Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 1/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 8
journal: Dz.U. 2020 poz 1341
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608  art. 32 ust. 2
law: Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69  art. 3
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Chołuj, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. Sp.k. w Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2019 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Dnia 31.05.2019 r. G. Sp. z o.o. sp. k., (dalej: skarżący, strona, spółka) złożył do Kierownika BP ARiMR w Zgorzelcu (dalej: organ I instancji) wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2019 deklarując 7 działek rolnych, położonych na działkach ewidencyjnych: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] (powiat zgorzelecki, gmina Zgorzelec, obręb R.).

Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej sprawy w zakresie kwalifikowalności powierzchni, Kierownik BP ARiMR w Zgorzelcu

W wyniku weryfikacji wniosku organ I instancji stwierdził nieprawidłowości w zakresie ww. działek ewidencyjnych, co do powierzchni kwalifikowanej zadeklarowanej przez spółkę we wniosku, wskutek czego dnia 20 lutego 2020 r. wydał spółce decyzję nr 0025-2020-000508, na mocy której odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie i płatności redystrybucyjnej oraz nałożył sankcje, które będą potrącane z dopłat w kolejnych 3 latach kalendarzowych w zakresie:

-jednolitej płatności obszarowej (JPO) w wysokości 14672,72 zł,

- płatności redystrybucyjnej w wysokości 5549,40 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowana, kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 do JPO, za zazielenienie i płatności dodatkowej wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania [...] ha. Powodem wykluczenia z dopłat powierzchni wszystkich działek rolnych było stwierdzenie, że ich powierzchnia nie jest uprawniona — do płatności. Organ wskazał, że powierzchnie uprawnione do wsparcia zostały ustalone w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 o płatnościach w ramach systemów wsparcia, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W wyniku wniesionego odwołania powyższa decyzja organu I instancji została z uwagi na nierozpatrzenie całego materiału dowodowego uchylona przez organ odwoławczy, który jednocześnie zobowiązał organ I instancji aby ten przy ponownym rozpatrywaniu sprawy dokonał rzetelnej weryfikacji prawidłowości wyznaczenia powierzchni MKO dla spornych działek oraz dokonał oceny kwalifikowalności gruntów pod kątem wypełnienia przez nie warunków definicji kwalifikującego się hektara w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz dał wyraz poczynionym ustaleniom w uzasadnieniu decyzji.

Skarżący pismem z 30 czerwca 2020 r. ( wpływ 7 lipca 2020 r.) oświadczył o zamiarze wycofania wniosku o przyznanie dopłat bezpośrednich z dnia 31.05.2019 r. i wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 §2k.p.a.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji 30 lipca 2020 r. wydał Spółce decyzję nr 0025-2020-000683, na mocy której odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie i płatności redystrybucyjnej oraz nałożył sankcje, które będą potrącane z dopłat w kolejnych 3 latach kalendarzowych w zakresie: jednolitej płatności obszarowej (JPO) w wysokości 14672,72 zł oraz płatności redystrybucyjnej w wysokości 5549,40 zł. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji, powodem wykluczenia z dopłat powierzchni wszystkich działek rolnych było stwierdzenie, że na zgłoszonych do dopłat działkach, prowadzoną działalnością nie jest działalność rolnicza, ale farma fotowoltaiczna, która pełni funkcję przemysłową, jaką jest produkcja energii elektrycznej z charakterystycznym polem paneli fotowoltaicznych o dużej powierzchni posadowienia. Tym samym organy obu instancji uznały, że zadeklarowane we wniosku grunty nie spełniają definicji hektara kwalifikowanego, o którym mowa w art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, a ich powierzchnia nie jest uprawniona do płatności. Organ I instancji odniósł się również do okoliczności wycofania wniosku przez skarżącego, wskazując na brzmienie art. 3 ust 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, zgodnie z którym, wniosek o wsparcie, wniosek o płatność lub inną deklarację można w dowolnym momencie całkowicie lub częściowo wycofać na piśmie, aczkolwiek zgodnie z art. 3 ust 2 tegoż rozporządzenia jeśli właściwy organ poinformował już beneficjenta o jakichkolwiek przypadkach niezgodności w dokumentach, o których mowa w ust. 1, lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub jeśli ta kontrola ujawni jakiekolwiek przypadki niezgodności, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części tych dokumentów, których dotyczy niezgodność. Dlatego też organ I instancji nie uwzględnił prośby o wycofanie wniosku i umorzenie postępowania, ponieważ już wcześniej beneficjent został powiadomiony o niezgodnościach wykrytych w powyższej sprawie.

Dyrektor Oddziału Regionalnego (OR) ARiMR we Wrocławiu (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, Dyrektor ARiMR), zaskarżoną decyzją z dnia 26 października 2020 r. nr 9001-2020-004044 utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do nieskuteczności, w świetle przywołanego wycofania przez spółkę wniosku o płatność.

Dyrektor ARiMR wskazał, że za hektar kwalifikowany może być - zgodnie z definicją zawartą w art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 - uznany obszar wykorzystywany głównie do prowadzenia działalności rolniczej. Organ I instancji słusznie stwierdził, że farmy fotowoltaiczne pełnią funkcję przemysłową jaką jest produkcja energii elektrycznej z charakterystycznym polem paneli fotowoltaicznych o dużej powierzchni posadowienia. Prac polegających na wykaszaniu trawy pomiędzy panelami, co strona udokumentowała na dołączonych do odwołania z dnia 11.03.2020 r. zdjęciach i nagranym filmie, nie można zatem uznać za działalność rolniczą, polegającą na utrzymaniu gruntów dobrej kulturze rolnej, ale jak właściwie wskazał organ I instancji, za prace mające na celu zapewnienie prawidłowego działania urządzeń fotowoltaicznych. Powyższe przesądza bowiem o gospodarczym, a nie rolniczym przeznaczeniu użytkowanych gruntów. Organ odwoławczy zgodził się co do tego, że budowa elektrowni (farmy) fotowoltaicznej powoduje zmianę dotychczasowego sposobu zagospodarowania danego terenu, będącego wcześniej terenem rolnym ponieważ jest obecnie wykorzystywana praktycznie w całości dla celów produkcji energii elektrycznej. Taki rodzaj inwestycji pozbawia możliwości wykorzystywania gruntu użytek rolny. Obiekt w postaci elektrowni słonecznej - systemu fotowoltaicznego, stanowi o zmianie przeznaczenia terenu objętego wnioskiem, wykorzystywanego kiedyś na cele rolne, na grunty typowo o działalności przemysłowej. Uzasadnione jest to tym, że na tak wykorzystywanych gruntach nie ma możliwości prowadzenia prawidłowej, pełnej i racjonalnej działalności rolniczej. Zamontowanie paneli fotowoltaicznych i innych elementów elektrowni fotowoltaicznej nawet kilka metrów nad gruntem znacząco ogranicza wykonywanie działalności rolniczej. Zgodzić się należy ze stwierdzeniem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zamontowane panele zacieniają użytek rolny, przez co powierzchnia biologicznie czynna osłonięta jest od promieniowania słonecznego. Działalność rolnicza, i to z dużymi ograniczeniami, może być wykonywana tylko "przy okazji" prowadzenia takiej działalności gospodarczej. Tymczasem zgodnie z cytowanym wyżej art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 za hektar kwalifikowany można uznać obszary wykorzystywane także do prowadzenia działalności pozarolniczej, jednakże pod warunkiem, że w przeważającym zakresie prowadzona jest na nich działalność rolnicza.

W uzasadnieniu organ podkreślił, że strona została skutecznie powiadomiona o stwierdzonych nieprawidłowościach od momentu doręczenia jej decyzji organu I instancji z 20 lutego 2020 r. i od tego momentu wiedziała, czego dotyczą niezgodności stwierdzone w odniesieniu do wniosku i tylko wyaśnienie tych niezgodności na jej korzyść pozwalałoby na skuteczne wycofanie wniosku. Skoro tak się nie stało, to wycofanie wniosku pismem nadanym 30 czerwca 2020 r. nie mogło być uznane za skuteczne, zaś organ prawidłowo zastosował rozwiązania przewidziane w art. 19a ust. 1 i ust. 4 delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w stosunku do płatności jednolitej i redystrybucyjnej. Z kolei stosownie do art. 23 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli obszar zgłoszony do jednolitej płatność obszarowej przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności za zazielenienie, stosuje się obszar zatwierdzony. Ponieważ obszar zatwierdzony dla JPO wynosi [...] ha to płatność za zazielenienie nie przysługuje.

We wniesionej do WSA we Wrocławiu skardze na powyższą decyzję, pełnomocnik Strony wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji oraz umorzenie postępowania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg. norm przepisanych. Skarżący zarzucił wydanej decyzji naruszenie przepisów prawa tj.:

- art. art. 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wydanie przez Kierownika BP ARiMR w Zgorzelcu decyzji nr 0025-2020-000508 z dnia 20.02.2020 r., która następnie została uchylona decyzją Dyrektora OR ARiMR we Wrocławiu, stanowi powiadomienie o przypadkach niezgodności, o których mowa w tym przepisie, co w konsekwencji doprowadziło do niezastosowania przez organ II instancji art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia i nieuwzględnienia skuteczności wniesionego przez stronę wycofania wniosku;

- art. 3 ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 64 § 2 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że doszło do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zawartego we wniosku strony z dnia 31.05.2019 r., podczas gdy organ nie zastosował się do ww. przepisu ustawy o płatnościach, co doprowadziło do wydania decyzji nieodpowiadającej prawu.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skoncentrował swoje zarzuty i argumentację na wykazaniu, że w sprawie nie doszło do skutecznego powiadomienia o stwierdzonych we wniosku nieprawidłowościach, co w konsekwencji pozwala uznać, wniesione przez spółkę w dniu 30.06.2020 r., wycofanie całego wniosku, za skuteczne. Za takie powiadomienie, w ocenie skarżącego, nie można uznać decyzji organu I instancji z dnia 20.02.2020 r., ponieważ sam organ II instancji wyeliminował ją z obrotu prawnego wskazując, że jest ona obarczona nieprawidłowościami uzasadniającymi jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jak wskazuje autor skargi, organ nie dał wnioskodawcy szansy do złożenia korekty wniosku na wcześniejszym etapie postępowania oraz nie wezwał go do uzupełnienia braków we wniosku w myśl art. 3 ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 ustawy w zw. z art. 64 § 2 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargę należało oddalić, jako niezasadną, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W kwestii oceny prawidłowości zastosowania i interpretacji przyjętych przez organy w decyzjach wydanych w sprawie podstaw prawnych wskazać należy, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020, poz. 1341 – dalej ustawa o płatnościach) wynika, iż jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej spełniającej m.in. następujące warunki: 1)położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; (...) 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit, a rozporządzenia nr 640/2014. określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 32 rozporządzenia nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/200, Dz.U. UE z 20.12.2013 r., s.608), "kwalifikujący się hektar" oznacza: a) wszelkie użytki rolne gospodarstwa rolnego, w tym obszary, które w dniu 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w państwach członkowskich przystępujących do Unii w dniu 1 maja 2004 r., które w momencie przystąpienia zdecydowały się na stosowanie systemu jednolitej płatności obszarowej, wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej lub

- w przypadku gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej - wykorzystywane w przeważającym zakresie do prowadzenia działalności rolniczej; lub b) każdy obszar, który zapewnił rolnikowi prawo do płatności w 2008 r. w ramach systemu płatności jednolitych lub systemu jednolitej płatności obszarowej określonych, odpowiednio, w tytule III oraz IVa rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 i który:

(i) nie jest już zgodny z definicją "kwalifikującego się hektara" na mocy lit. a) w wyniku wdrożenia dyrektywy 92/43/EWG, dyrektywy 2000/60/WE oraz dyrektywy 2009/147/WE;

i) w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest zalesiony zgodnie z art. 31 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 lub art. 43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 lub w ramach systemu krajowego, którego warunki są zgodne z art. 43 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013; lub

ii) w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest obszarem

odłogowanym zgodnie z art. 22, 23 i 24 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999, art. 39 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 28 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 (ust. 2).

Do celów ust. 2 lit. a):

a) w przypadku gdy użytki rolne gospodarstwa rolnego wykorzystywane są także do prowadzenia działalności pozarolniczej, obszar ten uznaje się za wykorzystywany głównie do prowadzenia działalności rolniczej, pod warunkiem że jej prowadzenie nie jest znacząco utrudnione przez intensywność, charakter, okres trwania i harmonogram działalności pozarolniczej;

b) państwa członkowskie mogą sporządzić wykaz obszarów, które są wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności pozarolniczej.

Państwa członkowskie ustanawiają kryteria wykonania niniejszego ustępu na swoim terytorium (ust. 3).

Obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych (ust. 4).

W rozpoznawanej sprawie ustalenia powierzchni kwalifikowanych dokonano w oparciu o System Identyfikacji Działek Rolnych (ang. Land Parcel Identification System - LPIS) tj. system pozwalający na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności, tzn. powierzchni uprawnionej do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocy oraz kontroli w zakresie nakładania się deklaracji dla poszczególnych działek rolnych, zadeklarowanych przez jednego beneficjenta. Podstawą działania systemu LPIS jest baza danych działek referencyjnych (działek odniesienia), umożliwiających lokalizację działek rolnych zgłaszanych przez rolników do systemu płatności. System LPIS jest, zgodnie z art. 68 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L47 z 20.12.2013 r , komponentem zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, natomiast konieczność jego budowy z wykorzystaniem technologii geograficznych systemów informacyjnych, wynika z art. 70 w/wym. rozporządzenia.

Skarżący, co istotne, nie zakwestionował powyższych ustaleń faktycznych, choć nie zgodził się z oceną, że zainstalowanie na zadeklarowanych powierzchniach paneli fotowoltaicznych spowodowało ich wyłączenie z produkcji rolnej.

W powyższej kwestii Sąd w pełni jednak podziela zawarte w zaskrzonej decyzji stanowisko i wnioski organu co do tego, że istnienie za zadeklarowanych do płatności gruntach farmy fotowoltaicznej wiąże się ze zmiana zasadniczego przeznaczenia gruntów i przestają one w związku z powyższym spełniać definicję hektara kwalifikowanego, z art. 32 ust. 2 rozporządzenia 1307/2013. Z zawartej tam definicji wynika jednoznacznie, że wykorzystanie rolnicze musi być głównym, a nie dodatkowym czy okazjonalnym sposobem wykorzystania gruntu, natomiast trudno nie zgodzić się z organem, że zamontowanie na ( praktycznie całej) powierzchni danego terenu paneli fotowoltaicznych co najmniej znacząco ogranicza, o ile w ogóle nie uniemożliwia prowadzenie normalnej i racjonalnej działalności rolniczej, a tym bardziej spełniającej podwyższone wymogi. Argumenty strony, że panele znajdują się nad ziemią, umożliwiając prowadzenie na glebie upraw, są całkowicie nieprzekonujące, zważywszy na oczywiste utrudnienia dla działalności rolniczej, jakie w związku z tym powodują, związane ze znaczącym ograniczeniem dopływu światła, dostępu, możliwości uprawy gleby i.t.d. nawet gdyby w takim wypadku udało się w jakiś sposób, choćby szczątkowo wykorzystać grunt w celach rolniczych, byłaby to jedynie działalność o charakterze ubocznym, wtórnym w stosunku do działalności polegającej na produkcji energii elektrycznej, bowiem jej zakres i warunki byłyby w całości zdeterminowane przez zainstalowane na ad gruntem panele fotowoltaiczne. Tym samym zasadnie organy uznały, że nie można w rozpoznawanej sprawie mówić o spełnieniu warunku wykorzystania gruntu głównie dla celów prowadzenia produkcji rolnej, a więc uznaniu zadeklarowanych powierzchni za hektary kwalifikowane.

Wobec zatem prawidłowych – zdaniem Sądu - ustaleń organów co do kwalifikowalności zgłoszonych przez skarżącego do płatności gruntów, organ prawidłowo również zastosował w stosunku do płatności jednolitej i redystrybucyjnej rozwiązania przewidziane w art. 19a ust. 1 i ust. 4 delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48). Jak stanowi ten przepis, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Przy czym kara administracyjna nie może przekroczyć 100 % kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. Powyższe dało podstawę zgodnie z art. 19a ust. 1 i 4 rozporządzenia delegowanego Komisji Europejskiej (UE) nr 640/2014, do odmówienia płatności i nałożenia na rolnika kary administracyjnej, która będzie podlegała odliczeniu w kolejnych latach.

Przechodząc do oceny stanowiska organu co do skuteczności wycofania przez spółkę wniosku, Sad również w tym zakresie nie dopatrzył się błędnej interpretacji lub zastosowania przepisów prawa, co przesadziło o prawidłowości dalszego procedowania przez organ w sprawie, zakończonego wydaniem decyzji co do meritum.

W myśl przywołanego w decyzji art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69), wniosek o przyznanie pomocy, wniosek o wsparcie, wniosek o płatność lub inną deklarację można w dowolnym momencie całkowicie lub częściowo wycofać na piśmie. Właściwy organ rejestruje takie wycofanie (ust. 1 akapit pierwszy). Jeśli właściwy organ poinformował już beneficjenta o jakichkolwiek przypadkach niezgodności w dokumentach, o których mowa w ust. 1, lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub jeśli ta kontrola ujawni jakiekolwiek przypadki niezgodności, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części tych dokumentów, których dotyczy niezgodność (ust. 2). Wycofanie zgodnie z ust. 1 stawia beneficjentów w sytuacji, w jakiej znajdowali się przed złożeniem odnośnych dokumentów lub ich części (ust. 3).

Ustosunkowując się do zarzutu pełnomocnika strony, odnośnie braku w sprawie skutecznego powiadomienia jej o stwierdzonych we wniosku nieprawidłowościach, co pozwalałoby – jego zdaniem - uznać wycofanie wniosku z dnia 30.06.2020 r. za skuteczne, Sąd podziela stanowisko organu, iż w przedmiotowej sprawie niewątpliwie doszło do skutecznego powiadomienia strony o stwierdzonych nieprawidłowościach jeszcze przed złożeniem oświadczenia o wycofaniu wniosku. Przytoczony wyżej przepis prawa unijnego, rzeczywiście, jak stwierdza organ, nie przesądza o trybie i sposobie poinformowania rolnika, lecz należy się zgodzić, że poinformowanie o błędach powinno mieć walor oficjalności. Co do zasady poinformowanie organu o nieprawidłowościach powinno zatem zostać utrwalone w formie pisemnej.

Trafne jest stanowisko organu, że strona od dnia doręczenia jej decyzji nr 0025-2020-000508 z dnia 20 lutego 2020 r. miała pełną świadomość że stwierdzone we wniosku nieprawidłowości dotyczyły zawyżenia powierzchni kwalifikowanej. W decyzji z 2 czerwca 2020 r., uchylającej powyższą decyzję organ odwoławczy co prawda wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę zobowiązany został przez organ II instancji, do dokonania rzetelnej weryfikacji prawidłowości wyznaczenia powierzchni MKO dla spornych działek oraz dokonania oceny kwalifikowalności gruntów pod kątem wypełnienia przez nie warunków definicji kwalifikującego się hektara w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, co winno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto organ rozpatrując ponownie sprawę miał także odnieść się do dowodów przedłożonych przez stronę wraz z odwołaniem. Sam jednak fakt, że decyzja z 20 lutego 2020 r. została uchylona, a organ odwoławczy wskazał na konieczność skonkretyzowania powodów, dla których odmówiono zadeklarowanej powierzchni przymiotu kwalifikowalności, nie zmienia w tej sytuacji skutku, jaki w świetle art. 3 ust. 3 rozporządzenia 809/2014 miało powiadomienie strony o stwierdzeniu nieprawidłowości. Ustalenia co do charakteru stwierdzonych nieprawidłowości pozostają bez wpływu na skutki, o jakich mowa tym przepisie, bowiem wyraźnie się w nim stwierdza, że jakiekolwiek przypadki niezgodności, pod warunkiem poinformowania o nich beneficjenta, uniemożliwiają wycofanie wniosku. Podkreślenia wymaga przy tym, że wystarczające, z punktu widzenia tej regulacji, jest samo ujawnienie przez organ niezgodności ( pod warunkiem, że poinformowano o tym beneficjenta), natomiast brak warunku co do prawomocnego przesądzenia o ich istnieniu, tym bardziej, że powiadomienie beneficjenta już o samym zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu (w której będą dopiero czynione ustalenia) również, zgodnie z cytowanym przepisem, skutkuje niedopuszczalnością wycofania wniosku. Konkludując, ustawodawca unijny dopuszcza wycofanie wniosku przez beneficjenta tylko w sytuacji, gdy nie uzyskał on jeszcze informacji o tym, że według organu istnieją niezgodności w złożonych przez niego dokumentach lub wniosek budzi wątpliwości uzasadniające przeprowadzenie kontroli – bez względu na wynik ewentualnego postępowania wyjaśniającego lub kontroli. Od momentu poinformowania beneficjenta o ujawnieniu jakichkolwiek niezgodności w złożonych dokumentach ( o jakich mowa w ust. 1 art. 3 rozporządzenia 809/2014), wszelkie wątpliwości co do ich istnienia i charakteru muszą być rozstrzygnięte (w postępowaniu lub kontroli), natomiast odpada możliwość odstąpienia od ich badania poprzez wycofanie wniosku.

Reasumując, w rozpoznawanej sprawie prawidłowo organ uznał, że od dnia doręczenia pierwszej decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia 20 lutego 2020 r. strona została poinformowana o niezgodnościach w rozumieniu art. 3 ust. 3 rozporządzenia 809/2014 i utraciła w związku z tym możliwość skutecznego wycofania wniosku o płatność.

Organ odwoławczy trafnie zwrócił tez w odpowiedzi na skargę uwagę, że sama treść odwołania z 11 marca 2020 r. i zawarte tam argumenty świadczą o tym, że skarżący doskonale się orientował z jakich powodów zostały wykluczone zadeklarowane we wniosku grunty, zaś ewentualne wezwanie strony przed wydaniem decyzji do wyjaśnienia stwierdzonych nieprawidłowości, stanowiłoby co najwyżej właśnie powiadomienie o niezgodnościach, o których mowa w art. 3 ust. 2 rozporządzenia 809/2014. A zatem po otrzymaniu takiego wezwania w okolicznościach mniejszej sprawy (brak wyjaśnienia nieprawidłowości na swoją korzyść), spółka również nie mogłaby skutecznie złożyć wycofania wniosku, prowadzącego do umorzenia postępowania.

Za bezpodstawny należy uznać także zarzut odstąpienia przez organy od wezwania strony do usunięcia braków formalnych we wniosku na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Przede wszystkim wskazać należy na art. 23 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 5 lutego 2015 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym w postępowaniach o przyznanie płatności bezpośrednich nie stosuje się przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego – która to regulacja w ogóle wyklucza zastosowanie tego trybu. Niezależnie od powyższego, jak słusznie wskazuje organ odwoławczy, wniosek strony nie zawierał żadnych braków o charakterze formalnym, które mogłyby być w tym trybie uzupełniane. Korekty dotyczące deklarowanych powierzchni nie wchodzą natomiast w zakres pojęcia braku formalnego. Stwierdzone nieprawidłowości odnoszą się do okoliczności faktycznych, podlegających ocenie merytorycznej organu w toku postepowania, od których zależy przyznanie i wielkość przyznanych płatności oraz stanowiących podstawę do zastosowania sankcji przewidzianej za podanie we wniosku informacji niezgodnych ze stanem rzeczywistym.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo oceniły stan faktyczny oraz zastosowały przepisy prawa materialnego tj. art. 23 ust. 2 rozporządzenia 640/2014 w związku z art. 32 ust. 2 rozporządzenia 1307/2013, a w konsekwencji także art. 19a ust. 4 rozporządzenia 640/2014.

Sąd w tej sytuacji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed Sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz2325 ze zm.) oddalił skargę.