynuować ustalenia w sprawie - to powinien był on w odpowiednim terminie złożyć wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. Tym bardziej, że miał on wiedzę o niniejszym postępowaniu i jego przebiegu, gdyż to on reprezentował M. C., która w postanowieniu o zawieszeniu postępowania została skutecznie pouczona o treści art. 98 § 2 k.p.a. Przy czym postępowanie w sprawie zostało zawieszone w oparciu o przepis art. 98 § 1 k.p.a. - stosownie do żądania strony wyrażonego w złożonym przez nią w tym przedmiocie wniosku.

Na zakończenie Minister podniósł, że po śmierci M. C. (o której to śmierci skarżący będący jej pełnomocnikiem nie zawiadomił organu, jak też nie wykazywał jakiegokolwiek zainteresowania sprawą pomimo, że był członkiem jej rodziny i ostatecznie także jej spadkobiercą) nie było podstaw do zmiany podstawy zawieszenia z fakultatywnej na obligatoryjną. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują bowiem możliwości dokonania takiej zmiany, zaś organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Podsumowując stwierdził, iż obie zaskarżone decyzje precyzyjnie wyjaśniają zarówno podstawę faktyczną jak i prawną wydanych w sprawie orzeczeń administracyjnych - zatem skarga w niniejszej sprawie jest niezasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa.

W niniejszej sprawie Wojewoda Małopolski decyzją z 16 czerwca 2021 r. umorzył przedmiotowe postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. - bowiem nie został złożony wniosek o jego podjęcie w przewidzianym w art. 98 § 2 k.p.a. 3-letnim terminie, tj. od dnia jego zawieszenia na wniosek strony. Przy czym została ona poinformowana o skutkach niezłożenia wniosku o podjęcie postępowania w ww. terminie.

Skarżący zakwestionował fakt upływu tego terminu - wskazując na okoliczność w postaci śmierci strony, jeszcze przed jego upływem oraz na stwierdzenie praw do spadku po zmarłej prawomocnym postanowieniem sądu powszechnego po upływie ww. terminu.

Oceniając stanowisko organów wskazać należy, że zgodnie z art. 98 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Natomiast, jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane ( § 2 ww. art.) Zatem ww. przepis zawęża możliwość podjęcia zawieszonego postępowania wszczętego na wniosek, przyznając inicjatywę w tym zakresie wyłącznie stronom postępowania. Tym samym charakter prawny takiego zawieszenia postępowania odbiera organowi administracji możliwość ingerowania w sprawę w trakcie jej zawieszenia i w samo zawieszenie.

Poza sporem pozostają okoliczności, iż strona wystąpiła z wnioskiem o zawieszenie postępowania oraz fakt jego zawieszenia postanowieniem Wojewody Małopolskiego z 11 grudnia 2012 r., na które strona nie wniosła zażalenia. Nie jest też kwestionowana śmierć M.C. w dniu [...] grudnia 2013 r. Strona ta utraciła zatem z dniem swojej śmierci osobowość prawną i nie mogła być od tego dnia stroną niniejszego postępowania o przyznanie prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie.

W tym miejscu powołać również należy treść art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. - zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 k.p.a., a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105).

Zatem zawieszenie postępowania administracyjnego z urzędu następuje zawsze w przypadku śmierci strony, o ile przedmiot postępowania administracyjnego może zostać "nabyty" przez następców prawnych zmarłej strony, a nie zostali oni jeszcze ustaleni. Przy czym, zawieszenie postępowania administracyjnego z urzędu nie jest ograniczone jakimikolwiek ramami czasowymi.

W związku z tym istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie o wzajemne relacje pomiędzy podstawą fakultatywną (art. 98 § 1 k.p.a.) i obligatoryjną (art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.) zawieszenia postępowania - w sytuacji śmierci strony w trakcie biegu trzyletniego okresu zawieszenia postępowania na wniosek

W analogicznej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 lipca

2018 r. w sprawie sygn. akt I OSK 2249/16 stwierdził, że z zestawienia art. 98 § 1 k.p.a. i art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że oba tryby zawieszenia postępowania są niezależne od siebie, lecz zarazem brak jest wyraźnej normy kolizyjnej, w oparciu o którą możliwe byłoby ustalenie reguł działania w sytuacji, w której zmianie ulegają podstawy zawieszenia (z fakultatywnej na obligatoryjną) - co nastąpiło na gruncie niniejszej sprawy. Zmiana podstawy zawieszenia postępowania administracyjnego z fakultatywnej (art. 98 § 1 k.p.a.) na obligatoryjną (97 § 1 k.p.a.) ma charakter trwały i na nowo definiuje całą sytuację procesową zarówno stron, jak i organu, ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu konsekwencjami. Oznacza ona bowiem automatyczne "przekształcenie" stanu zawieszenia, czego skutkiem jest wygaśnięcie obowiązku złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w terminie 3 lat od daty jego zawieszenia, a zarazem wiąże się z określonymi powinnościami organu.

Śmierć strony w trakcie biegu terminu, o którym mowa w art. 98 § 2 k.p.a. może prowadzić do dwojakich następstw: albo, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego są prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłej strony, organ umarza postępowanie ze względu na jego bezprzedmiotowość; albo podejmuje działania zmierzające do ustalenia następców prawnych zmarłej strony.

W obu tych przypadkach wspomniany, trzyletni termin kończy swój bieg, jednakże bez następstw opisanych w przywołanym przepisie z uwagi na fakt, iż odpadła przyczyna, dla której bieg ów został rozpoczęty. O ile możliwa jest sukcesja przedmiotu postępowania przez następców prawnych zmarłej strony - wówczas organ podejmuje działania zmierzające do ich ustalenia, a jeżeli mu się to uda, podejmuje postępowanie w oparciu o art. 97 § 2 k.p.a. Następstwem wejścia w miejsce zmarłej strony jej następców prawnych jest obligatoryjne podjęcie zawieszonego postępowania i dalsze jego prowadzenie. Nie sposób bowiem znaleźć normę, zgodnie z którą w tego rodzaju przypadku winni oni złożyć oświadczenie wyrażające wolę podjęcia postępowania zawieszonego na wniosek ich antenata.

Sąd zwrócił też uwagę na charakter terminu wskazanego w art. 98 § 2 k.p.a. Podniósł, że ma on bez wątpienia charakter prekluzyjny (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2358/14) - co oznacza, że niezależnie od okoliczności jego bieg nie podlega przerwaniu ani też wydłużeniu. Żaden z obowiązujących przepisów zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego nie daje podstawy do uznania, iż śmierć strony skutkuje przerwą w biegu terminu o którym mowa w art. 98 § 2 k.p.a., a orzeczenie stwierdzające nabycie spadku po zmarłej stronie stanowi okoliczność sprawiającą, że termin ów biegnie dalej.

Z tego też względu, w realiach niniejszej sprawy, organ nie miał żadnych podstaw do tego, aby oczekiwać na złożenie przez stronę (następcę prawnego) wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, a wobec braku takiego oświadczenia - umorzyć postępowanie administracyjne w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a.

Dodał, że fakt, iż następcy prawni zmarłej strony nie zostali poinformowani o prawach i obowiązkach, jakie z tytułu uzyskania statusu strony w postępowaniu im przysługują, świadczy o naruszeniu art. 9 k.p.a. (zasady informowania stron postępowania). Przy czym usprawiedliwieniem dla takiego zaniechania nie może być fakt, iż skarżąca na wcześniejszym etapie postępowania reprezentowała zmarłą stronę i to za jej pośrednictwem strona była uprzednio informowana przez organ. Zmiana statusu w postępowaniu (z pełnomocnika strony na stronę) w najmniejszym stopniu nie usprawiedliwia zaniechania organu w tym zakresie.

Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 czerwca 2020 r. w sprawie sygn. akt I OSK 2078/18 (wydanym w również w sytuacji śmierci strony w okresie zawieszenia postępowania na jej wniosek) stwierdził, iż przepisy k.p.a. nie przewidują sytuacji zamiany podstaw zawieszenia postępowania z fakultatywnego na obligatoryjne w trakcie trwającego zawieszenia. Zróżnicowanie podstaw zawieszenia postępowania nie oznacza bowiem możliwości wartościowania trwałości dokonanego zawieszenia z punktu widzenia tego, czy organ musiał zawiesić postępowanie, czy tylko mógł to zrobić.

Ponadto należy dostrzec, iż przepisy k.p.a. nie znają instytucji zawieszenia postępowania z mocy samego prawa. Przepisy k.p.a. dla zaistnienia skutku w postaci zawieszenia postępowania wymagają wydania postanowienia i wprowadzenia go do obrotu prawnego. Tylko wydanie tego rodzaju orzeczenia, mającego bezpośrednio wpływ na bieg czynności procesowych, tłumaczy ich zaprzestanie. W postanowieniu o zawieszeniu postępowania należy oznaczyć podstawę zawieszenia, tak aby znane były: okoliczności uzasadniające podjęcie postępowania, obowiązki ciążące na organie administracji publicznej w związku z zawieszeniem postępowania, oraz na wynikające z zawieszenia skutki (vide: R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C .H. Beck, s. 514).

Nie można zatem zgodzić się z poglądem, że z chwilą śmierci strony następuje niejako automatycznie - bez wydania w tym zakresie stosownego postanowienia - zmiana podstawy prawnej zawieszenia postępowania z fakultatywnej na obligatoryjną.

W konsekwencji należy uznać, iż postępowanie w niniejszej sprawie podlegało zawieszeniu na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. i podstawa ta nie uległa zmianie także po śmierci strony.

Jednakże wykładnia i sposób stosowania art. 98 § 2 k.p.a. winien uwzględniać fakt śmierci strony postępowania - jako okoliczność uniemożliwiającą złożenie w zakreślonym terminie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Zupełne pominięcie tej okoliczności stanowiłoby przejaw nadmiernego rygoryzmu prawnego, którego skutki byłyby niemożliwe do zaakceptowania na gruncie dyrektyw demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). W tym zakresie należy przede wszystkim podkreślić materialnoprawny i prekluzyjny charakter terminu zastrzeżonego w art. 98 § 2 k.p.a., którego upływ sprawia, iż strona nie uzyska rozstrzygnięcia konkretyzującego jej prawa i obowiązki we wszczętym już postępowaniu (vide: wyrok NSA z dnia 11 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 2358/14; wyrok NSA z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 2024/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie można zatem z punktu widzenia ww. wartości konstytucyjnych zaakceptować sytuacji, w której upływ owego trzyletniego terminu miałby nastąpić w czasie, w którym po śmierci strony nie zostali jeszcze wskazani jej następcy prawni i nie jest możliwe ich wezwanie do udziału w postępowaniu. Powyższe prowadziłoby bowiem do nieuchronnego powstania dotkliwych skutków prawnych, którym następcy prawni zmarłej strony nie mogliby w żaden sposób przeciwdziałać.

W takiej sytuacji wykładnia art. 98 § 2 k.p.a. winna uwzględniać wynikające z art. 97 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. skutki braku możliwości działania w sprawie zmarłej strony postępowania, w sytuacji jednoczesnej niemożliwości wezwania do udziału jej następców prawnych.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie całkowicie akceptuje powyższe stanowisko NSA i przyjmuje je za własne.

W rozpoznawanej sprawie Wojewoda Małopolski zawiesił postępowanie postanowieniem z 11 grudnia 2012 r., zaś M. C. zmarła rok później tj. [...] grudnia 2013 r. - w okresie biegu trzyletniego terminu z art. 98 § 2 k.p.a. Termin ten ekspirował w dniu 11 grudnia 2015 r.- zatem przed ustaleniem spadkobiercy zmarłej strony, co nastąpiło dopiero postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie I Wydział Cywilny z 9 grudnia 2020 r., sygn. akt [...], a więc po upływie 5 lat od zakończenia biegu tego terminu.

W takiej sytuacji - mając na uwadze ww. stanowisko NSA - w wykładni przepisu art. 98 § 2 k.p.a. nie można pomijać tej okoliczności, zaś decyzję umarzającą postępowanie uznać należy za naruszającą prawo, tj. art. 105 k.p.a. w związku z art. 98 § 2 k.p.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania i wyda decyzję uwzględniającą stanowisko Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.