Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 832/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64c
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2008r. sprawy ze skargi Burmistrza S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] Urząd Miejski w S., wystawił przeciwko A S.A. w K., [...], ul. [...] tytuły wykonawcze o nr [...],[...],[...] obejmujące należności w podatku od nieruchomości za okres od 06/2002 do 08/2002. Wierzyciel przesłał przedmiotowe tytuły wykonawcze do organu egzekucyjnego tj. Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K., który w dniu [...] nadał tym dokumentom klauzulę wykonalności. Jednocześnie organ egzekucyjny nadał w/w tytułom wykonawczym numery: [...],[...] i [...].

W celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego w dniu [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. wystawił zawiadomienie nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w B O/w K.. Zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono A S.A. w K. w dniu [...]. Również dłużnik zajętej wierzytelności potwierdził odbiór zawiadomienia o zajęciu w tym samym dniu. W dniu 9 grudnia 2004 r. bank zrealizował w całości zajęcie.

Pismem z dnia 9 grudnia 2004 r. A w K. wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wskazując jako podstawę ich wniesienia art. 33 pkt. 1 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny, pismem z dnia 20 grudnia 2004 r. Nr [...] zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionych zarzutów.

Rozpoznając zarzuty Spółki, Burmistrz S. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] uznał zarzuty za zasadne w części dotyczącej błędnego ustalenia terminu początkowego naliczania odsetek za zwłokę, tj. naliczono od 16 czerwca 2002 r., a winno być od 18 czerwca 2002 r.

Pismem z dnia 14 stycznia 2005 r. A S.A. w K. złożyła zażalenie na to postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wierzyciel, tj. Burmistrz S. postanowił sprostować błąd rachunkowy w postanowieniu z dnia [...] w części dotyczącej zastosowania błędnej stawki odsetek za zwłokę za okres 28 listopada 2002 r. do 29 stycznia 2003 r., tj. 0,18% gdy winno być 0,175% oraz sprostować błąd rachunkowy dotyczący niewłaściwego ustalenia terminu, od którego nalicza się odsetki za zwłokę, tj. wskazano za okres od 16 sierpnia 2002 r. a winno być za okres od 17 sierpnia 2002 r.

Na powyższe postanowienie A S.A. w K. złożyła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K..

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, iż wierzyciel "w postanowieniu z dnia [...] uznał zarzuty ujęte w zażaleniu A S.A. za zasadne i zasługujące w całości na uwzględnienie". Ponadto stwierdzono, że "wierzyciel uznał, iż zarzuty podnoszone przez stronę zasługują w całości na uwzględnienie i z tej przyczyny "sprostował", choć winien był zmienić w trybie samokontroli postanowienie z dnia [...].

W związku z otrzymaniem ostatecznego postanowienia w sprawie "uznania przez wierzyciela w całości zarzutów" A S.A. w K. z dnia [...], Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K., działając m.in. na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. z 2005 r. Dz.U. Nr 229, poz. 1954 ze zmianami), postanowieniem z dnia [...] Nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o nr [...],[...],[...], wystawionych przez Burmistrza S.. W uzasadnieniu tego postanowienia odwołano się do treści art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z którego wynika, że organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie uznania za zasadne zgłoszonych zarzutów, wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a taka sytuacja właśnie miała miejsce w niniejszej sprawie.

Postanowienie to doręczono wierzycielowi w dniu 6 czerwca 2007 r., który nie wniósł od niego zażalenia.

Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] o nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. orzekł także o zwrocie A S.A. w K. wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...],[...],[...] wystawionych przez Burmistrza S. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi obliczonymi od dnia 9 grudnia 2004 r. do dnia 30 maja 2007 r. w kwocie [...] zł. Natomiast na mocy postanowienia z dnia [...] o nr [...], organ egzekucyjny obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, gdyż wierzyciel błędnie określił w tytułach wykonawczych termin, od którego nalicza się odsetki za zwłokę, jak również stawkę od tych odsetek za okres od 28 listopada 2002 r. do 29 stycznia 2003 r., co zostało potwierdzone w ostatecznym postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...]. Postanowienie o obciążeniu kosztami postępowania egzekucyjnego doręczono wierzycielowi w dniu 6 czerwca 2007 r.

Pismem z dnia 13 czerwca 2007 r. nadanym w urzędzie pocztowym w tym samym dniu, wierzyciel tj. Burmistrz S. wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] Nr [...], mocą którego obciążono wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w wysokości [...] zł pobranymi od zobowiązanej, tj. A S.A. w K.. Zdaniem strony, obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi było działaniem sprzecznym z celowościowym brzmieniem art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stanowi naganne poparciem działań dłużnika mających na celu ominięcie obciążeń za czynności egzekucyjne kosztem środków publicznych. Jednocześnie wierzyciel przyznał, iż rzeczywiście w tytułach wykonawczych wskazano błędne daty, od których należało obliczać odsetki za zwłokę, o czym poinformowano organ egzekucyjny w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

Postanowienie powyższe Burmistrz S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o jego uchylenie w całości wraz z poprzedzającym go postanowieniem Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. oraz wniósł o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.

W treści skargi Strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisu art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Strona skarżąca nie podzieliła stanowiska Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. oraz organu nadzoru, twierdząc, że wierzyciel prawidłowo wystawił tytuły wykonawcze, a tylko omyłkowo źle określił początek biegu terminu naliczania odsetek. W ocenie wierzyciela, powyższe uchybienie nie powoduje uznania, że egzekucja była prowadzona niezgodnie z prawem. Kontynuując ten wątek strona wyraziła przekonanie, że bezprawne prowadzenie egzekucji ma miejsce tylko wtedy, gdy dłużnik uiści należności przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego lub gdy w ogóle brak jest podstaw prawnych do dochodzenia jakiejkolwiek należności, a to nie zachodziło w niniejszej sprawie. Strona skarżąca podniosła również, iż co do zasady to dłużnik ponosi odpowiedzialność za powstałe koszty egzekucyjne, a wierzyciel jedynie w ściśle określonych przypadkach, które jednak w tej sprawie nie wystąpiły.

W odpowiedzi na skargę organ egzekucyjny wniósł o jej oddalenie wyjaśniając ponownie, że na podstawie art. 64c § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela.

Organ wskazał, iż w niniejszej sprawie umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o nr [...],[...],[...], gdyż to wierzyciel uznał w ostatecznym postanowieniu w całości zarzuty Spółki.

W ślad za tym, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, w sytuacji gdy doszło do wszczęcia postępowania na podstawie tytułów wykonawczych zawierających wady, a które nie mogły być znane organowi egzekucyjnemu w dniu wszczęcia tego postępowania i jednocześnie w oparciu o te wadliwe dokumenty wyegzekwowano w całości dochodzone należności – to zgodnie z art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny był obowiązany obciążyć wierzyciela kosztami egzekucyjnymi powstałymi w tym postępowaniu.

Na rozprawie w dniu 14 marca 2008 r. strona skarżąca wskazała na brak proporcji pomiędzy kwotą nienależnie pobraną od A ([...] zł), zobowiązaniem ciążącym na dłużniku ([...] zł) a kosztami egzekucyjnymi orzeczonymi w tej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia zauważyć w pierwszej kolejności należy, iż zgodnie z przepisem art. 64c § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela.

W przedmiotowej sprawie, organ egzekucyjny, tj. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K., działając na podstawie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, postanowieniem z dnia [...] o nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o nr [...],[...],[...] wystawionych przez Burmistrza S. przeciwko A S.A. w K. – z uwagi na fakt, iż wierzyciel uznał w całości zarzuty Spółki, iż w tytułach wykonawczych stanowiących podstawę prowadzonej egzekucji błędnie wskazano daty, od których należało obliczać odsetki za zwłokę. Błędnie też podano stawkę odsetek za zwłokę za okres od 28 listopada 2002 r. do 29 stycznia 2003 r., co spowodowało nieprawidłowe wyliczenie przez wierzyciela odsetek za zwłokę na dzień wystąpienia tytułu wykonawczego w rubrykach 38 tytułów wykonawczych i miało bezpośredni wpływ na sporządzenie przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym dłużnika. Jak wynika z akt sprawy, na powyższe postanowienie wierzyciel nie złożył zażalenia.

Skoro więc kwestia zasadności zwrotu tytułów wykonawczych została ostatecznie przesądzona i wierzyciel nie zakwestionował tego rozstrzygnięcia, to w konsekwencji należało orzec o powstałych kosztach egzekucyjnych zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Zatem ustalenie, że omawiane tytuły zawierały wady, co zasadnie podniosła A S.A. w K., a co przyznał też wierzyciel w postępowaniu toczącym się przed organami egzekucyjnymi obu instancji w przedmiocie uznania zarzutów za zasadne – to po stronie wierzyciela leżała wina w zakresie nieprawidłowego wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych.

Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W sytuacji więc gdy doszło do wszczęcia postępowania na podstawie tytułów wykonawczych zawierających wady i jednocześnie w oparciu o te wadliwe dokumenty wyegzekwowano w całości dochodzone należności, to zgodnie z art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zasadnym było obciążenie kosztami wierzyciela.

Zwrócić przy tym należy uwagę, iż omawiane przepisy nie dopuszczają odstępstw od ustanowionych w nich zasad, bowiem zostały one sformułowane rygorystycznie. Brak jest tym samym podstaw do uwzględnienia argumentów strony skarżącej o potrzebie proporcjonalnego podziału tych kosztów czy ich zmniejszenia wobec natychmiastowej zwroty nienależnie pobranej kwoty.

Zatem, uwzględniając wszystkie podniesione wyżej okoliczności, stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej zajęte w rozpatrywanej sprawie uznać trzeba, zdaniem Sądu, za zgodne z obowiązującym prawem.

Wobec tego Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 września 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, z późn. zm.).