Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 2162/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Joanna Zdzienicka – Wiśniewska (spr.) Sędziowie sędzia NSA: Marek Gorski sędzia WSA: Alina Dominiak Protokolant: Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 9 września 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 10 września 2002r., nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 2 715 zł (dwa tysiące siedemset piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 2. powyższa decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

W dniu 07.05.2002r. Agencja Celna Nr [...] "[...]" w imieniu firmy "A" zgłosiła do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar opisany jako zupy błyskawiczne z makaronem - zupy suszone w ilości [...] kartonów. Zgłaszający dla przedmiotowego towaru zadeklarował kod [...] ze stawką celną autonomiczną w wysokości 25%. Do dokumentu [...] załączono m.in. fakturę Nr [...] z dnia 29.04.2002r. oraz Deklarację Wartości Celnej.

Naczelnik Urzędu Celnego [...] decyzją z dnia 27.05.2002r. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części i zaklasyfikował przedmiotowy towar do pozycji [...](kod [...]) ze stawką celną autonomiczną 40%.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i uznanie zgłoszenia celnego za prawidłowe w całości. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego przez pominięcie reguły [...] zawartej w części [...] Taryfy celnej stanowiącej, iż klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów.

Decyzją z dnia 17 IX 2002r. Dyrektor Izby Celnej [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art.85 ust.1 ustawy Kodeks celny należności celne przywozowe są wymagalne wg sianu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Obowiązująca w dniu dokonania zgłoszenia celnego Taryfa celna, stanowiąca załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r., oparta jest o nazewnictwo i zasady interpretacji Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego ([...]). Stanowi ona rozwiniętą wersję, [...]-znakowego systemu Scalonej Nomenklatury ([...]), opracowanego przez Komisję Wspólnot Europejskich i stosowaną w krajach Unii Europejskiej, będącego z kolei rozszerzeniem [...]-znakowego międzynarodowego systemu klasyfikacji towarów o nazwie Zharmonizowany System Oznaczania i Kodowania Towarów, opracowanego przez Radę Współpracy Celnej (obecnie Światowa Organizacja Celna) i przyjętego w ramach Międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, sporządzonej w Brukseli dnia 14 czerwca 1983r. (załącznik do Dz.U. z 1997r. Nr 11, poz.62), do której Polska przystąpiła dnia l stycznia 1996r. (oświadczenie Rządowe z dnia 30 grudnia 1996r. w sprawie przystąpienia przez Rzeczpospolitą Polską do Międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów - Dz.U. z 1997r. Nr 11 poz.63).

Zgodnie z regułą 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne; dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag. Należy przy tym wyjaśnić, że brzmienie wszystkich pozycji i kodów oraz wszystkich uwag do sekcji i działów, z nim związanych jest najważniejsze, co oznacza, że ma ono podstawowe znaczenie przy ustalaniu prawidłowej klasyfikacji.

Zgodnie z regułą [...] do wyrobów stanowiących mieszaniny wyrobów składających się z różnych materiałów lub wytworzonych z różnych komponentów oraz wyrobów stanowiących komplety do sprzedaży detalicznej, których klasyfikacja w myśl reguły [...] nie może być przeprowadzona, należy stosować pozycję obejmującą materiał lub komponent decydujący o zasadniczym charakterze wyrobu, jeżeli takie kryterium jest możliwe do zastosowania.

Natomiast zgodnie z regułą [...] klasyfikacja towarów do podpozycji tej samej pozycji winna być przeprowadzona zgodnie z ich treścią i uwagami do nich, z uwzględnieniem ewentualnych zmian wynikających z powyższych reguł, stosując zasadę, że tylko podpozycje na tym samym poziomie mogą być porównywane. Odpowiednie uwagi do sekcji i działów mają zastosowanie również do tej reguły, jeżeli treść tych uwag nie stanowi inaczej.

Dodatkowo w celu zapewnienia właściwej interpretacji taryfy celnej, publikowane są "Wyjaśnienia do Taryfy celnej", które zgodnie z art.13 § 7 Kodeksu celnego ogłoszone zostały w formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999r. (Dz.U. z 1999r. Nr 74, poz.830). Zawarty tam komentarz do poszczególnych pozycji taryfy celnej służy jednolitej klasyfikacji wyrobów według jej nomenklatury towarowej.

W wyniku przeprowadzonej rewizji celnej towaru, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, stwierdzono, iż jednostkowe opakowanie zapakowane w torebkę z tworzywa sztucznego składa się z makaronu instant oraz dwóch niewielkich saszetek (jedna zawiera przyprawy, druga olej). Natomiast z załączonych do akt sprawy faktur wynika, że przedmiotem importu w niniejszej sprawie był towar określony jako "[...]" tj. makaron instant.

Tego typu produkty zgodnie z zasadami Nomenklatury Scalonej, jak również zgodnie z przywołanymi powyżej Ogólnymi Regułami Nomenklatury Scalonej klasyfikuje się do pozycji [...] Taryfy celnej, która zgodnie z brzmieniem obejmuje "makarony, również gotowane lub nadziewane (mięsem lub innymi substancjami) lub przygotowane inaczej, takie jak spaghetti, rurki, nitki, lasagne, gnocchi, rawioli, cannelloni; kuskus, przygotowany lub nie". O zaklasyfikowaniu przedmiotowego towaru do tej pozycji zadecydował skład produktu, którego głównym składnikiem nadającym mu zasadniczy charakter jest suchy makaron instant.

Klasyfikacja importowanego towaru do wnioskowanego przez stronę kodu [...] nie jest możliwa, bowiem zakres przedmiotowy spornego towaru nie spełnia, wbrew twierdzeniom skarżącego, brzmienia niniejszego kodu. Obejmuje on bowiem "zupy i buliony i przetwory z nich; złożone przetwory spożywcze homogenizowane:

- Zupy i buliony i przetwory z nich:

- - Suszone".

Zgodnie z komentarzem do poz.[...] Taryfy celnej zawartym w "Wyjaśnieniach do Taryfy celnej" stanowiących na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999r. obowiązujący akt prawny (Dz.U. z 1999r. Nr [...], poz.[...]) i będących wiernym tłumaczeniem publikacji pt. "Noty wyjaśniające do Systemu Zharmonizowanego", wydanej przez Radę Współpracy Celnej w Brukseli (WCO) niniejsza pozycja obejmuje:

1) przetwory zup i bulionów wymagające jedynie dodatku wody, mleka itd.;

2) zupy i buliony gotowe do spożycia po podgrzaniu.

Są to produkty powstałe zazwyczaj na bazie produktów roślinnych (mąka, skrobia, tapioka, makaron, spaghetti i temu podobne, ryż, ekstrakty roślinne itd.), mięsa, ekstraktów mięsnych, tłuszczu, ryb, skorupiaków, mięczaków lub innych wodnych bezkręgowców, peptonu, aminokwasów lub ekstraktu drożdżowego. Mogą również zawierać znaczne ilości soli. Produkty te występują przeważnie w postaci tabletek, bryłek, kostek lub w postaci proszku lub płynu. Należy zauważyć, że sporny towar nie odpowiada powyższemu opisowi pozycji [...], ponieważ zarówno skład, jak i postać są odmienne od wymaganych pozycją [...].

Wbrew opinii skarżącego przy klasyfikowaniu spornego towaru nie została pominięta reguła [...]. Jednakże towaru importowanego przez stronę nie można sklasyfikować zgodnie z nazwą własną do pozycji [...], do której należą suszone zupy i buliony i przetwory z nich, należy bowiem podkreślić, iż importowany produkt jest odmiennie oznaczany, a mianowicie przez eksportera w fakturze jako "instant noodles" tj. "makaron instant", a na opakowaniu jednostkowym towar został określony jako "zupa błyskawiczna z makaronem".

Klasyfikacja towarów zgodnie z Nomenklaturą Scaloną jako jeden z elementów postępowania administracyjnego należy wyłącznie do prowadzących to postępowanie organów celnych.

Dla klasyfikacji importowanego towaru w rozumieniu taryfy celnej nie ma znaczenia określenie towaru użyte w świadectwie jakości wydanym przez Centralny Inspektorat Standaryzacji.

Brak zastrzeżeń ze strony organu I instancji odnośnie deklarowanego w poprzednio składanych dokumentach [...] kodu towaru nie przesądza zatem o prawidłowości klasyfikacji. Podobne stanowisko na gruncie prawa celnego zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10.08.1999r. (sygn. akt I SA/Łd 52/98).

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego przez błędne zastosowanie reguły [...] zawartej w części [...] reguły [...] Taryfy celnej stanowiącej, iż klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, a w konsekwencji oparcia rozstrzygnięcia decyzji o regułę [...] oraz naruszenie art.210 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997r. Nr 137, poz.926 z późn. zm.) w związku z art.262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.).

W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż przedmiotowy towar, jak i jego nazwa - zupy błyskawiczne z makaronem - suszone - określają go w sposób pełny i nie budzący zastrzeżeń, a więc winny być klasyfikowane zgodnie z nazwą własną odpowiadającą brzmieniu pozycji. Organ w sposób dowolny przyjął, że makaron będący częścią składową towaru przesądza o jego charakterze, a więc należy kwalifikować przedmiotowy towar jako makaron.

Strona skarżąca wskazała szereg elementów odróżniających "kluski instant" od makaronu. Zwrócono uwagę na liczne różnice w składzie obydwu produktów, a także na odmienną technologię produkcji.

Skarżący podnieśli również, iż organ wydający zaskarżoną decyzję zakwestionował świadectwo jakości towarów importowanych wydane w dniu 3 grudnia 2001r. przez Centralny Inspektorat Standaryzacji poprzez uznanie, iż zgłoszony towar jest makaronem.

Skarżący zauważył ponadto, iż decyzję oparto na Wyjaśnieniach do Taryfy celnej będących załącznikiem do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz.U. z 1999r. Nr 74, poz.830), które nie jest aktem powołanym w podstawie prawnej skarżonej decyzji, co narusza art.210 § l pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa w związku z art.262 ustawy Kodeks celny.

Skarżący powołali się również na dotychczasową wieloletnią praktykę w zakresie zgłaszania do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towary o nazwie - zupy błyskawiczne. Skarżący podkreślili również, że nie odnotowano żadnych zmian w obrębie działu 19 i 21, które mogłyby wpłynąć na wydanie skarżonej decyzji.

Nadto skarżący podnieśli, iż skarżona decyzja narusza jej interes, a zmiana postępowania organów celnych narusza zasadę zaufania obywateli do trwałości i stałości, tak przepisów prawa, jak i ich stosowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej [...] wniósł o oddalenie skargi.

Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że zgodnie z § 2 powołanego przepisu w sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie organy celne dokonały samodzielnej oceny właściwości spożywczych towaru oznaczonego przez stronę jako zupa, powołując wyjaśnienia do Taryfy celnej.

Organy celne przyznają, że towar celny będący przedmiotem sporu w niniejszej sprawie stanowi produkt składający się z makaronu oraz saszetek zawierających olej i przyprawy. Uznano składniki zawarte w opakowaniu jednostkowym za równorzędne. Zdanie drugie reguły [...] wyklucza możliwość jej stosowania w przypadku, gdy każda z pozycji branych pod uwagę odnosi się jedynie do części materiałów, z których wykonany jest produkt. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie można wywieść, że w takim przypadku jedną z pozycji można uznać za prawidłową. Organy celne prawidłowo zastosowały zatem regułę [...].

Ustalono, że materiałem nadającym wyrobom zasadniczy charakter jest makaron. Wydaje się, że ustalenie to jest związane z porównaniem ilości składników. W istocie jednak w niniejszej sprawie stanowisko organu w odniesieniu do istoty sporu nie zostało uzasadnione. Organ II instancji stwierdził, że użycie w fakturze skróconej nazwy handlowej - "makaron" a nie "zupa z makaronem instant" nie miało istotnego znaczenia w sprawie, gdyż Taryfa celna nie różnicuje towarów w zależności od ich przeznaczenia, z wyjątkiem kiedy brzmienie pozycji tak stanowi. Z tej przyczyny przedstawiona przez stronę informacja producenta i eksportera o pełnej nazwie handlowej nie stanowi okoliczności istotnej w sprawie. Stanowisko takie jest prawidłowe w świetle treści Taryfy w zakresie spornych pozycji. Istota sporu sprowadza się zatem do ustalenia, który ze składników znajdujących się w opakowaniu jednostkowym nadaje produktowi zasadniczy charakter.

W sytuacji gdy organ celny zmienił dotychczasową praktykę klasyfikacji taryfowej towaru, uzasadnienie zmiany stanowiska, w konsekwencji której w istotny sposób pogorszeniu ulega sytuacja finansowa strony, wymaga szczególnej staranności.

Nie ma przeszkód, aby w sprawach, w których konieczna jest wiedza specjalistyczna, organy celne przeprowadziły dowód z opinii biegłego. Istotne w sprawie jest właściwe sprecyzowanie tezy, której dotyczyć może opinia. Sformułowanie pytania nie jest możliwe bez analizy treści poz. [...] i [...] Taryfy celnej. Istotna jest analiza uwagi [...] do pozycji [...], jako że zawiera bezpośrednie odesłanie do pozycji [...].

Zarzut strony dotyczący konieczności uwzględnienia, że dodanie makaronu nie wpływa na postrzeganie produktu jako zupy, nie został wyjaśniony. Należy dodatkowo ustalić, że dokonując opisu towaru organy stwierdziły, iż są to "zupy błyskawiczne do sprzedaży detalicznej, składające się z makaronu i przypraw". Zakwestionowano jedynie zapis "zupy i buliony i przetwory z nich suszone - zupki błyskawiczne".

Wprawdzie w ekspertyzach nie powinno dokonywać się klasyfikacji badanego towaru, gdyż ta należy do kompetencji władz celnych, lecz wskazane przez stronę okoliczności są istotne w sprawie, w której wyjaśnienia wymaga specjalistyczna kwestia dotycząca ustalenia, który ze składników ma znaczenie zasadnicze dla klasyfikacji wyrobu.

Klasyfikacja towarów stanowi, zgodnie z art.278 § 1 i 280 Kodeksu celnego, jeden z elementów postępowania administracyjnego i należy do kompetencji właściwych organów celnych, jednakże nie można pominąć przystąpienia Polski do systemu zharmonizowanego, co jest wyrazem troski o prawidłowy przebieg procesów integracji. Organ celny działając z urzędu powinien zgromadzić informację z elektronicznej bazy [...], wydanej przez Komisję Europejską w 1998r. i poddać dowody ocenie w toku postępowania zapewniającego czynny udział strony.

Z tych względów uznając skargę za uzasadnioną Sąd na mocy art.145 § l ust.1c oraz art.209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w punkcie I wyroku.

Zgodnie z art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1271 ze zm.) w sprawach, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych. Wobec powyższego Sąd na mocy art.55 ust.1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U.Nr 74, poz.368 ze zm.) orzekł o kosztach postępowania.

Na podstawie art.152 powołanej ustawy orzeczono jak w punkcie II wyroku, albowiem treść zaskarżonej decyzji uzasadnia stwierdzenie, że nie może być ona wykonana.

IP