Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 410/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 146 par. 1, art. 145
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. W. na uchwałę Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa (w skrócie: KRPIIB) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania M. W. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) z dnia [...] października 2016 r. (uzupełnionego pismem z dnia [...] października 2016 r.) od uchwały nr [...]Rady [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa (dalej: Rada [...]OIIB) z dnia [...] sierpnia 2016 r. w sprawie stwierdzenia wydania uchwały Rady [...]OIIB nr [...]z dnia [...] marca 2003r. w części dotyczącej wpisu M.W.na listę członków [...]OIIB pod nr ewidencyjnym [...] z naruszeniem prawa – utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.

Do wydania powyższej uchwał (decyzji) doszło w oparciu o następujące ustalenia:

M. W. [...] lutego 2003 r. złożył wniosek o wpis na listę członków [...]OIIB. Do wniosku dołączył dokument stwierdzający przygotowanie zawodowe do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie w specjalności konstrukcyjno- budowlanej nr [...]z dnia [...] listopada 1993 r., wydany przez Urząd Wojewódzki w [...] oraz potwierdzenie wpłaty wpisowego. Uchwałą Rady [...]OIIB nr [...]z dnia [...] marca 2003 r. wpisano M. W. na listę członków tej Izby.

Uchwała została doręczona stronie. Zdaniem organu, M. W. dysponował uchwałą w dniu [...] marca 2003 r. W tym bowiem dniu, po uiszczeniu na podstawie tej uchwały składek członkowskich, wydano pierwsze zaświadczenie o członkostwie w Izbie. W październiku 2004 r., wobec powzięcia wątpliwości, co do prawdziwości przedstawionego przez M. W. stwierdzenia przygotowania zawodowego, [...]OIIB zwróciła się do Urzędu Wojewódzkiego w [...], jako organu, który wydał wnioskodawcy uprawnienia, o potwierdzenie ich autentyczności.

Wobec ustalenia, że strona nie figuruje w rejestrze wydanych uprawnień, wystąpiono do Prokuratury Rejonowej o wszczęcie postępowania w sprawie posługiwania się jako autentycznym, podrobionym przez nieustaloną osobę, dokumentem nr [...]z dnia [...] listopada 1993 r. stwierdzającym przygotowanie zawodowe wnioskodawcy do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.

Postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2007 r., sygn. akt: [...]Prokuratura Rejonowa [...], umorzyła śledztwo na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. z powodu przedawnienia karalności czynu. Prokuratura jednakże ustaliła, że M. W. posługiwał się podrobionym dokumentem. Biegły w opinii jednoznacznie wykluczył, aby dokument, którym posługiwał się M. W., został wystawiony przy użyciu oryginalnych pieczęci [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] z właściwego okresu oraz wykluczył autentyczność widniejących na nim podpisów. Nadto szata graficzna przedłożonego dokumentu różniła się od szaty graficznej autentycznych dokumentów.

Skoro - w ocenie organu – Prokuratura ustaliła prawomocnym postanowieniem, że przedstawiony przy wniosku o wpis na listę członków wyżej opisany dokument nie jest autentyczny, to osoba posługująca się nim nie posiada uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, wynikających z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządzie zawodowym architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2001 r., Nr 5, poz. 42, z późn. zm.), dalej: "u.s.z.". W związku z powyższym Rada [...]OIIB Uchwałą nr [...]z dnia [...] sierpnia 2007r. skreśliła M. W. z listy członków [...]OIIB.

Strona odwołała się od tej uchwały do KRPIIB, która uchwałą nr [...]z dnia [...]października 2007 r. utrzymała zaskarżoną uchwałą Rady [...]OIIB w mocy.

Jednakże na skutek skargi strony KRPIIB, w ramach autokontroli, uchwałą [...]z dnia [...] grudnia 2007 r. uwzględniła skargę i uchyliła w całości zaskarżoną uchwałę Rady [...]OIIB nr [...]oraz umorzyła postępowanie pierwszej instancji.

Zgodnie z wytycznymi KRPIIB zawartymi w piśmie z dnia [...] grudnia 2007 r., Rada [...]OIIB w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postanowieniem nr [...]z dnia [...] stycznia 2008 r. wznowiła postępowanie w sprawie wpisu M. W. na listę członków [...]OIIB. Stronie doręczono odpis postanowienia.

Uchwałą nr [...]z [...] marca 2008 r. Rada [...]OIIB odmówiła wpisu strony na listę członków [...]OIIB z uwagi na niespełnienie wymogów art. 5 ust. 2 u.s.z.

Wskutek odwołania strony, KRPIIB uchwałą [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. uchyliła w całości zaskarżoną uchwałę Rady [...]OIIB nr [...]i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na niewskazanie przez organ I instancji żadnego z rozstrzygnięć, określonych w art. 151 k.p.a. i jednoczesne nieuchylenie dotychczasowej wydanej przez siebie decyzji.

Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2008 r., poinformowano stronę o wszczęciu przed Radę [...]OIIB postępowania wyjaśniającego odnośnie wpisu na listę członków [...]OIIB w ramach wznowionego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008r. postępowania oraz o przysługujących stronie w związku z tym prawach.

Ponadto pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. [...][...] Urząd Wojewódzki w [...] ponownie potwierdził, że M. W. nie figuruje w rejestrze osób uprawnionych.

Wobec powzięcia informacji o toczącym się z wniosku M. W. postępowaniu przed Okręgową Komisją Kwalifikacyjną [...]OIIB (dalej: "OKK [...]OIIB") w sprawie nadania stronie uprawnień budowlanych postanowieniem nr [...]z dnia [...]Rada [...]OIIB zawiesiła postępowanie.

Postanowieniem nr [...]z [...] maja 2011 r. Rada [...]OIIB podjęła zawieszone postępowanie. Ustalono, że OKK [...]OIIB decyzją z [...] września 2008 r., nr [...]odmówiła wnioskodawcy nadania uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej z uwagi na niespełnienie przez stronę warunków w zakresie wymaganego wykształcenia niezbędnego do uzyskania przedmiotowych uprawnień budowlanych. Następnie Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej lzby lnżynierów Budownictwa (dalej: "KKK PIIB"), po odwołaniu strony, decyzją o nr [...]z dnia [...] lutego 2009r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2009r., sygn. akt VII SA/Wa 633/09 oddalił skargę strony na decyzję KKK PIIB. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II GSK 796/09 oddalił skargę kasacyjną strony od ww wyroku WSA. Tym samym utrzymano w mocy decyzję OKK [...]OIIB uznającą, że wnioskodawca nie posiada odpowiedniego wyksztalcenia do uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.

Organ z uwagi na toczącą się korespondencję strony ze [...] Urzędem Wojewódzkim, organ uwzględniał wnioski strony o przedłużenie terminu na wnoszenie wniosków dowodowych.

Pismami z [...][...] Urząd Wojewódzki, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego jednoznacznie stwierdził, że M. W. nie figuruje ani w rejestrze osób skladających dokumenty w celu uzyskania uprawnień budowlanych, ani w rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane. Natomiast pod numerem ewidencyjnym [...] figuruje inna osoba posiadająca uprawnienia budowlane, której uprawnienia zostały wydane w dniu [...] maja 1993 r. W dacie zaś przywołanej przez M. W. tj. [...]listopada 1993 r. nie było zwołane posiedzenie komisji kwalifikacyjnej, zatem nie było możliwe uzyskanie uprawnień z taką datą. Zdaniem Urzędu powyższe wskazuje, że strona legitymuje się fałszywymi uprawnieniami, co potwierdza postanowienie Prokuratury Rejonowej [...]z [...] kwietnia 2007 r., sygn. akt [...]. Urząd również zauważył, że strona utrudniała weryfikację dokumentów, gdyż mimo wielokrotnych wezwań nie przedstawiła organowi żadnego dokumentu potwierdzającego posiadane uprawnienia. Ponadto informował stronę, że zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, że w celu uzyskania dostępu do akt z archiwum należy wystąpić z formalnym wnioskiem określającym sposób udostępnienia akt oraz dokumenty, do których chce się mieć dostęp. W toku postępowania Skład Orzekający Rady [...]OIIB przesłuchał w dniu [...] kwietnia 2013 r. świadków: pracownice Urzędu - [...]i [...]oraz [...].

Następnie strona złożyła wniosek dowodowy o zobowiązanie [...] Urzędu Wojewódzkiego do udostępnienia książki wniosków przyjmowania dokumentów na uprawnienia budowlane z lat 1991-1993, przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie prawidłowości jego wpisu odnośnie osoby, która wg rejestru urzędu posiada uprawnienia budowlane o nr [...], ustalenia dat posiedzeń komisji kwalifikacyjnych w celu zbadania czy są one zbieżne z datami wydania uprawnień budowlanych (na podstawie przykładowych uprawnień innych osób - przedłożonych przez stronę).

W odpowiedzi na wystąpienie [...]OIIB w związku z wnioskami dowodowymi strony, [...] Urząd Wojewódzki pismem z dnia [...] maja 2013 r. podtrzymał wcześniejsze stanowisko oraz z uwagi na zapisy ustawy o ochronie danych osobowych odmówił przekazania informacji, o które wnosiła strona.

Wzywano stronę na przesłuchania, uwzględniając także jej wniosek o zmianę terminu czynności, ale bezskutecznie. W piśmie z dnia [...]lipca 2013 r. strona ponownie podtrzymała wcześniejsze wnioski dowodowe, zarzucając też sprzeczność zeznaniom świadków [...]i [...]w kwestii przyjmowania dokumentów osób, które ukończyły AGH w Krakowie. Skład Orzekający Rady [...]OIIB nie przychylił się do tych wniosków i po uzyskaniu od pełnomocnika strony stanowiska w sprawie w dniu [...] lipca 2013 r. zakończył postępowanie wyjaśniające w sprawie oraz poinformował stronę o prawach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a.

W dniu [...]sierpnia 2013 r. M. W. zapoznał się w siedzibie [...]OIIB z aktami sprawy i wniósł o przedłużenie terminu na złożenie wyjaśnień.

Rada [...]OIIB przychyliła się do wniosku strony.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. wnioskodawca podał wcześniejsze argumenty na poparcie jego stanowiska.

W dniu [...] września 2013 r. Rada [...]OIIB wydała uchwałę nr [...], na mocy której stwierdziła wydanie uchwały Rady [...]OIIB nr [...]z dnia [...]03.2003 r. w części dotyczącej wpisu M.W.na listę członków [...]OIIB pod nr ewid. [...] z naruszeniem prawa, stwierdzając jednocześnie brak możliwości jej uchylenia w związku z upływem 5 lat od dnia doręczenia tamtej uchwały.

Od ww. uchwały M.W.złożył odwołanie. Uchwalą nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Krajowa Rada PIIB uchyliła w całości kwestionowaną uchwałę nr [...], przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Od uchwały nr [...] strona złożyła skargę do sądu administracyjnego. Jednak nie nastąpiło wstrzymanie wykonalności tejże uchwały, co po zwrocie akt do [...]OIIB przyczyniło się do dalszego procedowania w sprawie.

W dniu [...] kwietnia 2016 r. Rada [...]OIIB zawiesiła przedmiotowe postępowania, podnosząc zasadność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Rady [...]OIIB z 2003 r. nr [...] o przyjęciu M. W. w poczet członków Izby. Na skutek negatywnego stanowiska KRPIIB wobec tego wniosku - Rada [...]OIIB postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. podjęła zawieszone postępowanie. Na oba postanowienia, tj. o zawieszeniu postępowania i o jego podjęciu strona złożyła zażalenia – rozpatrzone przez KRPIIB.

Zgodnie z wytycznymi KRPIIB do akt sprawy włączono notatkę wskazującą na datę [...] marca 2003 r. jako datę wystawienia pierwszego zaświadczenia M. W. o członkostwie w [...]OIIB.

W dniu [...] sierpnia 2016 r. Rada [...]OIIB wydała uchwałę nr [...]w której stwierdziła wydanie uchwały Rady [...]OIIB nr [...]z dn. [...].03.2003 r. w części dotyczącej wpisu M.W.na listę członków [...]OIIB pod nr ewid. [...] z naruszeniem prawa, ze względu na brak posiadania przez stronę uprawnień budowlanych, tj. niespełnienia wymogów z art. 5 ust. 2 u.s.z.

W ww. uchwale wskazano również, że okolicznością, z powodu której organ nie uchylił uchwały Rady [...]OIIB nr z [...] marca 2003 r. w przedmiotowej części jest upływ okresu dziesięcioletniego, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., a który upłynął w dniu [...] marca 2013 r.

Od ww. uchwały w ustawowym terminie odwołanie złożył M.W..

W odwołaniu z dnia [...]października 2016 r. strona wskazała na naruszenie przez organ art. 5 ust. 2 u.s.z. przez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie. Strona zarzuciła również nie zastosowanie przepisu art. 61 ww. ustawy.

Odwołujący wskazał również na naruszenie przepisów k.p.a, tj. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów, a także art. 8 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 10 k.p.a., a także art. 145 § 1 pkt 1,2 i 5 k.p.a.

W uzupełnieniu odwołania strona załączyła kopię pisma z dnia [...] lutego 1993 r. Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 1993 r.

KRPIIB w całości podzieliła dotychczasowe ustalenia co do stanu faktycznego, jak również jego ocenę prawną. Zarówno zarzuty strony co do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i te dotyczące prawa procesowego nie zasługiwały w ocenie organu na uwzględnienie. Wskazano, że zarzuty strony były w większości powieleniem argumentów podnoszonych już w ramach toczącego się postępowania.

Organ wyjaśnił, że wnioski o wstrzymanie wykonania decyzji (uchwały) nie korzystają z domniemania uwzględnienia i jako takie nie wstrzymują postępowania. Organy związane są rzeczywistym wstrzymaniem wykonania decyzji (uchwały), a nie samym wnioskami, popartymi nawet silnym przekonaniem strony co do ich zasadności. Odnosząc się do zarzutu strony, iż skarga na uchwałę nr [...]nie została rozpatrzona, organ zauważył, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Co do zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, KRPIIB również nie podzieliła stanowiska strony. Wnioskodawca w pełni korzystał z przysługującego jemu prawa czynnego udziału w postępowaniu, wielokrotnie przedstawiając swoje stanowisko w sprawie. Organ w toku postępowania niejednokrotnie przychylał się do wniosków strony o przedłużanie terminów. Również uprawnienie strony do zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie zostało zrealizowane. Organ uznał również, że w sprawie nie pojawiły się nowe okoliczności, oraz że zebrano całość materiału dowodowego, a organy zobowiązane są do działania bez zbędnej zwłoki.

Odnosząc się do twierdzeń strony, jakoby nie doszło do popełnienia przestępstwa, organ stanął na stanowisku, że kwestia braku przez stronę uprawnień budowlanych została prawomocnie i w sposób niebudzący żadnych wątpliwości rozstrzygnięta postanowieniem o umorzeniu śledztwa z dnia [...] kwietnia 2007 r., sygn. akt [...]. Opinia biegłego w sposób jednoznaczny wykluczyła możliwość aby przedmiotowe dokumenty zostały wydane przy użyciu oryginalnych pieczęci [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], co oznacza, że zostały one podrobione. Poza tym, organ dokonał również swoich własnych ustaleń, kierując pisma do Urzędu Wojewódzkiego w [...] oraz przestuchując świadków. Wskazane dowody nie budziły wątpliwości co do dokumentowania się przez stronę sfałszowanymi uprawnieniami budowlanymi.

Odnosząc się do kwestii niespełniania wymogów do uzyskania uprawnień budowlanych, to okoliczność ta została prawomocnie przesądzona wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II GSK 796/09. Orzeczeniem tym, organy administracji są związane. W konsekwencji, KRPIIB w całości podzieliła ustalenia dokonane przez Radę [...]OIIB w zakresie uznania, że M.W.nie spełnia wymogów określonych w art. 5 ust. 2 u.s.z.

Organ podniósł również, że nie został naruszony art. 61 u.s.z.. Odwołujący się zaś nie sprecyzował dokładnej normy prawnej wynikającej z tego artykułu.

KRPIIB podzieliła również stanowisko Rady [...]OIIB w zakresie, w jakim organ uznał okoliczności podnoszone przez stronę w toku całego postępowania (w tym w przedmiotowym odwołaniu) dotyczące składania w latach 90-tych wniosku o nadanie uprawnień budowlanych jako nieistotne. Jeżeli strona faktycznie taki wniosek składała, to powinna otrzymać oryginalne, a nie sfałszowane uprawnienia budowlane.

Organ II instancji w całości podzielił również twierdzenia Rady [...]OIIB w zakresie niezasadności wniosków dowodowych strony w zakresie przeprowadzenia dowodów z książki wniosków o przyjmowanie dokumentów na uprawnienia budowlane w [...] Urzędzie Wojewódzkim oraz badania prawidłowości wydanych uprawnień przez [...] Urząd Wojewódzki w stosunku do innych osób z lat 1989-1993. Powyższe kwestie nie dotyczyły istoty sprawy, a zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

Organ I instancji dołączył do akt sprawy poświadczoną za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego uchwałę nr [...]z dnia [...] marca 2003 r. o wpisie na listę członków [...]OIIB m.in. M.W. wraz z protokołem z posiedzenia na którym ją wydano. Uchwała, która jest poświadczona za zgodność z oryginałem nie budzi żadnych wątpliwości i dokument dołączony przez organ I instancji jest w pełni wiarygodny. W aktach sprawy brakowało wskazania daty doręczenia stronie uchwały Rady [...]OIIB nr [...]z dnia [...] marca 2003 r. Organ I instancji jednakże ustalił, że strona dysponowała tą uchwałą w dniu [...] marca 2003 r., ponieważ w tym dniu, po uiszczeniu na podstawie omawianego rozstrzygnięcia składek członkowskich, wydano pierwsze zaświadczenie o członkostwie w izbie. Powyższe ustalenia były wyczerpujące i pozwalały na prawidłowe obliczenie wynikających z art. 146 § 1 k.p.a., tj. terminu 5-letniego oraz 10-letniego ograniczających możliwość wznowienia.

Powyższą uchwałę zaskarżył M.W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały, jako wydanej z naruszeniem prawa. Zwrócił się również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały do czasu rozstrzygnięcia niniejszej skargi, zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego oraz o przyznanie prawa pomocy.

Zdaniem skarżącego zaskarżona uchwała naruszyła następujące przepisy prawa:

1) art. 5 ust. 2 u.s.z. przez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie;

2) art. 61 u.s.z. przez jego niezastosowanie;

3) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie/zaniechanie przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów:

a) zawartego w piśmie pełnomocnika z dnia [...] lutego 2009 r. z akt postępowania weryfikacyjnego prowadzonego przez Pełnomocnika Okręgowego przed wpisem skarżącego na listę członków [...]OIIB wraz z ówczesną korespondencją z Urzędu Wojewódzkiego w zakresie tejże korespondencji oraz oryginału uchwały Rady [...]OllB nr [...]z dnia [...] marca 2003 r.,

b) złożonych do protokołu na posiedzeniu w dniu [...] kwietnia 2013 r. z książki wniosków o przyjmowanie dokumentów na uprawnienia budowlane w [...] Urzędzie Wojewódzkim oraz badania wydanych uprawnień przez [...] Urząd Wojewódzki w stosunku do przykładowo przedłożonych zaświadczeń innych osób z lat 1989-93.

4) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a. poprzez nieprzesłuchanie skarżącego jako strony, czyli nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy;

5) art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę dowodów w sprawie oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów zebranych w tej sprawie;

6) art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu jako stronie czynnego udziału w sprawie i uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego przed zamknięciem postępowania i wydaniem decyzji - tj. zaskarżonej uchwały;

7) art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez przez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie;

8) art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez przez jego niewłaściwe zastosowanie.

W odpowiedzi na skargę KRPIIB wniósł o oddalenie skargi.

Referendarz sądowy, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, postanowieniem z dnia 26 czerwca 2017 r. zwolnił stronę od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącego radcę prawnego.

Wyrok oddalający skargę został wydany przez Sąd w dniu 19 grudnia 2017 r.

W dniu 6 marca 2018 r. (data oddania pisma w placówce pocztowej wyznaczonego operatora, k. – 169-171 akt sąd.) pełnomocnik z urzędu strony złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia ww wyroku oraz doręczenie tego uzasadnienia wraz z odpisem wyroku. W tym samym piśmie pełnomocnik także wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku wraz z odpisem wyroku. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2018 r. Sąd uwzględnił wniosek pełnomocnika skarżącego i przywrócił termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 19 grudnia 2017r. Postanowienie zostało odebrane przez pełnomocnika skarżącego w dniu 10 maja 2018 r., a przez pełnomocnika organu – w dniu 22 maja 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga M.W. nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy zauważyć, że skarga dotyczy uchwał (decyzji) wydanych w trybie nadzwyczajnym – wznowienia postępowania.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową. Przesłanki wznowienia postępowania są określone w sposób enumeratywny i mają charakter obligatoryjny. Zostały wyliczone w art. 145 § 1, art. 145a i 145b. Ze względu na obligatoryjny sposób sformułowania przyczyn wznowienia organ nie dysponuje uznaniem administracyjnym, co ma istotne znaczenie w przypadku upływu terminu wniesienia wniosku przez stronę. Na podstawie art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony.

Na mocy art. 145 § 3 k.p.a. z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.

Natomiast z mocy art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Z treści art. 146 § 1 k.p.a. wynika, że upływ określonych w nim terminów, jako negatywnej przesłanki do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji jest bezwarunkowy, tj. niezależnie od okoliczności, które to spowodowały. Regulacja art. 146 k.p.a. ma charakter materialny, a nie procesowy. Nie reguluje dopuszczalności wszczęcia postępowania w trybie wznowienia postępowania. Przedmiotem jest wyznaczenie granic materialnoprawnych zmiany lub pozbawienia uprawnienia lub treści i zakresu obowiązku prawnego. Wystąpienie przesłanki negatywnej pozbawia organ administracji publicznej kompetencji do ingerencji w relację materialnoprawną ukształtowaną decyzją administracyjną.

W niniejszej sprawie postępowanie zakończone uchwałą Rady nr [...]z dnia [...] marca 2003 r. w części dotyczącej wpisu skarżącego na listę [...]OIIBW zostało wznowione z urzędu na podstawie postanowienia nr [...]Rady [...]OIIB z [...] stycznia 2008 r. Jako podstawę wznowienia powołano art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W ramach tego postępowania została wydana przez KRPIIB uchwała nr [...]z dnia [...] stycznia 2014 r. uchylająca w całości uchwałę nr [...]Rady [...]OIIB z dnia [...] września 2013 r. o stwierdzeniu wydania opisywanej uchwały Rady [...]OIIB nr [...]z [...] marca 2003 r. w części dotyczącej wpisu wnioskodawcy na listę członków [...]OIIB pod nr [...]z naruszeniem prawa i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Radę [...]OIIB. Uchwałę nr [...]M.W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten wyrokiem z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1079/14 oddalił skargę w całości. Orzeczenie to stało się prawomocne od dnia 8 grudnia 2015 r.

W tej sytuacji należy wziąć pod uwagę zapisy art. 170 i art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. , a obecnie – z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.). Powołane przepisy nie uległy zmianie. Przepis art. 170 p.p.s.a. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z kolei uregulowanie art. 171 p.p.s.a. mówi, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.

Oznacza to, że wyrażona w art. 170 p.p.s.a. istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia. W sytuacji, gdy zostało sporządzone uzasadnienie wyroku, to kierując się tym, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy wyroku, jeżeli zostało sporządzone uzasadnienie (por. wyroki NSA z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2428/15, opubl. Lex nr 2395822, z dnia 29 września 2010 r., sygn. ak I FSK 944/10, opubl. Lex 744567).

Należy także podkreślić, że zakres powagi rzeczy osądzonej, jak i zakres związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego odnosi się do tego, co było przedmiotem rozstrzygnięcia w konkretnej, rozpoznawanej sprawie (por. wyroki NSA z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1394/10, opubl. Lex 1068391, z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt I FSK 942/10, opubl. Lex nr 744566).

Wobec niesporządzenia uzasadnienia w sprawie VI SA/Wa 1079/14, zakres powagi rzeczy osądzonej i związania organów i sądu należało ustalić przede wszystkim na podstawie treści zaskarżonej w tamtej sprawie uchwały (nr [...]). Należy przypomnieć, że uchwała KRPIIB nr [...]została wydana w postępowaniu wznowieniowym i miała charakter kasacyjny. Jako podstawę prawną jej wydania KRPIIB powołała art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w późniejszym postępowaniu ta kwestia nie może być już w ogóle badana. Zachodzi wówczas ograniczenie dowodzenia faktów objętych orzeczeniem prejudycjalnym, a nie tylko ograniczenie określonego środka dowodowego (por. B. Dauter, Komentarz do art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, WKP 2018).

Z kolei w przypadku decyzji kasacyjnej organ odwoławczy, podejmując ją na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jest obowiązany zawrzeć w jej uzasadnieniu wytyczne/wskazówki/zalecenia, o których mowa w tym przepisie. Należy też jednak uwzględnić, że decyzja kasacyjna jest rozstrzygnięciem procesowym, a zatem nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego. Oznaczało to formalnie, że organ

I instancji nie mógł, według stanu prawnego z daty wydania uchwały nr [...], zostać skutecznie związany ocenami prawnymi organu II instancji. Jednakże należało to rozumieć, że organ I instancji nie był związany wyrażonymi w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej ocenami, poglądami i stanowiskiem organu drugiej instancji odnośnie do wykładni przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Natomiast był związany prawnie wskazanymi przez organ odwoławczy "okolicznościami", jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu tej sprawy, jak i ocenami prawnymi organu odwoławczego w przedmiocie stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania (por. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2016).

Organy obu instancji w zaskarżonych w niniejszej sprawie uchwałach kwestii nie tej nie podejmowały, co należy uznać za naruszenie prawa, ale nie skutkujące uchyleniem zaskarżonych rozstrzygnięć. Rozważenie tej kwestii uprościłoby organom postępowanie dowodowe. Organy skupiły się jedynie na wydanym także w postępowaniu o sygn. VI SA/Wa 1079/14 postanowieniu odmawiającym wstrzymania zaskarżonej uchwały nr [...], które miało charakter tymczasowy (art. 61 § 6 p.p.s.a.). Decydujące znaczenie ma bowiem wyrok w sprawie VI SA/Wa 1079/14, odkąd stał się prawomocny (art. 170 i art. 171 p.p.s.a.).

Kierując się powyższym, w uchwale nr [...]KRPIIB przesądziła, że decydujące znaczenie mają dowody z postępowania przygotowawczego, sygn. akt [...], zakończonego postanowieniem o umorzeniu postępowania. W owym postępowaniu stwierdzono bowiem popełnienie przestępstwa. Ta okoliczność z kolei powodowała zobowiązanie organu I instancji do poddania ocenie zastosowanie

art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Organ bowiem oparł wznowienie jedynie na przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., do tego z niewyjaśnionych w decyzji powodów (k. – 586, 587 akt adm.).

Organ odwoławczy także stwierdził, że strona nie posiada uprawnień budowlanych (postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie [...]i pisma Urzędu Wojewódzkiego w [...]), jak i nie spełnia wymogów do ich uzyskania (por. wyrok NSA w sprawie II GSK 769/09).

Zgodzić się należy ze skarżącym, że w postępowaniu karnym nie przesądza się kwestii posiadania uprawnień. Organ odwoławczy dokonał skrótu myślowego. Jednakże KRPIIB przesądziła, że dowody zebrane w śledztwie o sygn. [...]i prawomocne postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...]w [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. wykazały, że został dokonany czyn sfałszowania dokumentów istotnych dla nabycia uprawnień budowlanych i posługiwania się tymi dokumentami w postępowaniu o uzyskanie uprawnień budowlanych. Skarżący przeciwnych dowodów nie przedstawił, jeżeli te okoliczności nadal zamierzał podważać. Obowiązek taki wynika z art. 7 k.p.a.

Konsekwencją stanowiska KRPIIB było prowadzenie postępowania wznowieniowego w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 (wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe) i z art. 145 § 1 pkt 2 (wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa). Organ odwoławczy w uchwale nr [...]zauważył, że na mocy art. 145 § 3 k.p.a. z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.

Aczkolwiek, zdaniem KRPIIB przedłożenie potwierdzonej przez radcę prawnego za zgodność z oryginałem kopii uchwały z dnia [...] marca 2003 r. nr [...]wypełniło obowiązek nałożony na Radę [...]OIIB (k. -587 akt adm.), to na późniejszym etapie został dołączony do akt oryginał tej uchwały (k. – 41 – 55 akt adm. odwoławczych). Ponadto organ I instancji ustalił, że skarżący co najmniej w dniu [...] marca 2003 r. otrzymał uchwałę nr [...]o przyjęciu go w poczet członków [...]OIIB w [...], gdyż w tym dniu zostało stronie wydane zaświadczenie o przynależności do [...]OIIB (k. – 676 akt adm.), co mogło nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji i uiszczeniu stosowanej opłaty. Skarżący nie kwestionował, aby w tej dacie nie był jeszcze w posiadaniu uchwały nr [...] Rady [...]OIIB. Zatem można było zaakceptować stanowisko organów, że tę datę, skoro nie ustalono wcześniejszej daty doręczenia uchwały nr [...], należało traktować jako moment doręczenia tejże uchwały, co miało istotne znaczenie dla liczenia terminów przewidzianych przez art. 145 § 3 i art. 146 § 1 k.p.a.

Wobec jednoznacznego stanowiska KRPIIB w uchwale [...] odnośnie dowodów z postępowania przygotowawczego w sprawie [...]oraz okoliczności, że umorzone postępowanie karne toczyło się przeciwko m.in. M. W., właściwe było stanowisko organów, że wystąpiły przesłanki wznowieniowe z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Szczególnie w uchwale nr [...] Rada [...]OIIB wyczerpująco omówiła te przesłanki i przedstawiła okoliczności potwierdzające ich wystąpienie w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy w pełni zaakceptował to stanowisko. Skarżący poza polemiką nie przedstawił dowodów na poparcie swoich tez, podważających omawiane dowody. Sąd zaaprobował stanowisko organów obu instancji jako wyczerpujące i posiadające oparcie w przepisach prawa.

Jednocześnie z uwagi na upływ czasu, należało zastosować przepis art. 146 § 1 k.p.a. i będący jego następstwem art. 151 § 2 k.p.a. (W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.), co też organ I instancji uczynił, a KRPIIB zaakceptowała.

Skarżący dużą wagę, także w skardze, przywiązuje do przesłuchania go, która to czynność nie nastąpiła. Prześledziwszy akta sprawy należy zauważyć, że to strona unikała przesłuchania. Ponadto w myśl art. 86 k.p.a. stronę można przesłuchać, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki ww wymienione, aby było koniecznym przesłuchanie skarżącego. Dlatego nie można nieprzeprowadzenia tego dowodu traktować jako istotnego naruszenia przepisów postępowania, szczególnie przy opisanej postawie skarżącego.

Jednocześnie należy zauważyć, że skarżący był aktywny w postępowaniu (vide jego pismo z dnia [...] sierpnia 2016 r., k-692-693 akt adm., po poinformowaniu go przez Radę [...]OKIIB o zakończeniu postępowania i przysługujących mu uprawnieniach (k. - 682 akt adm.). W postępowaniu odwoławczym nie było prowadzone postępowanie wyjaśniające, więc nie było konieczności powiadamiania strony o treści art. 10 k.p.a. Skarżący zaś został poinformowany przez Radę [...]OIIB o przekazaniu jego odwołania i pisma uzupełniającego do organu odwoławczego.

Wobec powyższego, mając na uwadze wytyczne zawarte w uchwale KRPIIB nr [...], organy w uchwałach obecnie kontrolowanych nie naruszyły przepisów postępowania: art. 10, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i w konsekwencji art. 145 § 1 pkt 1, 2 oraz 5 k.p.a.

Skoro wskutek przeprowadzonego postępowania ustalono, że uchwała nr [...]z dnia [...] marca 2003 r. została wydana w oparciu o sfałszowany dokument, a skarżący nie wykazał, aby posiadał wówczas uprawnienia budowlane, to z uwagi na upływ czasu należało wydać rozstrzygnięcie jak to uczyniono w uchwale Rady [...]OIIB nr [...]i utrzymującej ją w mocy uchwale nr [...] KRPIIB, z korektami uzasadnienia wyżej przedstawionymi.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, skoro warunkiem przynależności do samorządu zawodowego inżynierów budownictwa jest posiadanie odpowiednich uprawnień, czego wymaga art. 5 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa.

Skarżący nadto nie wskazał, która jednostka redakcyjna art. 61 została naruszona przez organy administracji. Mając jednak na uwadze zakres postępowania, że chodziło o uregulowania dotyczące wpisu osoby na listę członków samorządu zawodowego, wydaje się, że zarzut dotyczył ust. 6 tego art. Wymogiem wpisu na listę członków izby według tego przepisu było posiadanie prawidłowych dokumentów. Ponadto w przypadku skarżącego przyjęcia na członka [...]OIIB dokonała Rada tej Izby, a nie pełnomocnik, o którym mowa w art. 61 ust. 5-8 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa.

Z powyższych względów skargę jako niezasadną na mocy art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.