Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 665/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2006-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2, ust. 3a
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik ( spr) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Anna Klotz ( spr.) Protokolant Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rozprawie w dniu 19 września 2006r. sprawy ze skargi Agnieszki G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 665/06

Uzasadnienie

Agnieszka G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza J. z dnia [...] 2006 r. nr [...] o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem Karoliną G. w kwocie 420, 00 zł miesięcznie, na okres od 31 października 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r.

Organ I instancji orzeczenie oparł na podstawie art. 17 ust. 1-4 , art. 24 ust. 1 - 3 a, art. 26 ust. 1-6, art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), art. 104 Kpa oraz art. 6 ust. 2a i art. 18 ust. 5a ustawy z dnia 28 listopada 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. Nr 228, poz. 225 ze zm.).

Z akt sprawy wynika, że decyzją Burmistrza J. z dnia [...] 2004 r. nr [...] zostało przyznane skarżącej świadczenie z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 lipca 2004 r. w wysokości 420, 00zł.

Decyzja ta została wydana m.in. na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] 2002 r., nr [...], w którym to Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności zaliczył do osób niepełnosprawnych Agnieszkę G.. W powyższym orzeczeniu stwierdzono, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia. Ważność orzeczenia została określona do dnia 31 lipca 2004 r. W punktach 2 i 4 dotyczących wskazań stwierdzono, że istnieje konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, oraz konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W dniu [...] 2004 r. po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] 2004 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności wydał orzeczenie, w którym uznał, że nie ma aktualnie potrzeby do uznania konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a istnieje konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji w związku z niepełnosprawnością Karoliny G.

Orzeczenie powyższe zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Organ II instancji w dniu [...] 2004 r. wydał orzeczenie, które zostało zaskarżone do Sądu.

Na skutek powyższego Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia [...] 2005 r. sygn. [...] rozpoznał odwołanie Agnieszki G. i zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] 2004 r., nr [...] w ten sposób, ż ustalił, iż Karolina G. wymaga długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji na okres dalszych 5 lat od dnia badania przez biegłych, tj. do czerwca 2010 r. Wyrok Sądu został poprzedzony badaniem sądowo- lekarskim. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2006 r., stanowiącym aneks do badania sądowo - lekarskiego przeprowadzonego w dniu [...] 2005 r., we wnioskach orzeczenia stwierdzono, że po przeprowadzeniu badania sądowo - lekarskiego w dniu [...] 2005 r. zmieniono wnioski ustalone w dniu [...] 2005 r. W pkt 4 wniosków stwierdzono, że orzeczenie komisji Powiatowego i Wojewódzkiego Zespołu dla osób Niepełnosprawnych z dnia [...] 2004 r. nie jest zgodne z orzeczeniem biegłych sądowych i zostało uzupełnione o przedstawione dane.

W następstwie wyroku Sądu, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...] 2005 r. wykonując prawomocny wyrok zaliczył Karolinę G. do osób niepełnosprawnych. Jako datę złożenia wniosku wskazał [...] 2004 r. stwierdził, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia i wskazał na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji i na istnienie konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji w związku z niepełnosprawnością Karoliny G.

W pouczeniu stwierdzono, że orzeczenie z dnia [...] 2004 r. traci swoją moc prawną.

W dniu [...] 2005 r. Agnieszka G. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Burmistrz J. w zw. z orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2005 r., przyznał świadczenie skarżącej od [...] 2005 r. kierując się przesłanką wyrażoną w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

Rozstrzygnięcie powyższe zostało uchylone przez organ II instancji decyzją z dnia [...] 2005 r. i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium zaleciło ,aby organ I instancji zbadał, czy w niniejszej sprawie występuje ciągłość orzeczenia o niepełnosprawności w oparciu również o orzeczenie z dnia [...] 2004 r., którego brak było w aktach.

W dniu 23 grudnia 2005 r. organ I instancji ponownie wydał orzeczenie o przyznaniu świadczenia skarżącej za okres od 31 października 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r., kierując się przesłanką wyrażoną w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Rozstrzygnięcie powyższe zostało uchylone przez organ II instancji decyzją z dnia [...] 2006 r. i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium tym razem zaleciło organowi I instancji, aby zbadał w jakim celu zostało wydane orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] 2005 r. i wnioskom z poczynionych ustaleń dał wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] Burmistrza J. przyznał skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem Karoliną G. w kwocie 420, 00 zł miesięcznie, na okres od 31 października 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r.

W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca wywiodła, że świadczenie powinno zostać przyznane jej od dnia 1 sierpnia 2004 r. jako kontynuacja świadczenia przyznanego decyzją z dnia [...] 2002 r., a obejmującą okres od 1 sierpnia 2002 r. do 31 sierpnia 2004 r. W odwołaniu skarżąca powołała się na art. 24 ust. 3 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym to przepisem w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego.

Z powyższego względu skarżąca uważa, że w związku z orzeczeniami o niepełnosprawności istnieje kontynuacja niepełnosprawności.

Organ II instancji utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] stwierdzając, że skoro orzeczenie z dnia [...] 2005 r. wydano jako wykonanie wyroku Sądu Rejonowego w B. ( sygn. akt [...]), który od czerwca 2005 r. uznał istnienie wskazania z pkt 7, to należy uznać, że brak jest kontynuacji.

W skardze do Sądu skarżąca powołała się na te same argumenty co w odwołaniu szerzej je uzasadniając.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując swoje stanowisko tak jak w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ powołał się na zmianę przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, a dokładnie art. 24 ust. 3a., który ogranicza prawo do świadczenia datą złożenia wniosku o świadczenie.

Skarżąca odnosząc się do stanowiska organu zawartego w udzielonej odpowiedzi na skargę w piśmie z dnia [...] 2006 r. stwierdziła, że nowe brzmienie art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie powinno mieć zastosowania w jej sprawie, a to dlatego, że wniosek o świadczenie złożyła ona do organu przed zmianą przepisów, tj. w dniu 31 października 2005 r. i to nie jest jej wina, że sprawa tak długo była prowadzona przez organy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych względów niż zostały podniesione w jej treści.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153 , poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Katalog spraw przewidzianych do kontroli sądowej zawarty został w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm) - dalej P.p.s.a.

Zarzut skarżącej odnośnie błędnego zastosowania przez organy przepisu art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu uzależniającym początek prawa do świadczenia od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosek o świadczenie złożyła w dniu 31 października 2005 r. Powyższe wywołało taki skutek zgodnie z przepisami prawa, że miesiąc październik 2006 r. stał się początkowym terminem uprawniającym do przyznania świadczenia.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że świadczenia rodzinne przyznawane są na wniosek strony, a nie z urzędu.

Poprzednie świadczenie przyznane skarżącej na mocy decyzji z dnia [...] 2004 r. wygasło w dniu [...] 2004 r., a więc z dniem utraty ważności orzeczenia z dnia [...] 2002 r. O kolejne przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca zwróciła się do organu Burmistrza J. we wniosku złożonym w dniu [...] 2005 r. załączając komplet dokumentów.

Mimo, iż w dacie złożenia wniosku przez skarżącą przepis art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych posiadł następujące brzmienie:

"W przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia", to nie miało to wpływu na przyznanie świadczenia za okres wcześniejszy w sytuacji, gdy wniosek o świadczenie złożony został w październiku 2005 r.

Przepis ten został następnie zmieniony przez art. 1 pkt 9 lit. a) ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. (Dz.U.05.267.2260) zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych z dniem 14 stycznia 2006 r. Po nowelizacji przepis art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych otrzymał brzmienie:

"W przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego".

Przepis w zmienionej wersji wszedł w życie z dniem 14 stycznia 2006 r. i ustawa zmieniająca nie zawierała przepisów przejściowych odnośnie trybu postępowania co do spraw wszczętych, a niezakończonych (art. 2 ustawy zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych).

Nowelizacja przepisu uściśliła jedynie to, że wniosek o przyznanie świadczenia będzie decydował o przyznaniu uprawnienia przez organ.

W tej sytuacji należy przyjąć, że w dacie wydawania orzeczenia I instancji zastosowanie miał przepis art. 24 ust. 3 a ustawy o świadczeniach rodzinnych zmieniony przez art. 1 pkt 9 lit. a) ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. (Dz.U.05.267.2260) zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych z dniem 14 stycznia 2006 r.

W związku z powyższym prawo do świadczenia rodzinnego może zostać przyznane nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego.

Ze zgromadzonych akt w sprawie wynika, że skarżąca wniosek o kontynuację świadczenia złożyła w dniu 31 października 2005 r. Tak więc miesiąc październik 2005 r. wyznaczył w niniejszej sprawie początkowy bieg terminu od którego należało przyznać świadczenie skarżącej.

Organy I instancji rozpoznając sprawę na podstawie art. 138 § 1pkt 1 kpa nie zwrócił uwagi na zasadę ogólną zawarta w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

W związku z powyższym organ winien przyznać świadczenie od dnia 1 października 2006 r., a nie od dnia 31 października 2005 r.

Przy powyższym stanie faktycznym i prawnym rozważania na temat kontynuacji orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie mają wpływu na wynik sprawy. Sąd jednak zgadza się ze stanowiskiem skarżącej, że w niniejszej sprawie miała miejsce kontynuacja orzeczenia o niepełnosprawności. Okoliczność tą dokumentuje orzeczenie o niepełnosprawności Wojewódzkiego Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2005 r. Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w powyższy rozstrzygnięciu stwierdził, że orzeczenie z dnia [...] 2004 r. traci swoją moc prawną. Natomiast jako datę złożenia wniosku wskazał [...] 2004 r. stwierdził, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia i wskazał na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji i na istnienie konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji w związku z niepełnosprawnością Karoliny G.

W ocenie Sądu powyższe świadczy o kontynuacji niepełnosprawności.

W świetle powyższego Sąd w niniejszej sprawie skorzystał z uprawnień wynikających z art. 134 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem (art. 1 § 2 u.s.a.) zaskarżonego aktu. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w piśmie procesowym. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi powoduje, że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego.

Na podstawie powyższego stanu faktycznego i prawnego Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 oraz na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.