Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 418/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75j ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1999
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienia

B. C. (dalej też jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości (dalej też jako "Minister" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w W. (dalej też jako "komisja egzaminacyjna" lub "komisja") z dnia [...] września 2016 roku nr [...] ustalającą negatywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką skarżącego.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 dalej tez jako "k.p.a.") w zw. z art. 75j ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2016 r. poz. 1999, z późn. zm., dalej też jako "P.o.a.").

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

Komisja Egzaminacyjna Nr [...] do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w W. uchwałą z dnia [...] września 2016 r. nr [...] ustaliła negatywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką skarżącego. Z uzasadnienia uchwały wynika, że skarżący uzyskał z testu 99 punktów. Komisja kwalifikacyjna podniosła, że zgodnie z treścią art. 75i ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu wstępnego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 100 punktów, a zatem uzyskana przez skarżącego liczba punktów przesądza o negatywnym wyniku egzaminu.

Od powyższej uchwały skarżący złożył odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, w którym zakwestionował prawidłowość pytań nr 28 i 45, wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i orzeczenie, że uzyskał 101 punktów i zdał egzamin wstępny na aplikację.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w Warszawie z dnia [...] września 2016 roku nr [...]. Minister nie podzielił zarzutów skarżącego odnoszących się do zakwestionowanych pytań egzaminacyjnych. Przytoczył relewantne w sprawie przepisy - art. 75j ust. 1, 75i ust. 1 oraz ust. 1a Prawa o adwokaturze, z których wynika m.in., że egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawdziwa; za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Wybór odpowiedzi polega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji odpowiedzi. Pozytywny wynik z egzaminu otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów. Aplikantem adwokackim może być osoba, która - po spełnieniu warunków ustawowych - uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego (art. 75 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze). Zdaniem organu skarżący prawidłowo odpowiedział na 99 pytań uzyskując tym samym 99 punktów, zatem uchwała komisji egzaminacyjnej ustalająca negatywny wynik egzaminu była prawidłowa.

Organ odwoławczy wskazał, że zakwestionowane przez skarżącego pytanie nr 28 brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem karnym skarbowym, kto dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionej nieświadomości jego karalności:

A. nie podlega karze,

B. nie popełnia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego,

C. odpowiada na podstawie przepisu przewidującego łagodniejszą odpowiedzialność."

W decyzji podkreślono, że prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "B", oparta na treści art. 10 § 4 Kodeksu karnego skarbowego. Przepis ten brzmi: "Art. 10 § 4. Nie popełnia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, kto dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionej nieświadomości jego karalności". Tymczasem skarżący udzielił odpowiedzi "A".

Organ nie zgodził się w argumentacją skarżącego, że w pytaniu nr 28 prawidłowe są dwie odpowiedzi - zgodna z kluczem odpowiedzi i literalnym brzmieniem art. 10 § 4 k.k.s. odpowiedź "B" oraz udzielona przez niego odpowiedź "A". W ocenie organu utożsamianie przez skarżącego zwrotów ustawowych "nie podlega karze" oraz "nie popełnia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego" jest oczywiście błędne.

Z kolei pytanie nr 45 brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem cywilnym, wskutek śmierci przyjmującego zlecenie albo wskutek utraty przez niego pełnej zdolności do czynności prawnych:

A. zlecenie wygasa, chyba że strony umowy zlecenia postanowiły inaczej,

B. zlecenie wygasa; strony nie mogą w umowie zlecenia postanowić inaczej,

C. zlecenie nie wygasa, chyba że strony umowy zlecenia postanowiły inaczej."

Organ wskazał, że prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A", oparta na treści art. 748 Kodeksu cywilnego, który brzmi: "W braku odmiennej umowy zlecenie wygasa wskutek śmierci przyjmującego zlecenie albo wskutek utraty przez niego pełnej zdolności do czynności prawnych." Skarżący udzielił odpowiedzi "C". Organ zaznaczył, że zdaniem skarżącego błędnie przyjęto, że prawidłowa jest tylko odpowiedź "A", jako literalne brzmienie przepisu art. 748 k.c., gdyż w doktrynie ugruntowało się stanowisko, że śmierć przyjmującego zlecenie po dokonaniu przez niego zleconej mu czynności nie powoduje wygaśnięcia całej umowy zlecenia. Na poparcie powyższego przywołał wyroki Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 1977 r. o sygn. IV CR 338/77 i z dnia 23 grudnia 1977 r. o sygn. IV CR 358/77. Skarżący na poparcie tezy o prawidłowości odpowiedzi "C" przywołał nadto argument, że śmierć przyjmującego zlecenie nie powoduje wygaśnięcia umowy zlecenia w całości. Z kolei organ podniósł, że teza przywołanych w odwołaniu wyroków Sądu Najwyższego stanowi, że "śmierć przyjmującego zlecenie po dokonaniu przez niego zleconej mu czynności nie powoduje wygaśnięcia całej umowy zlecenia i nie pozbawia dającego zlecenie tego co zostało dla niego w wyniku umowy zlecenia przez przyjmującego zlecenie (także, gdy działa w imieniu własnym) nabyte. Wynikające z dokonania zleconej czynności obowiązki w szczególności obowiązek przeniesienia nabytego prawa dającego zlecenie, przechodzą na spadkobierców przyjmującego zlecenie i określone zakresem tych obowiązków świadczenia mogą być dochodzone od tych spadkobierców ". Ww. orzeczenia Sądu Najwyższego nie zmieniają zatem zawartej w przepisie art. 748 k.c. zasady wygaśnięcia zlecenia w przypadku śmierci przyjmującego zlecenie albo utraty przez niego pełnej zdolności do czynności prawnych, ale dotyczą sytuacji, kiedy przyjmujący zlecenie przed śmiercią dokonał zleconej mu czynności, a zatem jego śmierć nie pozbawia dającego zlecenie tego, co zostało już dla niego nabyte.

B. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2016 r. zarzucając:

1. istotne naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1 i 3, 107 § 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie dążenia do podjęcia wszystkich niezbędnych czynności, jedynie częściowego rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz braku dostatecznego uzasadnienia decyzji, przez zaniechanie wskazania, na jakich konkretnie podstawach organ odmówił racji stanowisku skarżącego, a w szczególności brak jakiegokolwiek merytorycznego odniesienia się do zarzutów w zakresie logicznego krzyżowania zakresów odpowiedzi do pytania nr 27 i błędnej treści pytania nr 45, jakie były sformułowane na potrzeby przeprowadzenia egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką w 2016 r., co skutkowało możliwością udzielenia więcej niż jednej poprawnej odpowiedzi.

2. istotne naruszenie przepisów prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 75 § 1, 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania, dlaczego organ nie zaliczył na korzyść Skarżącego dowodów w postaci zaoferowanych przez niego wyroków Sądu Najwyższego, a jedynie poprzestał na zarzuceniu braku wskazania doktryny poza powołaniem się na orzeczenia, co skutkowało przełamaniem swobodnej oceny dowodów polegającym na przyjęciu jedynie części materiału dowodowego za podstawę decyzji bez uwzględnienia argumentacji co do wadliwości konstrukcji pytań pod kątem zasad logicznego rozumowania, błędnego sformułowania pytania oraz zaoferowanych orzeczeń Sądu Najwyższego, co wskazuje jednoznacznie na dokonanie oceny dowolnej w miejsce swobodnej,

3. naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne zastosowanie art. 75i ust. 1, 2 i 3 ustawy o adwokaturze poprzez przyjęcie, że odwołujący otrzymał jedynie 99 punktów z egzaminu, co skutkuje jego negatywnym wynikiem, podczas gdy skarżący winien otrzymać wynik 101 punktów i pozytywną ocenę co do zdania przedmiotowego egzaminu.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2016 r., oraz uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] d/s Aplikacji Adwokackiej nr [...] w W. z dnia [...] września 2016 r., zobowiązanie organu do wydania uchwały w przedmiocie uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką wobec jego osoby oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Nie zgodził się z zaskarżoną decyzją w stosunku do pytań z testu egzaminacyjnego nr 28 i 45.

Zarzucił, iż pytanie nr 28 dotyczące art. 10 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy, zostało błędnie skonstruowane, a ze względu na wadliwość zredagowania odpowiedzi, udzielenie więcej niż jednej poprawnej odpowiedzi było bowiem możliwe. Jego zdaniem, w pytaniu nr 28 odnoszącym się do odpowiedzialności za dopuszczenie się czynu zabronionego w usprawiedliwionej nieświadomości jego karalności, nie można było jednoznacznie zakreślić tylko jednej poprawnej odpowiedzi. Skarżący zarzucił, iż odpowiedzi "A" - "nie podlega karze" oraz "B" - "nie popełnia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego" krzyżowały się ze sobą z punktu widzenia zasad logicznego rozumowania.

Odnosząc się do pytania nr 45 podniósł, iż jego treść nie została poprawnie zredagowana, co sprawiło, że nie można było jednoznacznie zakreślić tylko jednej poprawnej odpowiedzi. Pytanie dotyczyło art. 748 Kodeksu cywilnego, a nieprawidłowość zredagowania polegała na tym, iż nie można było jednoznacznie zakreślić tylko jednej poprawnej odpowiedzi. W ocenie Skarżącego nie było można oprzeć się jedynie na literalnym brzmieniu przepisu art. 748 k.c., ponieważ w doktrynie ugruntowało się inne stanowisko.

Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył, że sposób formułowania pytań testowych nie może wprowadzać w błąd uczestników konkursu, zaś sposób ich redagowania powinien być tak samo precyzyjny, jak precyzja, której wymaga się od kandydatów na aplikantów. Takie stanowisko nie oznacza jednak, że niedopuszczalne jest wymaganie od kandydatów na aplikantów znajomości podstawowych zasad wykładni prawa, czy analitycznego myślenia. Zdający muszą chociażby umieć rekonstruować nieskomplikowane normy prawne, czy potrafić rozstrzygać proste problemy interpretacyjne. Zdaniem organu, powyższe zasady zostały w pełni uwzględnione przy konstruowaniu testu egzaminacyjnego na aplikację adwokacką, który zdawał skarżący, co oznacza, że nie budził żadnych zastrzeżeń co do jego prawidłowości i rzetelności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Istotnym jest, że ocena dokonywana jest przez sąd administracyjny według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W niniejszym postępowaniu przedmiotem kontroli jest decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w W. z dnia [...] września 2016 roku nr [...] ustalającą negatywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką skarżącego.

Wymaga podkreślenia, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2017 roku, poz.1369, zwaną dalej "p.p.s.a.").

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję Minister Sprawiedliwości nie dopuścił się zarówno istotnego naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w szczególności przepisów art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 3, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., jak również nie naruszył norm prawa materialnego wyrażonych w przepisach ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, w tym w szczególności art. 75i ust. 1, 2 i 3 Pr.o.a., w sposób, który mógłby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego.

Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z art. 75a ust. 3 Prawa o adwokaturze, egzamin wstępny polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego, radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak stanowi przepis art. 75i ust. 1 P.o.a., egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, oraz z karty odpowiedzi. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi stanowiącej integralną część testu. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt.

Zgodnie z art. 75i ust. 1a P.o.a., wybór odpowiedzi polega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji odpowiedzi (A albo B, albo C). Według art. 75i ust. 1d cyt. ustawy, prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego. Art. 75i ust. 3 ww. ustawy stanowi, że pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów.

Mając na względzie wskazane powyżej przepisy regulujące zasady dotyczące przebiegu oraz sposobu oceny egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, po przeprowadzeniu analizy zarzutów skarżącego, Sąd uznał za nietrafne argumenty mające świadczyć o rzekomo wadliwej konstrukcji pytań testowych nr 28 i nr 45.

Jeśli chodzi o zakwestionowane przez skarżącego pytanie nr 28, które dotyczyło problematyki z zakresu prawa karnego skarbowego, należy z całą stanowczością wskazać, iż jedyną prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "B", która oparta została na treści przepisu art. 10 § 4 kodeksu karnego skarbowego, który stanowi: "Nie popełnia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, kto dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionej nieświadomości jego karalności".

Ustosunkowując się do podniesionych przez skarżącego zarzutów dotyczących powyższego pytania testowego, wskazać należy, iż - wbrew sugestiom skarżącego – odpowiedź "A" nie może zostać uznana za prawidłową. Skarżący próbuje wykazać prawidłowość udzielonej przez siebie odpowiedzi tym, że osoba, która nie popełnia czynu karalnego, nie podlega również karze.

Co jednak istotne, skarżący myli kwestię wyłączenia odpowiedzialności karnej, czyli sytuacji, gdy sprawca nie popełnia przestępstwa – z instytucją wyłączenia karalności, tj. gdy sprawca popełnia przestępstwo, jednakże z powodu innych przyczyn - nie podlega karze. W konsekwencji próba wykazania, że obie odpowiedzi są słuszne, świadczy o niezrozumieniu tych dwóch odmiennych konstrukcji.

Czym innym bowiem jest przypadek, w którym sprawca swoim zachowaniem wypełnia znamiona czynu określone w ustawie karnej, jednakże z uwagi na dodatkowe okoliczności skutkujące wyłączeniem bezprawności czynu bądź winy sprawcy, wyłączona zostaje odpowiedzialność karna; a czym innym, gdy czyn popełniony przez sprawcę jest zagrożony w ustawie sankcją karną, lecz z uwagi na dodatkowe zachowanie sprawcy w danych okolicznościach nie będzie podlegał on karze.

Warto także zauważyć, że to Rozdział 2 Kodeksu karnego skarbowego zatytułowany "Zaniechanie ukarania sprawcy" opisuje właśnie przypadki, gdy sprawca nie podlega karze np. art. 16 § 1. Znamiennym jest, że w cyt. art. 16 § 1 k.k. wskazano, iż nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu. Zatem przepisy Rozdziału 2 posługują się terminologią "sprawca" a więc osoba, która popełniła przestępstwo, podczas, gdy art. 10 nie używa tego określenia, gdyż opisuje przypadek, w którym do popełnienia przestępstwa nie doszło.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że - wbrew zarzutom skarżącego - pytanie nr 28 zostało skonstruowane w sposób prawidłowy i odpowiadający treści art. 10 § 4 kks.

Sąd uznał, że niezasadne są również zarzuty skarżącego dotyczące pytania testowego nr 45 z zakresu Kodeksu cywilnego, które dotyczyło konsekwencji śmierci lub utraty zdolności do czynności prawnych przyjmującego zlecenie. Organ wskazał, że prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A", w myśl której "zlecenie wygasa, chyba że strony umowy zlecenia postanowiły inaczej". Organ wyjaśnił, że odpowiedź ta oparta jest na treści art. 748 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym "W braku odmiennej umowy zlecenie wygasa wskutek śmierci przyjmującego zlecenie albo wskutek utraty przez niego pełnej zdolności do czynności prawnych."

Skarżący negując stanowisko organu, powołał się na orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 1977 r. o sygn. IV CR 338/77 i z dnia 23 grudnia 1977 r. o sygn. IV CR 358/77 argumentując, że w doktrynie ugruntowało się stanowisko, iż śmierć przyjmującego zlecenie po dokonaniu przez niego zleconej mu czynności nie powoduje wygaśnięcia całej umowy zlecenia. Stanowisko to nie jest zasadne. Warto przywołać tezy obydwu wyroków (jednobrzmiące): "Śmierć przyjmującego zlecenie po dokonaniu przez niego zleconej mu czynności nie powoduje wygaśnięcia całej umowy zlecenia i nie pozbawia dającego zlecenie tego co zostało dla niego w wyniku umowy zlecenia przez przyjmującego zlecenie (także, gdy działa w imieniu własnym) nabyte. Wynikające z dokonania zleconej czynności obowiązki w szczególności obowiązek przeniesienia nabytego prawa dającego zlecenie, przechodzą na spadkobierców przyjmującego zlecenie i określone zakresem tych obowiązków świadczenia mogą być dochodzone od tych spadkobierców."

Z ww. tez orzeczeń w żaden sposób nie wynika możliwość postulowanej przez skarżącego wykładni przepisu 748 Kc sprowadzająca się w istocie do nadania mu brzmienia dokładnie odwrotnego od literalnego, czyli zakładającego co do zasady dalsze obowiązywanie zlecenia, pomimo śmierci lub utraty zdolności do czynności prawnych. Przywołane przez skarżącego orzeczenia w istocie dotyczą nie kwestii samego zlecenia, ale obowiązków ubocznych, np. obowiązku złożenia sprawozdania po wcześniejszym rozwiązaniu zlecenia, o którym mówi art. 740 Kc., czy też obowiązku z art. 742 Kc. W piśmiennictwie wskazuje się przykładowo, że wygaśnięcie zlecenia z powodu śmierci przyjmującego zlecenie bądź utraty przez niego pełnej zdolności do czynności prawnych powoduje, że jego spadkobiercy bądź w jego imieniu przedstawiciel ustawowy mogą żądać zwrotu wydatków poniesionych w celu należytego wykonania umowy oraz części wynagrodzenia odpowiadającej wykonanym czynnościom (tak P. Machnikowski (w:) E. Gniewek, P. Machnikowski, Komentarz, 2013, s. 1280). Mogą również żądać zwolnienia z zobowiązań zaciągniętych przez zleceniobiorcę w celu wykonania umowy (art. 742 K.c.) oraz są zobowiązani wydać dającemu zlecenie wszystko, co przyjmujący zlecenie uzyskał dla niego w wykonaniu zlecenia (art. 740 zdanie drugie K.c.). W przypadku śmierci przyjmującego zlecenie powyższe prawa i obowiązki wchodzą w skład spadku.

Reasumując, pytanie nr 45 zostało sformułowane prawidłowo i tworzy z proponowaną odpowiedzią właściwe odwzorowanie przepisu art. 748 Kc. Zasadnym tym samym jest stanowisko organu, że cyt. w skardze orzeczenia Sądu Najwyższego nie zmieniają zawartej w art. 748 K.c. zasady wygaśnięcia zlecenia w przypadku śmierci przyjmującego zlecenie albo utraty przez niego pełnej zdolności do czynności prawnych, ale dotyczą sytuacji, kiedy przyjmujący zlecenie przed śmiercią dokonał zleconej mu czynności, a zatem jego śmierć nie pozbawia dającego zlecenie tego, co zostało już dla niego nabyte. W ocenie Sądu, argumenty skarżącego mające świadczyć o rzekomej wadliwości sformułowania pytania testowego nr 45 są błędne i nie znajdują jakiegokolwiek uzasadnienia w treści przepisów Kc.

Wskazać też należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że jeżeli pytanie zostało zadane w sposób ogólny i nawiązywało wprost do treści odpowiednich przepisów prawnych, to zadaniem zdającego była zwykła, prosta znajomość tych przepisów, nie zaś dokonywanie skomplikowanej interpretacji, która często bywa sporna (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1268/14).

Reasumując, obydwa zakwestionowane pytania odpowiadają kryteriom, o których mowa w art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, w szczególności pytania testowe zostały sformułowane jednoznacznie, wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu, konstrukcja pytań i odpowiedzi na pytania nie wprowadzała w błąd, a w pytaniach nie pojawiły się także zagadnienia prawne, co do których zarówno doktryna, jak i orzecznictwo nie doszły do wspólnych konkluzji.

Ponadto, w ocenie Sądu organ odwoławczy w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji w sposób wszechstronny i szczegółowy odniósł się do zarzutów skarżącej dotyczących kwestionowanych pytań. Omówiono je i zawarto ustosunkowanie się do argumentacji przedstawionej przez skarżącego, co realizuje zatem obowiązek wskazany w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.

Również z treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż organ ten wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności związane z niniejszą sprawą i rozstrzygnął jej całokształt, tj. dokonał oceny wszystkich zebranych dowodów dotyczących egzaminu zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.), poddał analizie prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym pytań testowych) oraz jego przebiegu.

W powyższej sytuacji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.