Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 642/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. c
journal: Dz.U. 1998 nr 144 poz 930
law: Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 642/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 października 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędziowie: NSA Józef Gach (spr.), WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2008r., sprawy ze skargi K. i M. B., na decyzję Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r., - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy określił małżonkom K. i M. B. podatek dochodowy za 1999 r. w kwocie 65 964,60 zł od dochodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług kierowcy i mechaniki pojazdowej oraz od dochodów z tytułu stosunku pracy i ubezpieczenia społecznego. Jednocześnie organ ten określił zaległość podatkową w tym podatku w kwocie 47 397,40 zł oraz wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w zaliczkach miesięcznych na podatek dochodowy za 1999 r. w kwocie 44 898,60 zł.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym:

W wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej organ I instancji ustalił, że K. B. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "T" i rozliczający się z tej działalność w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w 1999 r. świadczył osobiście na podstawie umowy o współpracy wyłącznie na rzecz Biura Podróży "J" w K. usługi kierowcy (wynajem do pracy) bez wprowadzania własnych środków trwałych, mieszczące się w grupowaniu 74.50.23PKWiU – usługi w zakresie pozyskiwania pracowników handlowych i przemysłowych. Tak bowiem zaklasyfikował te usługi Urząd Statystyczny w opinii z [...].10.2001 r. udzielonej organowi I instancji na jego wniosek oparty o dane wynikające z umowy o współpracy. W umowie tej bowiem zawarto postanowienia, z których wynikało, iż autobus marki S., stanowiący własność Biura Podróży "J", będzie używany zgodnie z harmonogramem zleceń opracowanym przez to Biuro. Nadto koszty eksploatacji autobusu będzie ponosić Biuro Podróży "J" – jednakże za jego zgodą mogły one być ponoszone przez podatnika. W konsekwencji organ I instancji wyłączył K. B. z grupy osób opłacających ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i opodatkował go podatkiem dochodowym na tzw. zasadach ogólnych od min. dochodu z działalności gospodarczej w zakresie usług kierowcy i mechaniki pojazdowej, który ustalił w oparciu o dowody księgowe w kwocie 188 164,26 zł stanowiącej nadwyżkę osiągniętych przychodów w kwocie 220 328,83 zł nad poniesionymi kosztami ich uzyskania w kwocie 32 164,26 zł. Natomiast dochody ze stosunku pracy i ubezpieczenia społecznego organ ten przyjął w wysokości zeznanej. Jednocześnie wskazał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. e ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – Dz.U. nr 144, poz. 930 ze zm., według którego wykonywanie usług kierowcy jest przeszkodą do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania i wystąpienie tej przeszkody u podatnika opłacającego podatek dochodowy w tej formie, przy jednoczesnym zatajeniu tego faktu wobec organu podatkowego, stanowi naruszenie warunków do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania, co pociąga za sobą utratę prawa do zryczałtowanej formy opodatkowania i opodatkowanie podatkiem dochodowym na tzw. zasadach ogólnych.

Od powyższej decyzji pełnomocnik małżonków K. i M. B. złożył odwołanie.

Nie zostało ono jednak uwzględnione, gdyż decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Pismem z dnia [...].07.2002 r. pełnomocnik w/w małżonków złożył wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 240§1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm.), dalej zwana w skrócie "O.p.", co uzasadnił tym, iż postępowanie odwoławcze było prowadzone z naruszeniem ogólnej zasady czynnego udziału w nim stron wyrażonej w art. 123§1 tej ustawy, ponieważ wbrew obowiązkowi wynikającemu z jej art. 200§1, pełnomocnikowi nie wyznaczono terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Wniosek ten został uwzględniony postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...].08.2002 r. Następnie organ ten po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 245§1 pkt 3 O.p. odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia [...] co uzasadnił tym, że wprawdzie pełnomocnik K. i M. B. przedłożył opinię statystyczną z dnia [...].07.2002 r., z której wynikało, że K.B. w 1999 r. świadczył usługi przewozu międzymiastowego regularnego pasażerskiego inne niż kolejowe w komunikacji zarówno krajowej (PKWiU 602131.00.10) jak i międzynarodowej (PKWiU 602131.00.20), lecz usługi drugiego rodzaju zdaniem organu odwoławczego nie były świadczone, gdyż wszelkie "koszty min. opłaty za autostrady, ubezpieczenie, ponosiło Biuro J., również koncesja na międzynarodowy przewóz osób wystawiona była na rzecz Biura J. Zatem świadczone przez podatnika usługi na trasach zagranicznych polegały na świadczeniu własnej pracy bez ponoszenia kosztów".

Od powyższej decyzji pełnomocnik w/w małżonków złożył odwołanie, w którym podniósł iż K. B. wprawdzie nie ponosił opłat za autostrady i ubezpieczenie, lecz ponosił takie koszty jak zakup paliwa, olejów i części zamiennych oraz opłaty parkingowe.

Odwołanie to nie zostało uwzględnione, gdyż organ odwoławczy nie znalazł podstawy do zmiany zajmowanego przez niego dotychczas stanowiska.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] pełnomocnik w/w małżonków wniósł o jej uchylenie z powodu jego zdaniem braku naruszenia przepisów o zryczałtowanej formie opodatkowania.

W trakcie postępowania przed tut. Sądem kolejny pełnomocnik skarżących przedłożył opinię biegłego na okoliczność kosztów jakie ponosił K. B. przy świadczeniu usług przewozu osób w przeliczeniu na 1 km wraz z aneksem nr 1 do umowy o współpracy. Sąd dopuścił powyższe dowody.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Organ odwoławczy przyjął bowiem w niej, że w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania z art. 240§1 pkt 4 O.p., z tego powodu, iż organ ten w postępowaniu odwoławczym (zwyczajnym) nie wyznaczył pełnomocnikowi skarżących trzydniowego terminu do wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego. Tymczasem przesłanka ta nie zaistniała, gdyż brak wyznaczenia takiego terminu nie jest równoznaczny z niebraniem przez stronę bez własnej winy udziału w postępowaniu. Analogiczne stanowisko zajęto w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 25.04.2005 r., FPS 6/04 (ONSAiWSA 2005/4/66). Sąd w niniejszym składzie podziela powyższe stanowisko.

W związku z tym rozważyć należy tylko, czy w sprawie nie wystąpiła inna przesłanka do wznowienia, a zwłaszcza wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 240§1 pkt 5 O.p.). Zwrócić jednak należy uwagę na to, iż w trakcie kontroli podatkowej zakończonej protokołem z dnia [...].01.2002 r. w oparciu o dowody księgowe ustalono, iż podatnik dokonywał zakupu paliwa, części zamiennych do samochodu ciężarowego, ponadto ponosił koszty opłat za telefon itp. Koszty te po podsumowaniu wyniosły 19 136,64 zł. Jeżeli nawet zaistniała tu omyłka i chodzi o autobus marki S., to organowi podatkowemu I instancji, a w konsekwencji organowi odwoławczemu, było znanym, iż K. B. ponosił koszty eksploatacji tego autobusu, przy czym miało to miejsce już po wystąpieniu przez ten organ do Urzędu Statystycznego o wydanie opinii statystycznej. Nie ulega zatem wątpliwości, iż opinia ta była nieprawidłowa, jako oparta na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Nie oznacza to jednak, iż prawidłową była kolejna opinia statystyczna, która została przedłożona dopiero w trakcie postępowania nadzwyczajnego jakim jest wznowienie postępowania, a przez to nie może stanowić nowego dowodu w rozumieniu art. 240§1 pkt 5 O.p. K. B. przesłuchany w tym postępowaniu bowiem jako strona wyjaśnił: Firma "J" poniosła koszty ubezpieczenia i autostrad za granicą, paliwa za granicą, ponieważ koncesja na przewozy międzynarodowe wystawiona była na Firmę "J". Koszty krajowe (z wyjątkiem ubezpieczenia) ponosiłem ja". Z tych wyjaśnień wynika, iż wszystkie koszty przewozu międzymiastowego ogólnodostępne regularne pasażerskie, inne niż kolejowe, w komunikacji międzynarodowej, względnie ich przytłaczającą większość, na trasach międzynarodowych ponosiła Firma "J". Ona też świadczyła te usługi we własnym imieniu i na własny koszt. Natomiast K. B. świadczył tu usługi kierowcy. Gdyby było inaczej to on sam pokrywałby na trasach międzynarodowych takie same koszty jak na trasach krajowych. Nie przeczy temu przedłożona w postępowaniu sądowym opinia biegłego. Wynika z niej bowiem, iż K. B. miał ponosić koszty paliwa, oleju, ogumienia, naprawy, przeglądu i obsługi w wysokości 0,86991 zł/km, gdy stawka za km, zgodnie z przedłożonym również aneksem nr 1 do umowy o współpracy, wynosiła 1,55 zł, co oznaczałoby, że koszty te wynosiły około 56% tej stawki. Tymczasem z zebranego w trakcie kontroli podatkowej materiału dowodowego wynika, iż takie koszty wraz z innymi, w tym z mechaniki pojazdowej, wynosiły mniej niż 9% przychodów ogółem z działalności gospodarczej, pomniejszonych o przychód z mechaniki pojazdowej (19 133,64 zł : 217 805,23 zł). Tym samym opinia biegłego nie została oparta o materiał dowodowy i nie może mieć charakteru przydatnego do rozstrzygnięcia sprawy. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, że Urząd Statystyczny w opinii statystycznej z dnia [...].07.2002 r. niejako uzależnił zajęte w niej stanowisko od prawidłowo podanego przez skarżącego we wniosku o jej wydanie stanu faktycznego. W opinii tej wskazano: "W odpowiedzi na pismo z dnia [...].07.2002 r. Urząd Statystyczny uprzejmie informuje, ze z dostarczonych przez Pana dokumentów / Aneks nr 1 do umowy współpracy z dnia [...] kwietnia 1998 r., Umowy Przedwstępnej z [...] kwietnia 1998 r., Zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, Zezwolenia Nr [...] na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób – przewozy nieregularne oraz wykazu numerów rejestracyjnych pojazdów zgłoszonych do przewozu z dnia [...].08.1998 r./ wynika, że Firma "J" oddała do Pana dyspozycji samochód S. nr [...] co zostało uwidocznione w wykazie pojazdów Wydz. Komunikacji Urzędu Wojewódzkiego oraz obciążyła kosztami eksploatacji takimi jak: zakup paliwa, konserwacja, naprawy, ogumienie itp. Koszty te które ponosi Pana Firma powinny być wyodrębnione w rachunkowości np. w księgach przychodów i rozchodów.

Organy podatkowe uprawnione więc były przyjąć, iż podatnik naruszył warunki do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania.

Zgodnie z powołanym już art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. e ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, "przepisów rozdziału 2 (zatytułowanego "ryczałt od przychodów ewidencjonowanych" – uwaga własna), z wyjątkiem art. 6 ust. 2, nie stosuje się do podatników osiągających w całości lub w części przychody z tytułu świadczenia usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy, z zastrzeżeniem ust. 4", a więc min. usług z sekcji K PKWiU (z pewnymi wyjątkami, które jak i poprzednie nie miały zastosowania w sprawie) zwanych usługami związanymi z nieruchomościami, wynajmem, nauką i prowadzeniem działalności gospodarczej. Wśród tych usług mieszczą się zaś usługi w zakresie pozyskiwania pracowników handlowych i przemysłowych o symbolu 74.50.23, obejmujące min. usługi jednoosobowych podmiotów gospodarczych wynajmujących się do pracy wyłącznie na rzecz jednego podmiotu, w charakterze pracowników handlowych lub przemysłowych. Takim podmiotem był zaś skarżący gdy chodzi o przewozy międzymiastowe ogólnodostępne względnie pasażerskie inne niż kolejowe w komunikacji międzynarodowej, które świadczyło Biuro Podróży "J". W związku z tym gdyby nawet zaistniała (bo zdaniem tut. Sądu – nie) podstawa do wznowienia postępowania z art. 240§1 pkt 5 O.p., to w wyniku uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] zostałaby wydana decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty tak jak decyzja ostateczna z dnia [...], co zgodnie z art. 245§1 pkt 3 O.p. skutkowałoby odmową uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]. Na taką podstawę organ odwoławczy powołał się też w postępowaniu nadzwyczajnym.

Z tego względu Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 z późn. zm.).