Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 452/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 7, 77 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Ewa Partyka /spr./ Protokolant Anna Zięba-Drymajło po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [ ...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] na rzecz skarżącej B. G. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi B.G. jest decyzja [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) w [..] z dnia [..] lutego 2014 r. nr [..] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych, którą wydano w następującym stanie sprawy;

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) w [..] w dniu 18 lipca 2013 r. przeprowadził kontrolę robót budowlanych wykonywanych przy budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [..] w [..]. Na podstawie wyników przeprowadzonej kontroli wszczął z urzędu postępowanie w sprawie robót budowlanych przy ww. budynku, a postanowieniem z dnia [..] lipca 2013 r. wstrzymał ich prowadzenie i nałożył na inwestorkę B.G. obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni oceny technicznej wykonanych robót. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem WINB w [..] z dnia [..] października 2013 r.

Z uwagi na niewywiązanie się z powyższego obowiązku decyzją z dnia [..] września 2013 r. PINB w [..] nakazał inwestorce doprowadzenie wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową budynku przy ul. [..] w [..] (działki nr 3093/2 i 3094) do stanu zgodnego z prawem poprzez rozbiórkę okapu dachu tego budynku od strony południowej w terminie do 31 grudnia 2013 r. W ocenie organu zakres wykonanych robót wskazuje, że dokonano przebudowy budynku, która wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którym inwestorka nie dysponowała. Wskutek wykonanych robót zmianie uległy bowiem parametry techniczne i użytkowe budynku w związku z wykonaniem dachu o większej powierzchni (dachu wraz z okapami). Przebudowany budynek znajduje się w odległości od 1,2 do 1,5 m od granicy z działką nr 3078, dlatego też wykonanie okapu dachu o wysięgu około 60 cm stanowi naruszenie przepisów § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), który dopuszcza lokalizację okapu budynku w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od granicy działki sąsiedniej.

Postanowieniem z dnia [..] listopada 2013 r. PINB w [..] odmówił inwestorce przywrócenia terminu do złożenia ww. opinii technicznej, a zostało ono utrzymane w mocy postanowieniem WINB w [..] z dnia [..] grudnia 2013 r.

W odwołaniu od decyzji z dnia [..] września 2013 r. B.G. podała, że powołana w decyzji działka nr 3093/2 jest wprawdzie jej współwłasnością, jednak nie ma nic wspólnego w przedmiotową inwestycją, ponieważ jedynie przylega do działki nr 3094. Organ niekonsekwentnie określał również w toku postępowania przedmiotowy budynek, aktualnie uznając go za mieszkalno-usługowy. W ocenie odwołującej się, PINB w [..] nie dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, a przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zastosował bez uwzględnienia tychże okoliczności faktycznych. Wszak istnieje prawnie możliwość lokalizacji obiektów budowlanych nawet w granicy działki. Sprawa nie została zatem dostatecznie wyjaśniona. Ponadto, zaskarżoną decyzję wydano z uchybieniem terminu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego. Wadliwie przeprowadzono również czynności kontrolne, które odbyły się pod nieobecność inwestorki. Przede wszystkim jednak zamiar remontu dachu został zgłoszony do Starosty Powiatowego w [..] w lipcu 2013 r., a to w związku z jego uszkodzeniem podczas opadów atmosferycznych w czerwcu 2013 r., i nie zgłoszono wobec niego sprzeciwu. Wykonanych robót nie można było jednak zakwalifikować jako przebudowy.

Opisaną na wstępie decyzją WINB w [..] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekając co do istoty nakazał B.G. rozbiórkę okapu dachu budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [..] w [..] na działkach nr 3094 i 3093/2 nad ścianą szczytową od strony działki nr 3078. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) dalej: "Kpa", oraz art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. N 243, poz. 1623 z późn. zm.) dalej: "Upb".

Organ odwoławczy ustalił, że w dniu kontroli (18 lipca 2013 r.) stwierdzono wykonywanie robót budowlanych przy konstrukcji dachu. Wymieniono około połowy krokwi, łacenie, wiatroizolację oraz pokrycie z blachy falistej na jednej połaci. A zatem roboty te wykonano przed upływem 30 dni od dnia zgłoszenia remontu przedmiotowego budynku, które nastąpiło 1 lipca 2013 r. Wobec tego zgłoszenie to stało się nieskuteczne. Ustalono ponadto, że zakres wykonanych robót nie stanowił remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 Upb, lecz przebudowę budynku, o której mowa w art. 3 pkt 7a Upb. Zmieniono bowiem parametry użytkowe i techniczne istniejącego obiektu. Przed przystąpieniem do robót dach budynku nie posiadał okapów, które aktualnie zostały wykonane. Wskutek tych czynności zwiększyła się powierzchnia dachu, jego parametry techniczne i użytkowe. Wobec tego należało wdrożyć procedurę określoną w przepisach art. 51 Upb. Z uwagi na to, że wykonane roboty naruszają przepisy § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w zakresie odległości okapu budynku od granicy z sąsiednią działką nr 3078, która nie powinna być mniejsza niż 1,5 m, a samego budynku wynosi od 1,2 do 1,5 m, konieczne okazało się nakazanie rozbiórki okapu wykonanego od strony działki nr 3078. Dach budynku od tej strony nie może bowiem w ogóle posiadać okapu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wojewódzki podał, że przedmiotowy budynek częściowo znajduje się na działce nr 3094, a częściowo na działce nr 3093/2. Dlatego wymienienie przez PINB w [..] w treści rozstrzygnięcia tej ostatniej działki było prawidłowe, ponieważ miało na celu właściwe określenie położenia budynku. Budynek ten pełni funkcje mieszkalno-usługowe. Ponadto B.G. została prawidłowo zawiadomiona o terminie kontroli, a ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynikało, że korespondencję odebrał dorosły domownik, który podjął się doręczenia przesyłki adresatce w osobie jej męża A.G., który to stawił się również na kontroli. Udostępnił on budynek od wewnątrz, posiadał także przy sobie zgłoszenie remontu z dnia 1 lipca 2013 r. Czynności te wykonano zgodnie z prawem, a ponadto organ nie miał obowiązku zawiadomienia o zamiarze przeprowadzania kontroli. Protokół z kontroli stanowi natomiast materiał dowodowy, a B.G. zawiadomiono o wszczęciu postępowania i zapewniono jej czynny udział w tym postępowaniu. WINB w [..] odniósł się również do terminu wydania decyzji wyjaśniając, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydano [..] lipca 2013 r., a więc dwumiesięczny termin, o którym mowa w art. 51 ust. 1 Upb upływałby [..] września 2013 r. Z uwagi jednak na to, że dzień ten przypadał na niedzielę, zgodnie z art. 57 § 4 Kpa uległ on wydłużeniu do najbliższego dnia roboczego, tj. [..] września 2013 r.

Z rozstrzygnięciem powyższym nie zgodziła się B.G., wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 156 § 1 pkt 2 i 5 Kpa poprzez jego niezastosowanie oraz niewłaściwe zastosowanie w ich miejsce art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, pomimo wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] września 2013 r. z uchybieniem terminu do jej wydania, a ponadto zaistnienia wady powodującej niewykonalność obu decyzji z powodu wskazania w rozstrzygnięciu działki nr 3093/2, której nie dotyczy prowadzone postępowanie, a ponadto stanowi ona współwłasność, przez co niewłaściwie określono przedmiot postępowania,

2) art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 Upb poprzez niewłaściwe zastosowanie, a art. 51 ust. 1 pkt 1 Upb poprzez błąd wykładni i mylne zrozumienie jego treści przez wydanie decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki po upływie przepisanego terminu,

3) art. 81a ust. 2 Upb poprzez przeprowadzenie kontroli pod nieobecność inwestora, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ pozbawiono ją możliwości udowodnienia swoich twierdzeń i złożenia wyjaśnień w momencie wszczęcia postępowania, jak też wykonanie czynności pod jej nieobecność,

4) art. 3 pkt 7a Upb poprzez niewłaściwe określenie charakteru wykonanych prac,

5) § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez dowolne zastosowanie tego przepisu bez uwzględnienia okoliczności faktycznych sprawy,

6) art. 7 i 77 § 1 i art. 10 Kpa poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy i pominięcie dostarczonej przez skarżącą opinii technicznej,

7) art. 139 Kpa poprzez wydanie orzeczenia na niekorzyść odwołującej się (przez przyjęcie bardziej restrykcyjnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia) i nierozpatrzenie wszystkich zarzutów odwołania, a art. 15 Kpa poprzez brak tożsamości przedmiotu postępowania prowadzonego przez organ I i II instancji,

8) art. 107 Kpa poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego "zaskarżonego postanowienia",

9) art. 138 § 1 pkt 2 Kpa poprzez uchylenie decyzji organu I instancji w całości i nakazanie takiej samej czynności w ślad za organem I instancji,

10) art. 105 § 1 Kpa poprzez jego niezastosowanie w przypadku bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania w sytuacji, kiedy strona dokonała zgłoszenia robót budowlanych, wobec którego nie wniesiono sprzeciwu, ewentualnie organ powinien nałożyć na stronę obowiązek wynikający z art. 51 Upb,

11) art. 54 § 2 Ppsa poprzez przekazanie do Sądu niekompletnych akt w przedmiocie incydentalnych postępowań w przedmiotowej sprawie nieobejmujących pełnomocnictwa udzielonego przez inwestorkę.

W uzasadnieniu skargi podano, że po dokonanym zgłoszeniu remontu w dniu 1 lipca 2013 r. przystąpiono do jego wykonania początkiem sierpnia. Skarżąca nie została zawiadomiona o terminie przeprowadzonej kontroli, lecz otrzymała dopiero zawiadamienie o wszczęciu postępowania. Pomimo, że remontowany budynek posadowiony jest wyłącznie na działce nr 3094, to w decyzjach podano, że znajduje się on również na działce nr 3093/2, która stanowi odrębny przedmiot współwłasności. Jednak pomimo takiej wady decyzję doręczono wyłącznie jednemu ze współwłaścicieli działki 3093/2. Dlatego też w ocenie skarżącej wykonanie takiej decyzji stanowiłoby nieuprawnioną ingerencję w prawo własności innego podmiotu. Dodatkowo, decyzję organu II instancji wydano z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, ponieważ pomimo że stanowi ono rozstrzygnięcie reformatoryjne, to jednak powiela rozstrzygnięcie organu I instancji, co ma być nielogiczne i zawierać w sobie wewnętrzną sprzeczność. Organ odwoławczy uzupełniał również postępowanie dowodowe, tak więc stan faktyczny nie został dostatecznie wyjaśniony przez PINB w [..], aby możliwe było wydanie rozstrzygnięcia na tej podstawie prawnej.

W przekonaniu skarżącej organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły, czy wykonany zakres robót stanowił samowolę budowlaną. Orzeczenie nakazu rozbiórki powinno być ostatecznością, a w pierwszej kolejności powinno dążyć się do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Skoro jednak okapy istniały także przed wykonanymi robotami, to nie można ich było zakwalifikować jako przebudowy, lecz należało je ocenić jako remont. Ponadto, organy całkowicie pominęły interesy inwestorki i właścicieli działek sąsiednich w kwestii odległości budynku od granicy działki 3078 przez pryzmat regulacji z zakresu prawa sąsiedzkiego. Zrealizowana inwestycja nie ograniczy bowiem możliwości zabudowy sąsiedniej nieruchomości. Jednak, uznając wykonane roboty za remont, stosowanie regulacji § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie było dopuszczalne. Skarżąca podniosła również, że wykonanie nałożonego na nią obowiązku wiązałoby się z koniecznością rozebrania całego dachu, a skrócenie krokwi może spowodować zmianę parametrów więźby dachowej. Brak jest dostatecznych dowodów wskazujących, że podczas kontroli dokonano pomiarów okapu i ich porównania ze stanem sprzed remontu dachu. Konkludując, skarżąca stwierdziła, że prowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.

Mając na względzie powyższe, skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności wydanych w sprawie decyzji, ewentualnie ich uchylenia, lub stwierdzenia ich wydania z naruszeniem prawa, zasądzenia kosztów postępowania, a ponadto wymierzenia organom nadzoru budowalnego obu instancji grzywny za nieprzekazanie kompletnych akt administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę WINB w [..] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko dotychczas wyrażone.

Postanowieniem z dnia 12 maja 2014 r. Sąd orzekł na wniosek skarżącej o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Do powyższego dodać należy, iż wskazana wyżej kontrola odbywa się w określonej kolejności: najpierw Sąd bada czy występują wady powodujące nieważność decyzji, następnie czy przestrzegane były przepisy o postępowaniu administracyjnym. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lutego 1981 r. sygn. akt SA 910/80 (ONSA 1981, nr 1, poz. 7), ustalenie, iż okoliczności te nie zostały dostatecznie wyjaśnione, uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a w szczególności czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy i powinno powodować uchylenie tej decyzji. Oznacza to, że kontrola przestrzegania przez organy norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności (zob. T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska. Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004 r., s. 307-308).

Po przeprowadzaniu wyżej opisanej kontroli Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie po części z przyczyn w niej podniesionych.

Przedmiotem kontroli była decyzja opisana na wstępie, wydana na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 U.p.b. Przepis art. 51 ust. 1 U.p.b. brzmi następująco:

"Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, a więc po wstrzymaniu wykonanych robót, właściwy organ w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian".

W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [..] lipca 2013 r. PINB w [..], po przeprowadzeniu w dniu 18 lipca 2013 r. kontroli w budynku przy ul. [..] w [..], wstrzymał prowadzenie robót budowlanych – jak określono – związanych z przebudową w/w budynku mieszkalnego i nałożył na inwestorkę – B.G. obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, oceny technicznej wykonanych robót. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [..] października 2013 r., które inwestorka zaskarżyła do tut. WSA. Sąd I instancji oddalił jej skargę wyrokiem z dnia 9 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1342/13. Wyrok nie jest prawomocny.

B.G. przedłożyła organowi – co jest bezsporne – z uchybieniem wyżej wskazanego w postanowieniu terminu ocenę techniczną wykonaną przez mgr inż. J.Ż. Ocena ta została złożona wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej przedłożenia. Jak wskazano na wstępie, w/w wniosek PINB oddalił, a postanowieniem z dnia [..] października 2013 r. organ II instancji utrzymał w mocy to postanowienie. Skarga do tut. Sądu złożona przez inwestorkę w tym przedmiocie została oddalona wyrokiem z dnia 9 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 189/14. Wyrok także nie jest prawomocny.

Podstawą wydania przez PINB decyzji z dnia [..] września 2013 r. miało być ustalenie, że w trakcie robót prowadzonych w lipcu 2013 r. przy dachu budynku przy ul. [..] w [..] wykonane zostały okapy, których wcześniej nie było. Jako materiał dowodowy posłużył protokół kontroli przeprowadzonej w dniu 18 lipca 2013 r. wraz ze szkicem i wykonanymi wówczas zdjęciami oraz fotografie nadesłane przez osobę trzecią T.K., dołączone do jego pisma z 1 lipca 2013 r. Dopiero podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej przez organ II instancji dniu 22 stycznia 2014 r. pełnomocnik inwestorki jej córka – K.G. po okazaniu jej powyższych zdjęć oświadczyła: co do pierwszego z nich z napisem "miastodawniej.pl", że nie jest w stanie odnieść się do tego zdjęcia, ponieważ "nie jest w stanie określić jakiego miejsca dotyczy". Co do drugiego zdjęcia wskazała, że "według jej wiedzy pochodzi sprzed życia poprzedniej właścicielki Z.K". Jak podała – Z.K. zmarła w 2003 r. Na wyraźną prośbę prowadzącego rozprawę administracyjną o wyjaśnienie kiedy i przez kogo zostały wykonane okapy, wskazała, że to poprzednia właścicielka budynku wykonywała liczne prace budowlane. Stwierdziła, że okapy zostały wykonane przez poprzednią właścicielkę Z.K., lecz nie wie kiedy.

Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych nie wynika, aby organy podjęły jakiekolwiek czynności w celu wyjaśnienia kiedy rzeczywiście zostały wykonane okapy oraz czy były one wykonane legalnie. Nie ustaliły też z jakiego okresu pochodzą fotografie załączone do pisma T.K. z 1.07.2013 r. Nie wyjaśniono, czy w dacie kiedy wykonano okapy (gdyby okazało się, że zostały wykonane w 2002 r. (jak twierdziła B.G. w zażaleniu z dnia 19 sierpnia 2013 r. na postanowienie PINB z [..] lipca 2013 r.) potrzebne było na wykonanie takich robót pozwolenie na budowę i czy takie pozwolenie dla Z.K. zostało wydane. Organ II instancji, mimo tego, że w aktach była już ocena techniczna i ze zdjęć znajdujących się w tej ocenie wynikało, że na dachu budynku przy ul. [..] w [..] od strony ulicy znajdują się dwa okna połaciowe, których na żadnym ze zdjęć, które posłużyły za materiał dowodowy nie ma, także nie wyjaśnił tych okoliczności uznając bezkrytycznie, iż wystające poza obręb budynku okapy zostały wykonane w trakcie robót prowadzonych po uszkodzeniu dachu po nawałnicy w czerwcu 2013 r. Organy nie ustaliły przecież aby okna połaciowe wykonano dopiero aktualnie.

Nadmienić wypada, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego do Sądu wpłynęły pisma: J.O. (uczestniczki) oraz J.U. zam. [..] ul. [..], z których wynika, że okapy mogły powstać na przełomie lat dziewięćdziesiątych i dwutysięcznych.

Wszystkie te okoliczności w ocenie Sądu świadczą jednocześnie, że wbrew obowiązkom wynikającym z przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. organy nie wyjaśniły dostatecznie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, nie wyjaśniły kiedy wykonano fotografie, kiedy i czy legalnie wykonano okapy. Bez ustalenia z jakiego okresu pochodzą fotografie. Bez przesłuchania świadków czy stron nie można stwierdzić czy rzeczywiście okapy wykonano dopiero po nawałnicy w czerwcu 2013 r. i czy roboty w tym zakresie wykonano nielegalnie. Brak wskazania dlaczego i w oparciu o jakie przesłanki organy uznały, że fotografie załączone do pisma z 1 lipca 2013 r. dokumentują stan bezpośrednio przed wykonaniem robót z lipca 2013 r. świadczy też o naruszeniu przez nie przepisów art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a., co w zestawieniu z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obligowało Sąd do uchylenia decyzji organów obydwu instancji. Niewątpliwie bowiem powyższe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem z góry wykluczyć, że okapy zostały wykonane przez poprzednią właścicielkę nieruchomości legalnie, a roboty wykonane po nawałnicy z czerwca 2013 r. były w istocie remontem a nie przebudową. Nadmienić trzeba, że wyrok tut. Sądu z 9 maja 2014 r. w sprawie sygn. akt II SA/Rz 189/14 nie jest prawomocny, więc nie miał on mocy wiążącej dla Sądu orzekającego w niniejszej sprawie. Jednakże, co zostało tam podkreślone, a stanowisko to w pełni podziela Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę, że nawet gdyby w istocie inwestorka wykonała wyłącznie roboty remontowe objęte zgłoszeniem z dnia 1 lipca 2013 r., to i tak nie były one legalne, bo w dniu 18 lipca 2013 r., kiedy stwierdzono określone ich zaawansowanie, bo pomiędzy datą zgłoszenia a rozpoczęciem robót nie upłynęło jeszcze 30 dni (art. 30 ust. 5 U.p.b.). Inne jednakże mogły być skutki wykonania przebudowy a inne remontu. Dla zastosowania sankcji z art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 U.p.b. konieczne było wcześniejsze dokonanie ustaleń, jakie konkretnie roboty zostały wykonane po nawałnicy z czerwca 2013 r., a tego w niniejszej sprawie zabrakło.

Wskazać wypada, że w ocenie Sądu nie był zasadny zarzut dotyczący przekroczenia przez PINB terminu 2 miesięcy, o którym mowa w art. 51 ust. 1 U.p.b., gdyż ostatnim dniem dla wydania decyzji był [...] września 2013 r., skoro [...] września wypadał w niedzielę. Zastosowanie znalazł tu przepis art. 57 § 4 i § 1 k.p.a., stanowiący, iż jeśli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy (w tym wypadku była to niedziela), za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy dzień powszedni – tu poniedziałek [...] września 2013 r.

Nie znalazły potwierdzenia zarzuty naruszenia prawa procesowego tj. art. 105 k.p.a. Prowadzone postępowanie miało swój przedmiot wobec wykazanej przez organy samowoli budowlanej z pewnością przynajmniej w zakresie robót objętych zgłoszeniem bo wykonano je przed upływem 30 dni. Fakt nie brania udziału przez skarżącą w czynnościach kontrolnych nie może wpłynąć na zmianę tej oceny. Po pierwsze, organy nie miały podstaw do uznania, że zawiadomienie o terminie i miejscu kontroli nie dotarło do inwestorki. Zawiadomienie w tym przedmiocie odebrał bowiem mąż B.G., który według zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma był dorosłym domownikiem skarżącej. Doręczyciel pisma nie ma tytułu do tego aby w chwili dokonywania czynności doręczenia kwestionować prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego małżonków, z których jeden podejmuje się przekazania korespondencji drugiemu. Jeżeli istnieją przeszkody w przekazaniu pisma osoba powinna odmówić jego przyjęcia i oddania adresatowi, jeżeli natomiast podejmie się jego oddania następuje skutek w postaci doręczenia. Wobec tego doręczenie zawiadomienia o terminie kontroli nastąpiło w sposób zastępczy o jakim mowa w art. 43 K.p.a. Stosownie do jego treści w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.

Organ pierwszej instancji nie naruszył więc prawa strony do udziału w czynnościach kontrolnych. Zarzuty skarżącej są bezpodstawne także wobec treści art. 80 ust. 3 U.p.b. W myśl tej regulacji, w przypadku kontroli podmiotu niebędącego przedsiębiorcą, w razie nieobecności osób, o których mowa w art. 80 ust. 2 tej ustawy, w uzasadnionych przypadkach, czynności kontrolne mogą być dokonywane w obecności przywołanego pełnoletniego świadka. Oznacza to, że ustawodawca pozwala na przeprowadzenie czynności kontrolnych pomimo braku udziału inwestora, a przy jednoczesnym udziale pełnoletniego świadka. Funkcje pełnoletniego świadka w tych okolicznościach pełnił mąż skarżącej A.G., a jego udział był szczególnie uzasadniony skoro w kontroli nie brała udziału jego małżonka B.G. Z uwagi na te unormowania A.G. nie musiał pełnić funkcji pełnomocnika inwestorki na użytek przeprowadzenia czynności kontrolnych. Oznacza to, że dokonane w toku kontroli ustalenia mogły stanowić podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego a protokół kontroli mógł być dowodem w niniejszej sprawie.

Stwierdzenie braku właściwego ustalenia stanu faktycznego w sprawie wobec wcześniej wskazanych uchybień w ocenie Sądu czyniło zbędnym, bo przedwczesnym odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.

Sąd oddalił wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia spraw prowadzonych pod sygnaturą II SA/Rz 1342/13 oraz II SA/Rz 189/14 uznając, że wynik niniejszej sprawy nie zależy od rozstrzygnięcia tamtych spraw.

W pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. Zasądzone koszty to wpis od skargi.

W ponownym postępowaniu w pierwszej kolejności organy zbadają czy nie upłynął już termin z art. 51 ust. 1 U.p.b. W razie potrzeby wyjaśnią dokładnie stan faktyczny sprawy w zakresie niezbędnym do wydawania decyzji.