Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 710/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 1990 nr 79 poz 464
law: Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska – Macioch (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi W.O., A.B., K.O., A. K., A. D., M. M., I. S., J. B., A. B., K. K., I. W., Z. Z., J. K., K. B., J. B., H. P., J. O., R. O., D. O., M. O. i M. B. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o uwłaszczeniu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz skarżących W. O., A. B., K. O., A. K., A. D., M. M., I. S., J. B., A. B., K. K., I. W., Z. Z., J. K., K. B., J. B., H. P., J. O., R. O., D. O., M. O. i M. B. solidarnie kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek W.O., K. O., A. K., A. D., M. M., I.S., J. B., A. B., K. K., I. W., A. B., Z. Z., J.K., K. B., J. B., H. P., J. O., R. O., D. O., M. O. i M. B., zwanych dalej "spadkobiercami J.O.", utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] maja 1992 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji nr [...] Wojewody W. z dnia [...] marca 1992 r. o uwłaszczeniu Huty [...] nieruchomościami położonymi w [...] w rejonie ul. [...] – w części dotyczącej działki nr [...] [...].

Postępowanie administracyjne zakończone powołaną decyzją ostateczną toczyło się ponownie po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 203/04 ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o uwłaszczeniu.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o uwłaszczeniu Huty [...] wszczęte zostało wnioskiem spadkobierców J. O. z dnia 17 maja 2000 r. i dotyczyło uwłaszczenia w zakresie obejmującym część dawnej działki nr [..], która - jak twierdzą wnioskodawcy - pozostała ich własnością po wywłaszczeniu orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1955 r. nr [...]. z obszaru tej działki gruntu o pow. [...] m2. Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji o uwłaszczeniu oparto na zarzucie rażącego naruszenia prawa przy ich wydaniu przez to, że uwłaszczeniem objęto grunty nie będące w dniu uwłaszczenia, tj. w dniu 5 grudnia 1990 r., własnością Skarbu Państwa.

Wnioskodawcy powoływali się na treść zaświadczenia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] kwietnia 1999 r., z którego wynika, że zgodnie ze stanem działów I i II wykazu hipotecznego księgi wieczystej pn. "[...]" inw. Nr [...] prawo własności według stanu na dzień 20 stycznia 1919 r. co do działki oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] dziesięcin [...] sażeni kwadratowych wpisane jest wpisem jawnym na rzecz J. O. Wskutek uszkodzenia tej księgi (brak stron od 183 do końca) w czasie działań wojennych w latach 1939-45 oraz odłączeń działek do odrębnych ksiąg wieczystych zaświadczenie oparto o posiadane dane. Z nieruchomości odłączono do księgi wieczystej KW [...] m. in. działkę nr ewid. [...] (d. cz. działki hip. [...]) o pow. [...] m2 na wniosek z dnia 1 października 1994 r. Według wnioskodawców, skoro orzeczeniem o wywłaszczeniu z dnia [...] sierpnia 1955 r. odjęto prawo własności tylko do części działki nr [...] o powierzchni [...] m2, to pozostała część stanowiła ich własność. Tymczasem decyzja uwłaszczeniowa Wojewody opiewała na powierzchnię całej dawnej działki nr [...].

Decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o uwłaszczeniu. Decyzja ta wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2002 r. sygn. akt I S.A. 294/01 została uchylona wraz z decyzją ją poprzedzającą z dnia [...] października 2000 r. nr [...].

Po rozpoznaniu wniosku spadkobierców J. O. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności obu zakwestionowanych decyzji o uwłaszczeniu Huty [...] w zakresie wskazanym przez wnioskodawców stwierdzając w uzasadnieniu, iż brak jest podstaw do uznania, że decyzja o uwłaszczeniu w zakresie gruntów dawnej działki nr [...] była obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zdaniem Ministra, na grunty dawnej działki nr [...], oprócz wywłaszczonej powierzchni [...] m2 oznaczonej jako działka nr [...], składały się w dniu wydania decyzji o uwłaszczeniu działki nr [...] i nr [...], które również były objęte orzeczeniem o wywłaszczeniu z dnia [...] sierpnia 1955 r. Działki nr [...] i nr [...] w dniu wywłaszczenia stanowiły własność spadkobierców M. G. i M. B. Zdaniem organu, mogło to wskazywać, iż spadkobiercy J. O. nie byli już wówczas właścicielami tych działek. Wskutek wywłaszczenia całej dawnej działki nr [...] Skarb Państwa stał się jej właścicielem, a zatem spełnione były przesłanki uwłaszczenia, o których mowa w art. 2 ust. 1-2 ustawy z dnia 29 września 1990 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 203/04 uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z [...] października 2003 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na związanie z mocy art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) oceną prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2002 r., iż materiał dowodowy przedstawiony wówczas Sądowi nie zawierał dowodu, który uzasadniałby wydanie przez Wojewodę W. decyzji obejmującej sporny grunt.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w porównaniu ze stanem materiału dowodowego, jakim dysponował Naczelny Sąd Administracyjny wydając wyrok, materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu będącym przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny powiększył się jedynie o stanowisko uczestnika postępowania Agencji [...] S.A. w W. i o złożone przez nią dokumenty, w tym dowody wpłat kwot odszkodowań za wywłaszczenia do depozytu sądowego, które niczego nie wnoszą do sprawy, a także o nieuwierzytelnioną kserokopię szkicu gruntów wywłaszczonych w 1955 roku, którego wartość dowodowa jest wątpliwa wobec braku wskazania, z jakiej mapy ów szkic został wykonany, a także braku poświadczenia przedstawionej kopii szkicu z oryginałem. Ponadto, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, dokument kartograficzny jakim jest mapa, nie ma mocy dowodu rozstrzygającego o własności nieruchomości, choć może być jednym z dowodów ocenianym w świetle całego materiału dowodowego w sprawie. Aby można było oprzeć się na takim dowodzie jak mapa, musi być przede wszystkim wyjaśnione, jakie materiały źródłowe stanowiły podstawę jej opracowania. Nadto Sąd stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji ostatecznej zabrakło odniesienia się przez organ do argumentów podniesionych przez skarżących we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym wyjaśnienia, na jakiej podstawie - poza sugestią przedstawioną w tej sprawie przez Agencję [...] S.A. - organ przyjął, iż przed wywłaszczeniem własność części dawnej działki nr [...] nabyli M. G. i M. B., a z których to działek oznaczonych wówczas jako działki nr [...] i nr [...] spadkobiercy tych osób zostali wywłaszczeni orzeczeniem z 1955 roku. Ta okoliczność, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wymagała wyjaśnienia przed podjęciem zaskarżonej decyzji, zwłaszcza w świetle twierdzeń skarżących, iż postępowanie spadkowe po J. O., które dopiero umożliwiłoby jego spadkobiercom dokonanie obrotu prawnego jakąkolwiek częścią nieruchomości, zostało przeprowadzone dopiero w 1958 r., a więc nawet po dacie wywłaszczenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] ponownie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowych we wskazanej przez wnioskodawców części.

W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że wobec tego, iż w księdze wieczystej, o której mowa w zaświadczeniu Sądu Rejonowego W. z dnia [...] kwietnia 1999 r., brak jest stron od 183 do końca, nie jest wiadomym, jaki był ewentualny obrót prawami do nieruchomości przed drugą wojną światową i kto oraz w jakim zakresie był właścicielem nieruchomości po wojnie. Nie może o tym rozstrzygać niekompletna księga wieczysta.

Organ stwierdził, iż uzupełnił materiał dowodowy o dane z rejestru pomiarowego z 1959 r., z księgi protokołów z polubownego ustalenia granic nieruchomości oraz o mapę sytuacyjną części terenów, w tym terenu pod nazwą "[...]." przeznaczonych do wywłaszczenia na rzecz Huty [...], przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Z dokumentów tych - zdaniem Ministra Budownictwa - wynika, że wywłaszczeniem w 1955 roku, oprócz działki nr [...], objęto także działki położone na wschód - działki nr [...], [...] i dalsze oraz na zachód - działki nr [...], [...] i dalsze. Z rejestru pomiarowego z 1959 roku zaś wynika, że działka nr [...] była własnością spadkobierców J. O., a właścicielami sąsiednich działek byli spadkobiercy M. G. (działka nr [...]) i spadkobiercy M. B. (działka nr [...]). Dalej organ stwierdza, że z dokumentów geodezyjnych nie wynika, na podstawie jakich dokumentów ustalono prawo własności działek nr [...] i nr [...]. Wobec zniszczenia księgi wieczystej b. działki nr [...] nie jest możliwe ustalenie, kto w dniu wydawania orzeczenia o wywłaszczeniu był właścicielem przedmiotowych działek. Kwestia prawidłowości orzeczenia wywłaszczeniowego i przyjętych w jego toku ustaleń co do prawa własności jest jednak odrębnym zagadnieniem i nie może być rozpatrywana w niniejszym postępowaniu. W świetle powyższego obszar objęty orzeczeniem wywłaszczeniowym, wywodzący się z dawnej działki nr [...], był więc własnością Skarbu Państwa wskutek wywłaszczenia i obszar ten został ujęty w decyzji uwłaszczeniowej. Brak więc podstaw do uznania, że decyzja uwłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Nie stwierdzono też, aby mogły zaistnieć inne przesłanki , o których mowa w art. 156 § 1 kpa.

We wniosku ponowne rozpatrzenie sprawy spadkobiercy J. O. podnieśli, że stanowisko organu administracji w kwestii własności gruntów dawnej działki nr [...] pozostaje w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Należy uwzględnić, że J. O. zmarł w 1923 roku, księga wieczysta została zachowana do [...] maja 1944 r., zaś postępowanie spadkowe po J. O. przeprowadzono dopiero w 1958 roku. Te fakty wskazują, że nie nastąpił żaden obrót prawami do działki nr [...]. Nie zostało też wykazane, że doszło do pierwotnego nabycia nieruchomości przez M. G. i M. B.

Decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2006 r. [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowych we wskazanej części. W uzasadnieniu organ przytoczył dotychczasowe ustalenia odnośnie stanu faktycznego i podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu decyzji z [...] maja 2006 r. Zdaniem Ministra Budownictwa, w świetle rejestru pomiarowego z 1959 roku i księgi protokołów z polubownego ustalenia granic wynika, że działka nr [...] była własnością spadkobierców J. O., a właścicielami sąsiednich działek byli spadkobiercy M. G. (działka nr [...]) i spadkobiercy M. B. (działka nr [...]). Wskazane dokumenty geodezyjne nie powołują dokumentów będących podstawą ustalenia prawa własności działek nr [...] i nr [...]. Natomiast w związku ze zniszczeniem części księgi wieczystej "[...]." nie jest możliwe ustalenie w świetle tej księgi, kto w dniu wydawania orzeczenia wywłaszczeniowego był właścicielem przedmiotowych działek. Jak ustalono, w skład dawnej działki nr [...] wchodziły późniejsze działki nr [...] (część), [...] i [...], objęte orzeczeniem wywłaszczeniowym. Orzeczenie to nie obejmowało południowej części dawnej działki nr [...] i ta część nie była też objęta decyzją uwłaszczeniową. Z działek zaś nr [...], [...] i [...] wywodzi się działka nr [...]. Obszar objęty orzeczeniem wywłaszczeniowym, wywodzący się z dawnej działki nr [...] był więc własnością Skarbu Państwa wskutek wywłaszczenia i obszar ten został też ujęty w decyzji uwłaszczeniowej. Kwestia, dlaczego wywłaszczeniem, oprócz działki nr [...], objęto także działki sąsiednie oraz kwestia, czy decyzja wywłaszczeniowa w omawianym zakresie jest zgodna z prawem, a także - czy nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych wobec zbycia praw rzeczowych na osoby trzecie, stanowi odrębne zagadnienie i nie podlega rozpatrzeniu w niniejszym postępowaniu. W świetle powyższego obszar objęty orzeczeniem wywłaszczeniowym, wywodzący się z dawnej działki nr [...], był własnością Skarbu Państwa wskutek wywłaszczenia i pozostawał w zarządzie jednostki uwłaszczonej, co wskazywałoby na zaistnienie przesłanek uwłaszczenia. Brak jest więc podstaw do uznania, że decyzja uwłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jak również nie stwierdzono, by mogły zaistnieć inne przesłanki nieważności, określone w art. 156 § 1 kpa. Tym samym brak jest podstaw do zmiany stanowiska zawartego w poprzedniej decyzji organu.

Na decyzję ostateczną spadkobiercy J. O. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podtrzymując zarzut rażącego naruszenia art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. wskutek tego, że decyzją Wojewody W. z dnia [...] marca 1992 r. oraz utrzymującą ją w mocy decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa uwłaszczono Hutę [...] częścią dawnej działki nr [...], która nie została wywłaszczona. Stanowisko Ministra Budownictwa zajęte w zaskarżonej decyzji skarżący uważają za pozbawione oparcia w stanie faktycznym sprawy i nie do przyjęcia z punktu widzenia procedury administracyjnej. Decyzja wywłaszczeniowa zgodnie z przepisami procedury administracyjnej obowiązującej obecnie, jak i z przepisami rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r., na podstawie którego toczyło się postępowanie, wymagała dla swej skuteczności skierowania jej do strony. Przymiotu strony nie miały osoby nie legitymujące się żadnymi prawami rzeczowymi do nieruchomości. Skoro J. O. zmarł w [...] kwietnia 1923 r., zbiór hipoteczny jest kompletny do 1944 roku, a do tego postępowanie spadkowe przeprowadzono dopiero w 1958 roku, to sytuacja ta wykluczała możliwość zbycia części nieruchomości przed wywłaszczeniem w 1955 roku. Nie zostało także wykazane, że doszło do pierwotnego nabycia nieruchomości przez M. B. i M. G. Zastosowanie art. 2 ustawy z 29 września 1990 r. do tej części nieruchomości stanowiło rażące naruszenie prawa.

W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę, że wskutek zaskarżenia wcześniejszej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o uwłaszczeniu Huty [...] spornym gruntem Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 203/04 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2003 r. W wyroku została dokonana sądowa ocena prawna sprawy i sformułowane wytyczne co do dalszego działania organu administracji.

Przede wszystkim w uzasadnieniu powołanego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na związanie, z mocy art. 99 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oceną prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2002 r. sygn. akt I SA 294/01. Związanie to dotyczy również orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie. Zauważyć wypada, że wprawdzie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał sprawę procesowo odrębną, dotyczącą legitymacji spadkobierców J. O. do żądania stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji uwłaszczeniowych, lecz przedmiotem analizy i oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego było - analogicznie jak w sprawie niniejszej - prawo własności do spornej części dawnej działki nr [...]. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest bowiem kwestia, czy w dniu 5 grudnia 1990 r. Skarbowi Państwa przysługiwało prawo własności do tej części gruntu, która według skarżących pozostała poza wywłaszczeniem dokonanym orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1955 r. Odpowiedzi na to pytanie nie dawał materiał dokumentacyjny przedstawiony Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, który stwierdził w wyroku uchylającym decyzję organu nadzorczego, że na podstawie zgromadzonego materiału nie można ustalić, na czym oparł się Wojewoda W. przyjmując w decyzji uwłaszczeniowej, iż z dawnej działki nr [...] grunt o powierzchni [...] m2 określony obecnie w księdze wieczystej jako działka nr [...] stanowił własność Skarbu Państwa i podlegał uwłaszczeniu. Na dzień 5 grudnia 1990 r. Skarb Państwa nie był bowiem ujawniony w księdze wieczystej jako właściciel do części dawnej działki nr [...] o określonej powierzchni. Dopiero, jak wynika z zaświadczenia Sądu Rejonowego W. z dnia [...] kwietnia 1999 r., z księgi wieczystej "[...]" inw. Nr [...] przeniesiono na wniosek z 1 października 1994 r., do księgi wieczystej KW [...] działkę nr [...] o pow. [...] m2 stanowiącą część dawnej działki nr [...]. Wpisu ww. działki w księdze wieczystej dokonano na podstawie decyzji z [...] marca 1992 r. (decyzji uwłaszczeniowej). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził na tej podstawie, iż nie ulega najmniejszej wątpliwości, że na datę 5 grudnia 1990 r. Skarb Państwa nie był ujawniony w księdze wieczystej jako właściciel dawnej działki nr [...], dowodem zaś istnienia prawa jest wpis w księdze wieczystej. W tym czasie istniała natomiast księga wieczysta "[...]", według której właścicielem działki nr [...] był J. O. Ani ustawa o księgach wieczystych i hipotece z 6 lipca 1982 r. ani poprzednie prawo o księgach wieczystych z 11 października 1946 r. nie pozbawiało dawnych ksiąg wieczystych mocy dowodowej, tak że wypisy i zaświadczenia z tych ksiąg mają nadal moc dowodową, gdy chodzi o wykazanie prawa własności nieruchomości w zakresie ostatniego stanu dokonanych w niej wpisów. Zatem domniemanie istnienia prawa rzeczowego wynikające z księgi wieczystej wskazywało, że w dniu 5 grudnia 1990 r. spadkobiercy J. O. legitymowali się prawem własności do spornego gruntu.

Orzekając w sprawie skargi na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia o uwłaszczeniu Huty [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 21 marca 2005 r. stwierdził, że organ nie wykazał, w oparciu o prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, że zarzut rażącego naruszenia art. 2 ustawy uwłaszczeniowej jest bezpodstawny. Organ poszerzył materiał dowodowy w sposób jednostronny, jedynie o stanowisko jednego z uczestników postępowania oraz przedstawione przez niego dowody, które - w ocenie orzekającego wówczas Sądu - nie są miarodajne. Organ nie odniósł się natomiast do argumentacji zawartej we wniosku skarżących, zaniechał też przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we wskazywanym przez nich kierunku. W uzasadnieniu zaś decyzji organ nie wyjaśnił, z jakich powodów podzielił pogląd uczestnika postępowania, a odmówił akceptacji stanowiska wnioskodawców.

Kontrolując obecnie decyzję wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Ministra Budownictwa Sąd, ze względu na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) był zobligowany w pierwszej kolejności zważyć, czy organ administracji zastosował się do oceny prawnej sprawy oraz wytycznych zawartych w powołanym wyroku. Z mocy powołanego przepisu organ administracji jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie są bowiem związani oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania tego organu w sprawie.

Stwierdzić należy, że wbrew zasadzie wynikającej z art. 153 ustawy procesowej, Minister Budownictwa, w oparciu o niezmieniony stan materiału dowodowego, przyjął odmienną ocenę prawną w przedmiotowej sprawie, aniżeli zaprezentowana przez Naczelny Sąd Administracyjny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Przedmiotem oceny przez Ministra Budownictwa w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji była ta sama kwestia istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. tytułu własności Skarbu Państwa do spornej części dawnej działki nr [...]. W świetle oceny prawnej przyjętej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2002 r. oraz argumentacji przedstawionej na jej poparcie, przyjęcie odmiennej oceny prawnej było dopuszczalne tylko w przypadku wskazania dowodu, który obaliłby domniemanie istnienia prawa ujawnionego w księdze wieczystej "[...]" inw. Nr [...]. Na konieczność przeprowadzenia takiego dowodu wskazał wyraźnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 21 marca 2005 r. uznając za celowe wyjaśnienie, na jakiej podstawie - poza sugestią przedstawioną w tej sprawie przez Agencję [...] S.A. - organ przyjął, iż przed wywłaszczeniem nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w 1955 roku własność części dawnej działki nr [...] nabyli M.G. i M. B., z których to gruntów, oznaczonych wówczas jako działki nr [...] i nr [...], spadkobiercy tych osób zostali wywłaszczeni orzeczeniem z [...] sierpnia 1955 roku. Wyjaśnienie tej kwestii Sąd uznał konieczne tym bardziej, że skarżący podnosili, iż postępowanie spadkowe po J.O., które dopiero umożliwiłoby jego spadkobiercom dokonanie obrotu prawnego jakąkolwiek częścią nieruchomości, zostało przeprowadzone dopiero w 1958 r., a brak jest jakiegokolwiek dowodu, że doszło do nabycia części działki nr [...] przez te osoby w sposób pierwotny.

Takiego dowodu Minister Budownictwa i tym razem nie przeprowadził. Wbrew wytycznym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a tym samym z naruszeniem art. 153 ustawy procesowej z 30 sierpnia 2002 r., organ nie podjął próby wyjaśnienia okoliczności nabycia własności części gruntów byłej działki nr [...] przez M. G. oraz M. B. uznając, że nie jest to materia sprawy nadzorczej. Trzeba zwrócić uwagę, że organ administracji nie jest uprawniony do polemiki z poglądami sądu administracyjnego wyrażonym w rozpoznawanej sprawie, w tym do "korekty" stanowiska sądu w przedmiocie znaczenia określonych okoliczności dla rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Uzasadniając tezę o objęciu decyzją o uwłaszczeniu Huty [...] całej dawnej działki nr [...], na którą - zdaniem Ministra Budownictwa - składały się grunty wywłaszczone od spadkobierców J. O. (działka nr [...]), M. G. (działka nr [...]) i M. B. (działka nr [...]), organ wskazał na dodatkowo uzyskany materiał dokumentacyjny, a mianowicie na mapę sytuacyjną części terenów przeznaczonych do wywłaszczenia na rzecz Huty [...], księgę protokołów z polubownego ustalenia granic nieruchomości oraz rejestr pomiarowy z 1959 roku. Stwierdzić należy, iż dokumenty te nie mogą podważyć treści wpisu w księdze wieczystej przemawiającego - jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 września 2002 r. – na rzecz spadkobierców J.O., o ile nie znajdą potwierdzenia w stosownych wpisach w księgach wieczystych, albo w dokumentach potwierdzających nabycie praw rzeczowych do spornego gruntu przez osoby trzecie. Organ sam przyznaje, że "nie jest wiadomym, jaki był obrót prawami do nieruchomości przed II wojną światową i kto, oraz w jakim zakresie był właścicielem nieruchomości po wojnie". Ocenę prawną sprawy sformułowaną zatem przez organ administracji na podstawie ww. dokumentów należy uznać za całkowicie dowolną.

Należy podkreślić, że przepis art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. stanowi, iż uwłaszczenie państwowych osób prawnych nie może naruszać praw osób trzecich. Dla wykazania, że w niniejszej sprawie do takiego naruszenia nie doszło, kontrola legalności decyzji uwłaszczeniowej musi niezbicie wykazać, że uwłaszczeniem objęto grunty bezspornie stanowiące własność Skarbu Państwa. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dokumentacyjny nie dawał organowi nadzoru podstawy do odparcia zarzutu rażącego naruszenia art. 2 przy uwłaszczeniu Huty [...] gruntami wchodzącymi w skład dawnej działki nr [...].

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji obowiązany będzie - stosownie do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 21 marca 2005 r. -wyjaśnić, czy i w jakim trybie doszło do nabycia przez osoby trzecie (M. G. i M. B.) części gruntów dawnej działki nr [...]), co przyczyniłoby się do wyjaśnienia, czy w dniu 5 grudnia 1990 r. cały obszar dawnej działki nr [...] stanowił własność Skarbu Państwa, a tym samym czy przy wydaniu decyzji o uwłaszczeniu Huty [...] nie doszło do rażącego naruszenia art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r.