Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 516/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 i 5 ust. 1 pkt 9, art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: § 12
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2008 r. sprawy ze skargi S. V. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie doprowadzenia do stanu poprzedniego ściany budynku - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]", znak: "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 Kpa, nakazał panu S. V. doprowadzenie do stanu poprzedniego ściany budynku przy ul. "[...]" w M., poprzez likwidację: samowolnie wykonanego otworu drzwiowego, wstawionych drzwi stalowych oraz betonowych schodów zewnętrznych, usytuowanych na działce nr ewid. "[...]".

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu 1 sierpnia 2007r. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. W wyniku przeprowadzonej

w dniu 6 września 2007r. kontroli wykonanych robót budowlanych i informacji uzyskanych od inwestora, organ ustalił, że w lipcu 2007r. inwestor S. V. wykonał od strony działki nr ewid. "[...]" roboty budowlane polegające

na poszerzeniu (wykuciu) istniejącego w ścianie bocznej tego budynku otworu drzwiowego i wstawieniu w nim dwuskrzydłowych drzwi stalowych, o wymiarach 1,5 m x 2,0 m. Natomiast przed tymi drzwiami inwestor wykonał pięciostopniowe, betonowe schody oraz obustronną, stalową balustradę.

Organ podniósł, że wymienione roboty budowlane wykroczyły poza zakres ustawowej definicji remontu, zawartej w art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane, dlatego też ich wykonanie wymagało pozwolenia na budowę. W związku z tym w dniu 11 września 2007r., na zasadzie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, organ zobowiązał inwestora do przedstawienia oceny technicznej wykonanych robót

w zakresie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Decyzja ta jednak na skutek odwołania D. K. została uchylona. Rozpatrując ponownie sprawę, organ uzupełnił materiał dowodowy na okoliczność wykonanych przez inwestora robót budowlanych. W tym celu przesłuchał w charakterze świadków osoby wykonujące

na zlecenie inwestora roboty budowlane oraz poprzedniego najemcę lokalu.

Na podstawie tych dowodów organ ustalił, że S. V. w lipcu 2007r. wykonał roboty budowlane na ścianie zewnętrznej budynku przy ul. "[...]" w M., usytuowanej na granicy działki nr ewid. "[...]", polegające na wykuciu nowego otworu drzwiowego, wykonaniu nadproża i wstawieniu stalowych drzwi o wymiarach 1,5 x 2,0 m oraz wykonaniu przed tymi drzwiami (na sąsiedniej działce budowlanej) betonowych schodów wraz z obustronną barierką stalową. Z ustaleń organu wynika również, że niewielkie okno na tej ścianie, należące do lokalu użytkowanego przez inwestora nie było wykonane, lecz jako istniejące zostało odsłonięte.

Organ wyjaśnił, że taki stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy uzasadniał wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż wykonane roboty budowlane naruszały przepisy § 12 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), które

nie dopuszczają sytuowania budynku ze ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi na granicy działki budowlanej. Dlatego, wobec braku możliwości doprowadzenia

w postępowaniu naprawczym wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego

z prawem, organ już decyzją z dnia 14 stycznia 2008r. nakazał inwestorowi doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja ta jednak została uchylona przez organ II instancji ze względu na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego

o zeznania osób wskazanych w odwołaniu S. V.

Organ podał, że wezwał świadków wskazanych przez inwestora do złożenia

w dniu 3 kwietnia 2008r. zeznań. Jednak K. W. nie odebrał wezwania. Natomiast S. P. i W. M. przesłuchani na okoliczności istnienia w ścianie budynku spornego otworu drzwiowego, nie potwierdzili w sposób niebudzący wątpliwości, że w miejscu tym istniały wcześniej drzwi i schody. Organ wskazał, że W. M. zeznał, iż około dwóch lat temu nie było tam drzwi i schodów, nie był świadkiem kiedy roboty były wykonywane, gdyż nie interesował się tym, a nawet ostatnio tamtędy nie przechodził. S.P. zeznał zaś,

że pamięta, iż na ścianie gdzie obecnie są drzwi i schody, gdy przyjmował latem 2007r. zlecenie od S.V. na wykonanie reklamy, były nabite deski i że nie może stwierdzić w sposób jednoznaczny, że za nimi był otwór.

Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, że zebrany w postępowaniu materiał dowodowy pozwala w sposób bezsporny ustalić stan faktyczny wykonanych przez inwestora robót budowlanych, które polegały na wykuciu w ścianie pełnej otworu drzwiowego, wstawieniu nadproża i stalowych drzwi oraz wykonaniu betonowych schodów z obustronną barierką. Tak wykonane roboty, zdaniem organu, nie stanowiły remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, ani też przebudowy

w rozumieniu art. 3 pkt 7 tej ustawy. W związku z tym do wykonanych robót budowlanych zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Reasumując organ podniósł, że na skutek niemożności doprowadzenia wykonanych robót do zgodności z § 12 tegoż rozporządzenia, na podstawie art. 51

ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazał doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Odwołanie od tej decyzji wniósł S. V., reprezentowany przez radcę prawnego E. S. Pełnomocnik wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie radcy prawnego ustalenia organu są błędne i niezgodne ze stanem faktycznym. Pełnomocnik stwierdziła, że zakres robót budowlanych mieścił się w definicji remontu. Podała, że przeprowadzone roboty budowlane polegały na odtworzeniu stanu pierwotnego i jedynie zastosowano materiały inne niż w stanie pierwotnym, zgodnie z aktualną technologią. Podniosła, że materiał dowodowy z przesłuchania świadków zawnioskowanych przez inwestora nie jest na tyle jednoznaczny i pełny, aby dokonać bezspornych ustaleń stanu faktycznego, istniejącego przed przystąpieniem do robót. Zauważyła, że świadek M. pamiętał tylko stan sprzed około dwóch lat, lecz nie widział stanu sprzed rozpoczęcia robót. Natomiast świadek P. pamięta, że latem 2007r. w miejscu gdzie obecnie wykonano drzwi, nabite były deski. W świetle takich zeznań, zdaniem pełnomocnika, błędne jest ustalenie, że dokonano wykucia otworu drzwiowego

w ścianie pełnej, ponieważ gdyby ściana w tym miejscu była pełna, nabijanie na niej desek byłoby niecelowe. Zatem ustalenia organu w tym zakresie są sprzeczne

z zeznaniami świadka i zgodnie z zasadą logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego należało na tej podstawie ustalić, że za deskami znajdował się otwór.

Do takich samych wniosków powinny prowadzić oględziny miejsca wykonanych robót. Pełnomocnik wskazała, że ślady na ścianie i pozostałości fundamentów wskazują,

że bezpośrednio do ściany oraz miejsca wyremontowanych schodów przylegały inne zabudowania. Po ich rozbiórce pozostały jednak otwory zarówno drzwiowe

jak i okienne. Zwarta zabudowa i jednorodność architektury nakazują przypuszczać, zdaniem radcy prawnego, że wyremontowana ściana miała podobny wygląd i dlatego brak jest przesłanek do stwierdzenia w sposób jednoznaczny, że ściana przed wykonaniem remontu była pełna. Pełnomocnik ponadto zarzuciła, że organ I instancji odstąpił od przesłuchania świadka K. W. i dlatego zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o zeznania tego wnioskowanego świadka, dla ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Pełnomocnik podała, ze świadek

ten przebywał czasowo za granicą, lecz obecnie powrócił do kraju i jest gotowy złożyć zeznania. Zdaniem radcy prawnego powyższe uzasadnia uchylenie decyzji

i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Jest to tym bardziej niezbędne, że inwestor zobowiązany decyzją do doprowadzenia ściany do stanu poprzedniego, nie ma pewności jakie roboty powinien wykonać zgodnie

z tą dyspozycją, ponieważ rzeczywisty stan poprzedni jest sporny. Uzasadniając natomiast wniosek o umorzenie postępowania, pełnomocnik wskazała, że likwidacja otworu drzwiowego oraz schodów jest niecelowa ze względów funkcjonalnych

i gospodarczych.

Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że odwołanie nie zasługuje

na uwzględnienie, gdyż wyczerpująco zebrany materiał dowodowy potwierdza,

że istnienie otworu drzwiowego, usytuowanego w budynku zlokalizowanym bezpośrednio przy granicy działki stanowiącej własność D. K. oraz wykonane schody zlokalizowane na działce wymienionego, naruszają przepisy § 12 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 109, poz. 1156), zgodnie z którym sytuowanie ściany budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy – dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlana lub bezpośrednio tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem organu odwoławczego nie można podzielić stanowiska odwołującego, że nastąpiło odtworzenie stanu pierwotnego. Przeczy temu pismo Kierownika Referatu Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego oraz inwentaryzacja budynku wykonana w dniu 30 listopada 1998r. przez rzeczoznawcę majątkowego. Z dokumentów tych wynika, że lokal użytkowy położony na parterze budynku przy ul. "[...]"w M. nie posiadał otworu drzwiowego w ścianie przyległej do nieruchomości oznaczonej nr "[...]". Ponadto poprzedni właściciel działki oraz wykonawcy bezpośredni potwierdzają fakt wykonania nowego otworu drzwiowego oraz wykonanie nowych schodów. Zeznania zaś świadków wskazanych przez odwołującego

nie potwierdziły istnienia drzwi oraz schodów. Przy tak zebranym materiale dowodowym, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że dodatkowe przesłuchanie świadka wskazanego w odwołaniu nie wpłynie na treść rozstrzygnięcia.

Organ przytoczył treść art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego i stwierdził,

iż wobec konieczności doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zasadnie organ I instancji wydał decyzję nakazującą likwidację samowolnie wykonanego otworu drzwiowego i wstawionych drzwi oraz likwidację betonowych schodów zewnętrznych, usytuowanych na działce nr ewid. "[...]", stanowiącej własność D. K.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie S. V. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 80 Kpa.

Podniósł, iż ustalenie organów, że inwestor wykonał nowy otwór drzwiowy, jest sprzeczne z treścią zebranego materiału dowodowego. Stwierdził, że w trakcie postępowania nie ustalono jaki był stan ściany budynku w dniu zakupu nieruchomości przez skarżącego i bezpośrednio przed przystąpieniem do robót. W tym zakresie przyjęto dane z inwentaryzacji przeprowadzonej 30 listopada 1998r. Jednak pozostałe przeprowadzone dowody nie potwierdzają istnienia tego stanu w 2007r. Należy więc uznać, że otwór drzwiowy i schody istniały (zostały wykonane) po przeprowadzeniu inwentaryzacji, a przed sprzedażą budynku skarżącemu. Ponadto zauważył,

że już w protokole kontroli z dnia 6 września 2007r. stwierdza się, że V. S. wykonał roboty budowlane polegające na poszerzeniu (wykuciu) istniejącego otworu drzwiowego. Stwierdził, że zeznania poszczególnych świadków na te okoliczności

są sprzeczne, a nadto dotyczą stanu z różnego okresu. Wskazał, że świadkowie M. i P. widzieli na ścianie zamontowane deski, co oznacza konieczność zasłonięcia istniejącego za nimi otworu. Wniosek przeciwny jest sprzeczny z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym. Świadkowie Ch., A. i G. wprawdzie zaprzeczają istnieniu otworu drzwiowego, ale nie są zgodni co do ilości okien istniejących w ścianie, co podważa ich wiarygodność. Dlatego istniała konieczność przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z przesłuchania kolejnego świadka, czego jednak nie dokonano, z naruszeniem wskazanych przepisów. Skarżący zarzucił, że organ nie ustalił rzeczywistego stanu budynku i nie ma wiedzy jaki był stan budynku przed wykonaniem robót przez skarżącego. W konsekwencji skarżący pozostaje w niepewności jaki zakres robót jest zobowiązany wykonać w celu przywrócenia stanu poprzedniego.

W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 12 września 2008r. Burmistrz Miasta

w imieniu uczestnika postępowania Gminy Miasto wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania. Burmistrz oświadczył, iż Gmina Miasto jest współwłaścicielem nieruchomości budynkowej przy ulicy"[...]". Stwierdził, że nigdy nie był wykonany otwór drzwiowy w ścianie budynku, umożliwiający wejście z lokalu użytkowego nr 3, sprzedanego w dniu 21 lutego 2007r. M. C., na teren sąsiedniej nieruchomości oznaczonej numerem "[...]". Podał, że inwentaryzacja tego budynku z dnia 30 listopada 1998r. potwierdza stan faktyczny nieruchomości, który nie uległ zmianie do dnia sprzedaży i przekazania w posiadanie lokalu użytkowego położonego

w tym budynku nabywcy M. C.. Burmistrz wskazał, że ustalenia inwentaryzacji potwierdza nadesłany w załączeniu operat szacunkowy tego lokalu użytkowego, sporządzony na zlecenie Gminy przed jego sprzedażą. Z operatem

tym zapoznała się M. C.. Zdaniem Burmistrza skarżący, przeprowadzając na zlecenie nabywcy prace adaptacyjne lokalu wiedział, że nie ma jakichkolwiek innych otworów drzwiowych poza uwidocznionymi w operacie szacunkowym. Z opisu rzeczoznawcy majątkowego wynika, że do lokalu użytkowego będącego przedmiotem postępowania prowadzi wejście od strony ulicy, a nie działki "[...]" . Burmistrz dodatkowo wyjaśnił, że lokal ten od roku 2004 do czasu jego sprzedaży nie był użytkowany, ponieważ umowa najmu z ostatnim najemcą została rozwiązana 30 listopada 2004r.

Na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2008r. pełnomocnik skarżącego wniósł

o uwzględnienie skargi w całości. S. V. dodatkowo oświadczył, że otwór drzwiowy istniał, a z jakiego powodu wykonawca drzwi i schodów zeznał, iż tego otworu nie było, tego nie wie. Ponadto skarżący wyjaśnił, iż M. C. jest jego żoną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej ppsa, sąd kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi

oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ppsa).

Zaskarżonej decyzji nie można przypisać tego rodzaju naruszeń prawa wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kwestionuje zasadność poczynionych przez organy orzekające ustaleń faktycznych. Zdaniem pełnomocnika skarżącego zebrany materiał dowodowy jest niekompletny i nie daje podstaw

do twierdzenia, że inwestor wykonał nowy otwór drzwiowy. Ponadto organy

nie wyjaśniły jaki był rzeczywisty stan budynku przed wykonaniem robót przez skarżącego. Radca prawny wskazała, że istnieją rozbieżności co do ilości okien istniejących uprzednio w ścianie budynku. Dlatego też skarżący ma wątpliwości

jaki zakres robót jest zobowiązany wykonać. Zdaniem Sądu podniesione zarzuty

nie są zasadne.

Zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, dalej jako kpa) w toku postępowania organy administracji publicznej stoją

na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych

za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie ustalić konsekwencje prawne tych faktów. Konkretyzację powyższej zasady stanowi art. 77 § 1 kpa, zobowiązujący organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania

i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przepisy te konstytuują zasadę prawdy obiektywnej, której istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwość badania stanu faktycznego sprawy i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego – w myśl art. 80 kpa. Wyrazem tej oceny powinno być uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, uwzględniające wymagania określone w art. 107 § 3 kpa. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego, orzekające

w sprawie, uczyniły zadość wskazanym wymogom.

Materiał dowodowy w niniejszej sprawie stanowiły:

- zawiadomienie D. K. o samowoli budowlanej przy ul. "[...]" w M., polegającej na wybiciu otworu drzwiowego i okiennego w ścianie budynku i wymurowaniu schodów na przyległej działce wraz z załączonymi zdjęciami;

- zeznania S. V., który zeznał, że w lipcu 2007r. rozpoczął roboty budowlane polegające na poszerzeniu istniejącego otworu drzwiowego i wstawieniu drzwi stalowych ocieplanych, o szerokości 1,5 m. Oświadczył, że przy wykonaniu drzwi zamurował okno, a przed wykonanymi drzwiami wykonał pięciostopniowe schody zewnętrzne oraz barierki. Wyjaśnił, że jest współwłaścicielem wskazanego lokalu i inwestorem tych robót, na których wykonanie nie uzyskał pozwolenia ani nie dokonał zgłoszenia w Starostwie Powiatowym.;

- protokół z dnia 6 września 2007r. z kontroli wykonanych robót budowlanych;

- inwentaryzacja budynku przy ul. "[...]" z 30 listopada 1998r.;

- zeznania świadka Z. A., który zeznał, że instalował wykonane drzwi stalowe w lokalu użytkowym przy ul. "[...]" w M.. Podał, że gdy był pierwszy raz w tym miejscu, w celu ustalenia gdzie i jak mają wyglądać drzwi, to pamięta, że w miejscu gdzie obecnie osadzono drzwi, nie było żadnego otworu w ścianie. Wskazał, że przed wykonanymi drzwiami nie było schodów zewnętrznych. Pamięta też, że po lewej stronie od drzwi było małe okienko;

- zeznania świadka B. G., który zeznał, że był najemcą wskazanego lokalu użytkowego do 30 listopada 2004r. i oświadczył, że na ścianie przylegającej do działki

nr ewid. "[...]" były dwa małe okna, które nie były użytkowane i z tego powodu przysłonięte. Natomiast w ścianie tej nie było otworu drzwiowego. Jedyne wejście do tego lokalu było od strony podwórka przez garaż;

- zeznania świadka J. Ch., który zeznał, że wykonywał roboty budowlane na zlecenie S. V., polegające na wykuciu otworu drzwiowego, montażu nadproża stalowego, wstawieniu drzwi stalowych, obróbce drzwi, szalowaniu schodów i wykonaniu betonowych schodów zewnętrznych przed tymi drzwiami. Zeznał też, że po lewej stronie drzwi było małe okienko. Natomiast otwór drzwiowy wykonano od podstaw, gdyż w miejscu tym nie było żadnego otworu;

- zeznania świadka S. P., który zeznał, że gdy wykonywał

na zlecenie S. V., na przełomie wiosny – lata w 2007r., pomiary na wykonanie reklamy, to zwrócił uwagę na deski na ścianie, ale nie jest w tanie potwierdzić, czy był za nimi otwór. Oświadczył, że nie może też potwierdzić, że były tam schody. Były tam jakieś pozostałości, ale nie może stwierdzić, że mogły być to schody;

- zeznania świadka W. M., który zeznał, że około dwóch lat temu na ścianie szczytowej budynku nr "[...]" nie było drzwi

i nie było schodów betonowych. Stwierdził, ze nie interesuje go co tam jest, nawet tamtędy nie chodzi i nie był świadkiem kiedy były wykonywane roboty budowlane w lipcu-sierpniu 2007r. Ponadto w odpowiedzi na pytania stron podał, że dwa lata temu desek na ścianie nie było, później jakiś czas były tam deski, ale nie widział tam drzwi.

W ocenie Sądu materiał ten jest kompletny i wystarczający do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, iż organ zaniedbał przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z przesłuchania świadka K. W. Organ I instancji zamierzał przesłuchać go w charakterze świadka, jednak nie odebrał on wezwania. Okoliczność ta nie uzasadniała, jak wywiodła w odwołaniu pełnomocnik, zawieszenia postępowania, gdyż przeprowadzenie tego dowodu, w świetle zebranych już dowodów nie mogło mieć znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego. A tylko w takiej sytuacji organ obowiązany byłby do uwzględnienia wniosku dowodowego na zasadzie art. 78 § 1 kpa. Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na poczynienie jednoznacznych ustaleń co do charakteru wykonanych przez inwestora robót budowlanych. Dlatego nie budzi zastrzeżeń Sądu stanowisko organów

o zbędności przeprowadzenia wnioskowanego dowodu. Tym bardziej, że organ

I instancji przesłuchał dwóch zawnioskowanych przez inwestora świadków, którzy

nie potwierdzili jego wersji, że wykonane przez niego roboty polegały na poszerzeniu istniejącego uprzednio otworu drzwiowego. Ponadto pełnomocnik nie wyjaśniła czy i jaki wpływ miałyby zeznania zawnioskowanego świadka dla poczynionych przez organy nadzoru budowlanego ustaleń faktycznych i prawnych.

Wbrew stanowisku strony skarżącej ocena materiału dowodowego nie nastąpiła

w sposób dowolny. Zasadnym jest zauważyć w tym miejscu, iż zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem organ orzekający ocenia wyniki postępowania wyjaśniającego (dowodowego) na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego. Ponadto przesłanką prawidłowości swobodnej oceny dowodów jest to, aby organ administracji publicznej ocenił "nie tylko każdy dowód z osobna, ale wszystkie dowody w łączności" (E. Iserzon, Kodeks Postępowania Administracyjnego Komentarz IV, 1970, s. 156). Swobodna ocena dowodów musi być ponadto dokonywana z uwzględnieniem zasady równej mocy środków dowodowych, zawartej w art. 75 § 1. Oznacza to, że określone fakty mogą być udowodnione przy użyciu dowolnych środków dowodowych, byleby nie były one sprzeczne z prawem (por. wyr. NSA z dnia 9 marca 1989 r., II SA 961/88, ONSA 1989, nr 1, poz. 33).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wynika, że organy orzekały w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy wskazując, że nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż nastąpiło odtworzenie stanu pierwotnego. Przeczy temu bowiem inwentaryzacja budynku z dnia 30 listopada 1998r. oraz zeznania świadków. Uprzedni najemca przedmiotowego lokalu (do 30 listopada 2004r.) zeznał, że w ścianie od strony działki "[...]" nie było otworu drzwiowego. Samowolę budowlaną potwierdzają w szczególności zeznania świadków, którzy wykonywali na zlecenie inwestora roboty budowlane polegające na wykuciu otworu drzwiowego, wstawieniu nadproża, stalowych drzwi i wykonaniu betonowych schodów. Również zeznania świadków zawnioskowanych przez inwestora nie wskazują, aby w ścianie od strony działki D. K. istniały wcześniej drzwi, albo schody. Świadek W. M. zeznał wprost, że około dwóch lat temu na ścianie szczytowej budynku nr "[...]" nie było drzwi i nie było schodów, później tamtędy nie chodził i nie interesował się tym. S. P. zaś podał, że nie potrafi stwierdzić, czy w ścianie był otwór ze względu na znajdujące się tam deski. Wobec powyższego brak jest podstaw do twierdzenia, że zeznania świadków na okoliczność wykonania przez inwestora otworu drzwiowego są sprzeczne. Wręcz przeciwnie zeznania w tym zakresie są spójne i wzajemnie się uzupełniają. Ponadto poczynionym ustaleniom nie przeczy, jak twierdzi pełnomocnik skarżącego, protokół z dnia 6 września 2007r.z wizji wykonanych robót budowlanych. W toku tej czynności ustalono jedynie zakres wykonanych robót według oświadczenia inwestora, który był obecny przy tej czynności. Okoliczności podane przez skarżącego podlegały następnie weryfikacji co do ich zgodności z rzeczywistością.

W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy potwierdził dopuszczenie się przez inwestora samowoli budowlanej, polegającej na wykonaniu otworu drzwiowego, wstawieniu drzwi i wykonaniu betonowych schodów zewnętrznych.

Mając na uwadze zasady ogólne prawa budowlanego wyrażone w art. 4 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U.z 2006 Nr 156, poz.1118),

w rozpoznawanej sprawie nie budzi również wątpliwości fakt, iż wykonane przez inwestora we wskazanym zakresie roboty budowlane nie mogły zostać zalegalizowane, czyli nie można ich doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Należy bowiem zważyć, iż przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 nakłada na uczestników procesu budowlanego obowiązek, aby projektować, budować i utrzymywać obiekty budowlane w sposób określony

w przepisach – głównie techniczno-budowlanych, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Analizując powyższą normę prawną stwierdzić trzeba, iż wymaga ona przede wszystkim zachowania przepisów techniczno-budowlanych oraz zasad wiedzy technicznej, ale także poszanowania interesów osób trzecich. Warunki te jednak

w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zostały spełnione. Umieszczenie otworu drzwiowego w ścianie położonej przy granicy, narusza bowiem bezwzględnie obowiązujący w tym względzie przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury

z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), który określa m.in.

w jakiej odległości od granicy działki może znajdować się ściana budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi. Ponadto, mając na względzie art. 4 Prawa budowlanego, który zapewnia możliwość realizacji zabudowy zgodnie z obowiązującymi przepisami każdemu, kto posiada prawo do dysponowania działką na cele budowlane, wskazać można, iż podjęte przez inwestora działania naruszyły interes prawny uczestnika postępowania D. K. w zakresie, w jakim ograniczają jego prawo do zabudowy jego działki. Zważyć trzeba, iż prawo do zabudowy, wynikające z art. 4 Prawa budowlanego, jest realizacją zasady wyrażonej w przepisie art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, iż własność i inne prawa majątkowe podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Tak więc, każdy właściciel nieruchomości w każdym czasie ma prawo dokonać budowy, rozbudowy w taki sposób, by nie utrudniać właścicielom nieruchomości sąsiednich takich samych działań w stosownym wybranym przez nich czasie.

W związku z tym, iż wykonanych robót budowlanych nie można było doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Mrągowie miał obowiązek przeprowadzić postępowanie naprawcze

w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego. Przepis tego unormowania znajduje zastosowanie także do robót zakończonych. Stosownie bowiem do ust. 7 tego artykułu - przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane,

w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane

w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 – a więc, gdy roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia

(vide: Z. Niewiadomski Prawo budowlane Komentarz, wyd. C.H. Beck , W-wa 2006, str. 537-537).

Zgodnie z ust. 1 pkt 1 art. 51, właściwy organ nadzoru budowlanego,

w przypadku samowolnie wykonanych robót budowlanych nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części,

bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja taka kończy postępowanie naprawcze. Oznacza to, iż organ I instancji zobowiązany był, ze względu na charakter wykonanych robót, nakazać inwestorowi przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego. Organ sprecyzował, że ma to polegać na likwidacji: wykonanego otworu drzwiowego, wstawionych drzwi stalowych oraz betonowych schodów zewnętrznych. Dlatego niezrozumiałe są wątpliwości skarżącego co do zakresu robót jakie

ma wykonać, aby przywrócić stan zgodny z prawem.

Odnośnie rozbieżności w kwestii ilości okien, istniejących uprzednio w ścianie,

w której są obecnie drzwi, to stwierdzić należy, że organ zasadnie przyjął, że istniejące po lewej stronie drzwi okno istniało przed rozpoczęciem robót przez inwestora. Organ zajął się sprawą okna, gdyż D. K. zgłosił samowolę budowlaną także w tym zakresie. Zaś kwestia drugiego okna, którego zresztą brak, nie była przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. Postępowanie dotyczyło jedynie samowolnie wykonanych przez inwestora robót budowlanych, na których wykonanie obowiązany

był uzyskać uprzednio pozwolenie budowlane.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.