Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 320/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 116 par. 2, art. 107 par. 1 i 2.art. 70 par. 1, art. 596 par. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.),, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Asystent sędziego Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 września 2007 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Firma A w L. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące styczeń - marzec 2001 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej E. G. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z o. o. Firma A z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące styczeń – marzec 2001 r., należnych odsetek za zwłokę i kosztów egzekucyjnych.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej podał, że spółka nie wpłaciła do budżetu należnego zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług wynikającego ze złożonych w 2001 r. deklaracji podatkowych VAT – 7 za styczeń w kwocie 32 200,32 zł, za luty – 71 964,00 zł i za marzec – 57 712,00 zł . Egzekucja tych należności z majątku spółki okazała się bezskuteczna i wobec tego organ I instancji decyzją z dnia 4 października 2000 r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu z tytułu ciążącej na spółce zaległości podatkowej -stosownie do art. 116 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu E. G. zarzucił tej decyzji, że nie wyjaśnia ona wszystkich okoliczności faktycznych i zawiera ustalenia sprzeczne z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Wskazał przy tym, że do składania oświadczeń w imieniu spółki uprawnionych było dwóch członków zarządu łącznie, jeden członek zarządu z prokurentem albo dwóch prokurentów łącznie. Stąd też zgłoszenie przez niego wniosku o otwarcie postępowania układowego bądź o ogłoszenie upadłości spółki było czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Zatem podpisany tylko przez niego wniosek w tej sprawie ( skierowany do sądu upadłościowego ) byłby bezskuteczny i bezprawny. Argumentował dodatkowo, że zbadał sytuację finansową i organizacyjną spółki , przeprowadził rozmowy z jej wierzycielami (w tym z Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego ) na temat przesunięcia terminów płatności zobowiązań i w ostatniej dekadzie marca 2001 r. przedstawił pozostałym członkom zarządu propozycję wystąpienia z wnioskiem o otwarcie postępowania układowego. W sytuacji kiedy pozostali członkowie zarządu nie zaakceptowali tej propozycji podjął w dniu 31 marca 2001 r. decyzję o odejściu z pracy w spółce. E. G. wywodził dalej, że można zgodzić się z oceną organu I instancji , bazującą głównie na tle wyniku finansowego na koniec roku 2001, iż pod koniec pierwszego kwartału 2001 r. zachodziły przesłanki do zgłoszenia wniosku o otwarcie postępowania układowego bądź upadłościowego. Podniósł, że organ nie udokumentował, że długi spółki przewyższają wartość jej majątku, jak również tego, że spółka w sposób trwały zaprzestała płacenia długów. Zakwestionował również przypisywanie mu odpowiedzialności za zaległości w podatku VAT za marzec 2001 r. Zobowiązanie podatkowe z tego tytułu stało się wymagalne dopiero w dniu 25 kwietnia 2001 r., w sytuacji kiedy nie był już członkiem zarządu w spółce, która w tym czasie dysponowała środkami pieniężnymi w kwocie 621 000 zł. Zarzucił też, że instytucja odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki wprowadzona została dopiero od dnia 1 stycznia 2003 r., w wyniku zmiany brzmienia art. 116 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się zarzutów formułowanych pod adresem skarżonej decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw, do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życia ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie zmian. Ordynacja podatkowa w art. 107 § 1 określa ogólną zasadę, że za zaległości podatkowe podatnika, również osoby trzecie odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem. W myśl art. 107 § 2 Ordynacji podatkowej, osoby trzecie odpowiadają również za podatki nie pobrane oraz pobrane, a nie wpłacone przez płatników lub inkasentów, za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, za niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek, jak też za koszty postępowania egzekucyjnego. Materialno - prawną podstawę decyzji stanowił art. 116 Ordynacji podatkowej, przewidujący w § 1, iż za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości ( postępowanie układowe ) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Stosownie do art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, członkowie zarządu spółki są odpowiedzialni za zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków zarządu. Przepis art. 116 § 1 nie definiuje pojęcia " czasu właściwego" do zgłoszenia upadłości ( bądź wszczęcia postępowania układowego ), dlatego aby wyjaśnić to pojęcie należy sięgnąć do przepisów Prawa upadłościowego z 1934 r., przewidującego w art. 1 § 1, że przedsiębiorca, który zaprzestał płacenia długów będzie uznany za upadłego. W myśl art. 1 § 2 Prawa Upadłościowego, upadłość przedsiębiorcy będącego osobą prawną – z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie - będzie ogłoszona także wówczas, gdy jej majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów. Zatem przesłanką upadłości jest załamanie finansowe podmiotu gospodarczego, który wobec trwałej niewypłacalności nie ma możliwości zaspokojenia wszystkich wierzycieli. Chodzi tu o stan, gdy dłużnik z braku środków nie płaci przeważającej części swoich długów. Podstawą ogłoszenia upadłości przedsiębiorców wymienionych w art. 1 § 2 Prawa upadłościowego jest również sytuacja, w której majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów. Podobne przesłanki – w świetle art. 1 Prawa układowego z 1934 r. - decydują o wszczęciu postępowania układowego, bowiem w myśl tego przepisu, przedsiębiorca, który wskutek wyjątkowych i niezależnych od niego okoliczności zaprzestał płacenia długów lub przewiduje w najbliższej przyszłości możliwość zaprzestania ich płacenia, może żądać otwarcia postępowania celem zawarcia układu z wierzycielami. Skarżący nie wystąpił o otwarcie postępowania układowego. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że kwestia wieloosobowości zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie zmienia zasady wyrażonej w art. 4 § 2 pkt 2 Prawa upadłościowego, iż każdy z członków zarządu ma samodzielną legitymację do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, a tym samym indywidualnie odpowiada za niezgłoszenie przedmiotowego wniosku. Stosownie do art. 5 § 1 Prawa upadłościowego, przedsiębiorca jest zobowiązany, nie później niż w okresie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Skarżący jako członek zarządu Firmy A miał obowiązek złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości. Zgodnie bowiem z art. 201 § 2 kodeksu handlowego, każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. W przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, organ podatkowy ma obowiązek wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków przez członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że w świetle orzecznictwa sądowego, ciężar udowodnienia którejkolwiek okoliczności zwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu, który chce się od tej odpowiedzialności uwolnić. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący w okresie styczeń – marzec 2001 r. pełnił obowiązki członka zarządu spółki z o. o. Firmy A. Spółka ta dopiero w grudniu 2001 r. złożyła wniosek o otwarcie postępowania układowego. Wniosek ten został oddalony przez Sąd w maju 2003 r. Natomiast wniosek o ogłoszenie upadłości i likwidację majątku Firmy A został złożony w kwietniu 2004r. Spółka jest w upadłości na mocy postanowienia Sądu Gospodarczego i nie posiada żadnego majątku pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela podatkowego. Bezskuteczną też okazała się próba egzekucji ze wszystkich składników majątku spółki.

Zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa. Zgodnie z art. 26 ustawy dnia 8 stycznia 2003 r. o podatku od towarów i usług, podatnicy są obowiązani bez wezwania przez urząd skarbowy do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zobowiązaniem podatkowym, określanym – z mocy art. 10 ust. 2 ustawy o VAT - samodzielnie przez podatnika, który uwzględnia zdarzenia zaistniałe w danym okresie rozliczeniowym, jest różnica między kwotą podatku należnego a kwotą podatku naliczonego. Wobec tego powstanie i wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec 2001 r. wynika z czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem, mających miejsce do końca tego miesiąca. Zatem zobowiązanie to powstało w czasie kiedy skarżący był członkiem zarządu spółki. Faktem jest, że decyzję w przedmiocie odpowiedzialności doręczono skarżącemu, kiedy nie był on już członkiem zarządu. Zgodnie z art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, odpowiedzialność członka zarządu ograniczona jest w czasie i dotyczy tylko zobowiązań podatkowych powstałych w czasie pełnienia przez niego obowiązków. Zasadę tę uściśla obowiązujący od dnia 1 stycznia 2003 r. przepis art. 116 § 4 Ordynacji podatkowej. Jednak w przepisie art. 116 § 2 nie było mowy o tym, czy jeśli dana osoba przestała być członkiem zarządu spółki, to w związku z tym nie mogła już odpowiadać za zaległości podatkowe. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż jego ostateczną decyzją określono wysokość zobowiązania podatkowego spółki z tytułu podatku od towarów i usług oraz zaznaczył, że w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osób trzecich nie rozstrzyga się już kwestii związanych z ustaleniem istnienia obowiązku podatkowego oraz jego wysokością. Spółka zaprzestała płacenia długów w roku 2000. We właściwym czasie nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości. Stan niepłacenia zobowiązań trwał w okresie kiedy skarżący był członkiem zarządu. Stąd też rozstrzygnięcie organu I instancji jest słuszne.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na powyższą decyzję, E.G. wnosił o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 59 § 1 pkt 9, art. 70 § 1 i art. 208 Ordynacji podatkowej. Skarżący stwierdził, że zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia z dniem 31 grudnia 2006r. Podniósł przy tym, że organ zaniechał wszechstronnego zebrania materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego, materiał ten nie został oceniony w sposób rzetelny oraz bezstronny. Wobec tego doszło również do naruszenia art. 116, art. 122, art. 187, art. 191 i art. 208 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi podał dodatkowo, że po wydaniu w dniu 24 listopada 2005 r. decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego Firmy A organ podatkowy nie wszczął egzekucji, w szczególności nie doręczył podatnikowi przed terminem przedawnienia tytułu wykonawczego ani zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego. Stwierdzenie organu, że podjęto próbę egzekucji nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Poza tym, odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki można przenieść na członka zarządu, gdy egzekucja wobec spółki jest bezskuteczna, co potwierdzać musi stosowne postanowienie organu .

W piśmie procesowym z dnia 30 sierpnia 2007 r. skarżący zarzucił ponadto, że postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe Firmy A toczyło się z rażącym naruszeniem art. 165 § 2 i § 4 oraz art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem nie wydano postanowienia o wszczęciu postępowania i nie doręczono stronie takiego postanowienia, w sytuacji kiedy ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, zakończono postępowanie wszczęte na mocy postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego. W tej sytuacji bezprzedmiotowym było w dalszej kolejności orzekanie o zawieszeniu, a następnie o jego podjęciu. W piśmie procesowym z dnia 5 września 2007 r. skarżący podniósł , że postępowanie to było prowadzone tendencyjnie o czym świadczą początkowo wydane w tej sprawie przez organy podatkowe wadliwe decyzje i podkreślił, iż nie ma żadnych dowodów świadczących o nieściągalności zaległości podatkowych w kwietniu 2001 r., co prowadzi do wniosku, że postępowanie podatkowe przeprowadzono z naruszeniem art. 120 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał równocześnie stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną w niej argumentacją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Bezspornym jest, że skarżący był członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Firma A w okresie styczeń – marzec 2001 r. Spółka za ten okres złożyła wprawdzie deklaracje miesięczne dotyczące podatku od towarów i usług, ale nie zapłaciła wynikających z nich należności podatkowych. Z akt sprawy wynika, że prowadzono egzekucję tych należności. Wystawione zostały tytuły wykonawcze (k. 81, 78 i 75 akt adm.) i w toku postępowania egzekucyjnego zajęto konta bankowe, jak również wierzytelności spółki z tytułu umów leasingowych. Egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Spółka nie posiadała żadnego majątku ( nieruchomości, środków na rachunkach bankowych, innych praw majątkowych ), pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela podatkowego. W tych okolicznościach zastosowanie miał przepis art. 116 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w roku 2001. Przepis ten w § 1 stanowił, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu - stosownie do art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej - obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki. Zdaniem Sądu, należy podzielić stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że w przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o. o. organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie fakt pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, ponieważ ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu. Zgodnie z regułą określoną w art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Stosownie do art. 107 § 2 Ordynacji podatkowej, osoby trzecie odpowiadają również za podatki nie pobrane oraz pobrane, a nie wpłacone przez płatników lub inkasentów, za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, za niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek, jak też za koszty postępowania egzekucyjnego. Zaskarżona decyzja została poprzedzona ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej, określającą wysokość zobowiązania spółki z tytułu podatku od towarów i usług. Powoływany przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej określa kto odpowiada za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i ustanawia w tym zakresie regułę, którą jest solidarna odpowiedzialność członków zarządu. Wyjątkiem jest sytuacja gdy członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości oraz o wszczęcie postępowania układowego albo że niezgłoszenie takich wniosków nastąpiło nie z jego winy, bądź wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Skarżący w sposób przekonywujący nie wykazał, żadnej z okoliczności ekskulpujących go tej odpowiedzialności, pomimo tego, że to na nim ciążył obowiązek ich wykazania. Niezasadny jest zarzut, że w okresie pierwszego kwartału 2001 r. nie istniały podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Firmy A . Dyrektor Izby Skarbowej przeprowadził analizę sytuacji finansowej tej spółki i prawidłowo wskazał, odwołując się do przepisów Prawa upadłościowego z 1934 r., że właściwy czas do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości – zgodnie z art. 5 § 1 - to termin czternastodniowy, liczony od dnia zaprzestania płacenia długów. Obowiązku złożenia takiego wniosku przez skarżącego nie znosił fakt, że w rozpoznawanej sprawie umowa spółki przewidywała reprezentację łączną. Skarżący nie może się usprawiedliwiać tym, że podpisany tylko przez niego wniosek byłby bezskuteczny i tłumaczyć, że zgłoszenie przez niego wniosku o otwarcie postępowania układowego bądź o ogłoszenie upadłości spółki byłoby czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Skarżący sam przyznaje, że przeanalizował sytuację finansową spółki, wystąpił do wierzycieli (w tym do Naczelnika Urzędu Skarbowego) o wyrażenie zgody na przesunięcie terminów płatności długów i takiej zgody nie uzyskał. Zatem miał świadomość, że spółka nie jest w stanie na bieżąco regulować swoich zobowiązań. Wobec tego organ podatkowy ma rację, że w pierwszym kwartale 2001 r. istniały podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki i skarżący nie wykazał pomimo spoczywającego na nim ciężaru dowodu, iż nie ponosi żadnej winy za niezgłoszenie takiego wniosku. Bezspornym jest, że w złożony grudniu 2001 r. wniosek o otwarcie postępowania układowego został przez Sąd Rejonowy oddalony w maju 2003 r. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał na opinię, w której biegły sygnalizował , że w źródłach finansowania majątku kapitały własne od 2000 r. stanowią wartość ujemną co spowodowało, że spółka utraciła zdolność do terminowego regulowania zobowiązań. W tych okolicznościach organ słusznie przyjmuje, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki złożony w kwietniu 2004 r. był wnioskiem spóźnionym skoro już od maja 2000 r. spółka stale nie spłacała zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług, zadłużenie z tego tytułu sukcesywnie rosło. W maju 2004 r. łączna kwota zaległości podatkowych – jak organ podnosi - wynosiła 1 697 882,38 zł. Sporządzony bilans wykazywał, że fundusz własny spółki był ujemny i wynosił na dzień 31 grudnia 2000 r. minus 2 282 601, 01 zł. Zatem należy podzielić pogląd organów podatkowych, że we "właściwym czasie" nie zgłoszono wniosku o upadłość spółki. Wbrew zarzutom skargi i argumentacji skarżącego, bezskuteczność egzekucji dochodzonych należności wcale nie musi wynikać z postanowienia, stwierdzającego taki stan. Skład orzekający nie podziela w tym zakresie wyrażanego między innymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I SA/Ol 354/04) poglądu prawnego, że bezskuteczność egzekucji, której mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej będąca warunkiem orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości, wymaga formalnego stwierdzenia po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego (publ. ZNSA 2005/1/98). Bez znaczenia jest argument, że środki finansowe w kwocie 621 000 zł, którymi spółka dysponowała w kwietniu 2001 r. wystarczały na pokrycie zobowiązań, bowiem zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, za które skarżący ponosi odpowiedzialność, nie zostało uregulowane, czego skarżący nie zaprzecza. W tych okolicznościach niezasadny jest zarzut naruszenia art. 116 Ordynacji podatkowej. Za taki też należy uznać daleko idący zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego i naruszenia przez organy podatkowe art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodzić się należy ze skarżącym, że wymieniony pięcioletni termin upłynął w dniu 31 grudnia 2006 r. Jednakże przed jego upływem organ podatkowy I instancji wydał kwestionowaną decyzję. Została ona wydana i doręczona skarżącemu w październiku 2006 r. W tych warunkach nie można skutecznie zarzucać Dyrektorowi Izby Skarbowej, że w wydanej w dniu [...], zaskarżonej decyzji nie uwzględnił określonego w art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wobec tego organ odwoławczy – wbrew stanowisku skarżącego - nie miał obowiązku umorzenia postępowania i wydania decyzji, o której mowa w art. 208 §1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten przewiduje że organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów formułowanych zarówno w skardze jak i złożonych dodatkowo dwóch pismach procesowych, należy stwierdzić, że zaskarżoną decyzję wydano na podstawie obowiązujących przepisów prawa, zgodnie z zasadą praworządności, po przeprowadzeniu postępowania w zgodzie z zasadą prowadzenia go w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Oceny tej nie podważa fakt, że początkowo wydane decyzje organów podatkowych zostały wyeliminowane w dalszym toku postępowania. Stosownie do zasady praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej), obowiązkiem, a nie tylko uprawnieniem organu było usunięcie z obrotu prawnego wadliwej wcześniejszej decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe, co zresztą potwierdza tezę o sposobie przeprowadzenia postępowania podatkowego zgodnie z dyrektywą wynikającą z treści art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. W tym miejscu trzeba wyjaśnić, że postępowanie podatkowe wszczęto i przeprowadzono na podstawie, dołączonego do akt sprawy, postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, doręczonego skarżącemu w dniu 24 stycznia 2002 r. Trudno mówić w tej sytuacji, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej utrzymująca w mocy wymienioną wyżej decyzję organu I instancji, zakończyła definitywnie to postępowanie i organ nie mógł go zawiesić, a następnie podjąć, po tym jak stwierdzono nieważność obu tych decyzji, i w tych okolicznościach zarzucać naruszenia przepisów art. 165 § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej, określających sposób oraz datę wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu, czy też zasady nakazującej zapewnienie stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu ( art. 123 § 1).

Organy podatkowe uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich na podstawie art. 122 Ordynacji podatkowej, bowiem jednoznaczne są ustalenia na temat czasu powstania zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług oraz okresu pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu. Organy prawidłowo przyjmują, że w I kwartale 2001 r. istniały podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki. Ustalenia w tym zakresie zostały poczynione na podstawie zebranego i w sposób wyczerpująco rozpatrzonego materiału dowodowego, poddanego następnie ocenie z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. Tym samym spełnione zostały wymagania określone dyspozycją art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnić przy tym należy, że zmiana art. 116 Ordynacji podatkowej, wprowadzona z dniem 1 stycznia 2003 r., na mocy art. 1 pkt 94 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r. Nr 169, poz.1387), nie może być odczytywana – jak tego chce skarżący, że nie odpowiada on jako były członek zarządu Firmy A - za jego zobowiązania i zaległości podatkowe powstałe w 2001 r.

Z tych też względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.