Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 437/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a lit. c art. 135 art. 152 art. 151 art. 200 art. 205 par. 3 art. 206
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 września 2010r. sprawy ze skargi L. T. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wypłaty należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] r. Nr [... w części obejmującej rozstrzygnięcia w przedmiocie odprawy i świadczenia pieniężnego. II. W pozostałej części oddala skargę. III. Stwierdza, że zaskarżona decyzja w części wskazanej w punkcie I niniejszego wyroku nie podlega wykonaniu. IV. Zasądza od Dowódcy Jednostki Wojskowej na rzecz skarżącego L. T. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

L. T. w dniu [...] r. wniósł do sądu powszechnego pozew przeciwko Skarbowi Państwa –Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...]o zapłatę uposażenia za okres [...], odprawy, świadczenia pieniężnego za [...]i dodatkowego uposażenia rocznego oraz o sprostowanie świadectwa służby.

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia [...]r. sygn. akt [...]przekazał sprawę do rozpoznania Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...]na podstawie art. 464 § 1 k.p.c.

Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...]decyzją z dnia [...]r. Nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 k.p.a., art. 71 ust. 1, art. 73 ust. 1 pkt 2, art. 76 ust. 1 art. 104 ust. 1 oraz art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) przyznał por. rez. L. T. należności pieniężne w postaci:

w pkt od 1 do 4 - kwoty [...]zł tytułem uposażenia zasadniczego za okres [...] r. odpowiednio z ustawowymi odsetkami od kwot za poszczególne miesiące,

w pkt 5 - ekwiwalent pieniężny za [...] dni urlopu wypoczynkowego niewykorzystanego w roku zwolnienia ze służby tj. w roku [...] w kwocie [...]zł brutto wraz z odsetkami od dnia [...]r.;

w pkt 6 - dodatkowe uposażenie roczne w wysokości [...], tj. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami od dnia [...]r.

Tą samą decyzją organ odmówił przyznania:

w pkt 7 - kwoty [...]zł tytułem odprawy wraz z ustawowymi odsetkami od [...]r.;

w pkt 8 -kwoty [...]tytułem świadczenia pieniężnego płatnego jednorazowo z góry za należny okres [...] miesięcy wraz z ustawowymi odsetkami od dnia [...]r.

Organ ustalił, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że rozkazem personalnym z dnia [...]r. por. rez. L. T. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy z dniem [...]r.

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...]r. nr [...]uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 października 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej oraz decyzję ją poprzedzającą. Wyrok uprawomocnił się 17 stycznia 2006 r.

Por. rez. L. T. został dopuszczony do służby w Jednostce Wojskowej nr [...] w dniu [...]r.

Organ wyjaśnił, że jako podstawę rozstrzygnięcia przyjął przepisy art. 71 ust. 1 i 76 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Przyjął przy tym, że dniem zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej był dzień [...]r. Wskazany wyżej wyrok WSA w Warszawie decyzję o zwolnieniu wyeliminował z obrotu prawnego ze skutkiem ex nunc, zatem po przerwie (od dnia [...]r.) skarżący ponownie pełnił służbę wojskową od dnia uprawomocnienia się tego wyroku, co nastąpiło w dniu [...]r.

W konsekwencji organ pierwszej instancji ustalił prawo skarżącego do należności w postaci uposażenia zasadniczego za okres [...]r. wraz z ustawowymi odsetkami.

Według ustaleń organu, L. T. otrzymał uprzednio następujące należności: gratyfikację urlopową za rok [...] na siebie i członków rodziny, ekwiwalent pieniężny za [...] dni urlopu wypoczynkowego niewykorzystanego w roku zwolnienia ze służby tj. w roku [...] oraz zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany przejazd na koszt wojska dla żołnierza zawodowego i jego żony. Według organu, w związku z treścią art. 94 ust. 1 i art. 96 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym w dniu zwolnienia skarżący nie spełnił przesłanki rocznej nieprzerwanej służby wojskowej warunkującej otrzymanie odprawy, gdyż w okresie [...]r. istniała przerwa w pełnieniu służby.

Organ jednocześnie wyjaśnił, że roszczenie o wypłatę m.in. świadczenia pieniężnego płatnego jednorazowo z góry za należny okres [...] miesięcy dokonuje Wojskowy Organ Emerytalny właściwy dla adresu zameldowania żołnierza w związku z czym uznał się niewłaściwym do rozpoznania roszczenia w tym zakresie.

L. T., reprezentowany przez pełnomocnika nie zgodził się z tą decyzją. W odwołaniu wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie mu dodatkowo:

-za okres [...]r. należnego mu uposażenia w kwocie brutto wraz z odsetkami;

- ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany w okresie [...]r. urlop wypoczynkowy,

- wyrównanie dodatkowego uposażenia rocznego za okres [...]r.

- przyznanie odprawy w kwocie [...]zł. z ustawowymi odsetkami,

- przyznanie świadczenia pieniężnego w kwocie [...]zł płatnego jednorazowo wraz z odsetkami ustawowymi.

W uzasadnieniu odwołania strona zakwestionowała prawidłowość ustalenia daty, od której należy liczyć pełnienie zawodowej służby wojskowej w przypadku uchylenia przez sąd administracyjny decyzji o zwolnieniu ze służby. Według odwołującego się datą tą powinien być dzień niezgodnego z prawem zwolnienia ze służby ewentualnie dzień wydania przez sąd wyroku tj. [...]r. a nie-jak przyjęto w decyzji- dzień uprawomocnienia tego wyroku.

Ponadto, zdaniem strony, skoro organ uznał się niewłaściwym do rozpatrzenia wniosku w przedmiocie jednorazowego świadczenia pieniężnego, to powinien był, zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. przekazać sprawę w tym zakresie organowi właściwemu.

Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...], decyzją z dnia [...]r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy zawarł ustalenia identyczne z tymi jakie poczynił organ I instancji. Dodatkowo Dowódca JW. Nr [...] wskazał, że rozkazem personalnym Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...]r. na podstawie art. 111 pkt 9 lit.a art. 14 ust. 5 i 6 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 7 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. (Dz. U . Nr 50 poz. 483) z dniem [...] r. L. T. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego.

Zdaniem organu odwoławczego przy tak ustalonym i bezspornym stanie faktycznym uznać należy, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest w pełni uzasadnione i prawidłowe. Organ wyjaśnił, że żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne określone w ustawie pragmatycznej (art. 71 ust. 1) , przy czym prawo to powstaje z dniem rozpoczęcia pełnienia przez żołnierza zawodowego zawodowej służby wojskowej (art. 76 ust. 1) natomiast wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym żołnierz zawodowy został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, zginął lub zmarł.

Odnosząc się do kwestii wpływu wyroku WSA w Warszawie z dnia 21.10.2005r. na roszczenie strony, Dowódca JW. [...] wskazał, że na skutek prawomocnego rozkazu personalnego z dnia [...]r. L. T. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...]r. i od tego dnia służby nie pełnił. Na podstawie wyroku WSA w Warszawie, który uprawomocnił się 17.01.2006 r. rozkaz ten został wyeliminowany z obrotu prawnego, a skarżący został dopuszczony do służby z dniem [...]r. organ II instancji stwierdził, że przy rozstrzyganiu sprawy należy wskazać na treść art. 116 ustawy pragmatycznej w brzmieniu z daty dopuszczenia skarżącego do zawodowej służby wojskowej ("w razie uchylenia orzeczenia, o którym mowa w art. 111 pkt 11 i 13-15 albo art. 112 pkt 1 uchyleniu ulegają skutki tego orzeczenia jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego orzeczenia w jego stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej"). Przepis ten nie obejmował swym zakresem art. 111 pkt 7 ustawy będącego podstawą prawną rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby wojskowej, a w tej sytuacji organ odwołał się do utrwalonej w orzecznictwie i w doktrynie prawa administracyjnego interpretacji omawianego zagadnienia.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wyrok sądu uchylający decyzję administracyjną działa ex nunc (rodzi skutki na przyszłość-uchyla skutki tej decyzji od momentu prawomocności wyroku). W konsekwencji, organ odwoławczy przyjął, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem w zakresie ustalenia, że wyrok WSA w Warszawie nie daje podstawy do przyznania skarżącemu należności z tytułu uposażenia i innych żądanych świadczeń od dnia pozostawania skarżącego poza służbą, to jest od dnia [...]r. do dnia uprawomocnienia się orzeczenia tj. [...]r.

Jednocześnie Dowódca JW [...] wskazał, że skarżący zgłosił swoją gotowość do pełnienia służby (najwcześniejszy moment skutkujący powstanie roszczenia o wypłatę uposażenia i innych należności) jeszcze przed uprawomocnieniem się wyroku WSA w Warszawie (pismo z dnia [...]r.), zatem niedopuszczenie strony do pełnienia służby nastąpiło z przyczyn leżących po stronie organu, w związku z czym roszczenie o wypłatę uposażenia i innych związanych z pełnieniem służby świadczeń powstało z datą uprawomocnienia się przedmiotowego orzeczenia sądu.

Odwołując się do wyżej określonych skutków uprawomocnienia się wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 października 2005 r. organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu I instancji co do bezpodstawności żądania wypłaty odprawy na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy pragmatycznej w brzmieniu obowiązującym w dniu zwolnienia. Skarżący nie spełnił bowiem przesłanki rocznej nieprzerwanej służby wojskowej warunkującej otrzymanie tej należności – mając na uwadze przerwę w pełnieniu służby w okresie [...]r.

W zakresie roszczenia o wypłatę kwoty [...]zł tytułem świadczenia pieniężnego płatnego jednorazowo z góry za należny okres [...] miesięcy wraz z ustawowymi odsetkami od dnia [...]r. (art. 95 ust. 1) organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że właściwym do orzekania w tym przedmiocie jest wojskowy organ emerytalny właściwy dla adresu zameldowania żołnierza i przyznał, że zawiadomienie strony o właściwości innego organu w zakresie jednego z roszczeń nastąpiło w treści zaskarżonej decyzji, tj. odmiennie niż wymaga tego przepis art. 66 § 2 k.p.a. jednakże uznał, że uchybienie formie nie miało wpływu na rozstrzygniecie a w związku z tym nie daje podstaw do weryfikacji decyzji organu I instancji.

W konkluzji omawianej decyzji zawarto stwierdzenie, że analiza zebranego w sprawie materiału oraz obowiązujących przepisów prowadzi do ustalenia, że decyzja Dowódcy JW Nr [...]jest prawidłowa i w pełni uzasadniona.

L. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę sporządzoną przez pełnomocnika –radcę prawnego domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Skarga oparta została na zarzutach naruszenia następujących przepisów prawa materialnego i procesowego:

1) art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 2, art. 73 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 1 i 2, art. 76 ust. 1 i 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez ich niezastosowanie, polegające na odmowie przyznania żądanych należności,

2) art. 94 ust. 1, 2, i 3 wskazanej ustawy poprzez ich błędną wykładnię a przez to niewłaściwe zastosowanie,

3) art. 96 ust. 1, 2 i 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez jego błędną wykładnię a przez to niezastosowanie, polegające na uznaniu się niewłaściwym do rozstrzygnięcia sprawy w zakresie wniosku o zapłatę świadczenia po rozwiązaniu służby należnego jednorazowo,

4) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zakresie w jakim organ II instancji przyjął zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy i podzielił ocenę dokonaną przez ten organ, w szczególności poprzez brak odniesienia się do zarzutu skarżącego pominięcia przez organ istotnego dla sprawy faktu, jakim jest dzień wydania wyroku przez WSA w Warszawie (21 października 2005 r.) oraz gotowości do pełnienia służby przez skarżącego w całym okresie objętym sporem, a po wydaniu wyroku – pominięcie tak istotnego faktu jak zgłoszenie do służby pismem z dnia [...]r. ,

5) art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej, polegające na wydaniu decyzji, w której Dowódca JW [...]nie odniósł się do całokształtu argumentacji przedstawionej przez skarżącego, co uniemożliwiło ustalenie motywów i przesłanek jakimi organ odwoławczy kierował się przy jej wydawaniu, a ograniczenie się wyłącznie do powielenia argumentacji prawnej organu I instancji,

6) art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez błędne ustalenie stanu prawnego, sprowadzające się do błędnej wykładni prawa materialnego oraz subsumcji ustalonego stanu faktycznego do odpowiedniej normy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych,

7) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej w zakresie objętym odwołaniem decyzji organu I instancji.

Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący stoi na stanowisku, że zarzucane naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego jest konsekwencją naruszenia art. 71 i art. 72 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, które dotyczą uposażenia i innych składników wynagrodzenia żołnierzy zawodowych z powodu nieuwzględnienia żądania ich zapłaty za okres [...]r. Według wnoszącego skargę, organ odwoławczy nieprawidłowo przyjął, że skarżący w okresie tym pozostawał poza służbą. W następstwie uchylenia wyrokiem WSA obu decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby uchyleniu uległy również skutki tych decyzji, a zatem działanie organu narusza zasadę prawdy materialnej.

W przekonaniu skarżącego, gdyby Sąd nie podzielił powyższego stanowiska, to zasadę prawdy materialnej narusza z pewnością pominięcie w zaskarżonej decyzji faktu zgłoszenia przez L. T. gotowości do służby pismem z dnia [...]r.

Zdaniem skarżącego, który powołał się zarówno na doktrynalne rozróżnienie pojęcia prawomocność wyroku (formalna i materialna) oraz na orzeczenia NSA wskazujące na różnice skutku jaki wywiera wyrok sądu administracyjnego stwierdzający nieważność decyzji (skutek ex tunc) oraz wyrok uchylający decyzję (skutek ex nunc), działanie wyroku uchylającego decyzje należałoby liczyć na przyszłość od daty wydania wyroku, a nie od daty jego uprawomocnienia.

Odnośnie odmowy przyznania odprawy w wysokości [...]zł, zdaniem skarżącego, wobec uchylenia wyrokiem WSA decyzji o zwolnieniu go ze służby, należało przyjąć, że służba trwała w sposób nieprzerwany lub ewentualnie że służba trwała nieprzerwanie do dnia [...]r. a dalej od [...]r. nieprzerwanie do dnia [...]r.

W zakresie roszczenia o wypłatę jednorazowego świadczenia pieniężnego za okres jednego roku (art. 96 ust. 5 ustawy) podniesiono w uzasadnieniu skargi, że skarżący spełnia wszystkie przesłanki do jego przyznania, przy czym zaznaczono, że ustawa nie przesądza, który organ ma wydać rozstrzygnięcie w tym przedmiocie., ale skarżący sprzeciwił się stanowisku, że organ I instancji nie był właściwy w omawianym przedmiocie. Na wypadek, gdyby Sąd nie podzielił jego stanowiska w tym względzie wskazał na naruszenie przez organ I instancji art. 66 k.p.a. co uniemożliwiło mu zaskarżenie ewentualnego postanowienia.

Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...]odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zawartą w decyzji. W odniesieniu do zarzutów i wywodów skargi dotyczących ustalonego w zaskarżonej decyzji skutku ex nunc, tj. od momentu prawomocności wyroku WSA w Warszawie uchylającego decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby organ wskazał, że w tym zakresie kierował się wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 25.02.2009 r. (sygn. akt II SA/Sz 901/08), co jest utrwalone w orzecznictwie i doktrynie prawa administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje;

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana pod względem zgodności tego aktu z obowiązującym w dacie decyzji ostatecznej prawem materialnym i procesowym nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi w całości, jednakże potwierdziła trafność niektórych jej zarzutów dając podstawę do uwzględnienia skargi w części.

Stan faktyczny sprawy w zakresie dat poszczególnych faktów prawotwórczych jest w niniejszej sprawie niesporny.

Przypomnieć wypada, że ostatecznym rozkazem personalnym z dnia [...]r. skarżący zwolniony został z dniem [...]r. z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy. Decyzje organów wojskowych obu instancji w tym przedmiocie uchylone zostały wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 21 października 2005 r., który uprawomocnił się w dniu 17 stycznia 2006 r. Skarżący gotowość do pełnienia służby zgłosił w dniu [...]r. , a dopuszczony do niej został z dniem [...]r. Rozkazem personalnym z dnia [...]r. L. T. zwolniony został z dniem [...]r. z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego.

Organy wojskowe obu instancji rozpatrując sprawę były w zakresie przedmiotowym z jednej strony związane żądaniem pozwu wniesionego do sądu powszechnego i przekazanego przez ten sąd w trybie art. 464 §1 k.p.c. do rozpoznania Dowódcy JW, Nr [...], a z drugiej strony okolicznościami wynikającymi z faktu wypłacenia L. T. należności przysługujących żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu ze służby w związku z jego zwolnieniem z dniem [...] r.

Roszczenia skarżącego oparte zostały o przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) Skarżący domagał się zapłaty uposażenia i dodatków do niego przewidzianych w art. 71 i 72 ustawy za okres pozostawania poza służbą, tj. od dnia [...]r. do dnia podjęcia służby, tj. [...]r. oraz należności związanych ze zwolnieniem w dniu [...]r. w postaci odprawy (art. 94) i świadczenia pieniężnego o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy.

Organy wojskowe obu instancji częściowo uwzględniły roszczenia wskazane w pozwie w zakresie prawa do uposażenia i przewidzianych w ustawie dodatków do uposażenia oraz części należności związanych ze zwolnieniem ze służby. Przyznając prawo do uposażenia i związanych z nim dodatków organy obu instancji nie uwzględniły całego okresu wskazanego w żądaniu, co spowodowało przyznanie prawa w mniejszym wymiarze kwotowym i uwzględnienie krótszego okresu zwłoki, od którego przyznano ustawowe odsetki. Natomiast nie zostało uwzględnione (z różnych przyczyn, o czym w dalszej części) roszczenie o świadczenia związane ze zwolnieniem ze służby dotyczące odprawy z art. 94 ust. 1 i jednorazowego świadczenia, o którym mowa w art. 95 ust. 1 ustawy.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należy mieć na uwadze, że zasadnicza istota sporu w niniejszej sprawie wynika z rozbieżności stanowisk strony skarżącej i organu na okoliczność skutków jakie w sferze prawa do uposażenia przysługującego żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, wywiera uchylenie przez sąd administracyjny decyzji ostatecznej orzekającej o zwolnieniu żołnierza zawodowego ze służby.

Zdaniem skarżącego, wyrok sądu administracyjnego uchylający rozkaz personalny o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej powoduje stan taki jakby nie zaprzestał pełnienia tej służby, czyli- innymi słowy- jakby cały czas nieprzerwanie pełnił służbę.

Skarżący sformułował również tezę alternatywną, na wypadek nieuwzględnienia pierwszego z prezentowanych stanowisk, a mianowicie, że stan równoznaczny z pełnieniem służby przez żołnierza, który przywrócony został do niej wyrokiem sądu administracyjnego trwa od momentu wydania wyroku, a nie od dnia jego prawomocności.

W ocenie Sądu, organ II instancji, rozpatrując te koncepcje, prezentowane już w odwołaniu, nie naruszył prawa procesowego, a zwłaszcza art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew bowiem zarzutom skargi organ odwoławczy odniósł się do wywodów odwołania na wskazaną okoliczność wyjaśniając, jakie jest jego stanowisko co do skutków wywołanych wyrokiem uchylającym decyzję ostateczną o zwolnieniu żołnierza zawodowego ze służby wojskowej. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...]wskazał, powołując się na treść art. 116 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym na dzień prawomocnego wyroku, że przyjęta w uchylonej decyzji podstawa prawna zwolnienia skarżącego ze służby nie mieści się w hipotezie tego przepisu, a zatem nie ma on w sprawie zastosowania. W konsekwencji organ odwołał się do poglądów doktryny i orzecznictwa stojąc na stanowisku, że wyrok uchylający decyzję o zwolnieniu żołnierza zawodowego ze służby wojskowej wywiera skutek na przyszłość poczynając od daty prawomocności tego wyroku.

Wbrew też twierdzeniom skargi, organ odwoławczy nie pominął faktu dokonania przez skarżącego zgłoszenia gotowości do służby, lecz z powodu daty tego zgłoszenia wyprzedzającej datę uprawomocnienia wyroku przyjął konsekwentnie do prezentowanego stanowiska, że wszelkie roszczenia skarżącego, znajdujące podstawę prawną do uwzględnienia, należy rozpatrywać poczynając od daty uprawomocnienia wyroku. Oznacza to a contrario, że organ uznał, iż gdyby skarżący zgłosił gotowość do podjęcia służby po uprawomocnieniu wyroku, to organ, w związku z dopuszczeniem skarżącego do służby w dniu [...]r. uznałby swoja zwłokę nie od dnia [...]r. lecz od daty późniejszej, wyznaczonej dniem zgłoszenia gotowości do podjęcia służby.

Tak więc okoliczność, że organ II instancji rozpatrując odwołanie nie podzielił podniesionych w nim zarzutów w omawianej kwestii nie oznacza, że naruszył zarzucane skargą przepisy postępowania administracyjnego.

W ocenie sądu, organ ten również nie naruszył prawa materialnego nie podzielając stanowiska strony co do sposobu interpretowania skutków wyroku WSA w Warszawie uchylającego rozkaz personalny w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby z dniem [...]r.

Rozpatrywana tu kwestia była już w przeszłości wielokrotnie przedmiotem wyroków sądów administracyjnych obu instancji, które w sposób jednoznaczny rozstrzygnęły sporne zagadnienia, wyrażając poglądy, z którymi skład sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni się zgadza.

Mianowicie, należy przyjąć, iż tylko wyrok sądu stwierdzający nieważność zaskarżonego aktu eliminuje ten akt ze skutkiem ex tunc z obrotu prawnego. Uchylenie zaś decyzji wyrokiem sądowym nie oznacza takiego samego skutku, a wskazuje na działanie wyroku do przodu, czyli ex nunc. Oznacza to, że wadliwa decyzja usunięta zostaje z obrotu prawnego z dniem uprawomocnienia się wyroku uchylającego decyzję i od tej daty najwcześniej należy rozpatrywać skutki wyroku uchylającego. (vide wyrok NSA z dnia 2 marca 2010r. sygn. akt I OSK 1245/09 dostępny w internie na str. orzeczenie.wsa.gov.pl).

Prezentowane w skardze na tę okoliczność wywody, oparte na wypracowanym w doktrynie prawa cywilnego rozróżnieniu prawomocności formalnej i materialnej są bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w świetle treści przepisów dotyczących prawomocności orzeczeń zawartych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) dalej określanej jako p.p.s.a. Art. 168 § 1 p.p.s.a. istotnie dotyczy tzw. prawomocności formalnej. Przepis ten stanowi bowiem, że orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek zaskarżenia. Skutkiem prawomocności formalnej jest zatem niemożność skutecznego wniesienia środka odwoławczego, a więc prawomocność formalna wyłącza możliwości zmiany lub uchylenia orzeczenia.

Natomiast zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ten rodzaj określenia prawomocności nazywany w doktrynie prawomocnością materialną dotyczy skutku rozstrzygnięcia ze względu na jego treść w orzeczeniu sądowym (vide: W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str. 526-527). Skoro zatem dopiero prawomocny wyrok wiąże strony i sąd, który je wydał jak również inne sądy i inne organy państwowe, to należy podzielić stanowisko organów orzekających w sprawie, że skutki wyroku WSA w Warszawie uchylającego rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby należy rozpatrywać przez pryzmat działania tego wyroku na przyszłość poczynając od dnia jego prawomocności. Tak więc skutki rozkazu personalnego uchylonego tym wyrokiem trwają od chwili uzyskania przez niego przymiotu ostateczności do dnia poprzedzającego datę uprawomocnienia wyroku. (podobnie wyrok NSA z dnia 2 marca 2010 r. I OSK, 1245/09 baza orzeczeń sądów administracyjnych).

Forsowana skargą koncepcja, wywarcia przez ten wyrok takiego skutku, który spowodował stan nieprzerwanego pełnienia przez skarżącego zawodowej służby wojskowej jest w świetle powyższych wywodów Sądu nielogiczna, a przede wszystkim sprzeczna z przepisami dotyczącymi stosunku służbowego żołnierzy zawodowych i prawa do uposażenia. Stosownie do art. 76 ust. 1 ustawy pragmatycznej prawo żołnierza zawodowego do uposażenia powstaje z dniem rozpoczęcia przez żołnierza zawodowego pełnienia zawodowej służby wojskowej. Z dniem rozpoczęcia pełnienia służby żołnierz zawodowy nabywa zatem określone w art. 71 prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych określonych w ustawie. Prawo to wygasa wraz z rozwiązaniem stosunku służbowego żołnierza zawodowego. W okresie obowiązywania w obrocie prawnym decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej, skarżący nie był czynnym żołnierzem zawodowym, lecz był żołnierzem przeniesionym do rezerwy. Zgodnie bowiem z art. 19 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, za pełniącego służbę wojskową uważa się żołnierza na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, w rezerwie kadrowej oraz w dyspozycji. Do kręgu tego nie należą ani żołnierze zawodowi przeniesieni do rezerwy ani emeryci wojskowi. Tak więc w okresie, w którym żołnierz zawodowy służby nie pełnił, nie można mówić o jego prawie do uposażenia (por. wyroki NSA z dnia 14.12.2009 r. sygn. akt. I OSK 581/09; z dnia 2.03.2010 r. sygn. akt I OSK 1245/09 ).

Z powyższych względów należało oddalić skargę w części dotyczącej rozstrzygnięć w przedmiotach wskazanych w pkt 1-6 zaskarżonej decyzji (według systematyki rozstrzygnięcia przyjętej w decyzji organu I instancji).

W pozostałej natomiast części Sąd dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa uzasadniających uwzględnienie skargi w tym zakresie.

Mianowicie, za zasadny Sad uznał stawiany skargą zarzut naruszenia prawa materialnego w odniesieniu do roszczenia o wypłatę odprawy przysługującej żołnierzowi zwolnionemu ze służby wojskowej.

Zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, odprawa w wysokości:

1) po roku służby - 100 %,

2) po pięciu latach służby - 200 %,

3) po dziesięciu latach służby - 300 %

- kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.

Dokonana zaskarżona decyzją interpretacja tego przepisu, będąca w istocie prawie dosłownym powtórzeniem stanowiska organu I instancji jest niezrozumiała w świetle brzmienia ustępu 3 tego artykułu, który stanowi, że : "Do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania, chyba że prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne lub dyscyplinarne, będące przyczyną zawieszenia lub aresztowania, zostało umorzone bądź żołnierz został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym".

Z przepisów tych nie wynika, że żołnierz zawodowy pozbawiony jest prawa do doliczenia do okresu pełnienia służby okresu, w którym pełnił służbę po uchyleniu przez sąd decyzji o zwolnieniu go ze służby. W przekonaniu sądu do okresu służby skarżącego trwającego do [...]r. należy doliczyć okres pełnienia tej służby od jej podjęcia w dniu [...] r. do dnia ponownego zwolnienia w dniu [...]r. i od tak ustalonego okresu służby ustalić wysokość odprawy według zasad obowiązujących na dzień [...]r.

Podkreślenia jednak wymaga, że odprawa tzw. emerytalna przysługuje żołnierzowi tylko jeden raz. Należy przy tym zaaprobować stanowisko wyrażane w wyrokach sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 9.07.2010 r. sygn. akt I OSK 173/10) prowadzące do stwierdzenia, że w takim stanie faktycznym jaki zaistniał w niniejszej sprawie żołnierzowi zawodowemu, który ponownie podjął służbę, może przysługiwać jedynie odprawa uzupełniająca, jeżeli w dacie kolejnego zwolnienia posiada staż uprawniający do odprawy w wyższej wysokości od tej odprawy, którą pobrał przy pierwszym zwolnieniu ze służby.

Odmowa przyznania skarżącemu odprawy z przyczyny wskazanej w zaskarżonej decyzji narusza zatem w istotny sposób przepis prawa materialnego tj. art. 94 ust. 1 ustawy, co powoduje, że skarga w tej części zasługuje na uwzględnienie.

Przyznać trzeba również rację skarżącemu, że rozstrzygnięcie zawarte w pkt. 8 decyzji organu I instancji i utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją ostateczną jest niezgodne z prawem. Organ I instancji w rozstrzygnięciu tym orzekł, że "nie przyznaje" jednorazowego świadczenia pieniężnego za okres [...] miesięcy, co mogłoby sugerować merytoryczne rozstrzygnięcie negatywne dla strony. W istocie jednak, organ ten, jak wynika to z treści uzasadnienia decyzji w ogóle nie przystąpił do rozpatrzenia roszczenia w tym zakresie, ponieważ stwierdził, ze nie jest organem właściwym w tej sprawie.

Wyjaśnić tu trzeba, że z dniem 1 stycznia 2008 r. nastąpiła istotna zmiana ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wprowadzona ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. (Dz.U. Nr 176, poz. 1242). Między innymi poprzez dodanie do art. 96 ustępów 9 i 10 zmieniły się przepisy dotyczące właściwości w sprawach, o których mowa w art. 95 pkt 1 zgodnie z którym, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługują należności pieniężne wymienione w pkt. 1 - 6, a w tym : "przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby" (pkt 1).

Jednocześnie w art. 96 ustawodawca wskazał organy właściwe do orzekania w tych sprawach. Nie ma zatem racji skarżący podnosząc w skardze, że ustawodawca właściwości organu nie precyzuje. W art. 96, poza materialno-prawnymi przesłankami tego świadczenia oraz trybem postępowania, ustawodawca wskazał, że żołnierz, który posiada uprawnienia do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1, może je pobrać jednorazowo z góry za cały należny okres (ust. 5), że wypłaty tego świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1, dokonuje wojskowy organ emerytalny właściwy dla adresu zameldowania żołnierza (ust. 7) oraz doprecyzował w ust. 9, że wypłaty należności, o których mowa w ust. 7, dokonuje się na pisemny wniosek żołnierza zawodowego, na podstawie decyzji wojskowego organu emerytalnego właściwego dla adresu zameldowania żołnierza.

Tak więc kierując się brzmieniem art. 96 ust. 1, 7 i 9 ustawy obowiązującym w dniu zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że organy obu instancji miały rację co do tego, że właściwym w sprawie tego roszczenia o wypłatę przedmiotowego świadczenia był inny organ. Sąd rozważał przy tym kwestie intertemporalne, bowiem w ustawie zmieniającej z dnia 24 sierpnia 2007r. zawarto przepis przejściowy - art. 10, zgodnie z którym do spraw wszczętych a nie zakończonych stosuje się przepisy dotychczasowe. Sąd przyjął jako datę wszczęcia postępowania datę przekazania pozwu wraz z aktami sprawy przez Sąd powszechny organom wojskowym kierując się regułą wyrażoną w art. 61 § 3 k.p.a., że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Doręczenie organowi I instancji żądania zawartego w pozwie nastąpiło w dniu przesłania przez sąd powszechny pozwu wraz z aktami sprawy, tj. w dniu [...]r., a zatem było to już pod rządem ustawy nowej, co przesądza o zastosowaniu art. 96 ust. 9 w niniejszej sprawie.

Prawidłowe spostrzeżenie organu I instancji co do swojej niewłaściwości nie znalazło jednak zgodnego z prawem finału w sensie proceduralnym. Organ powinien był, jak trafnie podniesiono to w skardze, a wcześniej w odwołaniu, zastosować przepisy art. 66 k.p.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu i poinformuje go o treści § 2. Zawiadomienie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Stanowisko organu II instancji, że uchybienie przez organ I instancji art. 66 § 1 k.p.a było naruszeniem nie mającym wpływu na wynik sprawy jest nietrafne i stanowi w tej części decyzji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Organ I instancji powinien był bowiem postąpić odpowiednio do dyspozycji art. 66 § 1 k.p.a. Wskazane w tym przepisie poinformowanie strony powinno nastąpić w formie postanowienia, na które stronie służy zażalenie. Dlatego nie można uznać za naruszenie nieistotne, działania organu, który "w decyzji "nie przyznał wnioskowanego świadczenia", gdyż uznał się niewłaściwym. Postępując w ten sposób organ I instancji wprawdzie nie naruszył przepisów o właściwości w takim rozumieniu, którego dotyczy art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., ale ewidentnie naruszył przepis regulujący tryb postępowania w przypadku wniesienia przez stronę podania w kilku sprawach należących do właściwości różnych organów. Bagatelizując znaczenie tego naruszenia prawa organ odwoławczy pozbawił stronę możliwości wniesienia środka odwoławczego od postanowienia, jakie powinno było być wydane w trybie art. 66 § 1 k.pa. a zatem konkluzja, że uchybienie organu I instancji nie miało wpływu na wynik sprawy jest nie do zaakceptowania. W omawianej części naruszenie przez organy orzekające obu instancji wyżej wskazanego przepisu postępowania administracyjnego miało zatem istotny wpływ na wynik postępowania, przy czym organ II instancji utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w tym przedmiocie dodatkowo naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Powyższe względy zadecydowały o tym, że sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w związku z art. 135 ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje organów obu instancji w zakresie rozstrzygnięcia opisanego w pkt 7 i 8 decyzji organu I instancji i w tej części na podstawie art. 152 p.p.s.a orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku. W pozostałej części zaskarżonej decyzji ( objętej pkt 1-6 decyzji organu I instancji) wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi- skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a

W przedmiocie kosztów postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 3 p.p.s.a, z tym , że kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, mając na uwadze częściowe uwzględnienie skargi zasądził od organu na rzecz skarżącego tylko część kosztów uznając, że zachodzi ku temu uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 206 p.p.s.a .