Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 76/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Reforma rolna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant referent stażysta Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A. M., A. M. i M. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], Minister Rolnictwa

i Rozwoju Wsi - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - po rozpatrzeniu odwołania A. M., M. M. i A. M., uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] i umorzył postępowanie I instancji.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

A. M., M. M. i A. M. wnioskiem z dnia [...] października 2009 r. - złożonym w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51), dalej jako rozporządzenie - wystąpili do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej, że nieruchomość oznaczona jako majętność [...], opisana w lwh [...], obejmująca działki w niej wskazane, nie podpadała pod przepisy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r.

o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13), dalej jako dekret.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], umorzył postępowanie administracyjne.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r.,

nr [...], działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej jako: p.p.s.a. w związku z art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] oraz uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r., nr [...].

Następnie w rezultacie rozpatrzenia wniosku Wojewoda [...] decyzją

z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] stwierdził, że majętność [...] objęta Iwh tab. [...] podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda wskazał, że majętność [...] objęta lwh tab. [...] została przejęta na Skarb Państwa w trybie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Majętność ta w oparciu o wpis na karcie B lwh tab. [...] w okresie przejęcia stanowiła własność małoletniego M. M. . Spadek po dawnym właścicielu majątku nabyli A.M., M. M. i A. . M., zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1999 r., sygn. akt II Ns [...].

Z wyjaśnień pełnomocnika wnioskodawców złożonych w dniu [...] lutego 2011 r. wynika, że M. M. uwidoczniony w lwh tab. [...] to ta sama osoba co K. M. wymieniony w postanowieniu spadkowym jako spadkodawca.

Organ wojewódzki ustalił na podstawie przedłożonego przez pełnomocnika wnioskodawców "Zsynchronizowanego wykazu zmian gruntowych" z [...] sierpnia

2014 r., że majętność objęta zamkniętym lwh tab. [...] obejmuje parcele o ogólnej powierzchni [...] ha. Powierzchnia majętności podana w morgach i sążniach po przeliczeniu na hektary, ary i metry kwadratowe daje ogólną powierzchnię majątku [...] ha, z czego [...] ha stanowiły lasy zaś [...] ha to grunty rolne

z drogami polnymi, ogrodami i parcelami budowlanymi.

Podał również, że z przesłanego z Archiwum Państwowego w [...] protokołu przejęcia na cele reformy rolnej oraz wykazu nieruchomości ziemskich przesłanych z Archiwum Akt Nowych wynika, że przejęto majątek [...] stanowiący własność M. L. o ogólnym obszarze [...] ha. Z uwagi na osobę właściciela oraz inną powierzchnię majątku, organ wojewódzki uznał, że dokumenty te nie dotyczą majątku objętego wnioskiem należącego do M. M..

Wskazał także, że na okoliczność powierzchni ogólnej przejętego na rzecz Skarbu Państwa majątku należącego do M. M., przyjęto za wiarygodne ustalenia wynikające z dokumentacji geodezyjnej przedłożonej przez pełnomocnika w trakcie postępowania. Zsynchronizowany wykaz zmian obejmuje bowiem powierzchnie wszystkich parcel wymienionych w lwh tab. [...]., a odpis z księgi gruntowej lwh tab. [...] stanowi wiarygodny dowód na własność przysługującą dawnemu właścicielowi do majątku.

Następnie Wojewoda wyjaśnił, że z art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu wynika, iż przejęciu na własność Państwa podlegały nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekracza bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych. Nieruchomości spełniające warunki określone w tym przepisie przechodziły bezzwłocznie z mocy prawa, bez żadnego wynagrodzenia w całości, na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele reformy rolnej.

Dodał, że w rozporządzeniu określony został tryb postępowania w sprawach o uznanie, iż nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, a orzekanie w tych sprawach należy w I instancji do wojewody. Ponadto wyjaśnił, że strona ubiegająca się o uznanie, iż dana nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, winna przedłożyć dowody stwierdzające dokładny obszar tej nieruchomości z wyszczególnieniem użytków każdego rodzaju.

W dalszej części uzasadnienia Wojewoda zaznaczył, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż przejęta majętność objęta lwh tab. [...] należąca do M. obejmowała obszar o powierzchni ogólnej powyżej 300 ha, w tym gruntów rolnych ponad 100 ha. Zatem spełniała ona kryteria dekretu i podlegała przejęciu na cele reformy rolnej - przekraczała bowiem normy wskazane powołanym przepisie dekretu, tj. zarówno 50 ha użytków rolnych jak i 100 ha powierzchni ogólnej.

Odnosząc się zaś do argumentacji wnioskodawców - że przejęta majętność nie miała charakteru rolniczego i nie była związana ze prowadzeniem działalności wytwórczej w rolnictwie, gdyż wykorzystywana była do eksploatacji ropy - stwierdził, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem z akt sprawy, w tym z kopii ksiąg naftowych dołączonych przez pełnomocnika do wniosku wynika bezsprzecznie, że dla nieruchomości przemysłowych przeznaczonych pod wydobywanie ropy naftowej zakładane były odrębne księgi, co nie oznacza jednak, iż straciły one charakter rolny lub leśny.

Zdaniem organu wojewódzkiego bezsporne jest, że nieruchomość ziemska należąca do M. M. miała powierzchnię znacznie przekraczającą normy obszarowe (50 ha użytków rolnych, a także 100 ha powierzchni ogólnej) wskazane w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

W związku z tym stwierdził, że cała nieruchomość należąca do dawnego właściciela spełniała normy obszarowe i podpadała pod działanie dekretu. Nieruchomości takie przechodziły niezwłocznie w zarząd państwowy wykonywany przez Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych (art. 6 dekretu).

Nie zgadzając się z decyzją Wojewody [...] odwołanie złożyli wnioskodawcy, zarzucając decyzji I instancji naruszenie:

1. § 5 rozporządzenia w związku z § 4 rozporządzenia i art. 1 ust. 2 dekretu oraz

art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu w związku z art. 2 Konstytucji RP i art. 64 Konstytucji RP przez błędne zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że wszystkie działki opisane

w księdze [...] lwh tab. [...] miały charakter rolniczy oraz że znaczenie miało przekroczenie wielkości areałów wskazane w dekrecie,

2. art. 61 § 1 k.p.a. przez pominięcie treści wniosku żądającego ustalenia niepodpadania pod przepisy dekretu poszczególnych działek, a nie całej nieruchomości,

3. art. 6, art. 7 k.p.a. w związku z art. 77, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez brak jakiegokolwiek postępowania w zakresie ustalenia przeznaczenia działek według stanu na dzień 1 września 1939 r. i 13 września 1944 r.

Po rozpatrzenia odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia

[...] listopada 2018 r., nr [...], uchylił w całości ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. i umorzył postępowanie I instancji - wskazując, że stan faktyczny sprawy uzasadnia wydanie takiego rozstrzygnięcia.

Uzasadniając swoje stanowisko wyjaśnił, iż legitymacja procesowa określona w art. 28 k.p.a. oznacza uprawnienie do wzięcia udziału w danym postępowaniu w charakterze strony. Omawiany przepis wiąże pojęcie strony z interesem prawnym lub prawnym obowiązkiem. Status strony jest zatem związany z posiadaniem w danym postępowaniu interesu prawnego lub obowiązku prawnego albo żądaniem postępowania ze względu na posiadany interes prawny lub obowiązek. A zatem podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., nie jest więc legitymowany do żądania wszczęcia postępowania czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja

2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1866/14). Na każdym etapie postępowania organ administracji jest obowiązany badać, czy podmiot występujący o wszczęcie postępowania jest do tego legitymowany, zatem czy może być stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 17 marca

2015 r., sygn. akt I OSK 1471/13).

Minister wskazał, że przed rozpatrzeniem odwołania niezbędne jest sprawdzenie legitymacji procesowej wnoszących ten środek zaskarżenia. Przy czym prawo to jest niezależne od tego, czy strona brała udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a także od tego, kogo wskazano jako adresata tej decyzji. Ważne jest natomiast, aby strona wykazała, iż ma do tego legitymację. Oznacza to,

że odwołanie może wnieść jedynie osoba, która co do zasady mogła być stroną

w postępowaniu przed organem I instancji, czyli osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło postępowanie. Organ dokonuje oceny tej legitymacji w oparciu

o przesłanki obiektywne (materialnoprawne).

Organ odwoławczy zaznaczył, że na gruncie tej sprawy interes prawny mają wyłącznie właściciele lub współwłaściciele dawnego majątku [...] objętego lwh tab. [...] (i ich spadkobiercy) oraz działający poprzez swoje statio fisci Skarb Państwa. Stroną w postępowaniu reprywatyzacyjnym może być również jednostka samorządu terytorialnego w przypadku, gdy prawa do nieruchomości uzyskała w drodze komunalizacji. W związku z tym dopuszczenie do udziału w postępowaniu reprywatyzacyjnym podmiotów, które w chwili wejścia w życie dekretu nie były właścicielami lub współwłaścicielami przejętej nieruchomości, albo nie są ich spadkobiercami, nie znajduje uzasadnienia na gruncie art. 28 k.p.a.

Dalej zauważył, iż wnioskodawcy wystąpili z wnioskiem o wydanie decyzji

o niepodpadaniu pod przepisy dekretu majątku [...], wskazując, że są spadkobiercami K. M.. Na poparcie następstwa prawnego załączyli do wniosku postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia

[...] grudnia 1999 r., sygn. akt [...], z którego wynika, iż spadek po K. M. nabyli: A. M., M. G i A. M..

Tymczasem z odpisu z księgi wieczystej, sporządzonego przez Sąd Rejonowy w [...] w dniu [...] czerwca 2009 r., [...] Dz.Odp. [...], wynika, że przed przejęciem majętności "[...]" lwh [...] na rzecz Skarbu Państwa, prawo własności tego majątku zapisane było na rzecz M. M.

Minister podniósł, iż w trakcie postępowania wnioskodawcy utrzymywali,

że K. M. i M. M., to ta sama osoba,

a zmiana danych nastąpiła w sposób "naturalny" - z uwagi na prześladowania przez władze PRL. Ponadto przy wniosku z dnia [...] sierpnia 2018 r. o podjęcie zawieszonego postępowania nadesłali kopię testamentu z dnia [...] marca 1936 r., kopię aktu urodzenia wraz z tłumaczeniem oraz oświadczenie z dnia [...] kwietnia 2018 r.

Zgodnie z kopią testamentu z dnia [...] marca 1936 r. matką M. M. była I. M. Zapis ten jest zgodny z kolejnym z nadesłanych dokumentów, aktem urodzenia, z którego wynika, że M. M. urodził się we [...] w dniu [...] czerwca 1932 r., zaś jego matką była I. M.

Jednakże zdaniem organu odwoławczego, na podstawie tych okoliczności nie można uznać, że K. M. - wymieniony w postanowieniu spadkowym Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1999 r., na które powołują się wnioskodawcy - i M. M. - wskazany jako ostatni właściciel majątku [...], przed jego przejęciem na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu - to ta sama osoba.

Za identycznością tych osób, nawet pośrednio, nie przemawiają zgromadzone dowody. Natomiast dokumenty ukazujące imię i nazwisko matki M. M. nie dowodzą niczego w odniesieniu do K. M. Tym bardziej, że z kopii odpisu skróconego aktu zgonu z dnia [...] października 2009 r., zgodnego z treścią aktu zgonu Nr [...], wprost wynika, iż matką K. M. była I. L. (a nie I. M.).

W dalszej części uzasadnienia Minister wskazał, że w kontekście przywołanych dokumentów o charakterze urzędowym, nie może mieć znaczenia oświadczenie J. M. z dnia [...] kwietnia 2018 r. - gdyż przy określaniu tożsamości mogą być potraktowane jedynie jako dowolne twierdzenia, nie znajdujące poparcia w zgromadzonych dokumentach. Szczególnie, iż w polskim systemie prawnym nie występuje dowolność w zakresie zmiany danych osobowych.

Procedura zmiany imion i nazwisk, po wejściu w życie dekretu, określona była w przepisach dekretu z dnia 10 listopada 1945 r. o zmianie i ustalaniu imion i nazwisk (Dz. U. Nr 56, poz. 210 ze zm.), a później w przepisach ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk (Dz. U. z 2005 r. Nr 233, poz. 1992).

Warto nadmienić, że imię i nazwisko są danymi szczególnego rodzaju, bowiem tworzą tożsamość osoby i pozwalają na jej identyfikację. Oprócz tego, nazwisko wskazuje pochodzenie człowieka i jest określone z mocy prawa, a imię jest dodatkowym wyróżnikiem pozwalającym na pełniejszą identyfikację. W związku z tym dane te podlegają ochronie, a ich zmiana może nastąpić tylko w sytuacjach przewidzianych w przepisach prawa.

Zaznaczył też, że postępowania rewindykacyjne z zakresu reformy rolnej dotykają jednego z fundamentów państwa prawnego, a także podstawowego prawa - zapisanego zarówno w konwencjach międzynarodowych, jak też normach ustrojowych państw demokratycznych - jakim jest prawo własności. Z tego też względu organy prowadzące tego rodzaju sprawy nie mogą się opierać na domniemaniach, czy też na twierdzeniach stron, nie znajdujących odzwierciedlenia w zgromadzonych dowodach, zwłaszcza w zakresie ustalania uprawnienia wnioskodawców do wszczęcia tego rodzaju postępowania.

W ocenie Ministra wnioskodawcy - zarówno na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji, jak i przed organem odwoławczym - nie przedstawili dokumentów jednoznacznie świadczących o tym, że są następcami prawnymi byłego właściciela majątku [...], który stanowi przedmiot ich wniosku, złożonego na podstawie § 5 rozporządzenia. Tym samym nie można im przypisać przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym tego majątku, zgodnie z art. 28 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A..M., M. G. i A. M., zaskarżając ją w części umarzającej postępowanie w I instancji.

Skarżący zarzucili decyzji w zaskarżonej części naruszenie przepisów art. 138

§ 1 pkt 2 w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 6, art. 7 w zw. z art. 77 ust. 1 oraz 10 k.p.a., które to naruszenia miały wpływ na wydane rozstrzygnięcie - gdyż dokumenty znajdujące się w aktach potwierdzają, że M. M. i K. .M. to ta sama osoba.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ mając dalsze wątpliwości powinien wezwać stronę zgodnie z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 11 k.p.a. lub samodzielnie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.

Ponadto skarżący podnieśli, iż złożone dokumenty jednoznacznie wskazują, że:

1. zgodnie z treścią księgi hipotecznej lwh [...] właścicielem majątku [...], przed jego przejęciem na cele reformy rolnej był M. T.,

2. z testamentu notarialnego z dnia [...] marca 1936 roku wynika, że ojciec wnioskodawców w chwili urodzenia nazywał się M. T., posiadał siostrę M. M. Ich matką była I. M., której rodzicami byli: S. L. oraz M. L. z domu B.,

3. akt urodzenia ojca wnioskodawców wskazuje na jego dane - M. M. wraz z informacjami dotyczącymi jego rodziców S. i I. oraz datę urodzenia [...] lutego 1932 r. we [...] , zgodnie z uchwałą Sądu Grodzkiego we [...] z dnia [...] kwietnia 1937 r.,

4. dekret przyznania spadku z [...] czerwca 1937 r., z którego wynika, że dziadkiem M. M. był S. L.,

5. akt ślubu K. M. wskazujący na datę urodzenia ([...] .02.1932 r. w [...] ) oraz dane rodziców S. M. i I. z domu L.,

6. oświadczenie J. M. jednoznacznie wskazuje,

że rodzina M. w okresie komunizmu była prześladowana, stąd konieczność ukrywania prawdziwych danych osobowych,

7. postanowienie spadkowe Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 1999 r.

w sprawie II Ns [...] jednoznacznie wskazuje na datę i miejsce urodzenia oraz dane rodziców, co wynika ze skróconego aktu zgonu.

Skarżący podnieśli, że złożone dokumenty zostały źle odczytane przez organ, gdyż:

1. M. M. urodził się w domu [...] lutego 1932 r. we [...] , wskazana data [...] czerwca 1932 r. to data wystawienia aktu,

2. skrócony akt zgonu K. M. prawidłowo wskazuje matkę, jako I. L., bo takie jej było nazwisko rodowe,

3. oświadczenie W. M. wskazywało okoliczności konieczności zmiany danych osobowych i nie ma podstaw, by taki dowód pominąć. Organ nie przeprowadził przeciwstawnego.

Zdaniem skarżących nie ma wątpliwości, że M. M. i K. M. to ta sama osoba - czego dowodzi nie tylko tożsame data i miejsce, ale także dane rodziców i dziadków.

W tej sytuacji skarżący wnieśli o uchylenie decyzji w zaskarżonej części

i umorzenie decyzji z zakresie umorzenia postępowania albo uchylenie decyzji w zaskarżonej części, czyli w zakresie umorzenia i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2019 r. Sąd dopuścił dowód z odpisu skróconego aktu urodzenia M. M..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,

z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2018 r. uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. i umarzająca postępowanie I instancji.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy wnioskodawcy skutecznie wykazali, że są następcami prawnymi byłego właściciela majątku [...] - co pozwoliłoby przyznać im przymiot strony w sprawie.

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Jak słusznie wskazał Minister stronami w postępowaniu reprywatyzacyjnym prowadzonym na podstawie § 5 rozporządzenia są właściciele i współwłaściciele danego majątku lub ich spadkobiercy, Skarb Państwa działający poprzez swoje statio fisci, jak również jednostka samorządu terytorialnego, gdy uzyskała prawo do nieruchomości w drodze komunalizacji. Tym samym osoby nie będące właścicielami lub współwłaścicielami przejętej nieruchomości w dniu wejścia w życie dekretu, jak również osoby niebędące spadkobiercami tych osób, nie mogą być stronami takiego postępowania.

W rozpoznawanej sprawie wnioskodawcy wystąpili o wydanie decyzji stwierdzającej, że majątek [...], objęty lwh tab. [...] , nie podpadał pod przepisy dekretu - podnosząc, iż ostatnim właścicielem majątku był M. M., jednak w związku z prześladowaniami przez władze PRL przestawił on kolejność imion i nazwisk oraz zaprzestał posługiwania się nazwiskiem rodowym T.. Wnioskodawcy podnieśli również, że są spadkobiercami zmarłego w dniu [...] lutego 1994 r. K. M. - na dowód czego do wniosku załączyli postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia

1999 r., sygn. akt II Ns [...] , z którego wynika, iż spadek po K. M. nabyli wnioskodawcy - syn A. M. oraz córki: M. G. i A. M..

W toku postępowania zgromadzono szereg dowodów, w tym:

a) odpis z księgi wieczystej sporządzony przez Sąd Rejonowy w . w dniu

[...] czerwca 2009 r., nr [...] , z którego wynika, że przed przejęciem majętności [...] lwh [...] na rzecz Skarbu Państwa - prawo własności tego majątku zapisane było na rzecz M. M.;

b) postanowienie spadkowe Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 1999 r.

w sprawie II Ns [...] , z którego wynika, że spadek po K. M. zmarłym w dniu [...] lutego 1994 r. nabyli na podstawie ustawy: syn A. M. oraz córki: M. G. i A. M. każde w 1/3 części spadku.

c) odpis skróconego aktu zgonu, zgodny z treścią aktu zgonu nr [...] r., z którego wynika, że K. M. urodził się w [...] w dniu [...] lutego

1932 r. - zmarł w dniu [...] lutego 1994 r., a jego rodzicami byli S.. M.

i I. L. (nazwisko rodowe);

d) zaświadczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1950 r., nr [...] , z którego wynika, że parcela gruntowa [...] o obszarze [...] m2 została aktem darowizny z dnia [...] lipca 1938 r., L rep. [...] , darowana przez nieletniego M. M. działającego przez matkę

i kuratorkę I. im. z L. na rzecz Rzymsko-Katolickiego Kościoła w [...] ;

e) uchwałę spadkową Sądu Grodzkiego we [...] z dnia [...] kwietnia 1937 r., z której wynika, że zmarły S. L. swoimi spadkobiercami uniwersalnymi ustanowił swoich wnuków, tj. dzieci I. im. M. nieletnią M. im. M. i nieletniego M. im. M.;

f) kopię testamentu z dnia [...] marca 1936 r. z którego wynika, że matką M. trojga imion M. była I. M.;

g) poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię aktu urodzenia wraz z tłumaczeniem z którego wynika, że M. M. urodził się w [...] w dniu [...] lutego1932 r., a jego ojcem był S. M., zaś matką była I. M.;

h) poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię oświadczenia z dnia [...] kwietnia 2018 r., w którym J. M. oświadczył, że jego kuzyn urodzony we [...] w dniu [...] lutego 1932 r. M. M. i K. M. to jedna i ta sama osoba.

W ocenie składu orzekającego - jak słusznie wskazał Minister - z powołanych dokumentów nie wynika w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że ostatni - przed przejęciem majątku na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu - właściciel majątku [...] M. M. i K. M., który wymieniony został w postanowieniu spadkowym Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1999 r., na które powołują się spadkobiercy - to ta sama osoba.

Nie można wykluczyć, jak podnoszą wnioskodawcy - mając na względzie stosunek do ziemiaństwa i właścicieli majątków ziemskich ówczesnych władz Polski Ludowej po zakończeniu II Wojny Światowej - że ostatni właściciel przejętego majątku M. M. zmienił nieformalnie, w celu uniknięcia prześladowań przez ówczesne władze, sposób posługiwania się swoimi danymi osobowymi poprzez przestawienie kolejności imion i zaprzestanie posługiwania się nazwiskiem rodowym T..

Należy jednak podkreślić, iż w celu formalnej zmiany imienia i nazwiska konieczne jest zachowanie stosownej procedury przewidzianej przez powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Procedura zmiany imion i nazwisk, po wejściu w życie dekretu, określona była w przepisach dekretu z dnia 10 listopada 1945 r. o zmianie

i ustalaniu imion i nazwisk (Dz. U. Nr 56, poz. 210 ze zm.), a później w przepisach ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk (Dz. U. z 2005 r. Nr 233, poz. 1992). Dopiero zachowanie formalnej procedury zmiany imienia i nazwiska, przewidzianej w przepisach prawa, pozwala na posługiwanie się w obrocie prawnym zmienionym w ten sposób imieniem i nazwiskiem. Niezachowanie tej procedury powoduje, że zmiana imienia i nazwiska może mieć co najwyżej charakter faktyczny.

Zaś w obrocie prawnym taka nieformalna zmiana imienia i nazwiska nie wywołuje żadnego skutku prawnego.

Organy administracji, jak i Sąd, nie mogą domniemywać tożsamości danej osoby. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, imię i nazwisko są danymi szczególnego rodzaju, tworzą bowiem tożsamość konkretnej osoby i pozwalają na jej identyfikację. Nazwisko wskazuje pochodzenie człowieka i jest określone z mocy prawa, a imię jest dodatkowym wyróżnikiem pozwalającym na pełniejszą identyfikację.

Tożsamość danej osoby musi zostać zatem przez organy ustalona i stwierdzona

w sposób jednoznaczny i bezsporny. Musi ona zostać wykazana na podstawie stosownych dokumentów - sporządzonych w przepisanej formie. Do ustalenia tożsamości danej osoby nie są wystarczające twierdzenia strony, czy też domniemania wynikające z przedstawionych dokumentów.

W tym miejscu należy podnieść - jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę - że to na stronie składającej wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia, iż nieruchomość nie podlegała pod działanie dekretu, ciąży główny obowiązek wykazania, że posiada interes prawny do wszczęcia takiego postępowania.

Działanie organu sprowadza się de facto do oceny złożonych przez wnioskodawcę dokumentów, z których wynika lub nie jego interes prawny do wszczęcia tego rodzaju postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2574/16).

Natomiast w niniejszej sprawie - wbrew twierdzeniu skarżących - żaden z dokumentów przedstawionych przez wnioskodawców nie wykazał jednoznacznie, że M. M. (ostatni właściciel majątku) i K. M. (wskazany w postanowieniu spadkowym Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1999 r.) - to jedna i ta sama osoba.

Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zasadnie organ II instancji uchylił decyzję Wojewody [...] i umorzył postępowanie I instancji - albowiem wnioskodawcy w pierwszej kolejności muszą jednoznacznie wykazać, iż są następcami prawnymi byłego właściciela przejętego na mocy dekretu majątku [...], co pozwoli przyznać im przymiot strony

w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu dotyczącym tego majątku prowadzonym na podstawie § 5 rozporządzenia.

Podsumowując Sąd uznał, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo uchylił decyzję Wojewody [...] i umorzył postępowanie I instancji. Przy czym wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy rozstrzyganiu sprawy, uzasadniając przekonująco swoją decyzję i zyskując aprobatę Sądu.

Mając powyższe na względzie należało zatem uznać, iż podniesione w skardze zarzuty - jako całkowicie niezasadne - nie mogły odnieść oczekiwanego skutku. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.