Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1886/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3, art. 125 par. 1 pkt 1, art. 127 par. 3, art. 133 par. 1, art. 174 pkt 2, art. 176, art. 273 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 233 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia WSA del. Ludmiła Jajkiewicz, Protokolant Anna Dziewiż – Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2007 r. sygn. akt VIII SA/Wa 264/07 w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2004 r. sygn. akt III SA 1067/02 w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od I. L. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 12 lipca 2007 r. o sygn. VIII SA/Wa 264/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) – oddalił skargę K. L. i I. L. (dalej: skarżący) w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie o podatek dochodowy od osób fizycznych za 1996 r.

2. Uzasadniając wyrok, WSA podał, że pismem z dnia 17 czerwca 2005 r., uzupełnionym m.in. pismami z 27 lipca 2005 r. oraz z 16 i 21 listopada 2005 r., skarżący wnieśli do tegoż Sądu skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. III SA 1067/02, oddalającego ich skargę wyrokiem z dnia 17 września 2004 r. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania skarżący wskazali art. 273 § 2 P.p.s.a., natomiast podstawę faktyczną skargi o wznowienie postępowania sądowego miały stanowić następujące dowody: (1) postanowienie Prokuratora Rejonowego W. z dnia 31 grudnia 2004 r. o umorzeniu śledztwa, sygn. [...], w sprawie ukrycia dokumentów w W. przy ul. J. na szkodę I. L., (2) postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieście z dnia 23 marca 2005 r., sygn. II Kp 473/05, utrzymujące w mocy w.w. postanowienie Prokuratora Rejonowego, (3) postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieście z dnia 16 maja 2005 r., sygn. II Kp 818/045, utrzymujące w mocy postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej W. z dnia 23 lutego 2005 r. w przedmiocie umorzenia śledztwa w sprawie usunięcia pisma procesowego z akt sądowych Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. [...] oraz [...], (4) protokół rozprawy przed Sądem Rejonowym w Radomiu z dnia 18 kwietnia 2005 r., sygn. VGC 496/04, (5) wyrok Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 26 kwietnia 2005 r., sygn. V GC 496/04, oddalający powództwo K. L. i I. L. przeciwko K. K. o ustalenie.

Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2005 r. WSA w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe ze skargi K. L. i I. L. w sprawie wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie o sygn. III SA/Wa 1067/02 z powodu złożenia przez skarżących do Prokuratury Rejonowej dla miasta R. zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia umyślnego przestępstwa przez funkcjonariuszy publicznych Dyrektora IS w R., bądź funkcjonariuszy publicznych I Urzędu Skarbowego w R.

Po rozpoznaniu zażalenia od w.w. postanowienia Dyrektora IS w W., postanowieniem z dnia 24 lutego 2006 r. WSA w Warszawie uchylił swe postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowego.

Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2006 r., po rozpoznaniu zażalenia skarżących z dnia 27 marca 2006 r., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA z dnia 24 lutego 2006 r. uchylające postanowienie z dnia 16 grudnia 2005 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania.

Postanowieniem z dnia 1 września 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie organu na postanowienie WSA z dnia 16 grudnia 2005 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania.

W trakcie postępowania podjętego postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2007 r. (sygn. VIII SA 149/07), które to postanowienie zostało wydane w związku z postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w R. dla miasta R. z dnia 7 grudnia 2006 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie podrobienia dokumentów i inne, tj. śledztwa zainicjowanego pismem I. L. z 19 września 2005 r., skarżący kilkakrotnie występowali o odroczenie wyznaczonego przez Sąd terminu rozprawy z uwagi na chorobę skarżących lub kolizje terminów rozpraw w innych sprawach sądowoadministracyjnych z ich udziałem (pismami z dnia: 21 maja 2007 r., 11 i 12 czerwca 2007 r. oraz 2 lipca 2007 r.), które to terminy były odraczane kolejno 23 maja 2007 r. oraz 13 czerwca 2007 r., K. L. wystąpiła nadto pismem z dnia 12 czerwca 2007 r. o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania dotyczącego sfałszowania pełnomocnictwa udzielonego przez skarżących radcy prawnemu K. K.

Pismami z dnia 13 czerwca 2007r. Sąd poinformował skarżących o konieczności przedstawienia zaświadczenia lekarskiego wydanego przez lekarza sądowego, jeżeli będą występowali o odroczenie rozprawy. K. L. wystąpiła do Sądu pismem z dnia 5 lipca 2007 r. o wskazanie podstawy prawnej w.w. żądania. WSA w Warszawie udzielił skarżącej stosownej odpowiedzi pismem z dnia 10 lipca 2007 r., powołując wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2000 r. (sygn. I CKN 64/00).

W trakcie rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku ujawniono wniosek K. L. o odroczenie rozprawy (pismo z dnia 2 lipca 2007 r.) oraz pismo I. L. z dnia 12 lipca 2007 r., z którego treści wynikało, że skarżący przyłącza się do w.w. wniosku o odroczenie rozprawy, a także wniosek skarżących o zawieszenie postępowania (pismio z dnia 12 czerwca 2007 r.). Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 12 lipca 2007 r. Sąd oddalił w.w. wnioski.

3. WSA uznał, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w przewidzianym terminie, w myśl art. 277 w związku z art. 270 P.p.s.a.

Dodano, że w ocenie skarżących załączone przez nich do skargi światłokopie dowodów stanowią faktyczną podstawę skargi o wznowienie postępowania. Wywodzą bowiem, wskazując na okoliczności sprawy administracyjnej oraz szereg wszczętych przez nich postępowań przed organami ścigania, sądami powszechnymi i sądami administracyjnymi, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego została doręczona osobie nieuprawnionej. Kwestia ta w ich ocenie nie została odpowiednio zbadana przez WSA w Warszawie rozpoznający ich skargę na decyzję kasacyjną IS w W. z 15 marca 2002 r. W ocenie skarżących, konieczne jest wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 17 września 2004 r., sygn. III SA 1067/02, na podstawie art. 273 § 2 P.p.s.a.

W ocenie WSA, skarżący nie wykazali, że zostały spełnione łącznie wskazane w art. 273 § 2 P.p.s.a. przesłanki niezbędne do uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania sądowego, gdyż nie przedstawili dowodów na to, że znalazły potwierdzenie w prawomocnych orzeczeniach sądowych przedstawione przez nich okoliczności faktyczne i zarzuty dotyczące popełnienia (rzekomo) przestępstw przez funkcjonariuszy publicznych NSA lub organów podatkowych. Skarżący nie wskazali takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 17 września 2004 r. i tym samym uzasadniałyby uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania sądowego. Skarżący nie wykazali, że doszło do późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których nie mogli skorzystać w poprzednim postępowaniu. Sąd, w sprawie o sygn. III SA 1067/02, badał z urzędu prawidłowość doręczenia w.w. decyzji i oceniał podniesione na rozprawie w dniu 17 września 2004 r. zarzuty w tym zakresie, co wynika z uzasadnienia wyroku.

Zarzuty i argumentacja skarżących mają, w ocenie Sądu, charakter polemiczny w stosunku do uzasadnienia wyroku z dnia 17 września 2004 r., oddalającego ich skargę na decyzję kasacyjną IS w W. z dnia 15 marca 2002 r. Wbrew zarzutom skarżących, Sąd badał jednak i oceniał prawidłowość doręczenia skarżącym w.w. decyzji: jej wejście do obrotu prawnego i możliwość rozpoznania skargi wniesionej przez K. L. i I. L. w przewidzianym dla tej czynności terminie. Zarzuty i argumentacja skarżących nie znalazły potwierdzenia w orzeczeniach wydanych na skutek zainicjowania przez nich szeregu postępowań przed różnymi organami państwa. Skoro z przedstawionych przez skarżących dowodów nie wynika, że spełnione zostały przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 273 § 1 i 2 P.p.s.a., to dowody te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie Sądu, argumentacja skarżących prowadzi do wniosku, że ich celem było wzruszenie prawomocnego wyroku z dnia 17 września 2004 r. na podstawie art. 273 § 1 P.p.s.a., jednak nie wykazali oni skutecznie, że orzeczenie to zostało oparte na dokumencie (pełnomocnictwie) podrobionym lub przerobionym. Nie wykazali, że orzeczenie to zostało uzyskane za pomocą przestępstwa, gdyż nie przedstawili wyroku, o którym mowa w art. 274 P.p.s.a. Skarżący zdecydowali się zatem wskazać jako podstawę prawną skargi o wznowienie postępowania art. 273 § 2 P.p.s.a. Zarzuty dotyczące nieprawidłowego (jakoby) doręczenia zaskarżonej decyzji z dnia 15 marca 2002 r. nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy w świetle uzasadnienia wyroku z dnia 17 września 2004 r. Skarżący nie wskazali nadto na późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które spełniałyby pozostałe przesłanki wskazane w art. 273 § 2 P.p.s.a.

WSA podkreślił, że prawidłowość doręczenia skarżącym ostatecznej decyzji z dnia 15 marca 2002 r. została już wielokrotnie potwierdzona w orzeczeniach sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 27 marca 2003 r., sygn. III SAB 27/03). Skarżący potwierdzali, że w.w. decyzję doręczono im w dniu 18 marca 2002 r., radca prawny K. K. czynnie reprezentował ich interesy w trakcie postępowania podatkowego poprzedzającego w.w. decyzję, a skarżący nie przedstawili prawomocnego orzeczenia innego sądu potwierdzającego ich zarzuty dotyczące sfałszowania pełnomocnictwa oraz usunięcia z akt sądowych dokumentów potwierdzających ich wersję wydarzeń. Brak zatem podstaw do przyjęcia, że wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z 17 września 2004 r.

Sąd podjął zawieszone postępowanie w związku z postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla miasta R. z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. [...], o umorzeniu śledztwa w sprawie: (1) przerobienia w bliżej nieustalonym czasie i miejscu w okresie od 1996 do 1998 r. pełnomocnictwa udzielonego przez K. i I. małżonków L. dla radcy prawnego K.K., tj. o czyn z art. 270 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.; dalej: K.k.) - wobec braku danych dostatecznie uzasadniających popełnienie przestępstwa, (2) usunięcia w bliżej nieokreślonym czasie i miejscu w okresie od 1996 r. do września 2005 r. z kart postępowania administracyjnego pełnomocnictwa udzielonego przez K. i I. małżonków L. dla radcy prawnego K. K., tj. o czyn z art. 276 K.k. - wobec stwierdzenia, że czynu nie popełniono, (3) poświadczenia nieprawdy przez funkcjonariuszy publicznych Pierwszego US w R. w piśmie z dnia 14 grudnia 2005 r., nr [...], kierowanym do Prokuratury Rejonowej w R. dla miasta R., poprzez stwierdzenie, że organ podatkowy nie był w posiadaniu poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu K. K., tj. o czyn z art. 271 § 1 K.k. - wobec braku znamion czynu zabronionego, (4) poświadczenia nieprawdy przez Dyrektora IS w W. w piśmie z dnia 6 lutego 2006 r., nr [...], kierowanym do I. i K. L. poprzez stwierdzenie, że radca prawny K. K. powiadomił pismem z dnia 5 czerwca 1996 r. Inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej w R. o przesłaniu kopii pełnomocnictwa, tj. o czyn z art. 271 § 1 K.k. - wobec braku znamion czynu zabronionego, (5) usunięcia w bliżej nieustalonym czasie w okresie od 5 maja 2000 r. do nieustalonego bliżej dnia 2004 r. z akt sądowych NSA, sygn. III SA 45-46/99 oraz III SA 1072-1077/00, pism procesowych, tj. o czyn z art. 276 K.k. - wobec stwierdzenia, że postępowanie karne w tym przedmiocie zostało już prawomocnie zakończone.

Dodano, że w.w. postanowienie zostało wydane w związku z pismem I. L. z dnia 17 września 2005 r. zawiadamiającym prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, które to zawiadomienie legło u podstaw postanowienia o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego w rozpoznawanej sprawie. Skoro upadła podstawa zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, brak było podstaw do zawieszenia tegoż postępowania na podstawie art. 125 P.p.s.a. po jego podjęciu postanowieniem z dnia 6 marca 2007 r.

4. Skargę kasacyjną od w.w. wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2007 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł I. L. (dalej: skarżący) – reprezentowany przez pełnomocnika (radcę prawnego) – zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie do rozpoznania Sądowi I instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. art. 106 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 233 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.; dalej: K.p.c.) oraz art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Uzasadniając skargę kasacyjną, podniesiono, że w myśl art. 106 § 2 P.p.s.a. postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ogranicza się do dowodu z dokumentów. Skarżący złożył w dniu 12 czerwca 2007 r. pismo procesowe zawierające wniosek o dopuszczenie dowodów (pisma wniesionego w dniu 27 lutego 2007 r. do akt sprawy o sygn. VIII SA/Wa 197/07, zawierającego 22 załączniki - dokumenty urzędowe oraz prywatne), które uzasadniały wniosek o zawieszenie toczącego się postępowania. W szczególności konieczność zawieszenia wynikała, zdaniem skarżącego, z toczącego się postępowania karnego o sygn. [...] oraz toczącego się postępowania cywilnego o ustalenie, czy K. K. był pełnomocnikiem na podstawie pełnomocnictwa z dnia 1 kwietnia 1996 r. w sprawie PHUW "K." przed IS i Ministrem Finansów, I C 330/05 przed Sądem Rejonowym Warszawa Śródmieście. Sąd, rozpoznając sprawę, nie odniósł się do tego wniosku, naruszając przepisy postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem zgłoszone dowody uzasadniają wniosek o zawieszenie i uprawdopodobniają zarzuty podniesione w skardze na decyzję Dyrektora IS z dnia 18 stycznia 2006 r.

Podkreślono, że wniosek z dnia 12 czerwca 2007 r. zawierał dowody kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. wskazujące, że postępowanie podatkowe było prowadzone wobec nieistniejącego podatnika PWHU "K." oraz że radca prawny K. K. nie był umocowany do reprezentowania skarżącego w postępowaniu podatkowym, co spowodowało, że decyzje podatkowe nie zostały skutecznie doręczone stronie. Odmówiono racji Sądowi I instancji podnoszącemu, że działanie K. K. było oparte o pełnomocnictwo.

Za niezrozumiały uznano zarzut braku "prawomocnego orzeczenia innego sądu potwierdzającego (...) zarzuty dotyczące sfałszowania pełnomocnictwa oraz usunięcia z akt sądowych dokumentów". Podniesiono, że skarżący przedstawił dowody wskazujące na prowadzenie postępowań zmierzających do ustalenia podnoszonych okoliczności, co uzasadniało zawieszenie, w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., prowadzonego postępowania, a odmowa zawieszenia naraziła skarżącego na niemożność skutecznej obrony swych praw.

Nadto sprawa została rozpoznana, mimo że K. L. złożyła w dniu 2 lipca 2007 r. wniosek o odroczenie terminu rozprawy z uwagi na chorobę oraz wyjaśnienie z dnia 5 lipca 2007 r., a wniosek ten został poparty przez skarżącego pismem z dnia 11 lipca 2007 r. Odmowa uwzględnienia wniosku o odroczenie rozprawy, mimo przesłanki związanej z niemożliwością uczestnictwa w rozprawie z powodu choroby, ograniczyła prawo do sądu. Dodano, że WSA w Warszawie (III SA/Wa 1601/05) wydał w dniu 16 grudnia 2005 r. postanowienie o zawieszeniu postępowania z uwagi na ujawnienie się czynu, "którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej", a słuszność takiego rozstrzygnięcia potwierdził w dniu 25 sierpnia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny (II FZ 404/06), uchylając postanowienie w zakresie uchylenia postanowienia WSA w przedmiocie zawieszenia postępowania. Dodano, że stan faktyczny, który spowodował zawieszenie postępowania nie uległ zmianie.

5. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosła K. L., popierając skargę kasacyjną i wnosząc o jej uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący w podstawie skargi kasacyjnej postawił zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. art. 106 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 233 § 2 K.p.c. oraz art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Zarzut naruszenie prawa procesowego (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) może polegać, podobnie jak w przypadku naruszenia prawa materialnego, na błędnej jego wykładni, polegającej na mylnym rozumieniu określonej normy prawnej (opierając skargę kasacyjną na takim zarzucie, należy wskazać, jak według wnoszącego skargę kasacyjną, przepis powinien być rozumiany) lub niewłaściwym zastosowaniu, polegającym na tak zwanym błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej. Nadto, skargę kasacyjną opartą na podstawie naruszenia prawa procesowego można jedynie wywieść, o ile stwierdzone uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd też postawienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania wymaga zawsze nie tylko przytoczenia w sposób konkretny przepisu (numeru artykułu, paragrafu, ustępu), ale także podania stosownego uzasadnienia (art. 176 P.p.s.a.), wskazującego, na czym to naruszenie polega i jaki wpływ wywarło na treść kwestionowanego wyroku.

Uwzględniając powyższe uwagi natury ogólnej, należy uznać zarzut skargi kasacyjnej za nietrafny, przede wszystkim ze względu na brak spełnienia wymogów, o jakich mowa w art. 176 P.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie został zaskarżony wyrok WSA w Warszawie wydany w wyniku rozpoznania skargi w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie o podatek dochodowy od osób fizycznych za 1996 r. Zatem należałoby oczekiwać, że zarzuty skargi kasacyjnej będą dotyczyły podstawy wznowienia postępowania sądowego. W istocie jednak postawiony zarzut, jak i korespondująca z nim argumentacja, dotyczy zagadnienia o charakterze wpadkowym. Skarżący zarzucił bowiem WSA w Warszawie nieuwzględnienie wniosku dowodowego, który miał uzasadniać zawieszenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie i uprawdopodabniać zarzuty podniesione w skardze. Zarzut ten nie może być uwzględniony jednak z innego powodu niż to, że nie dotyczy głównego przedmiotu orzekania. Postawiony zarzut, jak też korespondujące z nim uzasadnienie, nie spełnia bowiem wymogów, o jakich mowa w art. 176 w związku z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Oprócz ogólnych sformułowań, a także pewnych sugestii na temat wpływu dowodów (dołączonych do sprawy o sygn. VIII SA/Wa 197/07), nie zawiera on argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, czy wskazane przez wnoszącego skargę uchybienie (brak rozpatrzenia przez Sąd pierwszej instancji wniosku o zawieszenie postępowania sądowego) mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, która dotyczy wznowienia postępowania sądowego na podstawie art. 273 § 2 P.p.s.a.

W świetle powyższego, zarzut skargi kasacyjnej należy uznać za nietrafny. Zauważony brak nie może być także usunięty przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten związany granicami skargi kasacyjnej, na mocy art. 183 § 1 P.p.s.a., nie jest bowiem uprawniony do uzupełniania lub poprawiania podstaw skargi kasacyjnej. Sąd odwoławczy działa z urzędu tylko w przypadkach wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., a więc gdy zaskarżone orzeczenie dotknięte jest jedną z kwalifikowanych wad skutkujących jego nieważnością, co w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że zarzut skargi kasacyjnej również z innych powodów nie mógł być rozpoznany merytorycznie.

W postępowaniu przed sądem administracyjnym, co do zasady, nie jest bowiem możliwe prowadzenie postępowania dowodowego. W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd ten sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Co oznacza, że kontrolą sądu administracyjnego objęte są kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. Innymi słowy, sąd administracyjny nie dokonuje ustalenia stanu faktycznego, a dokonywana przez niego kontrola legalności aktu administracyjnego opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem podatkowym wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a., w myśl którego sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd odmawiając przeprowadzenia określonych dowodów, nie ma jednak obowiązku wydania osobnego postanowienia odmawiającego przeprowadzenia dowodów, ponieważ przyjmuje się, że postanowienie dowodowe powinno mieć treść pozytywną. Dlatego też brak takiego orzeczenia nie świadczy jeszcze o nierozpoznaniu złożonego przez skarżącego wniosku dowodnego, ale o jego negatywnym rozpoznaniu, co potwierdza uzasadnienie wyroku poddanego kontroli instancyjnej (s. 5 i następne). Ponadto z w.w. przepisu wynika, że dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem (sąd może), a nie obowiązkiem sądu. Stąd też brak przeprowadzenia dowodu (czy z urzędu, czy na wiosek) nie może być postrzegane jako naruszenia prawa procesowego w rozumieniu wskazanego przepisu. Natomiast wnoszący skargę kasacyjną nie wskazał innego przepisu prawa, który został w jego ocenie naruszony w procesie orzekania i ma związek, jak twierdzi skarżący, z nieprawidłowo zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie.

Podsumowując powyższe rozważania, zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. może być skutecznie podniesiony tylko wówczas, gdy sąd administracyjny pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, a skarżący wykaże, że zastosowane przez sąd kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne.

W stanie sprawy WSA w Warszawie nie prowadził postępowania dowodowego na podstawie wskazanych przez skarżącego dowodów, dlatego też niezrozumiały, a zarazem bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. Tym bardziej, że pełnomocnik skarżącego zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. połączył z art. 233 § 2 K.p.c. oraz z 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., co może dodatkowo wskazywać na brak znajomości skutków procesowych, jakie wiążą się z zastosowaniem wskazanych przepisów.

W myśl art. 233 K.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału (§ 1). Na tej samej podstawie sąd ocenia, jakie znaczenie powinien nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu, wbrew postanowieniu sądu (§ 2). W powołanym przepisie została więc wyrażona zasada swobodnej oceny dowodów, według której sąd jest zobowiązany dokonywać oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego (§ 1), co również odnosi się do dokonywanej przez sąd oceny negatywnych zachowań stron, utrudniających lub uniemożliwiających przeprowadzenie dowodów w toku postępowania (§ 2). Odwołanie się zatem do art. 233 § 2 K.p.c. sugeruje, że Sąd pierwszej instancji wydał postanowienie o przeprowadzeniu dowodu, a skarżący przeciwdziałali w jego przeprowadzeniu, wbrew postanowieniu sądu, co nie odpowiada realiom sprawy.

Natomiast przepis art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wskazuje na przesłankę, która umożliwia sądowi zawieszenie postępowania z urzędu z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania, którego wynik będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Warunkiem skorzystania z tej podstawy, mającej związek z wynikiem innego postępowania (administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym), jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte. Zawieszenie postępowania na podstawie wskazanego przepisu ma charakter fakultatywny, a więc zależy od uznania sądu, który powinien rozważyć, czy w danym wypadku jest celowe wstrzymywanie biegu sprawy z uwagi na opisane okoliczności.

Wskazany powyżej przepis odnosi się więc do zupełnie innej czynności procesowej, niż ta, o której mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów (z urzędu lub na wniosek) wymaga od sądu podjęcia czynności procesowych, natomiast zawieszenie postępowania zobowiązuje sąd do powstrzymania się od wszelkich czynności procesowych, z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Stąd też czynności podejmowane przez strony, a niedotyczące tych przedmiotów, wywołują skutki dopiero od dnia podjęcia postępowania (art. 127 § 3 P.p.s.a.).

Na marginesie wypada jednak zauważyć, że w stanie sprawy, zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie zachodziła okoliczność uzasadniająca zawieszenie postępowania, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy potwierdzał, że skarżący brał udział w postępowaniu podatkowym zakończonym decyzją z dnia 15 marca 2002 roku.

Podsumowując, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w wyniku wydania zaskarżonego wyroku nie doszło do naruszenia przepisów postępowania.

7. Z wyżej wymienionych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 P.p.s.a.