Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 43/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 207 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek – Ciszewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska - Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków unijnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. L., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A z siedzibą w B (dalej: Beneficjent lub Skarżący), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Zarządu Województwa [...] (dalej: organ odwoławczy) z dnia [...]r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję [...] Centrum Przedsiębiorczości jako Instytucji Pośredniczącej Drugiego Stopnia RPO WSL na lata 2007-2013 (dalej: organ pierwszej instancji lub IP2 RPO WSL) zobowiązującą do zwrotu całości dofinansowania otrzymanego na realizację projektu pn. "Rozbudowa [...] firmy A" (dalej: projekt) w oparciu o umowę nr [...] (dalej: umowa).

Skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego.

W dniu 27 maja 2009 r. IP2 RPO WSL zawarło ze Skarżącym umowę o dofinansowanie projektu, która następnie została zmieniona aneksami z dnia: 8 marca 2010 r., 16 maja 2011 r. i 25 sierpnia 2011 r. Na podstawie umowy Beneficjent otrzymał środki finansowe z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz z dotacji celowej budżetu państwa w łącznej kwocie 177.596,65 zł na realizację projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...]na lata 2007-2013 (dalej: RPO WSL 2007-2013).

W dniach 15-18 kwietnia 2013 r. Zespół Kontrolujący IP2 RPO WSL (dalej: Zespół Kontrolujący), działając na postawie § 12 umowy oraz art. 26 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r., o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (ówcześnie obowiązujący tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.), przeprowadził kontrolę doraźną projektu w siedzibie Beneficjenta. Kontrola objęła swoim zakresem sprawdzenie poprawności wykorzystania środków finansowych RPO WSL 2007-2013 w ramach projektu.

W dokumencie pn. Opis stwierdzonych uchybień/nieprawidłowości wraz z podaniem zaleceń oraz terminem ich usunięcia/uwagi Zespołu Kontrolującego, zwrócono się do Beneficjenta o przedstawienie wyjaśnień odnośnie uwag wskazanych w w/w piśmie, w tym do uwagi nr 6. Zespół Kontrolujący wskazał, że w ramach postępowania ofertowego na podstawie Opisu udzielonego zamówienia z dnia 18 czerwca 2010 r., dot. wykonania obudowy ścian rozbudowywanego warsztatu samochodowego i budynku socjalnego z płyty warstwowej, porównywano ofertę złożoną przez B s.c., (oferta, która nie została wybrana, nr [...]z dnia 15 maja 2009 r.) oraz zawartą pomiędzy Beneficjentem a firmą C Sp. z o.o., z C. w dniu 12 maja 2009 r., umowę nr [...], która została podpisana na trzy dni przed datą otrzymania oferty z konkurencyjnej firmy B s.c. Beneficjent został poproszony o przedstawienie stosownych wyjaśnień w tym zakresie oraz ewentualne uzupełnienie dokumentacji związanej z wyborem wykonawcy (oferta trzeciego oferenta).

Z wyjaśnień Beneficjenta zawartych w piśmie z dnia 29 maja 2013 r. wynika, iż w dniu 5 maja 2009 r. wystosował zapytania ofertowe do kilku wykonawców płyt warstwowych, natomiast odpowiedź uzyskał od dwóch oferentów, tj. D z P. i firmy C Sp. z o.o., z C. i na tej podstawie dokonano wyboru zwycięskiej oferty (oferta firmy C Sp. z o.o.). Beneficjent wyjaśnił ponadto, iż po podjęciu decyzji otrzymał jeszcze ofertę od firmy B s.c., i prawdopodobnie jeżeli oferta ww. firmy okazałaby się bardziej konkurencyjna w stosunku do ofert złożonych przez innych oferentów, mógłby się wycofać z podjętej decyzji – zawartej umowy. Beneficjent zaakcentował fakt, iż oferta B s.c. była minimalnie niższa ale w rozmowie telefonicznej przeprowadzonej ze spółką uzyskano informację, iż firma nie wykonuje montażu we własnym zakresie i dlatego Beneficjent pozostał przy wyborze oferty firmy C Sp. z o.o., która jako jedyna zapewniała własnymi środkami utylizację odpadów pomontażowych.

Pismem z dnia 20 lutego 2014 r. IP2 RPO WSL zwróciła się do Beneficjenta m.in. o przedstawienie wszystkich zapytań ofertowych, o których mowa w wyjaśnieniach Beneficjenta w piśmie z dnia 29 maja 2013*r., w tym wyjaśnienie m.in. kwestii wskazanej przez Beneficjenta a dotyczącej kosztów montażu, których nie pokrywa potencjalny oferent, tj. [...] s.c.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 3 marca 2014 r., Beneficjent wskazał, m.in., że 15 marca 2009 r., przesłał zapytania ofertowe do 3 dostawców: D, B s.c., i C Sp. z o.o., natomiast odpowiedź uzyskał jedynie od firmy C Sp. z o.o., (oferta z dnia 19 marca 2009 r.). Z uwagi na zaistniały stan rzeczy, w dniu 5 maja 2009 r., ponowił zapytania ofertowe do firmy D oraz B s.c., natomiast firmę C Sp. z o.o., z uwagi na otrzymaną wcześniej ofertę, poproszono drogą telefoniczną o jej aktualizację (oferta nr [...]z dnia 4 maja 2009 r.). Beneficjent wskazał, że na tej podstawie sporządzono kalkulację porównawczą otrzymanych ofert. W ramach ww. pisma Beneficjent przedstawił w formie tabeli kalkulację porównawczą ofert firmy C Sp z o.o., D oraz B s.c. Beneficjent wyjaśnił, że z informacji uzyskanych od B s.c., wynikało, iż proponowana cena montażu obejmowała jedynie koszty pracy montażystów bez kosztów wyżywienia i zakwaterowania pracowników montażowych i dlatego oferta firmy C Sp. z o.o., nie obciążająca takimi kosztami zamawiającego była ofertą najkorzystniejszą.

Beneficjent został poproszony o dostarczenie oświadczenia firmy B s.c., potwierdzającego główne założenia przyjęte przez Beneficjenta (koszt 30 zł/m2) w związku z wyliczeniem powyższych kosztów. Pismem z dnia 28 kwietnia 2014 r., Beneficjent przedstawił wiadomość otrzymaną drogą elektroniczną od pracownika B s.c., D. G. (wiadomość z dnia 23 kwietnia 2014 r.), informującą, że w 2009 r. Inwestor zobligowany był do zapewnienia odpowiedniego pomieszczenia i warunków socjalnych dla brygady montażowej na czas trwania montażu.

W odpowiedzi na zapytanie Zespołu Kontrolującego z dnia 21 maja 2014 r. D.G. udzielił odpowiedzi negatywnej na pytanie, czy do wycenionych w ramach ww. oferty kosztów materiałów i robocizny, zamawiający (A"), musiał brać pod uwagę koszty dodatkowe, tj. zakwaterowanie i wyżywienie ekipy montażowej. Nadto przesłał drogą e-mailową informację, w której wyjaśnił, że prowadzi szczegółową ewidencję e-maili wychodzących oraz przychodzących i z całą odpowiedzialnością zaprzeczył, aby przesłał – przedłożoną przez Beneficjenta wiadomość z dnia 23 kwietnia 2014 r. - do firmy A. W związku z powyższym organ pierwszej instancji skierował do Prokuratury Rejonowej w C. zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Nadto poinformował Skarżącego, że w świetle powyższych okoliczności brak podstaw do przyjęcia, że wydatki zostały poniesione zgodnie z § 4 ust 3 umowy.

Pismem z dnia 30 lipca 2014 r. Beneficjent - w celu potwierdzenia, że zastosował się do § 4 ust. 3 umowy przedstawił dokument z dnia 8 maja 2009 r., w którym była oferta firmy E s.c. z R. o nr [...]. Beneficjent poinformował jednocześnie, iż stanowi ona czwartą ofertę, która wpłynęła jego na zapytanie i złożył prośbę o wyłączenie z dokumentacji oferty B s.c.

W dalszej korespondencji IP2 RPO WSL odmówiła przyjęcia oferty E s.c i pismem z dnia 12 stycznia 2015 r. - na podstawie art. 207 ust. 8 pkt. 1 w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r., o finansach publicznych (tj.: Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.: dalej: u.f.p.) oraz na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 2014 r., w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania budżetu państwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 82), wezwała Beneficjenta do zwrotu środków w wysokości 177.596,65 zł (należność główna) wraz z odsetkami liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu środków na wskazany rachunek bankowy IP2 RPO WSL, w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowego pisma

Po bezskutecznym upływie terminu, IP2 RPO WSL zawiadomiła Beneficjenta o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków wypłaconych Beneficjentowi w ramach RPO WSL 2007-2013 na podstawie umowy.

W wyniku przeprowadzonego postępowania została wydana decyzja z dnia [...]r. nr [...] zobowiązująca Beneficjenta do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, całości wypłaconego dofinansowania w kwocie 177.596,65 zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu środków. W szczegółowym uzasadnieniu opisano przebieg postępowania i odniesiono się do wyżej sygnalizowanych okoliczności ustalonych w postępowaniu kontrolnym - w kontekście obowiązujących przepisów prawnych oraz postanowień umowy, odwołujących się też do Wytycznych Instytucji Zarządzającej RPO WSL w sprawie udzielania zamówień współfinansowanych ze środków RPO WSL 2007-2013, stanowiących załącznik nr 12 do Szczegółowego opisu priorytetów RPO WSL 2007-2013 (dalej: Wytyczne). Akcentowano również rozwiązanie umowy pismem z dnia 15 grudnia 2014 r. Kwalifikując niedopełnienie wymogów dotyczących wyboru oferty wykonawcy oraz przedłożenie dokumentów podrobionych – w ramach wypełnienia obowiązku przedłożenia dokumentów potwierdzających prawidłową realizację projektu i prawidłowe wydatkowanie środków - jako naruszenie procedur w rozumieniu art. 184 u.f.p. w związku z art. 207 ust 1 pkt 2 u.f.p.; organ uznał je za nieprawidłowość w rozumieniu przepisów unijnych, powodującą powstanie szkody w budżecie UE. Powyższe uzasadniało żądanie zwrotu wypłaconych środków.

W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania oraz ustalenia faktyczne będące wynikiem głównie rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w postępowaniu kontrolnym i przez organ pierwszej instancji.

W tym zakresie jako kluczowe przedstawił dwie udowodnione okoliczności relewantne prawnie. Po pierwsze wskazał, że w ramach postępowania ofertowego dotyczącego wykonania obudowy ścian rozbudowywanego [...] i budynku socjalnego z płyty warstwowej Beneficjent w dniu 19 marca 2009 r. wystosował zapytania ofertowe do B s.c., C Sp. z o.o., D. W dniu 19 marca 2009 r. otrzymał ofertę z firmy C. 5 maja 2009 r. ponowił zapytania do firm B i D. Do firmy C zwrócił się telefonicznie o aktualizację oferty. Oferta firmy C wpłynęła w dniu 4 maja 2009 r., D – w dniu 8 maja 2009 r., a firmy B w dniu 15 maja 2009 r. W dniu 12 maja 2009 r. Beneficjent zawarł umowę z firmą C. Tym samym na dzień zawarcia umowy w ramach kalkulacji porównawczej dysponował jedynie dwoma ofertami. Organ odwoławczy ocenił, że powyższe stanowi naruszenie procedury, o której mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., gdyż Beneficjent naruszył § 10 ust. 2 umowy w związku z § 2 pkt 4 Wytycznych, ponieważ na dzień podpisania umowy z firmą C nie dokonał kalkulacji porównawczej 3 ofert.

Po drugie podał, że w ramach pism skierowanych do IP2 RPO WSL z dnia: 3 marca 2014 r., 24 marca 2014 r., oraz 28 kwietnia 2014 r., Beneficjent przedłożył organowi nieprawdziwe informacje dotyczące okoliczności istotnych dla oceny prawidłowości wywiązywania się z zawartych w umowie o dofinansowanie zobowiązań, a także mające wpływ na wysokość możliwej do uzyskania kwoty dofinansowania w ramach złożonego wniosku o płatność końcową. W ramach pism z dnia 3 marca 2014 r. oraz 24 marca 2014 r. Beneficjent wyjaśnił m.in., że z informacji uzyskanych od firmy B s.c. wynika, że koszt zakwaterowania i wyżywienia ekipy montażowej stanowi wydatek dodatkowy leżący po stronie Beneficjenta. W dowód powyższego, pismem z dnia 28 kwietnia 2014 r., przedstawił IP2 RPO WSL dokument - wydruk wiadomości e-mail z dnia 23 kwietnia 2014 r. mający potwierdzać oświadczenie oferenta - firmy B s.c. (pracownika, D. G.), iż koszty zakwaterowania i wyżywienia ekipy montażowej w ramach oferty nr [...]z dnia [...]r., scedowane zostały na Inwestora (Beneficjenta). W aktach sprawy znajduje się również korespondencja w formie wiadomości e-mail stanowiąca dowód w sprawie prowadzona pomiędzy pracownikiem IP2 RPO WSL, a D. G., z której wynika, iż D. G.a nie przesłał do Beneficjenta wiadomości e-mail z dnia 23 kwietnia 2014 r. Powyższe skutkowało złożeniem przez IP2 RPO WSL zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do Prokuratury Rejonowej w C. (pismo z dnia 9 czerwca 2014 r., nr [...]). W dniu [...]r. Prokuratura Rejonowa w C. wydała postanowienie (sygn. akt [...]), a po jego uchyleniu przez Sąd Rejonowy w C., kolejne postanowienie w dniu [...] r. (sygn. akt [...]), w ramach których Prokurator co prawda umorzył śledztwo, ale jednocześnie uznał, że ww. wiadomość e-mail nie została wysłana przez firmę B s.c.; Beneficjent posłużył się dokumentem podrobionym dotyczącym okoliczności istotnych dla oceny prawidłowości wywiązania się z zawartych umów o dofinansowanie (co nie ma jednak znamion czynu karnego). Oceniając te okoliczności faktyczne organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 18 ust. 2 pkt 7 umowy IP2 RPO WSL może rozwiązać umowę o dofinansowanie bez wypowiedzenia, jeżeli "Beneficjent przedstawił IP2 RPO WSL w toku wykonywanych czynności w ramach realizacji Projektu nieprawdziwe, sfałszowane, podrobione, przerobione lub poświadczające nieprawdę albo niepełne dokumenty i informacje w celu uzyskania (wyłudzenia) dofinansowania w ramach Umowy". Ocenił, że również to działanie Beneficjenta stanowi naruszenie procedur programowych oraz obowiązujących przepisów prawa. Ponieważ Beneficjent realizował projekt w sposób niezgodny z zawartą umową, umowę tę rozwiązano i wezwano Beneficjenta do zwrotu otrzymanych środków.

Nadto organ odwoławczy przedstawił stan prawny sprawy i w ramach powyższego zacytował i zinterpretował stosowane w sprawie przepisy krajowe oraz unijne.

Kolejno odniósł się do zarzutów odwołania – które syntetycznie przedstawił; stanowczo zaprzeczając zarzuconym naruszeniom prawa materialnego i procesowego.

W tym zakresie nie zgodził się z zarzutem, że w decyzji pierwszoinstancyjnej nie podano przesłanek na podstawie których w sposób jednoznaczny można orzec, że Beneficjent dopuścił się nieprawidłowości ze skutkiem finansowym – wskazano je bowiem jednoznacznie, z odwołaniem się do przepisów prawnych.

Kwestionując zarzuty organ odwoławczy, akcentował obowiązek wypełnienia postanowień umowy, na której zawarcie Skarżący dobrowolnie się zgodził – w tym Wytycznych, do których treści umowa wprost odsyła.

Podkreślił, że Beneficjent nie zastosował się do wymogu udzielenia zamówienia po uprzednim porównaniu co najmniej 3 ofert, w sposób udokumentowany i uzasadniający wybór. Podał, że w ramach postępowania ofertowego na podstawie dokumentu pn. "Opis udzielonego zamówienia" z dnia 18 czerwca 2010 r., Beneficjent w ramach rozdz. II "Zapytania ofertowe", pkt 9 "Streszczenie oceny i porównania ofert" wskazał, że dokonał porównania 3 ofert złożonych przez następujące firmy: B (oferta z dnia 15 maja 2009 r.), C (oferta z dnia 19 marca 2009 r. – uszczegółowiona w dniu 4 maja 2009 r.) oraz D (oferta z dnia 8 maja 2009 r.). Na tym dokumencie Beneficjent złożył własnoręczny podpis, jak również oznaczył dokument pieczątką: "Za zgodność z oryginałem". Stan faktyczny wskazuje natomiast, że już w dniu 12 maja 2009 r., pomiędzy Beneficjentem a firmą C Sp. z o.o. została zawarta umowa. Zawarcie umowy na 3 dni przed datą otrzymania oferty firmy B s.c. przeczy treści dokumentu pn. "Opis udzielonego zamówienia", w którym oświadczono o przeprowadzeniu analizy porównawczej opisanych 3 ofert. Nadto z pisma Beneficjenta z dnia 29 maja 2013 r., wynika, iż w dniu 5 maja 2009 r., wystosował zapytania ofertowe do kilku wykonawców płyt warstwowych, natomiast odpowiedź uzyskał od dwóch oferentów, tj. D i firmy C Sp. z o.o. i na tej podstawie dokonano wyboru zwycięskiej oferty (oferta firmy [...] Sp. z o.o.). W opinii organu odwoławczego, Beneficjent w sposób nie budzący wątpliwości poświadczył tym samym fakt dokonania kalkulacji jedynie 2 ofert, co jest niezgodne z § 10 ust. 2 umowy w związku z § 2 pkt 4 Wytycznych i stanowi nieprawidłowość (§ 10 ust. 3 umowy) skutkującą obowiązkiem zwrotu otrzymanego dofinansowania. Działania Skarżącego stoją też w opozycji do wymogu uprzedniego w stosunku do zawarcia umowy, sporządzenia udokumentowanej i uzasadnionej kalkulacji porównawczej. Organ wskazał również, iż w pkt 25 wniosku o płatność końcową z dnia 31 października 2009 r. Beneficjent zawarł informację, że w procesie decyzyjnym wykorzystał do każdego zadania co najmniej 3 oferty, z których wybrana zostaje oferta najlepiej spełniająca wymagania, natomiast w pkt 26 złożył oświadczenie opatrzone podpisem, że informacje zawarte w ww. wniosku o płatność są zgodne z prawdą. W świetle dokonanych ustaleń, to oświadczenie jest niezgodne z prawdą.

Odnosząc się do zamieszczonego w odwołaniu twierdzenia Skarżącego, że w dniu 12 maja 2009 r. dokonał wyboru najkorzystniejszej oferty spośród ofert firm D, C i E (oferta z dnia 8 maja 2009 r.) organ odwoławczy stwierdził, że powyższe nie znajduje żadnego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. We wskazanym "Opisie udzielonego zamówienia" z dnia 18 czerwca 2010 r. oferty E nawet nie wzmiankowano, natomiast wskazano na ofertę firmy B. Również w tabeli zawartej w piśmie z dnia 3 marca 2014 r. obrazowano kalkulację porównawczą ofert firm B, D i C – a nie E. W dokumentacji brak zapytania ofertowego skierowanego do firmy E. Oferta tej firmy pojawiła się w postępowaniu dopiero przy piśmie z dnia 30 lipca 2014 r.; wraz z wnioskiem o wyłączenie oferty firmy B. Zakwestionowano wiarygodność oferty firmy E.– ze skutkiem podtrzymania zarzutu o niedokonaniu kalkulacji porównawczej 3 ofert, z konsekwencjami wyżej opisanymi.

Kolejno organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do okoliczności związanych z przedłożeniem dokumentu stwierdzającego nieprawdę, podrobionego wydruku e-mail, w kontekście przesłanki rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym (§ 18 ust. 2 pkt 7 umowy) oraz naruszenia procedur programowych (§ 6 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 2 umowy). Odwołano się również do argumentacji pomieszczonej w postanowieniach organów ścigania i podkreślono, iż Beneficjent miał świadomość wagi naruszenia; na co wskazuje prośba o wyłączenie z dokumentacji oferty firmy B.

Organ odwoławczy podzielił pogląd organu pierwszej instancji, iż naruszenia procedur programowych stanowią nieprawidłowość w rozumieniu przepisów unijnych, a ich waga skutkuje obowiązkiem wydania decyzji nakazującej zwrot całości wypłaconego dofinansowania, ponieważ Beneficjent nie wykonał obowiązków wynikających z umowy i złożył niezgodne z prawdą oświadczenie we wniosku o płatność końcową – złożył, stwierdzające nieprawdę dokumenty, w celu uzyskania dofinansowania. Organ podkreślił, że do naruszenia procedur dochodzi nie tylko w przypadku uregulowania procedur w przepisach powszechnie obowiązujących, lecz również w przypadku naruszenia procedur wynikających z umowy o dofinansowanie.

Konkludując, organ odwoławczy, powołując się na zasady określone w dokumentach wspólnotowych, mające odzwierciedlenie w dokumentach krajowych oraz w Wytycznych wyjaśnił, że IZ RPO WSL zobowiązała beneficjentów do wyboru wykonawcy w oparciu o najbardziej korzystną ekonomicznie i jakościowo ofertę, do przestrzegania prawa wspólnotowego i krajowego przy wyborze wykonawcy i wydatkowaniu przez beneficjenta środków, m.in. w zakresie zapewnienia zasad przejrzystości, jawności prowadzonego postępowania, ochrony uczciwej konkurencji i równości szans wykonawców na rynku ofert, bezstronności i obiektywności ochrony (w tym w szczególności przeprowadzenie w sposób prawidłowy procedury wyboru wykonawcy zamówienia) pod rygorem uznania poniesionych wydatków za niekwalifikowalne. Beneficjent zobowiązał się w umowie do stosowania Wytycznych. Beneficjent przez swoje działanie naruszył przepisy Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, z których wynikają zasady konkurencji, znajdujące odzwierciedlenie w Wytycznych, które Beneficjent był zobowiązany stosować przy udzielaniu zamówień. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 98 ust 2 rozporządzenia (WE) 1083/2006, IZ RPO WSL rozważyła charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze. Przy ustalaniu kwoty do zwrotu za przedmiotowe naruszenie wzięto pod uwagę takie okoliczności jak stwierdzone w wyniku kontroli IP2 RPO WSL naruszenia umowy w zakresie przeprowadzonej procedury wyboru wykonawcy oraz przedłożenie przez Beneficjenta nieprawdziwego dokumentu, w formie wydruku e-mail. Podkreślił, iż przedmiotem umowy jest dofinansowanie projektu ze środków publicznych, objętych szczególnym reżimem prawnym, zarówno krajowym jak i wspólnotowym, powierzonych IZ RPO WSL w konkretnym celu, a ich wydatkowanie jest objęte szczególną procedurą nadzoru (w tym kontrolą unijną i krajową). Naruszenie przepisów prawa przez Beneficjenta, w szczególności przez składanie niezgodnych z prawdą oświadczeń oraz przedłożenie w toku kontroli nieprawdziwego dokumentu, organ odwoławczy uznał za wyjątkowo ciężkie naruszenie zapisów umownych dotyczących wydatkowania środków, skutkujące szkodą w budżecie Unii Europejskiej przez finansowanie wydatku poniesionego z naruszeniem prawa (szkoda rzeczywista), a działanie Beneficjenta ocenił jako szczególnie nienależyte, celowe i świadome. W związku z tym, uznanie wydatku za niekwalifikowalny w całości ocenił jako współmierne do rodzaju stwierdzonej nieprawidłowości (naruszenia zasady konkurencyjności oraz rażącego naruszenia zapisów umowy o dofinansowanie). Pismem z dnia 2 grudnia 2015 r. Beneficjent wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego, zaskarżając ją w całości, za wyłączeniem stanowiska Zarządu Województwa co do przyjęcia argumentacji skarżącego, zawartej w odwołaniu, w której to skarżący staje na stanowisku, iż oferta B s.c. nie powinna podlegać jakimkolwiek rozważaniom natury prawnej czy faktycznej.

Skarga została podzielona na część poświęconą zastrzeżeniom przed wdaniem się w spór prawny, część poświęconą zarzutom oraz część zawierającą uzasadnienie skargi. W ramach pierwszej części wskazano na niezrozumiały i nieczytelny w ocenie strony skarżącej zabieg Zarządu Województwa zastosowany w decyzji, polegający na jej podzieleniu na dwie części, z których pierwsza odnosi się do stanu faktycznego, w którym to organy obu instancji koncentrują rozważania i dowodzą swych racji na nieprawidłowościach, których ich zdaniem dopuścił się Skarżący co do oceny jednego z wykonawców (B s.c.), zaś druga odnosi się do stanu faktycznego, w którym oferta B s.c. została przez organ II instancji wyeliminowana z jakichkolwiek rozważań natury prawnej czy faktycznej, jako oferta wpływająca trzy dni po terminie rozstrzygnięcia w przedmiocie wyboru wykonawcy robót budowlanych (co jest zgodne ze stanowiskiem Skarżącego). Skarżący zarzucił organowi II instancji błąd w ustaleniach faktycznych odnoszący się do ilości ofert, którymi dysponował w dniu wyboru wykonawcy na roboty budowlane, poprzez pominięcie dowodu z oferty E. Skarżący zwrócił uwagę na wewnętrzną sprzeczność decyzji organu II instancji, bowiem w jej pierwszej części ustalono błędny stan faktyczny, zaś w drugiej co prawda ustalono właściwy stan faktyczny, ale tylko częściowo (pominięto ofertę E).

W drugiej części skargi podniesiono następujące zarzuty w stosunku do zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez wadliwe uznanie, że: skarżący wykorzystał środki dotacji rozwojowej przeznaczonej na realizację projektu inwestycyjnego w ramach RPO WSL na lata 2007-2013, z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ww. ustawy, pomimo iż organ dysponował dowodem (trzema ofertami potencjalnych wykonawców zamówienia na roboty budowlane) na spełnienie przez Skarżącego procedury obowiązującej przy wykorzystaniu dofinansowania, otrzymanego na realizację projektu skarżącego. Organ prawidłowo ustalił treść normy prawnej, jednakże błędnie ją zastosował do ustalonego w konkretnej sprawie stanu faktycznego;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 169 ust. 1, oraz ust. 4 u.f.p., poprzez wadliwe uznanie, że skarżący wykorzystał dotację niezgodnie z przeznaczeniem a następnie organ błędnie ustalił część dotacji, która zdaniem organu została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Organ błędnie przyjął, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, czyli na cele inne niż wynikające z charakteru dotacji. Zgodnie z ust. 4 ww. przepisu, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, o których mowa w ust. 1 przepisu, zwrotowi podlega tylko ta część dotacji, która bezpośrednio związana była z nieprawidłowością, czyli w przypadku wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem - łączna kwota wydatków, które zostały pokryte środkami z dotacji, mimo iż warunki udzielenia dotacji, sfinansowania takich wypadków nie przewidywały;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 184 ust. 1 u.f.p. poprzez wadliwe uznanie, że Skarżący dokonał wydatków z pominięciem procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu, pomimo iż organ dysponował dowodem (trzema ofertami potencjalnych wykonawców zamówienia na roboty budowlane) na spełnienie przez Skarżącego procedury obowiązującej przy wykorzystaniu dofinansowania, otrzymanego na realizację projektu Skarżącego;

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku Prawo zamówień publicznych (Dz.U. 2004 Nr 19 poz. 177) - wadliwe uznanie, że skarżący jest zobligowany do stosowania rygorów wynikających z tej ustawy;

5. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię prawa - błędne ustalenie przez organ wydający decyzję, że przepisy Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, obowiązywały w dacie wydania zaskarżonej decyzji (Rozporządzenie utraciło moc z dniem pierwszego stycznia 2014 r.);

6. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię prawa - błędne ustalenie przez organ wydający decyzję, że zamówienie na roboty budowlane realizowane przez Skarżącego powinno być udzielone zgodnie z obowiązującymi na wspólnotowym, jednolitym rynku europejskim zasadami wynikającymi z przepisów Traktatu o utworzeniu Wspólnot Europejskich oraz z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich;

7. organ dokonał błędnego ustalenia kwoty przypadającej do zwrotu. Wartość zakwestionowanego wydatku to kwota 68.444,47 zł (zgodnie z pismem organu I instancji z dnia 31 grudnia 2014), odpowiadająca wartości umowy na wykonanie robót budowlanych zawartej [...], natomiast organ w błędnie ustalonym stanie faktycznym i prawnym zażądał zwrotu całości wypłaconego dofinansowania w kwocie 177.596, 65 zł, opierając swe stanowisko na dowodzeniu nieprawidłowości co do oferty B, która wpłynęła po terminie i nie była przedmiotem rozważań prawnych lub faktycznych przy wyborze wykonawcy jednego z szeregu zadań inwestycyjnych podjętych przez skarżącego przy realizacji łącznie projektu 277 (którego dotyczy przedmiotowa skarga) i projektu 275, którego dotyczyła druga skarga złożona w dniu 2 grudnia 2015 r.;

8. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię prawa - organ dokonał błędnej interpretacji treści i znaczenia przepisów dotyczących wymierzania korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych;

9. naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 26 ust. 1 oraz art. 35 ust. 3 u.z.p.p.r., poprzez błędną wykładnię prawa - organ dokonał błędnej interpretacji treści i znaczenia przepisów co do podstaw prawnych wydania przez obie instancje Wytycznych;

10. błędne ustalenie treści Wytycznych, w szczególności w zakresie błędnego rozumienia i zastosowania par. 1 ust. 1 oraz ust. 3 Wytycznych, a także poprzez arbitralne ustalanie nowej treści ww. Wytycznych w sposób nie mający oparcia w tekście;

11. wydanie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej, tj. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 8, 9 oraz art. 184 ust. 1 u.f.p. w związku z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 1960 Nr 30 poz. 168 ze zm., dalej: k.p.a.) i art. 7, 87 i 91 Konstytucji RP - także poprzez oczywiście błędną wykładnię art. 184 u.f.p. i przyjęcie, że "innymi obowiązującymi procedurami" w rozumieniu tego przepisu są: procedury określone w Wytycznych, a także postanowienia umowy, podczas gdy w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, art. 184 (w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2) u.f.p. oczywiście nie obejmuje Wytycznych ani postanowień cywilno-prawnej umowy o dofinansowanie i nie mogą one stanowić podstawy decyzji administracyjnej. W konsekwencji organ administracji wydał decyzję bez podstawy prawnej, tj. z rażącym naruszaniem zasady praworządności (działania na podstawie i w granicach przepisów prawa) oraz z rażącym naruszeniem konstytucyjnego systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego;

12. zastąpienie przez oba organy ustaleń faktycznych w zakresie istotnych okoliczności sprawy analizą wyrwanych z kontekstu fragmentów pism (odnoszących się do oferty B s.c.), nie mogących stanowić podstawy ustaleń dotyczących prawidłowości wykorzystania środków (zgodnie ze stanowiskiem organu II instancji oferta B s.c. nie powinna podlegać jakimkolwiek rozważaniom natury prawnej czy faktycznej);

13. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. rażące naruszenie art. 6 k.p.a. w związku z art. art. 7, 87 i 91 Konstytucji RP - tj. działanie bez podstawy prawnej w przepisach prawa;

14. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. rażące naruszenie art. 7 w związku z art. art. 75 §1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez:

a) nie dokonanie wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego w zakresie okoliczności faktycznych mających istotne znacznie w świetle ww. Wytycznych;

b) nie dopuszczenie i odmowę przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez skarżącego na okoliczności mające istotne znaczenie w sprawie, w szczególności poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z oferty cenowej E;

c) rażące przekroczenie swobody oceny dowodów przez organ administracji i arbitralne przyjęcie za ustalone istotnych okoliczności, nie mających oparcia w materiale dowodnym sprawy (oferta B. która powinna pozostawać poza rozważaniami natury faktycznej czy prawnej z uwagi na fakt, że wpłynęła po terminie);

d) naruszenie art. 11 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia sposobu dokonania ustaleń faktycznych w sprawie oraz jednoznacznego sformułowania podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji, a także poprzez sprzeczność w ustaleniu stanu faktycznego przez organy obu instancji (organ I instancji wydał decyzje na podstawie ustalenia stanu faktycznego uwzględniającego ofertę B. wpływającą po terminie, zaś organ II instancji wydał decyzje na podstawie ustalenia stanu faktycznego nieuwzględniającego oferty E.);

e) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez działanie w sposób arbitralny odbierający zaufanie do władczy publicznej;

15. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na rozpatrzeniu i dokonaniu oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w szczególności poprzez pominięcie okoliczności będących przedmiotem postępowania Organ nie dokonał rozstrzygnięcia na podstawie całokształtu materiału dowodowego;

16. naruszenie przepisów postępowania związane z wadami stosowania regulacji proceduralnych: niedopełnieniem przez organ prowadzący postępowanie obowiązków wynikających z tychże regulacji, uniemożliwieniem Skarżącemu skorzystania z zawartych w tychże regulacjach uprawnień oraz błędnej wykładni poszczególnych przepisów regulacji proceduralnej stosowanej przez organ. Istotne naruszenie przepisów prawa materialnego postępowania miało przełożenie na na stosowanie przepisów prawa materialnego w sprawie Skarżącego.

Zarzuty zostały szczegółowo uzasadnione. Szczególnie podkreślono okoliczność, iż w trakcie procedury wyłaniania wykonawcy przedmiotowych robót budowlanych Skarżący nie był stroną umowy, a tym samym nie mógł być zobowiązany do wypełnienia rygorów wynikających z zapisów Wytycznych.

Skarżący wniósł o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a w przypadku uznania przez Sąd, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe w całości lub części - sygnalizował możliwość zaistnienia przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego, 2) uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi; wobec uznania przez Sąd, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe w całości lub części, sygnalizował możliwość zaistnienia przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego, 3) zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący wniósł także o wstrzymanie wykonania decyzji w całości, co jednak zostało uczynione przez organ postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]. Ponadto zawnioskował o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu pn. oferta cenowa E, na okoliczność wykazania, iż w dniu rozstrzygnięcia co do wyboru wykonawcy, tj. 12 maja 2009 roku skarżący był w posiadaniu trzech ofert na wykonanie robót budowlanych (obudowy/ścian rozbudowywanego warsztatu, części socjalnej oraz stacji diagnostycznej). Skarżący podniósł, iż jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ, po odniesieniu się do poszczególnych zarzutów skargi, wniósł o jej oddalenie. W pełnym zakresie podtrzymał stanowisko i argumentację, prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawę w dniu 22 czerwca 2016 r. stawił się zarówno Skarżący, jak i jego pełnomocnik, który oświadczył, że jest zatrudniony w przedsiębiorstwie A od dnia 21 czerwca 2016 r. na czas nieokreślony i złożył do akt pełnomocnictwo. Pełnomocnicy obydwu stron podtrzymali dotychczas prezentowane w sprawie stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "ustawa p.p.s.a.").

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, iż decyzja ta nie narusza prawa w sposób stanowiący podstawę do jej usunięcia z obrotu prawnego. Powyższe ustalenie stanowi podstawę do oddalenia skargi (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest decyzja Zarządu Województwa [...] z dnia [...]r. nr [...]orzekająca o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]r. zobowiązującej Beneficjenta do zwrotu całości dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 w kwocie 177.596,65 zł wraz z odsetkami.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowią: art. 25 pkt. 1 i art. 26 pkt 15 i 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. u.z.p.p.r., art. 2 pkt 7 i art. 98 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE z dnia 31 lipca 2006 r., L. 210/25 ze zm.), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 pk 1 i ust. 12 pkt 2 w zw. z art. 67 u.f.p., art. 41 ust. 1 i ust 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 596 ze zm.).

Zasadniczy spór w niniejszej sprawie koncentruje zarówno wokół kwestii prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych, jak też interpretacji pojęcia “procedura" użytego w art 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Zdaniem strony skarżącej nie ma podstaw do zaliczenia do ww. procedur postanowień zawartych w umowie oraz w Wytycznych. Natomiast zdaniem organu równiez naruszenie procedur zamieszczonych w samej umowie, jak i procedur, do których przestrzegania Skarżący zobowiązał się w umowie (Wytycznych) stanowi naruszenie procedur, o których mowa w art 184 ust. 1 u.f.p., do którego to przepisu odsyła art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Nadto Skarżący podnosił okoliczność, iż zakwestionowana procedura wyboru wykonawcy odbyła się przez zawarciem umowy, co skutkuje brakiem możliwości postawienia zarzutu, iż niedochowano wymogów wynikających z Wytycznych, do których stosowania zobowiązuje dopiero umowa.

Zasadą jest rozpatrywanie w pierwszej kolejności zarzutów proceduralnych, gdyż tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy daje podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Jednakże w tej sprawie ocena prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez organ odwoławczy musi być połączona z identyfikacją okoliczności relewantnych prawnie, co wymaga rozstrzygnięcia opisanego wyżej sporu dotyczącego wykładni przepisów. W okolicznościach sprawy konieczne jest więc przesądzenienie w pierwszej kolejności, czy naruszenie postanowień umowy – z uwzględnieniem sekwencji zdarzeń - daje podstawę do uruchomienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., czy też umowa i inne dokumenty proceduralne, do których umowa odsyła nie wchodzą w zakres zbioru “procedura" w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p. Dlatego konieczne jest łączne odniesienie się do zarzutów formalnych i materialnych.

Stan faktyczny sprawy został wyżej przedstawiony i nie będzie powtarzany; Sąd będzie go jedynie przywoływal w zakresie koniecznym dla oceny legalności działania organu.

Natomiast analizując stan prawny sprawy w pierwszej kolejności podkreślić należy, że ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie reguluje zasad i trybu postępowania w sprawie zwrotu uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania, wskazując jedynie w art. 25 pkt 1 w związku z art. 5 pkt 2, że za przygotowanie i prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada instytucja zarządzająca, którą w przypadku programu regionalnego jest zarząd województwa. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a u.z.p.p.r. do zadań instytucji zarządzającej należy m. in. prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym kontroli realizacji poszczególnych dofinansowanych projektów, odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych oraz ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. Ustalenie i nałożenie korekty finansowej przez instytucję zarządzającą jest jedynie etapem dochodzenia zwrotu kwoty ustalonej korektą, poprzedzającym postępowanie administracyjne w tej sprawie, wszczęte na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez Beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji przewidzianej w art. 207 ust. 9 u.f.p. – wydanej po bezskutecznym upływie terminu (zakreślonego w wezwaniu, w trybie określonym w ust. 8 tego przepisu) zwrotu środków lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności.

Art. 184 ust. 1 u.f.p. stanowi, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 (środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – pkt 2 oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2 – pkt. 3), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Z art. 98 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006 wynika, że Państwa członkowskie w pierwszej kolejności ponoszą odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości, działając na podstawie dowodów świadczących o wszelkich większych zmianach mających wpływ na charakter lub warunki realizacji lub kontroli operacji, lub programów operacyjnych oraz dokonując wymaganych korekt finansowych. Państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze.

Po myśli art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, jako "nieprawidłowość" rozumieć należy jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu będącego beneficjentem środków, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. W związku z powyższym, elementem nieprawidłowości jest wystąpienie szkody (realnej lub potencjalnej) w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Szkoda potencjalna ma miejsce wtedy, gdy zostanie wykryte naruszenie prawa przez beneficjenta, prowadzące do wystąpienia szkody, w wyniku czego nie uzyska on konkretnej kwoty środków finansowych. Powstaje ona niejako automatycznie, gdy beneficjent otrzymujący dofinansowanie realizuje projekt niezgodnie z prawem, a przy tym do powstania szkody w budżecie Unii Europejskiej nie jest wymagane powstanie faktycznego uszczerbku majątkowego. Tym samym do przyjęcia, że doszło do naruszenia przepisów regulujących realizację dofinansowywanego projektu nie jest nawet konieczne wystąpienie rzeczywistego uszczerbku finansowego, lecz wystarczy sama możliwość jego wystąpienia. Pojęcia szkody rzeczywistej tłumaczyć nie trzeba.

Przechodząc do rozstrzygnięcia zidentyfikowanego wyżej sporu Sąd powoła się w pierwszej kolejności na pogląd prezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2004/13 (LEX nr 1769714), o następującej treści: "Podstawą prawną decyzji o zwrocie dofinansowania jest art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., tj. wykorzystanie środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Procedury te mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Sposób ten jest obowiązujący i odstępstwo od niego stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 u.f.p.".

Pogląd ten został podtrzymany w wyroku NSA z dnia 13 października 2015 r., sygn. akt II GSK 2109/14 (LEX nr 1986824), w którym akcentowano okoliczność, iż Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że pod pojęciem "innych procedur" należy rozumieć nie tylko procedury określone obowiązującymi powszechnie normami prawa, lecz również postanowienia umowy zawartej w wyniku wyłonienia danego projektu do dofinansowania (wyroki NSA: z dnia 19 czerwca 2012 r. o sygn. akt II GSK 732/11; z dnia 9 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GSK 1546/12; z dnia 23 czerwca 2015 r. o sygn. akt II GSK 1141/14; wszystkie wymienione wyroki dostępne w Internecie w CBOSA). Rozwijając tę tezę NSA wskazał, że "Wynika to ze specyfiki ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 z późn. zm.; dalej: u.z.p.p.r.). Powyższą regulacją przyjęto, że u podstaw tworzenia krajowych systemów realizacji programów operacyjnych i regionalnych nie leżą przepisy prawa powszechnie obowiązującego, zaś same projekty realizowanie są w oparciu o zaakceptowany wniosek oraz umowę, która określa obowiązki zarówno beneficjenta, jak też instytucji udzielającej dofinansowania, a której wzór jako element systemu realizacji programu operacyjnego (co wynika z art. 26 ust. 1 pkt 8 u.z.p.p.r.) stanowi dokumentację konkursową. Podpisana przez beneficjenta według wzoru umowa określa procedurę wykonywania przez niego projektu. W tej sytuacji, stosując zarówno gramatyczną, jak też systemową wykładnię przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy przyjąć, że w pojęciu "innych procedur" mieszczą się umowy zawierane przez beneficjentów na wykonanie zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów operacyjnych i wyłonionych do dofinansowania projektów".

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełnym zakresie poglądy te podziela i się do nich odwołuje. Tym samym Sąd stoi na stanowisku, że naruszenie procedur wynikających z postanowień umowy oraz procedur, których stosowanie w umowie postanowiono (określonych w innych, przywołanych w umowie aktach – tu: Wytyczne), stanowi naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., a co za tym idzie naruszenie tych procedur stanowi podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

W kolejności odnieść się trzeba do twierdzenia Skarżącego, że w trakcie procedury wyłaniania wykonawcy przedmiotowych robót budowlanych Skarżący nie był stroną umowy, a tym samym nie mógł być zobowiązany do wypełnienia rygorów wynikających z zapisów Wytycznych.

Sąd tego poglądu nie podziela. Umowa to zgodne oświadczenia stron, a art. 353¹ kodeksu cywilnego stanowi, że strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Z treści umowy wynika, że zawierając ją w dniu 27 maja 2009 r. strony zgodnie oświadczyły, że umowa określa szczegółowe zasady, tryb i warunki przekazywania i wykorzystywania środków dotacji rozwojowej poprzez dofinansowanie w formie refundacji części wydatków kwalifikowalnych poniesionych przez Beneficjenta na realizację projektu, określonego szczegółowo we wniosku o dofinansowanie, którego rozpoczęcie realizacji ustalono na dzień 15 października 2008 r. (§ 2 ust. 1 w zw. z § 3 ust. 1 umowy). W kolejnych postanowieniach umowy sformułowano między innymi zasady realizacji projektu, do których przestrzegania zobowiązał się Beneficjent; o czym dalej bardziej szczegółowo. Żadne z postanowień umowy nie zawiera zastrzeżenia, że uzgodnione zasady realizacji projektu znajdą zastosowanie wyłącznie do tej jego części, która będzie realizowana poczynając od dnia zawarcia umowy. Również Skarżący takich zastrzeżeń nie poczynił w trakcie procedowania, a treść projektu umowy była mu znana, gdyż wchodziła w skład dokumentacji konkursowej. Powyższe zaniechanie Skarżącego nie budzi zdziwienia, gdyż przyjęcie takich zastrzeżeń miałoby wpływ na wielkość dopuszczalnej refundacji w sytuacji, gdy refundacja dotyczy wydatków kwalifikowalnych, które zgodnie z definicją zamieszczona w § 1 pkt 11 umowy spełniają wymogi i kryteria wynikające z przepisów unijnych, a także – co istotne w świetle podniesionych zarzutów – z Wytycznych. Inaczej rzecz ujmując przyjęcie, że część wydatków poniesionych na realizację projektu nie musi spełniać wymogów właściwych wydatkom kwalifikowalnym (ponieważ zostały poniesione przed zawarciem umowy) prowadziłoby do eliminacji tej części wydatków z refundacji. Jest więc rzeczą oczywistą, że Skarżący nie dążył do zamieszczenia w umowie postanowień o stosowaniu obowiązków dotyczących realizacji projektu tylko do tej części, która będzie realizowana po zawarciu umowy, bo był zainteresowany pełną możliwą refundacją. Sąd stwierdza, że w tym stanie rzeczy brak podstaw do kwestionowania zgodnego oświadczenia woli stron umowy co do objęcia wymogami wynikającymi z umowy również realizacji projektu w zakresie, w jakim nastąpiło to przed zawarciem umowy; powyższe nie koliduje również z zasadą swobody umów, określoną w art. 353¹ k.c. Co najmniej godząc się na takie warunki umowy, zawierając ją w dniu 27 maja 2009 r., Skarżący pośrednio oświadczył, że sposób i stan realizacji projektu nie pozostaje w kolizji z umówionymi zasadami i wymogami.

Powyższe przesądzenie pozwala na przejście do analizy istotnych dla rozstrzygnięcia postanowień umowy (z odesłaniem do Wytycznych) w celu stwierdzenia, czy zasadna jest teza organu o naruszeniu procedur wynikających z umowy.

§ 4 ust. 3 umowy stanowi, że Beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach RPO WSL 2007-2013 oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie celów (produktów i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie.

§ 10 ust. 2 umowy stanowi, że w przypadku, gdy Beneficjent nie podlega obowiązkowi stosowania trybów udzielania zamówień publicznych, zgodnie z Prawem zamówień publicznych (a taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie) – przy wyłanianiu wykonawcy dla usług w ramach realizowanego projektu – jest zobowiązany między innymi stosować Wytyczne IŻ RPO WSL dotyczące udzielania zamówień publicznych, a w szczególności do wyboru wykonawcy w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskania najlepszych efektów z danych nakładów, w sposób umożliwiający terminową realizację zadań oraz do: 1) przestrzegania przy wyborze wykonawcy i wydatkowaniu przez Beneficjenta środków, prawa wspólnotowego i krajowego m.in. w zakresie zapewnienia zasad przejrzystości, jawności i ochrony uczciwej konkurencji oraz równości szans wykonawców na rynku ofert (w tym upublicznienia oferty i dostępu do informacji o ofercie); 2) dołożenia wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywności przy wyłanianiu przez Beneficjenta wykonawcy do realizacji usług w ramach realizowanego projektu; 3) przedstawienia na żądanie IP2 RPO WSL dokumentów stwierdzających prawidłowe zastosowanie pkt 1. Natomiast zgodnie z ust. 3 naruszenie zapisów ust. 2 traktowane jest jako nieprawidłowość skutkująca obowiązkiem zwrotu przez Beneficjenta otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczanymi od dnia przekazania dofinansowania.

Z kolei w § 2 Wytycznych zastrzeżono, że zamówienia udziela się wykonawcy po uprzednim porównaniu i ocenie wszystkich ofert w oparciu o ustalone kryteria. Beneficjent powinien udokumentować, że dokonał porównania co najmniej 3 ofert na rynku oraz dysponować dokumentem potwierdzającym to porównanie i uzasadniającym wybór (ust. 4).

Odnosząc powyższe proceduralne regulacje do okoliczności sprawy Sąd stwierdza, że rację ma organ odwoławczy oceniając, że opisana procedura została przez Skarżącego naruszona, ponieważ na dzień zawarcia umowy ze spółką C Beneficjent dysponował jedynie dwoma ofertami (ofertą firmy C. i ofertą firmy D.). Nie tylko nie dokonał porównania i oceny 3 ofert, ale nie mógł tego uczynić, bo 3 ofertami nie dysponował. Nie wykazał też w formie pisemnej z uzasadnieniem, braku możliwości zebrania trzech konkurencyjnych ofert (§ 2 ust. 6 Wytycznych). Jak wyżej szczegółowo opisano Skarżący wezwany do wykazania, iż wypełnił wymogi prawidłowego wyboru oferty wywodził, że trzecią ofertą była (mniej korzystna) oferta firmy B. Oferta ta, jak wynika z sekwencji zdarzeń, wpłynęła już po udzieleniu zamówienia wykonawcy – zawarciu umowy o roboty budowlane z firmą C; nie mogła więc być brana pod uwagę jako jeden z obligatoryjnych elementów podlegających porównaniu w trybie wyznaczonym treścią § 2 ust. 4 Wytycznych. Nota bene porównanie ofert nastąpiło dopiero na żądanie Zespołu Kontrolującego, a więc kilka lat po udzieleniu zamówienia; co również stanowi złamanie wymogu. Procedura nie przewiduje następczego porównania ofert, lecz porównanie uprzednie (przed wyborem), z obowiązkiem wykazania w sposób udokumentowany i uzasadniony, że kalkulacja porównawcza nastąpiła we właściwym czasie.

Sąd stwierdza, że prawidłowo również organ ocenił, że kolejna przedłożona oferta, oferta firmy E., nie może zostać uwzględniona jako oferta podlegająca kalkulacji porównawczej. Zgodzić się trzeba z oceną organu, że w dacie udzielenia zamówienia takiej oferty nie było. Wielokrotnie wzywany do złożenia wyjaśnień Skarżący konsekwentnie odnosił się do ofert firm C., B. i D, dokonywał ich porównania, dokumentował zwrócenie się do tych firm z zapytaniem, argumentował w zakresie powodów wyboru spośród tych i tylko tych ofert, jako jedynych które posiadał. Po ponad roku intensywnego wyjaśniania, zmienił pogląd co do posiadanych w dacie wyboru wykonawcy, ofert i zaprezentował ofertę firmy E. W tym czasie zwrócił się też z prośbą o wyłączenie z analizy oferty firmy B., co pozostawało w ścisłym związku z toczącym się śledztwem na okoliczność posłużenia się przez Skarżącego podrobionym wydrukiem e-mail, mającym stanowić doprecyzowanie oferty firmy B. w celu wykazania, że była to jednak mniej korzystna oferta niż oferta wybrana. Nie byłoby potrzeby podrabiania wydruku, gdyby Skarżący w dacie zawarcia umowy o roboty budowlane posiadał czwartą, zdecydowanie niekorzystną ofertę.

Tym samym, trzeba się zgodzić z organem, że doszło do naruszenia procedury zamieszczonej w umowie i w Wytycznych, do których umowa się odwołuje. Stanowi to podstawę zwrotu dofinansowania w oparciu o postanowienia art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. To naruszenie procedury stanowi nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ze skutkiem możliwości spowodowania szkody w budżecie ogólnym UE w związku z finansowaniem nieuzasadnionego wydatku z tego budżetu - poprzez naruszenie procedury obligującej do porównania 3 ofert w celu wyboru optymalnej oferty, nie zagwarantowano wyboru oferty najkorzystniejszej.

Kolejne zarzucone przez organy naruszenie procedur i to ocenione jako naruszenie wielkiej wagi, wiązane było z posłużeniem się przez Skarżącego podrobionym wydrukiem e-mail ( naruszenie § 6 ust. 1 pkt 1 lit. e) w zw. z § 10 ust. 2 pkt 1 i 3 umowy).

Wystarczy w tym momencie przypomnieć, że chodzi o wydruk wiadomości e-mail z dnia 23 kwietnia 2014 r. mający potwierdzać oświadczenie oferenta - firmy B. s.c. (pracownika tej firmy, D. G.), iż koszty zakwaterowania wyżywienia ekipy montażowej w ramach oferty nr [...]z dnia 15 maja 2009 r., scedowane zostały na Inwestora (Beneficjenta) - przedłożony w celu wykazania, że co prawda trzecia oferta wpłynęła już po zawarciu umowy z firmą C, ale była mniej korzystna niż oferta wybrana, a tym samym nie uchybiono zasadom uczciwej konkurencji. Fakt podrobienia wydruku nie budzi żadnej wątpliwości; wynika zarówno z oświadczenia D. G., jak i z ustaleń organów ścigania.

§ 10 ust. 2 umowy został już wyżej przytoczony i w tym miejscu można ograniczyć się do wskazania, że z tego przepisu wynikał między innymi oblig przedstawienia na żądanie IP2 RPO WSL dokumentów stwierdzających prawidłowe wypełnienie obowiązku przestrzegania przy wyborze wykonawcy i wydatkowaniu przez Beneficjenta środków zasad przejrzystości, jawności i ochrony uczciwej konkurencji oraz równości szans wykonawców na rynku ofert. Natomiast zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 lit. e) warunkiem rozliczenia wydatków lub przekazania Beneficjentowi środków dofinansowania jest złożenie przez Beneficjenta do IP2 RPO WSL poprawnego, kompletnego i spełniającego wymogi formalne, merytoryczne i rachunkowe wniosku o płatność (...) wraz z kopiami innych dokumentów potwierdzających prawidłowość wydatkowania środków na realizację projektu.

Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że przedłożenie przez Skarżącego w trakcie weryfikacji wniosku o płatność końcową podrobionego wydruku e-mail w celu wykazania, że zostały spełnione wymogi zachowania uczciwej konkurencji przy wyborze wykonawcy robót budowlanych (wybór najlepszej z 3 ofert), a tym samym uchronienia się przed obowiązkiem zwrotu części dofinansowania (§ 10 ust. 3 umowy) stanowi naruszenie procedur zamieszczonych w umowie.

Kolejno trzeba więc ocenić, czy jest to naruszenie tak wielkiej wagi, że winno skutkować zobowiązaniem do zwrotu całego dofinansowania, a nie jedynie części związanej z wykonaniem obudowy ścian rozbudowywanego warsztatu [...] i budynku socjalnego z płyty warstwowej. Ocena wagi naruszenia winna być dokonana w świetle przepisów powszechnie obowiązujących (w tym przytoczonych przepisów wspólnotowych), ale w szczególności musi uwzględniać doprecyzowanie tych ogólnych reguł uwarunkowaniami procedur przyjętych w konkretnej sprawie. Jak już wyżej wskazano do procedur tych należy również zaliczyć umowę o dofinansowanie z dnia 27 maja 2009 r. W § 18 ust. 2 pkt 7 umowy jednoznacznie postanowiono, że do przesłanek uzasadniających rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia, zaliczyć należy sytuację, gdy "Beneficjent przedstawił IP2 RPO WSL w toku wykonywanych czynności w ramach realizacji Projektu nieprawdziwe, sfałszowane, podrobione, przerobione lub poświadczające nieprawdę albo niepełne dokumenty i informacje w celu uzyskania (wyłudzenia) dofinansowania w ramach Umowy". Ta przesłanka została przyjęta jako podstawa jednostronnego rozwiązania umowy, a taki sposób zakończenia stosunku obligacyjnego stosuje się w przypadku szczególnie ciężkich naruszeń prawa lub postanowień umowy.

Sąd stwierdza, że posłużenie się na etapie weryfikacji wniosku o płatność końcową, podrobionym wydrukiem e-mail w celu uchronienia się przed obowiązkiem zwrotu części dofinansowania (§ 10 ust. 3 umowy) daje podstawę do kwalifikacji takiego działania jako zmierzającego do pozyskania (zatrzymania) środków podlegających zwrotowi. Organ miał więc podstawę do rozwiązania umowy, a także do żądania zwrotu całości dofinansowania. Waga naruszenia, słusznie została określona jako szczególnie wielka. Przedsiębiorca zamierzający skorzystać z dofinansowania ze środków unijnych musi zaakceptować konieczność zachowania pewnych rygorów w wydatkowaniu tych środków i dokumentowaniu ich wydatkowania. Korzystanie z dotacji unijnych nie jest obowiązkowe. Organy zobowiązane do sprawowania pieczy nad sposobem korzystania z takich środków nie mogą akceptować pomijania obowiązków wynikających z przyjętych procedur. Tym bardziej nie mogą godzić się na działania beneficjentów, którzy za pomocą podrobionych dokumentów usiłują uniknąć konsekwencji wynikających z uchybienia procedurom, ze skutkiem zatrzymania nienależnych środków. Słusznie przeto organy uznały, że zachodzi konieczność zobowiązania do zwrotu całości dofinansowania.

Zgodzić się trzeba z organem, że doszło do naruszenia procedury zamieszczonej w umowie. Stanowi to podstawę zwrotu dofinansowania w oparciu o regulację zawarta w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. To naruszenie procedury stanowi nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ze skutkiem spowodowania szkody realnej w budżecie ogólnym UE w związku z finansowaniem nieuzasadnionego wydatku z tego budżetu. Zostało bowiem przekazane dofinansowanie pomimo złamania przez Beneficjenta, w sposób wyżej opisany, zasad uczciwej konkurencji, a Beneficjent usiłował za pomocą podrobionego dokumentu zatamować możliwość żądania zwrotu tego dofinansowania.

Reasumując, mając na względzie wszystkie te okoliczności Sąd stwierdza, że organ odwoławczy dokonał prawidłowej i wyczerpującej oceny zebranego materiału dowodowego; przy zachowaniu uprawnień proceduralnych strony postępowania administracyjnego. Na tej podstawie dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym miejscu trzeba jeszcze wyjaśnić stronie skarżącej, że realizacja zasady dwuinstancyjności postępowania polega na tym, iż organ odwoławczy nie działa jedynie kontrolnie w stosunku do organu pierwszej instancji; jest obowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy. Każdy z tych organów jest obowiązany do rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy i własnej oceny dowodowej. Organ odwoławczy może nawet uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie wyznaczonym regulacjami zawartymi w art. 136 i art. 138 § 2 k.p.a. Powyższe oznacza, że ustalenia stanu faktycznego obydwu tych organów nie muszą być identyczne. Kontroli Sądu poddany jest ostateczny wynik postępowania – przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego. Po zbadaniu legalności tej decyzji Sąd stwierdza, że zarzut naruszeń proceduralnych i wadliwości ustaleń faktycznych sprawy jest nietrafny.

Jak wyżej wskazano, Sąd podzielił pogląd organu, że naruszenia procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. obejmują też naruszenia procedur pomieszczonych w umowie i w aktach, do których umowa odsyła (Wytycznych). Organ należycie odkodował wymogi, do których wykonania był zobowiązany Skarżący i dokonał właściwej subsumcji. Miał podstawę do twierdzenia, że doszło do naruszenia procedur, a więc do nieprawidłowości w rozumieniu przepisów unijnych, ze skutkiem również szkody realnej dla budżetu UE, a waga naruszeń skutkowała obowiązkiem wydania decyzji nakazującej zwrot całości dofinansowania. Z powodów wyżej szczegółowo omówionych chybione są więc zarzuty dotyczące wykładni i zastosowania art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz art. 184 ust. 1 u.f.p., a także zarzuty dotyczące stosowania procedur umownych do części projektu zrealizowanej przed zawarciem umowy oraz zarzuty dotyczące ustalonej kwoty zwrotu.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdza, że oczywiście chybione są zarzuty dotyczące naruszeń Prawa zamówień publicznych, bo tych przepisów organy zasadnie w tej sprawie nie stosowały. Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 169 ust. 1 i 4 u.f.p., gdyż przepis nie był i nie mógł być w tej sprawie stosowany. Dotyczy on bowiem dotacji udzielonych z budżetu państwa, nie wchodzących w zakres pojęcia środków europejskich. Odnosząc się do twierdzenia Skarżącego, że błędnie przyjęto obowiązywanie rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 w dacie wydania zaskarżonej decyzji Sąd wskazuje, że zarzut jest bezzasadny, gdyż o prawidłowej identyfikacji tego aktu jako podlegającego stosowaniu w sprawie przesądził prawodawca w pkt 128 Preambuły do rozporządzenia Parlamentu i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. Bezpodstawne są zarzuty dotyczące nieuprawnionego przyjęcia, że Skarżący podlegał zasadom wynikającym z Traktatu o utworzeniu Wspólnot Europejskich i orzecznictwa TSWE, jak też zarzuty o braku podstaw do wydania Wytycznych. Obowiązki instytucji zarządzającej formułuje zarówno art. 60 lit a i lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, jak też art. 26 ust. 1 u.z.p.p.r. Wydanie Wytycznych i nałożenie w nich obowiązków w zakresie podległości beneficjentów zasadom wynikającym z regulacji wspólnotowych ma umocowanie w tych przepisach prawnych. Organ stosował Wytyczne w prawidłowym brzmieniu.

Ponieważ nie potwierdziły się zarzucone organowi naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, a Sąd nie dopatrzył się wadliwości, które winien był uwzględnić z urzędu, zasadnym było pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.