Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1756/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 99 ust. 3 pkt 3, ust. 3a pkt 3
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.
article: art. 4 pkt 4 i pkt 14
journal: Dz.U. 2007 nr 50 poz 331
law: Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów.
article: art. 7a, art. 96c
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp. j. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 929/20 w sprawie ze skarg: M. Sp. j. w G., Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 13 lutego 2020 r. nr PORZI.503.272.2019.NAFT.6 w przedmiocie odmowy przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. Sp. j. w G. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 21 października 2020, sygn. akt VI SA/Wa 929/20 oddalił skargi M. Sp. j. w G. oraz Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 13 lutego 2020 r. nr PORZI.503.272.2019.NAFT.6 o odmowie przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawym:

Pismem z 9 lipca 2019 r. M. Sp. j. w G. (dalej: skarżąca, spółka) wystąpiła do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we Wrocławiu (dalej: WIF, organ pierwszej instancji) o przeniesienie na jej rzecz zezwolenia z 10 stycznia 2013 r. udzielonego Niepublicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej "O." Sp. z o.o. we W. (dalej: zezwoleniobiorca) na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie: "[...]" położonej we W. przy ul. [...] z uwagi na zawartą w dniu 9 lipca 2019 r. umowę sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa w trybie art. 55(1) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1145, dalej: k.c.).

Pismem z 19 lipca 2019 r. skarżąca wskazała, że 27 lutego 2019 r. zawarła z G. Sp. z o.o. w G. (dalej też: franczyzodawca) umowę franczyzy, na podstawie której uzyskała prawo do posługiwania się znakiem towarowym "[...]1". Na mocy zawartej umowy skarżąca nabyła prawo do wykorzystania innych oznaczeń należących do franczyzodawcy oraz wypracowanego przez nią know-how związanego z prowadzeniem działalności aptecznej, a także zobowiązała się do stosowania standardów wyznaczanych przez franczyzodawcę. Pismem z 5 listopada 2019 r. skarżąca wskazała – jako źródło finansowania – umowę pożyczki zawartej 12 kwietnia 2019 r. z franczyzodawca przedkładając potwierdzenie dokonanego z tego tytułu przelewu środków na zakup apteki. Pismem z 13 stycznia 2020 r. skarżąca poinformowała organ, że zawarła z franczyzodawcą umowę o świadczenie usług centralnych.

Decyzją z 31 lipca 2019 r. organ pierwszej instancji odmówił przeniesienia na rzecz skarżącej zezwolenia udzielonego zezwoleniobiorcy na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]". W uzasadnieniu wskazał, że poprzez uzyskanie kontroli przez franczyzodawcę nad skarżącą powiększona została grupa kapitałowa, o której stanowi art. 4 pkt 14 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50 poz. 331 ze zm., dalej: u.o.k.i.k.), co skutkuje przekroczeniem limitu, o którym mowa w art. 99 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2019 r. poz. 499 ze zm.; dalej: p.f.).

Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej: GIF, Główny Inspektor) działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 99 ust. 2, art. 99 ust. 3a pkt 3 p.f. oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) w utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca poprzez zawarcie z franczyzodawcą szeregu umów (umowa franczyzy, umowa pożyczki, umowa o świadczenie usług centralnych) weszła w skład grupy kapitałowej, o której stanowi art. 4 pkt 14 u.o.k.i.k., której członkowie prowadzą więcej niż 4 apteki ogólnodostępne na terenie województwa dolnośląskiego, a to powoduje niedozwolone przekroczenie progu antykoncentracyjnego określonego w art. 99 ust. 3a pkt 3 p.f. W związku z tym, brak było możliwości przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej na rzecz spółki.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skargi wnieśli spółka oraz Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców (dalej: Rzecznik MiŚP). Spółka domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, zobowiązania organu do wydania decyzji o przeniesieniu zezwolenia na rzecz spółki, przeprowadzenia wskazanych w skardze spółki dowodów. Rzecznik MiŚP wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.

W odpowiedzi na skargi GIF wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

WSA w Warszawie oddalił skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.).

W ocenie sądu pierwszej instancji poprzez zawarcie przez skarżącą z G. Sp. z o.o. umowy o świadczenie usług centralnych, franczyzodawca uzyskał możliwość wpływu na funkcjonowanie i organizowanie działalności skarżącej oraz aptek należących do niej, a tym samym realny wpływ na byt przedsiębiorcy na rynku aptecznym. WSA podzielił stanowisko organu drugiej instancji, że dzięki zawartej przez skarżącą z franczyzodawcą umowie pożyczki z 12 kwietnia 2019 r. G. Sp. z o.o. uzyskała w znacznym stopniu kontrolę nad przedsiębiorcą poprzez uzależnienie możliwości spłaty pożyczki w ustalonych ratach od pozostawania przez skarżącą partnerem biznesowym, zakazu zbycia całości lub części przedsiębiorstwa oraz od istnienia skarżącej na rynku aptek. Zastrzeżenia te mogą – w ocenie WSA – w znacznym stopniu zawężać możliwość działania skarżącej w prowadzonej działalności gospodarczej i ograniczają ją na rynku, bez możliwości wolnorynkowego dysponowania przedsiębiorstwem oraz podejmowania strategicznych kroków wewnątrz struktury współpracujących podmiotów. Uzależnienie finansowe, jakie nastąpiło pomiędzy G. Sp. z o.o. a skarżącą, biorąc pod uwagę zawartą wcześniej umowę franczyzy, świadczy o tym, że skarżąca miała być wyłącznie podmiotem, który uzyska zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, a kapitał na nabycie/otwarcie apteki miał zapewnić franczyzodawca. Podobnie zaopatrzenie apteki w towar odbyć się miało ze środków należących pośrednio do franczyzodawcy, który mając wgląd w księgi rachunkowe i inną dokumentację, miał możliwość – na podstawie zobowiązania zawartego w umowie franszyzy – do korygowania czynności podejmowanych przez skarżącą, co zdaniem WSA spowodowało uzyskanie przez franczyzodawcę decydującego wpływu na skarżącą w myśl art. 4 pkt 4 u.o.k.i.k. Biorąc powyższe pod uwagę sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca jest członkiem grupy kapitałowej, której członkowie prowadzą więcej niż 4 apteki ogólnodostępne na terenie województwa dolnośląskiego, a to powoduje niedozwolone przekroczenie progu określonego w art. 99 ust. 3a pkt 3 p.f. i tym samym skutkuje brakiem możliwości przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej na rzecz skarżącej.

M. Sp. j. w G. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Z uwagi na szeroki zakres naruszeń wpływających na brak możliwości utrzymania zaskarżonego wyroku w mocy, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skarżąca kasacyjnie wniosła o: uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi zgodnie z art. 188 p.p.s.a., alternatywnie – na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. – o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w Warszawie; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. tj. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

a. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 99 ust. 3 pkt 3 oraz ust. 3a pkt 3 p.f. w zw. z art. 4 pkt 4 i pkt 14 u.o.k.i.k., poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że:

- poprzez zawarcie przez skarżącą z G. szeregu umów (w tym umowy franczyzy, umowy o świadczenie usług centralnych, umowy pożyczki), franczyzodawca uzyskał kontrolę (zgodnie z definicją z art. 4 pkt 4 u.o.k.i.k.) i spółka stała się członkiem jednej grupy kapitałowej z G. (zgodnie z definicją z art. 4 pkt 14 u.o.k.i.k.) poprzez pośrednie uzyskanie przez franczyzodawcę uprawnień, które łącznie przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności prawnych lub faktycznych umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na skarżącą;

- skarżąca przynależąc do grupy kapitałowej z G. przekracza limit 1% i limit 4 aptek w województwie dolnośląskim;

w sytuacji, gdy skarżąca:

– pozostaje niezależnym przedsiębiorcą i brak jest faktycznych i prawnych podstaw do uznania, że jest członkiem grupy kapitałowej z franczyzodawcą; jest obecnie właścicielem 3 aptek ogólnodostępnych, a co za tym idzie nie przekracza żadnych ww. limitów; limit 4 aptek, o którym mowa w art. 99 ust. 3a pkt 3 u.p.f. odnosi się do terytorium Polski, a nie jak przyjęto w zaskarżonym wyroku do terytorium województwa; prowadzenie działalności aptecznej w ramach franczyzy jest dopuszczalne (co wprost potwierdza stanowisko Ministra Zdrowia – vide: pkt 2.1. oraz Załącznik nr 1); prowadzenie działalność w ramach franczyzy nie świadczy o przynależności do grupy kapitałowej z franczyzodawcą; działalność na rynku regulowanym nie stanowi podstawy do przyjęcia odmiennej wykładni pojęcia "przejęcia kontroli"; art. 99 ust. 3 pkt 3 oraz ust. 3a pkt 3 p.f. w zw. z art. 4 pkt 4 i 14 u.o.k.i.k. nie można interpretować rozszerzająco, a tym samym nieuzasadnione jest aby przypisywanie określonym stosunkom prawnym przymiotu "kontroli" ze względu na otwarty katalog przykładów bezpośredniego lub pośredniego wywierania decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę odbywało się w sposób dowolny i uznaniowy – co skutkowało oddaleniem przez WSA w całości skargi spółki.

b. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 99 ust. 3 pkt 3 p.f. w zw. art. 8 ust. 2 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 § 2 i art. 4 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez brak zastosowania tzw. "rozproszonej kontroli konstytucyjności" i przyjęcie, że w sprawie zaistniały podstawy do odmowy przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w sytuacji, gdy przepis 99 ust. 3 pkt 3 u.p.f. w świetle art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stanowi niedozwolone i nieproporcjonalne ograniczenie swobody prowadzenia działalności gospodarczej i nie powinien być wobec tego stosowany, a w jego miejsce należy zastosować bezpośrednio konstytucyjną wolność prowadzenia działalności gospodarczej (art. 8 ust. 2 w zw. z art. 20 Konstytucji RP), co skutkowało oddaleniem przez WSA w całości skargi spółki;

c. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 104a p.f. poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi spółki w sytuacji gdy nabyła ona całą aptekę ogólnodostępną w rozumieniu art. 55(1) k.c. i jako nabywca spełniła wszystkie wymagania, o których mowa w art. 104a ust. 1 pkt 1 p.f. i brak było podstaw do odmowy przeniesienia zezwolenia przez GIF;

d. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 104a p.f. w zw. z art. 100 ust. 2 pkt 6, 7, 5a–8 i ust. 2 b w zw. z ust. 2c. p.f. poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi spółki w sytuacji, gdy spółka i wspólnicy złożyli wraz z wnioskiem o przeniesienie zezwolenia szereg zgodnych z prawdą oświadczeń – pod rygorem odpowiedzialności karnej – w przedmiocie spełniania przesłanek do przeniesienia zezwolenia i liczbie prowadzonych aptek, w tym także oświadczenia o podmiotach kontrolowanych /zależnych/ będących członkami grupy kapitałowej z treści których jednoznacznie wynika, że spółka i wspólnicy są podmiotami niezależnymi, a oświadczenia te nie zostały podważone jakimkolwiek orzeczeniem sądu, zaś zaskarżony wyrok nie określił czy i dlaczego odmawia im wiarygodności;

2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez: selektywne odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kluczowej dla rozstrzygnięcia argumentacji skarżącej przedstawionej w trakcie postępowania, która potwierdzała, że skarżąca nie narusza art. 99 ust. 3 pkt 3 oraz ust. 3a pkt 3 p.f., a w sprawie brak było podstaw do odmowy przeniesienia zezwolenia na jej rzecz, co tym samym czyni wątpliwym prawidłowość przeprowadzenia kontroli sądowej; niewystarczające wyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia, bowiem WSA w znacznej części oparł się na uzasadnieniu decyzji GIF, która stanowiła przedmiot zaskarżenia przez spółkę, pomijając zupełnie zarzuty i argumentację spółki, Rzecznika MiŚP, Z. 1 oraz F., a także złożone do akt sprawy opinie profesorskie (w tym opinię prawną prof. C. B. sporządzoną w oparciu o umowy znajdujące się w aktach sprawy i jednoznacznie potwierdzającą niezależność spółki jako franczyzobiorcy), co skutkowało oddaleniem przez WSA w całości skargi spółki;

b. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 15 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi z pominięciem kwestii naruszenia przez GIF przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 15 i art. 136 § 1 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części przez GIF z przekroczeniem granic określonych w art. 136 k.p.a. i pozbawienie spółki prawa do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy przez dwa różne organy administracji, co doprowadziło do uznania, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy;

c. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 7 w zw. z art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi z pominięciem kwestii naruszenia przez GIF przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 7 w zw. z art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie dowodów oraz argumentów świadczących na korzyść stanowiska skarżącej, zaniechanie należytego, wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz poprzez brak rozważenia całości materiału dowodowego, a także dowolną i wybiórczą ocenę zebranych w sprawie dowodów;

d. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi z pominięciem kwestii naruszenia przez GIF przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 6 i art. 7 k.p.a. (tj. zasady legalizmu i praworządności) oraz art. 7 Konstytucji RP, poprzez:

- żądanie od spółki dokumentów i informacji (w tym objętych tajemnicą przedsiębiorstwa), których konieczność podania nie wynika z przepisów prawa (w tym z art. 104a p.f. bez wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy żądaniem organów Inspekcji Farmaceutycznej a przedmiotem badania spełnienia przesłanek niezbędnych do przeniesienia zezwolenia i zwłaszcza w obliczu złożonych przez spółkę i wspólników oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej;

- pominięcie oświadczeń spółki i wspólników spółki złożonych wraz z wnioskiem o przeniesienie zezwolenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, jak również brak wskazania w zaskarżonym wyroku czy WSA odmówił im wiarygodności;

- niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz całkowite pominięcie postulatów kierowania się interesem społecznym i słusznym interesem obywateli;

- zignorowanie w zaskarżonym wyroku aspektu swobody zawierania umów oraz całkowite pominięcie kwestii woli stron umowy i faktycznych intencji, mimo że już sama preambuła analizowanych umów wskazywała na niezależność spółki jako franczyzobiorcy

co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i uznania, że przytoczone fragmenty umów łączących skarżącą z franczyzodawcą świadczą o oddaniu prowadzenia podstawowych spraw spółki dla G. i uzyskaniu przez franczyzodawcę kontroli nad skarżącą, a tym samym uznania, że spółka miała być wyłącznie podmiotem, który uzyska zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej;

e. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi z pominięciem kwestii naruszenia przez GIF przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. poprzez niezasadne odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym i uznanie, że umowy łączące spółkę z franczyzodawcą stanowią o przynależności tych podmiotów do jednej grupy kapitałowej, co skutkowało wadliwym ustaleniem, że spółka nie spełnia przesłanek niezbędnych do przeniesienia zezwolenia, a w konsekwencji oddaleniem skargi w całości;

f. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 79a § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi z pominięciem kwestii naruszenia przez GIF przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 79a § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia spółce jako stronie czynnego udziału w postępowaniu, w tym poprzez niezawiadomienie o zamiarze zakończenia postępowania i wydania decyzji (po zebraniu całego materiału dowodowego w sprawie) zarówno przez WIF jak i GIF, a w konsekwencji poprzez brak umożliwienia spółce przed wydaniem decyzji GIF wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, co skutkowało niezrozumieniem intencji stron umów analizowanych w toku postępowania i błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji oddaleniem skargi w całości;

g. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7a § 1 oraz art. 81 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi z pominięciem kwestii naruszenia przez GIF przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 7a § 1 oraz art. 81 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nierozstrzygnięcie istniejących wątpliwości co do stanu faktycznego oraz treści normy prawnej w zakresie rzekomej przynależności przez skarżącą do grupy kapitałowej na niekorzyść spółki, a tym samym bezzasadne przerzucenie ciężaru dowodowego w tym zakresie na spółkę, pomimo że w toku postępowania spółka i jej wspólnicy złożyli odpowiednie, wystarczające i zgodne z prawdą oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej;

h. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 96c k.p.a. poprzez oddalenie skargi z pominięciem kwestii naruszenia przez GIF przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 96c k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niedoręczenie spółce stanowiska organu w sprawie niewyrażenia zgody na przeprowadzenie mediacji przed wydaniem decyzji, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i w konsekwencji oddalenia skargi w całości.

W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie spółka przedstawiła argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej.

Pismem z 14 kwietnia 2021 r. Rzecznik MiŚP wstąpił do postępowania ze skargi kasacyjnej spółki i popierając jej zarzuty i argumentację wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik GIF wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Wskazał, że argumentację na poparcie swojego stanowiska przedstawi w odrębnym piśmie.

Pismem z 12 lipca 2021 r. Dolnośląska Izba Aptekarska we Wrocławiu wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej przedstawiając argumentację na poparcie tego stanowiska i rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Pismami z 26 stycznia 2022 r. i 2 lutego 2022 r. skarżąca kasacyjnie oraz Rzecznik MiŚP wnieśli o pilne rozpoznanie skargi kasacyjnej.

Pismem z 24 sierpnia 2022 r. udział w postępowaniu zgłosił Prokurator Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu, który w piśmie z 9 września 2022 r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie domagając się oddalenia skargi kasacyjnej.

Pismem procesowym z 20 września 2022 r. skarżąca kasacyjnie uzupełniła swoje stanowisko w sprawie przedstawiając dalszą argumentację na poparcie zarzutów i wniosków skargi kasacyjnej.

Wnioskami z 20 i 28 września 2022 r. Z. w W. oraz Naczelna Izba Aptekarska wniosły o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestników, przedstawiając swoje stanowisko w sprawie.

Pismem z 22 września 2022 r. Z.1 w I. poparł w całości zarzuty i argumentację skargi kasacyjnej spółki oraz wniósł o jej uwzględnienie.

W piśmie z 29 września 2022 r. skarżąca kasacyjnie wniosła o nieuwzględnianie stanowiska Prokuratora złożonego w sprawie.

Pismem z 2 października 2022 r. Z.1 w I. przedstawił dodatkową argumentację w sprawie.

Pismem z 3 października 2022 r. skarżąca wniosła o nieuwzględnienie wniosku Naczelnej Izby Aptekarskiej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.

Postanowieniami z 4 października 2022 r. NSA dopuścił do udziału w postępowaniu Z. w W. oraz Naczelną Izbę Aptekarską w charakterze uczestników.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu prawa procesowego, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna spółki oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd drugiej instancji w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej naruszenia prawa materialnego. Zachowanie takiej kolejności rozpoznania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana tylko wówczas, gdy zostanie ustalone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny albo że nie został skutecznie zakwestionowany skargą kasacyjną.

Skarga kasacyjna spółki nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia skarżonego wyroku.

W ocenie NSA niezasadne są podniesione w tej skardze zarzuty wskazujące na naruszenie przepisów postępowania. Spółka w tych zarzutach podnosi naruszenia różnych przepisów procesowych, a więc tych, które odnoszą się bezpośrednio do wad postępowania sądowoadministracyjnego, jak naruszenie art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., a także takich, które związane były z postępowaniem przed organami, a wadliwe działanie sądu pierwszej instancji polegało na dokonaniu niewłaściwej kontroli tego postępowania. Sąd drugiej instancji dokona oceny tych zarzutów w kolejności ich wpływu na prawidłowość zaskarżonego wyroku.

Zarzutem najszerszym, gdy chodzi o skutki procesowe jest naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., a więc podniesienie wady uzasadnienia wyroku. Wadliwość taka, gdyby miała miejsce musiałaby prowadzić do uchylenia wyroku, gdyż wyrok taki nie mógłby być poddany kontroli kasacyjnej. Tym samym sąd drugiej instancji byłby zwolniony z odnoszenia się do pozostałych zarzutów kasacyjnych.

W rozpoznawanej sprawie spółka upatruje naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w tym, że sąd pierwszej instancji selektywnie odniósł się do argumentacji skarżącej przedstawionej w skardze oraz niewystarczająco wyjaśnił podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia. Zarzut tak sformułowany jest nietrafny. Niezależnie od merytorycznej niezasadności jest on także formalnie wadliwy. NSA zwraca uwagę i podkreśla, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, co oznacza, że jej skuteczność zależy od spełnienia prawem wymaganych warunków. Z tego też powodu jest to środek profesjonalny.

Skoro tak, to niezrozumiałe jest łączenie w rozpoznawanym zarzucie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. z innymi przepisami tej ustawy, zwłaszcza z art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. Zdaniem NSA między tymi przepisami nie ma żadnego związku jak tylko taki, że są one jednostkami redakcyjnymi tej samej ustawy. W żadnym razie nie są to normy, które w jakikolwiek sposób warunkują się, a więc uzależniają zakres swego stosowania od ich dyspozycji. Poza tym podkreślić trzeba, że sąd pierwszej instancji oddalił skargę spółki. Orzekając w ten sposób stosował art. 151 p.p.s.a. Jeżeli sąd ten orzekał zdaniem spółki wadliwie, to mógł naruszyć treść tego przepisu, a nie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zatem przyjmowanie w zarzutach kasacyjnych jako podstawy naruszenia tego ostatniego przepisu jest nieporozumieniem.

Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. określa formalne wymogi uzasadnienia wyroku, a więc wskazuje niezbędne jego elementy. Wyrok wadliwy to taki, w którym tych elementów nie ma, a nie ten, z którym nie zgadza się strona twierdząc, że stanowisko sądu pierwszej instancji jest wadliwe. Jeżeli rzeczywiście twierdzenia sądu naruszają prawo, to należy je kwestionować jako naruszenie prawa materialnego lub procesowego, we właściwej podstawie kasacyjnej z art. 174 p.p.s.a., a nie jako wadliwe stosowanie art. 141 § 4 p.p.s.a.

Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku wprost prowadzi do wniosku, że uzasadnienie spełnia wymogi prawa. Faktem jest, że nie jest ono w pełni przejrzyste, gdy chodzi o argumentację na rzecz odmowy przeniesienia zezwolenia, zwłaszcza analizy przesłanek tej odmowy i jednoznacznego określenia czy chodzi w tym przypadku o koncentrację ilości aptek z odniesieniem do 1% w województwie, czy też 4 aptek prowadzonych w ogóle przez grupę podmiotów, to jednak ta wada nie jest naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Niezależnie od tego stwierdzić także należy, że nie jest naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. oparcie uzasadnienia wyroku z odesłaniem do uzasadnienia skarżonej decyzji. Jest tak dlatego, gdyż przepisy prawa wprowadzając wymogi formalne uzasadnienia nie sformalizowały reguł ich spełnienia. Inaczej rzecz ujmując, sąd w tym zakresie ma swobodę, a więc od jednostkowego podejścia zależy wypełnienie formalnych warunków z art. 141 § 4 p.p.s.a. Ważne jest by z treści uzasadnienia wyroku dało się ustalić tok rozumowania sądu w zakresie przyjętej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Z oczywistych powodów sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a., bowiem orzekał w granicach sprawy wyznaczonej w postępowaniu administracyjnym, tj. sprawy, którą było przeniesienie zezwolenia na prowadzenie apteki. Zresztą przepisu tego nie można naruszyć przy uzasadnieniu wyroku nawet wówczas, gdy uzasadnienie jest formalnie wadliwe.

Zdaniem NSA niezasadny jest zarzut kasacyjny podnoszący naruszenie art. 136 § 1 k.p.a. w związku z art. 15 k.p.a. Spółka twierdzi, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ drugiej instancji skutkowało naruszeniem zasady dwuinstancyjnego orzekania, a więc dwukrotnego rozpatrzenia sprawy. Artykuł 136 § 1 k.p.a. stanowi o możliwości prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Ocena zakresu takiego postępowania pozostawiona jest organowi odwoławczemu i uzależniona jest od konkretnego stanu faktycznego sprawy. W rozpoznawanej sprawie NSA nie dopatruje się naruszeń w zakresie uzupełnienia i oceny materiału dowodowego. Ocena treści umów łączących spółkę skarżącą kasacyjnie z innym podmiotem nie jest ustalaniem nowych, nieznanych wcześniej faktów. Jest ona oceną pozostawania tych podmiotów w relacjach gospodarczych. Stanowi tylko konkretyzację oceny tych więzi, zatem trudno przyjąć, by było to wyjście poza treść art. 136 § 1 k.p.a. i może być łączone z wyjaśnieniem sprawy w całości, bądź w znacznej części decydującej o rozstrzygnięciu sprawy. Niezależnie od tego należy mieć na uwadze zasadę szybkości postępowania administracyjnego, w myśl której orzekanie kasacyjne powinno być ograniczone tylko do usprawiedliwionych sytuacji procesowych. W rozpoznawanej sprawie nie miało to miejsca, zatem organ odwoławczy dokonując oceny umów z punktu widzenia powiązań skarżącej z innymi podmiotami nie naruszył przepisów prawa procesowego.

Sąd drugiej instancji nie dopatruje się także naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegającego na pominięciu dowodów i argumentów przemawiających na korzyść skarżącej. Zarzut ten jest przede wszystkim formalnie wadliwy. Prawidłowo zbudowany zarzut kasacyjny ma stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. określić naruszony przepis i wyjaśnić istotę tego naruszenia. Ogólne powołanie w zarzucie naruszenia art. 77 k.p.a. warunku tego nie wypełnia, bowiem przepis art. 77 k.p.a. składa się z kilku norm, a przy ogólnym odniesieniu zarzutu do treści całego przepisu nie wiadomo, co konkretnie zarzuca strona jako naruszenie. NSA jest związany zarzutami skargi kasacyjnej i ich uzasadnieniem, dlatego nie może działać w tym zakresie z urzędu. To w konsekwencji musi prowadzić do uznania rozpoznawanego zarzutu za chybiony.

NSA nie dopatruje się również naruszenia przez zaskarżony wyrok art. 6 i art. 7 k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że sąd pierwszej instancji wydawał decyzję w ramach istniejącej procedury administracyjnej. Już tylko z tego powodu trudno byłoby przyjąć, że działał nielegalnie. Inną rzeczą jest to, że w ramach działań legalnych może dochodzić do naruszenia przepisów prawa, przy czym naruszenia te mogą mieć różny charakter i wagę. Jednak nawet w takiej sytuacji nie można przyjąć, że działanie organu jest nielegalne, chyba że w znaczeniu publicystycznym. Usuwaniu takich błędów postępowania służą odpowiednie instytucje procesowe, choćby rozpoznawana skarga kasacyjna. Sąd drugiej instancji przypomina i podkreśla, że w ramach prowadzonego postępowania jurysdykcyjnego organ jest uprawniony do poszukiwania wszelkich, prawem nie zakazanych dowodów w sprawie, zatem nie można uprawnień organu ograniczać tylko do dowodów ściśle powiązanych z przedmiotem rozstrzygnięcia, chyba że taki zakres postępowania dowodowego wynika z przepisów prawa. W sprawach dotyczących przeniesienia zezwolenia uprawniającego do prowadzenia apteki p.f. nie stawia ograniczeń dowodowych. Natomiast wprowadzając przesłanki odmowy wydania zezwolenia jako przeszkody jego przeniesienia nakłada na organ obowiązek sięgania do różnych środków dowodowych, które pozwalałyby zweryfikować ustawowe przeszkody przejścia zezwolenia na inny podmiot niż ten, który pierwotnie je otrzymał.

W rozpoznawanej sprawie nie doszło także do naruszenia art. 8. k.p.a. poprzez odstąpienie organu od dotychczasowej praktyki orzeczniczej. Na gruncie polskiego porządku prawnego tak sformułowany zarzut należy uznać za oczywiście bezzasadny, bowiem praktyka stosowania prawa nie jest źródłem prawa. Nie można także zgodzić się ze stanowiskiem spółki, że w kontrolowanym postępowaniu został naruszony art. 10 § 1 k.p.a. Spółka w całym postępowaniu aktywnie uczestniczy i nawet jej niepowiadomienie o formalnym zakończeniu postępowania przed organem nie jest naruszeniem, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd drugiej instancji przypomina, że skutecznym zarzutem kasacyjnym w odniesieniu do naruszeń procesowych może być tylko ten, który podnosi naruszenie istotne dla rozstrzygnięcia. Brak powiadomienia o zakończeniu postępowania administracyjnego nie jest tego rodzaju uchybieniem. Zasadniczo nie może on być rozumiany jako pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu, chyba że jej udział ograniczałby się tylko do tej jednej czynności procesowej. Rozpoznawana sprawa nie należy do tej kategorii spraw, zatem zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. jest chybiony.

Sąd drugiej instancji nie dopatruje się także naruszenia w kontrolowanym postępowaniu art. 7a k.p.a. Przede wszystkim zastosowanie tej normy prawnej może mieć miejsce tylko w sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do treści normy prawnej, a nie ustaleń faktycznych sprawy. Przynależność spółki do grupy kapitałowej nie jest kwestią wątpliwą na gruncie obowiązujących przepisów, a więc normy prawnej mającej zastosowanie w sprawie. Obowiązujące przepisy są jednoznaczne, bowiem wprowadzają zakaz w tej materii. Natomiast ocena czy skarżąca kasacyjnie spółka jest podmiotem takiej grupy to ocena faktów, a nie prawa.

Dla sądu drugiej instancji rzeczą oczywistą jest, że zaskarżony wyrok nie narusza art. 96c k.p.a. Mediacja może być prowadzona tylko w sprawach, których charakter pozwala na "mediowanie". Udzielenie, wygaśnięcie lub przeniesienie jakiegokolwiek indywidualnego uprawnienia, a takim jest to objęte kontrolowanym postępowaniem, nie może być przedmiotem mediacji.

W ocenie NSA niezasadne są także zarzuty materialne skargi kasacyjnej, przy czym różne są przyczyny ich nietrafności.

W przypadku zarzutów podnoszących naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 104a p.f. i art. 100 ust. 2 pkt 2, 6, 7, 5a-8 i ust. 2b w związku z art. 2c p.f. zarzuty te są formalnie wadliwe, bowiem nie odnoszą się one do naruszeń norm materialnych. Sąd drugiej instancji zwraca uwagę, że naruszenie prawa materialnego może polegać na błędnej wykładni przepisu lub wadliwym zastosowaniu, a więc przyjęciu, że określona norma ma odniesienie do ustalonego stanu faktycznego. Artykuł 104a i art. 100 w zakresie wskazanym w zarzucie dotyczą zagadnień procesowych, czyli przeniesienia zezwolenia (ostatecznej decyzji administracyjnej) oraz wymogów wniosku o wszczęcie postępowania w takiej sprawie. Obie te kwestie są zagadnieniami procesowymi, zatem stawianie zarzutu ich naruszenia jako zarzutu kasacyjnego w podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. jest błędem. Oczywiście z tymi zagadnieniami procesowymi łączy się problematyka merytoryczna i materialna, ale wówczas zarzut powinien odnosić się do treści art. 99 ust. 3, ust. 3a, ust. 4-4b oraz art. 101 pkt 2-5 p.f., a ściślej rzecz biorąc do przesłanek odmowy wydania zezwolenia. Rozpoznawane zarzuty nie zostały tak ujęte, przy czym niezależnie od ich treści nie można przyjąć, że oświadczenia składane do wniosku o przeniesienie zezwolenia nie podlegają weryfikacji skoro zostały złożone z zagrożeniem odpowiedzialności karnej, a organ nie przeciwstawia im orzeczenia stwierdzającego, że zawierają nieprawdziwe oświadczenia. Sąd drugiej instancji przypomina, że każde oświadczenie składane w toczącym się postępowaniu ma być zgodne z prawdą i z każdym wiąże się możliwa odpowiedzialność prawna, chyba że są to zeznania świadka w warunkach uchylających taką odpowiedzialność. Z tego powodu rozpoznawane zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.

Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 99 ust. 3 pkt 3 p.f. z odesłaniem do art. 8 ust. 2 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP przez "zaniechanie rozproszonej kontroli konstytucyjności" w sytuacji, gdy art. 99 ust. 3 pkt 3 p.f. stanowi niedozwolone i nieproporcjonalne ograniczenia swobody działalności gospodarczej. Odnosząc się do tak zbudowanego zarzutu stwierdzić należy, że zagadnienie konstytucyjności prawa nie jest problematyką materialną w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Prawo materialne w ujęciu tego przepisu to normy regulujące prawa i obowiązki, a więc normy materialnego prawa administracyjnego. Zatem kwestią materialną nie jest badanie konstytucyjności takich norm.

Niezależnie od tego NSA zwraca uwagę, że rozproszona kontrola konstytucyjności nie jest instytucją prawną znaną polskiemu porządkowi prawnemu. Co najwyżej jest zjawiskiem publicystycznym. W ramach stosowania prawa, a ten proces jest właściwy dla każdego sądu, także administracyjnego, sąd może zastosować konstytucję w ten sposób, że na gruncie ustalonego stanu faktycznego sprawy będzie współstosował ten akt wraz z ustawą dokonując prokonstytucyjnej wykładni ustawy albo może odmówić zastosowania przepisu ustawy, jeżeli jest on sprzeczny z jednoznaczną normą konstytucyjną.

Z tego też względu nie można zgodzić się ze stanowiskiem skargi kasacyjnej, że sąd pierwszej instancji powinien oceniać konstytucyjność art. 99 ust. 3 pkt 3 p.f., a skoro tego nie uczynił, to działał z naruszeniem prawa. Sąd ten mógłby uwzględnić kontekst konstytucyjny tego przepisu, ale tylko wówczas gdyby miał wątpliwość co do jego konstytucyjności. Skoro tej wątpliwości nie miał, a NSA potwierdza, że jej nie ma, to nie było żadnych podstaw do korzystania z oceny konstytucyjności przepisów. W tym zakresie sąd pierwszej instancji działał poprawnie wykładając i stosując art. 99 ust. 3 pkt 3 p.f. Dodatkowo wskazać należy, że takie stanowisko sądu pierwszej instancji znajduje potwierdzenie w utrwalonej linii orzeczniczej, która oczywiście nie jest przesądzająca dla sprawy, ale obrazuje sposób rozumienia bezpośredniego stosowania Konstytucji RP, a więc art. 8 ust. 2 tej ustawy.

Nieusprawiedliwiony jest także zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 99 ust. 3 pkt 3 oraz ust. 3a pkt 3 p.f. w powiązaniu z art. 4 pkt 4 i pkt 14 u.o.k.i.k. Analiza akt sprawy i uzasadnienia wyroku prowadzi do wniosku, że sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni treści pojęcia kontroli jakim posługują się przepisy u.o.k.i.k. Nie powtarzając w tym miejscu trafnych wywodów uzasadnienia zaskarżonego wyroku, podkreślić należy, że analiza treści umów przedstawionych przez skarżącą kasacyjnie wykazuje, że działa ona w grupie, w której inny podmiot sprawuje kontrolę. Oczywiście zgodzić należy się ze spółką, że sama umowa franczyzy nie prowadzi do przejęcia kontroli przez franczyzodawcę nad franczyzobiorcą. O tym fakcie mogą decydować konkretne relacje, jakie zostały ukształtowane między tymi podmiotami w ramach konkretnej umowy. Analiza treści umów dodatkowych, które zawarła skarżąca kasacyjnie spółka z franczyzodawcą prowadzi do wniosku, że kontrola taka istnieje.

Podkreślić należy, że w art. 4 pkt 4 u.o.k.i.k. przez przejęcie kontroli rozumie się wszelkie formy bezpośredniego lub pośredniego uzyskania uprawnień przez przedsiębiorcę, które umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę. W rozpoznawanej sprawie taki wpływ wynika z umów dodatkowych do franczyzy, co trafnie zauważył sąd pierwszej instancji. Szczególnie ze względu na dopuszczenie do możliwości faktycznych i prawnych działań na rzecz skarżącej kasacyjnie spółki w warunkach umowy o świadczenie usług centralnych (np. § 2 pkt 2, 3, 4 umowy), ale także umowy pożyczki, która ma charakter celowy, bowiem jest udostępnieniem środków franczyzodawcy na rzecz pokrycia kosztów funkcjonowania apteki (np. § 1 pkt III umowy ramowej, § 6) lub też możliwości wypłaty części pożyczki bezpośrednio wierzycielowi spółki (§ 2 pkt 3 umowy).

Zatem w tym zakresie sąd pierwszej instancji poprawnie rozumiał pojęcie kontroli z u.o.k.i.k. Natomiast faktem jest, co słusznie zauważa strona skarżąca, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo odnosi kontrolę do liczby aptek prowadzonych przez grupę na terenie województwa dolnośląskiego. Limit 4 aptek, o którym stanowi art. 99 ust. 3a p.f. nie jest powiązany z terytorium województwa, w przeciwieństwie do 1% z art. 99 ust. 3 pkt 3 p.f. Zatem w tym zakresie sąd pierwszej instancji niewłaściwie uzasadnił oddalenie skargi. Jest to niewątpliwie naruszenie prawa, jednak nie mogło ono prowadzić do uchylenia skarżonego wyroku ze względu na treść art. 184 p.p.s.a. in fine. Poza sporem pozostaje, że organy i sąd pierwszej instancji podstawą orzekania uczyniły art. 99 ust. 3a pkt 3 p.f., ale przyjęły, że limit 4 aptek ma być odnoszony do terytorium województwa, chociaż we wskazanym przepisie tak nie jest.

Skoro jednak ustalona grupa posiadała więcej niż 4 apteki w województwie dolnośląskim, to oczywiste jest, że wypełniała również treść art. 99 ust. 3a pkt 3 p.f., bo posiadała więcej niż przewidziany limit 4 aptek na terytorium polski. Jest to prosty wniosek logiczny wynikający z tego, że województwo dolnośląskie jest częścią Polski. Z tych więc powodów NSA dostrzegając naruszenie art. 99 ust. 3a pkt 3 p.f. nie uwzględnił skargi kasacyjnej, bowiem zaskarżony wyrok – mimo częściowo błędnego uzasadnienia – odpowiada prawu.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Zasądzona kwota 360 zł stanowi zwrot kosztów za udział w rozprawie przed NSA pełnomocnika organu, który nie występował przed sądem pierwszej instancji (pkt 2 sentencji).