Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 382/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3, art. 67b, art. 187 par. 1, art. 210 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 379 poz 5   par. 4 ust. 2, par. 1 ust. 1 pkt 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2009 r. przy udziale --- sprawy ze skargi MB na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...], [...] w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...]r. Nr [...]odmawiającą M. B. umorzenia pozostałych do zapłaty odsetek za zwłokę przypisanych do zapłaty na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...]r. Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. określił U. i M. B., wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. w kwocie 108.602,60zł i wysokość odsetek za zwłokę, w związku z nie złożeniem deklaracji na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy za miesiące od stycznia do czerwca 2001r. oraz wykazaniem w deklaracjach za miesiące od lipca do listopada 2001r. kwoty zaliczki mniejszej od należnej kwoty, w ogólnej wysokości 24.436,10 zł, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 8 czerwca 2006r. sygn. akt I SA/Łd 372/06 oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...]r. Nr [...].

Dalej podniósł, iż w piśmie z dnia 19 marca 2007r. podatnik wniósł o rozłożenie, wynikającego z decyzji z dnia [...]r. Nr [...] zobowiązania, na 12 rat, a w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 1 lipca 2008r. do uzupełnienia wniosku w zakresie m.in.: dostarczenia odpowiednich zaświadczeń o uzyskanej pomocy publicznej w organach podatkowych, dostarczenia zaświadczeń o uzyskanej pomocy publicznej w innych instytucjach, określenia jakiego rodzaju pomocy dotyczy wniosek oraz określenia jakiej działalności będzie dotyczyć pomoc o jaką się podatnik ubiega, wyjaśnił, że nie ubiegał się o udzielenie pomocy publicznej w innych instytucjach, nie otrzymał pomocy w okresie bieżącego roku kalendarzowego, ani w okresie dwóch poprzednich lat kalendarzowych. Zauważył nadto, iż zdaniem podatnika, w jego sprawie ma zastosowanie rozporządzenie (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006r., zgodnie z jego treścią do sektora transportu stosuje się pomoc de minimis, a skoro podatnik prowadzi wyłącznie działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług przewozu towarów, to wnosi o przyznanie ulgi w spłacie zaległości podatkowych w ramach pomocy de minimis, która dotyczy działalności w postaci transportu drogowego towarów pojazdami uniwersalnymi. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą w sektorze transportu drogowego może uzyskać, jak argumentował podatnik, pomoc de minimis, jeżeli wartość tej pomocy brutto, łącznie z wartością innej pomocy de minimis otrzymanej przez ten podmiot, w okresie bieżącego roku kalendarzowego i dwóch poprzednich lat kalendarzowych nie przekracza kwoty stanowiącej równowartość 100 tys. euro.

Organ odwoławczy podniósł, iż podatnik w toku postępowania zmodyfikował zawarte we wniosku żądanie wskazując, że wnosi o umorzenie zaległości podatkowej w kwocie 90.694,83zł, która to kwota stanowi 85% zaległości podatkowej wynikającej z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...]r. nr [...] w wysokości 106.699,80 zł (108.602,60 zł - 1.902,80 zł); umorzenie odsetek za zwłokę w zapłacie zobowiązań i zaległości podatkowych określonych i wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...]r. w kwocie 24.436,10 zł oraz dalszych odsetek powstałych po dniu wydania w/w decyzji w całości; rozłożenie pozostałej kwoty zaległości podatkowej wynikającej z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...]r. w wysokości 16.004,97zł (106.699,80 zł - 90.694,83 zł) na 10 równych rat po 1.600,50 zł płatnych do 10 dnia każdego miesiąca począwszy od stycznia 2009r.

Organ podatkowy ustalił, że na dzień złożenia wniosku podatnik posiadał zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. w wysokości 106.699,80 zł, odsetki za zwłokę w wysokości 95.633 zł oraz odsetki stałe od nieuregulowanych zaliczek PIT - 5 w kwocie 21.406 zł.

Rozpoznając odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...]r. Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej, powołał przepis art. 67a § 1 pkt 3 Op i stwierdził, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Przepis ten, zdaniem organu, pozostawia kwestię umorzenia zaległości podatkowych uznaniu administracyjnemu, a organ podatkowy nawet, jeśli wystąpią pewnego rodzaju zdarzenia lub okoliczności nadzwyczajne, nie jest bezwzględnie zobowiązany do umorzenia zaległości podatkowych. Uznanie to oparto na przesłankach "ważny interes podatnika" i "interes publiczny". Organ podatkowy wyjaśnił, że "interes podatnika" to pewien stan oczekiwania, określona potrzeba zachowania posiadanych już korzyści lub wyczekiwania na pojawienie się pewnego dobra, "interes publiczny" natomiast to dyrektywa postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Przesłanka "ważnego interesu podatnika" wymaga ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i jego rodziny. Organ podatkowy musi mieć jednak na uwadze między innymi względy społeczne, które wymagają, żeby zobowiązania podatkowe były realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany (wyrok NSA z dnia 21.03.2001r., I SA/Ka 577/00, nie publ.).

Ustosunkowując się do przedstawionych w odwołaniu argumentów dotyczących złej sytuacji finansowej, organ odwoławczy stwierdził, że rozporządzenie Komisji (WE) nr 1998/2006 w art. 1 pkt 1 lit. h, przewiduje zakaz udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej w znaczeniu Wytycznych wspólnotowych. Zgodnie z tymi Wytycznymi przedsiębiorca jest w trudnej sytuacji ekonomicznej, jeżeli przy pomocy środków własnych, bez wsparcia w postaci pomocy publicznej, nie jest w stanie utrzymać się na rynku.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił sytuację majątkową podatnika, wskazując, że zgodnie z oświadczeniem podatnika, zawartym w protokole o stanie majątkowym z dnia 2 września 2008r. M. B. utrzymuje się z prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych, z których uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości ok. 1.000 zł netto. Ponadto uzyskuje dochód ze stosunku pracy (jest zatrudniony na 1/3 etatu) w wysokości ok. 300 zł brutto. Żona podatnika – U. B. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie otrzymuje żadnych świadczeń pieniężnych. Na utrzymaniu podatnika pozostaje dwoje dzieci w wieku 16 i 14 lat. Podatnik, zgodnie z oświadczeniem, nie posiada własnego mieszkania i zajmuje część budynku należącego do J. P. na podstawie umowy najmu. Czynsz za wynajem wynosi 200 zł. Podatnik ponosi również wszelkie koszty związane z eksploatacją budynku, w tym energii elektrycznej - 70 zł, gazu - 45 zł, abonamentu telefonicznego - 100 zł, wywozu nieczystości - 34 zł. Wyposażenie mieszkania jest własnością wynajmującego. Podatnik oświadczył, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego. Posiada naczepę "FRUEHAUF" zajętą przez Komornika Skarbowego w O., a na podstawie umowy leasingu używa ciągnik siodłowy "MAN" rok prod. 1999. Miesięczna rata leasingu wynosi 1.400 zł. Podatnik oświadczył, iż nie posiada żadnych praw majątkowych. Nie posiada też konta bankowego, zaś sprawy finansowe firmy reguluje na poczcie. Płatności za świadczone usługi transportowe przyjmuje w gotówce. Nie posiada żadnych wierzytelności z tytułu świadczonych usług. Podatnik zatrudniał dwóch kierowców na cały etat. Miesięczne obciążenia z tego tytułu wynosiły ok. 2.900 zł. W odwołaniu podał, że obecnie zatrudnia jednego kierowcę. Podatnik posiada zaległości podatkowe z tytułu podatku od środków transportu za 2004r. w kwocie ok. 9.000 zł.

Organ podał, że z zeznań podatkowych PIT-36 za 2007r., wynika, że podatnik osiągnął dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 12.625,73 zł, dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w kwocie 2.422 zł, (łącznie 15.067,73zł). Z uwagi na fakt, iż w 2008r. zniesiono obowiązek składania deklaracji na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy PIT-5, organy podatkowe przeanalizowały składane deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7, a w szczególności kwoty wykazanych dostaw towarów i świadczonych usług oraz nabycia towarów i usług i wyliczyły, że średnia kwota dostawy towarów i usług za miesiące od stycznia 2008r. do sierpnia 2008r. wynosiła 12.093,38 zł, a średnia kwota nabycia towarów i usług pozostałych wynosiła 7.332,38zł. Ustosunkowując się do argumentacji pogorszenia się sytuacji majątkowej podatnika w ciągu 2008r., organy podatkowe przeanalizowały deklaracje VAT-7 za 2007r. i wyliczyły, iż średnia kwota dostawy towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007r. wynosiła 13.095,33 zł, a średnia kwota nabycia towarów i usług pozostałych wynosiła 8.642,33 zł. Różnica w wysokości dostaw stanowiła kwotę 1.309,95 zł, co w przeliczeniu na miesiące wyniosło 125,24zł, a różnica w kwocie nabycia stanowiła kwotę 1.309,95 zł, czyli w przeliczeniu na miesiące 163,74 zł. Na podstawie podanych kwot organ wyliczył, że wysokość uzyskiwanych środków finansowych z prowadzonej działalności w latach 2007 - 2008 kształtuje się na podobnym poziomie i brak jest podstaw do uznania, że sytuacja podatnika uległa znacznemu pogorszeniu w 2008r. Organ ocenił, że zatrudnienie jednego pracownika, w miejsce dwóch pracowników świadczyć może o pogorszeniu kondycji finansowej firmy, zmniejszeniu liczby zamówień na usługi transportowe i uzyskiwanych z tego tytułu mniejszych dochodów. Może to być spowodowane, malejącym zapotrzebowania na usługi transportowe w związku wystąpieniem kryzysu gospodarczego, jednak sytuacja taka dotyczy wielu podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, które muszą dostosować się do działania w warunkach gorszej koniunktury gospodarczej.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu naruszenia przepisu art. 122 Op., wskazując, że organ podatkowy I instancji ustalił aktualną sytuację podatnika m.in. spisując protokół o stanie majątkowym, a wyliczenie dochodu zawarte w zaskarżonej decyzji, zostało dokonane na podstawie oświadczeń podatnika w zakresie wysokości uzyskiwanych dochodów, ponoszonych kosztów zawartych w złożonym wniosku, protokole o stanie majątkowym i w zeznaniu podatkowym PIT-36 za 2007r. Z materiału zebranego przez organ podatkowy I instancji wynika, iż M. B. dokonał sprzedaży następujących składników majątku: w dniu 10 października 2005r. zbył na rzecz spółki cywilnej "A" D. B., G. P. samochód ciężarowy Jelcz rok prod. 1997 za kwotę 9.760zł, przyczepę ciężarową Autosan rok prod. 1996 za kwotę 24.400zł, naczepę ciężarową KOGEL SN 24, rok prod. 1995 za kwotę 20.740zł. W dniu 14 stycznia 2005r. sprzedał zaś M. P. samochód osobowy marki Skoda Octavia rok prod. 2001 za kwotę 17.500zł, natomiast dnia 18 stycznia 2005 r. sprzedał B naczepę ciężarową TROUILLET rok prod. 1992 za kwotę 12.200 zł. W dniu 5 kwietnia 2005r. sprzedał ciągnik siodłowy "MAN" rok prod. 1993 za kwotę 20.130 zł. Z tytułu wymienionych transakcji podatnik uzyskał łącznie 86.845 zł (netto).

Zdaniem organu odwoławczego, wyzbycie się większości środków transportowych na rzecz spółki cywilnej "A", która swoją działalność rozpoczęła w dniu transakcji, świadczyć może o zamiarze uniemożliwienia prowadzenia egzekucji zobowiązań podatkowych.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, sytuacja finansowa podatnika nie jest wynikiem szczególnych i niezależnych od podatnika przyczyn. W trakcie postępowania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r., organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że podatnik zawyżył koszty uzyskania przychodów o kwotę 313.075,61 zł, na którą składały się zakupy oleju napędowego, części zamiennych i ogumienia do samochodów ciężarowych nie potwierdzone przez wystawców faktur. Transakcje te stanowiły łącznie 60,69% wartości ogółu kosztów wykazanych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Wobec powyższego organ odwoławczy podzielił ocenę organu podatkowego I instancji, iż zastosowanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych, stawiałoby podatnika w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych podatników, którzy terminowo i rzetelnie uiszczają należności podatkowe.

Organ odwoławczy podał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną w ramach postępowania restrukturyzacyjnego umorzył podatnikowi zaległości podatkowe w postępowaniu restrukturyzacyjnym na ogólną kwotę 223.692,47zł, nie przyniosło to jednakże oczekiwanych efektów w postaci poprawy płynności finansowej. W ocenie organu, umorzenie kolejnych zaległości podatkowych nie wpłynie pozytywnie na płynność finansową prowadzonej działalności gospodarczej.

Organ drugiej instancji podzielił argumentację organu pierwszej instancji, według którego w przedmiotowej sprawie nie wystąpił żaden czynnik losowy, mający wpływ na sytuację podatnika i powstanie zadłużenia podatkowego. Stwierdził, że aktualna sytuacja finansowa podatnika jest trudna, bowiem podatnik ma na utrzymaniu dwoje dzieci i żonę, jednakże posiada stałe źródło dochodu. Z akt sprawy nie wynika jednak, co podniósł organ, aby żona podatnika nie mogła podjąć zatrudnienia np. z przyczyn zdrowotnych lub innych trudnych do przezwyciężenia przeszkód.

Odnosząc się do wyjaśnień i uwag podatnika zgłoszonych po zapoznaniu z całością materiału dowodowego w dniu 19 stycznia 2009r., organ odwoławczy podał, że przeprowadzenie bardziej wnikliwego postępowania dowodowego w zakresie posiadanych aktualnie przez M. B. środków pieniężnych oraz zweryfikowanie wysokości uzyskiwanego obecnie dochodu nie jest możliwe bowiem podatnik dokonuje rozliczeń finansowych za wykonane usługi transportowe w formie gotówkowej z pominięciem konta bankowego, które zostało zajęte w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że każdy przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą na własny rachunek i ryzyko i jako podatnik winien ponosić finansowe konsekwencje swoich działań na gruncie tej działalności. Nierzetelność kontrahentów, których wybiera podatnik, nie może stanowić usprawiedliwienia dla niepłacenia zadeklarowanych zobowiązań podatkowych. Skarb Państwa nie może ponosić konsekwencji podejmowania nietrafnych decyzji przez podmioty gospodarcze. Jest to ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej, z którymi musi się liczyć podmiot gospodarczy w warunkach gospodarki rynkowej.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym za 2001r., bowiem bieg terminu przedawnienia został przerwany w dniu 25 października 2005r. na skutek zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia ruchomości (naczepy ciężarowej i zestawu komputerowego).

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. podatnik wniósł o jej uchylenie, o zasądzenie kosztów postępowania obejmujących koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka istnienia ważnego interesu podatnika; art. 210 § 1 pkt 4 Op poprzez zaniechanie powołania podstawy prawnej zaskarżonej decyzji; art. 210 § 1 pkt 5 i pkt 6 Op poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia i uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji w przedmiocie zarzutu podatnika naruszenia § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007r. w sprawie udzielenia niektórych ulg w ramach pomocy de minimis (Dz.U. Nr 76, poz. 498) oraz art. 2 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie stosowania art. 87 i art. 88 Traktatu do pomocy de minimis; art. 122 Op. poprzez nie ustalenie sytuacji majątkowej podatnika na dzień wydania decyzji; art. 187 § 1 oraz art. 191 Op. poprzez uznanie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że sytuacja majątkowa, w jakiej znajduje się podatnik pozwala mu na jednorazową zapłatę istniejącego zobowiązania; art. 187 § 1 w zw. z art. 191 i art. 70 § 1 Op. poprzez nie dokonanie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, oceny kwestii przedawnienia zaległości podatkowej; art. 121 § 1 Op. poprzez jego nie zastosowanie, tj. prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organu podatkowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez M. B. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...]r. Nr [...] odmawiającą umorzenia pozostałych do zapłaty odsetek za zwłokę przypisanych do zapłaty na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...]r. Nr [...], Sąd nie dopatrzył się mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 z póź, zm.), zwanej dalej Op, w szczególności zaś stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 67b § 1 pkt 2 w zw. z art. 67a § 1 pkt 3. Stosownie do pierwszego z tych przepisów organ podatkowy, na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielić ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis – w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. W myśl drugiego przepisu zaś organ podatkowy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę promulgacyjną.

Przepisy te, na co wskazują zwroty tj. "z zastrzeżeniem art. 67b", "o których mowa w art. 67a" i "określonych w art. 67a", pozostają w ścisłym związku ze sobą, a ich wzajemna relacja sprowadza się do tego, iż art. 67a Op reguluje podstawowe kwestie w zakresie udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, a mianowicie wskazuje podstawowe przesłanki udzielenia ulgi, formy, w jakich możliwe jest udzielenie ulgi i rodzaje należności, które mogą być objęte ulgą, przepis art. 67b Op zaś dotyczy tylko podatników prowadzących działalność gospodarczą i określa w § 1 pkt 2 rodzaj i zakres pomocy. Podnieść nadto należy, iż rozłączne odczytywanie tych przepisów nie miałoby sensu. Skoro bowiem udzielenie ulgi w spłacie podatku jest odstępstwem od zasady płacenia podatków, to również dla podatników będących przedsiębiorcami powinny być określone podstawy odstąpienia od tej zasady i są one określone właśnie w art. 67a § 1 Op. W konsekwencji regulacji prawnej wskazanych przepisów dla pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku podatnika prowadzącego działalność gospodarczą o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych stanowiących pomoc de minimis konieczne jest spełnienie przesłanek wynikających w obu tych przepisach, a mianowicie objęte wnioskiem o ulgę zobowiązanie stanowii pomoc de minimis uregulowaną w prawie wspólnotowym, oraz wykazanie przez podatnika, iż za udzieleniem tej ulgi przemawia ważny interes podatnika lub interes publiczny, przy czym orzecznictwo sądowe przyjmuje, iż podstawowym warunkiem udzielenia ulgi podatkowej jest wykazanie, że przemawia za tym ważny interes podatnika lub interes publiczny, a stwierdzenie jednej z nich czyni sensownym dalsze rozważania możliwości udzielenia ulgi w aspekcie pomocy publicznej (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 grudnia 2008r., I SA/Łd 928/08, nie publ., wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 września 2007r., I SA/Gd 538/07, Lex nr 297127 czy P. Sidor, Pomoc publiczna w świetle znowelizowanych przepisów wspólnotowych i krajowych, Problemy podatkowe, Obowiązki beneficjenta, "Doradca Podatkowy" 2007, z. 3, s. 17).

Przesłanki umorzenia zaległości podatkowej "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" należą do kategorii pojęć nieostrych, niedookreślonych, a więc takich, które wymagają każdorazowej oceny na tle okoliczności faktycznych danej sprawy, a ocena ich zaistnienia winna być dokonywana w oparciu o kryteria obiektywne, a nie subiektywne przekonanie podatnika lub organu. Pomimo trudności w sformułowaniu generalnej, uniwersalnej definicji tych pojęć, pojęcie ważny interes podatnika rozumiane jest jako sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowej, interes publiczny zaś jako dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo, to dbałość o interes Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa, a więc i możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych. W interesie publicznym leży by podatnicy przestrzegali przepisy podatkowe, by była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości opodatkowania. Interes podatnika nie może więc pozostawać w kolizji z interesem publicznym, a umorzenie zaległości podatkowej jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania może być stosowane w szczególnie uzasadnionych wypadkach i nie może mieć charakteru powtarzalnego. Oceniając sytuację podatnika organy podatkowe winny bowiem mieć na uwadze interes budżetu państwa, a przerzucanie ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej na ogół podatników pozostawałoby w sprzeczności z tym interesem.

Kolejne warunki, które przedsiębiorca ubiegający się o pomoc w spłacie zobowiązań, stanowiących pomoc de minimis, powinien spełnić, poza wynikającymi z art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67b § 1 pkt 2 Op, określa w niniejszej sprawie bezpośrednio stosowane rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie stosowania art. 87 i art. 88 traktatu do pomocy de minimis (Dz. U. UE L. 2006, Nr 379, s. 5) w art. 2 ust. 2 i art. 1 ust. 1 lit. h w zw. z Wytycznymi Wspólnotowymi Komisji dotyczącymi pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. U. UE. C Nr 244, s. 2). Zgodnie z tymi przepisami, ogólna kwota pomocy de minimis przyznana dowolnemu podmiotowi gospodarczemu nie przekracza 200.000 euro w dowolnie ustalonym okresie trzech lat budżetowych. Całkowita wartość pomocy de minimis przyznanej jednemu podmiotowi gospodarczemu działającemu w sektorze transportu drogowego przez dowolny okres trzech lat budżetowych nie może przekroczyć 100.000 euro. Pułapy te stosuje się bez względu na formę i cel pomocy de minimis, a także bez względu na to, czy pomoc przyznana państwu członkowskiemu jest w całości, czy w części finansowana z zasobów Wspólnoty. Pomocy tej nie stosuje się jednakże w stosunku do podmiotów gospodarczych znajdujących się w trudnej sytuacji. W myśl Wytycznych wspólnotowych, przedsiębiorstwo jest zagrożone, jeżeli ani przy pomocy środków własnych, ani środków, które mogłoby uzyskać od właścicieli/akcjonariuszy lub wierzycieli, nie jest ono w stanie powstrzymać strat, które bez zewnętrznej interwencji władz publicznych prawie na pewno doprowadzą to przedsiębiorstwo do zniknięcia z rynku w perspektywie krótko – lub średnioterminowej.

Uregulowana w powołanych przepisach instytucja ulgi podatkowej oparta jest na uznaniu administracyjnym, na co wskazuje zwrot "organ podatkowy (...) może". Istotą uznania zaś jest rozgraniczenie sprzecznych interesów, a mianowicie interesu podatnika ubiegającego się o ulgę oraz interesu budżetu państwa, i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności faktycznych danej sprawy. Nadmienić należy nadto, że ustawodawca pozostawił organowi podatkowemu swobodę w stosowaniu analizowanej instytucji nawet wówczas, gdy zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Swoboda ta polega na tym, że to do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy, a sądowa kontrola legalności aktów administracji opartych na uznaniu ma charakter ułomny. Z woli ustawodawcy obejmuje ona jedynie przestrzeganie przez organy podatkowe procedury normowanej przez Ordynację podatkową, w tym w szczególności kompletność materiału dowodowego oraz prawidłowość jego oceny w myśl wskazań zasady swobodnej oceny dowodów obowiązującej w postępowaniu podatkowym. Innymi słowy sąd administracyjny jest uprawniony jedynie do kontrolowania trybu postępowania prowadzącego organ podatkowy do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. Sąd ten nie może natomiast kwestionować rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji, będącego wynikiem dokonanego przez organ wyboru, jego celowości i słuszności. Poza polem rozważań Sądu pozostaje więc rzecz najistotniejsza dla podatnika, tj. ocena niedookreślonych przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, których znaczenie jest każdorazowo ustalane przez organ podatkowy. Jeśli zatem Sąd nie dopatrzy się uchybień organów w sposobie procesowania i oparcia rozstrzygnięcia o kompletne dowody (w dacie wydania zaskarżonej decyzji) to nie ma podstaw prawnych do eliminowania decyzji z obrotu prawnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności podnieść należy, iż organy podatkowe, wbrew zarzutom skargi naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 Op, działając zarówno z urzędu, jak i w wyniku zgłoszenia wniosków dowodowych przez skarżącego, w sposób wszechstronny przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i dowodowe, w szczególności co do sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego oraz okoliczności powstania objętej wnioskiem zaległości podatkowej. Z załączonych akt administracyjnych, w tym złożonych na wezwanie organu wyjaśnień, wynika, iż skarżący wnosi o zastosowanie pomocy de minimis - ulgi w spłacie 85 % zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. i odsetek od tej zaległości poprzez ich umorzenie, prowadzi działalność gospodarczą w sektorze drogowym polegającą wyłącznie na świadczeniu przewozu towarów o charakterze krajowym, a organ informował podatnika o regułach dopuszczalności pomocy de minimis i ich źródłach, powołując przy tym odpowiednie akty prawa wspólnotowego, podatnik zaś nie ubiega się w innych instytucjach o udzielenie pomocy publicznej ani też nie otrzymał pomocy w okresie bieżącego roku kalendarzowego, jak i w okresie dwóch poprzednich latach kalendarzowych. Z akt tych wynika też, iż skarżący z wykonywanej działalności uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości ok. 1.000 zł netto oraz dochód ze stosunku pracy (jest zatrudniony na 1/3 etatu) w wysokości ok. 300 zł brutto, z którego utrzymuje bezrobotną bez prawa do zasiłku i żadnych świadczeń pieniężnych żonę U. B. oraz dwoje dzieci w wieku 16 i 14 lat. Z oświadczenia skarżącego o stanie majątkowym wynika nadto, że nie posiada własnego mieszkania, zajmuje na podstawie umowy najmu część budynku należącego do J. P., ponosząc czynsz za wynajem w wysokości 200 zł oraz wszelkie koszty związane z eksploatacją budynku, w tym energii elektrycznej 70 zł, gazu 45 zł, abonamentu telefonicznego 100 zł, wywozu nieczystości 34 zł. Podatnik nie posiada żadnego majątku nieruchomego, żadnych praw majątkowych, żadnych wierzytelności z tytułu świadczonych usług, a wyposażenie mieszkania jest własnością wynajmującego, posiada natomiast naczepę "FRUEHAUF" zajętą przez Komornika Skarbowego w O. oraz używany na podstawie umowy leasingu ciągnik siodłowy "MAN" rok prod. 1999, a miesięczna rata leasingu wynosi 1.400 zł. Nie posiada też konta bankowego, zaś sprawy finansowe firmy reguluje na poczcie, a płatności za świadczone usługi transportowe przyjmuje w gotówce. Podatnik zmniejszył też zatrudnienie z dwóch do jednego pracownika, a miesięczne obciążenia z tytułu zatrudnienia dwóch pracowników wynosiły ok. 2.900 zł. Podatnik posiada zaległości podatkowe z tytułu podatku od środków transportu za 2004r. w kwocie ok. 9.000 zł. Z zeznań podatkowych PIT-36 za 2007r., wynika, że podatnik osiągnął dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 12.625,73 zł, dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w kwocie 2.422 zł, (łącznie 15.067,73 zł), z dokonanej przez organy podatkowe deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7, a w szczególności kwoty wykazanych dostaw towarów i świadczonych usług oraz nabycia towarów i usług wynika zaś, że średnia kwota dostawy towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2008r. wynosiła 12.093,38 zł, a średnia kwota nabycia towarów i usług pozostałych wynosiła 7.332,38zł, natomiast średnia kwota dostawy towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007r. wynosiła 13.095,33 zł, a średnia kwota nabycia towarów i usług pozostałych wynosiła 8.642,33 zł, co oznacza, że różnica w wysokości dostaw stanowi kwotę 1.309,95 zł, tj. 125,24 zł miesięcznie, zaś różnica w kwocie nabycia stanowiła kwotę 1.309,95 zł, tj. 163,74 zł miesięcznie. Zwrócić uwagę należy, iż organ przeprowadził wszystkie wskazane przez podatnika dowody, w tym z dokumentów, a co istotne ustalił także aktualną sytuację finansową podatnika w stosunku do wskazanej w oświadczeniu o stanie majątkowym, przeprowadzając dowód z złożonej przez podatnika w wyniku zapoznania się z materiałem dowodowym w trybie art. 200 Op księgi podatkowej przychodów i rozchodów za poszczególne miesiące 2008r. oraz deklaracji VAT za poszczególne miesiące 2008r.Skarżący miał też zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów dowodowych przed wydaniem decyzji, i z prawa tego skorzystał składając uwagi do tego materiału. W konsekwencji trudno też zgodzić się ze skarżącym, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

W tym stanie faktycznym organy podatkowe dokonały, zdaniem Sądu, prawidłowej oceny przesłanek materialnych zastosowania ulgi, wymienionych w powołanych wyżej przepisach art. 2 ust. 2 i art. 1 ust. 1 lit.h rozporządzenia Komisji oraz art. 67b § 1 w zw. z art. 67a § 1 Op, a ocena ta została dokonana na podstawie całego materiału dowodowego sprawy i nie narusza granic tzw. swobodnej oceny dowodów. Jest ona prawidłowa, logiczna i konsekwentna. I tak, organy podatkowe, nie kwestionując okoliczności ubiegania się przez skarżącego o pomoc de minimis i spełnienia w niniejszej sprawie przesłanki nie korzystania z tego rodzaju pomocy publicznej w okresie bieżącego roku oraz ostatnich dwóch lat kalendarzowych, zasadnie stwierdziły, iż z uwagi na stwierdzenie trudnej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy w rozumieniu wytycznych wspólnotowych, nie jest możliwe udzielenie pomocy de minimis. Jak bowiem wywodził organ, rozporządzenie Komisji (WE) nr 1998/2006 w zakresie określonym w art. 1 pkt 1 lit.h, wprowadza zakaz udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej w znaczeniu wytycznych wspólnotowych, zgodnie zaś z wytycznymi przedsiębiorca jest w trudnej sytuacji ekonomiczne, jeżeli przy pomocy środków własnych, bez wsparcia w postaci pomocy publicznej, nie jest w stanie utrzymać się na rynku. Strony w niniejszej sprawie nie pozostają w sporze co do tego, iż podatnik jest w takiej właśnie sytuacji. Okoliczność tą podnosi sam podatnik, twierdząc, iż udzielenie ulgi stworzyłoby szansę na poszerzenie zakresu działalności, w tym poprawę sytuacji ekonomicznej i zapobiegłoby likwidacji firmy. Bezpośrednim dowodem niewypłacalności przedsiębiorstwa skarżącego jest też okoliczność wpisania skarżącego do rejestru dłużników niewypłacalnych, a więc dłużników nie będących w stanie uniknąć likwidacji bez środków z zewnątrz, w tym pomocy publicznej. Nie budzi też żadnych wątpliwości, iż poza twierdzeniami podatnika sformułowanymi w piśmie z dnia 30 kwietnia 2007r. o oczekiwaniu na powszechnie dostrzegalne ożywienie gospodarcze, pozyskanie nowych klientów i środków finansowych, podatnik nie wskazał, jakie to działania podjął, mające poprawić sytuację firmy i zapobiec jej likwidacji, ani nie wskazał swoich zamiarów w tym zakresie. Nie przedstawił więc, jak zasadnie zauważyły organy, gwarancji, iż zastosowanie kolejnej ulgi spowoduje utrzymanie płynności finansowej prowadzonej działalności. Z akt administracyjnych wynika, iż kondycja przedsiębiorstwa podatnika, jak słusznie zauważyły organy podatkowe w uzasadnieniach decyzji, nie dość że nie uległa poprawie pomimo dotychczas udzielonej skarżącemu pomocy publicznej poprzez restrukturyzację zobowiązań publicznych podatnika za rok 1999 i 2000 na niebagatelną kwotę 223.692,47 zł, to nadal ulega ona pogorszeniu, o czym świadczy chociażby redukcja pracowników. Nie sposób też oprzeć się wrażeniu, iż skarżący oczekuje, jak zauważyły też organy, poprawy sytuacji przedsiębiorstwa poprzez korzystanie z permanentnej pomocy publicznej, nie podejmując jednak z własnej inicjatywy żadnych działań, mających ożywić aktywność firmy, a zamiast tego zmniejsza zakres działalności, zwalnia pracowników, wyzbywa się środków trwałych. Z tej to już przyczyny udzielenie pomocy de minimis nie było dopuszczalne. Wprawdzie organy podatkowe, analizując wspólnotową przesłankę udzielenie pomocy, tj. trudną sytuację podatnika, ograniczyły się jedynie do stwierdzenia jej zaistnienie, a okoliczności wskazujące na tą sytuację oceniły w ramach przesłanki ważnego interesu podatnika, niemniej jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy, bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazały okoliczności potwierdzające trudną sytuację przedsiębiorcy, a okoliczności te wynikają, co wskazano wyżej, z załączonych do skargi akt administracyjnych. Ale gdyby nawet nie zaistniała wynikająca z prawa wspólnotowego przesłanka wyłączająca zastosowanie ulgi, jaką jest trudna sytuacja przedsiębiorcy, to organy podatkowe nie były zobligowane uwzględnić wniosek o ulgę, udzielenie ulgi zależy bowiem od stwierdzenia przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, te jednakże, jak słusznie oceniły organy podatkowe, nie zaistniały w niniejszej sprawie. I tak, podnoszona przez podatnika i nie kwestionowana przez organy podatkowe okoliczność trudnej sytuacji finansowej przedsiębiorcy nie jest następstwem okoliczności, mieszczących się w zakresie wyjaśnionego na wstępie rozważań Sądu pojęcia ważnego interesu podatnika. Sytuacja ta nie powstała, jak wykazały organy podatkowe, w wyniku nadzwyczajnych, szczególnych zdarzeń losowych, zdarzeń niezależnych od woli i działań samego podatnika, tj. klęska żywiołowa czy pożar. Wręcz przeciwnie są one wynikiem wadliwych decyzji gospodarczych podatnika, braku przezorności i ostrożności skarżącego w doborze kontrahentów. Odsetki od zaległości podatkowej, o umorzenie, których wnioskuje skarżący, powstały jak zauważył organ podatkowy w konsekwencji zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę 313.075,61 zł, na którą składały się zakupy oleju napędowego, części zamiennych i ogumienia do samochodów ciężarowych nie potwierdzone przez wystawców faktur, a owe niepotwierdzone transakcje stanowiły łącznie 60,69% wartości ogółu kosztów wykazanych w księdze przychodów i rozchodów. Zastosowanie ulgi podatkowej w takiej sytuacji stawiałoby skarżącego w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do innych podatników prowadzących rzetelnie księgi podatkowe i terminowo uiszczających należności publiczno – prawne. Organ podatkowy, oceniając przesłankę ważnego interesu podatnika, nie pominął też okoliczności nieznacznego pogorszenia sytuacji materialnej podatnika, uznał jednak, iż pogorszenie tej sytuacji, przejawiające się chociażby w zmniejszeniu zatrudnienia czy liczby zamówień na usługi transportowe i uzyskiwanych z tego tytułu mniejszych dochodów, może być spowodowane wystąpieniem kryzysu gospodarczego, dotykającego także innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, które również muszą dostosować się do działania w warunkach gorszej koniunktury gospodarczej i pomimo tej sytuacji realizują terminowo należności publiczno - prawne. Organ podniósł nadto, iż sprzedaż środków transportowych przedsiębiorstwa, którego przedmiotem jest działalność transportowa, w dodatku spółce cywilnej, rozpoczynającej dopiero w dniu transakcji działalność, świadczyć może o zamiarze uniemożliwienia prowadzenia egzekucji zobowiązań podatkowych. Nie bez wpływu na takie rozstrzygnięcie niniejszej sprawy przez Sąd ma też okoliczność, iż skarżący rozliczenia finansowe z kontrahentami dokonuje w formie gotówki, co po pierwsze uniemożliwia, jak zauważyły organy, bardziej wnikliwą analizę faktycznych bieżących dochodów skarżącego, a po drugie uniemożliwia prowadzenie skutecznej egzekucji z zajętego rachunku bankowego przedsiębiorstwa skarżącego. Słusznie też organy uznały, iż kłopoty finansowe przedsiębiorstwa skarżącego nie mieszczą się w pojęciu ważnego interesu podatnika, a umorzenie zaległości podatkowej powinno mieć charakter wyjątkowy, gdyż zasadą jest płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Brak wiedzy prawniczej, niezbędnej do prawidłowego prowadzenia działalności gospodarczej, a także procesów sądowych związanych z tą działalnością, z kolei nie zasługuje na aprobatę, przede wszystkim dlatego, że okoliczność ta nie mieści się w pojęciu ważnego interesu podatnika, a nadto od podmiotu prowadzącego profesjonalną działalność gospodarczą należy oczekiwać przezorności, wyrażającej się m.in. w zapewnieniu należytej obsługi prawnej oraz środków finansowych na ewentualne procesy sądowe nieuniknione przecież w toku działania przedsiębiorstwa. Zamiast tego skarżący wyzbył się nie tylko środków majątkowych przedsiębiorstwa, ale i własnych osobistych na rzecz szwagra siostry, tym samym uniemożliwiając prowadzenie skutecznej egzekucji. Zgodzić się też należy z organem odwoławczym, wedle którego każdy podmiot gospodarczy prowadzi działalność na własny rachunek i ryzyko, co oznacza że to podatnik ponosi finansowe konsekwencje swoich działań, w tym wyboru kontrahentów, a wadliwy wybór nie może stanowić usprawiedliwienia dla nie płacenia zadeklarowanych zobowiązań podatkowych. Organ odwoławczy słusznie uznał też, iż w interesie publicznym, w interesie Skarbu Państwa leży to, by podatnicy byli równo traktowani w myśl zasady równości i sprawiedliwości podatkowej, a względy społeczne wymagają, aby zobowiązania podatkowe były realizowane, podatnik nie był z nich pochopnie zwalniany. Organy podatkowe zwróciły też uwagę na istotne dla rozpoznania sprawy umorzenia zaległości okoliczności faktyczne dotyczące sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i majątkowej rodziny skarżącego oraz zdefiniowały przesłanki zastosowania ulgi, tj. pojęcie ważny interes podatnika i interes społeczny, a następnie stwierdziły, że sytuacja finansowa rodziny podatnika jest trudna, jednakże podatnik posiada stałe źródło dochodów i nie wskazał żadnych przyczyn pozostawania jego żony bez pracy, a podjęcie przez nią zatrudnienia mogłoby poprawić sytuację materialną rodziny skarżącego.

Za chybiony uznać należało też zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 Op poprzez brak podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Analiza sentencji zaskarżonej decyzji dowodzi, iż wskazano w niej jako podstawę prawną przepis art. 233 § 1 pkt 1 Op. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Porównanie tego przepisu z zawartym w sentencji zwrotem "utrzymuje w mocy" wskazuje na zgodność treści przytoczonego przepisu z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, a w konsekwencji na prawidłowo przyjętą przez ten organ podstawę prawną. Tego rodzaju decyzja, co należy podkreślić oznacza nadto, iż organ odwoławczy podziela stanowisko organu pierwszej instancji zarówno co do podstawy materialno – prawnej, jak i uzasadnienia rozstrzygnięcia decyzji pierwszoinstancyjnej. W sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej podstawa ta zaś została wskazana prawidłowo. Istotne jest także i to, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał przepisy materialno - prawne, przytoczył ich treść, wyjaśnił wynikające z nich przesłanki, a następnie dokonał ich analizy na tle okoliczności niniejszej sprawy. Ale gdyby nawet Sąd nie stwierdził zaistnienia powyższych okoliczności, nie oznaczałoby to, iż zarzut skargi w tym zakresie byłaby zasadny. Jak bowiem przyjmuje orzecznictwo sądowe, brak wskazania podstawy prawnej w sentencji decyzji jakkolwiek stanowi uchybienie art. 210 § 1 pkt 4 Op, nie jest ono jednak istotne, a tylko takie zobowiązywałoby Sąd kontrolujący zaskarżaną decyzję do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Brak wskazania przepisu prawa materialnego w sentencji decyzji nie dyskwalifikuje decyzji, jeśli tylko jej rozstrzygnięcie jest zgodne z obowiązującym, ale nie wskazanym w podstawie prawnej, przepisem materialno – prawnym. W niniejszej sprawie podstawa taka istnieje, co nie jest sporne miedzy stronami.

Kolejny stawiany zaskarżonej decyzji zarzut, jakim jest nie ustosunkowania się do argumentacji strony w zakresie naruszenia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007r. w sprawie udzielania niektórych ulg w ramach pomocy de minimis (Dz.U. Nr 76, poz. 498), jest chybiony, rozporządzenie to nie ma bowiem zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z § 4 ust. 2 w zw. z § 1 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia podmiot prowadzący działalność gospodarczą w sektorze transportu drogowego może uzyskać pomoc, o której mowa w art. 44 ust. 7a-7j ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli wartość tej pomocy brutto łącznie z wartością innej pomocy de minimis otrzymanej przez ten podmiot w okresie bieżącego roku kalendarzowego i dwóch poprzednich lat kalendarzowych nie przekracza kwoty stanowiącej równowartość 100 tys. euro. Tymczasem w niniejszej sprawie, co nie budzi wątpliwości, wystąpiono z wnioskiem o zastosowanie ulgi de minimis na podstawie art. 67b § 1 pkt 2 w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 Op, które nie zostały wymienione we wskazanym wyżej rozporządzeniu. Nie ustosunkowanie się przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co do naruszenia tego przepisu przez organ pierwszej instancji nie mogło mieć zatem wpływu na wynik tej sprawy. Z unormowania art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej nie wynika nadto, aby uzasadnienie decyzji podatkowej musiało przedstawiać stanowisko organu podatkowego we wszystkich najdrobniejszych kwestiach proceduralnych, które były podnoszone, czy sygnalizowane w toku postępowania podatkowego przez podatnika (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 września 2006r., I SA/Sz 291/06, LEX nr 293189).

Organ odwoławczy, wbrew zarzutom skargi, ustosunkował się do zgłaszanego w odwołaniu argumentu przedawnienia objętego wnioskiem o udzielenie ulgi zobowiązania podatkowego. Jak bowiem wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ ten wyjaśnił, iż sporne zobowiązanie podatkowe nie wygasło, a to dlatego, że w dniu 25 października 2005r. bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek przekształcenia dokonanego w dniach 5 maja 2005r. i 19 maja 2005r. zajęcia zabezpieczającego ruchomości w środek egzekucyjny wobec wystawienia tytułów wykonawczych. Nie sposób też zrozumieć intencję skarżącego podnoszącego z jednej strony zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego, z drugiej zaś żądającego umorzenia odsetek od zaległego zobowiązania podatkowego z uwagi na jego ważny interes. W tym zakresie twierdzenia skarżącego pozostają ze sobą w sprzeczności i są jak się zdaje wynikiem niezrozumienia istoty instytucji ulgi podatkowej i przedawnienia. Przedawnienie zobowiązania podatkowego skutkuje jego wygaśnięciem, co oznacza, iż z upływem okresu przedawnienia podatnik zwolniony zostaje z obowiązku jego uregulowania. Przedawnienie czyni zatem bezprzedmiotowym wniosek o zastosowanie ulgi podatkowej co do nieistniejącego już zobowiązania. W konsekwencji wniosek taki nie mógłby zostać merytorycznie rozpoznany, a tego przecież żąda skarżący.

Sąd nie podziela również zarzutu nie wyjaśnienia sytuacji majątkowej skarżącego na dzień wydania zaskarżonej decyzji, przede wszystkim dlatego, że postępowanie w sprawie udzielenia ulgi jest prowadzone na wniosek podatnika, co oznacza, iż to w interesie podatnika leży wskazanie aktualnej sytuacji materialnej podatnika, oczywiste jest bowiem, iż organy podatkowe mogą nie mieć pełnej wiedzy w tym zakresie, zwłaszcza wówczas gdy podatnik w ramach prowadzonej działalności, tj. to ma miejsce w niniejszej sprawie, nie dokonuje rozliczeń finansowych ze swoimi kontrahentami za pośrednictwem rachunku bankowego, lecz gotówkowo, tym samym unikając ujawnienia wysokości rzeczywistych dochodów. W orzecznictwie przyjmuje się, iż jeśli wnioskodawca nie współdziała z organami w wyjaśnieniu okoliczności faktycznych sprawy, to musi się liczyć z ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z tego faktu, w tym z tym, iż korzystne dla niego okoliczności nie zostaną wyjaśnione. Organ podatkowy nie ma obowiązku w nieskończoność poszukiwania dowodów, jeśli dowodów takich nie przedstawia sam podatnik. Nie bez znaczenia jest też i ta okoliczność, iż organ podatkowy dokonał, co już wskazano, wyliczenia osiąganych przez skarżącego dochodów na podstawie danych zawartych w załączonej do odwołania księgi przychodów i rozchodów za poszczególne miesiące 2008r. a także na podstawie deklaracji VAT za poszczególne miesiące 2008r. (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2006r., II FSK 835/05, LEX nr 180477, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 lutego 2006r., I SA/Bk 401/05, "Państwo i Prawo" 2008, z. 1, s. 37, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 lutego 2008r., I SA/Ol 711/07,LEX nr 365205, wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2007r., II FSK 176/07, LEX nr 364727 czy wyrok WSA w Opolu z dnia 23 maja 2007r., I SA/Op 15/07,LEX nr 259385).

Dodatkowo zauważyć należało, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podobnie jak i decyzji pierwszoinstancyjnej, organy opisały stan faktyczny sprawy, dokonały analizy wszystkich okoliczności sprawy w świetle przesłanek określonych w art. 67b § 1 pkt 2 w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 Op, a nadto podniosły inne okoliczności sprawy znane organowi z urzędu oraz wskazały przesłanki i motywy odmownego rozpoznania żądania strony w świetle. Rozstrzygnięcie sprawy stanowi, co należy podkreślić, logiczną konsekwencję ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego i jego ocenę w świetle obowiązujących przepisów prawnych, a organy nie naruszyły granic swobodnej oceny dowodów.

Mając na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.

t.n.