Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2519/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję - art. 64a ppsa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze sprzeciwu G. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz G. Z. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną sprzeciwem decyzją z dnia [...] października 2021 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz, U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) zwanej dalej "Kpa" oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej "Prawem budowlanym", w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt: VII SA/Wa 537/21, po rozpatrzeniu odwołania Pana G. Z. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...], uchylającej w całości decyzję Starosty [...] NR [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę czterech silosów na cement, na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...], i odmawiającej zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę czterech silosów na cement, na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...] – uchylił zaskarżoną decyzję decyzję Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Starosta [...] decyzją NR [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił Panu G. Z. pozwolenia na budowę czterech silosów na cement, na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...].

W dniu 16 lipca 2020 r. do Starostwa [...] wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dotyczące wątpliwości co do wydania ww. decyzji. Do powyższego pisma dołączono: decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] NR [...] z dnia [...] listopada 2013 r., znak: [...], nakazującą Panu G. Z. rozbiórkę budowli usytuowanych na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w [...] gm. [...] zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, "Tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym"

Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2018 r., postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

Starosta [...] pismem z dnia 29 lipca 2020 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o przeprowadzenie kontroli i sprawdzenie, czy na obszarze działki, której dotyczy projekt zagospodarowania terenu, zatwierdzony decyzją nr [...] Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., znajdują się obiekty budowlane, co do których wydano nakaz rozbiórki decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r.

W dniu 14 września 2020 r. do Starosty [...] wpłynął "Protokół z kontroli" Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], z którego wynika, iż na obszarze działki, której dotyczy projekt zagospodarowania terenu, zatwierdzony decyzją nr [...] Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., znajdują się obiekty budowlane, co do których wydano nakaz rozbiórki decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r.

Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r., Starosta [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] NR [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę czterech silosów na cement, na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...].

W dniu 5 listopada 2020 r. do organu I instancji wpłynęła decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] zgłaszająca sprzeciw w sprawie zakończenia budowy czterech silosów na cement zrealizowanych na terenie działki o nr ew. [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...], wybudowanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę NR [...] z dnia [...] czerwca 2020 r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., Starosta [...] uchylił w całości decyzję Starosty Legionowskiego NR [...] z dnia [...] czerwca 2020 r.,

Odwołanie od ww. decyzji, z zachowaniem ustawowego terminu, wniósł Pan G. Z..

Wojewoda [...] decyzją NR [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., , utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2020 r.,

Skargę na powyższą decyzję organu wojewódzkiego do Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w Warszawie wniósł Pan G. Z..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt: VII SA/Wa 537/21, uchylił decyzję Wojewody [...] NR [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...].

W toku ponownego postępowania odwoławczego organ II instancji wskazał, że art. 138 § 2 Kpa pozwala na przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w sytuacji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy wskazał, że przypadek taki ma miejsce, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania lub postępowanie takie zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem przepisów Kpa. Na organie odwoławczym spoczywa obowiązek skontrolowania czy akt prawny, którego dotyczy odwołanie

został wydany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Dalej organ podkreślił, iż wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego mającym na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Przesłanki wznowienia postępowania określa art. 145 § 1, art. 145a § 1 oraz art. 145b § 1 Kpa. Złożenie przez określony podmiot wniosku o wznowienie postępowania powoduje wszczęcie tzw. postępowania wstępnego, w którym bada się zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Oznacza to, że przedmiotem postępowania na tym etapie jest wyłącznie ustalenie, czy żądanie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia

postępowania oraz czy zostało wniesione w terminie określonym wart. 148 § 1 Kpa. Ponadto, stosownie do brzmienia art. 147 Kpa, wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. W przypadku zaistnienia łącznie ww. przesłanek organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, natomiast brak spełnienia któregokolwiek z warunków formalnych skutkuje wydaniem postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania.

Następnie organ odwoławczy przypomniał treść art. 145 § 1 Kpa.

Dokonując analizy przedmiotowej sprawy, organ odwoławczy wskazał, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 5 Kpa, uchylił w całości decyzję Starosty [...] NR [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę czterech silosów na cement, na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...], i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę czterech silosów na cement, na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...].

W decyzji organ powiatowy podniósł, że powodem uchylenia wyżej

wymienionej decyzji NR [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. był fakt, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu

wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 Kpa). Owymi, nowymi dowodami w ocenie organu powiatowego jest istnienie na działce o numerze ewidencyjnym 541 obiektów budowlanych, co do których wydano nakaz rozbiórki decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., (organ stwierdził, iż o powyższym dowiedział się z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...]).

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone. Istotnym jest jednak, aby ujawnione w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji. Natomiast przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musi istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie być znana organowi, który wydał decyzję.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, organ odwoławczy zaznaczył, iż w pierwszej kolejności należy zbadać, czy wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. Istotne jest przy tym, żeby te nowe okoliczności faktyczne czy nowe dowody nie mogły być znane organowi w chwili wydawania decyzji.

Wojewoda [...] stwierdził, iż Starosta [...] co najmniej przedwcześnie uznał, że miała miejsce sytuacja określona w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, stanowiąca podstawę do uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. i odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego dotyczącego budowy czterech silosów na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. Nie wykazano bowiem jednoznacznie, że obiekty budowlane w postaci 4 silosów na cement ujawnione podczas kontroli przeprowadzonej przez PINB w dniu 3 września 2020 r. były tymi, które podlegały rozbiórce na podstawie decyzji PINB z [...] listopada 2013 r. nr [...], a nie tymi które zostały zrealizowane na podstawie decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. Z protokołu czynności kontrolnych nie wynika bowiem, w której części działki silosy były usytuowane i jakie miały wymiary. Nie porównano parametrów, położenia oraz choćby stanu zużycia, w celu jednoznacznego potwierdzenia, że Inwestor nie dokonał rozbiórki "starych" silosów. Materiał fotograficzny również powyższych ustaleń wprost nie potwierdza.

Z akt sprawy wprawdzie wynika, że decyzja z dnia [...] listopada 2013 r. nakazująca rozbiórkę spornych obiektów jeszcze w dniu 18 czerwca 2019 r. nie została wykonana, skoro w tej dacie organ wydał postanowienie nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W aktach administracyjnych znajduje się również decyzja PINB z dnia [...] listopada 2020 r. wnosząca sprzeciw do zgłoszenia zakończenia robót budowlanych zrealizowanych na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. Niemniej Pan G. Z. podnosił, że rozebrał silosy, a istniejące obecnie są obiektami nowymi, na potwierdzenie czego powołał stanowisko Starosty [...] zawarte w decyzji NR [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., wskazujące wprost, że przed wydaniem decyzji organ dokonał sprawdzeń, o których mowa w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, powołując się jednocześnie na ust. 4 tego przepisu. Ponadto, Odwołujący zaznaczył, że decyzja z dnia [...] listopada 2013 r. została doręczona Staroście [...] do wiadomości w dniu 5 listopada 2013 r., co wynika z rozdzielnika. W dacie wydania decyzji ostatecznej NR [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., Starosta [...] miał zatem wiedzę o nakazie rozbiórki, nie były to zatem nieznane organowi nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.

Organ wskazał również, że do wniosku L. K. z 22 lipca 2020 r. o przeprowadzenie kontroli w zakładzie Pana G. Z. w związku z jego rozbudową dołączono kserokopię fotografii dokumentujące realizację silosu, na których nie widnieją inne obiekty budowlane.

Dalej organ wskazał, że zadaniem Starosty [...] będzie prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy z zachowaniem zasad określonych w art. 7,77 § 1 i 80 Kpa oraz art. 107 § 3 Kpa, a więc jednoznaczne wyjaśnienie, czy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz niezbędnych dodatkowych ustaleń można przyjąć, że w istocie istniała podstawa do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] NR [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., Organ I instancji winien mieć również na uwadze, ze za "nową okoliczność" nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności i dowodów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego.

Mając na uwadze wskazane powyżej istotne dla wyniku postępowania uchybienia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 7, i 77 i 80 Kpa, organ II instancji uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2020 r.

Sprzeciw od tej decyzji złożył G. Z..

Decyzji organu odwoławczego zarzucił naruszenie art. 138 par. 2 k.p.a., art. 136 k.p.a., art. 140 k.p.a. w zw. z art. art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa, art. 145 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Starosty w sytuacji gdy Organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Tym samym w niniejszej sprawie Wojewoda we własnym zakresie powinien był stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania i odmówić uchylenia prawidłowej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.

Decyzji zarzucił także błędne niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w Warszawie VII SAA/Va 537/21 z dnia 12 maja 2021 roku, który trafnie zauważył że a) organ miał wiedzę o nakazie rozbiórki i przed wydaniem

decyzji dokonał sprawdzeń z art. 35 prawa budowlanego, b) chociażby zdjęcia L. K. załączone do wniosku z 22 lipca 2020 r. wskazują realizację silosu [na zdjęciach nie widnieją inne obiekty budowlane], b) WSA wskazał także, że za nową okoliczność nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena dowodów.

Decyzji zarzucam także błędną ocenę dowodów poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie "nie wykazano bowiem jednoznacznie", że 4 silosy na cement ujawnione podczas kontroli PINB były tymi, które podlegały rozbiórce zgodnie z decyzją PINB z [...] listopada 2013 r. w sytuacji gdy w niniejszej sprawie nie wykazano w żaden sposób, że 4 silosy na cement ujawnione podczas kontroli PINB były tymi, które podlegały rozbiórce zgodnie z decyzją PINB z [...] listopada 2013 r. W rzeczywistości są to bowiem inne rzeczy i w niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do wznowienia postępowania. Z materiału dowodowego sprawy wynika wprost, że rozbiórka została wykonana, co znajduje odzwierciedlenie między innymi w złożonych do akt mapach, protokołach sprawdzenia dokumentacji. Jednocześnie wybudowane nowe silosy są to zupełnie nowe elementy niż te których dotyczyła decyzja rozbiórkowa.

Decyzji zarzucił, że wskazuje ona nawet na teoretyczną możliwość wznowienia postępowania oraz odmowę zatwierdzenia projektu oraz wydania pozwolenia na budowę w sytuacji gdy inwestycja została już zgodnie z prawem zrealizowana.

Dodatkowo zarzucił wydanie przez Wojewodę [...] decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2021r. w stosunku do nieistniejącej decyzji. Jest tak dlatego, że w decyzji Wojewody [...] Nr [...] decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2020r. oznaczona znakiem [...] w sytuacji, gdy taka decyzja nie istnieje. W obrocie prawnym istnieje decyzja Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2020r. znak: [...].

Podnosząc te zarzuty wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody i nakazanie Wojewodzie wydanie decyzji co do istoty sprawy poprzez uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2020 roku oraz odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], znak [...].

W odpowiedzi na sprzeciw organ wnosił o jego oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Instytucja sprzeciwu od decyzji została wprowadzona ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Dodany tą ustawą art. 64a p.p.s.a. stanowi, że od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zmianą tą wyłączono możliwość wnoszenia skarg na decyzje kasacyjne organu odwoławczego pozostawiając ich kontrolę jedynie w ramach nowego środka - sprzeciwu, na podstawie którego Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu - sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).

Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję kasacyjną jest więc przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r. II OSK 2219/15, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Konieczność wydania decyzji kasacyjnej zachodzi zatem wtedy, kiedy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie mogącym mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. W konsekwencji sprawa byłaby rozstrzygana w jednej instancji, przez co pozbawiano by stronę prawa kwestionowania wyników postępowania wyjaśniającego w drodze odwołania. Potwierdzeniem powyższego jest treść art. 136 § 1 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli zatem organ pierwszej instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie. Kasacyjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a.

Poddawszy zaskarżoną decyzję ocenie legalności w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami Sąd doszedł do przekonania, że sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie, podstawą rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym było stwierdzenie wydania przez organ I instancji decyzji z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego obligującym organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy nie wykazał jednak w jakikolwiek sposób, że zakres materiału dowodowego niezbędnego do uzupełnienia wykracza poza ramy uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 136 § 1 k.p.a.

Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie wskazuje bowiem i nie uzasadnia okoliczności mieszczących się w katalogu przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. Nie wynika także z niego brak możliwości zastosowania, przepisu art. 136 k.p.a.

Należy także przypomnieć, że organ odwoławczy ponownie rozpoznawał sprawę na skutek uchylenia jego poprzedniej decyzji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt: VII SA/Wa 537/21.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt: II SA/Wa 1818/20: "W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych".

Mając na uwadze powyższe rozważania wskazać należy, że organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę ograniczył się do przytoczenia obszernych fragmentów uzasadnienia wskazanego wyżej wyroku, w którym wskazywano rzeczywiście na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego.

Pominął jednak organ tę część uzasadnienia, w której stwierdzono, że "Od ustaleń organu odwoławczego i ich oceny przeprowadzonej z zachowaniem zasad określonych w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w ponownym postępowaniu będzie zatem zależało prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, a więc jednoznaczne wyjaśnienie, czy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz niezbędnych dodatkowych ustaleń można przyjąć, że w istocie istniała podstawa do wznowienia postępowania - zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. - o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a."

Powyższy fragment jednoznacznie wskazuje, że to organ odwoławczy winien przeprowadzić postępowanie dowodowe uzupełniające i ponownie ocenić dowody.

Zatem już z tego powodu należało uznać, że decyzja organu odwoławczego jest wadliwa.

Poza tym wskazać należy, że tego rodzaju czynności dowodowe nie przekraczały możliwości organu normowanych przepisem art. 136 § 1 k.p.a. Natomiast organ odwoławczy nie tylko, wbrew zaleceniom Sądu nie dokonał nowych ustaleń w sprawie i nie ocenił ich, to również nie przedstawił żadnego uzasadnienia odstąpienia od zastosowania art. 136 kpa.

Końcowo Sąd zauważa, że przedstawiona w skardze argumentacja odnosząca się do "nowej okoliczności" nie jest prawidłowa.

W realiach tej sprawy tą okolicznością nie jest wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę silosów, a jej niewykonanie. Wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę usuwa przeszkodę do wydania pozwolenia na budowę na tej samej działce.

Artykuł 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego stanowi, że pozwolenia na budowę nie wydaje się "jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki."

Zatem tą nową okolicznością uzasadniającą ewentualne wznowienie postępowania nie jest wydanie decyzji rozbiórkowej a fakt niewykonania rozbiórki silosów zgodnie z wydaną decyzją rozbiórkową.

Zauważyć również trzeba, że wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w żaden sposób nie potwierdza wykonania nakazu rozbiórki. Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego "Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:

a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,

b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,

c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:

a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

b) informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b,

c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,

d) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;

4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz aktualność zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7."

Jak wynika zatem z przytoczonych przepisów organ ten nie sprawdza istnienia i wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektów znajdujących się na działce.

Ponownie rozpoznając odwołanie Wojewoda [...] uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną, mając na uwadze, że wydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 138 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne w drodze wyjątku od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.

Zastosuje się również do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt: VII SA/Wa 537/21.

Pamiętając przy tym, że to na adresacie decyzji rozbiórkowej spoczywa obowiązek wykazania, iż decyzję wykonał.

Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a.