Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1362/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1362/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 listopada 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk (spr.), Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011r., sprawy ze skargi R.A., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 17 czerwca 2011r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 11 kwietnia 2011 r., wydaną po rozpatrzeniu wniosku R.A. z dnia 23 lutego 2011 r. w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz fundusz pracy za okresy szczegółowo wymienione w decyzji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1585 ze zmianami).

W uzasadnieniu decyzji opisano dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazano dokumenty zebrane w aktach sprawy (umowa o pracę z 1 października 2010 r., informacja o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w 2009 r., pismo z dnia 3 marca 2010 r. z banku BPH S.A. z informacją o zaległości w spłacie kredytu, dowód wpłaty kwoty 571,84 zł na rzecz SKOK, decyzja z 7 października 2010 r. o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej). Wskazano również, iż w toku postępowania zwrócono się do Ośrodka Pomocy Społecznej w T., skąd uzyskano informacje, że wnioskodawca nie jest objęty żądną formą pomocy.

W dalszej części decyzji przedstawiono treść art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ust. 2 i 3 tego przepisu pozwala na umorzenie należności z tytułu składek tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, przy czym zachodzi ona m. in. wówczas, gdy Naczelnik Urzędu Skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję lub gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Z kolei na podstawie ust. 3a art. 28 można w uzasadnionych przypadkach umorzyć należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Kryteria takiego umorzenia zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365). Przewiduje ono, że umarzanie jest dopuszczalne, gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

• gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

• poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

• przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Oceniając zebrany w sprawie materiał w świetle kryteriów umorzenia należności stwierdzono, że wobec wnioskodawcy nie było prowadzone przymusowe dochodzenie zobowiązań. Ani Naczelnik Urzędu Skarbowego, ani też komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, nie zostały więc spełnione przesłanki do umorzenia zadłużenia określone w art. 28 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy. W sprawie nie jest również oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne, zwłaszcza wobec istnienia prawa majątkowego (wynagrodzenia za pracę) mogącego być przedmiotem przymusowego dochodzenia.

Odnosząc się do kryteriów określonych w rozporządzeniu wskazano, że w sprawie nie udokumentowano poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych, nie udokumentowano też okoliczności uzasadniających umorzenie należności ze względu na chorobę płatnika lub najbliższych członków rodziny, a co za tym idzie konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającą możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W kwestii kolejnej okoliczności mogącej być podstawą podjęcia rozstrzygnięcia o umorzeniu należności tj. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i członków jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych stwierdzono, że w niniejszej sprawie ona także nie występuje. Z dokumentów zaewidencjonowanych w Kompleksowym Systemie Informatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że R.A. pracuje na umowę o pracę w wymiarze połowy etatu ze średnim wynagrodzeniem brutto (z ostatnich 3 miesięcy) w wysokości 886,56 zł miesięcznie. Ze zgromadzonych dokumentów wynika również, że jego żona M.A. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, brak jest informacji o wysokości osiąganego z tego tytułu dochodu. Zgromadzona dokumentacja wskazuje również, że wnioskodawca nie ponosi żadnych nadzwyczajnych wydatków. Wg oświadczenia koszty utrzymania, ponosi ojciec.

Opisany stan faktyczny nie uzasadnia - zdaniem organu administracji - podjęcia decyzji o umorzeniu zobowiązań. Ustalone okoliczności sprawy bez wątpienia bowiem wskazują, że przesłanki do podjęcia rozstrzygnięcia o umorzeniu nie istnieją. Osiągany dochód (nawet bez uwzględniania dochodu małżonki, którego wielkości nie udało się ustalić), a także wielkość ponoszonych kosztów, pozwalają na systematyczną zapłatę należnych składek, bez zagrożenia możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Podkreślono również, że organ powołany ustawowo do świadczenia pomocy w sprawach, gdzie sytuacja materialna jest zła, pomocy takiej nie udzielał, co także przemawia przeciwko podjęciu rozstrzygnięcia o umorzeniu należności.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdzono, że w sytuacjach, gdzie stan faktyczny sprawy o umorzenie był podobny do stanu faktycznego w niniejszej sprawie nie podejmowano rozstrzygnięć o umorzeniu należności, a ponadto osoba decydująca się na podjęcie działalności gospodarczej w jakiejkolwiek formie przyjmuje na siebie ryzyko prowadzenia tej działalności i ponoszenia związanych z nią kosztów. Umorzenie zadłużenia z tytułu nie opłaconych składek jest instytucją nadzwyczajną, a więc i argumenty powoływane przez stronę postępowania powinny posiadać tę samą cechę. Za umorzeniem mogą przemawiać wypadki niezależne od sposobu postępowania płatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które nie może on mieć wpływu. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły okoliczności, o czym już wspominano, takie jak np. poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. Dodatkowo wskazano, że w toku prowadzonego postępowania uzyskano informację na temat składnika majątkowego (gospodarstwo rolne), który może być przedmiotem zabezpieczenia lub stanowić podstawę prowadzenia skutecznej egzekucji.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy R.A. wniósł o całkowite lub chociażby częściowe umorzenie zaległości, o uwzględnienie nowych okoliczności w sprawie (żona wnioskodawcy jest w czwartym miesiącu ciąży, w związku z czym to on będzie łożył na potrzeby rodziny jako jedyny żywiciel, a od 15 kwietnia 2011 r. pozostaje bez pracy) oraz o potraktowanie sprawy jako pilnej ze względu na biegnące odsetki od należności.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 17 czerwca 2011 r., znak na postawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych utrzymano w mocy wskazaną wyżej decyzję.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie powołano się na dokumenty dołączone po wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (świadectwo pracy wnioskodawcy, karta ciąży M.A., zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej M.A., odpis skrócony aktu małżeństwa R. i M. A., , aktualny plan spłaty pożyczki z 9 czerwca 2011 r., pobranej w SKOK oraz plan wpłaty składki ubezpieczeniowej z tej samej daty wystawiony przez SKOK). Dokumenty te, zdaniem organu administracji, nie budzą wątpliwości i są wiarygodne, a fakty w nich uwidocznione uznano za ustalone na potrzeby postępowania. Uwzględniono również okoliczności ustalone w postępowaniu I instancji. Uwzględnienie tych okoliczności nadal jednak nie jest wystarczające do umorzenia R. A. należności z tytułu przedmiotowych składek, bowiem nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ani w § 3 wymienionego wcześniej rozporządzenia.

Decyzję tę zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R. A., zarzucając jej:

1. naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy w I i II instancji przez tę samą jednostkę organizacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sytuacji, gdy do postępowania związanego z rozpoznaniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy winny mieć zastosowanie przepisy dotyczące wyłączenia organu (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 25 listopada 2009 r. sygn. II SA/Sz 1107/09),

2. naruszenie art. 28 ust 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne poprzez oparcie indywidualnego rozstrzygnięcia o odmowie umorzenia należności składkowych na trosce o stan finansów ubezpieczeń społecznych (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 lutego 2010, sygn. I SA/Sz 952/09) w sytuacji, gdy okoliczności dotyczące stanu rodzinnego i majątkowego skarżącego uzasadniają twierdzenie, że opłacenie zaległości składkowych pozbawi go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

3. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a w szczególności przez:

a) automatyczne założenie, że pomimo zmiany okoliczności w sprawie (bezrobocie skarżącego) nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczającej wydatki egzekucyjne,

b) ograniczenie się do automatycznego stwierdzenia, że w jego sytuacji "nie istnieją żadne przeszkody by podjął zatrudnienie" oraz, że "nie stwierdzono, by istniały jakieś przyczyny w zakresie podjęcia przez niego pracy w 2011 r." - mimo że stosunek pracy został z nim rozwiązany z uwagi na likwidację zakładu pracy - Szkoły Podstawowej Imbramowicach, a więc z przyczyn od niego niezależnych,

c) brak wyjaśnienia przyczyn, dla których nie uwzględniono wniosku o przynajmniej częściowe umorzenie zaległości składkowych (np. w zakresie odsetek i kosztów upomnienia), o co wnosił w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W świetle tych zarzutów skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją tego samego organu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznał Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako rzeczowo właściwemu rozpoznania wniosku w trybie art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wraz z wydaniem wytycznych odnośnie chociażby częściowego umorzenia zaległości składkowych.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga zasługuje na uwzględnienie jakkolwiek nie wszystkie zarzuty podniesione przez skarżącego okazały się zasadne.

Stosownie do art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym, by wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art.145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej ppsa). Ponadto jak stanowi art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione, jak również ma prawo uwzględnić jedynie część wniosków skargi.

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał za trafne zarzuty skarżącego dotyczące niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Należy wyjaśnić, że problematyka umorzenia należności z tytułu składek na rzecz ZUS należy do spraw z zakresu tzw. uznania administracyjnego. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Ustalając stan faktyczny organy obowiązane są w sposób wyczerpujący, kierując się zasadami : z art. 7 (zasada praworządności i dążenia do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz.U. 2000, nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) Kodeks postępowania administracyjnego, zwana dalej kpa), art. 9 (zasada informowania stron), art.10 kpa (zasada czynnego udziału stron w postępowaniu), art. 77 kpa (zasada oficjalności postępowania dowodowego i prawdy obiektywnej) oraz art. 80 kpa (zasada swobodnej oceny dowodów) w zw. z art. 123 Ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z zm. – zwana dalej usus) ustalić stan faktyczny, tj. czy wnioskodawca spełnia wymogi z art. 28 usus. Dopiero gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym.

Powyższe zasady nabierają szczególnego znaczenie gdy organ decyduje o pozbawieniu obywatela pewnych praw, bądź tak jak ma to miejsce, w rozpoznawanej sprawie, gdy ma odmówić obywatelowi możliwości skorzystania z prawem przewidzianych uprawnień.

Uznanie administracyjne nie oznacza jednakże dowolności decyzyjnej organu, bowiem ograniczeniem swobody uznania administracyjnego są określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru.

W przypadku umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ograniczeniami tymi są przesłanki sformułowane w art. 28 usus, jak i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra, Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych formułuje dwie kategorie sytuacji, w których może nastąpić umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. I tak art. 28 ust. 2 usus przewiduje możliwość umorzenia takich należności jedynie w wypadku ich całkowitej nieściągalności. Z kolei art. 28 ust. 3a usus pozwala w uzasadnionych przypadkach na umorzenie składek również w przypadku braku ich całkowitej nieściągalności. W każdym jednak z powyższych przypadków na organie spoczywa obowiązek wnikliwej oceny stanu faktycznego z perspektywy określonych w przepisach przesłanek. Ocena taka, przeprowadzona z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności faktyczny powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Treść zawarta w uzasadnieniu decyzji ma bowiem kluczowe znaczenie przy ocenie jej prawidłowości, realizowanej w administracyjnym toku instancji, a następnie w ramach kontroli sądowej. Prawidłowe uzasadnienie umożliwia ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 768/2008 oraz wyrok tego Sądu z dnia 2 maja 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 681/2008 pub. LexPolonica).

Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu przedmiotowa decyzja nie mogła pozostać w obrocie prawnym, bowiem dotknięta jest naruszeniem reguł procesowych zawartych w art. 7, art.77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa. Pośrednio w związku z naruszaniem powołanych przepisów organ naruszył wyrażoną w art. 8 kpa zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organu państwa.

W ocenie sądu, w niniejszej sprawie organ nie dokonał dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego. Pomimo, że decyzja w przedmiocie umorzenia zapada w ramach uznania administracyjnego, to nie może ona charakteryzować się zupełną uznaniowością. Przede wszystkim organ winien dokonać wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. Organ w istocie w ogóle nie zbadał przesłanek, o których mowa § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, czyli nie dokonał ustalenia, czy opłacenie należności z tytułu składek pozbawi zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ ogólnikowo przyjął, że skarżący winien podjąć działania w kierunku zatrudnienia bowiem brak jest ku temu przeszkód. W toku postępowania nie ustalono jakie są potrzeby rodziny, gdzie mieszka, jakie rodzina ponosi koszty i wydatki. Nie ustalono również kto pracuje na gospodarstwie rolnym skarżącego i jakie z tego tytułu uzyskiwane są dochody. Organ nie ustalił jednocześnie jakie są dochody rodziców skarżącego zwłaszcza jego ojca i jaką kwotą partycypuje w kosztach utrzymania. Aby stwierdzić czy zobowiązany pozostaje w trudnej sytuacji życiowej konieczne jest jednoznaczne ustalenie przez organ orzekający w decyzji dochodów skarżącego, z uwzględnieniem wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym a następnie odniesienie ich do wydatków skarżącego i jego rodziny. Brak takiego zestawienia powoduje, że decyzja jest nieczytelna, co uniemożliwia sądowi kontrolę wydanego rozstrzygnięcia i w konsekwencji prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wymaga zaakcentowania, że ocena materiału dowodowego przez organ odwoławczy musi być własną oceną odnoszącą się bezpośrednio do zaprezentowanych dowodów, a nie oceną prawidłowości oceny sprawy przez organ I instancji (por. wyrok WSA w Białymstoku sygn. akt: II SA/Bk 149/10 z 18 maja 2010r. niepubl.). Organ odwoławczy jest obowiązany poddać analizie zaprezentowane mu dowody i ocenić we własnym zakresie każdy z elementów potrzebnych do wydania końcowego rozstrzygnięcia. W literaturze przedmiotu (por. ,,Polska jurysdykcja administracyjna", J. Zimmermann, Wydawnictwo Prawnicze Warszawa 1996) podkreśla się, iż rzeczywista realizacja zasady prawdy obiektywnej przez organ II instancji nie może polegać tylko na zbadaniu wcześniej przeprowadzonych dowodów, ale na zbadaniu samych faktów. Organ II instancji nie jest przy tym związany ani granicami poprzednio obowiązującego stanu prawnego, ani granicami wcześniej istniejących lub ustalonych faktów, ani granicami wcześniej wydanej decyzji, czy granicami wniesionego odwołania. Jedyną granicą postępowania odwoławczego są ramy sprawy administracyjnej.

Należy również zaznaczyć, że Zakład ma możliwość także częściowego uwzględnienia wniosku o umorzenie zadłużenia. Należności z tytułu składek zostały zdefiniowane w art. 24 ust 2 usus, jako "składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata " Przepis art. 28 ust. 1 usus przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a więc zarówno składek jak i należności ubocznych, w tym odsetek za zwłokę. Przepis art. 28 ust. 4 usus stanowi, że umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. Z brzmienia tego przepisu wynika więc, że nie może nastąpi umorzenie samych składek bez umorzenia należności ubocznych, ponieważ w przypadku umorzenia składek, z mocy prawa nastąpi także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i opłaty dodatkowej. Nie ma natomiast przepisu, który zabraniałby umorzenia samych należności ubocznych. Zakład ma więc możliwość umorzenia na podstawie art. 28 ust. 1 usus samych należności ubocznych w całości lub w części, co organ orzekający rozważy przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. W ocenie Sądu nie ma również przeszkód do umorzenia nie całości, ale części składek, co z mocy prawa spowoduje umorzenie odpowiedniej części należności ubocznych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 768/2008 LexPolonica).

Reasumując, w świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że ustalenia dokonane przez organ są niepełne i w konsekwencji niewyczerpująco rozpatrzone, co doprowadziło do wydania decyzji o nieprzekonującej treści, czym dopuszczono się naruszenia reguł procesowych zawartych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107§ 3 kpa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ mając na uwadze wytyczne Sądu - winien ponownie rozważyć, czy w stosunku do skarżącego znajdują zastosowanie przesłanki o jakich mowa w 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r.

Za chybiony natomiast należy uznać podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 kpa. Zdaniem skarżącego ponowne rozpatrzenie przez ten sam organ wniosku o umorzenie należność z tytuły składek na ubezpieczenia społeczne stanowi naruszenie wymienionego przepisu.

Z mocy art. 83 ust. ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r. Nr 11, poz. 74) Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw i od tych decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Natomiast od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne odwołanie nie przysługuje. Stronie przysługuje natomiast prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra (art. 127 § 3 kpa), przy czym zwrot zawarty w art.83 ust.4 cyt. ustawy "stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy" ma charakter przepisu technicznego, regulującego jedynie kwestię organizacyjną, do kogo należy skierować wniosek. Przepis ten nie normuje natomiast właściwości organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt II GSK 766/2009, publ. LexPolonica). Do decyzji w sprawach umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie, wydanej po uprzedniej decyzji w tym przedmiocie ma zastosowanie art. 127 § 3 kpa. Przepis ten stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, o czym stanowi art. 127 § 3 in fine kpa, a także na mocy art. 140 kpa odpowiednio stosuje się przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.