Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 634/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 2, art. 106 ust. 1 i 4, art. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Po 634/15 | , , , , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , Dnia 26 listopada 2015 r., , , , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w składzie następującym:, , Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.), Sędziowie WSA Donata Starosta, WSA Anna Jarosz, Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska, , , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r., sprawy ze skargi A. W., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., z dnia (...) r. nr (...), w przedmiocie zasiłku celowego, , oddala skargę;, przyznaje adwokatowi D. G. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 zł, (dwieście czterdzieści złotych) podwyższone o kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i 20/100) stanowiącą podatek od towarów i usług –, łącznie 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i 20/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, , ,


UZASADNIENIE

Decyzją z (...) r. nr (...) Burmistrz J. (dalej jako: "Burmistrz" lub "organ I instancji") – wskazując w podstawie prawnej na art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej w skrócie: "k.p.a."), art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 11, art. 12, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 2, art. 102 ust. 1, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 z późn. zm.; dalej w skrócie: "u.p.s."), § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 712) oraz § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 826) odmówił udzielenia A.W. (dalej: "Wnioskodawca" lub "Skarżący"), a także zaznaczając, że czyni to po ponownym rozpatrzeniu wniosku z(...) r. w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nr (...) z (...) r. – odmówił A. W. (zwanemu dalej: "Wnioskodawcą" lub "Skarżącym") udzielenia pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na: (1) pokrycie kosztów leczenia, (2) zakup opału, (3) zakup żywności, (4) zakup środków czystości i środków do higieny osobistej, (5) zakup 2 par okularów, (6) zakup kubła na śmieci i wywóz śmieci, (7) pokrycie zniszczonego mienia, (8) zakup roweru, (9) zakup komputera, (10) zasiłek pogrzebowy w związku ze śmiercią matki, (11) usunięcie szkód powstałych po nadmiernych opadach, (12) zakup flagi państwowej, (13) zakup środków chemicznych do zwalczania chwastów, (14) leczenie prywatne.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że z przeprowadzonej w dniu (...) r. aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz posiadanej dokumentacji wynika, iż Wnioskodawca posiada ziemię o powierzchni 0,5079 ha przeliczeniowych, której obecnie po nowelizacji ustawy o pomocy społecznej nie wlicza się do dochodu, ponieważ nie przekracza 1 ha przeliczeniowego. Ponadto jest właścicielem nieruchomości przy ul. S. (...) o powierzchni 0,0885 ha oraz przy ul. S. (...) o powierzchni 0,0913 ha. Posiadany przezeń majątek (ziemia i zabudowania) powinien być w pierwszej kolejności wykorzystany do zaspokojenia podstawowych potrzeb, zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. Wnioskodawca nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych w Urzędzie Pracy i nie posiada statusu bezrobotnego. Nie posiada także stopnia niepełnosprawności ani niezdolności do pracy (nie przedstawił żadnych zaświadczeń potwierdzających stan zdrowia, ani że choruje przewlekle i wymaga systematycznego leczenia). Wnioskodawca zamieszkuje wspólnie z bratem P., lecz prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe zgodnie z pisemnym oświadczeniem. Nie wykazuje żadnego źródła dochodu, utrzymuje się – jak twierdzi – z pomocy znajomych, ale nie ujawnia pożyczkodawcy.

Dalej organ I instancji wskazał, że odmówił Wnioskodawcy udzielenia pomocy finansowej na wnioskowane cele ze względu na nieuzupełnienie przezeń dokumentów, dysproporcje między wykazanym brakiem dochodu, a sytuacją majątkową, a także z uwagi na to, iż Wnioskodawca nie posiada statusu osoby bezrobotnej, nie posiada stopnia niepełnosprawności, ani niezdolności do pracy oraz że nie przedstawił zaświadczenia potwierdzającego obecny stan zdrowia. Organ wyjaśnił, że powodem odmowy przyznania pomocy może być, zgodnie z art. 11 ust. 2 u.p.s., brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiazywaniu trudnej sytuacji życiowej oraz, zgodnie z art. 12 u.p.s., dysproporcja między udokumentowanym brakiem dochodu, a sytuacją majątkową wnioskodawcy.

Ponadto Burmistrz zaznaczył, że wyznacznikami udzielenia zasiłków celowych są, z jednej strony, sytuacja materialna wnioskodawcy oraz cel, na który jest przyznawany, zaś z drugiej – możliwość finansowa ośrodka pomocy społecznej. W tym kontekście organ podał, że liczba osób ubiegających się o świadczenia i kwalifikujących się do przyznania pomocy nieustannie wzrasta, a wielkość przyznanych na te cele środków w budżecie gminy nie pozwala, nawet w najbardziej uzasadnionych przypadkach, na zaspokojenie wszystkich zgłoszonych potrzeb. W roku 2014 wydatkowano na zasiłki celowe 825.840,- zł, a plan na rok 2015 wynosi 808.520,- zł, w podziale na opłacenie schronisk i noclegowni dla bezdomnych oraz na opłacenie posiłków w Dziennym Domu Pomocy Społecznej, zdarzeń losowych i zasiłków celowych. W ocenie organu kwota ta nie zaspokoi w pełni potrzeb osób / rodzin, których dochód nie przekracza ustawowego kryterium (miesięcznie wpływa ok. 280 wniosków o pomoc celową).

Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. W. podnosząc, że nie zgadza z podjętym rozstrzygnięciem.

Decyzją z (...) r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej jako: "SKO" lub "organ II instancji"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza.

SKO w uzasadnieniu wyjaśniło, że przepis art. 11 ust. 2 u.p.s. przewiduje, iż brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. W piśmie z (...) r. Skarżący został wezwany, w trybie art. 50 k.p.a., do uzupełnienia dokumentacji potwierdzającej jego sytuację materialną i zdrowotną. Powyższe wezwanie zawierało pouczenie, że nieusunięcie braków w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania spowoduje odmowę przyznania wnioskowanej pomocy. Z wywiadu środowiskowego wynika, że Skarżący nie pracuje i utrzymuje się z pożyczonych pieniędzy; jednak nie wskazuje konkretnych osób. Twierdzi, że wymaga wizyt u endokrynologa i neurologa, jednak, pomimo odebrania ww. wezwań, nie uzupełnił dokumentacji. Zdaniem SKO, organ I instancji "podjął wszelkie możliwe sposoby, którymi dysponował, by w pełni zebrać materiał dowodowy w celu ustalenia sytuacji zdrowotnej i materialnej Pana W." jednak ten ostatni uniemożliwił pełne zbadanie i wyjaśnienie stanu faktycznego. Pomoc społeczna, jak zaznaczył organ II instancji, ma na celu umożliwienie osobom potrzebującym przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Bierna bądź wyłącznie roszczeniowa postawa wnioskodawcy może spowodować odmowę przyznania świadczenia.

Z opisaną decyzją SKO nie zgodził się A. W., który złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wyrażając swoje niezadowolenie z działalności – Jego zdaniem: stronniczej i łamiącej prawo – organu pomocowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. pełnomocnik Skarżącego, adwokat D. G., podtrzymała w całości skargę, a ponadto w jej uzupełnieniu zarzuciła naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na czym polegała stwierdzona dysproporcja pomiędzy majątkiem Skarżącego a jego dochodami oraz brak współdziałania Skarżącego z organem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem kontroli Sądu w tak zakreślonych granicach kognicji jest w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzja w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.

Jak wynika z przepisu art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Stosownie do treści art. 106 ust. 4 u.p.s. wydanie decyzji administracyjnej o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, poprzedzone musi być przeprowadzeniem rodzinnego wywiadu środowiskowego. Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie takiego wywiadu lub na jego aktualizację, przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej stanowi, w świetle art. 107 ust. 4a u.p.s., podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Ponadto zaznaczyć należy, że pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc, złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia społecznej (art. 107 ust. 5 u.p.s.).

Z kolei, jak wynika z treści art. 11 ust. 2 u.p.s., brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Z uwagi na fakt, że ustalenie sytuacji osobistej tudzież stanu majątkowego ma zasadnicze znaczenie dla możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku osoby ubiegającej się o świadczenia z pomocy społecznej, ustawodawca rygorystycznie podchodzi do kwestii współpracy osoby ubiegającej się o takie świadczenie z organem pomocy społecznej. Uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu, czy to poprzez odmowę jego przeprowadzenia, czy odmowę odpowiedzi na poszczególne pytania pracownika socjalnego, względnie niewywiązywanie się z uzasadnionych żądań złożenia stosownych dokumentów, może zostać uznane za brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym, co z kolei stanowi wyrażoną w art. 11 ust. 2 u.p.s. przesłankę do wydania decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Zwrócić bowiem należy uwagę, że tylko należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy może pozwolić organowi na wnikliwą ocenę sytuacji materialnej osoby zwracającej się o świadczenia z pomocy społecznej, a w konsekwencji – pozytywne rozpatrzenie jej wniosku.

Z tych względów postawa wnioskodawcy podlega ocenie organu, od której to oceny zależy udzielenie bądź nieudzielanie świadczenia. "Wyegzekwowanie" od wnioskodawcy obowiązku współdziałania jest istotne z uwagi na fakt, że, jak trafnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO, pomoc ta nie może się sprowadzać do prostego rozdawnictwa świadczeń. Wobec powyższego bierna bądź roszczeniowa postawa wnioskodawców może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymania wypłaty świadczenia. Organy zobligowane są do wszechstronnej analizy i oceny postawy beneficjenta pomocy społecznej pod kątem istnienia woli współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowe, a także pozostałych przesłanek, których wystąpienie pozwala na odmowę przyznania świadczeń. Stąd na organach obu instancji spoczywa obowiązek przeanalizowania, również w tym aspekcie, postępowania osoby domagającej się świadczenia na podstawie ustawy o pomocy społecznej.

Ponadto należy podkreślić, że decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku celowego ma charakter decyzji uznaniowej. Taki jej charakter oznacza, że organ administracji ma pewną swobodę decyzyjną co do ustalenia treści wydawanej decyzji, związaną z realizowaniem określonej (w zakresie przedmiotu decydowania) polityki państwa. Kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do decyzji uznaniowych ograniczona. Sprowadza się bowiem do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy i czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności; a zatem – czy organ prowadzący postępowanie nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz czy w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i czy po takim rozważeniu owego materiału dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia oraz ustalenie zakresu owego uprawnienia. Istotne znaczenie przy tym ma uzasadnienie wydanej przez organ decyzji rozstrzygającej sprawę (por. wyrok NSA z 21.06.2011 r. I OSK 1794/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA").

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że Skarżący wnioskował w dniu (...) r. do organu pomocy społecznej o przyznanie zasiłku na 14 różnych celów, tj. na: pokrycie kosztów leczenia, zakup opału, zakup żywności, zakup środków czystości i środków do higieny osobistej, zakup 2 par okularów, zakup kubła na śmieci i wywóz śmieci, pokrycie zniszczonego mienia, zakup roweru, zakup komputera, zasiłek pogrzebowy w związku ze śmiercią matki, usunięcie szkód powstałych po nadmiernych opadach, zakup flagi państwowej, zakup środków chemicznych do zwalczania chwastów oraz na leczenie prywatne. Na potrzeby ustalenia sytuacji materialnej Wnioskodawcy, organ I instancji przeprowadził aktualizację rodzinnego wywiadu środowiskowego (w dniu (...) r. – k. 15 i 16 akt adm. I inst.), a wcześniej, pismem z (...) r., wezwał Skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną i zdrowotną, "np.:

– decyzji starosty o uznaniu lub odmowie uznania za osobę bezrobotną, utracie statutu osoby bezrobotnej, o przyznaniu, odmowie przyznania, wstrzymaniu, wznowieniu wypłaty oraz utracie lub pozbawieniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, świadczenia szkoleniowego, stypendium, dodatku aktywizacyjnego albo oświadczenia o pozostawaniu w ewidencji bezrobotnych lub poszukujących pracy,

– zaświadczenia ZUS albo oświadczenia, czy Skarżący znajduje się w ewidencji świadczeniobiorców i osób ubezpieczonych,

– zaświadczenia KRUS czy Skarżący znajduje się w ewidencji świadczeniobiorców i osób ubezpieczonych,

– zaświadczenie lekarskie aktualne lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności potwierdzające chorobę oraz dokumenty potwierdzające wysokość wydatków związanych z leczeniem [to tiret zostało w wezwaniu wytłuszczone oraz podkreślono w nim słowo "aktualne" – uw. Sądu]

– podatku od nieruchomości albo oświadczenia o powierzchni posiadanych nieruchomości gruntowych oraz informacji o ewentualnej dzierżawie gruntu i dochodach z tego tytułu,

– zaświadczenia albo oświadczenia o dochodach uzyskanych z pozarolniczej działalności gospodarczej,

– inne dokumenty mogące mieć wpływ na ocenę sytuacji rodziny i możliwości udzielenia pomocy." (k. 25–27 akt adm. I inst.)

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w treści ww. wezwania Skarżący został pouczony, iż nieprzedłożenie stosownych dokumentów w terminie 7 dni spowoduje odmowę przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Zarazem zaznaczono, że niezbędny dokumenty można także przekazać podczas przeprowadzanego wywiadu środowiskowego.

Skarżący, mimo wezwania przez organ I instancji, nie uzupełnił brakujących dokumentów, ani nie wyjaśnił, czy i ewentualnie z jakiej przyczyny przedłożenie takich dokumentów nie było możliwe. Nie bez znaczenia pozostaje również postawa Skarżącego w trakcie wywiadu środowiskowego. Nie pozwolił on bowiem pracownikowi socjalnemu wejść do pozostałych pomieszczeń (poza 1 pokojem i piwnicą) w domu, który zamieszkuje i którego jest właścicielem, twierdząc, że musiałaby na to wyrazić zgodę reszta rodziny. Okoliczność ta pozostaje o tyle istotna dla sprawy, że część wniosków Skarżącego dotyczyła wydatków związanych z utrzymaniem nieruchomości oraz usunięciem szkód w tej nieruchomości. Takie działanie Skarżącego, uniemożliwiające rzetelne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także jego roszczeniowa postawa, w ocenie Sądu pozwalały organowi administracji na zastosowanie art. 11 ust. 2 u.p.s. Należy podzielić stanowisko SKO, iż z art. 2 ust. 1 u.p.s. wynika, że rolą pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna spełnia więc jedynie funkcję subsydiarną, wymagając współdziałania adresata i beneficjenta udzielanej pomocy. Zaznaczyć należy, że zasiłek celowy zalicza się do fakultatywnych form pomocy społecznej i to od oceny i uznania organu zależy, czy w sprawie występują przesłanki wymienione w art. 39 ust. 1 u.p.s. W sytuacji, gdy strona utrudnia ocenę tych przesłanek, zasadne jest wydanie decyzji o odmowie udzielenia pomocy.

Jednocześnie należy podkreślić, że sam fakt wyrażenia przez Skarżącego zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego nie może stanowić wystarczającej przesłanki do przyznania żądanych zasiłków; zwłaszcza w sytuacji, gdy Skarżący nie podejmuje współpracy z organem pomocy na innych płaszczyznach. W rezultacie, mimo najpewniej trudnej sytuacji materialnej Skarżącego, organ był uprawniony do odmowy udzielenia żądanych form pomocy.

Takie stanowisko jest tym bardziej zasadne, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiła jeszcze inna przesłanka umożliwiająca odmowę przyznania świadczenia z pomocy społecznej, a mianowicie doszło do stwierdzenia wskazanej w art. 12 u.p.s. "dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości". Wbrew zastrzeżeniom podnoszonym przez pełnomocnika Skarżącego, fakt wystąpienia takich dysproporcji został w dostatecznym stopniu wykazany przez orzekające w sprawie organy, a przede wszystkim przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji tego organu wskazano bowiem, że, z jednej strony, Skarżący wykazuje dochód 0 zł i twierdzi, iż żyje z pożyczek od znajomych (odmawia przy tym ujawnienia osoby pożyczkodawcy / pożyczkodawców), a z drugiej strony – jest właścicielem ziemi o powierzchni 0,5079 ha przeliczeniowych, a także nieruchomości (zabudowanych domami): przy ul. S. (...) o powierzchni 0,0885 ha oraz przy ul. S. (...) o powierzchni 0,0913 ha. Z danych zawartych w wywiadzie środowiskowym wynika ponadto, że na działce przy ul. B. (...) Skarżący ma zasadzoną wierzbę energetyczną, przy czym nie wyjawia, skąd pozyskał środki na to przedsięwzięcie, oraz twierdzi, że nie osiąga z tego tytułu żadnych dochodów. Sam fakt, iż Skarżący nie wykorzystuje własnych ww. zasobów, mimo że obiektywnie ma taką możliwość, Skarżący tłumaczy tym, że "pozostawia posiadany majątek dla potomnych"; choć zarazem informuje, iż jest bezdzietny (k. 16 akt adm. I inst.).

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że organ I instancji miał uzasadnione podstawy do odmowy przyznania wnioskowanych świadczeń, a więc że odmowa ta nie nosiła cech niepożądanej arbitralności, lecz mieściła się w granicach uznania pozostawionego organom przez przepisy prawa normujące wydawanie decyzji w sprawach zasiłków celowych. W konsekwencji prawidłowo organ II instancji utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy.

Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika Skarżącego dotyczących naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. należy stwierdzić, że wprawdzie uzasadnienia zaskarżonych decyzji rzeczywiście nie były w pełni wolne od usterek w kwestionowanym zakresie (zwłaszcza co do zupełności zawartych w nich wywodów), to jednak stwierdzone niedociągnięcia nie były na tyle istotne, iżby mogły wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienia tych decyzji w dostatecznym bowiem stopniu ujawniają motywy zapadłych rozstrzygnięć i w powiązaniu z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy pozwalają stwierdzić ich prawidłowość.

Ubocznie należy zaznaczyć, że Sądowi w niniejszym składzie znane są wyroki zapadłe w sprawach ze skarg A. W. o sygn. akt: IV SA/Po 485/15 (z 07 października 2015 r.), IV SA/Po 607/15 (z 19 listopada 2015 r.) oraz IV SA/Po 608/15 (z 19 listopada 2015 r.), mocą których uchylano skarżone decyzje. Jednakże Sąd w niniejszym składzie pragnie podkreślić, że ww. wyroki – jak wynika z treści ich uzasadnień – zapadały w okolicznościach sprawy różniących się w pewnej (istotnej) mierze od tu badanych, tj. przede wszystkim na kanwie innego (uboższego) materiału dowodowego, a zwłaszcza odmiennych (bardziej lakonicznych i niepełnych) aktualizacji wywiadu środowiskowego. Powyższe, w przekonaniu Sądu, w dostatecznym stopniu uzasadniało podjęcie w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia odmiennej treści, tj. oddalenie skargi. Za takim rozstrzygnięciem przemawiała dodatkowo także i ta okoliczność, że ww. sprawy, choć formalnie dotyczyły innych wniosków pomocowych (noszących inne, notabene późniejsze od tu badanego wniosku, daty), to jednak w istocie odnosiły się do podobnych, czy wręcz takich samych celów świadczeń (jak np.: zakup 2 par okularów, zakup kubła na śmieci, zakup roweru i komputera, itd.). Skoro więc sprawy pomocy udzielanej Skarżącemu na te cele – zbieżne w istotnym zakresie z celami zawnioskowanymi w niniejszej sprawie – będą ponownie rozpatrywane przez organy na skutek ww. wyroków, to brak uzasadnienia dla powrotnego kierowania kolejnej takiej sprawy do organów, w sytuacji, gdy wzgląd na ochronę interesu Skarżącego tego nie wymaga.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił (pkt 1 sentencji wyroku).

O przyznaniu pełnomocnikowi Skarżącego wynagrodzenia tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w łącznej wysokości 295,20 zł (pkt 2 sentencji wyroku), Sąd orzekł na podstawie art. 150 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 z późn. zm.).