Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 308/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 96k par 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 308/17 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), WSA Urszula Zięba, Protokolant: st.sekr.sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 27 kwietnia 2017 r., sprawy ze skargi W.D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne w stosunku do składników majątkowych zobowiązanego W.D., na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do nr [...] , nr [...] do nr [...] nr [...] do nr [...] wystawionych przez wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego na zaległości podatkowe.

Organ egzekucyjny w dniu 11 października 2016 r. doręczył zobowiązanemu odpisy tytułów wykonawczych nr [...] do nr [...], nr [...] do nr [...], a w dniu 20 października 2016 r. dokonał zajęcia udziału zobowiązanego w "S" sp. z o. o. (zawiadomienie o zajęciu z dnia 6 października 2016 r. nr [...]).

Pismem z dnia 21 października 2016 r. zobowiązany złożył skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu udziału zobowiązanego w "S" sp. z o. o.

W skardze zobowiązany podniósł, że nie zostały mu doręczone odpisy tytułów wykonawczych nr [...] do nr [...] oraz odpis wniosku o dokonanie w Krajowym Rejestrze Sądowym, wpisu zajęcia udziału. Zobowiązany zwrócił także uwagę, że organ egzekucyjny w pierwszej kolejności powinien przeprowadzić egzekucję z należności przysługujących zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału, o czym stanowi art. 96k § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia 24 listopada 2016 r. nr [...] oddalił skargę na ww. czynność egzekucyjną i odmówił jej uchylenia.

W zażaleniu W.D. zarzucił naruszenie:

- art. 96j § 3 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez dokonanie zajęcia udziału w spółce z o. o. w sytuacji braku skutecznego doręczenia 4 tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...],

- art. 96k § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zażądanie sprzedaży udziałów bez uprzedniego przeprowadzenia egzekucji z należności przysługujących zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału.

Dyrektor Izby Skarbowej po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz zarzutami zażalenia, postanowieniem z dnia 17 stycznia 2017 r. nr [...].utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Jak wskazał organ II instancji, w przedmiotowej sprawie zastosowano środek egzekucyjny wymieniony w przepisach art. 1a pkt 12 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. zajęcie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Zgodnie z art. 96j § 1 tej ustawy, do zajęcia doszło przez przesłanie do spółki zawiadomienia o zajęciu udziałów i wezwanie jej, aby żadnych należności przypadających zobowiązanemu z tytułu zajętych udziałów do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami, z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczała zobowiązanemu, lecz należne kwoty przekazała organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Stosownie do treści art. 96j § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zajęcie udziałów stało się skuteczne z chwilą doręczenia spółce zawiadomienia o zajęciu czyli w dniu 20 października 2016 r.

Dalej organ II instancji wyjaśnił, że organ egzekucyjny, zgodnie z art. 96j § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednocześnie z przesłaniem spółce zawiadomienia o zajęciu skierował do sądu rejestrowego wniosek o dokonanie w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o zajęciu udziałów zobowiązanego zawiadamiając zobowiązanego, że nie wolno mu odebrać należności z tytułu zajętych udziałów ani rozporządzać zajętym udziałem.

Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że organ egzekucyjny dokonując przedmiotowego zajęcia postąpił zgodnie z dyspozycją ww. przepisu. Organ egzekucyjny doręczył stronie w dniu 11 października 2016 r. zawiadomienia o zajęciu udziałów. Jak wskazano, zajęcie z dnia 6 października 2016 r. zostało sporządzone poprawnie, zgodny ze wzorem zamieszczonym w załączniku nr 9, o którym mowa jest w rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2016r., póz. 1339), a tym samym zawierało wszystkie, wymagane prawem informacje na temat zobowiązanego oraz zajętej kwoty. W tej sytuacji organ stwierdził, że przedmiotowe zajęcie zostało sporządzone i doręczone prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Odpowiadając na zarzut niedoręczenia czterech tytułów wykonawczych, podniesiony przez zobowiązanego w skardze i powtórzony w zażaleniu, organ II instancji zauważył, że z akt sprawy wynika, iż tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...] zostały doręczone zobowiązanemu pocztą w dniu 7 września 2016 r. Art. 96j § 3 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że organ egzekucyjny jednocześnie z przesłaniem spółce zawiadomienia o zajęciu doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a w rzeczonym przypadku, jak wskazano, ww. tytuły należy uznać za doręczane w trybie art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż zostały doręczane pełnoletniemu domownikowi, który podjął się oddać przesyłkę adresatowi.

Jednocześnie organ rozpatrujący zażalenie zauważył, że organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu w dniu 11 października 2016 r. odpisy tytułów wykonawczych nr [...] do nr [...], nr [...] do nr[...] wraz z zawiadomieniem o zajęciu udziałów i wnioskiem do Sądu Rejonowego (nr [...]), a zatem zarzut podniesiony w tym zakresie w skardze i zażaleniu jest nieuzasadniony.

Organ II instancji podkreślił, że nie doszło do naruszenia przez organ egzekucyjny art. 96k § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem przepis ten daje organowi egzekucyjnemu prawo oceny, czy egzekucja z należności przysługujących zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału prowadzi do pełnego pokrycia dochodzonej należności. W wypadku, gdy organ egzekucyjny uzna, iż takich gwarancji prawa zobowiązanego nie dają, to występuje do właściwego sądu rejestrowego o zarządzenie sprzedaży zajętego udziału (tak jak to miało miejsce w niniejszym wypadku).

Reasumując, w ocenie organu, sprawdzenie, czy zastosowanie powołanego przez stronę środka egzekucyjnego nie naruszyło przepisów regulujących zajęcie wierzytelności, a to art. 96j ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie potwierdziło zasadności zarzutów naruszenia prawa przez dokonaną czynność egzekucyjną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W.D. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 96k § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez uznanie za zgodne z prawem zażądania sprzedaży udziału bez uprzedniego przeprowadzenia egzekucji z należności przysługujących zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 ustawy dnia z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszych sprawach należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w §1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd ten nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nie naruszyły prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Spór w sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy uprawnione było stanowisko organów, że w stanie faktycznym sprawy doszło do skutecznego zajęcia egzekucyjnego w ramach zajęcia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.

W myśl art. 96j § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., powoływanej dalej jako "u.p.e.a.") organ egzekucyjny dokonuje zajęcia udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zwanej dalej "spółką", oraz wierzytelności z tego prawa przez przesłanie do spółki zawiadomienia o zajęciu udziału i wezwanie jej, aby żadnych należności przypadających zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału, do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi, nie uiszczała zobowiązanemu, lecz należne kwoty przekazała organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.

Z akt sprawy wynika, że w zgodzie z art. 96j § 2 u.p.e.a., zajęcie udziałów stało się skuteczne z chwilą doręczenia spółce zawiadomienia o zajęciu czyli w dniu 20 października 2016 r. Organ egzekucyjny, zgodnie z art. 96j § 3 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem spółce zawiadomienia o zajęciu skierował do sądu rejestrowego wniosek o dokonanie w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o zajęciu udziałów zobowiązanego zawiadamiając zobowiązanego, że nie wolno mu odebrać należności z tytułu zajętych udziałów ani rozporządzać zajętym udziałem. Bezspornym jest, że w dniu 11 października 2016 r. skarżącemu zostało doręczone zawiadomienia o zajęciu udziałów. Przedmiotowe zajęcie udziałów z dnia 6 października 2016 r. zostało sporządzone zgodnie ze wzorem zamieszczonym w załączniku nr 9 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1339).

Powyższych okoliczności faktycznych skarżący nie zakwestionował, natomiast wadliwości dokonanego zajęcia upatrywał w tym, że organ egzekucyjny w piśmie do Sądu Rejonowego Wydział XII Gospodarczy KRS z dnia 6 października 2016 r. przedwcześnie wystąpił do właściwego sądu rejestrowego o zarządzenie sprzedaży zajętych udziałów i w tym zakresie sformułował w skardze zarzut naruszenia art. 96k § 1 u.p.e.a.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w sprawie powyższy zarzut jest nieuzasadniony.

Stosownie do art. 96k § 1 u.p.e.a., jeżeli egzekucja z należności przysługujących zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału nie prowadzi do pełnego pokrycia dochodzonej należności, organ egzekucyjny występuje właściwego sądu rejestrowego o zarządzenie sprzedaży zajętego udziału.

Należy zgodzić się ze skarżącym, gdy przywołuje stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 23 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 2187/13, że sprzedaży zajętego udziału organ egzekucyjny dokonuje dopiero wówczas, gdy egzekucja z należności przysługujących zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału nie prowadzi do pełnego pokrycia dochodzonej należności pod warunkiem, że sąd rejestrowy uwzględniając wniosek organu taką sprzedaż zarządzi, a umowa spółki nie zawiera ograniczeń zbycia udziału albo zawiera ograniczenia zbycia udziału, lecz spółka, w terminach i na zasadach określonych w kodeksie spółek handlowych, nie wystąpi o dokonanie oszacowania wartości zajętego udziału albo wystąpi o takie oszacowanie, ale nie wskaże osoby, która nabędzie udział, albo osoba wskazana przez spółkę nie wpłaci organowi egzekucyjnemu ustalonej ceny (art. 96k § 1 i § 3 u.p.e.a.).

Dodać należy, że zgodnie z art. 96k § 2 u.p.e.a., gdy sąd nie zarządzi sprzedaży zajętego udziału, pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne, czyli zajęcie udziału oraz należności przysługujących z tego tytułu.

Z powyższych regulacji wynika jednoznaczna konstatacja, że zbycie zajętego udziału dopuszczalne jest dopiero wówczas, gdy taką czynność zarządzi sąd rejestrowy. Aby doszło do wydania takiego zarządzenia, organ egzekucyjny musi najpierw wykazać przed sądem i udowodnić przesłankę braku pełnego pokrycia dochodzonej należności z należności przysługujących zobowiązanemu z tytułu udziału.

W kontekście powyższego samo wystąpienie do sądu rejestrowego nie jest wystarczające do wydania zarządzenia a potem dokonania sprzedaży. To sąd rejestrowy dopiero oceni na podstawie przedstawionych przez organ egzekucyjny dowodów, że zachodzi konieczność sprzedaży udziałów. Organ egzekucyjny będzie więc musiał przed sądem wykazać, że sprzedaż udziałów jest uzasadniona, gdyż nie może uzyskać zaspokojenia z samego zajęcia udziałów.

Tym samym brak jest podstaw do uznania, że dokonane zajęcie udziałów w spółce z o.o. oraz wierzytelności z tego prawa jest wadliwie tylko z tego powodu, że organ egzekucyjny jednocześnie z zajęciem wystąpił (przedwcześnie) do sądu rejestrowego o zarządzenie sprzedaży, gdyż o tym czy do takiej sprzedaży dojdzie, nie decyduje organ egzekucyjny, a w każdym przypadku sąd rejestrowy po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.