Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 386/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 5 a trybie art. 17 par. 1 i art. 18
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 29 stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 stycznia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - dalej: k.p.a.) oraz art. 59 § 5 w trybie art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 – dalej: u.p.e.a. ), po rozpoznaniu zażalenia Komendanta Wojewódzkiego Policji na postanowienie organu egzekucyjnego – Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 2 grudnia 2015 r., którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku zobowiązanego – P. J. w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 4 czerwca 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny:

Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego - Pana P. J. na podstawie wystawionego przez wierzyciela - Komendanta Wojewódzkiego Policji tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 4 czerwca 2013 r. obejmującego należność z tytułu pobytu do wytrzeźwienia w jednostce policji w kwocie należności głównej 107,00 zł (za okres: 31.08.2007 r.).

Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2015 r. - wydanym w oparciu o art. 59 § 1 pkt 7 w związku z art. 59 § 3 u.p.e.a. - Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku zobowiązanego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że dochodzone przedmiotowym tytułem należności uległy przedawnieniu, co powoduje niedopuszczalność egzekucji.

Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 29 stycznia 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji potwierdzając ustalenia Naczelnika, że w sprawie doszło do przedawnienia dochodzonych ww. tytułem wykonawczym należności, co skutkuje umorzeniem postępowania egzekucyjnego.

Na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę wnosząc o jego uchylenie i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według nom przepisanych, zarzucając naruszenie:

art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 2 grudnia 2015 r., które miało istotny wpływ na wynik sprawy;

art. 59 § 5 w trybie art. 17 § 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji, mimo że nie nastąpiło przedawnienie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy;

art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.). Ponieważ prawo wspólnotowe począwszy od dnia 1 maja 2004 r. stało się częścią polskiego porządku prawnego, dokonywana przez Sąd ocena legalności decyzji dotyczy jej zgodności z prawem stanowionym, tak przez polskiego ustawodawcę, jak i ustawodawcę wspólnotowego.

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.

Posiadając tak określony zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co byłoby podstawą wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Jak stanowi art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu. Przy czym przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego mogą pojawić się zarówno w trakcie postępowania egzekucyjnego, jak i jeszcze przed jego wszczęciem (por. Piotr Pietrasz, Komentarz do art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Lex). W przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 (art. 59 § 3). Postanowienie, o którym mowa w § 3, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu (art. 59 § 4).

W rozpatrywanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył w oparciu o art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku Pana P. J. na podstawie wystawionego przez wierzyciela - Komendanta Wojewódzkiego Policji tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 4 czerwca 2013 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie prawne wskazano, że należności objęte przedmiotowym tytułem wykonawczym uległy przedawnieniu, co powoduje niedopuszczalność egzekucji.

Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 29 § 1 ww. ustawy, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Powyższy przepis prawa nakłada na organ egzekucyjny obowiązek zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Zbadanie dopuszczalności wszczęcia egzekucji, jak i dopuszczalności prowadzenia egzekucji, obejmuje zweryfikowanie czy:

1) istnieje obowiązek wskazany w tytule wykonawczym podlegający egzekucji

administracyjnej;

2) tytuł wykonawczy jest wystawiony przez uprawniony organ;

3) konkretny organ egzekucyjny jest właściwy do egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym;

4) osoba wskazana w tytule wykonawczym jako zobowiązany podlega orzecznictwu polskich organów administracji publicznej;

5) tytuł wykonawczy spełnia wymagania art. 27 u.p.e.a.;

6) osoba wskazana jako zobowiązany w tytule faktycznie jest tym zobowiązanym;

7) nie nastąpiło przedawnienie się obowiązku.

Zważyć należy, że organ egzekucyjny w ramach badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jest on niemniej obowiązany chociażby do sprawdzenia, czy obowiązek ten nie wygasł.

W przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 4 czerwca 2013 r. obejmuje należność z tytułu opłaty za pobyt do wytrzeźwienia w jednostce policji za okres: 31 sierpnia 2007 r. Jak stanowi art. 42² ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 1356 ze zm.) za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce Policji od osoby przyjętej pobierana jest opłata. Opłata za pobyt: 1) w izbie wytrzeźwień lub placówce - stanowi dochód jednostki samorządu terytorialnego; 2) w jednostce policji - stanowi dochód budżetu państwa (art. 42² ust. 2 ww. ustawy). Opłata ma charakter opłaty administracyjnej i jest świadczeniem wynikającym ze stosunku publicznoprawnego. Opłata ta w myśl art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.) jako dochód pobierany przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw jest środkiem publicznym stanowiącym niepodatkową należność budżetową o charakterze publiczno-prawnym.

Zgodnie zaś z art. 67 ww. ustawy do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.). Przy czym przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych co do zasady - na podstawie art. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r., nr 157, poz. 1241; z późn. zm.) - weszły w życie z dniem 1 stycznia 2010 r.

Na podstawie ustawy z dnia 4 stycznia 2013 r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2013 r. poz. 1563) dodano - określający termin przedawnienia obowiązku z tytułu przedmiotowej opłaty - art. 42² ust. 12, w myśl którego roszczenie o uiszczenie opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce Policji przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym upłynął termin płatności. Zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem do określenia terminu przedawnienia opłaty objętej ww. tytułem wykonawczym odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy dotyczące przedawnienia należności określone w ustawie - Ordynacja podatkowa, w tym art. 70 § 1 tejże stanowiący, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Niniejsze odpowiednie stosowanie wynikające z art. 67 ustawy o finansach publicznych ma miejsce od 1 stycznia 2010 roku, czyli od wejścia w życie przedmiotowej ustawy. Zważyć należy bowiem, że do tego dnia kwestii przedawnienia rzeczonej opłaty nie regulował żaden przepis prawa materialnego.

Zatem właśnie od tej daty liczony winien być termin przedawnienia opłaty, o której mowa w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Przyjęcie odmiennego stanowiska, oznaczałoby to, że pięcioletni termin przedawnienia zacząłby swój bieg jeszcze przed wejściem w życie ww. ustawy. Natomiast charakter art. 60 i art. 67 ustawy o finansach publicznych, a zwłaszcza to, że miały one charakter jedynie porządkujący kwestie niepodatkowych należności budżetowych od strony proceduralnej, nie uzasadnia wprowadzenia z nich skutków retroaktywnych w odniesieniu do przedawnienia.

Jednocześnie Sąd w pełni akceptuje ustalenia organów, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie zastosowano żadnych skutecznych środków egzekucyjnych, które skutkowałyby przerwaniem biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej (bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony).

Z akt sprawy nie wynika aby w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym doszło do próby przeprowadzenia egzekucji z jakichkolwiek składników majątkowych zobowiązanego. Strona skarżąca również nie wskazała jaki konkretnie środek został zastosowany w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym, przyjąć zatem należało, że do przerwania biegu terminu przedawnienia nie doszło.

W konsekwencji zasadnie uznały organy, że należność objęta tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 4 czerwca 2013 r. uległa przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2014 r. Powyższe skutkowało wystąpieniem w sprawie przesłanki z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. obligującej organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.