Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 2/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art.190 ust.2 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: art. 7, art. 77, art. 107, art. 138 par. 1 pk 2, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi R.T. na decyzję Rektora [...] w P. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. uchyla decyzję Dziekana Wydziału Finansów i Bankowości [...] w P. z dnia [...] kwietnia 2013r., nr [...], poprzedzającą zaskarżoną decyzję, 3. zasądza od Rektora [...] w P. na rzecz skarżącego R.T. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dziekan [...][...] w P. decyzją z dnia [...].04.2013r. nr [...] działając na podstawie art.190 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 27.07.2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz.1365 ze zm. – dalej ustawa) w zw. z § 73 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów [...] w P. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013r. poz. 267 – dalej k.p.a.) orzekł o skreśleniu R.T. nr albumu [...] z listy studentów drugiego roku studiów niestacjonarnych pierwszego stopnia na kierunku [...] z dniem 18.03.2013r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w/w student nie zaliczył semestru 1 w roku akademickim 2012/2013.

R.T. pismem z dnia 15.10.2013r. złożył odwołanie od powyższej decyzji domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że zaliczył wszystkie przedmioty z semestru I i II oprócz matematyki i matematyki finansowej, a z semestru III z wyjątkiem statystyki oraz prawa cywilnego i gospodarczego. Odwołujący podkreślił, że poinformowano go, że oceny pojawią się w indeksie elektronicznym. Tak się nie stało, co miało wpływ na zaskarżoną decyzję. Dalej odwołujący wskazał, że już w dniu 24.06.2013r. chciał się odwoływać od zaskarżonej decyzji będącej w sekretariacie. Wskazał, że decyzja ta nie została mu osobiście doręczona.

W dniu 18.10.2013r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji (datowany 15.10.2013r.) Wskazał, że odwołanie od decyzji określonej we wniosku jako decyzja z dnia 12.07.2013r. nie było złożone wcześniej z powodu przerwy wakacyjnej i braku kontaktu z wykładowcami, którzy nie wpisali do indeksu elektronicznego pozytywnych ocen dotyczących skarżącego.

Rektor [...] w P. postanowieniem z dnia [...]10.2013r. nr [...] działając na podstawie art. 59 §1 k.p.a., po przyjęciu wyjaśnień skarżącego, przywrócił mu termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, a następnie decyzją z dnia [...].10.2013r. nr [...] działając na podstawie art.190 ust.2 pkt 2 ustawy, w zw. z art. 104, art. 107 i art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. oraz §77 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów [...] w P. uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że przyjął wyjaśnienia skarżącego. Jednocześnie organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji poinformował, że kieruje skarżącego na powtarzanie semestru 1 w roku akademicki 2013/2014r.

R.T. reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego, kwestionując powyższą decyzję, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu domagając się jej uchylenia i warunkowego wpisania na IV semestr studiów przy uzupełnieniu przez niego ocen z matematyki i matematyki finansowej z I semestru, a z semestru III ze statystyki i prawa cywilnego i gospodarczego ewentualnie o wpisanie skarżącego na III semestr studiów. Skarżący zakwestionował tą część zaskarżonej decyzji którą skierowano skarżącego na powtarzanie semestru 1 w roku akademicki 2013/2014r. i zarzucił jej naruszenie art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w dniu 10.04.2012r. uległ wypadkowi, w wyniku którego doznał złamania końca barkowego obojczyka oraz urazu głowy. W dniu 13.07.2013r. skarżący uległ kolejnemu wypadkowi, w wyniku którego doznał poważnego urazu głowy. W wyniku powyższych wypadków nie mógł uczestniczyć w zajęciach i egzaminach a sesje przedłużono mu do dnia 17.03.2013r. W ramach przedłużonej sesji zaliczył wszystkie przedmioty za wyjątkiem wyżej wskazanych. Dalej skarżący wskazał, że uzyskiwane przez niego oceny z niektórych przedmiotów nie były wpisywane w elektronicznym indeksie. Skarżący wyjaśnił, że matematyki nie mógł zaliczyć z przyczyn od niego niezależnych, gdyż egzaminator był nieuchwytny, a nie było możliwości zaliczenia tego przedmiotu u innej osoby. Skarżący podkreślił, że gdyby jego oceny były wpisywane na bieżąco i udzielono mu pomocy w kontakcie z prowadzącymi zajęcia, to nie doszłoby do zaistniałej sytuacji. Wskazał, że pracuje w Londynie i koszty przyjazdów związanych ze sprawą wyniosły ok.9.500 zł.

Rektor [...] w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podkreślono, iż zaskarżona decyzja jest decyzją podjętą w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów. Nie jest to decyzja dotycząca skierowania studenta na powtarzanie semestru. W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Rektor wyłącznie informuje o skierowaniu skarżącego na powtarzanie semestru. Ponadto w odpowiedzi na skargę podniesiono, że zgodnie z Regulaminem wpisanie studenta na wyższy semestr studiów może mieć miejsce wyłącznie w przypadku uzyskania wszystkich zaliczeń i zdania wszystkich egzaminów, wpisywanie studenta na kolejne semestry może mieć miejsce wyłącznie chronologicznie. Zasadą jest, że warunkowy wpis na kolejny semestr studiów wiąże się z powtarzaniem przedmiotu lub przedmiotów. W sytuacjach w których nie ma możliwości zaliczenia semestru oraz warunkowego wpisu na wyższy semestr studiów co do zasady student powtarza semestr. Rektor wyjaśnił, iż skarżący studiuje obecnie na 1 semestrze i nigdy nie został wpisany na kolejny semestr studiów, a uzyskiwał jedynie kolejne przedłużenia sesji egzaminacyjnych uczestnicząc jednocześnie w zajęciach na kolejnych semestrach uzyskując wybrane zaliczenia i zdając wybrane egzaminy. Obecnie skarżący nie ma zaliczonych: z semestru 1 matematyki, z semestru 2 matematyki finansowej, z semestru 3 statystyki, prawa cywilnego oraz prawa gospodarczego. Pozostałe przedmioty ma zaliczone. Bez zaliczenia 1 i 2 semestru skarżący nie może być wpisany na semestr 3. Ma niezliczonych 5 przedmiotów. Wyjątkowa sytuacja skarżącego związana ze stanem zdrowia została uwzględniona. Przywrócono mu termin do wniesienia odwołania pomimo półrocznego jego przekroczenia. Uchylono też decyzję o skreśleniu z listy studentów, mimo że nie zaliczył wszystkich przedmiotów z 1 semestru. Organ zaprzeczył utrudnionemu kontaktowi z wykładowcami i nieprawidłowemu działaniu elektronicznego indeksu.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 4.03.2014r. podtrzymał stanowisko wskazane w skardze iż w terminie przedłużonej sesji podchodził do egzaminów i zaliczył wszystkie przedmioty z wyjątkiem matematyki i matematyki finansowej, co było spowodowane utrudnionym kontaktem z prowadzącymi w/w zajęcia. Nadto pełnomocnik wskazał, iż zaskarżona decyzja z dnia [...].10.2013 r. dotyczyła uchylenia decyzji z dnia [...].04.2013r. w sprawie skreślenia z listy studentów z powodu niezaliczenia semestru pierwszego w roku akademickim 2012/2013, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...].10.2013 r. skarżący został poinformowany że jest kierowany na powtarzanie semestru 1 w roku akademickim 2013/2014.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w mniejszym postępowaniu jest decyzja Rektora [...] w P. z dnia [...].10.2013r. nr [...] w której organ odwoławczy działając na podstawie art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję organu. W decyzji tej brak jednak rozstrzygnięcia merytorycznego co oznacza, iż decyzja organu odwoławczego jest sprzeczna z prawem. Organ odwoławczy wydający decyzję na skutek złożonego odwołania obowiązany jest bowiem ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, która już raz została rozstrzygnięta przez organ organu pierwszej instancji, przy zastosowaniu tylko i wyłącznie takich rozstrzygnięć, które zostały przewidziane w art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. Wskazany przepis art.138 k.p.a. zawiera wyczerpujące wyliczenie rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane przez organ rozpatrujący odwołanie.

Według dyspozycji art. 138 § 1 k.p.a. w przypadku rozstrzygnięć merytorycznych organ odwoławczy albo utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (§ 1 pkt 1) - gdy w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy uznaje w całości rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji za prawidłowe, albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy (§ 1 pkt 2 ab initio) - gdy widzi potrzebę skorygowania wad prawnych decyzji pierwszej instancji, wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych, tudzież w toku postępowania nastąpiła zmiana tych okoliczności, mająca wpływa na rozstrzygnięcie istoty sprawy.

Organ odwoławczy w ramach art. 138 § 1 k.p.a. może także uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji (§ 1 pkt 2 in fine) albo umorzyć postępowanie odwoławcze (§ 1 pkt 3). Ponadto stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może również uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

Każde inne rozstrzygnięcie, zapadłe w wyniku złożonego odwołania, jako nieprzewidziane w omawianym przepisie jest niedopuszczalne. Wskazany art. 138 k.p.a. jest jasny w swej treści co do sposobów zakończenia odwoławczego postępowania administracyjnego i w tym zakresie nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Wobec powyższego, rozstrzygnięcie podjęte przez organ odwoławczy jako nieprzewidziane w katalogu ujętym w art. 138 k.p.a. narusza prawo. Podkreślić także należy, iż podjęte przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, gdyż jako element istotny decyzji nie powinno budzić wątpliwości interpretacyjnych.

Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Rektora [...] w P. stanowi zaprzeczenie niebudzących wątpliwości interpretacyjnych w zakresie mającym w sprawie zastosowanie przepisów art. 138 kpa. Z sentencji tej decyzji wynika, iż organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji orzekającą o skreśleniu z listy studentów i nie wydał orzeczenia merytorycznego w sprawie. Za takie orzeczenie nie może być bowiem uznana informacja podana w uzasadnieniu decyzji o skierowaniu studenta na powtarzanie semestru 1 na roku akademickim 2013/2014. Przedmiotowe postępowanie prowadzone było bowiem na podstawie art. 190 ust. 2 ustawy i dotyczyło skreślenia z listy studentów, a nie skierowania na powtarzanie semestru.

Treść tak sformułowanej sentencji decyzji organu II instancji jednoznacznie wskazuje więc, że jest to rozstrzygnięcie nieprzewidziane w katalogu zamieszczonym w art. 138 k.p.a. Rektor [...] w P. wprawdzie powołał w podstawie prawnej swej decyzji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jednakże podjął rozstrzygnięcie nieprzewidziane w katalogu ujętym w art. 138 k.p.a. Naruszenie wskazanych wyżej reguł orzekania w postępowaniu jako rażące naruszenie prawa procesowego, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego na podstawie art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.

W tym miejscu należy wskazać, że problematyka rażącego naruszenia prawa była wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz nauki prawa administracyjnego. Niewątpliwie nie stanowi rażącego naruszenia prawa błędna interpretacja przepisów składających się na podstawę prawną rozstrzygnięcia (vide wyrok NSA z dnia 18 czerwca 1997 r., III SA 422-427/96, wyrok NSA z dnia 28 listopada 1997 r., III SA 1134/96, ONSA 1998, nr 3, poz. 101, wyrok NSA z dnia 6 lutego 2006 r., I FSK 439/05, OSP 2007 r. nr 9, poz. 100). Rażące naruszenie prawa jest bowiem z reguły wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w stosowaniu prawa. Dalej w orzecznictwie wyrażono pogląd, że o "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. Jak zaznaczono w wyroku NSA z dnia 9 września 1998 r., II SA 1249/97, Lex nr 41819: "Z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się zatem, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności decyzji może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować".

Przesłanka ta może dotyczyć zarówno przepisów materialnych, jak i procesowych, choć niektórzy teoretycy odnoszą ją jedynie do prawa materialnego (vide W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne, 1983, s. 253). Również wśród praktyków ma miejsce takie rozumienie przesłanki naruszenia prawa (vide B. Adamiak w glosie do wyroku NSA z dnia 6 lutego 2006 r., I FSK 439/05, OSP 2007, nr 9, poz. 100). Orzecznictwo jednakże wypracowało liberalniejsze stanowisko, wg którego rażące naruszenie prawa odnosić się może także do naruszenia wyraźnego i nie budzącego wątpliwości przepisu prawa procesowego. Podkreśla się jednak, że przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. W odniesieniu do tych przepisów można zatem mówić o rażącym ich naruszeniu wówczas, gdy w sposób oczywisty nie zastosowano by ich w trakcie prowadzonego postępowania lub zastosowano je nieprawidłowo (tak wyrok NSA z dnia 13 września 2007 r., II OSK 1212/06, Lex nr 377245).

Stwierdzając przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego, stwierdzono również uchybienia w decyzji organu I instancji. W tym miejscu należy wskazać, iż materialnoprawną podstawę zakwestionowanego przez skarżącego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy oraz §77 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów [...] zwanym w dalszej części uzasadnienia regulaminem. Zgodnie z art. 190 ust. 2 ustawy, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce (pkt 1) oraz nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie (pkt 2). Od tych decyzji przysługuje odwołanie do rektora, a decyzja rektora jest ostateczna (art. 190 ust. 3 ustawy). W myśl art. 207 ust.1 ustawy, do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 7 i 8, decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy k.p.a. oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. W świetle utrwalonego orzecznictwa nie budzi wątpliwości, że decyzja o skreśleniu z listy studentów jest indywidualnym aktem administracyjnym, określającym sferę praw i obowiązków studenta i wywierającą bezpośredni skutek na zewnątrz (por. wyrok NSA z 19 grudnia 1985r., sygn. akt: I SA/Gd 577/85 "Gazeta Prawnicza" 1986, nr 15, wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 462/08 LEX 554846). Do takiej decyzji należy zatem stosować odpowiednio przepisy k.p.a., co należy rozumieć w ten sposób, że wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie k.p.a., powinny mieć także zastosowanie do decyzji organów uczelni.

Organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów (art. 160 ust. 1 ustawy). Zatem postanowienia regulaminu studiów są jednymi z przepisów wiążących studenta oraz organ w ocenie przebiegu studiów studenta i wydawaniu decyzji administracyjnych. Uchwalanie regulaminu studiów należy do kompetencji senatu uczelni (art. 60 ust. 1 pkt 2 ustawy). Niewątpliwie decyzje podejmowane na podstawie przesłanek wymienionych w art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy mają charakter uznaniowy i uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia powinno przedstawiać w sposób wyczerpujący motywy podjętej decyzji. Z całą pewnością w takim przypadku nie jest wystarczające powołanie się na jedną, czy więcej z przesłanek uprawniających do podjęcia decyzji na podstawie art. 190 ust. 2 ustawy. Uznaniowy charakter decyzji oznacza bowiem, że organ administracji ma swobodę decyzyjną co do ustalenia treści decyzji uznaniowej, związaną z realizowaniem określonej w zakresie przedmiotu decydowania, polityki państwa. Jakkolwiek organ jest związany przesłankami wskazanymi w tym przepisie.

Kontrola sądu administracyjnego I instancji, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich decyzji ograniczona. Sprowadza się bowiem do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu owego materiału dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia i zakresu owego uprawnienia. Istotne znaczenie przy tym ma uzasadnienie wydanej przez organ decyzji rozstrzygającej sprawę.

W przypadku rozstrzygnięć podejmowanych w trybie uznania administracyjnego kontroli sądowej podlega jedynie to, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej, zwłaszcza szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego. Natomiast ocena pod kątem kryteriów słuszności i celowości prowadzona jest wyłącznie w zakresie - czy organy administracji nie przekroczyły granicy uznania administracyjnego. Oczywistym jest, że podejmowanie decyzji opartych na uznaniu administracyjnym nie może oznaczać dowolności i arbitralności. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze normami kompetencyjnymi, przepisami o postępowaniu administracyjnym i przepisami prawa materialnego. Wydając decyzje o charakterze uznaniowym, organ jest związany nie tylko przepisem, ale i celem określonej regulacji. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2009 r., I OSK 1535/08).

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy student został skreślony z listy studentów na podstawie art. 190 ust. 2 pkt. 2 ustawy tj. z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru 1 w roku akademickim 2012/2013. Decyzja organu I instancji poza wskazaniem faktu nieuzyskania zaliczenia i powołaniem przepisów nie zawiera jednak żadnego uzasadnienia. W decyzji brak wskazania dokumentów potwierdzających niezaliczenie przedmiotów. Także w aktach sprawy, brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających niezaliczenie przedmiotów. Trudno więc przyjąć aby przesłanka uzasadniająca skreślenie została w sposób właściwy wykazana. Ponadto wskazać należy, iż akta poza decyzją organów I i II instancji, odwołaniem i postanowieniem o przywróceniu terminu nie zawierają żadnych dokumentów (w tym kart egzaminacyjnych). Oznacza to, iż decyzja organu I instancji zapadła z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. co w świetle okoliczności powołanych w skardze mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 tej ustawy organ ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wskazać należy, że tylko realizując powyższe zasady organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 i art. 77 k.p.a.) wymaga, aby w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały, jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2000 r., V SA948/00 LEX nr 50114).

Zgodnie z art. 107 k.p.a. decyzja wydana przez organ administracji publicznej powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl postanowień powołanego przepisu uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ ma zatem obowiązek dokładnie podać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Jak wskazuje się w doktrynie prawa i orzecznictwie "organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 sierpnia 1987 r. IV SA 385/87 GAP 1987 r. nr 21, str. 40).

Biorąc pod uwagę wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. organ I instancji ponownie przeprowadzi postępowanie w którym zgromadzi i oceni cały materiał dowodowy, a po przeprowadzonym postępowaniu przedstawi swoje stanowisko w decyzji, której uzasadnienie winno odzwierciedlać rację decyzyjną oraz wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

MZ