Wyrok NSA, sygn. akt III SA 330/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 631  Wytwarzanie i obrót bronią i materiałami wybuchowymi
Powołane przepisy: article: art. 52
journal: Dz.U. 1999 nr 53 poz. 549
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
article: art. 154-155
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Podmioty, które otrzymały pozwolenia na posiadanie broni na podstawie dotychczasowych przepisów /ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych - Dz.U. nr 6 poz. 43 ze zm./ mają prawo do legalnego posługiwania się tą bronią, którą nabyły zgodnie z obowiązującymi do czasu wejścia w życie nowej ustawy przepisami. Brak jest natomiast podstaw do przekształcenia tych pozwoleń, jak również wykorzystywania ich do nabywania kolejnych sztuk broni.

2. Zarówno art. 154, jak i art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego mogą być stosowane wobec decyzji ostatecznych tylko w czasie kiedy obowiązuje podstawa prawna, na jakiej te decyzje zostały wydane. Zmiana regulacji prawnej, oznacza konieczność rozpatrywania uprawnień strony w świetle nowego stanu prawnego i prowadzi do powstania nowej sprawy administracyjnej.

TEZY

1. Podmioty, które otrzymały pozwolenia na posiadanie broni na podstawie dotychczasowych przepisów /ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych - Dz.U. nr 6 poz. 43 ze zm./ mają prawo do legalnego posługiwania się tą bronią, którą nabyły zgodnie z obowiązującymi do czasu wejścia w życie nowej ustawy przepisami. Brak jest natomiast podstaw do przekształcenia tych pozwoleń, jak również wykorzystywania ich do nabywania kolejnych sztuk broni.

2. Zarówno art. 154, jak i art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego mogą być stosowane wobec decyzji ostatecznych tylko w czasie kiedy obowiązuje podstawa prawna, na jakiej te decyzje zostały wydane. Zmiana regulacji prawnej, oznacza konieczność rozpatrywania uprawnień strony w świetle nowego stanu prawnego i prowadzi do powstania nowej sprawy administracyjnej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jerzego G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 9 stycznia 2001 r. (...) w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w zakresie liczby egzemplarzy broni do celów sportowych - uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 7 grudnia 2000 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Jerzy G. decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 25 kwietnia 1995 r. (...), wydana, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych /Dz.U. nr 6 poz. 43 ze zm./ w zw. z par. 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 października 1990 r. w sprawie określenia organów właściwych do wydawania pozwoleń na broń, ustalenia wzorów pozwoleń na broń oraz określenia istotnych części broni i amunicji /Dz.U. nr 76 poz. 45 ze zm./ otrzymał pozwolenie na broń sportową.

W dniu 9 listopada 2000 r. wypełnił na formularzu wniosek, skierowany do tego organu, z powołaniem na art. 155 Kpa o zmianę ww. decyzji w zakresie ilości jednostek broni. W uzasadnieniu podał, że posiada już cztery sztuki broni. Jednak z uwagi na udział w zawodach ogólnopolskich i lokalnych w celu podniesienia wyników strzeleckich chciałby uzyskać pozytywną decyzję.

Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia 7 grudnia 2000 r. (...), wydaną na podstawie art. 155 Kpa i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji /Dz.U. nr 53 poz. 549/, po rozpatrzeniu wniosku Jerzego G. odmówił zmiany decyzji w zakresie liczby egzemplarzy broni dla celów sportowych.

Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji stwierdził, że strona złożyła wniosek w związku z zamiarem kupna kolejnego egzemplarza pistoletu (...). Dołączyła do wniosku szereg dokumentów potwierdzających czynne uprawianie strzelectwa sportowego i osiąganych w tej dziedzinie wyników, a także aktualne orzeczenia lekarskie i psychologiczne. Dodał też, iż na podstawie pozwolenia nabyła już cztery sztuki broni sportowej /karabinek sportowy - kal. 5,6 mm.; pistolet sportowy - kal. 5.6; rewolwer centralnego zapłonu - kal. 38 spec i pistolet centralnego zapłonu - kal. 9 mm./.

W tym stanie rzeczy Komendant Wojewódzki stwierdził, że amatorskie uprawianie strzelectwa sportowego nie jest bynajmniej prawnie uwarunkowane posiadaniem indywidualnego pozwolenia na broń a w konsekwencji posiadaniem broni prywatnej lub też "obligatoryjnym" uzyskaniem zgody organu policji na zakup kolejnego egzemplarza broni przez osobę już posiadającą prywatną broń do celów sportowych. Dodał ponadto, że obowiązująca ustawa stworzyła w art. 29 ust. 1 pkt 4 warunki m. in. organizacjom sportowym do posiadania pozwoleń na broń na okaziciela zwanych świadectwami broni w celu szkolenia i realizacji ćwiczeń strzeleckich. Rozwiązanie to pozwala członkom klubów sportowych doskonalić swoje umiejętności przez korzystanie z broni, będącej na wyposażeniu tych jednostek.

Od tej decyzji Jerzy G. wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji. Domagał się jej zmiany i uznania, że za pozytywnym dla niego rozstrzygnięciem przemawia jego słuszny interes jako zawodnika Sekcji Strzeleckiej Akademickiego Związku Strzelectwa Sportowego Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach. Ponadto chciał, żeby organ odwoławczy stwierdził, iż wprowadzenie w art. 29 ustawy o broni i amunicji pozwolenia na broń na okaziciela nie stanowi podstawy prawnej do odmowy wydania pozwolenia na zakup i posiadanie broni sportowej potrzebnej do uprawiania strzelectwa sportowego w określonych kategoriach strzelectwa. Uzasadniając swoje stanowisko podnosił, że do osiągnięcia klasy mistrzowskiej w konkurencjach, w których się specjalizuje jest mu niezbędny do treningów własny specjalny pistolet sportowy (...) z rękojeścią ortopedyczną i dodatkowo obciążoną lufą. Organ pierwszej instancji zebrał dostateczny materiał dowodowy dokumentujący fakt, że jest czynnym zawodnikiem uprawiającym strzelectwo sportowe. Odmowna decyzja nie zawiera zaś żadnych argumentów natury prawnej i faktycznej, poza ogólnikowymi stwierdzeniami o treści obowiązującej ustawy, której przepisy - art. 10 ust. 3 pkt 3 i art. 15 - dają podstawę do pozytywnego załatwienia jego wniosku.

Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny Policji decyzją z dnia 9 stycznia 2001 r. (...), wydaną na podstawie art. 155 i art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko dokonał analizy art. 155 Kpa i podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki, o których mowa w tym przepisie. Trudno bowiem uznać, żeby wyposażenie strony w kolejną jednostkę broni leżało w interesie społecznym. Ustalone okoliczności nie przekonują też, iż wymaga tego jej słuszny interes. Posiada już bowiem 4 sztuki broni sportowej, w tym 2 broni bocznego zapłonu. W ocenie organu odwoławczego ta ilość jest wystarczająca do uprawiania strzelectwa sportowego.

W skardze do NSA na ww. decyzję Komendanta Głównego Policji Jerzy G. domagał się jej uchylenia, jak również uchylenia decyzji organu pierwszej instancji jako niezgodnych z prawem, w szczególności art. 10 ust. 1 w zw. z art. 16 ustawy o broni i amunicji oraz stwierdzenia, że organy Policji bez podstawy prawnej i z obrazą art. 155 Kpa nie uznały jego prawa i słusznego interesu jako zawodnika, uprawiającego czynnie strzelectwo sportowe do posiadania specjalistycznej broni sportowej. Podtrzymał stanowisko zawarte w odwołaniu. Zarzucił organom orzekającym w tej sprawie, że pominęły obowiązującą ustawę i okoliczności sprawy. Dowolnie przyjęły bowiem, naruszając jego interes i interes Sekcji Strzeleckiej AZS Politechniki Świętokrzyskiej, że chodzi mu wyłącznie o zwiększenie ilości sztuk posiadanej broni, a nie o rozwijanie i doskonalenie umiejętności i uzyskanych wyników w strzelectwie sportowym, do czego potrzebna jest mu specjalna broń sportowa.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż podnoszone przez skarżącego. Sąd, nie będąc związany jej granicami, stosownie do art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ przede wszystkim ocenił, czy w rozpatrywanej sprawie dopuszczalne było orzekanie przez organy policji na podstawie art. 155 Kpa. W momencie złożenia przez skarżącego w listopadzie 2000 r. wniosku o zmianę decyzji, na mocy której nabył on prawo /z inspiracji zresztą organu policji/, obowiązywał inny stan prawny niż wówczas, gdy prawo do posiadania broni sportowej w 1995 r. mu przyznano. Skarżący uzyskał bowiem pozwolenie na tę broń w drodze decyzji administracyjnej wydanej w myśl art. 5 ust. 1 ww. ustawy o broni, amunicji i materiałach wybuchowych. W decyzji tej, zgodnie ze stanem prawnym wynikającym z tej ustawy i wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych, nie określało się liczby egzemplarzy broni, tylko w sposób ogólny jej rodzaj /broń sportowa/. Podstawą do nabywania konkretnych egzemplarzy broni, były stosownie do obowiązującej wówczas praktyki, wydawane przez organ, który udzielił pozwolenia na broń, zaświadczenia o uzyskaniu pozwolenia na broń.

W przepisach przejściowych obowiązującej od dnia 20 marca 2000 r. ustawy o broni i amunicji, która uchyliła /z wyjątkami nie mającymi znaczenia w rozpatrywanej sprawie/ ustawę z dnia 31 stycznia 1961 r. w art. 52 zagwarantowano zachowanie ważności pozwoleń na broń i legitymacji noszących nazwę "pozwolenie na broń" wydanych na podstawie dotychczasowych przepisów. Oznacza to, zdaniem składu orzekającego w tej sprawie, że podmioty, które otrzymały takie pozwolenia mają prawo do legalnego posługiwania się tą bronią, którą nabyły zgodnie z obowiązującymi do czasu wejścia w życie nowej ustawy przepisami. Brak jest natomiast podstaw do przekształcania tych pozwoleń, jak również wykorzystywania ich do nabywania kolejnych sztuk broni. Prowadziłoby to w efekcie do nieograniczonego w czasie przedłużenia stosowania ustawy, która utraciła już moc obowiązującą. Należy podkreślić, że zmieniony stan prawny, wynikający z ustawy o broni i amunicji charakteryzuje się m.in. zaostrzonymi wymogami do uzyskania pozwoleń na broń chociażby w postaci badań lekarskich i psychologicznych /art. 15 ust. 3-9 ustawy z dnia 21 maja 1999 r./, czy obligatoryjnego egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz umiejętności posługiwania się tą bronią /art. 16 tej ustawy/. Dlatego też osoby, które otrzymały "stare" pozwolenia, po wejściu w życie nowej ustawy, ubiegając się o nabycie kolejnych egzemplarzy broni lub o pozwolenie na nowy rodzaj broni muszą spełnić warunki wynikające z tej ustawy i uzyskać "nowe" pozwolenie na broń.

Nie sprowadzono bowiem żadnych unormowań, które pozwalałyby na zmianę "starych" pozwoleń i dostosowanie ich treści do nowego stanu prawnego, w szczególności do art. 12 ust. 2 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z tym przepisem, który nie miał odpowiednika w ustawie o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, w "nowych" pozwoleniach na broń określa się cel, w jakim zostały wydane, rodzaj broni i liczbę egzemplarzy broni.

Nie dopuszczalne jest również, tak jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie, ingerowanie za pomocą art. 155 Kpa w treść decyzji wydanych na podstawie ustawy o broni, amunicji i materiałach wybuchowych po utracie mocy przez tę ustawę i zmianie stanu prawnego w tej materii. Sąd w tym względzie podziela stanowisko, które było już wyrażone w orzecznictwie i komentującej je doktrynie, że zmiana obowiązującego prawa powoduje, iż powstaje nowa sprawa nie tylko w sensie procesowym lecz również w znaczeniu materialnoprawnym /por. tezę pierwszą do wyroku NSA z dnia 10 stycznia 1984 r. SA/Ka 660/83 z glosą J. Borkowskiego i wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1991 r. - II SA 893/91 - ONSA 1993 Nr 2 poz. 33 z glosą M. Szubiakowskiego - OSP 1995 z. 2 poz. 26/. Oznacza to, że zarówno art. 154, jak i art. 155 Kpa mogą być stosowane wobec decyzji ostatecznej tylko w czasie kiedy obowiązuje podstawa prawna, na jakiej te decyzje zostały wydane. Zmiana regulacji prawnej tak jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie, oznacza konieczność rozpatrywania uprawnień strony w świetle nowego stanu prawnego i prowadzi do powstania nowej sprawy administracyjnej.

W tym stanie rzeczy Komendant Wojewódzki Policji będzie zobligowany rozpatrzeć i załatwić złożony w listopadzie 2000 r. wniosek strony w świetle przesłanek zawartych w przepisach ustawy o broni i amunicji, a nie z punktu widzenia dokonywania uznaniowej, uwarunkowanej przesłankami interesu społecznego i słusznego interesu strony, zmiany wydanej w 1995 r. pod rządami ustawy o broni, amunicji i materiałach wybuchowych decyzji.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 22 ust. 1 i 2 pkt 1 i 3 ww. ustawy o NSA w zw. z art. 29 tej ustawy uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.