Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 371/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 25 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 2  i 3; art. 26 § 2; art. 107 § 1 pkt 6; art. 138 § 1 pkt 2; art. 65 § 1; art. 107 § 1 pkt 6;
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 234 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Referent stażysta Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2021 r. sprawy ze skargi D. D. i Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania [...] i T. K. od decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] r., znak: [...] wydanej w przedmiocie nakazania: [...] i T. K., właścicielom działki nr [...] w miejscowości J. M. przywrócenie poprzedniego poziomu terenu poprzez zniwelowanie podwyższenia północnej jej części oraz [...] i Z. D., właścicielom działki o nr [...] w miejscowości J. M. wykonanie dylatacji szczelinowych w rabacie ogrodzeniowej w granicy z działką nr [...] poprzez wycięcie w fundamentach szczelin o łącznej powierzchni 1 m. kw. w ciągu czterech przęseł ogrodzeniowych od drogi powiatowej w kierunku domów mieszkalnych, która umożliwi swobodny przepływ wody w terminie do [...] r., uchyliło decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

Zaskarżoną decyzją organ I instancji orzekł o nałożeniu obowiązków w celu doprowadzenia do właściwego stanu wody na gruncie w obszarze, który był przedmiotem przeprowadzonego postępowania poprzez nakazanie [...] i T. K., właścicielom działki nr [...] w miejscowości J. M. przywrócenia poprzedniego poziomu terenu ich działki według wskazań organu zawartych w decyzji oraz nakazanie [...] i Z. D., właścicielom działki o nr [...] w miejscowości J. M. wykonanie dylatacji szczelinowych w rabacie ogrodzeniowej w granicy z działką nr [...] poprzez wycięcie w fundamentach szczelin o łącznej powierzchni 1 m. kw. w ciągu czterech przęseł ogrodzeniowych od drogi powiatowej w kierunku domów mieszkalnych, która umożliwi swobodny przepływ wody. Termin realizacji obowiązków określono na [...] r.

Odwołanie od decyzji wnieśli [...] i T. K. podnosząc, że nie zgadzają się z wydaną decyzją. W odwołaniu wskazano, że w sprawie orzekał organ niewłaściwy, bowiem postępowanie powinno być przeprowadzone przez Wójta Gminy J.. Ponadto w odwołaniu podniesiono zarzuty dotyczące niewłaściwego zebrania i oceny dowodów, stanu faktycznego i w konsekwencji błędnego uznania, że zmiana stanu wody na gruncie skarżących spowodowała szkodę na nieruchomości sąsiedniej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznając odwołanie za uzasadnione wskazało, że w świetle przepisu art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej z urzędu przestrzegają swojej właściwości. Dalej należy wskazać, że zgodnie z przepisem ar.t 24 § 1 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie m.in. w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki (pkt 1) oraz swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia (pkt 2). Z kolei organ administracji publicznej, zgodnie z przepisem art. 25 § 1 k.p.a. podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych jego kierownika łub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3. Zgodnie z przepisem art. 26 § 2 pkt 2 k.p.a. w przypadku wyłączenia organu sprawę załatwia w okolicznościach przewidzianych w art. 25 § 1 pkt 2 organ wyższego stopnia nad organem, w którym osoba wymieniona w tym przepisie zajmuje stanowisko kierownicze. Organ wyższego stopnia może do załatwienia sprawy wyznaczyć inny podległy sobie organ.

Jak stwierdziło Kolegium z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] r. Wójt Gminy J. zwrócił się o wyznaczenie organu właściwego do załatwienia sprawy naruszenia stanu wody na działce o nr ewid. [...] ze szkodą dla działki o nr ewid. [...], które położone są w miejscowości J. - M., gm. J.. Wniosek o wyłączenie organu motywowany był faktem, że stronami postępowania będą członkowie rodziny i powinowaci Wójta [...] M. S.-L., A. i K. S. oraz [...] i T. K.. Uznając te okoliczności za prawdziwe i niebudzące wątpliwości, bowiem Kolegium nie prowadziło w tym zakresie dodatkowego postępowania w oparciu o akta stanu cywilnego i swoje ustalenia oparło na oświadczeniu Wójta Gminy J., organ wyższego stopnia postanowieniem z dnia [...] r. [...] wyznaczył do prowadzenia postępowania Wójta Gminy G.. Tymczasem, jak wynika z aktualnych ustaleń Kolegium oraz argumentacji wniesionego przez [...] i T. K. odwołania, nie zachodziły okoliczności stanowiące przesłankę do wyłączenia Wójta Gminy J. od orzekania w sprawie. Podniesiona we wniosku okoliczność powinowactwa do drugiego stopni, pomimo wskazania tej przesłanki wyłączenia organu przez Wójta Gminy J., nie wystąpiła. Należało zatem podzielić stanowisko wyrażone w odwołaniu odnośnie do błędnego ustalenia właściwości rzeczowej Wójta Gminy G. w konsekwencji błędnego wyłączenia organu, który powinien orzekać w sprawie.

W związku z tym - jak podkreśliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze - zasadne było wydanie przez organ odwoławczy decyzji w trybie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem gdy organ I instancji wydał decyzję, w której nie jest właściwy, organ wyższego stopnia powinien umorzyć postępowanie pierwszej instancji na podstawie przytoczonego przepisu, a następnie żądanie strony przekazać organowi właściwemu na podstawie art. 65 § 1 k.p.a.

Niezależnie od powyższego Kolegium podzieliło także odnoszące się do naruszenia przez organ przepisu art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 i w zw. z art. 11 k.p.a., z uwagi na to, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego, w tym wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, pomimo, że obiektywnie podstawa taka istnieje.

Ponadto Kolegium uznało za zasadną argumentację odnoszącą się do przesłanki wydania zaskarżonej decyzji o znaczeniu zasadniczym tj. ustalenia i wystąpienia szkody niebudzącej wątpliwości, która powstała w wyniku zawinionego działania właściciela gruntu na gruncie sąsiednim. Nie budzi wątpliwości, że sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie nie jest wystarczający do zastosowania art. 234 ust. 3 p.w. Konieczne jest ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała szkodliwą zmianę stanu wody na gruncie, wskazując m.in., że w oparciu o zgromadzone przez organ wiadomości specjalne (opinie biegłego) trudno jest uznać, że wystąpienie szkody wystąpiło, zaś stwierdzenia zaprezentowane w opinii nie dają jednoznacznej odpowiedzi, pomimo, że taka konkluzja jest wymagana dla rozstrzygnięcia sprawy.

Podsumowując Kolegium wskazało, że wydana przez organ I instancji decyzja administracyjna nie tylko nie spełniała wymagań tego rodzaju aktu administracyjnego, w szczególności wynikających z przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz została wydana na podstawie materiału dowodowego, którego treść budzi wątpliwości. Skoro również wadliwości postępowania obejmowały kwestie właściwość organu, konieczne było jej uchylenie i umorzenie postępowania przeprowadzonego przez organ niewłaściwy w sprawie. Wydanie decyzji o wskazanej treści umożliwi przekazanie sprawy do organu, którego właściwość w pierwszej instancji określają przepisy prawa materialnego.

Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona przez [...] i Z. D. (dalej także jako: "skarżący") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W skardze zarzucono decyzji naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania, w sytuacji, gdy organ odwoławczy dysponując wyczerpująco zebranym materiałem dowodowym w pierwszej instancji winien orzec, co do istoty sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej wart. 15 k.p.a.;

- art. 136 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy własnego postępowania dowodowego w postaci chociażby powołania opinii kolejnego niezależnego biegłego, mającej na celu wyjaśnienie dwukrotnie stawianych zarzutów przez Samorządowego Kolegium Odwoławcze w wydawanych decyzjach w postępowaniu odwoławczym, co do treści opinii podstawowej i uzupełniającej biegłego wywołanych przed organem pierwszej instancji;

- art. 26 k.p.c. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez organ w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej i zmianę stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie zasadności dokonanego wcześniej przekazania właściwości wyznaczonemu organowi, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej, bowiem ten sam organ wyraża w sprawie dwa rozbieżne stanowiska, co do istnienia podstaw do wyłączenia organu pierwszej instancji;

- art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez ograniczenie się organu odwoławczego w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wyłącznie do lakonicznego stwierdzenia, że nie zachodziła podstawa do wyłączenia poprzedniego organu - Wójta Gminy J. w postaci powinowactwa, bez żadnego merytorycznego rozwinięcia swojego stanowiska oraz bez powołania się na przeprowadzone dowody w tym zakresie, pomimo, iż takie stanowisko organu w tej kwestii było daleko idące w skutkach i doprowadziło do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania oraz przekazania sprawy do rozpoznania ponownie do Wójta Gminy J.;

- art. 7 k.p.a. w zw. z 12 k.p.a. poprzez działanie przeciwko interesowi strony postępowania w wyniku przewlekłego prowadzenia postępowania, bowiem postępowanie zostało zainicjowane przez stronę ponad dwa lata temu, zaś czasochłonne i długotrwałe postępowanie dowodowe prowadzone było zarówno przez dwa organy w pierwszej instancji - początkowo przez Wójta Gminy J., a następnie przez Wójta Gminy G. na skutek przekazania sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zaś wobec aktualnego rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji ten sam organ odwoławczy, który uprzednio stwierdził wyłączenie Wójta Gminy J., aktualnie ponownie przekazuje sprawę do rozpoznania temu organowi, narażając strony na ponowną rażącą przewlekłość zainicjowanego postępowania, z uwagi na konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania dowodowego przed tym organem.

Wskazując na takie zarzuty w skardze wniesiono o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia z dnia [...] r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.

Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ uwzględnił cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i dowody zgromadzone w aktach sprawy, w tym także te odnoszące się istnienie stosunku powinowactwa pomiędzy [...] i T. K. oraz M. S.-L., będącą Wójtem Gminy J..

Organ nie naruszył także dyspozycji art. 6 k.p.a.

Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa. W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.

Brak jest również podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło, wydaną w sprawie merytoryczną decyzję Wójta Gminy G. i umorzyło, prowadzone przed tym organem, postępowanie pierwszoinstancyjne.

W istocie więc przedmiotowa decyzja miała charakter procesowy i sprawdzała się do umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego przed Wójtem Gminy G., jako organem pierwszej instancji.

W ocenie Kolegium Wójt Gminy G. nie był organem właściwym do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie, przy czym do wadliwego przyjęcia właściwości Wójta Gminy G. doszło w wyniku błędnego wyłączenia organu, który powinien orzekać w sprawie, tj. Wójta Gminy J..

W realiach niniejszej sprawy oceną taką należy w całości podzielić.

Zgodnie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą legalizmu organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza, że są one zobowiązane do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej w całym toku postępowania administracyjnego (art. 19 k.p.a.).

Oznacza to, że organy mogą skutecznie działać jedynie w określonym miejscowo i rzeczowo zakresie.

Rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej może dokonać tylko ten organ administracji publicznej, któremu przepisy prawa przyznały kompetencję w sprawie, przy czym organ administracji publicznej traci zdolność do prowadzenia postępowania administracyjnego, jedynie w przypadku, gdy podlega wyłączeniu.

Z uwagi na to, że leżące u podstaw powstałego konfliktu zmiany stanu wody na gruncie dotyczyły nieruchomości położonych na terenie Gminy J. w sprawie nie budzi wątpliwości, że organem wyznaczonym do prowadzenia postępowania w trybie art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne był Wójt Gminy J..

W sprawie decyzja pierwszoinstancyjna wydana została przez Wójta Gminy G., przy czym organ ten prowadził postępowania w następstwie wydanego przez Samorządowego Kolegium Odwoławcze postanowienia z dnia [...] r. [...], którym wyznaczono do prowadzenia postępowania Wójta Gminy G. z uwagi na złożony przez Wójta Gminy J. wniosek o wyznaczenie organu właściwego do załatwienia sprawy. Wniosek o wyłączenie organu motywowany był tym, że stronami postępowania będą członkowie rodziny i powinowaci Wójta [...] M. S.-L., A. i K. S. oraz [...] i T. K..

Jak wskazano już wyżej organ administracji publicznej traci zdolność do prowadzenia postępowania administracyjnego jedynie w przypadku, gdy podlega wyłączeniu.

Wyłącznie organu na podstawie art. 25 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. następuje z mocy prawa, co oznacza, że w przedmiocie tym nie wydaje się odrębnego postanowienia.

Do wyłączenia organu dochodzi więc z chwilą spełnienia przesłanek określonych w art. 25 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.

Przejęcie sprawy do załatwienia przez organ wyższego stopnia lub wyznaczenie do załatwienia sprawy innego organu w trybie art. 26 § 2 k.p.a. pozostaje jedynie następstwem wyłączenia organu, o którym mowa w art. 25 k.p.a.

Z uwagi na powyższe wyznaczenie organu do załatwienia sprawy w trybie art. 26 § 2 k.p.a. może zostać uznane za prawidłowe tylko wtedy, gdy faktycznie doszło do wyłączenia organu, o którym mowa w art. 25 k.p.a.

W sprawie wyznaczenie do załatwienia sprawy Wójta Gminy G. należy uznać za wadliwe, a tym samym i bezskuteczne z tego podstawowego powodu, że nie doszło do wyłączenia organu - Wójta Gminy J. w trybie art. 25 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 2 k.p.a.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że stronami postępowania pozostają [...] i T. K. oraz [...] i Z. D.. Stroną postępowania nie są A. i K. S..

Po drugie i co istotniejsze wskazać należy, że z okoliczności faktycznych podanych w odwołaniu jasno wynika, że piastująca funkcje Wójta [...] M. S.-L. jest córką J. S., będącego bratem K. S., który pozostaje mężem A. S. - córki [...] i T. K..

Z powyższego jasno wynika, że pomiędzy piastującą funkcję Wójta [...] M. S.-L. o stroną postępowania: [...] i T. K. nie istnieje stosunek powinowactwa, o którym mowa w art. 24 § 1 pkt 2 k.p.a.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 618 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z małżeństwa wynika powinowactwo między małżonkiem a krewnymi drugiego małżonka.

Powyższe oznacza, że stosunek powinowactwa powstaje wyłącznie między małżonkiem a krewnymi drugiego małżonka.

Stosunek powinowactwa nie powstaje natomiast między krewnymi obojga małżonków.

Tylko zaś taka więź istnieje pomiędzy M. S.-L. oraz [...] i T. K., którzy są jedynie krewnymi dwojga małżonków.

Osób tych względem siebie nie łączy stosunek powinowactwa.

Wbrew odmiennym wywodom skargi stwierdzić należy, że za wystarczające uznać należało ustalenie tych okoliczności w oparciu o fakty podane w odwołanie.

Zawarte w tym zakresie w odwołaniu wypowiedzi były twierdzeniami o pewnych prostych faktach, łatwych do zweryfikowania przez zainteresowanych, takich jak to, że M. S.-L. jest córką J. S., będącego bratem K. S., który pozostaje mężem A. S. - córki [...] i T. K..

W sytuacji, gdy strona przeciwna w żaden sposób twierdzeń takich nie kwestionowała i nie sugerowała nawet, że są one nieprawdziwe, za zbyteczne można było uznać dodatkowe weryfikowanie ich poprzez odwołanie się do aktów stanu cywilnego.

Skoro pomiędzy piastującą funkcję Wójta [...] M. S.-L. o stroną postępowania: [...] i T. K. nie istnieje stosunek powinowactwa, o którym mowa w art. 24 § 1 pkt 2 k.p.a., to tym samym w sprawie nie doszło do wyłączenia organu w trybie art. 25 § 1 k.p.a.

Powyższe oznacza, że wyznaczenie do prowadzenia postępowania Wójta Gminy G. postanowieniem z dnia [...] r. było nieprawidłowe.

Postanowienie o wyznaczeniu innego organu do załatwienia sprawy w trybie art. 26 § 2 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu.

W kwestii możliwości zaskarżenia tego rodzaju rozstrzygnięć podzielić należy stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1900/09, w którym wskazano, że na postanowienie wydane na podstawie art. 26 § 2 k.p.a. nie przysługuje zażalenie, a także nie kończy ono postępowania w sprawie, jak i nie rozstrzyga jej co do istoty, w konsekwencji czego do kontroli przedmiotowego postanowienia będzie mogło dojść na etapie kontroli decyzji rozstrzygającej wniosek.

Aczkolwiek budzi to pewne wątpliwości to jednak podzielić należy stanowisko, że w tego rodzaju przypadkach zastosowanie ma art. 142 k.p.a., który stanowi, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.

W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie, a więc dokonując kontroli decyzji rozstrzygającej sprawę, dokonało również weryfikacji nie podlegającego odrębnemu zaskarżeniu postanowienia o wyznaczeniu do załatwienia sprawy innego organu, trafnie stwierdzając, że postanowienie to było nieprawidłowe albowiem nie doszło do wyłączenia organu Wójta Gminy J. w trybie art. 25 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 2 k.p.a.

Skoro nie doszło do wyłączenia organu to tym samym organem umocowany do prowadzenia postępowania i wydania decyzji pozostawał Wójt Gminy J.. Wydanie w takiej sytuacji decyzji przez Wójta Gminy G. oznaczało wydanie decyzji przez organ niewłaściwy.

W takim przypadku - jak trafnie wyjaśnił to organ odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych - gdy organ pierwszej instancji wydał decyzję w sprawie, w której nie jest właściwy, organ odwoławczy, uchylając tę decyzję, powinien umorzyć postępowanie pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a następnie żądanie strony przekazać organowi właściwemu na podstawie art. 65 § 1 k.p.a.

Wskazać przy tym należy, że organ odwoławczy uchylając decyzję organu pierwszej instancji i umarzając prowadzone przez ten organ postępowanie, nie zawiera w swym rozstrzygnięciu elementu w postaci przekazania wniosku według właściwości (art. 65 § 1 k.p.a.). Przekazanie takie nie jest składnikiem decyzji organu odwoławczego, a stanowi odrębny akt prawny.

Tak też w sprawie Kolegium zawiadomieniem z dnia [...] r. przekazało sprawę wraz z aktami sprawy organowi właściwemu, tj. Wójtowi Gminy J..

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. wskazać należy, że choć uzasadnienie zaskarżonej decyzji w części odnoszącej do zagadnienia wyłączenia organu jest istotnie dość lakoniczne to jednak nie na tyle, by uniemożliwiało to dokonanie kontroli sądowej decyzji. Przedstawione w uzasadnieniu decyzji ustalenia i oceny umożliwiają zrekonstruowanie i kontrolę przesłanek, którymi kierowało się Kolegium dokonując ustaleń w tym zakresie. Tym samym brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z tego powodu.

Bez znaczenia dla takiej oceny pozostają także argumenty skarżącego odwołujące się do naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej, czy też spowodowanego powyższym przedłużenia postępowania.

Względy te nie mogą bowiem sanować podstawowej nieprawidłowości zaistniałej w sprawie, a polegającej na wydaniu decyzji przez organ niewłaściwy.

Jak wskazano już wyżej zaskarżona decyzja miała charakter procesowy i sprawdzała się do umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego przed Wójtem Gminy G., jako organem pierwszej instancji.

Z tego też względu za zbyteczne i prawnie nieistotne uznać należało zawarte w jej uzasadnieniu wywody dotyczące merytorycznych przesłanek decyzji wydawanej na podstawie art. 234 ust. 2 prawa wodnego.

Z tych samych względów za pozostające bez znaczenia dla rozpoznania skargi pozostawały zarzuty skargi dotyczące merytorycznej oceny decyzji pierwszoinstancyjnej. Decyzja ta została uchylona dlatego, że wydał ją organ niewłaściwy. W sytuacji wydania decyzji przez organ niewłaściwy za zbyteczne należy uznać roztrząsanie zarzutów dotyczących merytorycznej prawidłowości takiego rozstrzygnięcia.

W tej sytuacji, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.