Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2475/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Ochrona dóbr kultury
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134  par. 1  art. 145  par. 1 pkt 1  lit. a lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 art. 9 art. 36
journal: Dz.U. 2014 poz 1446
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - tekst jednolity
article: art. 199 art. 204 art. 209
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
article: art. 80 art. 97 art. 107 art. 138
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tomasz Stawecki ( spr.), Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2016 r. sprawy ze skargi T. S.-K. i M. K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżących T. S.-K. i M. K. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] [[...]], po rozpatrzeniu odwołania T. S.-K. i M. K., zwanych dalej "skarżącymi", od decyzji [...] Konserwatora Zabytków Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], pozwalającej E. M. i W. M. na montaż klimatyzacji-wentylacji dla lokalu nr [...] i zamocowanie do komina po prawej stronie budynku przy ul. [...] w [...] dwóch agregatów chłodzących na wspornikach, postanowił: (1) uchylić zaskarżoną decyzję w części określającej termin ważności pozwolenia; (2) wyznaczyć termin ważności pozwolenia do dnia 31.12.2016 r., oraz (3) utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.

Jako podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia organu drugiej instancji wskazano art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 11, art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 z późn. zm.), dalej zwanej "u.o.z.o.z", a także art. 17 pkt 2 oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a.".

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu [...] marca 2015 r. E. M. i W. M., zwani dalej "inwestorami", wystąpili do [...] Konserwatora Zabytków z wnioskiem o pozwolenie na zainstalowanie klimatyzacji-wentylacji dla lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...], poprzez umieszczenie na wspornikach zamocowanych do komina po prawej stronie dachu, dwóch agregatów chłodzących. Wskazany budynek zlokalizowany jest na terenie układu urbanistycznego i zespołu budowlanego "[...]", wpisanego do rejestru zabytków pod nr rej. [...], decyzją z dnia [...] grudnia 1993 r.

[...] Konserwator Zabytków jako organ pierwszej instancji działał z upoważnienia Prezydenta m. [...] na podstawie następujących przepisów: (1) art. 36 ust. 1 pkt 11 oraz art. 96 ust. 2 u.o.z.o.z., (2) § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 27 lipca 2011 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz badań archeologicznych (Dz.U. z 2011 r. nr 165, poz. 987, z późn. zm.), (3) § 2 pkt 1d porozumienia z dnia [...] czerwca 2005 r., w sprawie powierzenia miastu [...]prowadzenia niektórych spraw z zakresu właściwości Wojewody [...], realizowanych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, zawartego pomiędzy Wojewodą [...] a Miastem [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...] poz. [...]), oraz aneksu Nr [...] do porozumienia z dnia [...] czerwca 2006 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]) i aneksu Nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]) oraz aneksu Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]), a także (4) art. 104 k.p.a.

[...] Konserwator Zabytków powołaną wyżej decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., pozwolił E. M. i W. M. na montaż opisanej klimatyzacji-wentylacji dla lokalu nr [...] i zamocowanie dwóch agregatów zewnętrznych (jednostki typu [...]) na wspornikach przymocowanych do komina budynku przy ul. [...] w [...]. Prace miały być przeprowadzone zgodnie z załączonym programem, tj. ofertą cenową, zdjęciem i rysunkami ilustrującymi lokalizacje ww. urządzeń Jednocześnie organ wyznaczył termin ważności pozwolenia na dzień 30 września 2015 r.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że:

a) wnioskodawcy są współwłaścicielami w części ułamkowej ww. nieruchomości, zatem są uprawnieni do wystąpienia z wnioskiem na podstawie art. 36 ust. 5 u.o.z.o.z. o pozwolenie na przedmiotowe działania. Zdaniem organu zgoda wszystkich (tzn. pozostałych) współwłaścicieli co do żądania zawartego we wniosku o udzielenie pozwolenia konserwatorskiego nie jest wymagana;

b) budynek przy ul. [...] stanowi integralną część układu urbanistycznego i zespołu budowlanego "[...]", wpisanego do rejestru zabytków pod nr rej. [...], decyzją z dnia [...] .12.1993r. Zgodnie z art. 36 ust. 1 u.o.z.o.z. podejmowanie działań mogących prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru zabytków wymaga uzyskania pozwolenia konserwatorskiego;

c) z akt sprawy wynika, że komin, do którego planuje się zamocować ww. agregaty, usytuowany jest w połaci dachu od strony ogrodu. Urządzenia zamontowane do komina będą zatem zauważalne jedynie z perspektywy "prywatnej" części działki, ewentualnie od strony uliczki [...], stanowiącej wewnętrzny dojazd do posesji;

d) zdaniem organu montaż agregatów nie wpłynie ujemnie na charakter budynku, nie pogorszy jego wyglądu, tym bardziej, że w bezpośrednim sąsiedztwie komina znajduje się już inny osprzęt (antena satelitarna). Agregaty zamocowane na kominie nie ingerują w elewacje i wystrój architektoniczny budynku. Są to urządzenia techniczne, o niewielkich gabarytach, których montaż ma charakter odwracalny, a zatem instalacja przedmiotowych urządzeń we wskazanym miejscu nie naruszy walorów zabytkowych chronionego obszaru "[...]" i jest dopuszczalna pod względem konserwatorskim.

Dodatkowo organ podkreślił, że w trakcie postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji zapewniono możliwość czynnego udziału wszystkim współwłaścicielom omawianej nieruchomości. Skarżący: T. S.-K. i M. K. zapoznali się z aktami sprawy, zgłaszając uwagi i zastrzeżenia dotyczące ww. zamierzenia. Ich zdaniem montaż klimatyzatorów "zeszpeci" budynek (w okolicy na żadnym kominie i na dachu nie ma tego typu urządzeń), ponadto montaż agregatów, generujących "drgania" powinien być wykluczony z uwagi na stan techniczny komina oraz fakt, że obsługuje on piece gazowe, co w razie uszkodzenia komina może grozić katastrofą budowlaną. Ponadto, poziom hałasu pracujących agregatów wymusi zmianę funkcji pomieszczeń mieszkalnych. Skarżący w ten sposób poinformowali, że nie wyrażają zgody na przedmiotowe działania.

Decyzja podjęta przez [...] Konserwatora Zabytków, który pozwolił na montaż ww. klimatyzatorów, nie usatysfakcjonowała skarżących, którzy wnieśli odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący stwierdzili, że zaskarżona decyzja narusza ochronę prawną zespołu budowlanego "[...]" wynikającą z decyzji o wpisie układu urbanistycznego i zespołu budowlanego "[...]" do rejestru zabytków. Montaż urządzeń to ingerencja w zewnętrzną formę architektoniczną budynku. Organ pierwszej instancji nie uwzględnił też argumentów zgłaszanych w toku postępowania i dotyczących: (a) naruszenia estetyki budynku wchodzącego w skład zabytkowego zespołu budowlanego, (b) ryzyka naruszenia konstrukcji komina oraz (c) naruszenia praw współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...].

Mimo zastrzeżeń podniesionych w odwołaniu T. S.-K. i M. K. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zwany dalej "Ministrem", decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2015 r. w zasadniczej części. Organ odwoławczy, z wyjątkiem tego że uchylił zaskarżoną decyzję jedynie w części określającej termin ważności pozwolenia i wyznaczył późniejszy o piętnaście miesięcy termin ważności pozwolenia na montaż ww. urządzeń, w pozostałym, tj. podstawowym zakresie nie zmienił rozstrzygnięcia [...] Konserwatora Zabytków.

W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że zamierzenie polegające na montażu klimatyzacji-wentylacji poprzez zamocowanie dwóch agregatów na wspornikach przytwierdzonych do komina budynku przy ul. [...] w [...], nie wpłynie na obniżenie wartości zabytkowych układu urbanistycznego i zespołu budowlanego "[...]". Przedsięwzięcie pozostaje bowiem bez wpływu na wygląd całości zespołu architektoniczno-urbanistycznego z uwagi na lokalizację urządzeń od strony ogrodu, a nie od strony fasady, w miejscu mało eksponowanym: na niemal niewidocznym kominie.

Jednocześnie, zdaniem Ministra, analiza akt sprawy nie daje podstaw do uznania, by [...] Konserwator Zabytków naruszył art. 7 k.p.a. Organ pierwszej instancji w sposób logiczny i przekonywujący wyjaśnił stronom przesłanki, jakimi się kierował oraz przedstawił wszystkie okoliczności, mające wpływ na dokonane rozstrzygnięcie. Należy zatem uznać, że zaskarżona decyzja [...] Konserwatora Zabytków jest zasadna merytorycznie i nie narusza prawa.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu drugiej instancji skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący skupili się na dwóch kluczowych aspektach sprawy: aspekcie materialno-prawnym oraz aspekcie formalno-prawnym.

W pierwszej kwestii skarżyli powtórzyli swoje argumenty z odwołania. Przede wszystkim, zaskarżona decyzja podważa ochronę prawną zespołu urbanistycznego "[...]" wynikającą z decyzji o wpisaniu go do rejestru zabytków. Ta szczególna forma ochrony zabytku wynikająca z przepisów ustawy o ochronie zabytków staje się bezwartościowa przez zezwolenie na montaż urządzeń, które podważają historyczny charakter i architektoniczną wartość zabytku.

Skarżący podkreślili, że dotychczasowa polityka konserwatorska w [...] była co do zasady niezwykle rygorystyczna. Zaskarżona decyzja Ministra prowadzi w przeciwnym kierunku, a przez to powoduje nierówne traktowanie podmiotów będących w podobnej sytuacji faktycznej i prawnej.

Ponadto, zdaniem skarżących decyzje [...] Konserwatora Zabytków oraz Ministra wydane zostały z naruszeniem praw współwłaścicieli budynku przy ul. [...]. Inwestorzy są współwłaścicielami mniejszościowymi, a twierdzenie organów, że zgoda wszystkich współwłaścicieli podjęcie przez inwestorów zamierzonych działań określonych we wniosku o udzielenie pozwolenia konserwatorskiego nie jest wymagana, jest niezgodna z prawem. Takie stanowisko oznacza naruszenie art. 199 kodeksu cywilnego. Oznacza to także uchybienie proceduralne polegające na rozstrzygnięciu sprawy mimo protestu uprawnionego współwłaściciela większościowego. Organ pierwszej instancji nie sprawdził wielkości udziałów we współwłasności przysługujących inwestorom i skarżącym oraz zignorował brak zgody większościowego współwłaściciela na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd rzeczą wspólną. Powołanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji normy zawartej w art. 36 ust. 5 u.o.z.o.z. jest niedostateczne.

Należy także dodać, że w opinii skarżących komin, do którego mają być zamocowane podstawy pod klimatyzatory znajduje się w tej części budynku, którą użytkują wyłącznie skarżący. Ich zatem dotkną faktyczne skutki ewentualnego uszkodzenia komina.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że zadaniem Sądu, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.), jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa i jako taka podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Dokonując analizy i oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia i utrzymanego w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji Sąd stwierdził, podobnie jak sugerują skarżący, naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postepowania. Sąd jednak przyznał odmienną wagę poszczególnym przesłankom zaskarżonej decyzji i, z uwagi na jej treść, decyzji organu pierwszej instancji.

Przede wszystkim, zdaniem Sądu doszło do naruszenia praw współwłaścicieli budynku przy ul. [...]. Aby móc prowadzić roboty budowlane przy nieruchomości stanowiącej zabytek wpisany do rejestru zabytków inwestorzy powinni móc wykazać się tytułem do nieruchomości upoważniającym do prowadzenia prac budowlanych. W niniejszej sprawie, inwestorzy wskazali, że przysługuje im prawo współwłasności przedmiotowego budynku, przy czym jednak ich udział ma charakter mniejszościowy w stosunku do udziałów wszystkich współwłaścicieli, włącznie ze skarżącymi. [...] Konserwator Zabytków uznał to za wystarczającą legitymację do wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na prace budowlane przy zabytku.

Taka interpretacja jest jednak błędna. Współwłasność i własność to jednak odrębne, chociaż powiązane, instytucje prawne. Przemawia za tym wiele względów, od systematyki kodeksu cywilnego począwszy: własność jest uregulowana przede wszystkim w Działach I – III Księgi drugiej, tytuł I kodeksu cywilnego (art. 140-194 k.c.), podczas gdy współwłasność w Dziale IV tego samego tytułu (art. 195-221 k.c.). Decydująca jest wszakże szczegółowość regulacji współwłasności oraz odmienność traktowania współwłasności względem własności pełnej w wielu określonych dziedzinach.

Jednocześnie w prawie publicznym mogącym mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, w tym ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz w ustawie Prawo budowlane, nie wprowadzono odrębnego (autonomicznego, specyficznego) rozumienia własności i innych praw rzeczowych, co w pewnym zakresie ma na przykład miejsce w prawie podatkowym. W tej sytuacji właściwe organy administracji oceniając tytuł prawny inwestorów i ich prawo do prowadzenia prac budowlanych powinny sięgnąć do wskazanych wyżej przepisów kodeksu cywilnego, w szczególności do art. 199 k.c. Przepis ten stanowi wyraźnie, że: "Do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli".

Zamiar zainstalowania klimatyzacji włącznie z umieszczeniem na kominie dwóch wentylatorów ma niewątpliwie charakter "innych [niż rozporządzanie] czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu". Nie są to to jednak działania, które w myśl art. 209 k.c. można byłoby uznać za zmierzające do zachowania wspólnego prawa i które (w związku z tym) może wykonywać każdy ze współwłaścicieli. Na prowadzenie przedmiotowej inwestycji potrzebna jest zatem zgoda wszystkich współwłaścicieli. Nawet, gdyby organ uznał, że mamy do czynienia z czynnością zwykłego zarządu, co nie wydaje się właściwe, niemniej zasługuje na rozważenie, to i tak zgodnie z art. 201 k.c. do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. W braku takiej zgody każdy ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności.

W rozpatrywanej sprawie organ nie dokonał sprawdzenia, jakie jest stanowisko większości współwłaścicieli, a ograniczył się do arbitralnego przyjęcia, że "zgoda wszystkich współwłaścicieli nie jest konieczna". Oznacza to konstrukcję nieznaną przepisom kodeksu cywilnego, gdyż wola jednego ze współwłaścicieli (każdego z nich) w stosunku do rzeczy wspólnej: budynku przy ul. [...], jest wystarczająca tylko w przypadku czynności i roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa (art.209 k.c.). To nie jest zaś przypadek montażu na dachu (bądź kominie) instalacji klimatyzacyjnej.

Powyższą interpretację przepisów kodeksu cywilnego potwierdził też praktycznie organ pierwszej instancji kierując do wszystkich współwłaścicieli zawiadomienia o toczącym się postępowaniu i możliwości zapoznania się z aktami oraz możliwości zgłaszania uwag. [...] Konserwator Zabytków nie był już później konsekwentny, gdyż ograniczył się do zapewnienia wszystkim współwłaścicielom jedynie prawa do "bycia poinformowanym" o wniosku inwestorów, ale nie ustalił ich faktycznego stanowiska. Organ wiedział wszakże, że inwestorzy są współwłaścicielami mniejszościowymi. Powyższe działanie, a właściwie: niedziałanie organu, jest głównym błędem zarówno organu pierwszej instancji, jak i organu drugiej instancji w rozpatrywanej sprawie.

Wiedząc, że nie wszyscy zgadzają się na zamierzoną inwestycję modernizacyjną, skądinąd co do zasady racjonalną i uzasadnioną, organ nie ustalił, czy inwestorzy mają prawo podejmować takie działania i będą mogli ją zrealizować. Zdaniem Sądu, ani [...] Konserwator Zabytków, ani Minister nie mieli prawa zasłaniać się przy tym wąskim zakresem kompetencji organów odpowiedzialnych za ochronę zabytków, gdyż przepis prawa (tu: art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.o.z.) wskazuje wojewódzkiego konserwatora zabytków jako podmiot upoważniony do rozstrzyganiu o tym, czy podejmowane działania "mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru". Kryteria oceny dopuszczalności określonego zamierzenia inwestycyjnego przyjmowane przez organy administracji architektoniczno-budowlanej są odmienne od tych, które powinny stosować organy odpowiedzialne są za ochronę zabytków i opiekę nad zabytkami. [...] Konserwator Zabytków oraz Minister nie mogli zasłaniać się ani liczyć na późniejszą kontrolę zamiarów inwestorów przez organy administracji ogólnej.

[...] Konserwator Zabytków oraz Minister nie mieli też podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie zgody na czynności określone w art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.o.z. wiedząc o braku zgody wszystkich współwłaścicieli na zamierzoną modernizację budynku przy ul. [...]. W zaistniałej sytuacji organ pierwszej instancji, a z pewnością organ drugiej instancji, po zapoznaniu się z argumentami skarżących zawartymi w odwołaniu od decyzji [...] Konserwatora Zabytków, powinien wezwać współwłaścicieli do wyrażenia własnego stanowiska w przedmiocie zgody na zgłoszoną inwestycję. W braku zgody wszystkich, organ powinien zawiesić postępowanie w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i skierować do inwestora oraz pozostałych współwłaścicieli informację o potrzebie poddania spornej kwestii pod rozstrzygnięcie sądu powszechnego.

Niezastosowanie powyższych reguł postępowania przez organy pierwszej i drugiej instancji przesądza o wadliwości decyzji podjętych w sprawie i potrzebie ich uchylenia przez Sąd.

Zaskarżona decyzja Ministra, a także decyzja organu pierwszej instancji jest też obarczona innymi wadami wynikającymi z przepisów postepowania. Miedzy innymi organy nie rozstrzygnęły i nie wyjaśniły jasno, dlaczego zainstalowanie agregatów do klimatyzacji na jednej połaci dachu (wewnętrznej, "od ogrodu") jest lepsze od zainstalowania na drugiej, "frontowej" płaszczyźnie dachu budynku przy ul [...]. Argument "mniejszej widoczności" jest całkowicie nieprzekonujący. Nieruchomość wpisana do rejestru zabytków stanowi całość integralną. Chroniona jest całość zabytku, a nie tylko fasada. Przecież ochrona zabytkowego budynku polega również na kontroli prac budowlanych prowadzonych we wnętrzach, nawet tych niewidocznych "z ulicy". Ta zasada dotyczy w szczególności budynków wchodzących w skład zespołów urbanistycznych objętych ochroną konserwatorską. Przecież właśnie one stanowią taką chronioną całość.

W nawiązaniu do powyższych rozważań Sąd pragnie podkreślić, że zarówno organy administracyjne uczestniczące w omawianym postępowaniu, jak i inwestorzy oraz skarżący, właściwie zinterpretowały art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.o.z. w związku z art. 3 ust. 13 u.o.z.o.z. i art. 9 ust. 3 u.o.z.o.z. Wymienione podmioty uznały, że skoro budynek przy ul. [...] stanowi część terenu historycznego układu urbanistycznego "[...]", wpisanego do rejestru zabytków pod nr rej. [...], decyzją z dnia [...] grudnia 1993 r., to do konkretnego budynku należy stosować art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.o.z. tak, jakby ten budynek był bezpośrednio wpisany do rejestru zabytków. Powołany przepis stanowi bowiem, że "pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga (...) podejmowanie działań mogących prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru zabytków". Tym samym, w postępowaniu wszczętym na wniosek E. i W. M. odrzucono interpretację, że na podstawie art. 36 u.o.z.o.z. "organ ochrony konserwatorskiej bada jedynie, czy projektowane prace wpłyną na zabytek, czyli czy zachowany zostanie objęty ochroną układ ulic i zabudowa". Taka interpretacja art. 36 u.o.z.o.z. pojawiła się w orzecznictwie sądów administracyjnych na gruncie specyficznych stanów faktycznych, ale w rozpatrywanej sprawie byłaby błędna (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2606/13, LEX nr 1472100).

Wracając jeszcze do zarzutów i argumentów zawartych w skardze Sąd zwraca uwagę, że organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do twierdzenia skarżących, że zamierzone zamocowanie klimatyzatorów na kominie ww. budynku grozi katastrofą budowlaną, a także poważnym uszkodzeniem zabytku ze względu na drgania generowane przez działające urządzenia. Kwestia ta będzie wymagała ponownego zbadania przez organ administracji. Sąd podkreśla jednak, że w orzecznictwie sądów administracyjnych została sformułowana ważna i słuszna teza, według której "wydając pozwolenie, o którym mowa w [art. 36 u.o.z.o.z.], organ ochrony zabytków związany jest żądaniem strony, co do zakresu swojego rozstrzygnięcia. Organowi orzekającemu o udzieleniu pozwolenia konserwatorskiego nie wolno ingerować w przewidziane przez wnioskodawcę rozwiązania techniczne czy projektowe. Może on jedynie wyrazić zgodę na ich zastosowanie w okolicznościach konkretnej sprawy, albo takiej zgody odmówić." (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 254/14, LEX nr 1476879).

Reasumując, Sąd stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie zamiaru zamocowania klimatyzatorów na dachu (kominie) budynku przy ul. [...] doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, zwłaszcza art. 199 k.c., poprzez ich błędną wykładnie i błędne zastosowanie. Naruszono również przepisy formalnoprawne, przede wszystkim art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., w ten sposób, że organ odwoławczy nie dostrzegł istotnych uchybień organu pierwszej instancji. Stąd też należy uznać, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. Rozpoznając ponownie sprawę konserwator zabytków, będzie musiał zebrać pełny materiał dowodowy z uwzględnieniem uwag wskazanych powyżej i poddać go analizie, ta zaś winna znaleźć odzwierciedlenie w szczegółowym i rzetelnym uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, musiało prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. i lit. c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 270, ze zm.), orzekł jak w pkt I sentencji. Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylił również decyzję organu pierwszej instancji w uznaniu, iż wskazane uchybienia dotyczą organów obu instancji.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy, czyli jak w pkt II wyroku.