Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 146/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 93,  art. 94,  art. 95,  art. 96,  art. 98
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2018 r. sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w [...], Oddział [...] we [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 19 stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz A S.A. z siedzibą w [...], Oddział [...] we [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 19 stycznia 2018 r., nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), dalej K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzkiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Opolu od decyzji Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 18 września 2017 r., nr [...], zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr a, o powierzchni 22,6462 ha, z k.m. [...], obręb [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym A S.A. z siedzibą w [...], na działki: nr b, nr c, nr d, nr e, nr f, nr g, nr h, nr i i nr j oraz orzekającej, iż nowo wydzielone działki nr c i nr g są wydzielone pod drogę publiczną wojewódzką.

Wskazaną powyżej decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także jako SKO, Kolegium, organ odwoławczy) uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla w części dotyczącej ust. I pkt 2 i pkt 6 oraz w części dotyczącej ust. II i w tym zakresie umorzyło postępowanie pierwszej instancji oraz utrzymało w mocy ww. decyzję w pozostałej części (ust. I pkt 1, 3, 4, 5, 7, 8, 9).

Opisana na wstępie decyzję SKO poprzedziło następujące postępowanie.

A S.A. z siedzibą w [...] (dalej: A lub skarżący) pismem z dnia 2 sierpnia 2017 r. skierowanym do Urzędu Miasta Kędzierzyna-Koźla zwróciły się o podział działki nr a z k. m. [...], obręb [...] o powierzchni 22,6462 ha, stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym A, na działki nr: b o pow. 0,0186 ha, nr c o pow. 0,0331 ha, nr d o pow. 1,2071 ha, nr e o pow. 0,1031 ha, nr f o pow. 4,6079 ha, nr g o pow. 0,0455 ha, nr h o pow. 0,1020 ha, nr i o pow. 0,0956 ha i nr j o pow. 16,4333 ha. Wskazano jakie będzie przeznaczenie poszczególnych, powstałych w wyniku podziału działek. Do podania dołączono protokół z czynności przyjęcia granic nieruchomości z 25 października 2016 r., sporządzony przez uprawnionego geodetę A. R., obejmujący m. in. dz. nr a oraz projekt podziału przedmiotowej nieruchomości.

W odpowiedzi na wezwanie organu strona wyjaśniła, że ww. działki, wydzielone pod drogę wojewódzką nr [...], zgodnie z planem miejscowym znajdują się na terenie przeznaczonym pod drogi klasy zbiorczej i że przejdą z mocy prawa na własność Zarządu Dróg Wojewódzkich w Opolu z dniem, kiedy decyzja podziałowa uzyska przymiot ostateczności.

Decyzją z dnia 18 września 2017 r. nr [...], na podstawie art. 96 ust. 1, art. 95 pkt 8 i art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla, Kierownik Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Planowania Przestrzennego (w ust. I) zatwierdził podział nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym A, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr a o powierzchni 22,6462 ha z k. m. [...], obręb [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym A S.A. na działki: nr b, nr c, nr d, nr e, nr f, nr g, nr h, nr i i nr j oraz (w ust. II) orzekł, iż nowo wydzielone działki nr c i nr g są wydzielone pod drogę publiczną wojewódzką. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że ww. nieruchomość w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 22 maja 2003 r. (Dz. Urz. Woj. Opolskiego Nr [...], poz. [...], z późn. zm.), objęta ochroną konserwatorską, położona jest w strefie potencjalnego umiarkowanego zagrożenia powodziowego, na terenie o zróżnicowanym przeznaczeniu, obejmującym tereny: usług nieuciążliwych (UN), zieleni parkowej (ZP), usług sportu, rekreacji i turystyki (US), lasów (ZL), zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług nieuciążliwych (MNU), komunikacji kolejowej (KK) dróg publicznych klasy zbiorczej (KZ-2) oraz dróg publicznych klasy głównej (KG- 1).

W dalszej treści Prezydent Kędzierzyna-Koźle wyjaśnił, że zgodnie z żądaniem wnioskodawcy działki nr c i nr g, położone na terenie urządzonej drogi publicznej kategorii wojewódzkiej i z mocy prawa przejdą one na własność Województwa Opolskiego (po uzyskaniu przez decyzję statusu ostatecznej).

W odwołaniu dotyczącym "pkt II" ww. decyzji Województwo Opolskie - Zarząd Dróg Wojewódzkich w Opolu, wniosło o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Odwołujący się podniósł, że decyzja z 18 września 2017 r. wydana została z naruszeniem art. 96 ust. 1b i art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z uwagi na pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy z wniosku A, przepisu art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, na podstawie którego działki nr c i nr g, stanowiące drogę wojewódzką nr [...], stały się własnością Województwa Opolskiego już z dniem 1 stycznia 1999 r. Organ nie miał zatem podstaw prawnych do orzekania o skutku wskazanym w ww. art. 98 ust. 1 ustawy. Zdaniem odwołującego się, wskazany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obowiązek zapłaty dotychczasowemu użytkownikowi wieczystemu odszkodowania dotyczy budowy nowych dróg lub poszerzenie istniejących, a nie działek przejętych pod drogi publiczne z mocy prawa na podstawie innych przepisów. Prezydent Kędzierzyna-Koźla winien zatem "w realiach mniejszego postępowania" przekazać sprawę w części dotyczącej spornych działek nr c i nr g Wojewodzie Opolskiemu w trybie art. 96 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W uzupełniającym postępowaniu dowodowym Kolegium ustaliło, że działka nr a, dla której Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym A S.A. z siedzibą w [...], położona jest na terenie zamkniętym (tak poz. nr [...] zał. do decyzji Nr 3 Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 24 marca 2014 r. w sprawie ustalenie terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych (Dz. Urz. Min. Infrastruktury i Rozwoju poz. 25) i że protokołem zdawczo-odbiorczym z 8 lutego 1999 r. (poz. nr 23 wykazu dróg wojewódzkich województwa opolskiego), pozostającą w administracji Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w Opolu przekazano na rzecz Województwa Opolskiego drogę wojewódzką nr [...].

W wyniku rozpoznania odwołania, SKO w pierwszej kolejności zaznaczyło, że zasady i tryb podziału nieruchomości gruntowej uregulowane są w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121), zwanej dalej u.g.n. lub ustawą. Przywołało i omówiło szczegółowo regulacje zawarte w art. 93 do art. 96 ustawy, odnoszące się do kwestii podziału nieruchomości.

Nadto zważyło, że skoro w podstawie prawnej swego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał również art. 98 ust. 1 ustawy, to konieczne jest przywołanie także treści tej normy prawnej, zgodnie z którą działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Wywodziło, że przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne, jednocześnie przepis ten stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.

Następnie SKO odnotowało, że z akt sprawy wynika, że dwie spośród dziewięciu działek powstałych w wyniku podziału działki nr a, tj. dz. nr c i nr g to odcinki drogi publicznej wojewódzkiej nr [...] przebiegającej (m. in.) przez miasto [...]. Droga ta, będąca we władaniu Województwa Opolskiego w dniu 31 grudnia 1998 r. została przejęta z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo Opolskie (za protokołem zdawczo-odbiorczym z 8 lutego 1999 r.) na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133 poz. 872, z późn. zm.).

Odnosząc się do argumentu odwołania, że "wobec braku wydzielenia działki nr c i nr g pod drogę wojewódzka nr [...] (...) Wojewoda Opolski nie mógł wydać decyzji w trybie art. 60 ust. 3 ww. ustawy, przebieg przedmiotowej drogi został ustalony w drodze uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa Opolskiego z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie przebiegu dróg wojewódzkich", Kolegium zauważyło, że po myśli art. 96 ust. 1a ustawy, stosownie do którego w przypadku wydzielenia nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa, albo w przypadku wydzielenie części nieruchomości na potrzeby zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie wydaje się decyzji o podziale. Ostateczna decyzja o nabyciu własności lub użytkowania wieczystego albo o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości zatwierdza podział. W świetle tej regulacji, uznało, że jeżeli konieczne jest wydzielenie nieruchomości, które przeszły na własność jednostek samorządu terytorialnego, wydawana jest tylko decyzja wojewody potwierdzająca okoliczność, o której mowa w art. 60 ust. 1, tj. przejście własności nieruchomości Skarbu Państwa (tu: części drogi wojewódzkiej nr [...]) na rzecz jednostki samorządu terytorialnego - w sprawie niniejszej Województwa Opolskiego. W ocenie SKO, przepisy art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w zw. z art. 96 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami uzasadniają przyjęcie, że Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla nie był uprawniony do objęcia rozstrzygnięciem o podziale działki nr a działek przeznaczonych pod drogę wojewódzką nr [...].

W tym zakresie, w przekonaniu Kolegium należało postępowanie organu pierwszej instancji uznać za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. Kolegium stwierdziło, że bezprzedmiotowość wynika z braku podstaw do wydania decyzji w trybie art. 96 ust. 1 ustawy.

Równocześnie SKO przyjęło, że przywołany art. 98 ust. 1 ustawy nie może mieć zastosowania w sprawie, ponieważ powstałe w wyniku podziału działki nr a działki zajęte pod drogę publiczną (nr a i nr g) już wcześniej, na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. z mocy prawa przeszły na własność Województwa Opolskiego. Oznacza to, że w części dotyczącej pkt 3 i pkt 6 w ust. I i ust. II decyzji pierwszoinstancyjnej organ orzekał o okoliczności wynikającej z mocy prawa.

W konsekwencji, co do zarzutów dotyczących ust. I pkt 2 i pkt 6 oraz ust. II decyzji, SKO zgodziło się z odwołującym się w kwestii naruszenia przez Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla art. 98 ust. 1 w związku z art. 96 ust. 1 ustawy oraz art. 60 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Dlatego, wobec wykazanego braku podstaw prawnych do zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 98 ust. 1 ustawy zdaniem SKO, uznało za zbędne rozważania odnośnie do podniesionego w odwołaniu zarzutu braku podstaw do zapłaty przez Województwo Opolskie użytkownikowi wieczystemu odszkodowania, o którym mowa w art. 98 ust. 3 ustawy.

Jednocześnie SKO stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji w zakresie objętym ust. I pkt 1, 3, 4, 5, 7, 8, 9 (utrzymanym w mocy), nie narusza prawa.

Działka nr a, stanowiąca własność Skarbu Państwa i pozostająca w użytkowaniu wieczystym A S.A., położona jest na terenie zamkniętym, wobec czego organ słusznie pominął "pierwszy etap" postępowania podziałowego, nie wydając postanowienia o zgodności planowanego podziału z planem miejscowym (art. 93 ust. 4 w zw. z art. 95 pkt 8). Kolegium wywiodło, że zgodnie art. 97 ust. 1a ustawy do wniosku o podział należy dołączyć następujące dokumenty stwierdzające tytuł prawny do nieruchomości, w szczególności oświadczenie, o którym mowa w art. 116 ust. 2 pkt 4, tj. odpis księgi wieczystej albo oświadczenie przedstawiające aktualny stan wpisów w księdze wieczystej założonej dla nieruchomości objętej wnioskiem o wywłaszczenie wraz ze wskazaniem numeru księgi wieczystej albo zaświadczenie o stanie prawnym, jaki wynika ze zbioru dokumentów; (pkt 1), wypis z katastru nieruchomości i kopię mapy katastralnej obejmującej nieruchomość podlegającą podziałowi (pkt 2), decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku, o którym mowa w art. 94 ust. 1 pkt 2 (pkt 3), pozwolenie, o którym mowa w art. 96 ust. 1a, w przypadku nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków (pkt 3a), wstępny projekt podziału, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95 (pkt 4), protokół z przyjęcia granic nieruchomości (pkt 5), wykaz zmian gruntowych (pkt 6), wykaz synchronizacyjny, jeżeli oznaczenie działek gruntu w katastrze nieruchomości jest inne niż w księdze wieczystej (pkt 7) oraz mapę z projektem podziału (pkt 8).

Zaznaczyło Kolegium, że doprecyzowaniem ww. przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości, przywołując treść tych regulacji. Podkreśliło też, że mapa z projektem podziału nieruchomości stanowi załącznik do decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, o której mowa w art. 96 ust. 1 (§ 10).

Zważywszy na treść przywołanych przepisów oraz oceniając dokumenty dołączone do wniosku A S.A. z 2 sierpnia 2017 r., w tym mapę z projektem podziału działki nr a, Kolegium stwierdziło, iż są one kompletne i zawierają wszystkie elementy wymienione w ww. przepisach. Wnioskodawca podał, że celem podziału jest wydzielenie 9 działek o zróżnicowanym przeznaczeniu: do obrotu cywilnoprawnego (działki nr b, ci i j), pod istniejącą drogę wojewódzką nr [...] (działki nr c i nr g), pod drogę powszechnie użytkowaną (działki nr d), pod istniejący budynek mieszkalny (dz. nr e i nr h) oraz pod linię kolejową nr [...] relacji [...]-[...] (działka nr f). Wnioskodawca odniósł się do dostępu poszczególnych działek do dróg publicznych, wyjaśniając, że część z nich ma dostęp bezpośredni (działki nr nr: c, g, f, h i i), a część poprzez inne działki (działki nr b i nr d - poprzez projektowaną dz. nr c, a dz. nr e i nr j - poprzez projektowane dz. nr d i nr c).

Kolegium odnotowało także, że w aktach sprawy jest aktualny na dzień 1 września 2017 r. wypis uproszczony z rejestru gruntów obejmujący działkę nr a (uzupełniony o odpis księgi wieczystej nr [...] założonej dla ww. nieruchomości), protokół badania księgi wieczystej z 20 sierpnia 2016 r., protokół z czynności przyjęcia granic z 25 października 2016 r., sporządzony przez uprawnionego geodetę oraz wykaz synchronizacyjny i projekt podziału działki nr a (wraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych) z naniesionymi kolorem czerwonym granicami i powierzchniami nowo wydzielonych działek, opatrzony pieczątką Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości Starostwa Powiatowego w [...] z 31 lipca 2017 r.

SKO nadmieniło, że w całej rozciągłości akceptuje ustalenia Prezydenta Miasta Kędzierzyn-Koźle w zakresie zgodności planowanego podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 22 maja 2003 r.

Wobec powyższego skonstatowało, że akt organu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym ust. I pkt 1, 3, 4, 5, 7, 8, 9 jest zgodny z prawem, stąd należało go utrzymać w tej części w mocy.

W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka Akcyjna A Oddział Gospodarowania Nieruchomościami we [...] (dalej jako skarżący), żądała uchylenia skarżonej decyzji w części, to jest w zakresie pkt I sentencji decyzji, którym organ odwoławczy uchylił decyzję Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 18 września w części dotyczącej ust. 1 pkt 2 i pkt 6 oraz w części dotyczącej ust. II i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie przepisów postępowania, tj.

a) art. 6, 7 i 80 K.p.a., przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji tego przyjęcie, że część działki nr a położonej w [...], obręb [...] (jako "Działka") pozostawała na dzień 31 grudnia 1998 r. we władaniu Województwa Opolskiego, a tym samym z dniem 1 stycznia 1999 r. przeszła z mocy prawa na własność Województwa Opolskiego;

b) art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a. przez uchylenie w części decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania pierwszoinstancyjnego w zakresie działki nr c i g pomimo braku ku temu podstaw prawnych;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

a) art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, poprzez jego błędną wykładnię co skutkowało uznaniem, iż część działki pozostawała na dzień 31 grudnia 1998 r. we władaniu Województwa Opolskiego, a tym samym z dniem 1 stycznia 1999 r. przeszła z mocy prawa na własność Województwa Opolskiego;

b) art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. u.g.n., poprzez jego błędną wykładnię skutkującą jego niezastosowaniem, w wyniku czego decyzja organu pierwszej instancji została w części uchylona a postępowanie w tym zakresie umorzone;

c) art. 96 ust. 1b u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że część działki zajęta pod drogę publiczną nie mogła zostać objęta postępowaniem podziałowym przez organ pierwszej instancji, w związku z czym postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe co uzasadnia jego umorzenie.

Przedstawiając motywy swego stanowiska skarżący, po przypomnieniu argumentacji organu pierwszej i drugiej instancji, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1516/10, dowodził, że zgodnie z art. 60 ust. 1 Przepisów wprowadzających, nabyciu przez jednostkę samorządu terytorialnego podlega mienie Skarbu Państwa, które znajduje się we władaniu instytucji i osób prawnych w przewidzianej prawem formie, tj. na podstawie tytułu prawnego takiego jak: użytkowanie, zarząd, trwały zarząd. Nie można zatem mówić o "władaniu" w przypadku, gdy nie ma dokumentu świadczącego o tytule prawnym do nieruchomości. Podstawową przesłanką nabycia mienia Skarbu Państwa w trybie art. 60 ust. 1 ustawy jest "władanie" tym mieniem przez państwową jednostkę organizacyjną - przejmowaną z dniem 1 stycznia 1999 r. przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie zawiera normatywnej definicji pojęcia "władanie" użytego w art. 60 ust. 1, a także w innych przepisach rozdziału 4 "Nabycie mienia". Użyte w art. 68 ust. 1 ustawy (a zatem i w art. 60 ust. 1) - Przepisy wprowadzające pojęcie "władanie" nie może być identyfikowane z pojęciem "faktyczne władanie", jakim posługuje się Kodeks cywilny i może podlegać wykładni, co do jego prawnego (normatywnego) znaczenia odmiennej od tej, która stosowana jest w przypadku przepisów Kodeksu cywilnego (art. 222, art. 336, art. 338, art. 339 KC). Według skarżącego, jeżeli spojrzeć na przepisy ustawy nie jako na przepisy regulujące jedynie stosunki cywilnoprawne (prywatnoprawne, własnościowe), lecz i przepisy o charakterze ustrojowym (publicznoprawnym), regulujące kwestię wyposażenia nowo tworzonych jednostek samorządu terytorialnego w mienie mające służyć wykonywaniu przez nie ich publicznych zadań, to wówczas "władanie mieniem", o jakim stanowi przepis art. 68 ust. 1 ustawy (a także art. 60 ust. 1), nie powinno być utożsamiane z pojęciem posiadania w ujęciu cywilnoprawnym. W przepisie tym nie chodzi o władanie faktyczne, ale o władanie nieruchomością zawierające cechy właściwe dla wykonywania prawa własności. Posiadając przedmiotową nieruchomość jedynie faktycznie i użytkując ją bez tytułu prawnego, w sytuacji gdy tytuł taki oparty na trwałym zarządzie posiadał inny podmiot, skarżący nie spełnił wszystkich przesłanek do stwierdzenia nabycia tego mienia na mocy art. 60 ust. 1 Przepisów wprowadzających .

Zdaniem skarżącego, pomimo ugruntowanej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykładni pojęcia "władanie" w rozumieniu przepisu art. 60 ust. 1 Przepisów wprowadzających, organ odwoławczy ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, iż znajdujący się w aktach sprawy Protokół stanowi dowód na przejście z mocy prawa części działki na własność Województwa Opolskiego. SKO jednocześnie nie poczyniło w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia, czy faktycznie takie władanie po stronie Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w Opolu na dzień 31 grudnia 1998 r. występowało.

Opierając się o stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt I OSK 716/13), skarżący podkreślił że w myśl art. 60 ust. 3 Przepisów wprowadzających, nabycie mienia, o którym mowa w art. 60 ust. 1. stwierdza wojewoda w drodze decyzji administracyjnej. W ocenie skarżącego, nie należała zatem do właściwości SKO ocena, czy część działki zajęta pod drogę publiczną przeszła na własność Województwa Opolskiego. Wyłączne kompetencje do stwierdzenia, czy zachodziły przesłanki, o których mowa w art. 60 ust. 1 ww. ustawy należą bowiem do wojewody. Tymczasem, podjęte przez SKO rozstrzygnięcie zastąpiło decyzję wojewody, wydawaną w oparciu o art. 60 ust. 3 Przepisów wprowadzających, ponieważ przesądziło o prawie własności części działki. W ocenie skarżącego, takich uprawnień organ w postępowaniu podziałowym nie posiada.

Nadto skarżący podniósł, że o ile protokół mógłby stanowić dowód na nabycie części działki w postępowaniu komunalizacyjnym, o tyle nie mógł już stanowić dowodu przejścia prawa własności tej części nieruchomości w postępowaniu podziałowym. Stąd też zarzucił organowi drugiej instancji błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Wedle skarżącego, analiza zaskarżonej decyzji pozwala stwierdzić, iż umknęła SKO okoliczność uwłaszczenia się A co do całej działki. Decyzją z dnia 15 stycznia 1999 r. nr [...], Wojewoda Opolski, w oparciu o art. 200 ust. 1 u.g.n. stwierdził, że grunty Skarbu Państwa położone w [...], w tym cała działka, stały się z dniem 5 grudnia 1990 r., z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego poprzednika prawnego A - B, jako dotychczasowego zarządcy tych gruntów, a więc nie mogła się ona znajdować we władaniu Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w Opolu. Okoliczność przysługiwania B na dzień 5 grudnia 1999 r. prawa zarządu co do do całej działki, a od daty wydania ww. decyzji, prawa użytkowania wieczystego wyłączała możliwość uznania, iż część działki przeznaczona pod drogę publiczną przeszła z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Województwa Opolskiego.

Skarżący nie zgodził się również ze stwierdzeniem SKO, o braku podstaw do zastosowania przez organ pierwszej instancji art. 98 ust. 1 u.g.n. Bowiem zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n., działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.

W przekonaniu skarżącego, organowi nie udało się ponad wszelką wątpliwość wykazać, aby istniały przesłanki do stwierdzenia, iż część działki przeszła z mocy prawa na rzecz Województwa Opolskiego na mocy art. 60 ust. 1 Przepisów wprowadzających. Skarżący zauważył, że pomimo upływu 20 lat od daty komunalizacji z mocy prawa, brak jest w tym przedmiocie decyzji wojewody, co może wynikać z faktu, iż ten sam organ (Wojewoda Opolski) na mocy decyzji z dnia 15 stycznia 1999 r. stwierdził uwłaszczenie się B co do całej działki. Powyższe wykluczało zatem możliwość stwierdzenia przez ten sam organ, iż część działki podlegała komunalizacji z dniem 1 stycznia 1999 r., skoro uwłaszczenie następowało z datą 5 grudnia 1990 r. Decyzje takie wzajemnie by się wykluczały.

W posumowaniu skargi zaakcentowano, że skoro brak jest podstaw do skomunalizowania części działki na mocy Przepisów wprowadzających, a jej część w dacie wydania decyzji podziałowej zajęta jest pod drogę publiczną, to organ pierwszej instancji miał obowiązek orzec, iż nowo wydzielone działki nr c i g są wydzielane pod drogę publiczną. Jednocześnie, bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż na dzień orzekania przez organ pierwszej instancji droga publiczna wojewódzka nr [...] już istniała. Zgodnie bowiem z ugruntowanym w orzecznictwie stanowiskiem, błędne jest stanowisko, że przepis art. 98 u.g.n. znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku nabywania gruntów pod przyszłe inwestycje drogowe, których realizacja przewidziana jest w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Z brzmienia przepisu art. 98 ust. 1 u.g.n. nie wynika, aby przepis ten dotyczył wyłącznie dróg publicznych mających powstać w przyszłości. Skarżący przekonywał, że jest wręcz przeciwnie, ponieważ ustawodawca użył słowa "wydzielone" w czasie przeszłym, a nie w czasie przyszłym "mające być wydzielone" lub "wydzielone pod nowe drogi" .

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 9 marca 2018 r. skarżący podtrzymując stanowisko wyrażone w skardze, dodatkowo zarzucił, że SKO, uchylając ust. I pkt 2 i pkt 6 decyzji doprowadziło do sytuacji, gdy część działki a uległa podziałowi, a w pozostałym zakresie ma ona nieuregulowany stan prawny. W ocenie skarżącego, SKO nie było uprawnione do zniweczenia samego podziału działki. W przekonaniu skarżącego, w obecnej sytuacji mamy do czynienia z nowo powstałymi siedmioma działkami ewidencyjnymi i częścią działki o nieuregulowanym stanie prawnym. Oznacza to, że A nie jest w stanie ujawnić dokonanych zmian w ewidencji gruntów. Pozostała część działki nie stanowi już bowiem działki nr a ani nowych działek, albowiem te zostały wyeliminowane z obrotu prawnego zaskarżoną decyzją. Zdaniem skarżącego, nawet gdyby uznać, że działki nr c i nr g przeszły z mocy prawa na własność Województwa Opolskiego w oparciu o art. 60 ust. 1 Przepisów wprowadzających, to brak jest przeciwwskazań do zatwierdzenia podziału dokonanego przez organ pierwszej instancji. Zatwierdzenie podziału dokonanego przez organ pierwszej instancji umożliwi bowiem ujawnienie zmian wynikających z decyzji w ewidencji gruntów oraz, o ile wojewoda znajdzie ku temu przesłanki, do wydania decyzji na podstawie art. 60 ust. 1 Przepisów wprowadzających co do działki nr c i działki nr g. W tym kontekście skarżący przypomniał, iż jak wskazał w swoim odwołaniu Zarząd Dróg Wojewódzkich w Opolu, jednym z powodów niewydania do chwili obecnej przez wojewodę decyzji podziałowej w trybie art. 60 ust. 1 Przepisów wprowadzających w zakresie działek zajętych pod drogę wojewódzką nr [...] był właśnie brak decyzji podziałowej w zakresie działki. Jeszcze raz skarżący dowodził, że nie jest przeciwwskazaniem do zatwierdzenia podziału działki na 9 nowych działek (w tym zajętych pod drogę publiczną) treść art. 98 ust. 1 u.g.n. Przepis ten dotyczy bowiem sytuacji, gdy nie przeprowadza się postępowania podziałowego, albowiem podstawą do wydzielenia działki jest decyzja stwierdzająca przejście własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości z mocy prawa. Wówczas zbyteczne jest wydawanie decyzji podziałowej. Zastosowanie tego przepisu dotyczy jedynie przypadków, gdy nie nastąpił jeszcze geodezyjny podział działki, której własność ma w części przejść z mocy prawa.

Skarżący zaakcentował, że ww. przepis u.g.n. ma zastosowanie tylko wówczas, gdy postępowanie o stwierdzeniu przejścia własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości z mocy prawa ma charakter uprzedni przed postępowaniem podziałowym albo całkowicie samodzielny. Ustawodawca nie wprowadził zakazu podziału działki ewidencyjnej, której część ma następnie przejść na inny podmiot w oparciu o odrębne rozstrzygnięcie organu. Sytuacja wywołana orzeczeniem SKO uniemożliwia skarżącemu rozporządzaniem przysługującym prawem użytkowania wieczystego do działki. Ujawnienie podziału działki będzie bowiem możliwe po uregulowaniu stanu prawnego całej działki, a nie tylko jej części. Skarżący dodał, że tak długo jak wojewoda nie wyda decyzji o przejściu własności działek nr c i nr g na własność województwa (o ile w ogóle są ku temu przesłanki) tak długo stan prawny działki i jej poszczególnych części będzie nieuregulowany, co uniemożliwi A jakiekolwiek czynności prawne lub faktyczne co do tej nieruchomości. Ponadto, skarżący wyraził przypuszczenie, że działki zajęte pod drogę publiczną przeszły z mocy prawa na rzecz Województwa Opolskiego i że w tym zakresie zostanie wydana stosowna decyzja.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2188, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Podkreślenia przy tym wymaga, że uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi jest przepis art. 135 P.p.s.a., zgodnie z którym, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Działania takie służyć mają bowiem zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli sądowej w niniejszej sprawie została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, mocą której utrzymano w mocy w części decyzję organu pierwszej instancji, zatwierdzającą podział nieruchomości: działki nr a, obręb ewidencyjny [...], objętej księgą wieczystą nr [...], będącej własnością Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym spółki akcyjnej A; w ten sposób, że w wyniku podziału powstaną nowe działki gruntu, a to nr: b, d, e, e, f, h, i, j.

Natomiast w pozostałej cześć, tj. w odniesieniu do działek nr c oraz nr g, w dotychczasowym użytkowaniu jako droga publiczna, a także w odniesieniu do orzeczenia, iż nowo wydzielone działki nr c i nr g są wydzielane pod drogę publiczną - organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył w tym zakresie postępowanie.

Zasady i tryb podziału nieruchomości gruntowej uregulowane są w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121), zwanej dalej u.g.n. Stosownie do art. 93 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94, w myśl których w przypadku braku planu miejscowego - jeżeli nieruchomość położona jest na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzania planu, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi (art. 94 ust. 1 pkt 1) albo jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 94 ust. 1 pkt 2). Niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działek gruntu na terenach zamkniętych (art. 95 pkt 8). Podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział, na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny (art. 96 ust. 1 w zw. z art. 97 ust. 1).

Przepis art. 96 ust. 1 u.g.n. wprowadza zasadę, że ewidencyjny podział nieruchomości zatwierdzany jest decyzją administracyjną wydawaną przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. W decyzji tej organ stwierdza dopuszczalność dokonania ewidencyjnego podziału nieruchomości - w ogóle i w określony sposób.

Decyzja o podziale nieruchomości nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza, że jeżeli z wnioskiem o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości występuje właściciel lub użytkownik wieczysty, a proponowany podział jest w zasadzie zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego, to organ nie może odmówić jego zatwierdzenia (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 czerwca 2014 r., II SA/Go 239/14, LEX nr 1522572).

Chociaż w art. 96 ust. 1 u.g.n. mowa jest ogólnie o podziale nieruchomości, jednak bez wątpienia chodzi o podział ewidencyjny, którego następstwem jest podział geodezyjny, ustawodawca dokonuje bowiem wyraźnego rozróżnienia podziału ewidencyjnego i prawnego, o którym mowa w art. 96 ust. 3 u.g.n. (i który został potraktowany inaczej niż podział omawiany w art. 96 ust. 1 u.g.n.).

Skutkiem wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości jest dokonanie na podstawie takiej decyzji zmian w zakresie oznaczenia nowo wydzielonych działek gruntu w ewidencji gruntów i budynków oraz w księdze wieczystej.

Podział zobrazowany jest w operacie podziałowym (który jest opracowaniem geodezyjno-kartograficznym). Operat taki przyjmowany jest do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wywołuje on jednak skutki prawne w postaci nowego oznaczenia wydzielonych działek gruntu w ewidencji gruntów i budynków oraz w księdze wieczystej dopiero po zatwierdzeniu podziału nieruchomości ostateczną decyzją administracyjną. Od tej chwili dla nowych działek gruntu mogą zostać założone odrębne księgi wieczyste, a także działki te mogą zostać zbyte. W zwykłych okolicznościach operat podziałowy stanowiłby po przyjęciu do tego zasobu dokument wystarczający do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Ze względu jednak na treść przepisów art. 96 ust. 1 i 4 u.g.n. nie może on być dokumentem do tego wystarczającym, gdyż niezbędna do wprowadzenia takich zmian jest ostateczna decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Zatem, jak wynika z art. 96 ust. 1 i 4 u.g.n., wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie ewidencyjnego podziału nieruchomości jest możliwe jedynie na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o zatwierdzeniu takiego podziału. Wynikiem ewidencyjnego podziału nieruchomości jest ewidencyjna zmiana oznaczenia nieruchomości i dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zarówno oznaczenia nieruchomości, jak i opisu oraz oznaczenia granic ewidencyjnych działek gruntu wchodzących w skład nieruchomości.

W niniejszej sprawie Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla zatwierdził podział nieruchomości działki nr a, w wyniku którego powstało dziewięć działek o konkretnych numerach ewidencyjnych. W postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło ww. decyzję w części odnoszącej się do dwóch nowo wydzielonych działek nr e i nr g, które w całości położone są na terenie urządzonej drogi publicznej kategorii drogi wojewódzkiej - umarzając, na podstawie art. 105 ust. 1 K.p.a., postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe.

Trudno nie zgodzić się ze skarżącym, że SKO, uchylając ust. 1 pkt 2 i pkt 6 decyzji organu pierwszej instancji doprowadziło do sytuacji, gdy część działki a uległa podziałowi, a w pozostałym zakresie nieruchomość jako działka a ma nieuregulowany stan prawny.

W ten sposób Kolegium doprowadziło do sytuacji, gdy decyzja podziałowa, mimo uzyskania waloru ostateczności, co do siedmiu działek, nie pozwala na dokonanie zmian w ewidencji gruntów, jak również nie może zostać zrealizowana w postępowaniu wieczystoksięgowym.

W realiach niniejszej sprawy należy mieć na uwadze normę zawierającą się w art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 z późn. zm.).

Przepis ten stanowi, że mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów tej ustawy z tym dniem stają się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jakkolwiek nabycie mienia państwowego przez jednostki samorządu terytorialnego w tym trybie następowało z mocy prawa, to jednak badanie, czy spełnione zostały przesłanki nabycia określone w art. 60 ust. 1 ustawy, następowało w postępowaniu administracyjnym, kończącym się decyzją wojewody, wydawaną na podstawie dokonanych w tym postępowaniu ustaleń. W myśl art. 60 ust. 3 tej ustawy, nabycie mienia, o którym mowa w art. 60 ust. 1, stwierdza wojewoda w drodze decyzji administracyjnej.

W ocenie Sądu, skarżący dokonał prawidłowej wykładni art. 60 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przyjmując, że nabycie z mocy prawa, własności nieruchomości będącej we władaniu określonego w ustawie podmiotu, mogło dotyczyć tylko takiego władztwa nad mieniem państwowym, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymogami prawidłowej gospodarki, czyli takich form władztwa nad mieniem Skarbu Państwa, które zawierało w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. Nabyciu przez jednostkę samorządu terytorialnego podlega mienie Skarbu Państwa, które znajduje się we władaniu instytucji i osób prawnych w przewidzianej prawem formie, tj. na podstawie tytułu prawnego takiego jak: użytkowanie, zarząd, trwały zarząd. Nie można zatem mówić o "władaniu" w przypadku, gdy nie ma jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o tytule prawnym do nieruchomości (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. I SA/Wa 1330/09, Lex nr 600024).

Zgodzić się przyjdzie ze skarżącym, że Kolegium ograniczyło się wyłącznie do stwierdzenia, iż znajdujący się w aktach sprawy Protokół stanowi dowód na przejście z mocy prawa części działki na własność Województwa Opolskiego. SKO nie poczyniło w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy faktycznie takie władanie po stronie Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w Opolu na dzień 31 grudnia 1998 r. występowało i zostało potwierdzone stosowną decyzją wojewody.

Powyższe rozważania mają istotne znaczenie, gdyż jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 października 2014 r. (sygn. akt I OSK 716/13, LEX nr 1591053), jakkolwiek nabycie mienia państwowego przez jednostki samorządu terytorialnego w tym trybie następowało z mocy prawa, to jednak badanie, czy spełnione zostały przesłanki nabycia określone w art. 60 ust. 1 Przepisów wprowadzających, następowało w postępowaniu administracyjnym, kończącym się decyzją wojewody, wydawaną na podstawie dokonanych w tym postępowaniu ustaleń. W myśl bowiem art. 60 ust. 3 Przepisów wprowadzających, nabycie mienia, o którym mowa w art. 60 ust. 1. stwierdza wojewoda w drodze decyzji administracyjnej. Zatem, jak trafnie zauważył skarżący, nie należała do właściwości SKO ocena, czy część działki zajęta pod drogę publiczną przeszła na własność Województwa Opolskiego. Bowiem wyłączne kompetencje do stwierdzenia, czy zachodziły przesłanki, o których mowa w art. 60 ust. 1 ww. ustawy należą do wojewody. Tym samym podjęte przez SKO rozstrzygnięcie zastąpiło decyzję wojewody wydawaną w oparciu o art. 60 ust. 3 Przepisów wprowadzających, albowiem przesądziło o prawie własności części działki. Takich uprawnień organ odwoławczy w postępowaniu podziałowym nie posiadał. Protokół mógłby stanowić dowód na nabycie części działki w postępowaniu komunalizacyjnym, o tyle nie mógł już stanowić dowodu przejścia prawa własności tej części nieruchomości w postępowaniu podziałowym.

Natomiast przepis art. 98 u.g.n. dotyczy wydzielania działek pod drogi publiczne i wprowadza istotne skutki dokonania podziału ewidencyjnego nieruchomości w postaci odebrania własności lub prawa użytkowania wieczystego do działek wydzielonych pod drogi publiczne lub ich poszerzenie z chwilą, gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie sądu o podziale stało się prawomocne. Omawiany przepis dotyczy zarówno dróg, które dopiero mają powstać, jak i dróg istniejących (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 czerwca 2008 r., I SA/Wa 360/08, LEX nr 491981). Skutki prawne, o których mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n., w postaci utraty własności lub prawa użytkowania wieczystego działek wydzielonych pod drogi publiczne nie są przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, ale są następstwem wydania tej decyzji, przejście prawa własności następuje bowiem z mocy samego prawa.

Gdyby nie potwierdzono skomunalizowania części działki na mocy Przepisów wprowadzających, a nie zostało wykazane w sprawie, że doszło do wydzielenia nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa (art. 96 ust. 1b u.s.g.), zaś jej część bezsprzecznie w dacie wydania decyzji podziałowej zajęta jest pod drogę publiczną, więc zaistniałyby przesłanki do orzeczenia, iż nowo wydzielone działki nr c i nr g są wydzielane pod drogę publiczną wojewódzką.

W tym stanie rzeczy, Sąd nie może zaakceptować rozstrzygnięcia SKO co do rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania, na podstawie art. 105 ust. 1 K.p.a. w części odnoszącej się do ust. I punktu 2 i 6 decyzji organu pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego. Doszło bowiem do takiej sytuacji, gdy została wydana decyzja o podziale nieruchomości, która nie wywiera skutku prawnego, wobec niemożności dokonania wpisu w księdze wieczystej. W konsekwencji, nie można wprowadzić do obrotu cywilnoprawnego wydzielonych działek, mimo że o tym orzeczono w ostatecznej decyzji organu pierwszej instancji. Dostrzec przyjdzie, że w tej części decyzja organu stała się ostateczna w wyniku postanowienia przez organ odwoławczy o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej w odniesieniu do ust. I pkt 1, 3, 4, 5, 7, 8 i 9.

Powtórzyć przyjdzie, że w ocenie Sądu, umorzenie postępowania w powyższym zakresie oznacza, że doszło do podziału geodezyjnego i ewidencyjnego części przedmiotowej działki a, a w odniesieniu do części tej nieruchomości sytuacja pozostała nieunormowana i niemożliwa do ujawnienia w księdze wieczystej i ewidencji prowadzonej przez organy geodezyjno-kartograficzne. Z taką konstatacją trudno się zgodzić, mając na uwadze art. 95 ust. 8, art. 96 i 97 u.s.g.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

Dodać należy, że wprawdzie w petitum skargi zawarto żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji w części, niemniej z uzasadnienia skargi oraz pisma procesowego skarżącego z dnia 9 marca 2018 r. wynika, że nie zgadza się on w istocie z rozstrzygnięciem SKO w pełnym zakresie. Dlatego, po myśli art. 134 i 135 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Rzeczą organu będzie orzeczenie w przedmiocie podziału całej nieruchomości oznaczonej jako działka a, po ustaleniu czy doszło do wydania przez wojewodę decyzji na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną bądź zastosowania art.98 u.s.g., jeśli przesłanki z tego przepisu zostaną potwierdzone.