Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 793/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 34
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska Asesor WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. przy udziale --- sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za wrzesień 2000 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...]. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 357,- (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 793/07

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...]zawierające stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutu przedawnienia w sprawie zobowiązania podatkowego A. Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za [...]

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż w dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił wobec spółki tytuł wykonawczy[...], obejmujący zaległość w podatku od towarów i usług za [...] i skierował go do realizacji na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji. W dniu [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Spółki. Z uwagi na bezskuteczność doręczenia, za pośrednictwem pracownika referatu egzekucyjnego (w dniu [...] pomieszczenia siedziby firmy były zamknięte), odpisu wyżej wskazanego tytułu egzekucyjnego oraz zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego Spółce, organ egzekucyjny w dniu [...] podjął próbę doręczenia powyżej wskazanych dokumentów za pośrednictwem poczty. Korespondencja dwukrotnie awizowana, została zwrócona do nadawcy z adnotacją – "zwrot nie podjęto w terminie".

Odpis tytułu egzekucyjnego o wskazanym wyżej numerze oraz zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego pracownik organu egzekucyjnemu doręczył Prezesowi Spółki – [...]

W dniu [...] Bank przekazał kwotę [...], na skutek czego nastąpiła częściowa realizacja zobowiązań Spółki objętych przedmiotowym tytułem egzekucyjnym.

W dniu [...]. pełnomocnik Spółki wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W złożonym piśmie strona podniosła zarzut przedawnienia dochodzonego obowiązku. Wskazała, iż zobowiązanie w podatku od towarów i usług za [...] uległo przedawnieniu z dniem [...]. W przekonaniu pełnomocnika Spółki w przedmiotowej sprawie nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, jak również nie nastąpiło jego przerwanie. Uzasadniając powyższe twierdzenie podniósł on, iż pierwsza czynność egzekucyjna (zajęcie rachunku bankowego) nastąpiło dopiero [...] , a więc po dacie [...] , w której nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania

T.P.

podatkowego z mocy prawa. Spółka zażądała umorzenia postępowania egzekucyjnego, uchylenia zastosowanej czynności egzekucyjnej oraz wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 34§1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. nr 110 z 2002r., poz. 968 ze zmianami) wierzyciel - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. nie uznał zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego z mocy prawa. W ocenie wierzyciela w niniejszej sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania pierwszej czynności, o której podatnik został powiadomiony.

Na powyższe postanowienie Spółka wniosła zażalenie.

Pełnomocnik spółki podniósł, iż stanowisko wierzyciela z dnia [...] jest krzywdzące i ma jedynie na celu podstępne naprawienie błędu urzędników, którzy przez swoje niedbalstwo zapomnieli w terminie doręczyć stronie odpowiednie tytuły wykonawcze w celu przerwania biegu terminu przedawnienia. Ponadto odnosząc się do przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, dotyczącego okoliczności doręczenia odpisu tytułu wykonawczego Prezesowi Spółki, zarzucił, iż przeprowadzone zostało nierzetelnie. Stąd zdaniem pełnomocnika "zeznania świadków uzyskane w tym postępowaniu nie mogą stanowić jedynego i wyłącznego dowodu na poparcie tezy Urzędu Skarbowego".

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po przeanalizowaniu ustalonego stanu faktycznego nie znalazł podstaw do uwzględnienia podniesionych zarzutów.

Organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia przedawnienia dochodzonego obowiązku podatkowego, stanowiąca jednocześnie podstawę wniesionego zarzutu. W ocenie organu stosownie do treści art. 70 § 1 ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast w myśl art. 70 § 4 bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany w skutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony.

Zdaniem organu odwoławczego bezspornym jest w niniejszej sprawie, iż organ egzekucyjny w oparciu o konkretny tytuł wykonawczy, skierował do właściwego banku zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Powyższe zawiadomienie bank otrzymał w dniu [...].

W myśl art. 80 § 2 cytowanej ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu. W związku z powyższym organ stanął na stanowisku, iż datą zastosowania środka egzekucyjnego jest w przypadku zajęcia wierzytelności lub prawa majątkowego data prawidłowego zawiadomienia o tym fakcie dłużnika zajętej wierzytelności.

W ocenie organu odwoławczego z systematyki powołanego przepisu art. 70 § 4 o.p. wynika, iż dla spełnienia przesłanek w nim określonych, skutkujących przerwaniem biegu przedawnienia konieczne jest zastosowanie środka egzekucyjnego przed upływem terminu określonego w art. 70 § 1. Natomiast powiadomienie o zastosowanym środku egzekucyjnym podatnika może nastąpić po upływie tego terminu.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności, organ odwoławczy wskazał, iż zarzuty pełnomocnika Spółki, dotyczące prowadzonego przez organ egzekucyjny i wierzyciela postępowania wyjaśniającego w przedmiocie okoliczności doręczenia Prezesowi Spółki odpisu tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu, w ocenie organu nie mają znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. Nie wpływają one bowiem na skuteczność dokonanego przez organ egzekucyjny zawiadomienia o zajęciu z dnia 23 grudnia 2005 r. dłużnika wierzytelności.

M. P. Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Spółka zarzucając wydanemu postanowieniu naruszenie art. 70 ordynacji podatkowej oraz przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniosła o jego uchylenie.

Uzasadniając wniesioną skargę pełnomocnik Spółki powtórzył zarzuty przedstawione w zażaleniu od postanowienia z dnia [...] Ponadto pełnomocnik strony skarżącej podniósł, iż w jego ocenie organy egzekucyjne obowiązane są do zawiadomienia podatnika o dokonanej czynności egzekucyjnej przed upływem terminu określonego w art. 70 § 1 ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W dniu [...] na rozprawie, pełnomocnik Spółki podniósł, iż dokonuje modyfikacji skargi w ten sposób, iż wnosi o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, w związku z uchwałą siedmiu sędziów NSA wydaną w sprawie I FPS 4/06. Oświadczył ponadto, iż wnosi o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, lecz z innych przyczyn niż w niej przytoczone.

Zanim bowiem można będzie przejść do oceny zarzutu dotyczącego przedawnienia zobowiązania podatkowego wykonywanego w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym skupić się wypada nad kwestią dopuszczalności wydawania postanowień w przedmiocie stanowiska wierzyciela, w sytuacji, gdy, co pozostaje poza sporem, wierzyciel i organ egzekucyjny I instancji to ten sam podmiot.

Zauważyć w tym miejscu wypada, że zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007r. sygn. akt I FPS 4/06 opublikowana w ONSAiWSA nr 5 z roku 2007, poz. 112 wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. nr 110, poz. 968 ze zmianami), w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci – naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe.

Tak więc cytowana wyżej uchwała rozstrzyga przedstawione wyżej zagadnienie w sposób niepomyślny dla organów egzekucyjnych.

Jak się wydaje nie ma potrzeby przytaczania w tym miejscu obszernego uzasadnienia cytowanej uchwały. Wystarczy jedynie wspomnieć, że wyrażono w niej pogląd, iż wykładnia językowa nie może być jedyną stosowaną przy interpretacji przepisów prawa przez organy podatkowe. Dla przeprowadzenia subsumcji stanu faktycznego do właściwego przepisu prawa należy odwołać się do co najmniej trzech możliwych reguł wykładni (językowej, systemowej i funkcjonalnej) i wybrać to znaczenie przepisu, które prowadzi do logicznie akceptowalnych wniosków. Z pewnością zaś nie można przyjąć takiego znaczenia przepisu, które zrodziło konieczność dokonywania czynności z samym sobą, co niechybnie dzieje się w sytuacji tożsamości wierzyciela i organu egzekucyjnego.

Wskazano również, że decydujące znacznie w rozważanym przypadku musi zająć wykładnia celowościowa, w myśl której istotą przyjętej regulacji prawnej jest poddanie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej stanowiska wierzyciela, który nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym.

Zgodnie z art. 269§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążą wszystkie składy sądów administracyjnych obu instancji. Oznacza to, że także i skład orzekający w niniejszej sprawie jest związany stanowiskiem wyrażonym w cytowanej wyżej uchwale 7 sędziów NSA.

Nie oznacza to jednak bynajmniej, iż postanowienia w niniejszej sprawie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Ta przesłanka stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu administracyjnego nie wchodzi w rachubę przy ocenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Rażące naruszenie prawa może bowiem nastąpić jedynie wówczas, gdy stan prawny nie powoduje rozbieżności interpretacyjnych w orzecznictwie organów i sądów administracyjnych. Jeśli zaś rozbieżności takie istnieją i powodują konieczność wydania uchwały wyjaśniającej niejednoznaczny stan prawny, jak stało się w kwestii dopuszczalności wydawania postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela to nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa przez organy administracyjne, hołdujące jednej z dwu możliwych do przyjęcia rozstrzygnięć.

Z tych samych przyczyn nie sposób też przyjąć, że zaskarżony akt administracyjny jak i poprzedzający go akt organu I instancji został wydany bez podstawy prawnej

Nie sposób też tracić z pola widzenia i tej istotnej okoliczności, że organy wydały kwestionowane postanowienia zanim zagadnienie, o którym mowa wyżej została ostatecznie wyjaśniona w srodze cytowanej wyżej uchwały 7 sędziów NSA.

Już tylko na marginesie zauważyć wypada, że rozstrzygnięcie zarzutu przedstawionego w skardze, jak wskazano wyżej, stanie się możliwe jeśli stanowisko wierzyciela zaprezentowane w uchylanych postanowieniach w rozpoznawanej sprawie, będzie akceptowane przez organy egzekucyjne merytorycznie rozpatrujące zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Ustosunkowanie się doń przez sąd w niniejszej sprawie stanowiłoby niedopuszczalny przesąd i nieuprawnione wyjście poza granice sprawy.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 litera c w związku z art. 135 i art. 200 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. należało orzec jak w sentencji.