Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 3179/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Piotr Piszczek Sędzia NSA del. do WSA - Urszula Raczkiewicz Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.) Protokolant - Beata Smulska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz H. P. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania określa, że zaskarżona decyzja do czasu uprawomocnienia się wyroku nie podlega wykonaniu


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 127 §3 kpa, art. 25 ust. 1 i art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42 poz. 371), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na wniosek H. P., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 1999 r. Nr [...] o pozbawieniu zainteresowanego uprawnień kombatanckich.

Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r. pozbawił ww. uprawnień kombatanckich, które wnioskodawca uzyskał w ZBOWID w 1984 r, z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej. W okresie zaliczonym przez ZBoWID jako działalność kombatancka, wnioskodawca pełnił służbę w organach Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej. Wskutek wniosku zainteresowanego o ponowne rozpatrzenie sprawy, w dniu [...] października 1999 r. decyzją Nr [...] Kierownik Urzędu utrzymał w mocy wydaną uprzednio decyzję.

Na skutej skargi zainteresowanego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie sygn. akt VSA 2586/01 uchylił powyższą decyzją, zobowiązując organ administracyjny do przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego i wyjaśnienia kwestii istnienia podstawy do uprawnień kombatanckich z innych tytułów, a w szczególności wskazanej przez wnioskodawcę, w okresie okupacji służby w oddziałach Gwardii Ludowej.

W wyniku ponownego postępowania organ administracyjny ustalił, że H. P.. w okresie zaliczonym przez ZBoWID jako działalność kombalaneka pełnił

służbę w szeregach Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej. Jako podstawę pozbawienia uprawnień wskazano art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach, zgodnie z którym pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które z mocy dotychczasowych przepisów uzyskały je wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze " uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art.l ust. 2, w art. 2 oraz w art.4 cyt, ustawy.

W ocenie organu administracyjnego w sprawie niniejszej nie zachodzą przesłanki wyłączające pozbawienie zainteresowanego uprawnień kombatanckich, jako że wykonywanie obowiązków w ramach ORMO nie mieści się w żadnych z tytułów, z którymi ustawa wiąże możliwość ich zachowania. Odnośnie podniesionej przez wnioskodawcę kwestii jego działalności w oddziałach Gwardii Ludowej i Armii Ludowej, organ administracyjny wskazał, że mimo stosownego w tym zakresie zobowiązania, zainteresowany nie przedstawił wiarygodnych dowodów na służbę w tych organizacjach. W aktach ZBoWID brak jest również jakichkolwiek zapisów o jego służbie w w/w organizacjach. Nie podzielił wyjaśnień zainteresowanego, jakoby przy ubieganiu się o przyjęcie w poczet członków ZBoWID w latach osiemdziesiątych celowo nie ujawnił tej działalności, gdyż jak twierdzi nie było to dobrze widziane. Przyjmując, że zainteresowany nie przedstawił wiarygodnych dowodów potwierdzających jego służbę w Gwardii Ludowej, odmówił przyznania stronie uprawnień kombatanckich na podstawie art. ł ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach. W ocenie organu takim dowodem nie może być ogólnikowe oświadczenie świadka W. Ś. potwierdzające udział wnioskodawcy w Gwardii Ludowej.

Powyższą decyzję wnioskodawca zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wnosząc o jej uchylenie, podniósł, że jest ona krzywdząca i niesprawiedliwa. Zarzucił, że organ administracyjny nie wezwał go do złożenia dodatkowych dowodów potwierdzających jego działalność w Gwardii Ludowej. Wraz ze skargą przedstawił nowy dowód w sprawie: oświadczenie świadka J. W., potwierdzające służbę zainteresowanego w tej organizacji w okresie 1943 r.-1944r.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podnieść należy, iż w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw inicjujących dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne - ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), sądową kontrolę działalności administracji publicznej sprawują sądy administracyjne. Sądami administracyjnymi są Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne. Wszystkie sprawy sądowoadministracyjne z wyjątkiem spraw dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 13 §1 ustawy p.s.a.).

W myśl art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisów wprowadzających cyt. wyżej ustawy (Dz. U. 02 Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r, i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, a także kierując się treścią przepisów o właściwości miejscowej - art. 13 §3 ustawy p.s.a. w zw. z §1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz. U. 03 Nr 72 poz. 653), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy.

Przechodząc do zarzutów skargi zważyć należy, że jest ona uzasadniona.

Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach

oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu

powojennego (Dz. U. 2002 Nr 42 poz. 371) osoby, które na mocy

dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z

tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", pozbawia się uprawnień kombatanckich. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego (uchwały 7 sędziów NSA z dnia 4 marca 2002 r. sygn. OPS 1/01 i z dnia 3 grudnia 2001 r. sygn. OPS 11/01 oraz wyroki SN sygn. III RN 207/01, III RN 211/01) wniosek osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie uprawnień w myśl cyt. wyżej przepisu, wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich.

Przeprowadzone ponownie przez organ administracyjny postępowanie weryfikacyjne bez dostatecznego wyjaśnienia kwestii podnoszonej w odwołaniu i skardze, a dotyczącej udziału zainteresowanego w czasie wojny w oddziałach Gwardii Ludowej nie uzasadniało wydanej decyzji i przyjęcia przez organ administracyjny że H. P., nie nabył uprawnień kombatanckich z innych tytułów, a w szczególności z powodów, o jakich mowa w art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy kombatanckiej.

W myśl powyższych przepisów za działalność stanowiącą tytuł do uprawnień kombatanckich uznaje się: pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945 (art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy kombatanckiej).

Zainteresowany, jak twierdził w postępowaniu administracyjnym i co podnosi w skardze w okresie od września 1943 r. do lipca 1944 r. pełnił służbę w oddziałach Gwardii Ludowej. Podaje pseudonim, stopień wojskowy i pełnioną funkcję. Wymienia również nazwisko i pseudonim dowódcy oraz nazwę obwodu, w którym oddział był zgrupowany. Na powyższe okoliczności przedstawia dowód w postaci oświadczenia współuczestnika służby: W. S. (k:36 akt adm.) i dołącza do skargi kolejny dowód oświadczenie J. W., który również potwierdza okoliczności podniesione przez skarżącego, dotyczące jego służby w oddziale Gwardii Ludowej.

Organ administracyjny, mimo wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA w sprawie sygn. akt VSA2586/01, uchylającego uprzednio wydaną decyzję o pozbawieniu wnioskodawcy uprawnień kombatanckich nie wyjaśnił dostatecznie sprawy, czym naruszył normę art. 77 kpa. Zgodnie z tym przepisem obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia oraz winien gromadzić także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie w sprawie (wyrok NSA z 4 lipca 200Ir. sygn. akt I SA 301/00). W sprawie niniejszej organ orzekający zaskarżoną decyzję uzasadnił, ograniczając się do stwierdzenia braku dostarczenia przez stronę wiarygodnych dowodów na służbę w Gwardii Ludowej. Nie dokonał oceny dowodu w postaci oświadczenia świadka W. Ś., ograniczając się do nader powszechnego stwierdzenia, że jest ono ogólnikowe, a w ten sposób zebrany w sprawie materiał poddał pobieżnej ocenie. Nie odpowiada ona treści art. 80 kpa, co tym samym daje podstawę do skutecznego kwestionowania wydanej decyzji. Uchybienie powyższym przepisom, postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy uzasadnia na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02 Nr 153 poz. 1270) uchylenie zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracyjny przeprowadzi wyczerpujące postępowanie dowodowe, odnosząc się ponadto do przedstawionego wraz ze skargą nowego dowodu w postaci oświadczenia świadka J. W. potwierdzającego służbę wnioskodawcy w Gwardii Ludowej. Dla oceny ich wiarygodności pomocne mogą okazać się akta i dokumenty, w oparciu o które wskazani przez skarżącego świadkowie uzyskali uprawnienia kombatanckie. Dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego zgodnie z art. 80 kpa ustali, czy wnioskodawca istotnie legitymuje się tytułem do uprawnień kombatanckich.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02 Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w pkt I wyroku. Uznając, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby negatywne skutki, dla wnioskodawcy, na zasadzie art. 152 ustawy p.s.a. rozstrzygnął jak w pkt III wyroku stwierdzając, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o kosztach, na które składa się zwrot na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi, wydał w oparciu o art. 200 ustawy p.s.a.