Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 436/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie NSA Cezary Pryca (spr.) del. WSA Beata Ziomek Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2005 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wejście na grunt 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z [...] października 2003 roku numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 436/04

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2003 roku numer [...] Wojewody [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 1988 roku numer [...] Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta w S.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] października 1987 roku numer [...] Wojewoda [...] ustalił lokalizację inwestycji w postaci [...] od stacji [...] S. na terenie położonym w S. W decyzji wskazano, że miejsce lub granice lokalizacji oznaczone zostały na załączniku graficznym numer 1 oraz załączniku numer 2 określającym warunki techniczne realizacji inwestycji i wykorzystania terenu.

Decyzją z dnia [...] września 1988 roku numer [...] Kierownik Wydziału Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta w S., działając w oparciu o przepisy ustawy z 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. 22/85, poz.99 ze zmianami) zezwolił Zakładowi Energetycznemu w R. na wejście na teren nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów i w załączniku będących własnością osób fizycznych wymienionych w wykazie właścicieli gruntów, celem budowy [...] do stacji energetycznej [...] S.

Z treści wypisu z rejestru gruntów z 11 sierpnia 2003 roku Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. wynika, że współwłaścicielami działki gruntu położonej w S. oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] hektara są B. S. w 1/2 części i S. S. w 1/2 części oraz, że dla tej nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw.[...].

W dniu 26 maja 2003 roku S. S. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 1988 roku numer [...] Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w S.

Decyzją z dnia [...] października 2003 roku numer [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1988 roku numer [...] Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w S.

Decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2003 roku numer [...] Wojewody [...].

Na decyzję z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniosła S. S. Skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności art.49 ust.2 i art.75 ust.1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. 30/90, poz.127 ze zmianami) poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że powołane przepisy prawa nie przewidują negocjacji z właścicielem zajętej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy.

Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tegoż postępowania jest ustalenie czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art.156 § 1 k.p.a. oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art.156 § 2 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art.156 § 1 k.p.a., a to oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym. Organ nadzoru, w tym postępowaniu działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej ( vide wyrok NSA z 27.10.1995 r. III SA 829/95 niepublikowany, wyrok Sądu Najwyższego z 7.03.1996 r. III ARN 70/95, OSNAP 1996/18/258).

Wśród przyczyn skutkujących stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, ustawodawca wymienił także "rażące naruszenie prawa"-art.156 § 1 pkt.2 in fine. W orzecznictwie oraz w doktrynie dość powszechnie przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy treść decyzji administracyjnej pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa przez proste ich zestawienie ze sobą ( vide J. Borkowski Komentarz, 1998 s.237, J.Jendrośka, B.Adamiak, Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym, PiP 1986/1 s.69, wyrok NSA z 11.05.1994 r III SA 1705/93 niepublikowany).

Podkreślić należy, że przedmiotem postępowania nadzorczego była decyzja z [...] września 1988 roku numer [...] Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w S. Z treści wskazanej wyżej decyzji wynika jednoznacznie, że podstawę prawną wydania tej decyzji stanowiły przepisy art.3, art.75, art.79 i art.80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. 22/85, poz.99 ze zmianami), w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania decyzji objętej postępowaniem nadzorczym. Z uzasadnienia decyzji organów administracji publicznej wynika, że rozważania odnoszące się do zarzutów strony skarżącej zostały ograniczone do analizy treści art.75 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji objętej postępowaniem o stwierdzenie nieważności. Natomiast z treści art.75 w/w ustawy wynikało, że zezwolenia terenowego organu administracji państwowej, wymaga między innymi zakładanie i przeprowadzanie na konkretnej nieruchomości, zgodnie z decyzją lokalizacyjną, przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Z kolei przepis art.79 tejże ustawy ( stanowiący także podstawę prawną rozstrzygnięcia) stanowił, iż zezwolenie, o którym mowa między innymi w art.75 ust.1 ustawy może być udzielone tylko wówczas, gdy właściciel nie wyraża zgody na działanie określone w tych przepisach. Oczywiście w żadnym z powołanych wyżej przepisów prawa ( w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania decyzji objętej postępowaniem nadzorczym) nie ma mowy o negocjacjach z właścicielem nieruchomości. Jednak pamiętać należy, że negocjacje, o których mowa w art. 70 ust.1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości zmienionej ustawą z 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nie oznaczają zgody właściciela, o której mowa w art.73 tej ustawy ( dawny numer art.79).

W tym stanie rzeczy w postępowaniu nadzorczym organy administracji publicznej winny ocenić, czy przed wydaniem decyzji objętej tym postępowaniem organ administracji publicznej występował do właściciela nieruchomości o wyrażenie zgody na dokonanie czynności, o których mowa w art.73 ( dawniej art.79) ustawy oraz czy właściciel nieruchomości wyrażał zgodę na zakładanie i przeprowadzenie przez jego nieruchomość przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Bowiem tylko w przypadku braku zgody właściciela nieruchomości dopuszczalne było wydanie decyzji w trybie art.70 ustawy ( dawniej art..75). Należy także zwrócić uwagę, że założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej winno nastąpić zgodnie z treścią decyzji lokalizacyjnej. Oznacza to, że opisane wyżej przewody i urządzenia powinny przebiegać przez konkretną nieruchomość w ściśle określonym miejscu. Z treści decyzji z [...] października 1987 roku numer [...] Wojewody [...] wynika, że miejsce lub granice lokalizacji oznaczono na załączniku graficznym numer 1 oraz załączniku numer 2 określającym warunki techniczne realizacji inwestycji i wykorzystania terenu. Tak więc wskazane wyżej załączniki stanowiły integralną część decyzji. W aktach sprawy brak załączników, o których wyżej mowa.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.a i lit.c, art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.