Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 508/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ust. 2 par. 13 r
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w uprawach rolnych w 2018 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu myśliborskiego (dalej: organ I instancji) z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej S. S. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) w związku z powstałymi szkodami w uprawach spowodowanymi wystąpieniem w 2018 r. suszy.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.

Wnioskiem datowanym na dzień, który wpłynął do organu w dniu [...] października 2018 r. strona zwróciła się o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu,

w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach spowodowane wystąpieniem w 2018 r. powodzi lub suszy. We wniosku tym strona wystąpiła

o udzielnie pomocy do upraw, na których wystąpiły szkody co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni 61,93ha i co najmniej 70% danej uprawy na powierzchni 148,79 ha. Strona podała, że w roku 2018 posiadała ubezpieczenie do co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk

i pastwisk, od co najmniej jednego ryzyka (suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny). Do wniosku Wnioskodawca dołączył: protokół

z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego oraz wykaz działek ewidencyjnych i powierzchnię upraw, na których wystąpiły szkody, polisę ubezpieczenia upraw rolnych C. nr [...] wraz z potwierdzeniami zapłaty.

Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. organ I instancji przyznał wnioskodawcy pomoc finansową w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pomoc została pomniejszona o 50% stawki, z uwagi na fakt, iż co najmniej 50 % upraw

w gospodarstwie nie było ubezpieczonych. Organ szczegółowo wyjaśnił, że część działek z przedstawionej polisy ubezpieczeniowej nie została wzięta pod uwagę, bowiem nie należała do gospodarstwa wnioskodawcy.

Pismem z [...] marca 2019 r. strona wniosła odwołanie od ww. decyzji, wnosząc

o jej zmianę poprzez uznanie, że producent rolny ubezpieczył co najmniej 50 % powierzchni upraw w swoim gospodarstwie rolnym i przyznanie pomocy w pełnej wysokości.

We wniesionym odwołaniu strona zarzuciła wydanej decyzji błędne zastosowanie § 13 ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2019.157, obecnie 2019.1179, dalej: rozporządzenie ARiMR).

W uzasadnieniu odwołania producent wskazał, że w jego ocenie doszło do pomyłki ze strony organu, bowiem ubezpieczał on co najmniej 50% swoich gruntów. Pomyłka ta mogła wynikać z faktu, że w okresie od [...] października 2017 r. do [...] października 2018 r. działki, których dotyczy wniosek podlegały ubezpieczeniu innego producenta rolnego – brata strony, który nie składał na te działki wniosku o przyznanie pomocy, ponieważ wnosiła o to strona. Nadto wnioskodawca wskazał, że w kolejnej polisie ubezpieczeniowej przedmiotowe działki są już wskazane odpowiednio, a nadto że działki, mimo że ubezpieczone na jego brata, były własnością i były uprawiane przez wnioskodawcę.

W załączeniu nadesłano polisę ubezpieczeniową obejmującą okresy [...] października 2017 r. – [...] października 2018 r. oraz [...] listopada 2018 r. – [...] listopada 2019 r.

Opisaną na wstępie decyzją organ orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu

I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek został rozpoznany prawidłowo, a zmniejszenie dokonane zostało na podstawie § 13r ust. 12 rozporządzenia ARiMR. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I pierwszej instancji, z których wynika, że powierzchnia gruntów w gospodarstwie zgłoszona przez stronę we wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem

w 2018 r. suszy lub powodzi wynosiła 210,71ha, natomiast z wyłączeniem łąk i pastwisk 184,80 ha, zatem 50% powierzchni upraw rolnych w gospodarstwie rolnym trony, wynosiło 92,40ha (184,80ha x 50%).

Organ odwoławczy wskazał także na ustalenia organu I instancji, z których wynikało, że działki ujęte w w/w polisie ubezpieczeniowej o numerach: [...] nie należą do gospodarstwa rolnego S. S. i zostały ujęte we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 u innego producenta rolnego. W związku powyższym nie mógł wziąć w/w działek pod uwagę w wyliczeniu powierzchni upraw

w gospodarstwie objętych ubezpieczeniem. Powierzchnie działek o numerach [...] ujęte

w polisie ubezpieczeniowej upraw zostały odpowiednio zmniejszone do powierzchni upraw zgłoszonych we wniosku obszarowym. W wyliczeniu powierzchni upraw objętych ubezpieczeniem wzięto działki o numerach: [...] o łącznej powierzchni 83,63 ha, natomiast co najmniej 50% upraw ubezpieczonych w tym przypadku wynosi 92,40ha.

Organ wskazał także, że na etapie odwołania od decyzji organu I instancji strona dołączyła polisy ubezpieczeniowe, w których sporne działki nr [...] oraz [...] są ujęte jako ubezpieczone. Jednak organ nie uznał w/w polis ubezpieczenia upraw, gdyż polisa o nr [...] została zawarta [...] listopada 2018 roku na okres od [...].11.2018 do [...].11.2019 roku, czyli po oszacowaniu szkód przez komisję Natomiast odnośnie do polisy nr [...] organ wskazał, że wprawdzie jest ona zawarta na okres od [...].10.2017 do [...].10.2018 roku, ale osobą ubezpieczającą i ubezpieczoną jest I. S., natomiast wniosek odnośnie otrzymania pomocy złożył S. S.. Dokonując oceny spornej kwestii dotyczącej osoby ubezpieczonej organ odniósł się do art. 25 ust. 9 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu

o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i wskazał, aby beneficjent mógł skorzystać

z ubezpieczenia nie musi być ubezpieczającym, ale ubezpieczonym - osobą uprawnioną do korzystania z polisy by zminimalizować negatywne skutki spowodowane przez wystąpienie niekorzystnych zjawisk klimatycznych. Skoro zarówno ubezpieczającym jak i ubezpieczonym był brat strony, nie zaś sama strona, stąd zdaniem organu odwoławczego nie może być mowy o naruszeniu przez organ

I instancji przepisów materialnych i proceduralnych.

Z wydaną decyzją nie zgodziła się strona, wnosząc pismem z dnia [...] maja 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając naruszenie prawa materialnego, to jest błędne zastosowanie § 13r ust. 12 rozporządzenia ARiMR oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi skarżący ponowił zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz wskazał że polisa nr [...] nie została przedłożona

w celu wykazania ubezpieczenia działek [...], [...], ale faktu ubezpieczenia ich przez skarżącego. W polisie [...] doszło bowiem do omyłki pisarskiej, w której nie ujęto przez błąd pracownika ubezpieczyciela ww. działek jako faktycznie wskazanych we wniosku. Na tę okoliczność skarżący przedłożył także pismo ubezpieczyciela

z [...] marca 2019 r. wskazując na omyłkę ubezpieczyciela.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy

z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych

i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach, sąd uznał, że akt ten nie naruszał prawa w stopniu powodującym konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie było przyznanie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody

w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 roku suszy. Według organu odwoławczego skarżący jako producent rolny nie posiadał ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk. Natomiast zdaniem producenta niezasadnie z powierzchni upraw organ wyłączył działki, co do których ubezpieczonym był jego brat I. S..

Zastosowanie zatem znajduje w rozpatrywanej sprawie znajduje § 13r Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm., dalej "rozporządzenie") , który w ust. 1 ma następujące brzmienie: w 2018 i 2019 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy;

3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem

w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014.

W ust. 2 § 13r rozporządzenia stanowi, że pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana:

1) na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia nr 702/2014 - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30%:

a) średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku

o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, albo

b) średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku

o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, albo

2) zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej lub 30% średniej rocznej produkcji roślinnej, o której mowa w pkt 1.

W ust. 3 § 13r rozporządzenia został uregulowany sposób ustalania średniej rocznej produkcji rolnej oraz średniej rocznej produkcji roślinnej, o których mowa w ust. 2.

W § 13r ust. 4 rozporządzenia zwarto uregulowanie trybu przyznawania pomoc, o której mowa w ust. 1, pomoc ta jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.

W § 13r ust. 5 rozporządzenia zostały wymienione wymogi jakie powinien zawierać wniosek, o którym mowa w ust. 4, i są to:

1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc;

2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

3) numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających obywatelstwa polskiego - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość.

Następnie w § 13r ust. 6 rozporządzenia zostały wymienione załączniki, jakie należy dołączyć do wniosku, o którym mowa w ust. 4, tj.:

1) kopia protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi;

2) informacje dotyczące producenta rolnego i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacje o wysokości otrzymanej pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 702/2014;

3) oświadczenie albo zaświadczenia dotyczące pomocy de minimis oraz informacje niezbędne do udzielenia tej pomocy, o których mowa w art. 37 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy

z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013.

Natomiast w § 13r ust. 12 rozporządzenia, stanowi, że pomoc, o której mowa

w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk

i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa

w § 2 ust. 1 pkt 3.

Zatem zasadnicze znaczenie z punktu rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy mają § 13r ust. 2 pkt 1 oraz § 13r ust. 12 rozporządzenia. Z pierwszego bowiem

z wymienionych i przywołanych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że

w przypadku, gdy szkody wynoszą powyżej 30% średniej roczne produkcji, pomoc jest udzielana na warunkach rozporządzenia 702/2014 natomiast z ust. 12 § 13r rozporządzenia wynika zmniejszenie pomocy w sytuacji, gdy w dniu wystąpienia szkód co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym nie było ubezpieczonych od co najmniej jednego z ryzyk.

Przywołany w ust. 2 § 13r unijny akt prawny w postaci Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 702/2014 z dnia 24 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy

w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz.UE.L Nr 193, str.1) w artykule 25 reguluje pomoc na wyrównanie szkód spowodowanych przez niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej, ust. 9 tego przepisu stanowi, że pomoc przyznaną na mocy niniejszego artykułu zmniejsza się o 50%, chyba że przyznawana jest ona beneficjentom, którzy wykupili polisę ubezpieczeniową na co najmniej średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją i obejmującą zagrożenia związane z niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi statystycznie najczęściej występującymi w danym państwie lub regionie, które są objęte zakresem ubezpieczeń. Cytowany przepis zatem wprost wiąże osobę beneficjenta z preferencją związaną z wykupieniem polisy ubezpieczeniowej. Rację zatem przyznać należy organowi, że jedynie w sytuacji, gdy beneficjent będzie jednocześnie ubezpieczonym, będzie możliwe niepomniejszenie przyznanej pomocy. Istotnym bowiem jest nie tylko sam w sobie fakt ubezpieczenia upraw lecz także osoba ubezpieczona, którą musi być beneficjent. Nie ma przy tym znaczenia to czy beneficjent jest jednocześnie ubezpieczającym i ubezpieczonym, czy tylko ubezpieczonym wobec zawarcia umowy ubezpieczenia przez inny podmiot (ubezpieczającego) na jego rzecz.

Poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje okoliczność, że skarżący nie był ubezpieczonym odniesieniu do działek o numerach [...], [...]. Jako ubezpieczony w odniesieniu do tych działek figurował bowiem brat skarżącego – I. S. będący również producentem rolnym.

Słusznie wskazał organ drugiej instancji, że nie może odnieść skutku w postaci uznania za ubezpieczone przez skarżącego spornych na postawie polisy zawartej już po szacowaniu szkód. Bowiem uprawy, których dotyczy wniosek o przyznanie pomocy powinny być ubezpieczone na beneficjenta w dniu wystąpienia szkód.

Odnosząc się natomiast do podnoszonej w skardze kwestii omyłki osoby wystawiającej polisę dla skarżącego wskazać należy, że z pisma C. z dnia [...] marca 2019 r., wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącego, nie wynika, że działki [...], [...] omyłkowo nie zostały ubezpieczone na skarżącego, lecz, że były one objęte ochroną ubezpieczeniową przez cały okres obowiązywania umowy ubezpieczeniowej, która wygasła w dniu [...] października 2019 r.

Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny

w S. na postawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.