Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 241/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 14b par. 3, art. 14c, art. 169 par. 1 w zw. z art. 14h, art. 14g par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 86a ust. 1-4, ust. 6 i ust. 14-15, art. 90b ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 106
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.
article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. G. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 1 października 2021 r. do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wpłynął wniosek G. G. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący") o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług. We wniosku tym przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Podatnik prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, jest zarejestrowanym podatnikiem VAT. Na cele prowadzonej działalności gospodarczej ma zamiar zawrzeć umowę leasingu operacyjnego na samochód osobowy. Umowa będzie zawierana z zamiarem wykorzystania ww. pojazdu wyłącznie na cele prowadzonej działalności, z wyłączeniem użytku prywatnego. Podatnik złoży w terminie do urzędu skarbowego właściwe w tym zakresie zawiadomienie VAT-26. Będzie także prowadził wymaganą przepisami ewidencję przebiegu pojazdu. W przyszłości podatnik nie wyklucza zmiany przeznaczenia leasingowanego pojazdu, czyli jednoczesnego używania go do celów prowadzonej działalności gospodarczej, jak i do celów prywatnych. Podatnik na podstawie umowy leasingu będzie zobowiązany do wpłaty tzw. czynszu inicjalnego (tj. pierwszej raty leasingu, o wartości większej niż pozostałe raty) oaz opłacania kolejnych rat leasingowych. Podatnik posiada miejsca prowadzenia działalności (biura) na terenie różnych miast. Pojazd będzie wykorzystywany m.in. w celu przemieszczania się z miejsca zamieszkania (pobytu) do miejsc prowadzenia działalności w różnych miastach. Wartość pojazdu objętego umową leasingu wynosi poniżej [...] zł brutto.

Na gruncie tak przedstawionego zdarzenia przyszłego Wnioskodawca sformułował następujące pytania:

1. czy w przedstawionym stanie faktycznym podatnikowi przysługuje prawo do odliczania 100% VAT od wydatków na raty leasingowe (w tym czynsz inicjalny) w okresie wykorzystywania pojazdu wyłącznie do celów prowadzenia działalności opodatkowanej?

2. czy używanie przez podatnika pojazdu do przemieszczania się z miejsca zamieszkania (pobytu) do miejsc prowadzenia działalności w różnych miastach stanowi użytek prywatny pojazdu?

3. czy w przypadku zmiany sposobu wykorzystania pojazdu, czyli jednoczesnego używania go do celów prowadzonej działalności gospodarczej, jak i do celów prywatnych, podatnik będzie zobowiązany do skorygowania odliczonego VAT od zapłaconych przed momentem dokonania tej zmiany rat leasingowych w pełnej wysokości?

Wezwaniem z dnia 26 listopada 2020 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej na podstawie art. 13 § 2a, art. 169 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej "O.p.") zwrócił się do Wnioskodawcy o uzupełnienie braków formalnych złożonego wniosku poprzez doprecyzowanie opisu sprawy o następujące informacje:

1. czy przedmiotowy pojazd jest konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą oraz czy takie przeznaczenie wynika z dokumentów wydanych na podstawie przepisów o ruchu drogowym? Ile wynosi dopuszczalna masa całkowita pojazdu samochodowego, wynikająca z dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu?

2. w jaki sposób Wnioskodawca będzie nadzorował używanie pojazdu? Czy zostaną określone zasady użytkowania pojazdu, a jeśli tak, to w jakiej formie (np. regulaminu, wewnętrznego zarządzenia) i jakie będą jego zarządzenia?

3. kto i w jaki sposób korzysta/będzie korzystać z pojazdu?

4. czy Wnioskodawca zatrudnia pracowników? Czy istnieją okoliczności obiektywne potwierdzające brak wykorzystania pojazdu samochodowego do użytku prywatnego (również do użytku prywatnego pracowników)? Należy opisać te okoliczności.

5. gdzie pojazd będzie garażowany w godzinach pracy i po godzinach?

6. czy będzie istnieć nadzór nad używaniem pojazdu w trakcie wykonywania obowiązków służbowych (np. GPS)?

7. czy Wnioskodawca dołoży należytej staranności, aby wykluczyć możliwość użycia pojazdu do celów prywatnych pracownika, należy wskazać jakie czynności zostaną podjęte, w czym ta staranność będzie się przejawiać?

8. do wykonywania jakich czynności w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jest/będzie wykorzystywany przez wnioskodawcę przedmiotowy samochód, tj. czy do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, zwolnionych z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, czy niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

9. jeśli pojazd będzie służył do wykonywania czynności opodatkowanych, to należy wskazać, czy będzie służyć wyłącznie do czynności opodatkowanych?

10. czy prowadzona przez Wnioskodawcę ewidencja, będzie spełniała wszystkie warunki, o których mowa w art. 86a ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym ewidencja przebiegu pojazdu powinna zawierać: numer rejestracyjny pojazdu samochodowego, dzień rozpoczęcia i zakończenia prowadzenia ewidencji, stan licznika przebiegu pojazdu samochodowego na dzień rozpoczęcia prowadzenia ewidencji, na koniec każdego okresu rozliczeniowego oraz na dzień zakończenia prowadzenia ewidencji, wpis osoby kierującej pojazdem samochodowym, dotyczący każdego wykorzystania tego pojazdu, obejmujący: kolejny numer wpisu, datę i cel wyjazdu, opis trasy (skąd – dokąd), liczbę przejechanych kilometrów, imię i nazwisko osoby kierującej pojazdem, potwierdzony przez podatnika na koniec każdego okresu rozliczeniowego w zakresie autentyczności wpisu osoby kierującej pojazdem, jeżeli nie jest ona podatnikiem, a nadto liczbę przejechanych kilometrów na koniec każdego okresu rozliczeniowego oraz na dzień zakończenia prowadzenia ewidencji.

Wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia wniosku o powyższe informacje w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

W dniu 14 grudnia 2020 r. Wnioskodawca uzupełnił przedstawiony uprzednio wniosek, udzielając następujących odpowiedzi na zadane przez organ pytania:

1. na pyt. nr 1 – przedmiotowy pojazd nie jest konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą. Takie przeznaczenie wynika z dowodu rejestracyjnego, tj. "rodzaj pojazdu/przeznaczenie" – "samochód osobowy". Dopuszczalna masa całkowita pojazdu, wynikająca z dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu to 2385 kg.

2. na pyt. nr 2 – Wnioskodawca prowadzi małą firmę, obecnie zatrudnia 2 osoby na umowę o pracę, stąd też w każdym przypadku ma możliwość osobistego nadzorowania sposobu wykorzystania pojazdu. Pojazd będzie mógł być używany przez pracowników wyłącznie w godzinach pracy, wyłącznie do wykonywania wyjazdów związanych z prowadzoną działalnością wnioskodawcy (np. do urzędu, klienta). Pracownicy zawsze przed zakończeniem pracy będą zobowiązani zdać pojazd wnioskodawcy, nie będzie możliwy przypadek, w którym będą użytkować go po godzinach pracy. Wnioskodawca stworzył dokument, który będzie przedstawiany pracownikowi przed każdym użyciem pojazdu, z którego wynika zakaz wykorzystywania samochodu poza cele prowadzonej działalności. Pracownik będzie musiał złożyć podpis i zaakceptować ten dokument w celu uzyskania kluczyków do samochodu. Zapisy dokumentu wskazują także na każdorazowe sprawdzenie odległości przejechanej pojazdem przez pracownika oraz celem jego podróży, który wcześniej oznacza wnioskodawca, aby wykluczyć inny niż firmowy użytek pojazdu. Podsumowując, każde użycie pojazdu będzie osobiście nadzorowane przez wnioskodawcę, tj. on będzie wyznaczał cel podróży, on będzie weryfikował ilość przejechanych kilometrów i zgodność tej wartości z odległością do celu podróży, którą wyznacza mapa.

3. na pyt. nr 3 – Wnioskodawca prowadzi małą firmę, obecnie zatrudnia 2 osoby na umowę o pracę. Z pojazdu w głównej w mierze będzie korzystał on, sporadycznie także będzie możliwość korzystania z niego przez zatrudnionych pracowników. Każde użycie pojazdu będzie osobiście nadzorowane przez wnioskodawcę, tj. on będzie wyznaczał cel podróży, on będzie weryfikował ilość przejechanych kilometrów i zgodność tej wartości z odległością do celu podróży.

4. na pyt. nr 4 – Wnioskodawca prowadzi małą firmę, obecnie zatrudnia 2 osoby na umowę o pracę. Z pojazdu w głównej mierze będzie korzystał on, sporadycznie także będzie możliwość korzystania z niego przez zatrudnionych pracowników. Każde użycie pojazdu będzie osobiście nadzorowane przez wnioskodawcę, tj. on będzie wyznaczał cel podróży, on będzie weryfikował ilość przejechanych kilometrów i zgodność tej wartości z odległością do celu podróży. Wnioskodawca wprowadził w firmie dokument wskazujący na brak możliwości wykorzystywania pojazdu do celów prywatnych. Wnioskodawca w gospodarstwie domowym posiada dwa inne pojazdy samochodowe, które zaspokajają jego potrzeby osobiste.

6. na pyt. nr 6 – każde użycie pojazdu będzie osobiście nadzorowane przez wnioskodawcę, tj. on będzie wyznaczał cel podróży, on będzie weryfikował ilość przejechanych kilometrów i zgodność tej wartości z odległością do celu podróży. Nadzór w formie GPS nie będzie prowadzony.

7. na pyt. nr 7 – tak, wnioskodawca dołoży należytej staranności, aby wykluczyć możliwość użycia pojazdu do celów prywatnych pracownika. Każde użycie pojazdu będzie osobiście nadzorowane przez wnioskodawcę, tj. on będzie wyznaczał cel podróży, on będzie weryfikował ilość przejechanych kilometrów i zgodność tej wartości z odległością do celu podróży. Użytek na cele prywatne pracownika będzie w tym wypadku niemożliwy. Użytek prywatny będzie także niedozwolony na podstawie dokumentu wskazującego na sposób używania pojazdu w firmie, który będzie musiał podpisać każdy użytkownik przed rozpoczęciem używania pojazdu. Pracownicy zawsze przed zakończeniem pracy będą zobowiązani zdać pojazd wnioskodawcy – nie będzie możliwy przypadek, w którym będą użytkować go po godzinach pracy.

8. na pyt. nr 8 – przedmiotowy samochód będzie wykorzystywany wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

9. na pyt. nr 9 – przedmiotowy samochód będzie wykorzystywany wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

10. na pyt. nr 10 – tak, prowadzona będzie taka ewidencja i będzie spełniała wszystkie warunki, o których mowa w art. 86a ust. 7 ustawy o VAT.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na podstawie art. 13 § 2a, art. 14g § 1 oraz art. 169 § 1 i § 4 w zw. z art. 14h O.p., pozostawił wniosek G. G. bez rozpatrzenia.

W uzasadnieniu postanowienia Organ, powołując treść przepisów art. 14b § 1-3 oraz art. 14c § 1 O.p. wskazał, iż uzupełniając braki wniosku, podatnik nie udzielił odpowiedzi na wszystkie zadane mu pytania, bowiem nie odpowiedział na pytanie nr 5 o treści: "Gdzie pojazd będzie garażowany w godzinach pracy i po godzinach?". Ponadto, odpowiedzi na pytania 1-4 oraz 6-10 zostały przedstawione przez podatnika w rubryce wniosku do tego nie przeznaczonej, oznaczonej poz. 75, podczas gdy do przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego, zdarzenia przyszłego przewidziano poz. 74 wniosku ORD-IN.

Mając na uwadze powyższe, Organ zważył, że w analizowanej sprawie nie jest możliwe wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie objętym wnioskiem. Organ nie dysponował bowiem - nawet po uzupełnieniu wniosku przez podatnika -wyczerpującym i dokładnym opisem zaistniałych lub przyszłych zdarzeń. To zaś powoduje, że niemożliwym było dokonanie jednoznacznej, prawnopodatkowej jego kwalifikacji. Organ zauważył jednocześnie, iż to na nim spoczywa obowiązek dokonania oceny, czy stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) został przedstawiony przez wnioskodawcę wyczerpująco, czy też nie. Organ, zgodnie z art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p., dysponuje narzędziami umożliwiającymi mu wezwanie strony do uzupełnienia braków wniosku, co też uczyniono w rozpoznawanej sprawie. Organ może żądać od wnioskodawcy uszczegółowienia opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), jeśli uzna, że jest to niezbędne do dokonania jego prawidłowej kwalifikacji prawnej, bowiem wydając interpretację indywidualną opiera się tylko i wyłącznie na okolicznościach przedstawionych przez wnioskodawcę.

Jak wskazał Organ, w niniejszej sprawie informacja objęta pytaniem nr 5 w wezwaniu była niezbędna, aby odpowiedzieć na pytania sformułowane przez podatnika. W związku z uzupełnieniem braków formalnych wniosku, organ uzyskał informacje co do sposobu wykorzystania samochodu oraz wprowadzonego systemu kontroli, a także nadzoru nad pojazdem po pracy, jednak tylko w sytuacji korzystania z pojazdu przez pracowników. Brak jest natomiast pełnej informacji co do sytuacji, kiedy to sam wnioskodawca korzysta z przedmiotowego samochodu. Braki w opisie sprawy są zatem na tyle istotne, że uniemożliwiające organowi udzielenie jednoznacznej odpowiedzi na postawione przez wnioskodawcę pytania. Końcowo organ zauważył, iż to w interesie wnioskodawcy i w zgodzie z funkcjami interpretacji indywidualnej pozostaje przedstawienie wyczerpującego i dokładnego opisu zaistniałych lub przyszłych zdarzeń, w sposób, który je właściwie konkretyzuje.

Wnioskodawca wniósł na powyższe postanowienie zażalenie, żądając jego uchylenia i wydania wnioskowanej interpretacji.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, podzielając argumentację przedstawioną w sporządzonym do niego uzasadnieniu. Organ marginalnie jedynie wskazał, że zaskarżone postanowienie zapadło wobec braku uzyskania od Wnioskodawcy odpowiedzi na pytanie nr 5, a nie fakt umieszczenia odpowiedzi w poz. 76 wniosku. Choć bowiem Organ w postanowieniu porządkująco wskazał na pozycje właściwe do uzupełnienia stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, to jednak fakt ten pozostał bez wpływu na jego rozstrzygnięcie.

Wnioskodawca zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie powyższe postanowienie z dnia [...] stycznia 2021 r. w całości, zarzucając mu naruszenie:

1. art. 14b § 3 O.p. przez uznanie, że stan faktyczny nie został opisany w sposób wystarczająco szczegółowy, tak, aby organ mógł wydać interpretację,

2. art. 14g § 1 O.p. przez błędne uznanie przez organ niespełnienia przez wniosek przesłanek z art. 14b § 3 o.p.,

3. art. 121 § 1 O.p. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do obywateli, gdyż organ posiadał wszystkie niezbędne dane i informacje do wydania interpretacji,

4. art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a) i ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w powiązaniu z wyżej wskazanymi zarzutami, przez formułowanie wymagań w stosunku do wnioskodawcy (ściśle określone przez organ pytania), które nie wynikają z przepisów powszechnie obowiązujących,

Mając na uwadze powyższe, Skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowienia organu pierwszej i drugiej instancji, a nadto zasądzenie kosztów postępowania od organu na jego rzecz według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący wskazał, że w jego ocenie stan faktyczny został we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawiony w sposób wnikliwy, dokładny i wyczerpujący. Nie powinien on budzić wątpliwości organu co do możliwości wydania interpretacji. Choć wnioskodawca nie udzielił przy tym odpowiedzi na wszystkie postawione przez organ pytania, to jednak z pozostałych odpowiedzi jasno wynika zakres i sposób używania pojazdu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i prezentowaną argumentację wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

W wyniku rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli sądowej, jest postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...].01.,2021 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...].12.2020 r. w przedmiocie pozostawienia wniosku Skarżącego o udzielenie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia.

U podstaw pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia było brak udzielenia odpowiedzi Skarżącego na pytanie nr 5, skierowane przez organ do Wnioskodawcy w celu doprecyzowania opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Organ zważył, że w analizowanej sprawie nie było możliwe wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie objętym wnioskiem, organ nie dysponował bowiem - nawet po uzupełnieniu wniosku przez podatnika - wyczerpującym i dokładnym opisem zaistniałych lub przyszłych zdarzeń. To zaś spowodowało, że niemożliwym było dokonanie jednoznacznej, prawnopodatkowej jego kwalifikacji. Jak wskazał Organ, w niniejszej sprawie informacja objęta pytaniem nr 5 w wezwaniu była niezbędna, aby odpowiedzieć na pytania sformułowane przez podatnika. W związku z uzupełnieniem braków formalnych wniosku, organ uzyskał informacje co do sposobu wykorzystania samochodu oraz wprowadzonego systemu kontroli, a także nadzoru nad pojazdem po pracy, jednak tylko w sytuacji korzystania z pojazdu przez pracowników. Brak jest natomiast pełnej informacji co do sytuacji, kiedy to sam wnioskodawca korzysta z przedmiotowego samochodu. Według organu, braki w opisie sprawy były na tyle istotne, że uniemożliwiały organowi udzielenie jednoznacznej odpowiedzi na postawione przez wnioskodawcę pytania. Końcowo organ zauważył, że to w interesie wnioskodawcy i w zgodzie z funkcjami interpretacji indywidualnej jest przedstawienie wyczerpującego i dokładnego opisu zaistniałych lub przyszłych zdarzeń w sposób, który je właściwie konkretyzuje.

Skarżący kwestionuje stanowisko organu, podnosząc, że stan faktyczny sprawy był wystarczająco szczegółowo opisany, wskazał bowiem, że każde użycie samochodu będzie nadzorowane przez Wnioskodawcę i związane wyłącznie z prowadzoną działalnością gospodarczą, zaś wymagania organu w stosunku do Wnioskodawcy odnośnie parkowania pojazdu nie wynikają z przepisów ustawy.

W tak zakreślonym sporze Sąd stwierdził, że rację należy przyznać organowi interpretacyjnemu.

Zgodnie z art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Przepis art. 14c O.p. stanowi natomiast, że interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 marca 2010 r., II FSK 1557/08 wyjaśnił, że wnioskowy charakter postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej uzasadnia przyjęcie, że organ wydający tę interpretację jest związany merytorycznie zakresem problemu prawnego, jaki zainteresowany określił we wniosku. W wyroku podkreślono, że na podstawie przepisów działu II rozdziału 1a Ordynacji podatkowej organy podatkowe nie są uprawnione do ustalania i dowodowego weryfikowania stanu faktycznego dochodzonej przez wnioskodawcę interpretacji prawa podatkowego, ani do udzielania jej w obszarze przepisów prawnych nieprzedstawionych w stanowisku wnioskodawcy odnośnie do podatkowej kwalifikacji danego stanu faktycznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał zaś, że postępowanie "interpretacyjne" opiera się wyłącznie na stanie faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt, I SA/Kr 1678/08). Z kolei w wyroku z 31 maja 2012 r., II FSK 206/11 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że ze względu na treść art. 14c § 1 ab initio O.p. oraz konsekwencje prawne oceny stanowiska wnioskodawcy przez organ interpretujący, o których mowa w art. 14k i 14m O.p., organ interpretujący nie może wyjść w tej ocenie poza granice zakreślone treścią pytania postawionego we wniosku o interpretację (zob. także uchwała 7 sędziów NSA z 25 czerwca 2012 r., II FPS 2/12).

Przyjąć zatem należało, że obowiązkiem organu, do którego jest kierowany wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, jest zbadanie, czy wniosek ten spełnia wymagania określone w art. 14b § 3 O.p. W razie stwierdzenia, że złożony wniosek nie spełnia tych wymagań, organ interpretacyjny, zgodnie z art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p., wzywa zainteresowanego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy Organ w sposób uprawniony pozostawił wniosek o udzielenie interpretacji indywidualnej bez rozpoznania.

Przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie we wniosku o interpretację Skarżący przedstawił następujące zdarzenie przyszłe.

Podatnik prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, jest zarejestrowanym podatnikiem VAT. Na cele prowadzonej działalności gospodarczej ma zamiar zawrzeć umowę leasingu operacyjnego na samochód osobowy. Umowa będzie zawierana z zamiarem wykorzystania ww. pojazdu wyłącznie na cele prowadzonej działalności, z wyłączeniem użytku prywatnego. Podatnik złoży w terminie do urzędu skarbowego właściwe w tym zakresie zawiadomienie VAT-26. Będzie także prowadził wymaganą przepisami ewidencję przebiegu pojazdu. W przyszłości podatnik nie wyklucza zmiany przeznaczenia leasingowanego pojazdu, czyli jednoczesnego używania go do celów prowadzonej działalności gospodarczej, jak i do celów prywatnych. Podatnik na podstawie umowy leasingu będzie zobowiązany do wpłaty tzw. czynszu inicjalnego (tj. pierwszej raty leasingu, o wartości większej niż pozostałe raty) oaz opłacania kolejnych rat leasingowych. Podatnik posiada miejsca prowadzenia działalności (biura) na terenie różnych miast. Pojazd będzie wykorzystywany m.in. w celu przemieszczania się z miejsca zamieszkania (pobytu) do miejsc prowadzenia działalności w różnych miastach. Wartość pojazdu objętego umową leasingu wynosi poniżej [...] zł brutto.

Na tle tak przedstawionego zdarzenia przyszłego Skarżący sformułował następujące pytania:

1. czy w przedstawionym stanie faktycznym podatnikowi przysługuje prawo do odliczania 100 % VAT od wydatków na raty leasingowe (w tym czynsz inicjalny) w okresie wykorzystywania pojazdu wyłącznie do celów prowadzenia działalności opodatkowanej?

2. czy używanie przez podatnika pojazdu do przemieszczania się z miejsca zamieszkania (pobytu) do miejsc prowadzenia działalności w różnych miastach stanowi użytek prywatny pojazdu?

3. czy w przypadku zmiany sposobu wykorzystania pojazdu, czyli jednoczesnego używania go do celów prowadzonej działalności gospodarczej, jak i do celów prywatnych, podatnik będzie zobowiązany do skorygowania odliczonego VAT od zapłaconych przed momentem dokonania tej zmiany rat leasingowych w pełnej wysokości?

Sąd przy tym zauważa, że wątpliwości Skarżącego na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego i sformułowanych pytań wywołały wskazane we wniosku przepisy ustawy VAT, tj. art. 86a ust. 1,2,3,4, 6, 13,14,15 i art. 90b ust.1 i 3, co w konsekwencji wymagało od Organu interpretacyjnego rozważenia, czy dla oceny zdarzenia w świetle stanowiska Wnioskodawcy w kontekście znajdujących zastosowanie ww. przepisów ustawy VAT, wystarczające są elementy przedstawionego zdarzenia przyszłego, by wydana interpretacja spełniała swoją funkcję gwarancyjną (ochronną).

Zatem, jeśli według organu, stan faktyczny sprawy (zdarzenie przyszłe) przedstawiony we wniosku jest alternatywny i zbyt mało konkretny w świetle przepisów prawa, które u podatnika wywołują wątpliwości, to organ powinien wezwać wnioskodawcę o jego sprecyzowanie, zgodnie z art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p. W sytuacji zaś, gdy wnioskodawca nie uczyni zadość wezwaniu w wyznaczonym terminie, organ jest uprawniony pozostawić wniosek bez rozpatrzenia na podstawie art. 14g § 1 O.p., co w niniejszej sprawie miało miejsce.

Przytoczyć zatem należy przepisy ustawy VAT, które wywoływały wątpliwości Wnioskodawcy na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego.

Zgodnie z art. 86a ust. 1, w przypadku wydatków związanych z pojazdami samochodowymi kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, stanowi 50 % kwoty podatku:

1) wynikającej z faktury otrzymanej przez podatnika;

2) należnego z tytułu:

a) świadczenia usług, dla którego zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 podatnikiem jest ich usługobiorca,

b) dostawy towarów, dla której zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 podatnikiem jest ich nabywca,

c) wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów;

3) należnego, w przypadku, o którym mowa w art. 33a;

4) wynikającej z otrzymanego dokumentu celnego, deklaracji importowej w przypadku, o którym mowa w art. 33b, oraz z decyzji, o których mowa w art. 33 ust. 2-3 oraz art. 34.

W myśl art. art. 86a ust. 2, do wydatków związanych z pojazdami samochodowymi, o których mowa w ust. 1, zalicza się wydatki dotyczące:

1) nabycia, importu lub wytworzenia tych pojazdów oraz nabycia lub importu ich części składowych;

2) używania tych pojazdów na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze, związane z tą umową, inne niż wymienione w pkt 3;

3) nabycia lub importu paliw silnikowych, oleju napędowego i gazu, wykorzystywanych do napędu tych pojazdów, usług naprawy lub konserwacji tych pojazdów oraz innych towarów i usług związanych z eksploatacją lub używaniem tych pojazdów.

Stosownie do art. art. 86a ust. 3, przepis ust. 1 nie ma zastosowania:

1) w przypadku gdy pojazdy samochodowe są:

a) wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika lub

b) konstrukcyjnie przeznaczone do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą, jeżeli z dokumentów wydanych na podstawie przepisów o ruchu drogowym wynika takie przeznaczenie;

2) do towarów montowanych w pojazdach samochodowych i do związanych z tymi towarami usług montażu, naprawy i konserwacji, jeżeli przeznaczenie tych towarów wskazuje obiektywnie na możliwość ich wykorzystywania wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika.

Stosownie do art. 86a ust. 4, pojazdy samochodowe są uznawane za wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika, jeżeli:

1) sposób wykorzystywania tych pojazdów przez podatnika, zwłaszcza określony w ustalonych przez niego zasadach ich używania, dodatkowo potwierdzony prowadzoną przez podatnika dla tych pojazdów ewidencją przebiegu pojazdu, wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą lub

2) konstrukcja tych pojazdów wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą lub powoduje, że ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą jest nieistotne.

Zgodnie z art. 86a ust. 6, ewidencja przebiegu pojazdu jest prowadzona od dnia rozpoczęcia wykorzystywania pojazdu samochodowego wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika do dnia zakończenia wykorzystywania tego pojazdu wyłącznie do tej działalności.

W myśl art. 86a ust. 13, w przypadku niezłożenia w terminie informacji, o której mowa w ust. 12, uznaje się, że pojazd samochodowy jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika dopiero od dnia jej złożenia.

Stosownie do art. 86a ust. 14, w przypadku zmiany wykorzystywania pojazdu samochodowego podatnik jest obowiązany do aktualizacji informacji, o której mowa w ust. 12, najpóźniej przed dniem, w którym dokonuje tej zmiany.

Zgodnie z art. 86a ust. 15, Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór informacji, o której mowa w ust. 12, uwzględniając potrzebę zawarcia w niej danych pozwalających na identyfikację pojazdu samochodowego, w szczególności marki, modelu pojazdu i jego numeru rejestracyjnego, jak również daty poniesienia pierwszego wydatku związanego z danym pojazdem, oraz uwzględniając potrzebę umożliwienia prawidłowej aktualizacji złożonej informacji.

Z kolei w myśl art. 90b ust. 1, w przypadku gdy w ciągu 60 miesięcy, licząc od miesiąca, w którym odpowiednio nabyto, dokonano importu lub oddano do używania pojazd samochodowy:

1) o którym mowa w art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a, nastąpi zmiana jego wykorzystywania na wykorzystywanie do celów działalności gospodarczej i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik jest obowiązany do dokonania korekty kwoty podatku naliczonego odliczonej przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tego pojazdu;

2) w odniesieniu do którego kwotę podatku naliczonego stanowiła kwota, o której mowa w art. 86a ust. 1, nastąpi zmiana jego wykorzystywania na wykorzystywanie wyłącznie do działalności gospodarczej, podatnik jest uprawniony do dokonania korekty kwoty podatku naliczonego odliczonej przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tego pojazdu.

Stosownie zaś do art. 90b ust. 3, przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio również w przypadku, o którym mowa w art. 86a ust. 13.

W kontekście przytoczonych wyżej przepisów Organ pismem z dnia 26.11.2020 r. wezwał Skarżącego - pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia - do uzupełnienia złożonego wniosku przez doprecyzowanie opisu sprawy poprzez udzielenie informacji na sformułowane w punktach od 1 do 10 pytania, na które w zakreślonym terminie Skarżący udzielił odpowiedzi uzupełniając wniosek, oprócz odpowiedzi na pytanie nr 5, a mianowicie, czy pojazd będzie garażowany w o godzinach pracy i po godzinach?

Organ, pozostawiając wniosek Skarżącego bez rozpatrzenia w sprawie, wskazał braki wniosku, a tym samym umożliwił Wnioskodawcy uzupełnienie i sprecyzowanie wniosku o elementy, które w ocenie organu były istotne dla prawnopodatkowej kwalifikacji opisanego zdarzenia na gruncie wywołujących wątpliwości podatnika przepisów ustawy VAT, miały one bowiem istotny wpływ na uprawnienia i obowiązki podatnika wynikające ze wskazanych unormowań prawa podatkowego, przy uwzględnieniu funkcji gwarancyjnej, jaką ma pełnić wydana interpretacja indywidualna. Wprawdzie organ interpretacyjny nie wyjaśnił, dlaczego odpowiedź na pytanie nr 5 stanowiła istotny element przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego, jednakże, w ocenie Sądu, z punktu widzenia wywołujących wątpliwości podatnika przepisów ustawy VAT, nie miało to wpływu na wynik sprawy. Obowiązkiem bowiem organu interpretacyjnego było dokonanie pełnej oceny stanowiska Wnioskodawcy na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego, która musiała uwzględniać wskazane we wniosku przepisy ustawy VAT, w szczególności dyspozycję przepisu art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy VAT, który wymaga wykluczenia użycia samochodu osobowego (przedmiotu umowy leasingu), wykorzystywanego wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika, do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

W ocenie Sądu, sformułowane przez organ pytania w celu doprecyzowania opisu zdarzenia przyszłego, w tym pytanie nr 5, umożliwiały organowi udzielenie pełnej oceny sprawy w aspekcie pytań sformułowanych we wniosku. Skarżący przedstawił również własne stanowisko w odniesieniu do zadanych pytań. Natomiast brak odpowiedzi na pytanie nr 5 co do miejsca i czasu parkowania (garażowania) samochodu, stanowił - w kontekście przepisów ustawy VAT wskazanych we wniosku - istotny element ocenianego zdarzenia, którego brak mógł wzbudzać wątpliwości organu, czy sposób wykorzystywania samochodu przez Skarżącego przedstawiony we wniosku, wykluczał jego użycie do celów prywatnych.

Jak bowiem wynika z art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy VAT, określone przez podatnika zasady używania pojazdu samochodowego muszą wykluczać jego użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, a więc potwierdzać, że pojazd jest wykorzystywany wyłącznie w działalności gospodarczej i nie możliwości jego prywatnego użytku.

Zatem, zasadnie organ interpretacyjny wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku przez sprecyzowanie opisu zdarzenia, w tym zasadnie sformułował pytanie nr 5.

W sytuacji, gdy Wnioskodawca w opisie zdarzenia przyszłego wskazuje, że podatnik posiada miejsca prowadzenia działalności (biura) na terenie różnych miast a pojazd będzie wykorzystywany m.in. w celu przemieszczania się z miejsca zamieszkania (pobytu) do miejsc prowadzenia działalności w różnych miastach, to istotna jest dla pełnej oceny prawnej stanowiska Wnioskodawcy - w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów ustawy VAT - okoliczność miejsca i czasu parkowania pojazdu.

W ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie organu w istocie było uprawnione w świetle funkcji, jaką ma pełnić indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego, tj. funkcji gwarancyjnej (ochronnej), a nie tyko informacyjnej. W sytuacji skomplikowanych i niejasnych regulacji podatkowych, instytucja ta ma służyć podatnikom w prawidłowym stosowaniu obowiązujących przepisów podatkowych w prowadzonej przez nich działalności. Zatem w sytuacji, gdy problem podatnika ma charakter realny, organ powinien przede wszystkim rozważyć możliwość udzielenia merytorycznej odpowiedzi (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10.10.2018 r., I SA/Wr 739/18).

W badanej sprawie, z uwagi na zaniechanie Wnioskodawcy w udzieleniu odpowiedzi na pytanie nr 5, organ interpretacyjny nie miał możliwości dokonać pełnej oceny prawnej stanowiska Wnioskodawcy (Skarżącego), a więc zbadać sprawę na tle sformułowanych pytań w ramach opisanego zdarzenia przyszłego we wszystkich jej aspektach, jakie wynikają z przepisów ustawy VAT, które wywoływały wątpliwości Wnioskodawcy, tym samym Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku Skarżącego z dnia 30.09.2020 r., uzupełnionego pismem z dnia 14.12.2020 r., znajduje oparcie w przepisach prawa.

Wobec tego Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

W myśl zaś art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Na tej właśnie podstawie, w trybie uproszczonym, została rozpoznana skarga wniesiona w niniejszej sprawie.

Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl