Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 102/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 36 par. 1 i art. 37 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 12 ust. 4g
journal: Dz.U. 2020 poz 1363
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 października 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Gminy S. na bezczynność Starosty S. w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość przejętą pod budowę drogi 1. zobowiązuje Starostę S. do wydania w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt decyzji kończącej postępowanie w sprawie oznaczonej numerem [...]; 2. stwierdza, że Starosta S. dopuścił się bezczynności w postępowaniu; 3. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Staroście S. grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 5. zasądza od Starosty S. na rzecz Gminy S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skargą z dnia [...] lipca 2021r. (z datą wpływu do organu w dniu [...] sierpnia 2021r.) Gmina S. zarzuciła Staroście S. bezczynność w sprawie wydania decyzji administracyjnej ustalającej wysokość odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...]o powierzchni 0,1413 ha, powstałą z podziału działki nr [...], położoną w obrębie ewidencyjnym [...] S., gmina S., przejętą z mocy prawa na rzecz Powiatu S. na podstawie decyzji Starosty S. Nr [...] z [...] czerwca 2017r. (znak [...], dotyczącej zezwolenia na realizację inwestycji drogowej obejmującej rozbudowę i przebudowę drogi powiatowej nr [...] od km 0+000,00 do km 10+614,18 oraz do km 11+614,18 oraz do km 13+293,86 na terenie gminy S. i J., powiat S., województwo p.

Uzasadniając skargę Gmina S. podała, że [...] czerwca 2017r. Starosta S. wydał decyzję Nr [...] (znak [...], dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej obejmującej rozbudowę i przebudowę drogi powiatowej nr [...] od km 0+000,00 do km 10+614,18 oraz do km 11+614,18 oraz do km 13+293,86 na terenie gminy S. i J., powiat S., województwo p.

Mocą tej decyzji nieruchomość gminna oznaczona jako działka nr [...]o powierzchni 0,1413 ha, powstała z podziału działki nr [...] a położona w obrębie ewidencyjnym [...] S., gmina S., przejęta została z mocy prawa z dniem [...] lipca 2017r. na rzecz Powiatu S.. Burmistrz S. w latach 2017-2020 wielokrotnie zwracał się do Starosty S. z wnioskiem o dokonanie wyceny w/w nieruchomości. Nigdy nie złożył oświadczenia o zrzeczeniu się odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Pismem z [...] marca 2021r. Burmistrz S. wniósł do Wojewody P. ponaglenie w sprawie bezczynności Starosty S. w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. Wojewoda uznał, że Starosta S. dopuścił się bezczynności stanowiącej rażące naruszenie prawa i zobowiązał Starostę S. do załatwienia sprawy w terminie do [...] czerwca 2021r. oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie winnych stanu bezczynności a także zobowiązał do podjęcia kroków zapobiegających bezczynności w przyszłości. Następnie Gmina stwierdziła, że do dnia wniesienia skargi sprawa nie została załatwiona. Wprawdzie Starosta S. pismem z [...] kwietnia 2021r. zawiadomił o wszczęciu w sprawie postępowania ale postanowieniem z [...] czerwca 2021r. postępowanie to zawiesił, które to postanowienie uchylił Wojewoda P. postanowieniem z [...] lipca 2021r. uwzględniając zażalenie gminy i stwierdzając, że nie została spełniona przesłanka z art. 97 par. 1 pkt 4 K.p.a. do zawieszenia postępowania. Dnia [...] lipca 2021r. Burmistrz S. otrzymał kolejne zawiadomienie Starosty S. (znak [...]) o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do dnia [...] września 2021r.

Zdaniem skarżącej gminy Starosta S. całkowicie zlekceważył postanowienie Wojewody P. z [...] kwietnia 2021r. uwzględniające ponaglenie. Bez podstawy prawnej zawiesił postępowanie i zignorował wyznaczony przez Wojewodę termin załatwienia sprawy.

Skarżąca Gmina S. wniosła o zobowiązanie Starosty S. do wydania w terminie dwóch miesięcy decyzji, stwierdzenie, że Starosta S. dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie Staroście S. grzywny w wysokości określonej w art. 154 par. 6 P.p.s.a. oraz o zasądzenie od Starosty S. na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Starosta S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie ewentualnie – z ostrożności procesowej, na wypadek niepodzielenia przez sąd stanowiska organu i uwzględnienie skargi – stwierdzenie, ze bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i oddalenie skargi w zakresie wniosków z pkt 3 i 4 tj. dotyczących nałożenia grzywny i zasądzenia kosztów postępowania. Do odpowiedzi na skargę Starosta S. dołączył dokumenty na okoliczność wspólnej realizacji przez Gminę S. i Powiat S. inwestycji drogowych w latach 2016-2018, zawarcia przez Gminę S. i Powiat S. szeregu porozumień i umów o dofinansowanie realizowanych wspólnie inwestycji drogowych oraz zrzeczenia się przez Gminę S. odszkodowania za nieruchomość przejętą przez Powiat S. wskutek wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Starosta podkreślił, że Powiat S. od wielu lat realizuje inwestycje drogowe we współpracy z gminami położonymi na terenie powiatu. W dniu [...] marca 2016r. podpisany został protokół uzgodnień pomiędzy Gminą S. i Powiatem S. w zakresie wspólnych inwestycji drogowych na lata 2016-2018 obejmujący między innymi inwestycję o realizację inwestycji drogowej obejmującej rozbudowę i przebudowę drogi powiatowej nr [...] od km 0+000,00 do km 10+614,18 oraz do km 11+614,18 oraz do km 13+293,86. Praktyczną realizacją uzgodnień było podpisanie w dniu [...] stycznia 2017r. umowy o dofinasowanie zadania "Przebudowa mostu przez rz. S. k/m B. w km 29+950 w ciągu drogi powiatowej nr [...] wraz z dojazdami (zmienionej aneksem Nr 1 z [...] września 2017r.". Dodatkowo w dniu [...] lipca 2017r. pomiędzy Gminą S. a Powiatem S. zawarte zostało porozumienie do umowy z [...] stycznia 2017r.. Zgodnie z treścią par. 2 ust. 2 porozumienia "Gmina zrzeka się wszelkich roszczeń z tytułu przekazania Powiatowi w/w dokumentacji, która to podlega zwrotowi po dokonaniu odbioru ostatecznego inwestycji". Dokumentacja, o której mowa miał być podstawą realizacji inwestycji objętej umową i porozumieniem, stąd użyte w treści porozumienia sformułowanie "zrzeka się wszelkich roszczeń" (..)" Starosta S. traktował jako zrzeczenie się odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Stąd trudno mówić o bezczynności organu w okresie od uzyskania przymiotu ostateczności przez decyzję z.r.i.d. do momentu wniesienia ponaglenia przez Gminę S., gdyż organ pozostawał w usprawiedliwionym okolicznościami przeświadczeniu o wypełnieniu się dyspozycji art. 12 ust. 8 pkt 1 specustawy drogowej, co uprawniało organ do niewszczynania stosownego postępowania. W przekonaniu o zrzeczeniu się przez Gminę S. odszkodowania Starosta S. pozostawał w zasadzie aż do wniesienia ponaglenia, kiedy to ujawniło się odmienne stanowisko Gminy w tej sprawie.

Stąd działania zmierzające do ustalenia i wypłaty odszkodowania Starosta podjął w dniu [...] kwietnia 2021r. wszczynając w sprawie postępowanie. Następnie pismem z [...] kwietnia 2021r. starosta zwrócił do P. Urzędu Wojewódzkiego o środki na sfinansowanie sporządzenia operatów szacunkowych określających wartość przejętych nieruchomości i uzyskał odpowiedź, że data otrzymania takich środków jest nieznana. Tym samym Wojewoda zobowiązując Starostę S. do załatwienia sprawy do [...] czerwca 2021r. nie zabezpieczył środków na realizację obowiązku. Informację o przyznanej z budżetu Państwa dotacji na realizację zadania Starosta S. otrzymał dopiero w dniu [...] maja 2021r. i podjął starania o zmianę wyznaczonego przez Wojewodę końcowego terminu załatwienia sprawy. W toku postępowania w sprawie, Starosta powziął informację o wszczętym postępowaniu w sprawie uchylenia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i dlatego swoje postępowanie zawiesił do czasu zakończenia postępowania w sprawie uchylenia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Wojewoda P. uchylił postanowienie o zawieszeniu w dniu [...] lipca 2021r.

Podsumowując, Starosta stwierdził, że fakt, iż postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania zostało wszczęte dopiero po ponagleniu był następstwem wcześniejszych ustaleń pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego tj. zapewnień Gminy S. o bezpłatnym przekazaniu nieruchomości i zrzeczeniu się odszkodowania i nie można tego okresu traktować jako stanu bezczynności. Natomiast okres pomiędzy wniesieniem ponaglenia a przekazaniem skargi jest wynikiem konieczność zastosowania procedur określonych w specustawie drogowej i ustawie o gospodarce nieruchomościami tj. konieczności powołania rzeczoznawcy majątkowego i sporządzenia operatu szacunkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;

Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem Starosta S. dopuścił się bezczynności nie wydając do dnia wniesienia skargi decyzji w sprawie opisanej skargą a dotyczącej ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 0,1413 ha, powstałą z podziału działki nr [...], położoną w obrębie ewidencyjnym [...] S., gmina S., przejętą z mocy prawa na rzecz Powiatu S. na podstawie decyzji Starosty S. Nr [...] z [...] czerwca 2017r. (znak [...]), dotyczącej zezwolenia na realizację inwestycji drogowej obejmującej rozbudowę i przebudowę drogi powiatowej nr [...] od km 0+000,00 do km 10+614,18 oraz do km 11+614,18 oraz do km 13+293,86 na terenie gminy S. i J., powiat S., województwo p.

Ustawodawca przyznał stronie postępowania administracyjnego w art. 37 K.p.a. instrumenty prawne umożliwiające podjęcie obrony przed uchylaniem się organu administracji publicznej od sprawnego i szybkiego załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 37 par. 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych, ani w terminie ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy ponaglenie. W art. 37 par. 1 k.p.a. zdefiniowane zostało pojęcie bezczynności (pkt 1) i przewlekłości (pkt 2). Zgodnie z art. 37 par. 1 pkt 1 k.p.a. przez bezczynność należy rozumieć niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z przepisów prawa ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., natomiast przewlekłość występuje wówczas, gdy postępowanie prowadzone jest dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Pojęciem bezczynności określa się więc stan niezgodny z prawem, wywołany niezałatwieniem w terminie sprawy indywidualnej. Z bezczynnością mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy w ustalonym prawem terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale także wówczas, gdy prowadził postępowanie w sprawie i podejmował pewne czynności, lecz nie zakończył go wydaniem w ustawowym terminie rozstrzygnięcia (por. T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, s. 138). Upływ ustawowego bądź wyznaczonego terminu będzie więc oznaczał powstanie stanu bezczynności organu prowadzącego postępowanie. Stan ten może powstać zarówno wskutek niepodjęcia jakichkolwiek działań przez organ, jak i wówczas, gdy w postępowaniu były przez organ podejmowane czynności. O przewlekłości postępowania może natomiast świadczyć wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy czy nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Zgodnie z art. 12 ust. 4g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2020r., poz. 1363) w sytuacji, gdy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 60 dni od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Odnosząc powyższy zapis do okoliczności kontrolowanego postępowania administracyjnego, stwierdzić zatem należy, że 60 – dniowy termin do ustalenia przez Starostę S. odszkodowania należnego Gminie S. z tytułu przejęcia własności działki nr [...] o powierzchni 0,1413 ha (powstałej z podziału działki nr [...], zatwierdzonego decyzją z.r.i.d. Nr [...] z [...] czerwca 2017r., której to decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności) upłynął [...] sierpnia 2017r. Obowiązek przy tym wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za nieruchomości przejęte pod budowę dróg na podstawie decyzji z.r.i.d. ciąży na organie, który wydał decyzję z.r.i.d z mocy ustawy a zatem nie wymaga wniosku dotychczasowego właściciela nieruchomości. Wszczęcie zatem postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania będącego następstwem przejęcia nieruchomości na podstawie decyzji z.r.i.d. powinno było nastąpić bezpośrednio po wydaniu decyzji z.r.i.d. Tymczasem w sprawie niniejszej takie postępowanie wszczęte zostało dopiero [...] kwietnia 2021r. po uwzględnieniu przez Wojewodę P. postanowieniem z [...] kwietnia 2021r. ponaglenia Gminy S. w sprawie bezczynności Starosty S..

Jak wynika przy tym z akt administracyjnych, od grudnia 2017r. musiało organowi być znane stanowisko Gminy S. w kwestii ewentualnego zrzeczenia się odszkodowania za przejętą nieruchomość. W odpowiedzi bowiem na prośbę Powiatowego Zarządu Dróg w S. działającego w imieniu Zarządu Powiatu S., zawartą w piśmie [...] czerwca 2017r. o bezpłatne przekazanie działki nr [...], Gmina S. poprosiła najpierw o przedstawienie wyceny przejętej nieruchomości oraz przypomniała o ciążącym na organie 60 – dniowym terminie do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania, biegnącym od dnia nadania decyzji z.r.i.d rygoru natychmiastowej wykonalności. Stanowisko to Gmina S. konsekwentnie podtrzymywała w kolejnych pismach stanowiących odpowiedzi na powtarzane przez Powiat S. prośby (apele) o zrzeczenie się odszkodowania. (vide: pisma Gminy S. z [...] maja 2018r., [...] lipca 2018r. oraz [...] stycznia 2020r.). W dniu [...] marca 2021r. Gmina S. wywiodła ponaglenie, które zostało uwzględnione przez Wojewodę P. Postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. Wojewoda uznał, że Starosta S. dopuścił się bezczynności stanowiącej rażące naruszenie prawa i zobowiązał Starostę S. do załatwienia sprawy w terminie do [...] czerwca 2021r. oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie winnych stanu bezczynności a także zobowiązał do podjęcia kroków zapobiegających bezczynności w przyszłości.

Stan bezczynności w sprawie nie ustał po wszczęciu postępowania gdyż podjęte przez Starostę S. działania we wszczętym postępowaniu – jak wynika z akt sprawy – w pierwszej kolejności zmierzały do zatamowania toku postępowania o czym świadczy wydanie dnia [...] czerwca 2021r. postanowienia o zawieszeniu postępowania, uznanego za bezzasadne postanowieniem Wojewody P. z [...] lipca 2021r. Zawieszenie postępowania miało miejsce w okresie biegu terminu zakreślonego przez Wojewodę P. postanowieniem z [...] kwietnia 2021r. zobowiązującym do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania do [...] czerwca 2021r. Powołanie przy tym przez organ rzeczoznawcy dla wyceny nieruchomości nastąpiło dopiero [...] lipca 2021r. w sytuacji dysponowania od [...] maja 2021r. wiedzą o przekazaniu przez Wojewodę P. środków finansowych na pokrycie kosztów sporządzenia wyceny.

W dacie wniesienia skargi (data wpływu do organu [...] sierpnia 2021r.) Starosta S. niewątpliwie pozostawał w stanie bezczynności. Wprawdzie oczekiwał na przedłożenie operatu szacunkowego a termin wydania decyzji zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2021r. przesunął do dnia [...] września 2021r. ale uczynił to już po upływie zakreślonego przez Wojewodę P. w następstwie uwzględnienia ponaglenia końcowego terminu do wydania decyzji przypadającego na dzień [...] czerwca 2021r.

Rozpoznając skargę na bezczynność organu administracji publicznej, sąd administracyjny orzeka z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy, ustalonego w dniu wydania orzeczenia (vide: postanowienie NSA z 23.09.1986r. sygn. IV SAB 8/86, a także wyrok WSA w Białymstoku z 4.10.2018r. sygn. IISAB/Bk 93/18). Kryterium ocennym zasadności skarg na bezczynność jest bowiem ustalenie, czy nakazanie organowi administracji wydania decyzji albo aktu lub dokonania czynności, będzie dopuszczalne, uzasadnione i celowe w świetle stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie orzekania. Tym się różni sposób rozstrzygania spraw ze skarg na działanie organu od rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność. Przy skargach na działanie (przybierające formy działania zaskarżalne do sądu), sąd administracyjny orzeka o zgodności działania z prawem poprzez pryzmat okoliczności faktycznych i prawnych z daty wydania przez organ aktu (decyzji) czy dokonania czynności. Przy orzekaniu w sprawach ze skarg na bezczynność sąd administracyjny musi uwzględniać stan faktyczny i prawny z daty orzekania przez sąd, po to by ewentualne zobowiązanie organu do podjęcia działania (przy uznaniu zasadności skargi) było spójne z sytuacją prawną i faktyczną istniejącą w dacie orzekania. Jak stanowi przy tym art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu:

- zobowiązuje organ do wydania w określonym czasie aktu lub dokonania czynności;

- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (lub przewlekłego prowadzenia postępowania);

- stwierdza, czy bezczynność organu (lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ) miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd może ponadto – jak stanowi par. 1 "b" art. 149 oraz par. 2 art. 149 P.p.s.a – orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego oraz może orzec – z urzędu lub na wniosek strony – o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 par. 6 lub przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 par. 6.

Na etapie postępowania sądowego sąd uzyskał od organu informację, że na datę orzekania ( 7 października 2021r.) nadal nie była wydana w sprawie decyzja o ustaleniu odszkodowania kończąca postępowanie oznaczone numerem [...], formalnie wszczęte [...] kwietnia 2021r. Zawiadomieniem z [...] września 2021r. ponownie został przedłużony termin wydania decyzji do dnia [...] października 2021r.

Mając na uwadze stwierdzoną (opisaną wyżej) bezczynność organu, nie usuniętą do dnia wyrokowania przez sąd, sąd kierując się treścią art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o zobowiązaniu Starosty S. do wydania decyzji kończącej postępowanie oznaczone numerem [...] o ustaleniu odszkodowania, uznając za właściwe wyznaczenie organowi 30 dni na wydanie decyzji od zwrotu akt. Jak wynika z art. 286 par. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt z odpisem prawomocnego wyroku. Wprawdzie Gmina S. w skardze wnosiła o wyznaczenie organowi terminu dwóch miesięcy na wydanie decyzji ale wnioskiem tym sąd nie był związany z mocy art. 134 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a dostrzegając, że sam organ wyznaczył sobie termin końcowy wydania decyzji do [...] października 2021r., który – zważywszy na stopień zaawansowana postępowania (etap zastrzeżeń do wyceny) – jest realnie możliwy do spełnienia, sąd uznał za właściwe określenie terminu do wydania decyzji krótszego niż dwa miesiące, tym bardziej, że wynikający ze specustawy drogowej dwumiesięczny termin do decyzyjnego ustalenia odszkodowania kilkunastokrotnie został naruszony.

W konsekwencji stwierdzenia stanu bezczynności trwającego w sprawie przez cztery lata, sąd uznał, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażący charakter bezczynności wynika z kilkuletniej zwłoki w załatwieniu sprawy, której wynik miał materialnie wymierny skutek dla strony. Jak stwierdził NSA w wyroku w sprawie II GSK 4544/16, kwalifikowana forma zaniechania organu zakłada koniunkcję dwóch przesłanek, to jest naruszenia normatywnego wzorca działania oraz braku realizacji wartości prawem chronionych (zasady zaufania do państwa i jego organów). Nie usprawiedliwiają bezczynności organu podejmowane działania w kierunku uzyskania zrzeczenia się przez Gminę S. odszkodowania. Przepis art. 12 ust. 8 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wskazuje bowiem, że zrzeczenie się odszkodowania może nastąpić nie tylko przed wszczęciem postępowania ustalającego wysokość odszkodowania ale także w trakcie postępowania ustalającego wysokość odszkodowania (wówczas postępowanie się umarza), jak też po wydaniu decyzji ustalającej kwotę odszkodowania (wówczas wygasza się decyzję o odszkodowaniu .

Rażący charakter bezczynności uzasadniał wymierzenie organowi grzywny. Gmina S. wnioskowała o wymierzenie grzywny w wysokości określonej w art. 154 par. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W art. 154 par. 6 P.p.s.a., jest nawiązanie do przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Bezspornym jest, że przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w roku 2020 wyniosło – według GUS – 5167,47 złotych (vide: Komunikat Prezesa GUS z 9 lutego 2021r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2020r.). Maksymalna zatem kwota grzywny możliwa do wymierzenia wyniosłaby 51674,70 złotych. Przepis art. 154 par. 6 P.p.s.a. pozwala jednak sądowi na miarkowanie kwoty grzywny. Za adekwatną do okresu stanu bezczynności (okres czterech lat) grzywnę sąd uznał sumę 3 000 złotych i w takiej właśnie wysokości grzywnę organowi wymierzył.

Konsekwencją uwzględnienia skargi i złożonego przez pełnomocnika strony skarżącej wniosku o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, stało się obciążenie Starosty S. obowiązkiem zwrotu na rzecz Gminy S. poniesionych przez nią kosztów postępowania, na które złożył się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 złotych oraz koszty zastępstwa procesowego profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego w wysokości 480 złotych (art. 200 w związku z art. 210 par.1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 265)

Końcowo sąd nadmienia, że sprawę rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym kierując się treścią art. 119 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który pozwala sądowi na rozpatrywanie skarg na bezczynności organ i przewlekłość postępowania organu poza rozprawą.