Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1434/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 1, art. 10, art. 14, art. 15, art. 47
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Grażyna Danielec (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A. S. działającej w imieniu własnym oraz małoletniej córki O. S. na decyzję Wojewody z dnia 15 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno – technicznej polegającej na zarejestrowaniu zameldowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2010 r. znak sprawy [...] Prezydent Miasta na podstawie:

- art. 151 § 1 pkt. 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98. poz. 1071 z 2000 r. ze zm.);

- art. 47 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U nr 139 z 2006 r. poz. 993 ze zm.);

po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego orzekł o:

- uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2008 r. (sygn. akt [...]) orzekającej o odmowie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu 7 lipca 2004 r. zameldowania A. S. oraz zarejestrowaniu zameldowania w dniu 9 sierpnia 2005 r. małoletniej O. S. na pobyt stały w lokalu przy ul. A w K;

- anulowaniu czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu 7 lipca 2004 r. zameldowania A. S. oraz zarejestrowaniu zameldowania w dniu 9 sierpnia 2005 r. małoletniej O. S. na pobyt stały w lokalu przy ul. A w K.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że w dniu 12 maja 2008 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie o anulowanie czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu zameldowania skarżącej – A. S. oraz zameldowania małoletniej O. S. na pobyt stały w lokalu przy ul. A w K. Podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu było pismo H. Z. – H. z dnia 12 maja 2008 r. informujące, iż skarżąca wraz z małoletnią córką, nigdy faktycznie nie zamieszkiwały w lokalu przy ul. A w K. Z uwagi na fakt, iż H. Z. – H. nie dysponowała tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu, organ I instancji przesłuchał ją w charakterze świadka i w oparciu o zebrany materiał dowodowy orzekł o odmowie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu zameldowania skarżącej oraz jej córki na pobyt stały w lokalu przy ul. A w K.

W dniu 4 lutego 2010 r. do organu wpłynęło pismo H. Z. – H., w którym wyjaśnia, iż zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział Cywilny z dnia 22 kwietnia 2009 r., posiada aktualny tytuł prawny do lokalu przy ul. A w K.

Mając na uwadze powyższe, Prezydenta Miasta wznowił postępowanie administracyjne w sprawie meldunkowej skarżącej i jej córki, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W celu ustalenia stanu faktycznego w sprawie meldunkowej skarżącej oraz jej małoletniej córki organ przeprowadził rozprawę administracyjną. W toku rozprawy przesłuchano w charakterze świadków: M. W. oraz A. Z. Świadkowie przyznali, iż w dacie zarejestrowania zameldowania A. S. nie zamieszkiwała w lokalu przy ul. A w K, nie posiadała w nim rzeczy osobistych i rzeczy codziennego użytku, nie uczestniczyła w życiu codziennym domowników, zwłaszcza w sprawowaniu opieki nad J. Z.

Organ podkreślił, że pomiędzy stronami niniejszego postępowania istnieje głęboki konflikt, w związku z tym organ odmówił wiarygodności zeznaniom A. K. oraz zeznaniom B. M.

Organ stwierdził na podstawie zebranego materiału dowodowego, iż zameldowanie A. S. na pobyt stały w lokalu przy ul. A w K nie jest prawidłowe i jako takie podlega anulowaniu.

W odniesieniu od zameldowania małoletniej O. S. na pobyt stały w lokalu przy ul. A w K organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 14 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zgłoszenie urodzenia dziecka dokonane we właściwym urzędzie stanu cywilnego zastępuje zameldowanie.

Organ podniósł, iż skarżąca nie posiadała swobodnego dostępu do lokalu przy ul. A w K, a więc nie zamieszkiwała w nim w dacie urodzenia małoletniej O. S., tj. [...] 2005 r., ani w okresie późniejszym.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca, która podniosła, że nieprawdą jest, że nigdy nie mieszkała w mieszkaniu babci. Skarżąca zamieszkiwała tam (z zamiarem stałego pobytu) dłużej niż wymagane 4 doby. Miała w lokalu swoje osobiste rzeczy, które do tego czasu się tam znajdują. Ponadto podkreśliła, że posiadanie przez H. Z. – H. tytułu prawnego do mieszkania jest wątpliwe, ponieważ toczy się postępowanie o unieważnienie testamentu, na podstawie którego została ona właścicielką mieszkania po swojej matce.

Decyzją z dnia 15 października 2010 r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż nie dał wiary, że lokal nr [...] przy ul. A w K stanowił kiedykolwiek centrum spraw życiowych skarżącej. Podkreślił, iż nawet strona i jej pełnomocnik – B. Z. prezentują niejednomyślne stanowiska. Zdaniem organu, jeśli prawdą byłoby, że skarżąca zamieszkała w lokalu przy ul. A w K w dacie zameldowania, to nie wyprowadziłaby się z przedmiotowej nieruchomości po wypadku J. Z., kiedy potrzebowała ona jej opieki.

Organ nie kwestionuje, iż J. Z. świadomie i dobrowolnie zameldowała skarżącą w przedmiotowym lokalu, zauważył jednak, że ewidencja ludności polega na rejestracji faktycznego miejsca pobytu osób. Badając sprawę pod względem prawidłowości dokonania czynności zameldowania należy ustalić, czy w dacie rejestracji pobytu osoba meldująca się faktycznie ogniskowała swoje sprawy życiowe w rzeczonym budynku.

Organ odwoławczy ocenił, iż zameldowanie skarżącej w lokalu nr [...] przy ul. A w K było od samego początku wadliwe, ponieważ w dacie zameldowania nie koncentrowała ona tam swoich spraw życiowych, a zatem należało je anulować.

Organ II instancji nie znalazł uzasadnienia dla odmowy wiarygodności zeznań świadków słuchanych w Urzędzie Miasta do protokołu, którym wiarę dał organ I instancji. Podkreślił, iż pełnomocnik skarżącej B. Z. jest niekonsekwentna w swoich wyjaśnieniach. W odwołaniu podaje, iż w lokalu nr [...] przy ul. A w K nadal są rzeczy osobiste skarżącej, natomiast podczas rozprawy administracyjnej w Urzędzie Miasta, w dniu 18 marca 2010 r., podała, że wyprowadzając się z przedmiotowego lokalu w 2004 r. jej córka zabrała ze sobą wszystkie rzeczy osobiste.

Organ nie miał wątpliwości, iż małoletnia O. S. nie mieszkała w lokalu nr [...] przy ul. A w K. Powyższe wynika jednoznacznie z wyjaśnień B. Z. oraz świadka – E. S.

Skarżąca słuchana w Urzędzie Miasta, w dniu 9 czerwca 2008 r., do protokołu podała, iż od 2002 r. do lipca 2004 r. zamieszkiwała w lokalu przy ul. A w K. Opuściła przedmiotową nieruchomość pod koniec lipca 2004 r., kiedy to J. Z. uległa wypadkowi i przebywała w szpitalu.

Organ podkreślił, że B. Z., słuchana w Urzędzie Miasta w dniu 18 marca 2010 r. podała, że przed dokonaniem zameldowania skarżąca zamieszkiwała u niej w domu przy os. B w K. Skarżąca zamieszkała w lokalu przy ul. A w K, aby opiekować się babcią, miała również bliżej do szkoły i do pracy.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję złożyła skarżąca, zarzucając jej, iż jest krzywdząca. Poddała w wątpliwość prawdziwość zeznań świadków, którym wiarę dały organy. Skarżąca nadal chciałaby mieszkać w mieszkaniu babci, ale uniemożliwia jej to ciotka H. Z. - H.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr, 139, poz. 993 ze zm.) zwanej dalej ustawą.

Artykuł 10 ustęp 1 ustawy stanowi, iż osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia.

Zgodnie z treścią artykułu 47 ustęp 2 ustawy, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy.

W niniejszej sprawie organ administracji badał stan faktyczny istniejący w dacie dokonania czynności materialno - technicznej tj. zameldowania. Organ ustalał czy w dniu dokonania czynności zameldowania skarżącej, zamieszkiwała ona w lokalu, w którym została zameldowana.

Prawidło w ocenie sądu przyjął Wojewoda, iż skarżąca nie zamieszkiwała pod wskazanym adresem w chwili jej zameldowania. Potwierdziły to głównie zeznania świadków w ogóle nie związanych z żadną z osób zainteresowanych rozstrzygnięciem sprawy. W ocenie sądu, organy dokonały prawidłowej oceny zeznań, nie dopuściły się uchybień proceduralnych i dokonały prawidłowej analizy zebranego materiału dowodowego.

Pamiętać należy, że celem decyzji o anulowaniu zameldowania jest doprowadzenie do zgodności stanu faktycznego istniejącego w dacie dokonania zameldowania ze stanem prawnym. Decyzja o zameldowaniu czy o anulowaniu zameldowania ma charakter ewidencyjny. Decyzja taka nie powoduje powstania, ani utraty jakichkolwiek praw, nie ma więc żadnego wpływu na kwestię uregulowania stosunków majątkowych między członkami rodziny skarżącej. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżąca faktycznie nie zamieszkiwała w miejscu zameldowania w dacie dokonania zameldowania. Mieszkanie jest bowiem tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe. Jest to więc lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe, a takim miejscem nie był dla skarżącej lokal przy ul. A w K.

Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż skarżąca miała dostęp do przedmiotowego lokalu, ale nie ogniskowała tam swoich spraw życiowych, gdyż skoncentrowała je w innym miejscu.

Sąd uznał, iż w sprawie nie zostały naruszone przepisy art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a., a organ II instancji w sposób prawidłowy ocenił zebrany materiał dowodowy nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Skarżąca wnioskowała o przesłuchanie w charakterze świadka - siostry swojej babci – I. S. na okoliczność tego, iż babcia skarżącej nie utrzymywała bliskich stosunków z sąsiadami oraz, że skarżąca zamieszkiwała u babci w momencie zameldowania. Sąd podzielił w tym zakresie w całości argumentację organu, iż przesłuchanie tego świadka nie wniosłoby nic nowego do sprawy skoro I. S. nie była bezpośrednim świadkiem wydarzeń z uwagi na miejsce zamieszkania.

Na marginesie Sąd pragnie zauważyć, iż w artykule 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mowa jest o osobie, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Skoro skarżąca, jak twierdzi jej pełnomocnik, opuściła mieszkanie w lipcu 2004 r. to okres trzech miesięcy uprawniający organ do wymeldowania upłynąłby już w październiku 2004 r. Tak więc nawet gdyby przyznać rację skarżącej, iż anulowanie jej zameldowania było nie prawidłowe, należałoby dokonać jej wymeldowania, gdyż pozostawienie zameldowania stanowiłoby, w takiej sytuacji jedynie fikcję meldunkową.

W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się, że stwierdzenie nieważności (anulowanie) czynności materialno-technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, to znaczy tylko wtedy, gdy wątpliwości, o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności ujawniły się już po dokonanej czynności materialno-technicznej związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania. Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie, nie ulega bowiem wątpliwości w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, iż A. S. nie zamieszkiwała pod wskazanym adresem w chwili jej zameldowania. Skarżąca nie wykazała, iżby było inaczej.

Tocząca się sprawa o unieważnienie testamentu, o jakiej wspomniała w swoim odwołaniu skarżąca, w ocenie Sądu, nie ma wpływu na postępowanie w przedmiocie wymeldowania. Potencjalne unieważnienie przez sąd powszechny testamentu i nawet w dalszej perspektywie ewentualne uzyskanie przez skarżącą lub jej matkę tytułu prawnego do spornego lokalu, nie daje żadnych podstaw do utrzymywania zameldowania skarżącej.

Odnośnie zarejestrowania zameldowania małoletniej O. S. wskazać należy, iż zgodnie z artykułem 14 ust. 2 ustawy zgłoszenie urodzenia dziecka dokonane we właściwym urzędzie stanu cywilnego zastępuje zameldowanie. Datą zameldowania dziecka jest data sporządzenia aktu urodzenia. Zameldowania dokonuje organ gminy właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego matki dziecka lub tego z rodziców, u którego dziecko faktycznie przebywa, a w przypadku braku miejsca pobytu stałego - organ właściwy ze względu na miejsce pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące.

Zgodnie z artykułem 26 § 1 kodeksu cywilnego (Dz. U z 1964 poz. 16 nr 93 ze zm.) miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Zameldowanie potwierdza miejsce zamieszkania. Zarejestrowanie zameldowania małoletniej miało ścisły związek z zameldowaniem matki małoletniej, a skoro anulowano zameldowania A. S. zasadnym było anulowanie również zarejestrowanie zameldowania jej córki O. S.

W związku z powyższym orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).