Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 881/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 24 ust. a, ust. 2 b, art. 24a ust. 2 b
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: § 37, § 38, § 39, § 12, § 45
journal: Dz.U. 2016 poz 1034
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencyjnego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi E.K. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R., dalej "PWINGiK" z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że E.K. i P.W. zwrócili się do Starosty Powiatu R. o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki nr ewid. 1232/2 w S.M. w zakresie powierzchni poprzez przywrócenie jej stanu sprzed modernizacji przeprowadzonej w 2004 r. Jak podali, na skutek modernizacji pozbawiono ich 49 m2 powierzchni działki nr 1232/2 i części domu na niej posadowionego oraz wejścia do tego domu od strony południowej, przez co stan ewidencyjny nie odpowiada stanowi posiadania. Budynek, podzielony na mocy orzeczenia Sądu na dwa odrębne lokale wzdłuż przebiegającego przez niego korytarza, wpisany jest ponadto do ewidencji zabytków. Oznaczenie przebiegu podziału budynku niezgodnie z jego konstrukcją przez środek należących do nich pomieszczeń południowej części budynku linią skośną nie jest możliwe. Tak natomiast zaznaczono przebieg granicy zabudowanych tym budynkiem działek nr 1232/2 i 1232/1 na mapie.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], Starosta Powiatu R. orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów dotyczących działek nr 1232/1 i 1232/2 w ten sposób, że:

1) w jednostce rejestrowej nr 1390 utworzonej na rzecz A.M.K. wykreślono działkę ewidencyjną nr 1232/1 o pow. 0,0745 ha i wpisano działkę nr 1232/1 o pow. 0,0740 ha (B-0,0740 ha) oraz zmieniono powierzchnię zabudowy drewnianego budynku mieszkalnego o identyfikatorze nr [...] ze 140 m2 na 124 m2 (rodzaj budynku wg KŚT: 110 - budynki mieszkalne, klasa budynku wg PKOB: 1110 - budynki mieszkalne jednorodzinne),

2) w jednostce rejestrowej nr 853 utworzonej na rzecz E.K., P.W.o, M.W. i P.W. wykreślono działkę ewidencyjną nr 1232/2 o pow. 0,0735 ha i wpisano działkę nr 1232/2 o pow. 0,0748 ha (B-0,0748 ha) oraz drewniany jednokondygnacyjny budynek mieszkalny o identyfikatorze nr [...] o pow. zabudowy 16 m2 (rodzaj budynku wg KŚT: 110 - budynki mieszkalne, klasa budynku wg PKOB: 1110 - budynki mieszkalne jednorodzinne).

Postanowiono też o naniesieniu zmian dotyczących konfiguracji granic działek i budynku mieszkalnego na mapę ewidencyjną.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że z ustaleń dokonanych w toku postępowania wynika, że na działkach posadowiony jest parterowy drewniany budynek mieszkalny podzielony fizycznie na dwa lokale mieszkalne, z dwoma osobnymi wejściami od strony wschodniej i zachodniej budynku. Pomieszczenia w części północnej budynku położone są w całości na działce nr 1232/1, natomiast w części południowej w przestrzeni obu działek. Obecne na rozprawie strony zgodnie wskazały przebieg granicy między nieruchomościami, za wyjątkiem A.K., która nie wskazała zasięgu własności swojej nieruchomości. Na podstawie materiałów zgromadzonych w ośrodku geodezyjnym ustalono zaś, że działki nr 1232/1 i 1232/2 odpowiadają dawnym parcelom budowlanym nr 150 i 151 oraz parcelom gruntowym nr 523 i 524. Podczas prac związanych z założeniem ewidencji gruntów w latach siedemdziesiątych XX wieku dokonano ustalenia stanu władania ww. gruntami i na mapie ewidencyjnej przedmiotowe nieruchomości oznaczone były nr 523 i 524. W latach 1975-1979 dokonano odnowienia operatu ewidencji gruntów na bazie mapy zasadniczej w skali 1:2000, w miejsce poprzednio istniejącej mapy ewidencyjnej opracowanej w systemie parcelowym w skali 1:2880. Dla działek nr 1232/1 i 1232/2 dokonano w dniu 24 stycznia 1978 r. ustalenia przebiegu granic na gruncie (wg stanu na dzień 4 listopada 1971 r.), ich pomiaru i określenia powierzchni. Parcela nr 523 zmieniła oznaczenie na działkę ewidencyjną nr 1232/1 o pow. 0,0745 ha, a parcela nr 524 na działkę ewidencyjną nr 1232/2 o pow. 0,0784 ha. Rozbieżność w ich powierzchni oraz nieznaczna zmiana konfiguracji granic pomiędzy mapą w skali 1:2000 i wcześniejszą mapą stanowiły normalne następstwo wykonanego opracowania geodezyjnego. W późniejszych latach dochodziło do zmiany własnościowej ww. nieruchomości. W 2004 r. przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków. Działka nr 1232/1 utrzymała dotychczasową powierzchnię 0,0745 ha, natomiast na skutek obliczenia powierzchni działki nr 1232/2 ujawniono w projekcie operatu technicznego nową jej powierzchnię wynoszącą 0,0735 ha. Budynek mieszkalny położony w S.M. przy ul. [...] 7 o pow. zabudowy 140 m2 w całości przypisano do działki 1232/1. Tymczasem zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego budynek posadowiony na nieruchomości gruntowej jest jego częścią składową. Wobec zaś niewątpliwego stanu własnościowego konieczne stało się zaktualizowanie stanu ewidencji w oparciu o posiadane w zasobie dokumenty oraz dokumentację techniczną opracowaną przez geodetę uprawnionego S.K., ponieważ podczas prac modernizacyjnych część danych objętych ewidencją została w operacie ujawniona błędnie.

W odwołaniu współwłaściciele działki nr 1232/2 zarzucili, że kwestionowany przez nich stan ewidencji jest wynikiem przeprowadzonej w 2004 r. modernizacji, w wyniku której pozbawiono ich własności lokalu mieszkalnego, gdyż cały budynek wykazano jako posadowiony na działce nr 1232/1. Nie mogli jednak wnieść wówczas uwag ani zarzutów, ponieważ o jej prowadzeniu nie wiedzieli, jako że nie mieszkają w tym budynku. W dalszym ciągu nie zgadzają się z wyliczeniami powierzchni ich działki, które uznali za "kosmetyczne i nie likwidujące problemu".

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] PWINGiK uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia stwierdziwszy, że o ile osnowa decyzji w zakresie zmiany konfiguracji i powierzchni działek znajduje w nim odzwierciedlenie, o tyle wykazanie na nich dwóch różnych budynków, czyli jego podział, uzasadnienia takiego nie znajduje. Dokonanie podziału budynku jest możliwe tylko na zasadach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami i wymaga opracowania stosownej dokumentacji podlegającej zatwierdzeniu decyzją o podziale. Podstawy takiej nie mogła stanowić ugoda zawarta przed Sądem Powiatowym w K. w dniu [...] lipca 1961 r. Zwrócono ponadto uwagę na konieczność prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania oraz ponownej oceny operatu technicznego przyjętego do zasobu w dniu [...] lutego 2015 r. pod kątem jego przydatności do aktualizacji danych ewidencyjnych. Zakres ponownego postępowania uzasadniał w ocenie organu odwoławczego podjęcie decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., zwanej dalej "k.p.a.")

Wyrokiem z dnia 13 września 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1584/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA) uchylił decyzję PWINGiK z dnia [...] września 2015 r. W ocenie Sądu organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną naruszył przepis art. 138 § 2 k.p.a. Organ uchylił się od rozważenia zasadności większości zarzutów odwołania i obowiązku ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Sądu PWINGiK dokonał oceny materiału dowodowego (nie podając przy tym czym się kierował przy tej ocenie) i dokonał ustalenia stanu faktycznego, który powinien być ujawniony w ewidencji co do przebiegu granicy według przywołanych znajdujących się w zasobie dokumentów źródłowych. Sąd wskazał również, że PWINGiK wbrew zasadzie z art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. nie wyjaśnił stronom dlaczego ugoda zawarta w dniu 20 lipca 1961 r. przed Sądem Powiatowym w K. nie może stanowić podstawy do ujawnienia podziału budynku w operacie ewidencyjnym.

Opisaną na wstępie decyzją PWINGiK działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm., zwanej dalej "Pgik", uchylił zaskarżoną decyzję decyzji Starosty Powiatu R. z dnia [...] kwietnia 2015 r. w całości i orzekł o aktualizacji operatu ewidencyjnego obrębu S.M. w następujący sposób, że:

w miejsce dotychczasowej powierzchni działki nr 1232/1 tj. 0,0745 ha wpisać nową powierzchnię wynoszącą 0,0740 ha (B - 0,0740 ha),

w miejsce dotychczasowej powierzchni działki nr 1232/2 tj. 0,0735 ha wpisać nową powierzchnię wynoszącą 0,0748 ha (B - 0,0748 ha),

zmienić przebieg granicy pomiędzy działkami nr 1232/1, 1232/2 w sposób przedstawiony na mapie uzupełniającej z wykazem zmian gruntowych stanowiącej część operatu technicznego wpisanego do ewidencji materiałów zasobu PODGiK w R. w dniu [...].03.2017 r. pod nr [...]

dane ewidencyjne budynku nr [...] wykazać zgodnie z arkuszem danych ewidencyjnych budynku stanowiącym część operatu technicznego wpisanego do ewidencji materiałów zasobu PODGiK w R. w dniu [...] marca 2017 r. pod nr [...] Organ mając na uwadze wskazania zawarte w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 13 września 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1584/15 uzupełnił materiał dowodowy o aktualne wypisy z rejestru gruntów dla działki nr 1232/2 i działek z nią sąsiadujących i aktualną mapę ewidencyjną oraz operat techniczny wpisany do ewidencji materiałów zasobu w dniu [...] marca 2017 r. pod identyfikatorem [...], zawierający m.in. mapę uzupełniającą z wykazem zmian gruntowych oraz arkusz danych ewidencyjnych budynku mieszkalnego o identyfikatorze [...]. W sprawozdaniu technicznym stanowiącym integralną część ww. operatu wykonawca wyjaśnił, że dokonał korekty opracowania dokumentacji geodezyjno-prawnej stosownie do zaleceń PWINGiK zawartych w piśmie z dnia [...] lutego 2017 r., a dla budynku mieszkalnego id [...] wykonano nowy Arkusz Danych Ewidencyjnych Budynków.

Organ odwoławczy stwierdził, że budynek mieszkalny posadowiony na działkach ewidencyjnych nr 1232/1 i 1232/2, które niegdyś były jedną nieruchomością M.P. nie stanowi odrębnego od gruntu przedmiotu własności a stanowi część składową tych nieruchomości. Podział tego budynku bez odpowiedniej dokumentacji podziałowej zatwierdzonej stosowną decyzją zatwierdzającej podział nieruchomości wykracza poza zakres kompetencji organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków, która pełni funkcje informacyjno – techniczne i rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. To przesądza o wadliwości decyzji organu I instancji w zakresie wykazania dwóch różnych budynków mieszkalnych na działkach nr 1232/1 i 1232/2. Ugoda z dnia [...] lipca 1961 r. zawarta przed Sądem Powiatowym w K., której oceny dokonał Sąd Rejonowy dla K. – P. w K. I Wydział Cywilny w uzasadnieniu nieprawomocnego postanowienia z dnia [...] maja 2013 r. sygn. akt [...] oddalającego wniosek E.K., P.W., M.W. i P.W. o zasiedzenie, zawarta pomiędzy ówczesnymi właścicielami przedmiotowych nieruchomości oraz budynku mieszkalnego nie może, wbrew ich żądaniu, stanowić podstawy ujawnienia tego podziału w operacie ewidencyjnym. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wyjaśnił, że w wyniku ugody zawartej w sprawie o dział spadku po M. i P.P. doszło do nieformalnego podziału budynku. Sprawa ta toczyła się z wniosku J.P. i S.P. przy uczestnictwie M.P., B.M., W.P., T.P. i A.P., a więc łącznie uczestnikami było 7 osób. Ugodę podpisało jedynie cztery osoby, zaś nie stawiła się na rozprawę B.M. Sąd stwierdził, że ugoda niezawarta i niepodpisana przez wszystkich uczestników nie może być uznana za prawnie skuteczną. Nie można jej uznać za przyznającą J.P. własność południowej części domu, zaś M.P. części północnej, a jedynie za ustanawiającą podział do korzystania przez dwóch braci z nieruchomości.

Sąd wskazał również, że w postanowieniu dokonującym działu spadku dokonano jedynie podziału nieruchomości, na których budynek został posadowiony, bez dokonania podziału samego domu. Budynek ten jest zaś posadowiony i trwale związany z dwiema działkami wydzielonymi w ramach działu spadku, z których jedna została przyznana na własność J.P., zaś druga M.P., a więc stanowi ich część składową. W sytuacji braku jakiegokolwiek rozstrzygnięcia dotyczącego samego budynku (ugoda sądowa nie może wywrzeć skutków prawnych, zaś postanowienie działowe w ogóle o tym nie traktuje), uznać należy, że byli oni współwłaścicielami tego budynku - w takich częściach w jakich budynek ten posadowiony jest na poszczególnych działkach.

Dokonanie żądanych przez zainteresowanych zmian w zakresie podziału budynku będzie możliwe dopiero po przedłożeniu stosownej dokumentacji podziałowej wraz z decyzją zatwierdzającą taki podział bądź prawomocnego rozstrzygnięcia sądu powszechnego w tym zakresie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie E.K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i skorygowanie powierzchni obu działek zgodnie z aktami własności ziemi z 1978 r., w tym o przywrócenie granic działki nr 1232/2 oraz położonej na niej południowej części domu. W miejsce powierzchni działki nr 1232/1 należy wpisać 0, 0745 ha w tym północną część domu o powierzchni użytkowej 44 m kw, a w miejsce powierzchni działki nr 1232/2 0, 0784 ha w tym południową część domu o powierzchni użytkowej 69 m kw. Zamiast przebiegu granic między działkami nr 1232/1 i 1232/2 wg aktualizacji i wpisu do ewidencji zasobu PODGiK R. w dniu [...] marca 2017 r. pod nr [...] – granica między działkami winna być wpisana na odcinku korytarza przecinającego całą szerokości domu i dzielącego go na części północną i południową – zgodnie z postanowieniem sądowym dnia [...] lipca 1961 r. w przedmiocie działku spadku i decyzją Naczelnika Miasta i Gminy S.M. z dnia [...] czerwca 1978 r. potwierdzającą zgodność ewidencji ze stanem posiadania na dzień 4 listopada 1971 r. Granica między działkami przebiegał w ten sposób przez okres 43 lat od 1961 r. do 2004 r. Zmniejszenie powierzchni działki nr 1232/2 do 0, 0 748 ha i przypisanie południowej części domu do działki strony przeciwnej nr 1232/1 powoduje rozbieżności między stanem ewidencyjnym a faktycznym stanem posiadania i kwestionuje postanowienia aktu własności ziemi.

W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

A.K. w piśmie z dnia [...] października 2017 r., wniosła o oddalenie skargi E.K., jako zupełnie niezasadnej. To stanowisko został podtrzymane także w piśmie z dnia 2 października 2017 r.

Strona skarżąca w szeregu pism kierowanych do WSA (m.in. z 11 września 2017 r., 9 października 2017 r., 14 października 2017 r.), podtrzymywała wniesioną skargę, a także konsekwentnie w oparciu o załączoną dokumentację, wskazywała na szereg błędów, jakich jej zdaniem miały dopuścić się w niniejszej sprawie Służby Geodezji i Kartografii. Wyraziła również polemikę ze stanowiskiem w sprawie wyrażanym przez uczestniczkę A.K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga została przez Sąd oddalona, bowiem okazała się nieuzasadniona.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu były w niniejszej sprawie decyzje administracyjne organów Służby Geodezyjnej i Kartograficznej o wprowadzeniu w drodze aktualizacji w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian w zakresie powierzchni działki o nr 1232/1, 1232/2, przebiegu granicy pomiędzy wskazanymi działkami oraz danych budynku położonego na obszarze tych nieruchomości przy ul. [...] 7, zgodnie z arkuszem danych ewidencyjnych stanowiącym część operatu technicznego wpisanego do ewidencji materiałów zasobu PODGiK. Organ drugiej instancji po rozpoznaniu złożonych przez strony odwołań, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. dokonał w całości kasacji decyzji organu pierwszej instancji i orzekł o aktualizacji operatu ewidencyjnego obrębu S.M. w zakresie : dotychczasowej powierzchni działek nr 1232/1 i 1232/2, przebiegu granic pomiędzy tymi nieruchomościami, jak również wskazania budynku mieszkalnego położonego na w/w działkach.

Wobec takiego przedmiotu skargi, wyjaśnić na wstępie wypada, iż podstawą wprowadzania wpisów w ewidencji gruntów i budynków są regulacje ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.; dalej zwana Pgik). W myśl art. 24 ust. 2a punkt 1 i 2 oraz ust. 2b tej ustawy, aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek; w drodze czynności materialno – technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Aktualizacja informacji ewidencyjnych w drodze decyzji administracyjnej winna odbywać się we wszystkich tych przypadkach, które nie zostały zastrzeżone dla czynności materialnotechnicznej, co oznacza że organ winien wydać decyzję o aktualizacji jeżeli nie wchodzą w grę podstawy zmian określone w art. 24a ust. 2b pkt 1 Pgik. Dodać także wypada, iż według § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 z późn. zm.; dalej zwane rozporządzeniem), aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych. Przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 37-39 stosuje się odpowiednio, co wynika z § 45 ust. 3 rozporządzenia.

Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega zatem na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu. W ramach pojęcia aktualizacji można dokonywać prostowania jak i usuwania danych błędnych, jednakże może się to odbywać wyłącznie w sytuacji, gdy uzasadnia to aktualny stan prawny lub gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych – w świetle zgromadzonych dokumentów - pomyłek.

Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób pozwalający na merytoryczną ocenę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia PWINGiK, a więc zgodnie z treścią art. 7, 77 i 80 K.p.a. Zdaniem WSA, uchylenie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w całości i orzeczenie korygujące w tym zakresie powierzchnię działek o nr 1232/1 i 1232/2, przebieg granic, oraz wykazujące dane budynku o nr [...] zgodnie z arkuszem danych ewidencyjnych, uznać należało za trafne, bowiem decyzja Starosty wykazująca dwa różne od siebie obiekty budowlane położone na w/w działkach nie mogła w sposób legalny dokonywać podziału istniejącego budynku. Oczywiście należy zgodzić się z twierdzeniem, że taki podział jest w świetle prawa dopuszczalny, jednakże nie w trybie przepisów Pgik. W aktualnym stanie prawnym i faktycznym, budynek posadowiony na działkach nr 1232/1 i 1232/2, nie stanowi odrębnego od gruntu przedmiotu prawa własności, będąc wobec tego częścią składową nieruchomości, na których jest posadowiony. To zagadnienie zostało dostatecznie wyjaśnione stronom w uzasadnieniu skarżonej decyzji PWINGiK w oparciu o art. 46 § 1 i art. 48 K.c. Do prawidłowo postawionej przez Organ tezy przekonują także pozostałe uwzględnione przez Organ odwoławczy okoliczności faktyczne i prawne.

Organ drugiej instancji wykonując wytyczne wynikające z prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie z 13 czerwca 2016 r., II SA/Rz 1584/15, CBOSA, dokonał rzetelnej oceny ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w Kolbuszowie w dniu 20 lipca 1961 r. Z racji swej specjalizacji, PWINGiK słusznie zinterpretował powyższą ugodę w kontekście ustaleń dokonanych w postępowaniu cywilnym przez Sąd Rejonowy dla K. – P. w postanowieniu z [...] maja 2013 r., sygn. [...]. W treści tego orzeczenia Sąd wyraźnie zaznaczył, że ugody dokonującej podziału spornego budynku nie podpisali wszyscy z uprawnionych do jej zawarcia, stąd nie może być ona uznana za prawnie skuteczną.

Z powodu tak jednoznacznej oceny Sądu powszechnego, za słuszne uznać należało stanowisko PWINGiK o braku podstaw do pełnego uwzględnienia żądania stron o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów wynikających z prawnie nieskutecznej ugody sądowej, a więc powiększenia powierzchni działki nr 1232/2, aż do 784 m². Organ trafnie wyjaśnił skarżącym, że dokonanie żądanych przez nich zmian, a więc w istocie przywrócenie stanu powierzchni ich działki sprzed modernizacji z 2004 r., będzie możliwe jednak dopiero po przedłożeniu stosownej dokumentacji podziałowej wraz z orzeczeniem właściwego organu państwowego (organu administracji publicznej lub sądu), zatwierdzającym taki podział. Innymi słowy, zgodny z oczekiwaniem stron przebieg granic ich nieruchomości organy ewidencyjne mogą wprowadzić wyłącznie na podstawie dokumentów wskazanych w § 12 rozporządzenia (m.in. orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych) a także pomocniczo przy wykorzystaniu dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w okolicznościach podanych w treści § 36 rozporządzenia.

Organ wykazał, że na chwilę rozstrzygania sprawy taką dokumentację stanowi operat techniczny wpisany do zasobu geodezyjnego z dnia [...] marca 2017 r. pod identyfikatorem [...]. Operat, o jakim mowa uwzględnia wskazówki Organu odwoławczego dotyczące położenia budynku mieszkalnego (części składowej nieruchomości) na dwóch odrębnych działkach ewidencyjnych. Sporządzona przez geodetę dokumentacja została opracowana na podstawie pomiarów bezpośrednich w/w działek, dlatego są one zgodne z rzeczywistym zasięgiem prawa własności do nieruchomości. Tak dokonane pomiary dokładnie odzwierciedlają ustaloną granice nieruchomości zarówno w oparciu o mapę zasadniczą z 1970 r. oraz dokumentację opracowaną podczas postępowania uwłaszczeniowego przeprowadzonego w roku 1978 r. Wykonane przez Organy Służb Geodezji i Kartografii czynności prawne i faktyczne wypełniają podstawowy postulat utrzymywania danych ewidencyjnych w zgodzie z ujawnionym i aktualnym stanem faktycznym i prawnym nieruchomości, korygując istniejący w operacie oczywisty błąd popełniony w trakcie prac modernizacyjnych zrealizowanych w 2004 r. Wskazać też należy, iż obszar nieruchomości w odróżnieniu od jej stanu prawnego, nie jest objęty domniemaniem zgodności ze stanem rzeczywistym, co pozwala organom ewidencyjnym na usuwanie oczywistych błędów w operacie ewidencji gruntów i budynków, co w niniejszej sprawie w sposób legalny wykazano.

Wobec podnoszonych w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego zarzutów stron skarżących, wymaga wyraźnego podkreślenia, iż organ ewidencyjny nie jest władny uwzględnić wniosku podmiotu ewidencyjnego, jeżeli żąda on wprowadzenia zmian przebiegu granic działek ewidencyjnych, co do których zaistniał spór graniczny, czy tym bardziej spór o prawo własności. Innymi słowy, stanowczo wykluczyć należy dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych wymienionych w § 12 rozporządzenia, lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze odpowiedniego postępowania (np. rozgraniczeniowego). Nie można bowiem na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem innej procedury, przerzucać kompetencji innych organów czy sądów. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy ponad wszelką wątpliwość wynika, że zasięg prawa własności do budynku przy ul. [...] 7, stanowi przedmiot sporu sądowego o nabycie prawa własności w drodze zasiedzenia. Tym bardziej więc organy ewidencyjne nie mogły swymi działaniami naruszać właściwości oraz ustaleń sądu powszechnego, władnego do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy powierzchni działek nr 1232/1 i 1232/1, w tym położonego na nich budynku mieszkalnego. Jeżeli zaistnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu prawnego nieruchomości, a takie z pewnością powstały w niniejszej sprawie, to nie pozwalają one na prowadzenie postępowania w trybie administracyjnym służącym aktualizacji zapisów widniejących w ewidencji (por. wyrok WSA w Lublinie z 1 lipca 2010 r., sygn. III SA/Lu 140/10, CBOSA).

Reasumując, należało zaakceptować rozstrzygnięcie aktualizacyjne PWINGiK oparte na przyjętej do zasobu dokumentacji geodezyjnej. Organ odwoławczy wykonał w pełni wytyczne prawomocnego wyroku WSA, odnosząc się do zarzutów odwołania oraz dokonując prawidłowej oceny ugody sądowej, z której strony wywodziły swe zarzuty względem stanu ujawnionego w ewidencji. WSA działając z urzędu również nie doszukał się takich naruszeń prawa, które musiałyby skutkować koniecznością uwzględnienia skargi. Stanowisko Organu odwoławczego jako zgodne z prawem nie mogło zostać przez Sąd podważone mocą jego kompetencji kasacyjnych.

Z tych względów skarga w niniejszej sprawie okazała się niezasadna, a w rezultacie została też oddalona przez WSA na podstawie art. 151 p.p.s.a.