Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 693/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 154
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 905/13 w sprawie ze skargi M. K.-H. w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi Miasta Stołecznego Warszawy grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 534/09 oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 905/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi M. K. – H. w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 534/09, w pkt 1) wymierzył Prezydentowi Miasta Stołecznego Warszawy grzywnę w wysokości 1000 zł, w pkt 2) stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w pkt 3) zasądził od Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz skarżącego M. K. – H. kwotę 200 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że wnioskiem z dnia 27 października 2006 r. M. K. wniósł o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że budynek posadowiony na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w Warszawie przy [...] z wyłączeniem lokali mieszkalnych [...] odpowiada warunkom przewidzianym w art. 5 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Prezydent m.st. Warszawy postanowieniem z 31 października 2006 r. odmówił wydania powyższego zaświadczenia a rozstrzygniecie to zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę Mazowieckiego – postanowieniem z dnia 15 marca 2007 r.

W wyniku skargi wnioskodawcy na ww. postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 810/07 skargę oddalił.

Uzasadniając wyrok Sąd wskazał, że stosownie do art. 218 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wydanie zaświadczenia o treści wnioskowanej przez skarżącego sprowadzałoby się do dokonania przez organ oceny prawnej, której sformułowanie wymaga przeprowadzenia szeroko zakreślonego postępowania dowodowego. To zaś przekracza ramy postępowania o wydanie zaświadczenia zakreślone w art. 218 k.p.a.

W wyniku skargi kasacyjnej na powyższy wyrok Naczelny Sąd Administracyjny uchylił go wyrokiem z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 214/08 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 534/09 uchylił postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia z 15 marca 2007 r. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z 31 października 2006r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, w sposób wiążący dla oceny skargi i wniosku w toku dalszego postępowania, że stosownie do § 61 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów do założenia księgi wieczystej dla budynku odpowiadającego warunkom przewidzianym w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) niezbędne jest stwierdzenie właściwego organu, że budynek takim warunkom odpowiada. Stwierdzenie właściwego organu, o którym mowa w § 61 ust. 1 rozporządzenia, powinno zaświadczać o stanie prawnym budynku, tj. stwierdzać, czy budynek położony na ww. gruntach pozostaje własnością byłych właścicieli gruntów i tym samym odpowiada warunkom art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, czy też przeszedł na własność gminy stosownie do art. 8 dekretu i z tej przyczyny nie odpowiada warunkom art. 5 dekretu. Podstawę prawną do wydania takiego zaświadczenia stanowi art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. w związku z § 61 ust. 1 rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził także, że art. 217 § 1 k.p.a. przewiduje, iż organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Wydanie zaświadczenia powinno nastąpić, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, bądź osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że wniosek skarżącego został rozpoznany na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 218 k.p.a., które nie znajdowały zastosowania w tej sprawie. W toku postępowania administracyjnego nie podjęto natomiast czynności w celu oceny wniosku na podstawie art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. i wydania zaświadczenia, o którym mowa w § 61 ust. 1 rozporządzenia. Oznacza, to że organy uchybiły wymienionym przepisom poprzez ich niezastosowanie oraz obowiązkom wynikającym z art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Rozpoznanie wniosku skarżącego na podstawie art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. w zw. z § 61 rozporządzenia wymaga podjęcia czynności w celu kompleksowej oceny istniejącej dokumentacji, w tym orzeczeń wydanych przez organy administracji publicznej w zakresie wniosku dekretowego i dotyczących decyzji komunalizacyjnych.

Pismem z dnia 11 lutego 2010 r. M. K.- H. wezwał Prezydenta m.st. Warszawy do wykonania wskazanego wyżej wyroku poprzez rozpoznanie wniosku skarżącego z dnia 27 października 2006 r., a w dniu 24 lutego 2010 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o wymierzenie organowi grzywny z tytułu pozostawania w bezczynności po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 30 czerwca 2009 r.

Wyrokiem z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 543/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 500 złotych w związku z niewykonaniem wyroku z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 534/09.

Wówczas Sąd stwierdził, iż wyrok z dnia 30 czerwca 2009 r. uprawomocnił się z dniem 25 sierpnia 2009 r. i jego odpis wraz z aktami administracyjnymi przekazano organowi II instancji w dniu 10 września 2009 r. Prezydent dysponował aktami z odpisem prawomocnego wyroku co najmniej w dniu 23 października 2009 r. - data pierwszego pisma do Biura Gospodarki Nieruchomościami - to termin do rozpoznania wniosku skarżącego upływał najpóźniej 31 października 2009 r., gdyż zgodnie z art. 217 § 3 kpa zaświadczenie winno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni. Tym samym po tej dacie organ pozostawał w bezczynności. Oceny tej nie zmienia wydanie przez Prezydenta postanowienia z dnia 26 lutego 2010 r. zawieszającego z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z 27 października 2006 r. o wydanie zaświadczenia do czasu zakończenia postępowania administracyjnego w przedmiocie możliwości dokonania podziału geodezyjnego zabudowanych działek ewidencyjnych [...] i wydzielenia z nich nieruchomości w granicach hip. nr [...]. Postanowienie to wydano bowiem w dniu 26 lutego 2010 r., a więc po złożeniu przez skarżącego skargi w sprawie niniejszej, która wpłynęła 24 lutego 2010r. Z regulacji prawnej zamieszczonej w przepisach art. 154 § 1 i 3 p.p.s.a. wynika, iż Sąd rozpoznający skargę uwzględnia stan istniejący w dacie wniesienia skargi. Okoliczność wydania decyzji po wniesieniu skargi sąd uwzględnia przy wymiarze grzywny.

Postanowienie z 26 lutego 2010 r. w sprawie zawieszenia postępowania zostało uchylone przez SKO w Warszawie postanowieniem z dnia 1 czerwca 2012 r. W efekcie powyższego Prezydent, powołując się na art. 36 par. 1 kpa, poinformował wnioskodawcę, iż załatwi sprawę w terminie do dnia 15 kwietnia 2013 r.

Pismem z dnia 4 marca 2013 r. skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny z tytułu przewlekłego prowadzenia postępowania po okresie wcześniejszej bezczynności organu, która została stwierdzona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 23 września 2010 r.

W międzyczasie Prezydent m.st. Warszawy postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2013 r. rozpatrzył wniosek M. K. – H., tj. odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści.

W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż skarżący był informowany o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, ponadto wskazał na fakt wydania postanowienia Prezydenta z dnia 17 kwietnia 2013 r. o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści oraz postanowienia WSA z 29 listopada 2012 r., którym Sąd odrzucił skargę skarżącego na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia.

Sąd I instancji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, że skarga ta została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), który stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Przy czym wymierzenie organowi administracji publicznej grzywny, o której mowa w tym przepisie, ma miejsce zarówno wówczas, gdy organ ten w ogóle nie wykonał orzeczenia sądowego, jak i wtedy, gdy wprawdzie orzeczenie to wykonał, ale uczynił to z przekroczeniem wyznaczonego terminu i po wniesieniu skargi, jak miało to – zdaniem Sądu – miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 154 § 3 ww. ustawy, wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.

Następnie Sąd I instancji wskazał, że Kodeks postępowania administracyjnego zobowiązuje generalnie organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie do treści art. 35 § 3 kpa, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podane powyżej terminy załatwienia sprawy oznaczają okres, w którym dana sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji. W przypadku zaświadczeń, art. 217 § 3 kpa stanowi, że powinno być ono wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni. Przyjmuje się, że ów siedmiodniowy termin znajduje zastosowanie zarówno w sprawie wydania zaświadczenia, jak i wydania postanowienia odmownego (art. 219 kpa). Uchybienie temu terminowi daje podstawę do stosowania środków zwalczania bezczynności lub przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ administracji.

Sąd zwrócił uwagę, że w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 czerwca 2009 r. o sygn. akt I SA/Wa 534/09 uchylił postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia z 15 marca 2007 r. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z 31 października 2006 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści. Bezsporne jest w sprawie, że wyrokiem z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 543/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 500 złotych w związku z niewykonaniem wyroku z dnia 30 czerwca 2009 r. Sąd stwierdził, iż skoro organ dysponował aktami z odpisem prawomocnego wyroku co najmniej w dniu 23 października 2009 r. - data pierwszego pisma do Biura Gospodarki Nieruchomościami - to termin do rozpoznania wniosku skarżącego upływał najpóźniej 31 października 2009 r. Tym samym po tej dacie organ pozostawał w bezczynności. Oceny tej nie zmienia wydanie przez Prezydenta postanowienia z dnia 26 lutego 2010 r. zawieszającego z urzędu postępowanie administracyjne.

Sąd I instancji uznał, że Prezydent miasta Warszawy zawieszając postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postanowieniem z dnia 26 lutego 2010 r. rażąco naruszył ten przepis, co niewątpliwie doprowadziło do przewlekłości prowadzonego postępowania "zaświadczeniowego".

Sąd zaznaczył, że art. 97 k.p.a. stanowi, iż organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W myśl doktryny zagadnieniem wstępnym jest sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem owego zagadnienia przez inny organ lub sąd. Jego treścią może być wypowiedź, co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne.

Sąd I instancji zwrócił przy tym uwagę, iż zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, dlatego winno mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę. Stąd też przepis ten nie może podlegać wykładni rozszerzającej, jak to uczynił organ w niniejszym postępowaniu. Co istotne w sprawie organ rozpatrując wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia związany został, co do granic przedmiotowego zaświadczenia jak i rodzaju dokumentów mogących stanowić źródło wiedzy służącej do jego wydania - wyrokami sądów administracyjnych wydanych uprzednio w niniejszej sprawie- NSA i WSA. Sąd zaznaczył, iż Kolegium postanowieniem z dnia 1 czerwca 2012 r. uchyliło postanowienie Prezydenta miasta st. Warszawy z dnia 26 lutego 2010 r. zawieszające postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia.

W konsekwencji Sąd I instancji ocenił, iż wystarczająco represyjną funkcję spełni grzywna w wysokości 1000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna do przedstawionych powyżej okoliczności.

Ponadto, w ocenie Sądu I instancji, postępowanie organu w omawianym przypadku cechowało się przewlekłością i to rażącą. Organ rażąco naruszył art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawieszając postępowanie o wydanie zaświadczenia, a tym samym tamując bieg postępowania. Pamiętać należy, że ustawodawca nakazał wydawanie zaświadczenia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 7 dni. Tak krótki termin uzasadniony jest m.in. tym, że wydanie zaświadczenia jest czynnością nieskomplikowaną i możliwą do szybkiego wykonania. Rażące naruszenie prawa to naruszenie kwalifikowane, oczywiste, nie do pogodzenia z założeniami działania organu praworządnego państwa. Tak więc w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 217 kpa.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy, zaskarżając go w całości, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 154 § 1, 2 i 6 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez błędne uznanie, że Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy nie wykonuje wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2009 r. o sygn. akt I SA/Wa 534/09, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że organ wykonuje ww. wyrok zgodnie z jego treścią i wymierzenie organowi grzywny w takiej sytuacji jest nieuzasadnione;

2) art. 154 § 1 i 2 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez błędne wskazanie, że organ prowadzi postępowanie przewlekle i z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy organ podejmował wszelkie czynności bez zbędnej zwłoki.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co sprawia, że nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 154 § 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (§ 6).

Wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 1 i 6 ww. ustawy może nastąpić w sytuacji niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. W zależności więc od charakteru sprawy, uwzględnienie skargi na niewykonanie wyroku może polegać na zastosowaniu przewidzianego w tych przepisach środka prawnego.

Dla stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości w prowadzonym przez organ administracji publicznej postępowaniu, a tym samym jego zwłoki w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia oczekiwanej czynności, nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z ich podjęciem, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się obstrukcji w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na niewykonanie wyroku w tym sensie, że sąd administracyjny zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji w pełni zasadnie przyjął, iż pomimo wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2009 r. o sygn. akt I SA/Wa 534/09, nie został rozstrzygnięty wniosek skarżącego z dnia 27 października 2006 r. o wydanie zaświadczenia w przewidzianych prawem terminach, zaś procedowanie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w tej sprawie wykazuje cechy przewlekłości, która ma charakter rażący.

Należy bowiem zauważyć, iż wspomnianym wyrokiem uchylone zostało postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 marca 2007 r. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 31 października 2006 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego, że budynek posadowiony na działce nr [...] w Warszawie [...] , z wyłączeniem lokali mieszkalnych [...], odpowiada warunkom przewidzianym w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze Miasta Stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279. ze zm.). Wyrokiem z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 543/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 500 złotych w związku z niewykonaniem wyroku z dnia 30 czerwca 2009 r. Sąd stwierdził, iż skoro organ dysponował aktami z odpisem prawomocnego wyroku co najmniej w dniu 23 października 2009 r. - data pierwszego pisma do Biura Gospodarki Nieruchomościami - to termin do rozpoznania wniosku skarżących upływał najpóźniej 31 października 2009 r. Tym samym po tej dacie organ pozostawał w bezczynności. Prezydent m. st. Warszawy postanowieniem z dnia 26 lutego 2010 r. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z 27 października 2006 r. o wydanie zaświadczenia do czasu zakończenia postępowania administracyjnego w przedmiocie możliwości dokonania podziału geodezyjnego zabudowanych działek ewidencyjnych [...] i wydzielenia z nich nieruchomości w granicach hip. nr [...]. Następnie postanowienie z 26 lutego 2010 r. w sprawie zawieszenia postępowania zostało uchylone przez SKO w Warszawie postanowieniem z dnia 1 czerwca 2012 r. W efekcie powyższego Prezydent, powołując się na art. 36 § 1 kpa, poinformował wnioskodawcę, iż załatwi sprawę w terminie do dnia 15 kwietnia 2013 r. Zaskarżonym wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, prowadzone dalej przez organ postępowanie, również ocenił jako przewlekłe. Sąd I instancji słusznie uznał, iż Prezydent m. st. Warszawy zawieszając postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postanowieniem z dnia 26 lutego 2010 r. rażąco naruszył ten przepis, co niewątpliwie doprowadziło do przewlekłości prowadzonego postępowania "zaświadczeniowego". Zaznaczyć trzeba, iż przedmiotem oceny przy rozpoznaniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po wyroku uchylającym decyzję jest podejmowanie przez organ w toku postępowania czynności zbędnych lub wykonywanie czynności pozornych, a także powstrzymywanie się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia. Przewlekłe prowadzenie postępowania może przybierać różnorakie postacie zjawiskowe. W szczególności może ono polegać na niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie przewidzianym dla danego rodzaju spraw, np. sprawa nie jest załatwiana niezwłocznie, wbrew postanowieniom zawartym w art. 35 § 2 k.p.a., nieuzasadnionym wyznaczeniu dodatkowego terminu załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.), niepodjęciu czynności niezbędnej do rozpoznania i załatwienia sprawy, podjęciu czynności zbędnej, nawet jeżeli ma ona postać postanowienia, np. o zawieszeniu postępowania mimo braku przesłanek z art. 97 § 1 k.p.a.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, procedowanie organu w niniejszej sprawie należy ocenić jako przewlekłe, wykazujące cechy rażącego naruszenia prawa. Prowadzenie bowiem przez organ postępowania w sposób przewlekły to działanie niecelowe, pozorowane lub nadmiernie rozciągnięte w czasie, które powoduje naruszenie terminów przewidzianych na rozpatrzenie sprawy.

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej uwzględnienie skargi na podstawie art. 154 Ppsa możliwe jest nie tylko w przypadku zupełnej bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, ale też ( o czym była mowa wyżej ) w sytuacji gdy organ wprawdzie podejmuje pewne działania w celu załatwienia sprawy, lecz nie służą one sprawnemu i efektywnemu przeprowadzeniu postępowania administracyjnego.

W realiach rozpoznawanej sprawy wymierzenie Prezydentowi Miasta Stołecznego Warszawy grzywny przez Sąd I instancji było w pełni uzasadnione. Nie do zaakceptowania jest bowiem taka sytuacja, w której prawomocne wyroki sądów nie są respektowane i wykonywane przez organy władzy publicznej, a ich procedowanie uchybia terminom przewidzianym na rozpatrzenie sprawy.

Taka sytuacja niewątpliwie świadczy o braku poszanowania prawa przez organ, co w konsekwencji uprawniało WSA w Warszawie do wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia w oparciu o art. 154 § 1 i 2 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wymierzenia organowi grzywny, której wysokość w żaden sposób nie narusza treści art. 154 § 6 tej ustawy.

Nie bez znaczenia jest tu także fakt, iż w dniu 17 kwietnia 2013 r., a więc już po wniesieniu skargi, Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Stwierdzić jednak trzeba, mając na uwadze treść art. 154 § 3 ww. ustawy, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.