Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 886/02
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2003-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Odpowiedzialność członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością dotyczy wyłącznie zobowiązań podatkowych, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu.

Odwołanie członka zarządu nie ujawnione w rejestrze handlowym nie zwalnia go z odpowiedzialności za zobowiązania spółki.

TEZY

Odpowiedzialność członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością dotyczy wyłącznie zobowiązań podatkowych, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu.

Odwołanie członka zarządu nie ujawnione w rejestrze handlowym nie zwalnia go z odpowiedzialności za zobowiązania spółki.


UZASADNIENIE

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. "R." w S. jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych na Jolantę P. jako członka zarządu ww. Spółki.

Odpowiedzialność członka zarządu spółki z o.o. jest odpowiedzialnością osoby trzeciej, o której mowa w rozdz. 15 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z o.o. odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. Odpowiedzialność ta obejmuje - na podstawie art. 116 par. 2 Ordynacji podatkowej - zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu. W dalszej części przepis ten reguluje warunki uwolnienia się od odpowiedzialności członków zarządu spółki.

Decyzja o odpowiedzialności członków zarządu spółki może zostać wydana dopiero po doręczeniu decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej spółki lub o odpowiedzialności podatkowej spółki jako płatnika /art. 108 par. 2 lit. "a" i b Ordynacji podatkowej/.

Z ustalonego stanu sprawy wynika, że Spółka nie wywiązała się z obowiązku płatnika tj. nie uiściła wykazanych w złożonych deklaracjach PIT-4 i pobranych zaliczek na podatek dochodowy, jak również nie wywiązała się z obowiązku podatnika tj. nie uiściła podatku od towarów i usług wykazanego w deklaracjach VAT-7. Decyzje określające odpowiedzialność Spółki jako płatnika zostały wydane w dniu 7 września 2000 r., natomiast decyzje określające zaległość podatkową Spółki w podatku od towarów i usług w dniu 14 września 2000 r. Decyzje te zostały Spółce doręczone. Prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec Spółki nie doprowadziło do uzyskania jakiejkolwiek sumy. Jak wynika z protokołu z dnia 3 października 2001 r. o stanie majątkowym Spółka - oprócz trzech kas fiskalnych, których nie można ponownie wprowadzić do użytkowania - nie posiadała innego majątku ruchomego, jak i nieruchomego podlegającego egzekucji. Oznacza to, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, a zatem orzeczenie o odpowiedzialności członków zarządu Spółki za jej zobowiązania podatkowe było - co do zasady - dopuszczalne.

Podkreślić należy, że odpowiedzialność członków zarządu Spółki z o.o. dotyczy wyłącznie zobowiązań podatkowych, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu. Ze znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Sądu Rejonowego w K. - Sądu Gospodarczego z dnia 22 września 1998 r. o wpisie Spółki do rejestru handlowego wynika, że Zarząd Spółki był dwuosobowy i że w jego skład wchodzili: Robert P. i Jolanta P. Okoliczność ta nie była sporna w toku postępowania podatkowego, co więcej Jolanta P. zarówno w odwołaniu, jak i w piśmie z dnia 5 lutego 2002 r. podkreślała, iż była członkiem Zarządu Spółki oraz że złożyła wniosek o zgłoszenie upadłości Spółki. W skardze natomiast do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca stwierdziła, iż funkcję członka Zarządu Spółki przestała pełnić we wrześniu 1999 r. na dowód czego przedłożyła kserokopię uchwały zgromadzenia wspólników Spółki "z dnia 3.00.1999 r." odwołującą ją z funkcji członka Zarządu Spółki. Przyznała jednak, że uchwała ta nie została ujawniona w rejestrze handlowym, o czym dowiedziała się dopiero w marcu 2002 r. Niezależnie od sprzeczności między stanowiskiem prezentowanym przez zobowiązaną w toku postępowania podatkowego oraz w skardze do NSA należy zauważyć, że uchwała zgromadzenia wspólników spółki z o.o. w kwestii składu zarządu /odwołania lub powołania członka zarządu/ do chwili ujawnienia jej treści w rejestrze handlowym wywierała wyłącznie skutki wewnętrzne tj. wobec spółki. Dopiero wpis przedmiotowej uchwały wspólników do rejestru handlowego wywierał skutki zewnętrzne, co pozwala na zaaprobowanie przez Sąd stanowiska organu odwoławczego zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, iż odwołanie członka zarządu nie ujawnione w rejestrze handlowym nie zwalnia go z odpowiedzialności za zobowiązania Spółki. Ponieważ skarżąca nie wykazała skutecznego, tj. ujawnionego w rejestrze handlowym odwołania jej z członkostwa w Zarządzie Spółki, to podniesiony w skardze zarzut, iż nie pełniła ona faktycznie obowiązków członka Zarządu Spółki nie może mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Zasadne jest również stanowisko organów podatkowych co do braku podstaw do uwolnienia się Jolanty P. jako członka zarządu od odpowiedzialności na podstawie art. 116 par. 1 Ordynacji podatkowej. Wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki złożony w dniu 20 października 1999 r. do Sądu Rejonowego w K. został zwrócony przez ten Sąd w dniu 29 listopada 1999 r. z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braków wniosku dotyczących dokładnego określenia wierzycieli i przedłożenia sprawozdania finansowego. Wniosek powyższy nie został ponowiony, co pozwoliło organom podatkowym zasadnie przyjąć, iż "nie bez winy członków Zarządu Spółki nie doszło do ogłoszenia upadłości".

W toku postępowania podatkowego zobowiązana nie wskazywała innych podstaw do uwolnienia jej od odpowiedzialności, tj. nie powoływała się na toczące się postępowanie układowe, ani też nie wskazywała mienia Spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja.

Zasadne jest również stanowisko organu odwoławczego w kwestii uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odpowiedzialności Roberta P. za zobowiązania Spółki i umorzenia w tym zakresie postępowania podatkowego ze względu na jego śmierć w toku postępowania odwoławczego. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na odpowiedzialność Jolanty P. jako członka Zarządu Spółki odpowiadającego na mocy art. 116 par. 1 Ordynacji podatkowej w sposób solidarny.