Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 431/96
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1997-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "a"
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Skoro w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ jest mowa o nabyciu /kupnie/ gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, to oczywiste jest, że chodzi o grunt, który w dacie nabycia nadaje się do zabudowy budynkiem mieszkalnym.

Późniejsze zmiany przeznaczenia nabytego gruntu poczynione w wyniku zmian planu zagospodarowania przestrzennego gminy nie mogą wpływać na ustalenie charakteru /przeznaczenia/ tego gruntu w chwili poniesienia wydatku na jego zakup.

TEZY

Skoro w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ jest mowa o nabyciu /kupnie/ gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, to oczywiste jest, że chodzi o grunt, który w dacie nabycia nadaje się do zabudowy budynkiem mieszkalnym.

Późniejsze zmiany przeznaczenia nabytego gruntu poczynione w wyniku zmian planu zagospodarowania przestrzennego gminy nie mogą wpływać na ustalenie charakteru /przeznaczenia/ tego gruntu w chwili poniesienia wydatku na jego zakup.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Wbrew zarzutom skarżących decyzja nie narusza prawa.

Wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są wyjątkiem od zasady równości i powszechności opodatkowania. W związku z tym przepisy wprowadzające takie ulgi nie mogą być interpretowane z zastosowaniem ani wykładni rozszerzającej ani ścieśniającej.

Wykładnia, którą posłużyły się organy podatkowe przy rozstrzyganiu sprawy, jest wykładnią ścisłą, w pełni odpowiadającą treści art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "a" - ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416/. Skoro w tym przepisie jest mowa o nabyciu /kupnie/ gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, to oczywiste jest, że chodzi o grunt który w dacie nabycia nadaje się do zabudowy budynkiem mieszkalnym. Tego warunku nie spełniał grunt nabyty w dniu 21 kwietnia 1994 r., bowiem w dacie kupna był to grunt rolny i wydatek poniesiony na jego kupno nie może być odliczony od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Późniejsze zmiany przeznaczenia nabytego gruntu poczynione w wyniku zmian planu zagospodarowania przestrzennego gminy, nie mogą wpływać na ustalenie charakteru /przeznaczenia/ tego gruntu w chwili poniesienia wydatku na jego zakup.

Dlatego nabycie gruntów rolnych nie mogło skutkować prawem do odliczenia od dochodu.

Nietrafny jest również zarzut skarżących, iż decyzja w swojej podstawie zawiera błąd przez powołanie art. 5 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych w związku z art. 45 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym zamiast art. 5 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Według przepisów art. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ - zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania /ust. 1/ chyba, że z przepisów prawa wynika obowiązek wykonania zobowiązania podatkowego bez uprzedniego doręczenia decyzji - wówczas zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą zaistnienia okoliczności z którymi przepisy prawa łączą powstanie takiego zobowiązania /ust. 2/. W razie niewykonania przez podatnika zobowiązania podatkowego, a więc w razie nieuiszczenia należnego podatku mimo zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy prawa podatkowego łączą powstanie takiego zobowiązania, organ podatkowy obowiązany jest wydać decyzję określającą wysokość tego zobowiązania /art. 5 ust. 3 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych/.

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. - o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ powstanie zobowiązania podatkowego łączy z osiągnięciem przez podatnika podlegającego opodatkowaniu dochodu, rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów z określonego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym /art. 9 ust. 2/, zaś na podatnika nakłada obowiązek składania urzędowi skarbowemu zeznania o wysokości osiągniętego w tym okresie dochodu według ustalonego wzoru w terminie do 30 kwietnia roku następnego oraz obowiązek wpłacenia w tym terminie różnicy pomiędzy podatkiem należnym od dochodu wynikającego z zeznania a sumą należnych za dany rok zaliczek /art. 45 ust. 1 i 4/. Uznaje też ona, że podatek dochodowy wynikający ze złożonego zeznania jest podatkiem należnym za dany rok, chyba że urząd skarbowy wyda decyzję, w której ustali inną wysokość podatku /art. 45 ust. 6/.

Wprawdzie przepis art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - przewiduje wydanie przez urząd skarbowy decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym w razie niezłożenia przez podatnika zeznania o wysokości osiągniętego dochodu oraz decyzji ustalającej inną wysokość podatku aniżeli wynikająca ze złożonego zeznania, to zawarte w tym przepisie sformułowanie /"ustalić", "ustalająca"/ nie oznacza, że wydana w tych warunkach decyzja ma charakter decyzji tworzącej dopiero zobowiązanie podatkowe, powstaje ono bowiem, jak wyżej wskazano, z mocy samego prawa z chwilą zaistnienia okoliczności, z którą ustawa łączy jego powstanie, a więc z chwilą uzyskania podlegającego opodatkowaniu dochodu.

W tych okolicznościach zaskarżona decyzja prawidłowo wskazuje na przepis art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych jako podstawę prawną określenia wysokości zobowiązania podatkowego w rozpatrywanej sprawie. Dlatego skarga jako nieuzasadniona na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ podlega oddaleniu.