Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 722/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 20 grudnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant: starszy asystent sędziego Katarzyna Miller po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zakładu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1902/15 w sprawie ze skargi Zakładu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1902/15, oddalił skargę Zakładu [...] sp. z o.o. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniach 27 marca oraz 3, 5, 11 i 15 kwietnia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska - dalej: WIOŚ, przeprowadził kontrolę w Zakładzie[...] sp. z o. o. w[...] . Podczas kontroli stwierdzono, że kontrolowany był odbiorcą substancji o nazwie TPCS NOLO przywiezionej w roku 2009 z czeskiej firmy [...] a.s.[...]. Na podstawie dokumentów przedstawionych przez kontrolowanego organ ustalił, że [...] a.s. kupiła substancje TPS NOLO od jej czeskiego producenta firmy [...] s.r.o. Organ ustalił także, że substancja o nazwie TPS NOLO została wyprodukowana poprzez zmieszanie miału węglowego, tlenku wapnia oraz kwaśnych smół z przeróbki ropy naftowej wydobywanych z lagun firmy [...] w okolicach[...], które są składowiskiem odpadów niebezpiecznych eksploatowanych do lat 90-tych XX wieku przez nieistniejącą już rafinerię ropy naftowej. Wskazane składowiska odpadów niebezpiecznych są rekultywowane, a usuwane z nich odpady są przekazywane do spalenia w instalacjach. Organ ustalił również, że substancja TPS NOLO, wytwarzana przez [...] s.r.o według jej wytwórcy jest przeznaczona do zastosowania w średnich i wielkich zakładach energetycznych.

W dniu [...] grudnia 2013 r. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego WIOŚ wydał decyzję administracyjną nakładającą karę pieniężną w wysokości 180.000 zł na Zakład [...] sp. z o.o. jako odbiorcę odpadów niebezpiecznych w postaci kwaśnych smół z rafinerii ropy naftowej, zmieszanych z wapnem i węglem, przywiezionych nielegalnie z Czech bez dokonania wymaganego zgłoszenia. W ocenie organu substancja określana jako mieszanka paliwowa TPS NOLO wypełnia definicję odpadu określoną w art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach z 2001 r., która obowiązywała w okresie dokonania przywozu z Czech ww. substancji. Zdaniem organu mieszankę paliwową należało zakwalifikować do kategorii Q8 (pozostałości z procesów przemysłowych) z załącznika 1 do ustawy. Organ stwierdził również, że odpad należy klasyfikować pod kodem A 3190 z załącznika IV do rozporządzenia 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów oraz pod kodem 05 01 07* z Europejskiego Katalogu Odpadów. Ponieważ wysyłający odpad z Czech nie posiadał stosownego zezwolenia właściwych władz, zgodnie z art. 2 ust. 35a) rozporządzenia nr 1013/2006, przemieszczanie odpadów do Zakładu [...] sp. z o.o. WIOŚ uznał za przemieszczanie nielegalne.

Od wskazanej decyzji pismem z dnia 14 stycznia 2014 r. Zakład [...] sp. z o.o. złożył odwołanie.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska - dalej: GIOŚ, decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję WIOŚ.

Od wskazanego rozstrzygnięcia organu II instancji wniesiona została przez Zakład [...] sp. z o.o. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 24 listopada 2014 r. sygn. IV SA/Wa 1660/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję GIOŚ.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy GIOŚ decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr[...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym wysokości kary pieniężnej i w tym zakresie orzekł karę pieniężną w wysokości 90.000 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że przedmiotowe kwaśne smoły, pochodzą z procesów rafinacji ropy naftowej, który miał miejsce podczas procesu produkcji paliw w rafinerii[...] , znajdującej się w pobliżu[...]. Kwaśne smoły nie były produktem, tj. celem procesu produkcyjnego, lecz substancją powstałą w trakcie produkcji paliwa, dla której dotychczasowy właściciel, tj. firma [...] nie znalazła dalszego zastosowania i pozbywała się kwaśnych smół poprzez składowanie ich w składowiskach odpadów niebezpiecznych. Zatem kwaśne smoły stanowiły pozostałości z procesów przemysłowych i wypełniały definicje odpadów określoną w art. 3 ust.1 ustawy o odpadach z 2001 r. Nadto organ podkreślił również, że w świetle nowych przepisów tj. ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21 z późn. zm.) substancja określona jako TPS NOLO również wypełnia definicję odpadu określoną w art. 3 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Organ wskazał, że po ponownym przeanalizowaniu stanu faktycznego i dowodów zgromadzonych w sprawie podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w uchylonej decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r., dotyczące zaklasyfikowania substancji TPS NOLO jako odpadu niebezpiecznego i zasadności nałożenia kary pieniężnej na spółkę. Uwzględniając rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2014 r., ponownie dokonał analizy okoliczności na podstawie których nałożono karę pieniężną w wysokości 180.000 zł i uznał za zasadne obniżenie kary do kwoty 90.000 zł. Uzasadniając obniżenie kary organ wyjaśnił, że wziął pod rozwagę m. in.: fakt podniesiony również przez organ I instancji, że substancje ropopochodne, w tym przypadku kwaśne smoły, zawierają węglowodory posiadające właściwości toksyczne, rakotwórcze lub ekotoksyczne, szkodliwe zarówno dla ludzi, jak i środowiska, które zostały wymienione w załączniku nr 4 do ustawy o odpadach z 2001 r. jako właściwości odpadu, które powodują, że odpady są niebezpieczne; że zastosowanie tlenku wapnia mogło doprowadzić do obniżenia zagrożenia ze strony tylko jednej z ww. właściwości mianowicie "kwaśnego" charakteru odpadów, natomiast nie mogło wyeliminować węglowodorów, powodujących że mieszanina kwaśnych smół zmieszanych z tlenkiem węgla i miałem węglowym, przywieziona do spółki nadal stanowiła odpad niebezpieczny o charakterystyce kwalifikującej ją do kodu 05 01 07* z Europejskiego Katalogu Odpadów oraz A 3190 z załącznika IV do rozporządzenia nr 1013/2006; że strona usunęła już nielegalnie przywiezione odpady, a zatem usunęła źródło szkodliwego oddziaływania na środowisko i zdrowie ludzi; fakt przywiezienia dużej masy nielegalnych odpadów.

Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję do WSA w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

W wyroku oddalającym skargę Sąd pierwszej instancji odwołał się do treści art. 153 P.p.s.a. i stwierdził, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. IV SA/Wa 1660/14, uchylił decyzję GIOŚ z dnia [...] lipca 2014 r. o nałożeniu na skarżącego, jako odbiorcę odpadów niebezpiecznych w postaci kwaśnych smół z rafinerii ropy naftowej, bez dokonania wymaganych przez prawo zgłoszeń, kary pieniężnej w wysokości 180.000 zł. Sąd w sposób wiążący i jednoznaczny ocenił, że substancja o nazwie TPS NOLO sprowadzona przez skarżącą do Polski jest odpadem i że została sprowadzona nielegalnie bez dokonania wymaganego prawem zgłoszenia. Tym samym ponowione w tym zakresie zarzuty nie mogą odnieść zamierzonego skutku, bowiem ta kwestia w sposób wiążący została rozstrzygnięta już w obszernie zacytowanym wyroku z 4 listopada 2014 r. Sąd w tym wyroku wskazał również na elementy, które winny być przez organ wyjaśnione i w sposób należyty uzasadnione, a dotyczyły one kwestii wysokości wymierzonej kary. W tym zakresie, zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ wywiązał się z nałożonego obowiązku. Zaskarżona decyzja w sposób jasny i precyzyjny wskazuje elementy, które stanowiły podstawę określenia wymierzonej kary. Organ uwzględnił przy ustalaniu kary zarówno ilość, rodzaj i charakter, jak również możliwość zagrożenia dla ludzi i środowiska, a zatem wymagane przez przepis art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów elementy. W rozpoznawanej sprawie za adekwatną została uznana kara w wysokości 90.000 zł, z czym Sąd pierwszej instancji się zgodził, uznając iż organ w sposób należyty rozważył i wyważył wszystkie elementy wpływające na wysokość nałożonej kary.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Zakład [...] sp. z o.o. w[...], domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

1. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) - P.p.s.a. skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 3 § 1 P.p.s.a poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez skarżącego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego, a to art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w kontekście konieczności wykazania przez organ umyślności działania odbiorcy odpadów i nieustosunkowanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku do tego zarzutu;

b) art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ nie wykonał zaleceń wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2014 roku o sygnaturze akt IV SA/Wa 1660/14.

2. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skarżąca spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu w wyroku, że nabyta przez skarżącą mieszanka paliwowa TPS NOLO stanowi odpad w rozumieniu przepisów.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, nie zgodził się z zarzutami skarżącej spółki i podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach, a zaskarżony wyrok - wbrew zarzutom i twierdzeniem strony skarżącej - odpowiada prawu.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.

Chybiony jest zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. Należy wskazać, że art. 1 P.p.s.a. nie jest podzielony na jednostki redakcyjne. Przepis ten stanowi, że prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). W rozpoznawanym przypadku nie ma żadnych wątpliwości, że mamy do czynienia ze sprawą sądowoadministracyjną. Biorąc pod uwagę opis zarzutu można stwierdzić, że autorowi skargi kasacyjnej nie chodziło o art. 1 P.p.s.a., ale o przepis ustawy ustrojowej, tj. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm. – dalej P.u.s.a.). Zgodnie z art. 1 P.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Podkreślić należy, że naruszenie art. 1 § 1 P.u.s.a. ma, co do zasady miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tych przepisach. Także przepis art. 3 § 1 P.p.s.a. nie jest przepisem procesowym, ale ustrojowym, określającym podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Stanowi on, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakreśla właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sprawują one wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wykazując naruszenie art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. i art. 3 § 1 P.p.s.a. strona może wywodzić, że sąd niezasadnie wyszedł poza kryterium kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd administracyjny bada (ocenia) legalność zaskarżonego aktu w zakresie odnoszącym się do kompetencyjno-proceduralnych podstaw działania organu administracji podejmującego rozstrzygnięcie oraz materialnoprawnych podstaw jego wydania, kontrolując prawidłowość ich wykładni oraz prawidłowość ich zastosowania (por. L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a wykładnia prawa, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2010, nr 5-6, s. 267 i n.). Sąd może naruszyć powołane przepisy ustrojowe tylko wówczas, gdy oceni działalność administracji przyjmując inne, niż legalność, kryterium kontroli - przykładowo będzie ją oceniał pod kątem słuszności. W przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do przyjęcia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dokonał takiej kontroli albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem.

Analizując zarzuty skargi kasacyjnej należy mieć na względzie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 4 listopada 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1660/14 uchylił decyzję GIOŚ z dnia [...] lipca 2014 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 180.000 zł. Zasadniczo istotne w sprawie było zatem dokonanie oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle postanowień art. 153 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna wyrażona w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.

Pozbawiony jest doniosłości prawnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez brak rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w kontekście konieczności wykazania przez organ umyślności działania odbiorcy odpadów i nieustosunkowanie się przez Sąd Wojewódzki do tego zarzutu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oceniając kwestionowany wyrok pod tym kątem stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo odniósł się do okoliczności sprawy i w sposób rzetelny i obiektywny, związany oceną prawną zawartą w wyroku z dnia 4 listopada 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1660/14, wyjaśnił motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia.

W wyroku z dnia 4 listopada 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1660/14 Sąd Wojewódzki wskazał na elementy dotyczące kwestii wysokości wymierzonej kary, które powinny być przez organ ponownie wyjaśnione i w sposób należyty uzasadnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału aktowego wynika, że wyniki badań wszystkich próbek mieszaniny odpadów kwaśnych smół, wapna oraz miału węglowego o nazwie TPS NOLO wykazały, iż zawierają one m.in. znaczne iłości substancji ropopochodnych oraz substancji ekstrahujących się eterem naftowym. Test wymywalności zanieczyszczeń w środowisku wodnym wykazał podwyższone stężenie siarczanów oraz wysoką wartość parametru pH, wskazującą na zasadowy charakter wyciągu wodnego, a ponadto wysoką zawartość ww. substancji ekstrahujących się eterem naftowym. Wyniki badań wskazują na wysoką podatność magazynowanego materiału na działanie wód opadowych i wynoszenie z nimi do środowiska zanieczyszczeń, które negatywnie oddziaływują na środowisko gruntowo-wodne, powodując zamieranie życia biologicznego z powodu zasadowego charakteru zanieczyszczonych wód, wysokich stężeń związków organicznych, w szczególności substancji ropopochodnych, które są szkodliwe dla organizmów żywych. Ponadto oględziny substancji o nazwie TPS NOLO przeprowadzone przez organ Inspekcji Ochrony Środowiska we wszystkich miejscach magazynowania wykazały, że wskutek zachodzących na jej powierzchni procesów wietrzenia w porach suchych, nawilżania podczas opadów atmosferycznych, w wyniku nasłonecznienia, występowania wiatru, a także przy sprzyjającym temu ciśnieniu atmosferycznym, na powierzchni odpadów tworzą się wykwity szaro-białej substancji. Świadczy to o niestabilności chemicznej substancji o nazwie TPS NOLO. Badania wykazały, że odpady kwaśnych smół, które po zmieszaniu z wapnem i węglem stały się składnikiem substancji o nazwie TPS-NOLO, nadal wykazują cechy odpadów niebezpiecznych. Posiadając właściwości toksyczne mogą spowodować poważne, ostre lub chroniczne zagrożenie dla zdrowia. Jako substancje rakotwórcze mogą wywoływać raka lub też zwiększyć częstotliwość jego występowania, jeśli są wdychane lub dostają się do organizmu ludzkiego drogą pokarmową lub wnikają przez skórę. Jako substancje ekotoksyczne stanowią bezpośrednie lub opóźnione zagrożenie dla środowiska, polegające na uniemożliwianiu dostępu tlenu do organizmów żywych i w konsekwencji ich obumieranie. Długotrwałe narażenie na oddziaływanie węglowodorów ropopochodnych wywołuje negatywne skutki w świecie roślinnym i zwierzęcym, a także w organizmie ludzkim.

W związku z powyższym należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że dokonana przez organ ocena substancji TPS NOLO, jako odpadu niebezpiecznego, oparta jest na ugruntowanych podstawach w postaci analiz laboratoryjnych takiej samej substancji TPS NOLO, pochodzącej z tego samego źródła, przywiezionej nielegalnie z Czech do innych polskich odbiorców. Niezasadny jest zatem zarzut skarżącej, że organ nie był w stanie ustalić rzeczywistych właściwości fizyko-chemicznych zakupionego przez skarżącą paliwa oraz stwierdzić stopnia jego zagrożenia dla środowiska. Organ w tym zakresie wykonał zalecenia wyrażone w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2014 r.

Nie można też podzielić zarzutu, że Sąd Wojewódzki pominął kwestię niewłaściwego zastosowania art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Skarżąca podnosi, że organ powinien był wziąć pod uwagę takie okoliczności jak fakt, że skarżąca wcześniej nie naruszyła przepisów ww. ustawy, była odbiorcą niewielkiej ilości odpadów w porównaniu z ilościami paliw jakimi zasadniczo obraca skarżąca oraz nie posiada zdolności finansowej do zapłaty kary pieniężnej w wysokości 90.000 zł. Zdaniem skarżącej te okoliczności powinny wpłynąć na wymierzenie kary pieniężnej w dolnych granicach. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów organ nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie karę pieniężną w wysokości od 50 000 do 300 000 zł. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wymierzając karę pieniężną w wysokości 90 000 zł GIOŚ uwzględnił fakt, iż strona usunęła już nielegalnie przywiezione odpady, czyli usunęła źródło szkodliwego oddziaływania na środowisko i zdrowie ludzi. Z drugiej strony organ musiał wziąć pod uwagę, że w tym przypadku, tak jak i w innych stwierdzonych analogicznych przypadkach, taka sama substancja, pochodząca z tego samego składowiska odpadów niebezpiecznych czeskiej firmy[...], wytwarzana w ten sam sposób poprzez wyłącznie mechaniczne wymieszanie z wapnem i węglem, musiała wykazywać cechy odpadu niebezpiecznego o właściwościach toksycznych, rakotwórczych i ekotoksycznych, szkodliwych zarówno dla ludzi jak i środowiska. Być może 465,42 ton odpadów niebezpiecznych stanowiło niewielką ilość w porównaniu z innymi materiałami, którymi obracała skarżąca, ale nawet taka ilość odpadów niebezpiecznych stanowiła istotne zagrożenie dla środowiska i miarkując karę pieniężną, organ musiał mieć ten fakt na uwadze. Organ nie mógł więc nałożyć kary pieniężnej w najniższym możliwym wymiarze, tj. w wysokości 50.000 zł. Ponadto trzeba mieć na uwadze, że organy Inspekcji Ochrony Środowiska, wymierzając karę pieniężną na podstawie art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, zawsze biorą pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy dotyczące zaistniałego zagrożenia dla środowiska oraz zdrowia ludzi, jak również takie, które mają wpływ na złagodzenie kary. Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie GIOŚ wymierzył karę w wysokości 90.000 zł., co jest karą umiejscowioną w dolnych granicach, biorąc pod uwagę możliwość nałożenia kary w zakresie od 50.000 do 300.000 zł.

Nie można również podzielić zarzutu skargi naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nabyta przez skarżącą mieszanka paliwowa TPS NOLO stanowi odpad w rozumieniu przepisów. Należy mieć na względzie, że w kwestii prawidłowości klasyfikacji przez GIOŚ substancji TPS NOLO, jako odpadu wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 24 listopada 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1660/14, stwierdzając że organ prawidłowo ocenił, że sprowadzona substancja, określana mianem mieszanki paliwowej TPS NOLO jest odpadem, pomimo, że była ona mieszanką odpadu z materiałami służącymi uszlachetnieniu paliwa, czy ograniczeniu szkodliwości odpadu (dodanie tlenku wapnia). Sąd ocenił, że organ administracji trafnie zauważył, że przydatność określonej substancji dla konkretnych celów gospodarczych (także potwierdzona stosownymi atestami) nie podważa zasadności jej kwalifikowania, jako odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Raz jeszcze trzeba podnieść, że pogląd wynikający z oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku Sądu, ma moc wiążącą. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowiłaby prawnie niedopuszczalną polemikę (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, C. H. Beck, Warszawa 2011 r., s. 544-547).

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.