Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 83/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 października 2006 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 5 100,00 (słownie: pięć tysięcy sto 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 83/06

U z a s a d n i e n i e

Zaskarżoną do sądu decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego działając na podstawie:

- art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.),

- art. 13 § 1 pkt 3 w związku z art. 220 § 2, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60),

po rozpatrzeniu odwołania "A" Spółki z o. o., od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...]

Nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2003 rok w kwocie 121.123,00 zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ stwierdza, iż decyzją z dnia [...], wydaną w wyniku wszczętego postępowania podatkowego, Burmistrz Miasta określił "A" Spółce z o. o., wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2003 rok na kwotę 121.123,00 zł. W uzasadnieniu wskazano, że Spółka w okresie od 1 stycznia 2003 r. pozostawała i nadal pozostaje wieczystym użytkownikiem gruntów oraz właścicielem budynków i budowli na nich posadowionych, położonych na terenie miasta przy ulicy M.P. Organ podatkowy nie uznał korekty deklaracji, w której podatnik z grupy budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wyłączył powierzchnię 6.472 m2 i uznał, że ze względów technicznych budynki te powinny być opodatkowane niższymi stawkami, przewidzianymi dla budynków pozostałych. Swoją decyzję organ oparł na tym, że przepisy podatkowe w zakresie definicji obiektów budowlanych odwołują się bezpośrednio do prawa budowlanego i podatnik wyłączając budynki z działalności gospodarczej powinien posiadać na tę okoliczność dokumenty wydane przez organ nadzoru budowlanego. Stwierdzając, iż podatnik takich dokumentów nie posiada dokonano oględzin nieruchomości, które wykazały, że część budynków Spółki pozbawiona jest urządzeń technologicznych z uwagi na przeniesienie ich do nowo wybudowanego zakładu. W konkluzji organ stwierdził, że postępowanie podatkowe wykazało, iż podatnik dokonał wyłączenia budynków z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie z powodu złego stanu technicznego konstrukcji budynków, lecz wskazując na zły stan instalacji i urządzeń w poszczególnych pomieszczeniach. Jednocześnie organ podatkowy podkreślił, że w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych należy wyraźnie odróżnić stan techniczny obiektu budowlanego (konstrukcji budynku, budowli) od stanu instalacji, urządzeń (wyposażenia) tego obiektu, które nic podlegają opodatkowaniu i nie mają wpływu na zakwalifikowanie obiektu do kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W odwołaniu od powyższej decyzji zarzucono, że organ wydający decyzję błędnie przyjął, iż stan techniczny przedmiotowych budynków nie powoduje wyłączenia ich spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości wyższą stawką na podstawie

art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ponadto zarzucono bezpodstawne żądanie dostarczenia zaświadczenia organu nadzoru budowlanego, potwierdzającego fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego podatnik przesłał orzeczenia techniczne budynków jako dowody mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie w/w sprawy.

Uchylając zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało w swojej decyzji Nr [...] z dnia [...] na wątpliwości dotyczące zakwalifikowania budynków Spółki do kategorii związanych z działalnością gospodarczą przede wszystkim w kontekście orzeczenia technicznego złożonego przez Spółkę na etapie postępowania odwoławczego i konieczność ich jednoznacznego rozstrzygnięcia, co umożliwić powinno podjęcie prawidłowej decyzji w sprawie. Wydana decyzja organu podatkowego z dnia [...] została w postępowaniu odwoławczym ponownie uchylona z uwagi na naruszenie podstawowych zasad postępowania wyrażonych w art. 121 i art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej i nieprawidłowe wykonanie obowiązku wynikającego z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej.

Burmistrz Miasta rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy oraz dodatkowy materiał dowodowy uzupełniony w trakcie postępowania odwoławczego (orzeczenia o stanie technicznym budynków "A", opracowane przez rzeczoznawcę budowlanego) uznał, iż analiza i ocena tego materiału dowodowego wskazuje, że stan techniczny przedmiotowych budynków nie jest katastrofalny i nie grozi zawaleniem. Zły stan techniczny budynków nie dotyczy jego konstrukcji, lecz instalacji, urządzeń, tynków, posadzek itp. Uwzględniając orzeczenia techniczne jako dowód w sprawie, organ potwierdza opinię rzeczoznawcy, że w aktualnym stanie technicznym w części budynków nie jest możliwe prowadzenie działalności gospodarczej. Jednakże w tych samych orzeczeniach rzeczoznawca wskazuje kiedy mogą być poszczególne obiekty użytkowane, tj. po remoncie kapitalnym. Materiał dowodowy w sprawie, niewątpliwie potwierdza stanowisko organu podatkowego, że przeszkody techniczne do prowadzenia działalności gospodarczej w tych budynkach nie są trwałe, gdyż przedmiotowe obiekty po przeprowadzonym remoncie kapitalnym mogą dalej służyć przedsiębiorcy do jego działalności lub innych podmiotów. Oznacza to, że jest to sytuacja przejściowa zależna od woli i działania podatnika. W tej sytuacji organ podatkowy uznał, że w przypadku nieruchomości Spółki z o. o. "A" nie występują okoliczności, które można uznać na "względy techniczne", wyłączające obiekty podatnika z przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, więc do opodatkowania przedmiotowych nieruchomości mają zastosowanie stawki najwyższe.

W świetle powyższych ustaleń, Burmistrz Miasta decyzją

Nr [...] z dnia [...] określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2003 rok w wysokości 121.123,00 zł., stosując do budynków stawkę jak do budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Odwołując się od tej decyzji strona zarzuciła naruszenie szeregu przepisów Ordynacji podatkowej oraz błędne przyjęcie przez organ podatkowy, iż budynki Spółki są związane z działalnością gospodarczą. Zdaniem strony odwołującej w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, podzieliło zaskarżoną decyzję, podzieliło w pełni argumenty w niej zawarte.

W skardze na powyższą decyzję Spółka wnosząc o jej uchylenie zarzuca naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 121, 122 187 Ordynacji podatkowej) oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia

12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) poprzez błędne ustalenie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą względy techniczne uzasadniające zastosowanie niższej stawki opodatkowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie, w pełni podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W ustalonym niespornie stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzją narusza przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 6 ust. 9 pkt 1 cyt./w ustawy o podatkach i opłatach lokalnych osoby prawne (...) są obowiązane składać w terminie do dnia 15 stycznia właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu wg ustalonego wzoru (...).

Przepis art. 6 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy stanowi natomiast, że jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie.

W rozważanej sprawie co do zasady poza sporem jest okoliczność, że przedmiotowe budynki o które chodzi w sprawie stanowią przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r.

Kwestia sporna sprowadza się natomiast do udzielenia odpowiedzi na pytanie

- czy przedmiotowe budynki w badanym roku podatkowym były związane z prowadzeniem działalności gospodarczej skarżącej spółki - co uzasadniało zastosowanie stawek podatkowych w wysokości określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) omawianej ustawy jak twierdzą organy,

- czy też w badanym roku podatkowym przedmiotowe budynki winny być opodatkowane wg stawki określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "e" omawianej ustawy, skoro budynki te w tymże roku podatkowym nie były i nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych - jak twierdzi skarżąca.

Aby odpowiedzieć na powyższe pytanie należy zauważyć, iż w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., stosownie do treści art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - rozumieć należy grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (...), chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Omawiana ustawa wprowadzając w cyt. art. 1a ust. 1 pkt 3 wyjątek od zasady nie zawiera legalnej definicji pojęcia "względów technicznych", które stojąc na przeszkodzie w wykorzystywaniu określonej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej uzasadnić mogą zastosowanie niższej stawki podatkowej.

W konsekwencji organy podatkowe odnosząc stan faktyczny sprawy do przywołanej wyżej regulacji prawnej reprezentują pogląd, że tylko decyzja właściwego inspektora nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę przedmiotowych budynków uzasadniać może zastosowanie niższych stawek podatkowych. Tylko bowiem w takiej sytuacji zdaniem organów można mówić o trwałej przeszkodzie, o niemożności wykorzystywania danego budynku do prowadzenia działalności gospodarczej.

Z takim poglądem nie sposób się zgodzić.

W szczególności nieuprawniona jest teza organów, że w świetle przywołanej regulacji prawnej podatnik zobowiązany jest do przeprowadzenia kapitalnego remontu przedmiotowych budynków, skoro ustawa takiego obowiązku nie nakładała na podatnika, chcącego skorzystać z uprzywilejowanej formy opodatkowania.

Zdaniem sądu ustawodawca w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. stawia podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą dwa warunki od łącznego spełnienia których uzależnił możliwość skorzystania z niższych stawek podatkowych:

1) przedmiot opodatkowania nie jest wykorzystywany w działalności gospodarczej,

2) przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w ocenie sądu wykazał spełnienie przez stronę skarżącą obu warunków: w badanym roku podatkowym skarżąca nie wykorzystywała przedmiotowych budynków do prowadzenia działalności gospodarczej zaś załączonymi do akt sprawy orzeczeniami technicznymi wykazała, że w badanym roku podatkowym budynki nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.

Z orzeczeń technicznych sporządzonych przez rzeczoznawcę budowlanego wynika w sposób jednoznaczny, że stopień faktycznego zużycia poszczególnych budynków wynosi ok. 70%, co skutkuje tym, że budynki te nie nadają się do użytkowania ani na cele produkcyjne, ani magazynowe ze względu na bezpieczeństwo ludzi i mienia, wymagają kapitalnego remontu.

SKO nie kwestionowało rzetelności przedłożonych orzeczeń.

W tym miejscu wypada zwrócić uwagę i na tę okoliczność, że bezpośrednią przyczyną zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w przedmiotowych budynkach przez skarżącą nie było tylko i wyłącznie zdemontowanie linii produkcyjnych, poszczególnych instalacji - jak twierdzą organy, lecz daleko posunięta dekapitalizacja przedmiotowych budynków niespełnianie podstawowych wymagań sanitarnych.

Reasumując stwierdzić należy, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy podatkowe dokonały w sposób nieuprawniony zawężającej interpretacji przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 w/w ustawy.

Interpretacja analizowanego przepisu dokonana przez organy a sprowadzająca się w istocie do tezy, że tylko budynek nie nadający się do kapitalnego remontu uzasadnia wyłączenie go z budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w ocenie sądu nie znajduje uzasadnienia prawnego gdyż czyni przedmiotowe uprawnienie iluzorycznym.

Zdaniem sądu warunek "niemożności wykorzystywania przedmiotu opodatkowania (budynków) do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r., o podatkach i opłatach lokalnych jest spełniony nie tylko w sytuacji, gdy budynek kwalifikuje się do rozbiórki ale również w sytuacji, gdy budynek z uwagi na stopień faktycznego zużycia stanowiąc zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia nie jest i nie może być wykorzystywany w danym roku podatkowym na cele działalności gospodarczej. Podatek od nieruchomości, jak na wstępie podkreślono, jest podatkiem płatnym rocznie, dlatego należy uwzględniać stan faktyczny istniejący w danym roku podatkowym.

W konsekwencji skarżąca w badanym roku podatkowym w sposób uprawniony wyłączyła przedmiotowe budynki z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, skoro stan techniczny tychże budynków uniemożliwił ich wykorzystanie do prowadzenia tej działalności.

Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152, art. 200, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w wyroku.