Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1790/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-01-25 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 sierpnia 2011r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za luty 2010r. postanawia oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "A" Sp. z o.o. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 29 sierpnia 2011r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za luty 2010r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz akt sprawy "A" Sp. z o.o. w B. zajmuje się głównie działalnością związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Kapitał zakładowy spółki wynosi 2 117 000 zł, wartość środków trwałych 5 191 559,97 zł a rachunek zysków i strat z dnia 24 marca 2011r. wykazuje, że ostatni rok obrotowy spółka zamknęła stratą w wysokości - 3 237 584,63 zł przy przychodzie na poziomie 15 867 897,15 zł Na dzień 31 grudnia 2010r. spółka posiadała w kasie i na rachunkach kwotę 94 497,10 zł W chwili obecnej ma dwa rachunki bankowe, jeden w BRE Banku S.A., na którym na dzień 24 października 2011r. zgromadzona była kwota 5 899,81 zł, drugi w Banku Spółdzielczym, na którym znajduje się suma 77,90 zł.

Postanowieniem z dnia 25 listopada 2011r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych.

W sprzeciwie od tego postanowienia pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił Referendarzowi sądowemu "naruszenie prawa materialnego", a to art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych i odmowę udzielenia tego zwolnienia w jakiejkolwiek części.

W ocenie skarżącej Spółki zaskarżone postanowienie jest nieprawidłowe i prowadzi w konsekwencji do nieuzasadnionego odebrania jej drogi sądowej w sprawie.

W kwestii posiadania przez Spółkę środków finansowych na rachunku bankowym – wskazano, że rachunek prowadzony przez BRE Bank S.A. jest obciążony tytułami egzekucyjnymi w wysokości ponad 2 milionów złotych, na dowód czego przedłożono zaświadczenie na dzień 15 września 2011r.

Dalej podkreślono, że posiadany przez Spółkę majątek nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w przeważającej części automaty do gier o niskich wygranych, które w wyniku nowych regulacji mogą być eksploatowane jedynie do czasu wygaśnięcia udzielonej licencji. Z uwagi na fakt, że nowe licencje nie będą wydawane, ewentualni nabywcy nie mogliby eksploatować zakupionych automatów, stąd popyt na ten składnik majątku Spółki jest obecnie zerowy. Jednocześnie podkreślono, że sprzedaż majątku nieruchomego Spółki miałaby charakter nieodwracalny. W przypadku gdy w wyniku sądowej weryfikacji zaskarżonej decyzji podatkowej zostałaby ona uchylona (co zdaniem Spółki powinno nastąpić) a na rzecz Spółki zostałyby zasądzone koszty sądowe, spowoduje to odzyskanie poniesionych nakładów finansowych, ale odzyskanie posiadanego majątku trwałego nie będzie już możliwe.

Końcowo stwierdzono, że biorąc pod uwagę ilość zarejestrowanych w chwili obecnej we WSA w Krakowie spraw i łączną wysokość wpisów we wszystkich tych sprawach, tj. 4.429zł, Spółka nie jest w stanie uiścić wpisu w tej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Prawo pomocy może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).

Należy przypomnieć, że zawarta w przepisach p.p.s.a. regulacja prawa pomocy - stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W konsekwencji przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty, powinny uzasadniać jego żądanie. Oznacza to, iż na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa, przy czym do Sądu należy ocena tych dowodów w świetle spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy.

Osoba prawna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma odpowiednich środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także to, że nie ma ich, pomimo tego, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na ten cel. (Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis /wydanie IV/). Oprócz obiektywnego braku środków na pokrycie kosztów postępowania liczy się tutaj więc również możliwość ich pozyskania w inny sposób, taki jak zaciągnięcie kredytu czy podwyższenie kapitału zakładowego (B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009r.).

Już na wstępie zaznaczyć należy, że przeciwstawienie przepisów art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, iż w odróżnieniu od osoby fizycznej, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej ma charakter uznaniowy (osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane).

W tym stanie prawnym zasadność wniosku skarżącej Spółki rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości majątkowe i finansowe. W odniesieniu do drugiego z przedstawionych aspektów rozpatrywania wniosku, istotnym jest nie tylko to, jakie w danym momencie są realne możliwości finansowe skarżącego, ale również przyczyny takiego stanu rzeczy.

Sąd uwzględnił w pierwszej kolejności, iż na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których Spółka byłaby zobowiązana składa się wpis w sześciu sprawach oznaczonych sygnaturami od I SA/Kr 1789/11 do I SA/Kr 1791/11 oraz od I SA/Kr 1875/11 do I SA/Kr 1877/11, a to odpowiednio 1 497zł, 1 437zł, 1 495zł, 1 444zł, 1 261zł, 1 249zł, co daje w sumie kwotę 8 383zł (stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm./). W tym też kontekście faktycznym rozpoznano wniosek w niniejszej sprawie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w świetle tak znacznych przychodów, jakie uzyskuje Spółka, a także wartości jej majątku trwałego, niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy. Spółka w istocie nie wykazała, że zmaga się z groźbą niewypłacalności - przedłożone dokumenty świadczą o prowadzeniu działalności na dużą skalę, z której uzyskiwane są znaczne przychody – przychód osiągnięty przez Spółkę w 2010r. wyniósł 15 867 897,15 zł. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez danego przedsiębiorcę. Spółka w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, posiada płynność finansową, a w sytuacji obawy pogorszenia sytuacji majątkowej powinna skoncentrować się na obniżeniu kosztów działalności.

W rozpoznawanej sprawie poza - powoływaniem się na stratę oraz dołączonym do sprzeciwu zaświadczeniu o obciążeniu rachunku bankowego tytułami egzekucyjnymi na kwotę 2 515 800,47zł - Spółka nie przedłożyła żadnych dowodów na ryzyko utraty płynności finansowej. Stąd twierdzenia Spółki o trudnej sytuacji finansowej należy ocenić jako gołosłowne. Trudno przyjąć, uwzględniwszy zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, że Spółka, która uzyskała przychody w 2010r. we wskazanej wyżej wysokości, nie jest w stanie z takiej kwoty wygospodarować około 8 000 zł, na pokrycie wpisów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych.

Podkreślenia wymaga, że z treści sprzeciwu nie wynikają w istocie żadne konkretne informacje o sytuacji finansowej Spółki. Sprzeciw koncentruje się na uwypukleniu braku możliwości wyzbycia się składników majątku.

Tymczasem podkreślić należy, iż na majątek Spółki nie składają się tylko i wyłącznie rzeczone automaty do gier o niskich wygranych.

W świetle rachunek zysków i strat za rok 2010 oraz bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2010r. Spółka dysponuje również środkami trwałymi w postaci budynków i lokali o wartości 1 065 577,64zł, czy też środkami transportu o wartości blisko 50 000zł. Należy zatem dojść do wniosku, że posiadane przez Spółkę aktywa finansowe wystarczają na pokrycie kosztów postępowania sądowego, uwzględniając konieczność poniesienia kosztów także w pozostałych sprawach, zawisłych przed tut. Sądem. Podkreślić przy tym trzeba, że strata z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, wykazywana przez skarżącą, jest wynikiem jedynie bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych, a zatem nie decyduje o braku możliwości poniesienia kosztów sądowych (por. w tej kwestii postanowienie NSA z dnia 9 marca 2011r., sygn. akt II FZ 43/11, opubl. w bazie LEX pod nr 783832).

Dodatkowo, nie wydaje się przy tym by choćby z uwagi na wartość poszczególnych komponentów składających się na przedmiotowe urządzenia do gier w perspektywie najbliższych lat nie przedstawiały one już żadnych walorów gospodarczych, przy uwzględnieniu dodatkowo możliwości sprzedaży ich na rynku światowym.

Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki w warunkach sprawy jak najbardziej aktualna jest wypowiadana wielokrotnie w orzecznictwie teza, iż przedsiębiorca powinien w procedurze planowania wydatków uwzględnić również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnych postępowań sądowych i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, to posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej, zaś podmiot prowadzący działalność gospodarczą, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinien uwzględnić także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Planowanie wydatków bez uwzględnienia zasady, o której wspomniano wyżej, jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, zaś strona, która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych – preferencyjnie traktując inne zobowiązania – nie może prawnie skutecznie podnieść ewentualnego zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami.

W powyższym świetle łączna kwota wpisu sądowego w przywołanych sprawach nie może być uznana za decydującą dla kondycji finansowej Spółki. Należy przy tym podkreślić, iż wpis sądowy jest wydatkiem, który wiąże się z bieżącą działalnością strony i jako taki wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na zasadzie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.