Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1225/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 217 i art. 218
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska, Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.), Protokolant asystent sędziego Inesa Wyrębkowska, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 921/16 w sprawie ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2016 r. (sygn. akt I SA/Wa 921/16) - orzekając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) – oddalił skargę T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła T. G., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji art. 217 § 1 i § 2 pkt 2, art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że:

- tylko każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek może wnosić o urzędowe potwierdzenie określonych faktów i stanu prawnego wtedy, gdy także i ten kto spodziewa się odnieść korzyść w innym postępowaniu może wnosić o urzędowe potwierdzenie określonych faktów i stanu prawnego – art. 217 § 1,

- aby można było uwzględnić wniosek skarżącej winna była ona wykazywać interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia w trybie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. wtedy, gdy odmowa wydania zaświadczenia konkretnej treści może nastąpić tylko w wypadku gdy osoba żądająca zaświadczenia kategorycznie żąda zaświadczenia nierozbieżnego z informacjami których potwierdzenia się domaga a baza danych organu przeczy tym informacjom - art. 217 § 2 pkt 2, art. 218 § 1 k.p.a.,

- istnieją wątpliwości co do treści żądanego zaświadczenia co wynika z treści postanowienia organu pierwszej instancji wtedy, gdy mogły być one wyśnione przez skierowanie przez organ zapytania do skarżącej będącej osobą ubiegająca się o wydanie zaświadczenia czego jednak nie uczyniono - art. 218 § 2 k.p.a.

Wobec powyższego, skarżąca kasacyjnie wniosła o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało więc wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Przedmiotowa sprawa dotyczyła skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. o odmowie wydania T. G. zaświadczenia potwierdzającego liczbę odebranych przez nią decyzji w siedzibie Centrum Pomocy Społecznej i liczbie decyzji wysłanych jej do doręczenia za pośrednictwem operatora pocztowego w okresie od stycznia 2014 r. do maja 2015 r. Organy uznały, że wniosek o wydanie zaświadczenia o żądanej treści nie mógł być uwzględniony, bowiem nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 217 § 1 i art. 218 § 1 k.p.a. Pogląd organów podzielił Sąd Wojewódzki, wyjaśniając, że potwierdzenie żądanych przez skarżącą okoliczności nie może się odbywać w ramach procedury przewidzianej w Dziale VII k.p.a. Ponadto Sąd wskazał, że (cyt.:) "złożony przez skarżącą wniosek mógł być rozważany jedynie na gruncie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Żaden bowiem przepis nie wymagał potwierdzenia faktów, do których odnosiło się żądanie. Aby jednak w tym trybie można było uwzględnić wniosek, wnosząca go winna wykazywać interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia. Tego zaś niewątpliwie skarżąca, formułując żądanie, nie konkretyzowała, ograniczając swoje wystąpienie wyłącznie do wskazania treści oczekiwanego zaświadczenia i wskazania, że zaświadczenie jest jej niezbędne jako załącznik/dowód dla organów państwowych/samorządowych ze względu na jej interes prawny potwierdzony urzędowo stanu faktycznego. Już tylko te okoliczności uprawniały organ do negatywnego rozpoznania jej wniosku i odmowy wydania zaświadczenia. Niezależnie jednak od powyższego, wskazać należy, że strona oczekiwała potwierdzenia liczny odebranych przez nią decyzji w siedzibie Centrum Pomocy Społecznej i liczbie decyzji administracyjnych wysłanych jej do doręczenia za pośrednictwem operatora pocztowego w okresie od stycznia 2014 r. do maja 2015 r. (...) Strona ma prawo wglądu do akt sprawy, w których znajdują się dokumenty świadczące o fakcie i formie doręczenia orzeczenia stronie. Powyższe okoliczności strona może ustalić we własnym zakresie. Wskazane okoliczności, które miałyby być stwierdzone oczekiwanym zaświadczeniem, nie dotyczą przy tym faktów lub stanu prawnego, które organ mógłby urzędowo potwierdzić w oparciu o prowadzone rejestry i ewidencje".

Z tym stanowiskiem nie zgadzała się skarżąca, która opierając skargę kasacyjną na podstawie wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuciła Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 217 § 1 i § 2 pkt 2, art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż brak było podstaw prawnych do wydania zaświadczenia o żądanej treści.

W związku z powyższym wskazać należy, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń zostało uregulowane w przepisach Działu VII (art. 217 i nast.) k.p.a. W myśl art. 217 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1). Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2). W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.).

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego (por. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 377/09). Nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wydawanie zaświadczeń co do zasady jest oparte na danych posiadanych przez organ. Natomiast dopuszczalność przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. - tylko w koniecznym zakresie oznacza, że może ono odnosić się do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca. Postępowanie wyjaśniające spełnia jedynie pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem powinno być ustalenie, jakiego rodzaju ewidencje, rejestry i inne zbiory danych mogą zawierać żądane przez wnioskodawcę okoliczności i ustalenie ich dysponentów. Postępowanie to ma na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub stanu prawnego (zob. wyroki NSA: z dnia: 8 września 2009 r., sygn. akt I OSK 104/09; 26 lutego 2013 r., sygn. I OSK 1778/11, LEX nr 1311429; 28 sierpnia 2013 r., sygn. I OSK 605/12, LEX nr 1369011).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić więc przede wszystkim należy, że - jak słusznie zwrócił uwagę Sąd Wojewódzki - złożony przez skarżącą wniosek mógł być rozważany jedynie na gruncie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że żaden przepis prawa nie wymagał potwierdzenia faktów, o których była mowa we wniosku skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela również stanowisko Sądu I instancji odnośnie braku podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści w oparciu o ww. przepis. Skoro bowiem zaświadczenie, z istoty swej, może dotyczyć nie budzących wątpliwości danych znajdujących się w ewidencjach organu, rejestrach czy innego rodzaju zbiorach, to przedmiotem żądania nie może być wniosek dotyczący wydania zaświadczenia potwierdzającego liczbę odebranych przez skarżącą decyzji w siedzibie Centrum Pomocy Społecznej i liczbie decyzji wysłanych jej do doręczenia za pośrednictwem operatora pocztowego w okresie od stycznia 2014 r. do maja 2015 r. Nie są to bowiem dane wynikające z ewidencji, rejestrów czy innego rodzaju zbiorów prowadzonych przez organ a potwierdzenie stanu, na który wskazuje skarżąca we wniosku wymagałoby od organu poczynienia samodzielnych ustaleń, w celu ustalenia sposobu doręczenia decyzji w danym postępowaniu administracyjnym, co – jak wyżej wskazano- jest niedopuszczalne w ramach procedury uregulowanej w Dziale VII k.p.a. O sposobie doręczenia decyzji decyduje organ administracji w trakcie prowadzonego postępowania, na podstawie konkretnych okoliczności sprawy.

Skarżąca nie wykazała ponadto interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia, co także stanowiło przesłankę warunkującą pozytywne rozpoznanie wniosku.

Wobec oczywistego zatem braku podstaw prawnych do wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści, na znaczeniu traci zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia art. 218 § 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Jak wyżej bowiem wskazano, postępowanie wyjaśniające spełnia jedynie rolę pomocniczą przy ustalaniu treści zaświadczenia i ma na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub stanu prawnego, a takie w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.

Konkludując, z uwagi na brak przesłanek warunkujących wydanie zaświadczenia, Sąd I instancji prawidłowo oddalił skargę T. G. na postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] o odmowie wydania zaświadczenia. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 217 § 1 i § 2 pkt 2, art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. jest więc niezasadny.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.