Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1565/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz sędzia del. WSA Małgorzata Miron /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 1364/11 w sprawie ze skargi E. Z., S. L. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. K. na rzecz E. Z. i S. L. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt II OSK 1565/12

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 1364/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, w sprawie ze skargi E. Z. i S. L. uchylił decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Prezydent Grudziądza, na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., zatwierdził projekt budowlany, udzielając jednocześnie A. K., G. K. i D. D. pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego mieszkalnego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], obręb nr [...], położonej w G. przy ul. [...].

W decyzji wskazane zostały szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, czas użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych, terminy rozbiórki tymczasowych obiektów budowlanych, a także zobowiązanie inwestora oraz kierownika budowy. Jako obszar oddziaływania obiektu wskazano działki [...] i [...], obręb nr [...].

W uzasadnieniu organ podniósł, iż planowana inwestycja zlokalizowana będzie bezpośrednio przy granicy działki nr ew. [...], nie naruszając jednak warunków określonych w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm., dalej jako: warunki techniczne). Po zawiadomieniu stron postępowania o planowanej inwestycji wpłynęło pismo właścicieli działki nr ew. [...], informujące o możliwości uszkodzenia systemu korzeniowego drzew na terenie ich działki. Organ, po zasięgnięciu opinii Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta G., uznał, iż planowana inwestycja nie będzie mieć negatywnego wpływu na drzewostan znajdujący się na działce sąsiedniej.

Organ wskazał, iż projekt złożony został w wymaganej formie i był kompletny, podnosząc jednocześnie, iż projekt wykonany został przez osobę uprawnioną. Złożone zostało również w niniejszej sprawie oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak również sprawdzono zgodność projektu zagospodarowania terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli uczestnicy postępowania administracyjnego: S. L. oraz E. Z. - właściciele działki nr ew. [...].

Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], Wojewoda Kujawsko-Pomorski, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy, wskazując na art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, stwierdził, iż nie można dopuścić do sytuacji, w której uprawnienia właściciela nieruchomości sąsiedniej całkowicie ograniczają uprawnienia inwestora. Zgodnie bowiem z zasadą równego traktowana stron, możliwość prawidłowego korzystania z posiadanej nieruchomości dotyczy zarówno inwestora, jak i właściciela nieruchomości sąsiedniej. Wojewoda w dalszej części rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego właściwy organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeżeli spełnione zostały przesłanki określone w art. 35 ust. 1. Z uwagi na to, iż w niniejszej sprawie wszystkie przesłanki zostały spełnione, niedopuszczalne było wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich może mieć miejsce wówczas, gdy strona wykaże, że został naruszony jej bezpośredni interes prawny, co oznacza wykazanie, że inwestycja niezgodna jest z przepisami prawa, odwołujący się natomiast wykazali interes faktyczny, nie prawny.

Na powyższą decyzję S. L. i E. Z. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie następujących przepisów: art. 6 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 Prawa budowlanego, art. 7 w związku z art. 77 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 w związku z art. 89 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a.

Skarżący wskazali, iż wydający decyzję organ naruszył zasadę praworządności poprzez pominięcie nakazu uwzględnienia odpowiedniego usytuowania obiektu budowlanego na działce oraz uzasadnionych interesów osób trzecich, o czym stanowi art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 Prawa budowlanego, pomijając również cele prawa sąsiedzkiego – harmonijnego wykonywania prawa do korzystania z nieruchomości oraz zapewnienie mechanizmów ochrony prawa własności zagrożonego następstwami wykonywania prawa własności przez właściciela innej nieruchomości. Skarżący podkreślili ponadto, iż przy ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uwzględniono jedynie interes inwestora, pomijając interes skarżących. Zwrócili ponadto uwagę na okoliczność, iż inwestor nie podniósł zarzutu, że przyjęcie rozwiązania zaproponowanego przez skarżących – budowy domu w odległości minimum 3 m od granicy z działką skarżących – jest rozwiązaniem niemożliwym. Do kwestii tej nie odniosły się również organy.

Skarżący podnieśli, iż argumenty przytoczone przez nich w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji nie mają charakteru abstrakcyjnego, są bowiem jak najbardziej realne, zwracając dodatkowo uwagę na potencjalne zagrożenie pożarowe, korony drzew znajdować się będą bowiem w bliskiej odległości od przewodu kominowego planowanej nieruchomości. Skarżący wskazali również, iż w postępowaniu administracyjnym zaniechano przeprowadzenia oględzin sąsiadujących nieruchomości i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego odnośnie stanu systemu korzeniowego drzewostanu.

W ocenie skarżących organy przeprowadzające postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie nie zebrały w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego, koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Wskazano przy tym na informację Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska, która sporządzona została bez podania źródeł, a oceniona została przez organ jedynie w części.

Skarżący zarzucili wreszcie organowi nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej w przedmiotowej sprawie, uzasadnione z uwagi na istnienie przeciwnych stron o przeciwstawnych interesach.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Kujawsko-Pomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania i to naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 35 Prawa budowlanego, który reguluje tryb postępowania w związku z wydawanym pozwoleniem na budowę. Jednocześnie Sąd wojewódzki ocenił, że rację ma organ odwoławczy wywodząc, że stosownie przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza projekt architektoniczno budowlany pod kątem zgodności z wymogami zawartymi w art. 35 ust 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego Prawidłowy jest również wywód, iż zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Analiza akt przedmiotowej sprawy doprowadziła jednak Sąd pierwszej instancji do wniosku, że nie wyjaśniono w toku postępowania, czy inwestor spełnił wszystkie wymagania niezbędne do udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego przyszłej inwestycji. Wniosku takiego nie można wyprowadzić z treści uzasadnień decyzji. Organy przyjęły, że projekt budowlany pozostaje w zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], obejmującego teren ograniczony ulicami [...], [...], rzeczką M., brzegiem Jeziora W., ul. [...], linią kolejową i granicą działki nr [...], obręb [...], zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej G. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] (Dz. Urz. Województwa [...] z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...], poz. [...]).

Poza ogólnym stwierdzeniem o zgodności projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego brak jest uzasadnienia stanowiska organu w tym zakresie, wniosków wyciągniętych po kontroli zgodności projektu i planu. Nieruchomość stanowiąca działkę nr [...], na której ma powstać planowana inwestycja, zlokalizowana jest w obrębie [...] przy ul. [...] w G..

Zgodnie z ustaleniami powyższego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu przewidziana została funkcja ML/MN (tj. zabudowy letniskowej i zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej) – § 5 ust. 2 pkt 2 i 4 powyższej uchwały. Teren w ustaleniach szczegółowych został ujęty w jednostce planistycznej objętej symbolem 59ML/MN. W § 52 uchwały zawarte zostały ustalenia dla terenu oznaczonego powyższym symbolem. Przepis przewiduje dla tego terenu zabudowę letniskową i mieszkaniową jednorodzinną (wolnostojącą). Z przepisu powyższego nie wynikają żadne ograniczenia w zakresie posadowienia budynków w granicy z działką sąsiednią.

W § 10 ust. 2 pkt 1 uchwały wprowadzone zostały wymagania ochrony środowiska, aby podczas prac projektowych oraz realizacji inwestycji chronić istniejący drzewostan, a wycinkę dopuszczać w uzasadnionych przypadkach, przy czym ubytki należy zrekompensować w formie nowych nasadzeń w ilości i miejscach wskazanych przez odpowiedni organ, w granicach obszaru objętego planem. Obszar, na którym ma powstać planowana inwestycja, nie został wyłączony z zabudowy w żadnej części nieruchomości, w związku z czym nie mają zastosowania w sprawie wyłączenia z zabudowy obszarów ujętych w § 13 uchwały.

Przekładając powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że prawidłowo organ przyjął zgodność planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Będzie to budynek mieszkalny jednorodzinny, wolnostojący. W decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego nałożony został na inwestora warunek ochrony istniejącego drzewostanu, a wycinkę drzew kolidujących z inwestycją uzależniono od uzyskania stosownego pozwolenia.

W decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego wprowadzony został warunek ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, znajdujący swoje umocowanie w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.

Bezsporne jest, że nieruchomość skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Obszar ten obejmuje bowiem zgodnie ze stanowiskiem organu I instancji działki nr [...] i [...]. To, że nieruchomość skarżących znalazła się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu oznacza, że mają oni interes prawny i są stroną postępowania w przedmiotowej sprawie.

Istota zatem rozpoznawanej sprawy sprowadza się do oceny, czy interes prawny skarżących został naruszony.

Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.

Ma rację organ wywodząc, że skarżący nie wykazali jaki dokładnie przepis prawa materialnego został naruszony, zaś tylko w przypadku wskazania naruszenia konkretnej normy prawnej można ocenić, czy doszło do naruszenie ich interesu prawnego. Niemniej jednak organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Z powyższych zasad ogólnych wynikają obowiązki organów do wnikliwego poprowadzenia postępowania z urzędu z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa, ale i do zadbania o prawa i obowiązki wszystkich stron postępowania. W przedmiotowej sprawie obowiązkiem organów było przeanalizowanie sprawy pod kątem zgodności z przepisami prawa zarówno w interesie inwestora, jak i właścicieli nieruchomości sąsiedniej, którzy są stroną postępowania.

Podnoszone w pismach procesowych argumenty odnośnie zagrożenia dla drzewostanu zlokalizowanego na nieruchomości skarżących nie stanowią o naruszeniu interesu prawnego. Brak jest bowiem konkretnej normy prawnej, która zakazywałaby budowę obiektu budowlanego w sąsiedztwie istniejącego drzewostanu. Ograniczeń w tym zakresie nie wprowadzono w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Organ przed wydaniem orzeczenia pierwszoinstancyjnego zasięgnął opinii Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska w Urzędzie Miejskim w G. i ustalił, że system korzeniowy drzewa iglastego gatunku sosna jest najgłębszy ze wszystkich krajowych drzew iglastych. Dzięki niemu sosna zwyczajna słynie z wyjątkowo dużej stabilności osiąganej nawet na tak trudnych terenach jak piaski i żwiry. Powyższy organ dodał również, że trudno ocenić, czy wykonane roboty budowlane negatywnie wpłyną na system korzeniowy istniejących drzew iglastych. System korzeniowy drzew iglastych składa się z jednego korzenia głównego, który rośnie pionowo w dół oraz korzeni bocznych, zwykle krótszych i cieńszych od głównego.

W świetle powyższego stanowiska zasadnie organ w pozwoleniu na budowę nałożył warunki ochrony istniejącego drzewostanu. Na etapie wydawania pozwolenia na budowę nie było przepisu prawa, który ograniczałby realizację inwestycji. Natomiast obawy skarżących o drzewostan w przyszłości świadczą o istnieniu interesu faktycznego, a nie prawnego.

W ocenie Sądu za uzasadniony należy jednak uznać jednak zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 8 Prawa budowlanego, który to przepis nakazuje, by obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należało, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej.

Organ nie wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czy planowana inwestycja nie narusza powyższego przepisu Prawa budowlanego, ale i również przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W przedmiotowej sprawie sporne jest usytuowanie projektowanego budynku względem odległości od granicy działki sąsiedniej stanowiącej własność skarżących.

Ze znajdującego się w aktach sprawy rzutu fundamentów rysunek zamienny (k-35 projektu budowlanego) wynika, że lico odsadzki fundamentowej równa się granica działki. Organ powinien zatem ocenić, czy obiekt nie powstaje w granicy z działką sąsiednią.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przyjął, że zastosowanie znajduje § 12 rozporządzenia, który dopuszcza sytuowanie budynku na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną.

Istotnie, zgodnie z § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, możliwe jest sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, tj. 3 m, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m.

W uzasadnieniu decyzji organ nie poczynił jednak ustaleń jaka jest szerokość działki budowlanej. Wojewoda Kujawsko-Pomorski, pomimo zarzutu usytuowania spornego obiektu w odległości mniejszej niż 3 m, nie zajął stanowiska w powyższym zakresie, aby wyjaśnić skarżącym prawidłowość działania organu I instancji.

Możliwość sytuowania budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną musi wynikać z akt sprawy w sposób niebudzący żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Organ zastosowanie przepisu powinien poprzeć ustaleniami faktycznymi, aby wykazać, że prawidłowo dokonał subsumcji stanu prawnego ze stanem faktycznym. Tak jak w zaskarżonej decyzji zarzucono skarżącym jedynie ogólne stwierdzenia o naruszeniu ich interesu prawnego, tak również zaskarżonej decyzji należy zarzucić lakoniczne stanowisko co do niezasadności zarzutu, nie poparte dokładnymi ustaleniami faktycznymi oraz brakiem uzasadnienia prawnego w tym zakresie.

W związku z powyższym przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a.

Z uwagi na powyższe uchybienie, Sąd pierwszej instancji uznał za zasadne zarzuty naruszenia zasad ogólnych k.p.a. wyrażone w art. 6, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 k.p.a.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ odwoławczy winien wyjaśnić, w jakiej odległości od granicy działki sąsiedniej został usytuowany sporny budynek i jaka jest szerokość spornej działki. Oceni, czy możliwe jest zastosowanie wyjątku usytuowania projektowanego obiektu w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki z działką sąsiednią, na podstawie § 12 ust. 2 pkt 1 powyższego rozporządzenia, oceni dokumentację projektową w aktach sprawy, a stanowisko uzasadni, popierając je przepisami prawa.

Dopiero po wyjaśnieniu powyższego możliwe będzie dokonanie oceny, czy interes prawny skarżących w związku z usytuowaniem obiektu bezpośrednio przy granicy ich nieruchomości, został naruszony.

A. K. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 marca 2012 r.

Powyższy wyrok zaskarżyła w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie:

- art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji, poprzez błędne przyjęcie, że przy wydawaniu decyzji doszło do naruszenia wyżej wymienionych przepisów postępowania oraz że te naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przy jednoczesnym braku wyjaśnienia w uzasadnieniu skarżonego wyroku, jaki wpływ na wynik sprawy mogły mieć wskazywane uchybienia,

- art. 133 § 1 w związku art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie uwzględnienie całokształtu okoliczności oraz zaniechanie rozstrzygnięcia sprawy według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu i znajdującego potwierdzenie w aktach sprawy.

Zaskarżając wyrok wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy,

Ponadto, na podstawie art. 203 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosła o zasądzenie od skarżących E. Z. i S. L. na rzecz uczestniczki A. K. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

W ocenie wnoszącej skargę kasacyjną fakt, iż Wojewoda Kujawsko-Pomorski w uzasadnieniu decyzji nie poczynił ustaleń w przedmiocie szerokości działki budowlanej, nie może prowadzić do wniosku, iż organ ten nie wyjaśnił stanu faktycznego, zwłaszcza, iż z dokumentacji projektowej znajdującej się w aktach sprawy wynika wprost szerokość działki budowlanej, która jest mniejsza niż 16 m. Organ pierwszej instancji na podstawie projektu przyjął w uzasadnieniu decyzji, iż znajduje zastosowanie § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Skoro w aktach sprawy znajduje się dokumentacja projektowa, z której wynika dokładna szerokość działki budowlanej, to ewentualne naruszenie organu ogólnej zasady postępowania administracyjnego nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Podniosła, że Sąd pierwszej instancji

nie wykazał, że gdyby doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyli E. Z. i S. L., wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie od wnoszącej skargę kasacyjną A. K. na rzecz skarżących E. Z. i S. L. kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Badając sprawę w takim zakresie należało uznać, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Wbrew zarzutom skarżącej kasacyjnie zaskarżonemu wyrokowi nie można zarzucić naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania. Słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] listopada 2011 r. została wydana z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i art. 5 ust. 1 pkt 8 ustawy Prawo budowlane.

Jednym z zarzutów zgłaszanych przez E. Z. i S. L. w toku postępowania administracyjnego, a następnie sądowoadministracyjnego, było niezgodne z literą prawa usytuowanie budynku w zbliżeniu do granicy z nieruchomością stanowiącą ich własność. Ta okoliczność winna zatem zostać w sposób szczególnie wnikliwy wyjaśniona przez organ architektoniczno-budowlany, zaś wyniki ustaleń winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z zasadami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Trafnie Sąd pierwszej instancji podkreślił – powołując się na treść art. 5 ust. 1 pkt 8 ustawy Prawo budowlane, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej. Natomiast kwestia usytuowania obiektu na działce została uregulowana w § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w którym ustawodawca ustanowił zasadę, że budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

Jednocześnie w tym samym paragrafie – w następnych ustępach i punktach, przewidziane zostały sytuacje, w których istnieje możliwość odstąpienia od tej zasady. Jednym z takich wyjątków jest możliwość sytuowania budynku ściana bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią lub w odległości mniejszej niż 3 m, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, iż ta okoliczność nie została w sposób należyty wyjaśniona przez organ administracji.

Nie można zatem przyznać racji skarżącej kasacyjnie, iż Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że przy wydawaniu decyzji doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania. Nietrafne są również zarzuty, iż wadliwie przyjęto w rozstrzygnięciu Sądu pierwszej instancji, że naruszenia to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skora obowiązkiem organu architektoniczno-budowlanego wynikającym z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane jest sprawdzenie przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, to nie może budzić wątpliwości, że niewyjaśnienie sprawy z punktu widzenia możliwości posadowienia obiektu przy granicy z działką sąsiednią ma priorytetowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Dość jedynie przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w razie stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w ust. 1 właściwy organ nakłada obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości określając termin usunięcia, a po bezskutecznym upływie terminu wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Nietrafny jest także zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy art. 133 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Naruszenia tego przepisu skarżąca kasacyjnie upatruje w niedokonaniu przez Sąd pierwszej instancji samodzielnych ustaleń w zakresie zgodności planowanej inwestycji z przepisami, w tym w zakresie usytuowania budynku na działce, skoro w aktach sprawy znajdowała się pełna dokumentacja projektowa niezbędna do dokonania takiej oceny.

Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Po pierwsze, podkreślenia wymaga, że obowiązkiem Sądu administracyjnego nie jest dokonywanie samodzielnych ustaleń faktycznych i wyręczania w tym zakresie organów administracji. Rolą Sądu jest jedynie kontrola działalności organów administracji i stosowania środków przewidzianych w ustawie.

Po drugie natomiast, co uszło uwadze skarżącej kasacyjnie, projekt zagospodarowania działki, stanowiący integralną część projektu budowlanego dołączonego do wniosku rozpatrywanego w niniejszej sprawie, został sporządzony z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 120, poz. 1133 ze zm.), który to akt obowiązywał w dacie wydawania zarówno zaskarżonej decyzji, jak i rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 8 ww. rozporządzenia część opisowa projektu zagospodarowania działki powinna określać inne (niż określone w pkt 1-7) konieczne dane wynikające ze specyfiki, charakteru i stopnia skomplikowania obiektu budowlanego lub robót budowlanych. A zatem projekt zagospodarowania terenu inwestycji powinien zawierać dane pozwalające organowi stwierdzić spełnienie wymogu określonego w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Również § 8 ust. 3 pkt 2 tego rozporządzenia wskazuje na konieczność zamieszczenia w części rysunkowej projektu zagospodarowania działki, m.in. granic działki budowlanej lub terenu (...), a w miarę potrzeby charakterystyczne rzędne i wymiary.

Wobec powyższego nie można podzielić stanowiska skarżącej kasacyjnie, że Sąd pierwszej instancji mógł samodzielnie dokonać ustaleń faktycznych we wskazanym zakresie, a następnie ocenić, czy projekt zagospodarowania działki odpowiada warunkom określonym w art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W świetle wskazanych naruszeń ocena dokonana przez Sąd mogłaby posiadać cechy dowolności. Należy bowiem zwrócić uwagę, że ustawodawca wyposażył organ architektoniczno-budowlany w stosunkowo wąski zakres uprawnień, nakładając na niego obowiązek sprawdzenia jedynie projektu zagospodarowania działki z punktu widzenia spełnienia ww. warunków. Co za tym idzie, dla prawidłowego wykonania tego obowiązku projekt zagospodarowania terenu musi być sporządzony zgodnie z wymogami określonymi w przepisach szczególnych.

I wreszcie, wbrew zarzutom skarżącej kasacyjnie zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu wojewódzkiego nie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wskazane wyżej elementy.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a oddalił wniesioną skargę kasacyjną.

Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 204 pkt 2 tej ustawy