Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 188/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31 zo ust. 8
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31stycznia 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z 4 marca 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu (dalej jako: organ) działając na podstawie art. 31zo ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm., dalej jako: "ustawa o COVID-19") w związku z art. 31zy ustawy o COVID -19 oraz w związku z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych w skutek pandemii COVID 19 (Dz.U.152), odmówił M. B. (dalej jako: Skarżący, Strona) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r.

Jak wynika z akt sprawy, strona złożyła w dniu 10 lutego 2020 r. wniosek o zwolnienie z opłacania składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2020 r. We wniosku tym, złożonym na formularzu RDZ-B7, Strona w punkcie I - Informacje Podstawowe, Dane wnioskodawcy- wskazała w rubryce działalność przeważająca według PKD (podaj kod przeważającej działalności na dzień 30 listopada 2020 r.) kod 8690 D. Jednocześnie z oświadczeń zawartych w treści wniosku zawartych we wniosku i zaakceptowanych przez Stronę poprzez złożenie własnoręcznego podpisu pod treścią wniosku, że na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającą działalnością była działalności określona kodem podanym w pierwszej części wniosku, a nadto przychód z działalności uzyskany w grudniu 2020 r. był niższy o co najmniej 40 % w porównaniu do przychodu uzyskanego w grudniu 2019 r. Analogiczny wniosek Strona złożyła w odniesieniu do składek dotyczących stycznia 2021 r. Strona w punkcie I - Informacje Podstawowe, Dane wnioskodawcy- wskazała w rubryce działalność przeważająca według PKD (podaj kod przeważającej działalności na dzień 30 listopada 2020 r.) kod 8690 D. Jednocześnie z oświadczeń zawartych w treści wniosku zawartych we wniosku i zaakceptowanych przez Stronę poprzez złożenie własnoręcznego podpisu pod treścią wniosku, że na dzień 30 grudnia 2020 r. przeważającą działalnością była działalności określona kodem podanym w pierwszej części wniosku, a nadto przychód z działalności uzyskany w styczniu 2021 r. był niższy o co najmniej 40 % w porównaniu do przychodu uzyskanego w styczniu 2021 r.

Decyzją z dnia 4 marca 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Opolu odmówił Skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ zacytował treść § 10 ust. 1 oraz § 11 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych w skutek pandemii COVID-19. Następnie wskazał, że podany we wniosku z dnia 10 lutego 2021 r. kod PKD 86.90.D nie został potwierdzony w otrzymanym wykazie według stanu na ostatni dzień miesiąca, w porównaniu, do którego nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego. W miesiącach, w których wskazuje się spadek przychodów musi być prowadzony rodzaj działalności w związku, z którym wnioskodawca ubiega się obecnie o pomoc.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. §§ 10 i 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych w skutek pandemii COVID-19 poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że do przesłanek nabycia prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na rzecz Funduszu Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych należy wykazanie, że w grudniu 2019 r. przedmiotem przeważającej działalności była działalność objęta kodem PKD wskazanym w rozporządzeniu. W dalszej części Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie w przedmiocie rzeczywiście uzyskiwanego przez Skarżącego przychodu z działalności paramedycznej w grudniu 2019 r., konsekwencją czego był błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w grudniu 2019 r. Skarżący nie prowadził działalności objętej kodem PKD 86.90.D i nie osiągał z tego tytułu przychodów. W uzasadnieniu skargi Skarżący wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą B. M. "A", zajmując się działalnością paramedyczną, fryzjerską i kosmetyczną. Z biegiem czasu, począwszy od czerwca 2019 r. przedsiębiorstwo coraz większy nacisk kładło na zabiegi z zakresu paramedycyny i medycyny estetycznej. Znalazło to odzwierciedlenie również w uzyskiwaniu dochodów z tego źródła. Nadto podał, że od maja 2020 r. przeważającym przedmiotem jego działalności jest działalność paramedyczna (kod PKD 86.90.D), która to działalność jako przeważająca została formalnie wpisana w CEIDG w dniu 9 listopada 2020 r., jednak już w roku 2019, Skarżący osiągał z niej przychody. Następnie podał, że w grudniu 2019 r. jego przychód z działalności paramedycznej wyniósł 34.289 zł, zaś w grudniu 2020 r. – 26.061 zł. Odnosząc się do podstaw prawnych przyznania zwolnienia wskazał, że spełnił wszelkie przesłanki do jego uzyskania. W szczególności jest zgłoszonym płatnikiem składek, złożył też wszystkie wymagane prawem deklaracje i raporty składkowe, a w związku z epidemią COVID- 19 przychód z prowadzonej przez niego działalności zmniejszył się z o ponad 40 % w porównaniu z rokiem poprzednim, a od listopada 2020 r., a więc także na dzień 30 listopada 2020 r. wskazana działalność paramedyczna jest działalnością przeważającą. W dalszej części uzasadnienia skargi Skarżący wskazał, że choć to nie wynika wprost z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, można się domyślać, że powodem odmowy przyznania zwolnienia było następujące rozumowanie organu: skoro w grudniu 2019 r., Skarżący nie miał wpisanej w CEiDG działalności paramedycznej jako przeważającej, to nie osiągał z niej przychodów – a zatem nie wykazał spadków przychodów z tytułu tej działalności. Natomiast zdaniem Skarżącego, takie rozumowanie organu oparte jest na błędnych założeniach. Po pierwsze fakt, że określona działalność nie jest wpisana w CEiDG jako działalność przeważająca nie sprawia, że nie osiąga się z niej przychodów. Skarżący bowiem już wcześniej od czerwca 2019 r. prowadził działalność paramedyczną i osiągał z niej przychód. Dla stwierdzenia tego faktu wpis do CEiDG na grudzień 2019 r. nie jest potrzebny. Jeśli zaś organ nabrał wątpliwości, czy Skarżący w grudniu 2019 r. prowadził określoną działalność to powinien przeprowadzić stosowne postępowania dowodowe, bowiem zgodnie z art. 7 K.p.a. organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. Przejawem tej ogólnej zasady jest art. 75 § 1 K.p.a. zgodnie z którym dowodem w sprawie może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dane GUS nie mogą być zatem dowodem wyłącznym na uzyskiwanie przez Skarżącego przychodu, gdyż żaden przepis prawny tego nie przewiduje. Zdaniem Skarżącego zaniechanie przez organ przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów jest rażącym naruszeniem zasad rządzących postępowaniem administracyjnym i stanowi wręcz nierozpoznanie istoty sprawy.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie. Po przytoczeniu przepisów prawa podał, że po wprowadzeniu wniosku do systemu/aplikacji ZUS-EPWD okazało się, że kod wskazany we wniosku RDZ-B7 (dający podstawę do zwolnienia) nie jest zgodny z kodem PKD wskazanym przez GUS. Wyjaśnił, że GUS zgodnie z zobowiązaniem wynikającym z ustawy covidowej przekazał m.in. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dane dotyczące osób mających zarejestrowaną działalność gospodarczą na określony dzień, w tym kod PKD przeważającej działalności. Dodatkowo z analizy danych zapisanych w CEiDG ( za które odpowiedzialny jest wyłącznie prowadzący działalność gospodarczą, wynika, że w grudniu 2019 r., wnioskodawca miał oznaczony inny kod działalności przeważającej tj. kod PKD 96.02.Z, zaś kod wskazany we wniosku o zwolnienie nie figurował. Zmiany kodu Skarżący dokonał w dniu 26 października 2020 r., a w listopadzie dokonał dalszych zmian z zapisach kodu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z 4 marca 2021 r. , wydana na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.)art. 31zo ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm., dalej jako: "ustawa o COVID-19") w związku z art. 31zy ustawy o COVID -19 oraz w związku z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych w skutek pandemii COVID 19 zwane dalej Rozporządzeniem (Dz.U.152), odmawiająca M. B. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r.

W toku postępowania przed organem, w myśl art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych o zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021, poz.735) zwanej dalej "K.p.a"

Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 31zq ust. 7 w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID 19 i § 10 ust. 2 Rozporządzenia. Zgodnie z § 10 ust. 2 Rozporządzenia zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:

1) 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z;

2) 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Zgodnie natomiast z § 10 ust.2 Rozporządzenia oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.

Spór między stronami zaistniał w zakresie prawidłowości zastosowania powyższych przepisów. Przystępując do rozstrzygnięcia tak zarysowanej kwestii, uwagę Sądu zwróciło w pierwszej kolejności uchybienie proceduralne organu rozpoznającego sprawę, które skutkowało tym, że uzasadnienie rozstrzygnięcia sprawy – tak w zakresie uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego – musiałby przejąć sąd administracyjny. Tymczasem, zasadą postępowania administracyjnego jest, że sąd administracyjny nie ma kognicji do merytorycznego rozpatrywania sprawy administracyjnej i formułowania uzasadnienia rozstrzygnięcia, a tylko do kontroli prawidłowości działań organu na podstawie kryterium legalności. W myśl zatem art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a., decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 K.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna bowiem pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa bowiem na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 K.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody. W zaskarżonej decyzji opisanych wyżej elementów zabrakło. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja zawiera prawidłowo zredagowaną sentencję po której następuje część nazwana; "Uzasadnienie". W uzasadnieniu zacytowano pełną treść § 10 ust. 1 i § 11 pkt 2 Rozporządzenia następnie sformułowano jedno dla sprawy zdanie o treści: "Podany we wniosku z 10 lutego 2021 r. kod PKD 86.90.D nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie stanu na ostatni dzień miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego. W miesiącach, w którym wskazuje Pan, że nastąpił spadek przychodów, musi być prowadzony rodzaj działalności, w związku z którym ubiega się Pan obecnie o pomoc."

Dalej następuje tylko jednozdaniowa konkluzja wedle której, w związku z powyższym, Skarżącemu nie przysługiwać ma prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 1 grudnia 2020r. do 31 stycznia 2021 r., a potem już tylko pouczenie.

Taki sposób uzasadnienia – w ocenie Sądu – nie spełnia wyżej opisanych kryteriów, co uniemożliwia Sądowi ocenę prawidłowości i legalności działań organu. Zdając sobie sprawę z realiów rozpoznawania tego typu wniosków, ich ogromnej liczby, ograniczeniach związanych z pandemią Sąd uznał, że nie mogą one jednak uzasadniać nieprzestrzegania przez organ przepisów proceduralnych, skutkującym niekorzystnymi konsekwencjami jedynie dla strony postępowania. W szczególności z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, na jakiej podstawie organ przyjął, że ocena spełnienia warunków określonych w § 10 ust. 1 Rozporządzenia obejmuje również weryfikację przeważającego kodu działalności według danych zawartych w GUS według stanu na ostatni dzień miesiąca w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego, w sytuacji gdy z § 10 ust. 2 tego Rozporządzenia wynika, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.

Tymczasem jak wynika z akt sprawy, Skarżący na dzień 30 listopada 2020 r., posiadał ujawniony w CEiDG kod przeważającej działalności według PKD o symbolu 86.90.D, który jest jednym z kodów, o których mowa w § 11 ust. 1 Rozporządzenia, uprawniającym do skorzystania z przedmiotowej ulgi. Co prawda z akt sprawy nie wynika bezpośrednio, czy kod ten został wykazany również z bazie GUS, jednak jak można wnioskować z lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji okoliczność prowadzenia działalności przeważającej przez Skarżącego o ww. kodzie na dzień 30 listopada 2020 r. nie budziła wątpliwości organu i nie była powodem odmowy przyznania wnioskowanej ulgi. Z akt sprawy wynika natomiast, że organ dokonał weryfikacji przeważającego kodu prowadzonej działalności na ostatni dzień miesiąca, w porównaniu, do którego nastąpił spadek dochodów, czyli na dzień 30 listopada 2019 r., w oparciu o dane pozyskane z Głównego Urzędu Statystycznego i uznał, że brak wykazania w tamtym okresie jako przeważającej działalności kodu, o którym mowa w § 10 ust. 1 Rozporządzenia stanowi samodzielną i wyłączna podstawę odmowy przyznawania wnioskowanego zwolnienia. Organ nie wskazał przy tym podstawy prawnej takiego działania. Tymczasem motywacja organu nie powinna stanowić przedmiotu domysłu Sądu. Rolą Sądu nie jest bowiem samodzielne poszukiwanie argumentów przemawiających za danym rozstrzygnięciem, a ocena tych, które zostały zaprezentowane przez organ. Brak przedstawienia powyższych świadczy o niewątpliwym naruszeniu przez organ przepisów postępowania o ewidentnie możliwym wpływie na wynik sprawy. W tym miejscu należy wskazać, że organ jest obowiązany nie tylko powołać przepis prawa stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, ale zobowiązany jest zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. do sporządzenia uzasadnienia prawnego. Uzasadnienie prawne decyzji polega natomiast na wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Przytoczenie przepisów prawa polega na podaniu treści tych przepisów, natomiast wyjaśnienie podstawy prawnej – na wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa polega nie tylko na obowiązku powołania podstawy prawnej w każdej decyzji i przytoczeniu obowiązującego prawa, ale także na wszechstronnym wyjaśnieniu podstawy prawnej i faktycznej decyzji, czyli na wytłumaczeniu, dlaczego organ orzekający zastosował określony przepis rozstrzygając sprawę, względnie też dlaczego daną wykładnię przyjął, skoro strona przedstawiła wykładnię odmienną. Uzasadnienie prawne decyzji nie może polegać tylko na powołaniu, przez organ wydający ową decyzję, artykułu czy paragrafu przepisu prawa, lecz powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, oraz wskazać, jaki zachodzi związek między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja takiego uzasadnienia nie zawiera.

W ocenie Sądu z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika natomiast, w oparciu o jaką podstawę prawną - jaką wykładnię przepisów Rozporządzenia organ przyjął, że warunkiem przyznania przedmiotowego zwolnienia jest ustalenie w oparciu o dane GUS, że przeważającą działalnością ujawnioną w bazie danych GUS jest działalność o określonym kodzie ustalana na dzień inny aniżeli wskazany w § 10 ust.2 Rozporządzenia dzień tj. dzień 30 listopada 2020 r. W ocenie Sądu, z treści lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji można domniemywać, że zdaniem organu, Stronie nie przysługuje zwolnienie za składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. , ponieważ jak wynika z danych GUS, wymagany kod przeważającej działalności nie wynika z danych GUS na ostatni dzień miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego. W ocenie Sądu analizowany przepis nie stawia jednak takiego warunku, aby działalności z której analizowany jest przychód w porównaniu, do której wykazywany jest spadek, była ujawniona wówczas w GUS jako przeważająca. Jak już wskazano powyżej przepis § 10 ust.2 Rozporządzenia stanowi wprost, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w § 10 ust. 1 Rozporządzenia w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r. Stąd też, niezrozumiała jest w ocenie Sądu, odmowa przyznania ulgi oparta wyłącznie na odwoływaniu się przez organ do danych zawartych w rejestrze GUS brzmieniu na ostatni dzień miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego. Zdaniem Sądu stawianie przez organ wymogu, aby również w roku 2019 r. w danych GUS ujawniona została jako przeważająca działalność określona kodem wymienionym w Rozporządzeniu, jest nadmiernym warunkiem, nie dającym się wyinterpretować z analizowanego przepisu. Zdaniem Sądu, gdyby intencją ustawodawcy byłoby, aby określony kod działalności został ujawniony we właściwym rejestrze także w odniesieniu do lat ubiegłych, w tym jak przyjmuje organ danych ujawnionych w tym rejestrze na ostatni dzień miesiąca, w porównaniu do którego następuje spadek, wówczas winien on zawrzeć taki wymóg w treści przepisów, nie zaś wskazywać, że oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r. Wskazać przy tym należy, że z akt sprawy wynika, że na dzień 30 listopada 2020 r., co nie było kwestionowane przez organ przeważająca działalność Skarżącego była oznaczona kodem spełniającym powyższe wymagania.

Reasumując, w ocenie Sądu, już wskazano powyżej już z literalnej treści § 10 ust.2 Rozporządzenia wynika, że warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania składek jest to, aby działalność prowadzona przez płatnika odpowiadała określonemu kodowi PKD jako przeważającego rodzaju działalności, przy czym oceny spełnienia tego warunku dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r. Nadto Sąd zwraca również uwagę, iż Skarżący słusznie wskazuje, że w ostatecznym rozrachunku nawet dane zawarte w określonych rejestrach, nie stanowią wyłącznej podstawy do wydania decyzji odmownej. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie skazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjny. Wskazać w tym miejscu należy, że co prawda dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. (art. 43 ustawy o statystyce publicznej) i są dla organu wiążące, lecz przepisy ustawy COVID-19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 K.p.a., co nie zostało przez organ dostrzeżone.( por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 304/21). Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w przedmiotowej ustawie, może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego. Obalenie domniemania podlegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru podmiotów REGON. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, która złożyła wniosek, inicjującej postępowanie administracyjne, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 K.p.a. Powinien zatem przed wydaniem takiej decyzji powiadomić ją o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 K.p.a.).

Dodatkowo zauważyć należy, że jak wynika z danych powszechnie dostępnych – strona internetowa ZUS (www.zus.pl), ZUS od dnia 4 maja 2020 r. przywrócił standardową obsługę klientów w placówkach ZUS, zachęcając jedynie do załatwiania spraw w ZUS "bez wychodzenia z domu", przez elektroniczny portal Platformy Usług Elektronicznych.

Zatem organ powinien był realizować w sprawie, uregulowaną w art. 10 K.p.a., zasadę czynnego udziału strony w toku prowadzonego postępowania w sprawie. W świetle powyższego w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości że w przedmiotowej sprawie doszło także do istotnego naruszenia obowiązku wynikającego z art. 79a § 1 K.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania dokumentacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 K.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 239/19).

Z akt badanej sprawy nie wynika, aby przed wydaniem decyzji odmownej organ umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; nie wyjaśnił również stronie przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować – i w tym wypadku skutkowało - wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem skarżącej. Zauważyć przy tym należy, że jeśli organ odstępuje od zasad określonych w art. 10 § 1 i wytycznych płynących z art. 79a § 1 K.p.a. (co może nastąpić w sytuacji przewidzianej w art. 10 § 2 K.p.a.), to w myśl art. 10 § 3 K.p.a. jest zobowiązany utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny takiego odstąpienia. Tymczasem takiej adnotacji w aktach brak.

Z podanych względów Sąd ocenił kontrolowaną decyzję za wadliwą, wydaną przedwcześnie, z naruszeniem przepisów postępowania wymienionych powyżej, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu podkreślić należy, że sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżoną przez stronę decyzję pod względem prawnym i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo – uchyla ją, podając przyczyny, które skłoniły do tego sąd. Sąd administracyjny nie jest władny do przyznania pomocy publicznej w postaci zwolnienia z obowiązku opłacania składek, gdyż to należy do uprawnień ZUS, który po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, kierując się wskazaniami Sądu, zawartymi w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku, wyda stosowne rozstrzygnięcie zawierające uzasadnienie odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Tylko należyte przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i wyczerpujące zebranie materiału dowodowego pozwala na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Aby móc uznać, że stan faktyczny w danej sprawie wypełnia hipotezę określonego przepisu prawa materialnego konieczne jest wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w sposób niebudzący wątpliwości.

Wobec powyższych rozważań, sąd uznał, że organ naruszył przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien podjąć stosowne czynności wyjaśniające, zmierzające do rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego uwzględniając przy tym ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu. W przypadku zaś wydania decyzji sporządzi jej uzasadnienie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

W zakresie zwrotu kosztów Sąd nie orzekał, albowiem na postawie art. 239 lit. e p.p.s.a. Strona jest zwolniona z kosztów sądowych, a Skarżący działający osobiście, nie wykazał, że poniósł inne wydatki niezbędne do celowego dochodzenia jego praw.

-----------------------

12