Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1676/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 93,  ust. 3,  art. 98
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi W. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie wstępnego projektu podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu zażalenia R. D. i W. D. - uchyliło postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] opiniujące negatywnie wstępny projekt podziału nieruchomości oznaczonej katastralnie jako działka nr [...] w obrębie ewidencyjnym R. gmina S. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Uzasadnienie faktyczne:

1. Wnioskiem z dnia 25 listopada 2008 r. W. D. i R. D. wystąpili do Wójta Gminy S. z wnioskiem o zaopiniowanie wstępnego podziału działki nr [...] pod względem jego zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego gminy S. (uchwała z dnia [...] maja 2005 r. nr [...]).

2. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Wójt Gminy S. negatywnie zaopiniował powołany wstępny projekt podziału.

3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] uchyliło powyższe postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, nakazując zbadanie zgodność projektowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego oraz wyjaśnienie stanu prawny działki nr [...].

4. Wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2009 r. R. D. i W. D. ponownie wystąpili do Wójta Gminy S. z wnioskiem o zaopiniowanie wstępnego podziału działki nr [...] pod względem jego zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego gminy S. (uchwała z dnia [...] maja 2005 r. nr [...]).

5. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. Wójt Gminy S. zaopiniował negatywnie wstępny projekt podziału przedmiotowej nieruchomości z uwagi na brak dostępu wydzielonych działek do drogi publicznej. Organ wskazał, że projektowane do wydzielenia działki nr [...], nr [...] oraz nr [...] mają wg. wstępnego projektu dostęp do drogi nr [...] poprzez działkę nr [...] stanowiącą własność osób trzecich. Przy tym wnioskodawcy nie przedłożyli żadnego dokumentu świadczącego o zgodzie właścicieli działki nr [...] na ustanowienie służebności gruntowej.

6. R. D. i W. D. wnieśli zażalenie na to postanowienie. W uzasadnieniu zażalenia opisany został przebieg postępowania przed organem pierwszej instancji oraz wskazano, że fakt dostępu dzielonych działek do drogi publicznej jest oczywisty. Zdaniem wnioskodawców decyzja Wójta Gminy S. o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. wydzieliła działkę nr [...] pod poszerzenie drogi publicznej.

7. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji odniósł się do kwestii własności działki nr [...] jedynie w kontekście zapisów w rejestrze gruntów, co jest niewystarczające. Organ powinien ustalić kto jest właścicielem działki nr [...] – czy osoby fizyczne czy gmina.

8. Skargę na powyższe postanowienie Kolegium wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – W. D. Zdaniem skarżącego nie było żadnych podstaw do odmowy zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości, ponieważ jest oczywistym faktem, że działka nr [...] wskutek ostatecznej decyzji podziałowej z dnia [...] listopada 1998 r. przeszła z mocy prawa na własność gminy na [...] podstawie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1998 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 115 poz. 741 - stan na dzień wydania zaskarżonego postanowienia).

9. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Przy czym stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z ze zm.).

2. Postanowienie w przedmiocie wstępnego projektu podziału nieruchomości wydawane jest na podstawie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami – dalej ugn. Przedmiotem opinii jest zgodność proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego weryfikując przeznaczenie terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (93 ust. 2 ugn), a w przypadku braku planu zgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy albo brak sprzeczności projektu w przepisami odrębnymi (art. 94 ust. 1 ugn).

3. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji zaopiniował negatywnie wstępny projekt z uwagi na brak dostępu do drogi publicznej. Wskazać należy, że zapewnienie dostępu do drogi publicznej według kryteriów określonych w art. 93 ust. 3 ugn samo w sobie nie podlega, co do zasady, ocenie na etapie wstępnego projektu podziału. Organ jest uprawniony jedynie do oceny, czy podział jest zgodny z planem miejscowym. Badanie przesłanek z art. 93 ust. 3 ugn następuje dopiero na podstawie mapy podziałowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i podlega ocenie w ramach decyzji o zatwierdzeniu podziału względnie jego odmowie. W tym przepisie chodzi bowiem o faktyczny dostęp do istniejącej drogi publicznej, w sytuacji kiedy plan miejscowy pokazuje również drogi projektowane ale jeszcze nie istniejące.

4. W rozpatrywanej sprawie powołany plan miejscowy z 2005 r. gminy S. przewiduje obsługę komunikacyjną poprzez drogi publiczne przylegające do obszaru planu lub drogi wewnętrzne nie określone w planie (§ 2 pkt 4 planu). Dlatego też organ miał prawo badać kwestię dostępu do istniejącej drogi publicznej jako element zgodności z ustaleniami planu co do możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Bez zapewnienia obsługi komunikacyjnej, czyli innymi słowy dostępu do drogi publicznej – nie będzie bowiem możliwości zagospodarowanie wydzielonych działek.

5. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób korzystny dla strony uznało, że konieczne jest jeszcze wyjaśnienie stanu prawnego działki nr [...], a mianowicie czy przeszła ona z mocy prawa czy też nie na rzecz gminy. W ocenie Sądu, kwestia stanu prawnego działki nr [...] ma jednak znaczenie drugoplanowe. Podstawowy problem to, czy działka nr [...] stanowi drogę publiczną. Nawet bowiem, jeżeli w 1998 r. powołana działka byłaby wydzielona pod poszerzenie drogi publicznej, to nie oznacza to automatycznie, że droga publiczna na tej działce została urządzona. O tym w sposób rozstrzyga m.in. zapis w ewidencji gruntów i budynków, wskazując czy dana działka ma charakter drogi, czy też nie. Jeżeli działka nr [...] nie stanowi elementu pasa drogi publicznej, to wszelkie rozważania na temat jej stanu właścicielskiego nie mają znaczenia. Gmina nie ma bowiem obowiązku nieodpłatnie udostępniać swoich działek dopiero planowanych pod drogi publiczne, właścicielom przyległych działek.

6. Skoro Kolegium orzekło o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, w celu jednoznacznego wyjaśnienia sprawy dostępu do drogi publicznej, to trudno czynić organowi zarzut z tego powodu. Kolegium nie mogło bowiem w tak ustalonym stanie faktycznym wydać postanowienia uchylającego orzeczenie organu pierwszej instancji i wydać merytorycznego postanowienia opiniującego pozytywnie wstępny projekt podziału. Tylko w ponownym postępowaniu będzie możliwość jednoznacznego i wszechstronnego wyjaśnienia kwestii możliwości obsługi komunikacyjnej wydzielanych działek.

7. Na marginesie należy zaznaczyć, że kwestia przejścia czy też nie działek pod drogi publiczne z mocy prawa na podstawie art. 98 ugn jest rozstrzygana przez sąd powszechny w sprawie o wpis prawa własności w księdze wieczystej względnie uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Dopiero ujawnienie w księdze wieczystej własności podmiotu publicznoprawnego daje podstawy do powoływania się w obrocie prawnym na zdarzenie przejścia działek z mocy prawa na rzecz gminy. Tych kwestii nie rozstrzygają organy administracji publicznej samodzielnie, zwłaszcza w ramach postanowienia opiniującego wstępny projekt podziału.

8. Brak jest zatem podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, ponieważ zarówno rozstrzygnięcie, które jest korzystne dla strony jak i uzasadnienie nie naruszają prawa w stopniu, które stanowiłyby podstawę do jego uchylenia. Zwłaszcza, że uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu pierwszej instancji i tak prowadziłoby do tego samego tj. ponownego rozpatrzenia sprawy.

Skoro zatem zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić naruszenia prawa, skarga jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.