Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1328/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Popowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 14 stycznia 2005 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich o d d a l a s k a r g ę /-/B.Popowska


UZASADNIENIE

IV SA/Po 1328/04

U Z A S A D N I E N I E

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją [...] lutego 2001 r. Nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...], w której na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jt. Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), pozbawił K. B. uprawnień kombatanckich przyznanych orzeczeniem Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w P. z dnia [...] czerwca 1977 r. Przesłanką tego rozstrzygnięcia był udział K. B. w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej (MO) w okresie od [...].02.1945 r. do [...].03.1945 r., które strona eksponowała w przedłożonych zaświadczeniach i życiorysie.

W wyniku wniesionej skargi Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu w wyroku z dnia 31 stycznia 2003 r. sygn. akt II SA/Po 757/01 uchylił obie wskazane wyżej decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż organ prowadząc postępowanie nie wyjaśnił istotnych dla sprawy okoliczności podnoszonych przez skarżącego, a dotyczących jego służby wojskowej z poboru w okresie [...] stycznia 1945 r. do [...] lutego 1945 r.

Rozpatrując ponownie sprawę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pismem z dnia [...] marca 2003 r. zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów z prośbą o nadesłanie informacji o przebiegu służby K. B. w Milicji Obywatelskiej z podaniem zajmowanych stanowisk i sprawowanych funkcji, ze wskazaniem jednostek w których służył, wszystkich formacji, z którymi jednostki te walczyły a także o podanie czy K. B. pełnił służbę wojskową. W odpowiedzi Instytut Pamięci Narodowej przesłał uwierzytelnione kserokopie dokumentów dotyczących zatrudnienia skarżącego w Milicji Obywatelskiej. Jednocześnie poinformowano, że w aktach nie odnaleziono dokumentów dotyczących służby wojskowej K. B.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zwrócił się również do skarżącego z prośbą o udokumentowanie przebiegu służby wojskowej. W odpowiedzi na powyższe K. B. w piśmie z dnia [...] lipca 2003 r. poinformował, iż książeczka wojskowa wydana została dopiero w 1968 r., a ćwiczenia wojskowe odbywał od [...] lipca 1955 r. do [...] października 1955 r. w [...] Batalionie Wojsk Kolejowych we W. Skarżący wyjaśnił, iż nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających jego służbę wojskową, gdyż po wyzwoleniu Śremu w dniu 23 stycznia 1945 r. powołany został do służby przez władze wojskowe i po tygodniowym szkoleniu skierowany do ochrony miasta w jednostkach podległych Komendzie MO. Brak stosownego zaświadczenia skarżący wyjaśnił brakiem rozeznania w tym, iż milicja i wojsko to dwie różne formacje.

W takich okolicznościach organ orzekający uznał, iż K. B. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...] lutego 1945 r. do [...] marca 1945 r. i na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy kombatanckiej oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w dniu [...] października 2003 r. Nr [...], pozbawił K. B. uprawnień kombatanckich przyznanych orzeczeniem Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w P. z dnia [...] czerwca 1977 r.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, K. B. za krzywdzące uznał rozstrzygnięcie odmawiające uprawnień kombatanckich i powtórzył argumenty zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2003 r.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu [...] września 2004 r. wydał decyzję Nr [...], w której utrzymując w mocy pierwotną decyzję, powołał się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Z ustaleń faktycznych wynika, iż K. B. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby w MO, to z kolei, zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) stanowi postawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Jednocześnie organ stwierdził, że brak jest podstaw do zastosowania przesłanek przewidzianych w przepisie art. 25 ust. 2 pkt 2 zd. 2 powołanej wyżej ustawy, warunkujących zachowanie dotychczasowych uprawnień.

K. B. nie godząc się z ostatecznym rozstrzygnięciem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaskarżył je do sądu administracyjnego, wnosząc o "przywrócenie uprawnień kombatanckich". Powtórzył również argumentację podniesioną w korespondencji przesłanej do organu orzekającego o uprawnieniach kombatanckich.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie., bowiem Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie naruszył, zdaniem Sądu, prawa. Legalność zaś jest jedynym kryterium kontroli działań administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej (wyrok NSA z 12.03.2002 r., II SA/Wr 2356/2000), mimo iż takie mogą być oczekiwania, zwłaszcza w tak wrażliwych sprawach jak sprawy kombatanckie.

W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz. U. z 2002 r. Nr 42 poz. 371 ze zm.) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4 powołanej ustawy. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 do 30 czerwca 1947.

Zdaniem Sądu Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w rozpatrywanej sprawie prawidłowo ustalił okoliczność uzasadniającą pozbawienie Skarżącego uprawnień kombatanckich, w sposób prawidłowy ustalił też brak okoliczności prowadzącej do zachowania przez Skarżącego uprawnień.

Jak wynika z akt sprawy, Zarząd Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację orzeczeniem z dnia [...] czerwca 1977 r. przyznał K. B. uprawnienia kombatanckie z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej w ramach służby w MO w okresie od [...] lutego 1945 r. do [...] marca 1945 r. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w życiorysie Skarżącego oraz w zaświadczeniu z dnia [...] grudnia 1976 r. wystawionym przez Komendę Wojewódzką Milicji Obywatelskiej i w oświadczeniu zamieszczonym w deklaracji członkowskiej ZBOWiD. W świetle tych dokumentów fakt, iż Skarżący w okresie od [...] lutego 1945 r. do [...] marca 1945 r. służył w MO i brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem jest zatem bezsporny. W wyżej wymienionych dokumentach nie ma natomiast danych, które mogłyby wskazywać na to, że oprócz "utrwalania władzy ludowej" w służbach MO Skarżący miał jeszcze inne zasługi, które mogłyby stanowić odrębną podstawę dla uzyskania uprawnień kombatanckich. Prowadzi to do jednoznacznego stwierdzenia, iż podstawą przyznania uprawnień kombatanckich przez ZBOWiD było wyłącznie uczestniczenie w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.

Skarżący w toku postępowania weryfikacyjnego podnosił jednak, iż w okresie bezpośrednio poprzedzającym wcielenie do Milicji Obywatelskiej powołany został do Wojska Polskiego na podstawie poboru ogłoszonego przez władze wojskowe po wyzwoleniu Śremu w dniu 23 stycznia 2004 r. i w dniu 25 stycznia 1945 r. skoszarowany został w ratuszu pod dowództwem Sztabu Wojennego. Następnie po krótkim przeszkoleniu skierowany został do obrony mostów, urzędów, magazynów itp.

Sąd zauważa, iż powyższe twierdzenia Skarżącego dotyczące służby wojskowej, nie znalazły potwierdzenia w trakcie postępowania wyjaśniającego, podjętego w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2003 r. sygn. akt II SA/Po 757/01. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, zgodnie z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w w/w wyroku, uzupełnił materiał dowodowy na powyższą okoliczność. Instytut Pamięci Narodowej poinformował organ, iż brak jest dokumentów, w których podane byłyby stanowiska, funkcje oraz jednostki w których Skarżący służył oraz formacje, z którymi te jednostki walczyły. Brak jest również dokumentów potwierdzających fakt odbywania służby wojskowej. Również z kserokopii książeczki wojskowej nadesłanej na żądanie organu, nie wynika, by Skarżący odbywał służbę wojskową po zakończeniu wojny. Skarżący pomimo ciążącego na nim obowiązku dowodowego uprawdopodobnienia okoliczności, z których wywodzi korzystne skutki prawne, nie przedstawił żadnych innych dowodów pozwalających na zweryfikowanie własnych twierdzeń, ani dokumentów ani świadków potwierdzających podnoszony przez niego fakt odbywania służby wojskowej przed wstąpieniem do Milicji Obywatelskiej. Organ nie mógł zatem uznać za udowodniony fakt pełnienia przez Skarżącego służby wojskowej w 1945 r. W konsekwencji zaś nie miał podstaw do zastosowania art. 25 ust. 2 zd. 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

/-/ B.Popowska

KB/