Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 239/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 165 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 59 ust. 1, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 25
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza G. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem G. a Wójtem Gminy N. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku R. S. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Burmistrza G. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Burmistrz G., wnioskiem z dnia 4 listopada 2016 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, jaki zaistniał pomiędzy organem wnioskującym a Wójtem Gminy N. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku R. S. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wniosku podano, że w dniu 18 października 2016 r. do organu wpłynął wniosek R. S. mieszkającej w N. przy ul. [...], a posiadającej stałe zameldowanie w miejscowości G. [...], o skierowanie w domu pomocy społecznej. W toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że zainteresowana przebywa na terenie Gminy N., w której do kwietnia 2016 r. była czasowo zameldowana. W tej gminie zainteresowana jest też objęta podstawową opieką zdrowotną a ponadto, na ten adres jest również przesyłana do niej korespondencja z ZUS. Ustalono również, iż R. S. mieszka wraz z zięciem, który ponosi wszystkie opłaty związane z utrzymaniem mieszkania, a poza tym zięć zainteresowanej deklaruje chęć ponoszenia częściowej opłaty za jej pobyt w domu pomocy społecznej.

Organ wnioskujący podkreślił także, iż R. S. jest osobą w zaawansowanym wieku i wymaga całodobowej opieki, której zięć obecnie nie jest w stanie jej zapewnić a w związku z tym Burmistrz G. stał na stanowisku, że miejscem zamieszkania R. S. jest Gmina N. (art. 25 kodeksu cywilnego) a zatem - zgodnie z art. 59 ust. 1 i art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.), dalej: "u.p.s." - organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku jest Wójt Gminy N..

Odpowiadając na wniosek, Wójt Gminy N. wskazywał, iż organem właściwym do rozpatrzenia wniosku R. S. i ponoszenia kosztów za pobyt w domu pomocy społecznej jest Burmistrz G..

Zdaniem uczestnika postępowania, miejscem zamieszkania zainteresowanej jest dom położony na terenie gminy G., co wynikało z wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w dniu 23 września 2015 r. przez pracownika Ośrodka Pomocy Społecznej G. z synem R. S. – A. S.. Wyjaśnił on, że jego matka jest współwłaścicielką domu położonego na terenie gminy G., który może spieniężyć z przeznaczeniem na opłacenie pobytu w domu pomocy społecznej. Zaznaczył przy tym, że pobyt zainteresowanej na terenie gminy N. miał charakter okresowy, gdyż przybywała ona u swojej córki, aby wspierać ją w chorobie (córka zmarła). R. S., w czasie pobytu w Gminie N. nigdy natomiast nie korzystała z pomocy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. W tej sytuacji – zdaniem uczestnika postępowania - organem właściwym do załatwienia wniosku o skierowanie R. S. do domu pomocy społecznej jest Burmistrz G..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne rozpoznają - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwaną dalej "p.p.s.a.", spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednocześnie - zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w cytowanym wyżej artykule.

Przedmiotowy spór, jaki zaistniał pomiędzy Burmistrzem G. a Wójtem Gminy N. jest sporem negatywnym i dotyczy wskazania organu właściwego w sprawie R. S. o skierowanie w domu pomocy społecznej.

W/w wniosek ma zatem swoje oparcie w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 59 ust. 1 u.p.s., decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i ustalającej opłatę za pobyt w nim wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.

Według art. 101 ust. 1 u.p.s., właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ponieważ ustawa ta nie zawiera legalnej definicji pojęcia miejsca zamieszkania, to z tego powodu, zastosowanie w tej mierze znajdują przepisy kodeksu cywilnego. W analizowanej sytuacji istotna jest zatem treść przepisu art. 25 k.c., który przewiduje, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, na który składają się dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu).

W świetle powyższego należy więc stwierdzić, że decydujące dla ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku R. S. jest określenie jej miejsca zamieszkania. Ustalenie wskazanej okoliczności wymaga zaś zbadania, gdzie znajduje się jej centrum życiowe.

Z treści przedłożonych przez organy dokumentów, w tym w szczególności z kwestionariusza przeprowadzonego w dniu 23 sierpnia 2016 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, iż zainteresowana przebywa na terenie Gminy N. jedynie czasowo zaś, jako miejsce swojego zamieszkania, wskazuje miejscowość G., położoną w gminie G., gdzie znajduje się, stanowiąca jej własność (współwłasność), zbudowana nieruchomość. Trzeba także podkreślić, iż R. S. przybywała w miejscowości N. w celu sprawowania opieki nad chorą a obecnie już nieżyjącą córką. Zatem z tego tylko nawet faktu można wywieść, iż jej przebywanie w tej miejscowości miało - z założenia - charakter czasowy. Należy ponadto wskazać, iż okoliczność wiązania przez nią swojego centrum życiowego z położoną w Gminie G. miejscowością G. potwierdzają dołączone do akt administracyjnych dokumenty (wyciąg za rachunku bankowego, karta leczenia szpitalnego). Wskazano w nich bowiem, iż deklarowanym przez zainteresowaną miejscem zamieszkania, jest właśnie ta miejscowość.

Z uwagi zatem na powyższe, należy uznać Burmistrza G., jako organ właściwy do rozpoznania wniosku R. S. o skierowanie w domu pomocy społecznej.

Z tych względów, z mocy powołanych wyżej przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.