Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 699/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2017 poz 2137
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 10, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek Sędzia: WSA Piotr Głowacki Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Renata Furgalska - Pazdan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29 marca 2019 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2015 r. skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dyrekt Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu [...] marca 2019r. decyzję o nr [...] którą utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia [...] listopada 2018r., nr [...] w sprawie ustalenia A. O., kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2015r.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] czerwca 2015r. do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynął wniosek ww. o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej (JPO) do łącznej powierzchni 18,80 ha; płatności za zielenienie (PZ) do pow. 18,80 ha; płatności redystrybucyjnej (dodatkowej-PD) do pow. 18,80 ha; płatności dla młodych rolników (MR) do pow. 18,80 ha; płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 5.1 (Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na obszarze [...] 5,22 ha, dalej: PRŚ 5.1) do pow. 5,19 ha; płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 5.4 (Łąki trzęślicowe i selernicowe na obszarze [...] 2000 na pow. 2,21 ha - PRŚ 5.4) do pow. 2,15 ha; płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 4.1 (Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na pow. 9,79 ha - PRŚ 4.1) do pow. 8,52 ha; płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 4.7 (Półnaturalne łąki świeże na pow. 0,94 ha - PRŚ 4.7) do pow. 0,94 ha; płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w strefie ze specyficznymi utrudnieniami (ONW specyf. utrudnienia) do pow. 2,15 ha; płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w strefie górskiej (ONW górskie) do pow. 18,80 ha

Postępowanie zainicjowane wnioskiem strony dot. ww. płatności obszarowych za 2015r. zostało pierwotnie zakończone decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] lutego 2016r., nr [...] Na mocy ww. decyzji powierzchnię uprawnioną do płatności [...], ustalono na poziomie zadeklarowanym (18,80 ha) i przyznano stronie płatności na 2015r. w kwocie: [...] 456,99 zł, PZ - 5 672,36 zł, PD-2 666,60 zł, płatność dla młodych rolników 4 827,22 zł, oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej - 162,90 zł (łącznie 21786,07 zł). Przelew ww. kwot został dokonany na rachunek wnioskodawcy w dniach [...] października 2015r. I [...] marca 2016r.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016r., organ l instancji wznowił rozpatrywanie sprawy ww. płatności dla strony za 2015r. Przyczyną wznowienia było ujawnienie nowych, istotnych, nieznanych w chwili wydania decyzji pierwotnej, dowodów dotyczących stanu z okresu istotnego dla ww. decyzji (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Ww. nowymi dowodami były zdjęcia lotnicze, wykonane w dniu [...] czerwca 2015r. (odnośnie działek w woj. podkarpackim) i [...] lipca 2015r. (działki w woj. ). Ww. materiały wskazywały na to, że powierzchnia uprawniona do płatności była mniejsza, niż stwierdzona w decyzji dotychczasowej. Wznowione postępowanie zostało zakończone decyzją z dnia [...] czerwca 2017r., nr [...]. Na mocy tej decyzji, rozstrzygnięcie pierwotne zostało uchylone, a powierzchnia uprawniona do płatności została ustalona na poziomie 17,50 ha (pow. deklarowana 18,80 ha). Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną wyniosła 7,43%. Zawyżenie powierzchni dotyczyło działki rolnej oznaczonej, jako oraz Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności[...] wyniosła 1,30 ha. Decyzja wydana po wznowieniu sprawy została oparta także o wyniki wykonanych w międzyczasie kontroli terenowych z dnia [...] listopada 2016r. oraz z dnia [...] lutego 2017r. Postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji z dnia [...] czerwca 2017r., zostało zakończone decyzją Dyrektora OR ARiMR z dnia [...] października 2017r., nr [...] na mocy której, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało uchylone, a sprawa przekazana z powrotem do rozpoznania przez organ l instancji. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia było nie dość wnikliwe postępowanie wyjaśniające.

Efektem ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ l instancji była decyzja z dnia [...]grudnia 2017r., nr [...] Na mocy tej decyzji, rozstrzygnięcie pierwotne zostało uchylone, a powierzchnia uprawniona do płatności [...] została ustalona na poziomie 17,50 ha, tj. na tym samym poziomie, jak w decyzji z dnia 2[...] czerwca 2017r. (pow. deklarowana 18,80 ha). Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną wyniosła 1,30 ha. Ostatecznie ww. otrzymała kwotę płatności w wysokości 17 952,41 zł, (JPO - 6 710,45 zł, płatność za zazielenienie - 5 286,30 zł, płatność dodatkowa - 2 009,43 zł, płatność dla młodych rolników - 3 830,29 zł oraz kwota z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej - 115,94 zł).

Postępowanie odwoławcze od tej decyzji zakończyła decyzja Dyrektora OR ARiMR z dnia [...] maja 2018r., nr [....], na mocy której, zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy. Ww. beneficjent nie zaskarżył decyzji organu II instancji do sądu administracyjnego.

W związku z ww. okolicznościami, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych, wypłaconych beneficjentowi na podstawie ww. decyzji dot. płatności JP[...] za 2015r. Wraz z ww. zawiadomieniem do beneficjenta wystosowano informację o odstąpieniu od ustalania kwot przyznanych (tj. różnicy między decyzją pierwotną i aktualną) w ramach płatności PZ i zwrotu dyscypliny finansowej - z uwagi na to, że kwoty te nie przekraczały 100 euro.

Postępowanie ustaleniowe dotyczące płatności [...] za 2015r. zostało zakończone przez organ l instancji decyzją z dnia [...] listopada 2018r., nr [...] na mocy której, kwotę, którą strona powinna zwrócić ARiMR ustalono w wysokości 3400,64 zł (1746,54 zł - JPO, 657,17 zł - PD i 996,93 zł - MR), stanowiące różnicę między pierwotną i aktualną decyzją dotyczącą ww. płatności.

W dniu [...] grudnia beneficjent złożył odwołanie od ww. decyzji ustaleniowej. W odwołaniu zarzucono zaskarżonej decyzji:

1. brak wyjaśnienia stanu faktycznego, brak zebrania całości materiału dowodowego, wybiórcze i dowolne rozpatrzenie tego materiału, naruszenie zasady równości wobec prawa i zaufania do organów państwa,

2. niezasadne przyjęcie, że wnioskodawca zawyżył pow. faktycznie użytkowane rolniczo na swoich działkach w 2015r.,

3. bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie za 2015 r. zaistniały przesłanki do jej wznowienia oraz brak precyzyjnego omówienia tych przesłanek,

4. arbitralne uznanie, że nie zaistniały żadne przesłanki do odstąpienia od ustalania kwoty do zwrotu,

5. nietrafne określenie podstaw wszczęcia i rozstrzygnięcia postępowania ustaleniowego, a także opóźnione względem terminów, wynikających z przepisów wspólnotowych rozstrzygnięcie dotyczące ustalania kwot nienależnych.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Dyrektor MOR ARiMR wydał w dniu [...] marca 2019r. decyzję, o której mowa na wstępie. W uzasadnieniu podkreślono, że rozstrzygnięcie to dotyczy postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Przedmiotem tego postępowania zasadniczo nie jest sprawdzanie uprawnień strony do danych płatności, czy też dochowanie przez stronę określonych wymogów związanych z tymi płatnościami. Kwestie tego rodzaju są ustalane przede wszystkim w postępowaniach bezpośrednio dotyczących danych płatności. Postępowanie, które rozstrzygnęła decyzja zaskarżona dotyczyło płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Ogólną zasadę zwrotu kwot nienależycie wypłaconych w ramach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawiera art. 35 ust. 1 i 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 ze. zm.) oraz art. 7 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r., (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69 ze zm.). Te przepisy wyznaczają ramy dotyczące odzyskiwania ww. płatności, które nie powinny zostać wypłacone, a jednak wypłacone zostały. Weryfikując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia, organ II instancji stwierdził, że strona nie dotrzymała wymagań związanych z płatnościami w ramach systemu wsparcia bezpośredniego za 2015r. Taka ocena była efektem wykrytej w wyniku analiz zdjęć lotniczych wykonanych w 2015r. oraz (pomocniczo) wyników kontroli terenowych z 2016 i 2017r., różnicy między łączną powierzchnią uprawnioną (tzw. powierzchnią stwierdzoną) do ww. płatności, a powierzchnią zadeklarowaną do tych płatności i nieprzestrzegania norm związanych z tymi płatnościami. Konsekwencją tego była konieczność zwrotu ARiMR płatności w wysokości odpowiadającej różnicy między kwotą przyznaną i wypłaconą stronie na mocy decyzji pierwotnej z dnia...] [ lutego 2016r., nr [...] i przyznaną stronie w decyzji z dnia 20 grudnia 2017r., nr[...] Organ odwoławczy podzielił odnośnie ww. kwestii ustalenia organu l instancji i uznał je za własne. Najważniejsze ustalenia przedstawiały się w niniejszej sprawie następująco: łączna powierzchnia zadeklarowana do płatności [...] wynosiła zgodnie z zawartością wniosku strony za 2015r. - 18,80 ha; pierwotne rozstrzygnięcie (decyzja nr [...] stwierdzało, że powierzchnia uprawniona do ww. płatności, wynosiła 18,80 ha - łącznie przyznano i wypłacono 21786,07 zł; w ostatecznym rozstrzygnięciu dotyczącym ww. sprawy (pierwotne zostało uchylone w wyniku wznowienia sprawy), tj. w decyzji nr [...] łączną powierzchnię uprawnioną do płatności ustalono na 17,50 ha - łącznie przyznano 17952,41 zł; kwota płatności pobranych nienależnie przez stronę została ustalona w łącznej wysokości 3400,64 zł, obejmującej różnicę między kwotami płatności [...]przyznanymi w decyzji nr [....] Płatności istotne w niniejszej sprawie przyznane stronie obejmowały wyłącznie środki publiczne - pochodziły z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG). W konsekwencji, strona nie spełniła wymogów związanych z ww. płatnościami i na dzień wydania decyzji. Organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie zaistniały żadne okoliczności uniemożliwiające dochodzenie zwrotu ww. kwoty, bądź pozwalające na odstąpienie od takiego zwrotu. W przypadku płatności PZ oraz odnośnie tzw. zwrotu dyscypliny finansowej z uwagi na różnice między ww. decyzjami mniejsze niż 100 euro dla każdej z tych płatności, odstąpiono od ustalania kwot do zwrotu tych płatności. Organ odwoławczy wskazał, że ww. okoliczności ustalono (po wznowieniu sprawy) przede wszystkim na podstawie porównania deklaracji strony oraz zawartości zdjęć lotniczych (szczegółowo wymienionych w omawianej decyzji organu II instancji na str. 5). Zwłaszcza zdjęcia dostępne w systemie informatycznym ARiMR, umożliwiały dokonywanie wiarygodnych pomiarów powierzchni i odległości (ortofotomapy). Pomocniczo wykorzystano jeszcze wyniki kontroli terenowej na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz wymogów wzajemnej zgodności, wykonanej odnośnie gospodarstwa i opisanej w protokole nr [...] (kontrola z dnia [...] listopada 2016r. Biuro Kontroli na Miejscu w K.) oraz [...] (kontrola z dnia 2[...] lutego 2017r. BKM w R.). Analiza wyników ww. kontroli miała miejsce także w sprawie płatności za 2015r., ponieważ wyniki te były dostępne organom ARiMR, zanim została wydana nowa decyzja (po wznowieniu) rozstrzygająca sprawę tych płatności. Ponadto sama strona wnosiła o przeprowadzenie takiej kontroli, a w latach wcześniejszych na działkach strony takie kontrole nie miały miejsca. Wyniki ww. kontroli (odnośnie dz. [...]) okazały się tożsame z zawartością ww. zdjęć z 2015r. Na podstawie całokształtu ww. materiałów zakwestionowano powierzchnie zadeklarowane przez stronę w ramach działek ewid.

- nr: [...] (obręb: S., gm. K., pow. s., woj. p. - zadeklarowano tu pow. 9,46 ha, stwierdzono 7,53 ha; na obszarze tej działki ewid. strona za 2015r. umiejscowiła działkę rolną [...]o pow. 8,52 ha [stwierdzono 7,53 ha] i B/B1 o pow. 0,94 ha [nie stwierdzono zawyżeń]),

- [...] (obręb: B., gm. D., pow. k. woj. p. - zadekl. 2,15 ha, stwier. 1,95 ha; dz. rolna C/C1),

- [...] (obręb: W., gm. M pow. n., woj. m. zadekl. 3,51 ha, swier. 3,47 ha; dz. rolna D/D1),

- [...] (obręb: W., gm. M. pow. n., woj. m., zadekl. 1,68 ha, stwier. 1,61 ha; dz. rolna E/E1).

Organ II instancji zauważył, że z materiałów sprawy dotyczących płatności za 2015r. wynikało, że teren wykluczony z płatności na tych działkach obejmował zakrzaczenia i zadrzewienia (wykluczenia nie dotyczyły jedynie położonej w woj. m. działki ewid. nr [....] w ramach której zadeklarowano za 2015. działkę rolną F/F1 o pow. 2,00 ha). Ujawnienie nowych wyliczeń powierzchni uprawnionych do wsparcia opartych o zdjęcia z 2015r. i kontrole z 2016 i 2017r. zostało uznane za zasadny i wystarczający powód wznowienia rozpatrywania sprawy, która dotyczyła płatności istotnych także w przedmiotowej decyzji. Nowymi dowodami w sprawie, okazały się zaktualizowane (wobec szacunków zawartych w ww. decyzji pierwotnej) wyliczenia powierzchni uprawnionej do wsparcia na poszczególnych działkach, oparte o zdjęcia lotnicze wykonane w 2015r. Zgodnie z danymi dostępnymi w systemie informatycznym ARiMR, ww. wyliczenia zostały udostępnione organowi l instancji w dniach [...]maja 2017r. (działki [...]) oraz [...] kwietnia 2017r. (działki [...]). Nowe materiały okazały się istotne dla sprawy, ponieważ ostatecznie stały się powodem zmiany rozstrzygnięcia dotyczącego tej sprawy (w decyzji wydanej po wznowieniu, tj. z czerwca 2017r.). Ponadto dotyczyły stanu działek z 2015r., tj. stanu istotnego w chwili wydawania decyzji dotyczącej płatności za ten rok. Zaznaczono jednak, że kwestie dotyczące wznowienia sprawy płatności dla strony za 2015r. nie są ściśle związane z postępowaniem ustaleniowym, dlatego zarzuty strony dotyczące tych kwestii nie zostały uznane za zasadne. Dotyczyło to także kwestionowania prawidłowości szacunków powierzchni uprawnionej do wsparcia za 2015r. Strona nie zakwestionowała skutecznie decyzji dotyczącej tych płatności - są one prawomocne. Z kolei materiały, będące podstawą wznowienia i ponownego rozstrzygnięcia tej sprawy niewątpliwie były bardziej adekwatne i wiarygodne (choćby z uwagi na czas ich wytworzenia) względem stanu działek strony w 2015r. od materiałów będących podstawą pierwotnej decyzji w tej samej sprawie. Ponieważ wykluczone z płatności zakrzaczenia i zadrzewienia były dobrze widoczne, zarówno na ww. zdjęciach lotniczych, jak i zdjęciach z kontroli terenowych, trudno było stwierdzić, że organy ARiMR zupełnie bezpodstawnie określiły powierzchnię uprawnioną do wsparcia za 2015r. Trudno było także mówić o wybiórczości, skoro do analizy tej sprawy wykorzystano wszystkie materiały pozyskane od 2015r., wprost wskazując, które i dlaczego okazały się najbardziej przydatne i wiarygodne. Rozpatrując sprawę, organ odnosił się do wszystkich protokołów i zdjęć lotniczych – był do tego zobligowany nakazem rozpatrzenia całego dostępnego materiału dowodowego. Jednak za wiarygodne odnośnie płatności za 2015r. uznano ostatecznie jedynie zdjęcia wykonane w 2015r. oraz te kontrole, które odbyły się w możliwie krótkim okresie po 2015r. W sprawie nie doszło również do podnoszonego w odwołaniu ignorowania ustaleń organów, zajmujących się Ewidencją Gruntów i Budynków. Rejestry takie jak EGiB oraz działania organów zajmujących się takimi rejestrami nie dotyczą działek rolnych, do których przysługują płatności istotne w niniejszej sprawie. Wynika to zarówno z zapisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak i zapisów ustawy regulującej warunki uzyskania płatności istotnych w niniejszej sprawie. Przedmiotem analiz w sprawach dotyczących płatności są charakterystyki działek rolnych, a nie powierzchnie działek ewidencyjnych. Ponieważ niniejsza sprawa dotyczy ustalania płatności nienależnych, zarzuty związane z danymi EGiB tym bardziej zostały uznane za niezasadne. Ww. okoliczności oznaczały brak możliwości przyznania płatności istotnych w niniejszej sprawie w żądanej wysokości; konieczność ponownego (po wznowieniu) rozstrzygnięcia sprawy strony w oparciu o zaktualizowane ustalenia dotyczące powierzchni uprawnionych do płatności; konieczność wszczęcia postępowania nakierowanego na odzyskanie płatności, przyznanych niezasadnie w decyzji pierwotnej. Zakwestionowany w wyniku ww. kontroli obszar nie pozwalał na zakwalifikowanie go, jako prawidłowo użytkowany rolniczo, a tym samym uprawniony do płatności. Prawidłowość wyliczeń (jako różnicy między płatnościami z decyzji pierwotnej i aktualnej) nie wzbudziła zastrzeżeń organu odwoławczego. Według Dyrektor OR ARiMR, organ l instancji prawidłowo przyjął także, iż w sprawie nie zaistniały żadne okoliczności uniemożliwiające ustalenie wysokości kwot, które powinny zostać przez stronę zwrócone do ARiMR, bądź pozwalające na warunkowe odstąpienie od żądania ich zwrotu. Zdaniem organu II instancji, w przedmiotowej sprawie nie można było jednoznacznie uznać, że nienależne stronie płatności zostały jej przyznane i wypłacone w wyniku jednoznacznej pomyłki organów ARiMR. W czasie rozstrzygania sprawy po raz pierwszy, organy te nie dysponowały jeszcze aktualnymi dla sprawy zdjęciami lotniczymi (a także wynikami kontroli terenowych). Pozyskanie tej wiedzy nastąpiło po wydaniu decyzji pierwotnie rozstrzygającej sprawę. W takiej sytuacji, organ nie dysponował ww. materiałami nie z powodu własnych błędów (pomyłek), ale z przyczyn obiektywnych i niezależnych od niego. Zaznaczono, że organy ARiMR nie przypisały stronie nieprawidłowości, jako dokonanych celowo, tj. z zamiarem wyłudzenia płatności. Zmniejszenia płatności zastosowane odnośnie tej sprawy, wynikały ze stwierdzenia ww. nieprawidłowości i uznania, że obciążają one stronę, ale nie na tyle, aby potraktować je za dokonane celowo. W świetle powyższego uznano, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa i utrzymano ją w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca ww. decyzji zarzuciła:

1. sprzeczności istotnych ustaleń zaskarżanych decyzji ze stanem faktycznym sprawy przez przyjęcie, że:

- A. Ol. nienależnie pobrała i powinna zwrócić ARiMR kwotę środków pieniężnych: 3.400,64 zł podaną w zaskarżanej decyzji Nr [...], 1.214,40 zł podaną w zaskarżanej decyzji Nr [...], 4.548,70 zł podaną w zaskarżanej decyzji Nr [...] jakie stanowić mają dopłaty ze środków europejskich z 2015r., podczas gdy w prawdziwym stanie rzeczy, skarżąca użytkowała i użytkuje nadal rolniczo grunty działek położonych w S., w B. w W., na powierzchniach zgłoszonych Organowi Powiatowemu ARiMR w N. na powierzchniach podanych we wnioskach o przyznanie płatności w poszczególnych rodzajach i tytułach płatności wymienionych w zaskarżanych decyzjach,

- sprzeczności zaskarżanych żądań ARiMR wyżej przytoczonych ze twierdzeniami organów Agencji, wyrażonymi w wydanych już decyzjach, w szczególności sprzeczność z decyzją Dyrektora MOR Agencji w K. z dnia [...] kwietnia 2019r., nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowych za lata 2012, 2013, 2014r., w której ostatnio wymienionej podaje już Agencja o ww. kwocie 4.548,70 zł za 2015r., jako nienależnie pobraną, usiłując w ostatnio wymienionej decyzji, tak samo, jak w przedmiotowym postępowaniu, kwestionować powierzchnie upraw i kwotę należnej płatności z przedmiotowego w sprawie 2015r.,

- powstały różnice powierzchni zgłoszonej do płatności i powierzchni użytkowanej sugerowane w decyzjach zaskarżanych w przedmiotowej sprawie, w szczególności, że różnice powierzchni zgłoszonej do płatności i powierzchnie użytkowanych rolniczo gruntów dotyczą działek położonych w. S. B. i w W. podczas gdy w dotychczasowych postępowaniach i wydanych decyzjach dotyczących przedmiotowych w sprawie płatności, organ usiłował kwestionować jedynie powierzchnię użytkowaną rolniczo działki położonej w S. przyznając tym samym zgodność i prawidłowość nieprzerwanego okresu użytkowania rolniczego w wymiarze deklarowanym przez skarżącą do płatności działek rolnych położonych w B. i w W.

2. naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienia spowodowały wydanie zaskarżonej decyzji, w szczególności przepisów:

- art. 145 § 1 pkt 5) k.p.a. przez bezpodstawne powołanie, jakoby po dacie złożenia przez A. O. wniosków o dopłaty wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, jakie istnieć miały w dniu wydania decyzji, a nieznane były organowi administracji w dniu wydania decyzji przyznających dopłaty, podczas gdy w prawdziwym stanie rzeczy, żadne istotne dla przyznania dopłat okoliczności faktyczne nie były przed Agencją ukryte, by miały wyjść na jaw, ani nie wyszły na jaw nowe dowody, jakie by istniały lub miałyby być nieznane specjalistycznej państwowej agencji rolnej, jaką jest ARiMR, realizująca zadania gospodarowania środkami finansowymi europejskimi, ani skarżone decyzje nie podają, jakie dowody zaprzeczać by miały zadeklarowanej przez Wnioskodawczynię powierzchni użytkowanej rolniczo, a podanych w poszczególnych wnioskach o przyznanie płatności; w prawdziwym stanie rzeczy zaskarżone decyzje nie wykazują różnic, a jedynie dowolnie usiłują sugerować nieistniejące w prawdziwym stanie rzeczy różnice powierzchni, gdy oczywistym jest, że rolnicze użytkowanie gruntów nie uległo zmianie w 2015r., ani zmianie na inny sposób użytkowania, jaki skutkować by miał uznaniem dopłat za nienależnie pobrane płatności, gdyż w prawdziwym stanie rzeczy istotne fakty i okoliczności znane były organom Agencji od dnia wydania decyzji, tj.:

- od dnia [...] lutego 2016r. wydania decyzji Nr [...] o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2015r.,

- od dnia [...] października 2015r. wydania decyzji nr [...] o przyznaniu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w strefie ze specyficznymi utrudnieniami za 2015r.,

- od dnia [...] stycznia 2013r. wydania decyzji Nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej za 2015r.; te same istotne fakty i okoliczności znane były organom Agencji w kolejnych latach gospodarowania na przedmiotowych gruntach, znane były w dniach wydania kolejnych powołanych przez organ decyzji, jak również w dniu wydania decyzji z dnia [...] maja 2016r., nr [...] o przyznaniu tego samego rodzaju płatności rolnośrodowiskowej na 2015r., w szczególności znana była ARiMR, powierzchnia uprawniona do płatności i powierzchnia użytkowana rolniczo, a sposób i zakres zagospodarowania gruntów nie były kwestionowane przez Organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;

- 7 ust. 1-3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014r., ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L227 z 31.07.2014) przez powołanie, że organ administracji, wydając zaskarżane decyzje nie popełnił pomyłki: nie wskazanie daty wykrycia, ani daty ujawnienia sugerowanego błędu, ani na czym błąd miałby polegać, w szczególności naruszenie przepisu ust. 3. Wymienionego Artykułu 7 rozporządzenia, lecz wydanie decyzji stwierdzającej by świadczenia były nienależnie pobrane, gdy wymienione przepisy UE stanowią, że decyzja o odzyskaniu płatności nie może być wydana po upływie 12 miesięcy po dokonaniu płatności,

- art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2. rozporządzenia Rady nr 2988/85 z dnia 18 grudnia

1995r. (Dz. Urz. WE L 312 1985 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot

Europejskich ustanawiającego czteroletni okres przedawnienia ewentualnych żądań pieniężnych,

- art. 6, art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. w związku z art. 77 § 1, art. 10, art. 80 k.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego, powołanie twierdzeń nie mających podstawy w środkach dowodowych, ani w dokumentach, ani w protokołach, ani w zeznaniach świadków, ani w opinii biegłych, niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie materiału dowodowego bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, lecz jednostronnie na rzecz żądań organu ARiMR, nie uwzględnienie wymogu równego traktowania stron, lecz prowadzenie postępowań w sposób podważający zaufanie do organów państwa, nieprawdziwe powołanie na rzekome zadrzewienia, zakrzaczenia na działce nr [...] gdy skarżąca podała, we wniosku, że działka gruntu położona w S. porosła jest drzewami, krzewami i fakt ten uwzględniła we wniosku i do płatności, gdyż z wymienionej działki zadeklarowała do płatności jedynie powierzchnię 9,85 ha z ogólnej powierzchni wymienionej działki 20,5 ha, przez powołanie na kontrole, gdy protokoły kontroli stwierdzają korzystnie na rzecz wniosku strony, a także przez pomijanie obowiązujących tolerancji pomiarów i stref buforowych, powołanie na zdjęcia lotnicze, ortofotomapy, gdy w innym miejscu decyzje organu podają, że: "najbardziej wiarygodne dane dotyczące stanu działek zawierają raporty z kontroli terenowych" - korzystne dla strony;

3. naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa:

- przez wydanie decyzji z ogólnikowym tylko powołaniem na "regulacje ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2018 poz. 1312 z późn. zm.) oraz przepisy powiązane z ww. aktem prawnym (krajowe i wspólnotowe), a także zapisy Kodeksu postępowania administracyjnego" bez wskazania konkretnych przepisów ustawy, ani określonych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a także bez wskazania konkretnych przepisów z powołanych w zaskarżanych decyzjach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015r; bezpodstawne powołanie, także ogólnikowo powołanyvh regulacji rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, gdy przedmiotem zaskarżanych decyzji są płatności za 2015r. i powołanie, że A. O. nienależnie pobrała dopłaty z nieprawdziwym powołaniem na sugerowane różnice powierzchni i bez rozważenia wykonania przez skarżącą zobowiązań w pozostałym zakresie, przy jednoczesnym pominięciu okoliczności wykluczających żądanie zwrotu płatności, bezpodstawne uznanie płatności za nienależnie pobrane i wydanie zaskarżonych decyzji z nie uwzględnianiem w szczególności faktu, że przy zastosowaniu przepisów Ordynacji podatkowej - gdyby zobowiązanie do zwrotu powstało - to uległoby przedawnieniu po upływie pięciu lat,

- art. 5 ust. 1. ust. 2. rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1968/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25 z 28.01.2011r.) przez bezzasadne przyjęcie, że dokonane zostały nienależne płatności w kwotach wyżej w skardze przytoczonych, że A. O. zwrócić ma wymienione w zaskarżanych decyzjach kwoty powiększone o odsetki, gdy stwierdzenia te są sprzeczne z prawdziwym stanem rzeczy, gdyż kwoty zostały wypłacone należnie, zaskarżane decyzje nie dokonują ustaleń w przedmiotach uregulowanym w ust. 3 wymienionego artykułu 5 powołanego rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r., zaskarżane decyzje wykluczają pomyłkę organu, ani nie stwierdzają, by ewentualny błąd organu administracji dotyczyć miał stanu faktycznego związanego z obliczaniem przedmiotowej płatności i ustalenie kwot, jako nienależnych płatności, wydawanie decyzji o zwrocie, gdy od dokonania płatności upłynął okres 12 miesięcy,

- art. 35 ust. 1-7 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz wzajemnej zgodności (Dz.U.L 181 z 20.6.2014, s. 48) przez wycofanie wsparcia dla skarżącej i ustalenie kwot, jako nienależnych z żądaniem zwrotu, gdy w prawdziwym stanie rzeczy skarżąca spełniła warunki "kwalifikowalności" do dopłat, zaskarżona decyzja nie stwierdza konkretnych obowiązków, ani zobowiązań, jakich skarżąca miała nie spełnić, ani nie rozważa dolegliwości ewentualnej niezgodności, ani zasięgu, ani skutków, ani trwałości, ani, że - jeśli wystąpiły - to nie były powtarzalne,

- art. 35 ust. 3. wymienionego rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) stanowiącego, że ewentualne wycofanie płatności nie musi być orzeczone w całości do zapłaty, a ewentualnie ustalone kwoty, podlegają odliczeniu w ciągu kolejnych trzech lat kalendarzowych, w których dokonano ustalenia,

- art. 29 ust. 3. ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (2018.1312) przez wydanie zaskarżanej decyzji, podczas gdy ewentualne ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych mogłoby nastąpić w decyzji w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych za następny okres płatności, lecz wydanie decyzji nakazującej jednorazową zapłatę określonej kwoty,

- art. 70, art. 72 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 ustanawiającego system identyfikacji działek rolnych, warunki formalne wniosku i informacje, jakie wniosek zawiera w związku z przepisami art. 4 pkt 3a, pkt 4) ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2017.1853) powołującego się na wyżej wymieniony przepis art. 70 rozporządzenia Nr 1306/2013 ustanawiających system i regulujących prowadzenie ewidencji systemu, która m.in. po myśli art. 9a pkt 1) a) 2) wymienionej ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. stanowi, że system identyfikacji działek rolnych, polega na identyfikatorach działek ewidencyjnych zawartych w ewidencji gruntów i budynków poprowadzone prowadzonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015r. poz. 520 ze zm.) stanowiącego, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje m.in. informacje dotyczące położenia gruntów, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenie ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, przepisów art. 9a ust. 2. powołanej wyżej ustawy z dnia 18 grudnia 2003r., że system polega na danych z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, na danych z wniosków o przyznanie płatności, wyników kontroli na miejscu, ortofotomap, lecz takich tylko ortofotomap, które są cyfrowe i wówczas, gdy ortofotomapy sporządzone zostały zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego – tym, że zaskarżane decyzje za podstawę rozstrzygnięcia powołują dowolnie na ortofotomapy, gdy w prawdziwym stanie rzeczy nie stwierdzają prawdziwego stanu rolniczego użytkowania, ani zagospodarowania gruntów, ani nie stwierdzają by powołane ortofotomapy były cyfrowe, ani by spełniały warunki techniczne, ani zgodności z wymaganiami formalnymi przepisów prawa Unii Europejskiej, a w prawdziwym stanie przedmiotowych spraw ortofotomapy nie stanowią podstawy do dokonania ustaleń powołanych w decyzjach, ani nie spełniają wymogów formalnych nałożonych przepisami prawa, ani wymogów ewidencji gruntów; w szczególności powołane w sprawie są w sprzeczności z zapisami ewidencji gruntów,

- jak w przedmiocie działki prowadzonej w S. prowadzonych przez Starostwo w S.- Dziennik Urzędowy woj. podkarpackiego z dn. 24.04.2015 poz.1408 i wydanej na jej podstawie decyzji Wójta Gminy K. Wp.[...] z dn. 22.02.2016r.,

- co powoduje, że żądania zwrotu kwot zamieszczone w zaskarżonych decyzjach nie uwzględnia faktycznego zakresu i stanu rolniczego wykorzystania gruntów w miejscu prowadzonej działalności rolniczej, a uznanie przyznanych dopłat za nienależnie pobrane jest oczywiście bezzasadne.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca przedstawiła uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji Dyrektora MOR ARiMR z dnia [...] marca 2019r., nr [...]i utrzymanej w mocy decyzji nr [...] wydanej dnia [...] listopada 2018r. przez Kierownika Biura Powiatowego w N. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; nr [...] i utrzymanej w mocy decyzji nr [...] wydanej dnia [...] listopada 2018r. przez Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. nr [...]i utrzymanej w mocy decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2018r. wydanej przez Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N.. Skarżąca wniosła ponadto o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej decyzji, cytując jej fragmenty. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi.

W dniu [...] lipca 2019r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła odpowiedź skarżącej (wraz z załącznikami) na odpowiedź na skargę organu, w której przedstawiła ona polemikę ze stanowiskiem organu i podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W dniu [...]września 2019r. do WSA w Krakowie wpłynęło pismo procesowe organu w sprawie, w którym wskazał on m.in., że wydane dotychczas decyzje w przedmiotowej sprawie były prawidłowe i odmienne stanowisko skarżącej w tej kwestii, niczego nie zmienia. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W dniu [...] października 2019r. do WSA w Krakowie wpłynęło pismo skarżącej wraz z załącznikami, w którym ponownie przedstawiła swoje racje i za błędne uznała stanowisko organu w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawierają one wad, powodujących konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach organu I i II instancji. W konsekwencji skarga A. O. nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrekto Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2019r. o nr [...] którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura ARiMR w N. z dnia [...] listopada 2018r., nr [...] w sprawie ustalenia A. O. kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2015r.

Całokształt okoliczności faktycznych kontrolowanej sprawy, które zostały ustalone i przedstawione w zaskarżonych decyzjach obu instancji, na których oprały się organy i na podstawie których, wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia skarżącej nienależnie pobranych płatności, a przytoczone powyżej w części faktycznej uzasadnienia – tut. Sąd uznaje za własne, stąd też niezasadne jest ich szersze powielanie.

Już na wstępie podkreślenia wymaga, że zaskarżone decyzje organów obu instancji dotyczą postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Dopełniając powyższe, zauważyć trzeba, że przedmiotem tego postępowania nie jest sprawdzanie uprawnień strony do danych płatności, czy też dochowanie przez stronę określonych wymogów związanych z tymi płatnościami. Kwestie tego rodzaju są ustalane przede wszystkim w postępowaniach bezpośrednio dotyczących danych płatności.

aMaterialnoprawną podstawę rozważań w niniejszej sprawie stanowią, m.in. rRolnictwa (t.j.: Dz. U. z 2017r., poz. 2137 ze zm., dalej: "ustawa o ARiMR"), ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz przepisy powiązane z ww. aktami prawnymi (krajowe i wspólnotowe).

Ogólną zasadę zwrotu kwot nienależycie wypłaconych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawiera art. 35 ust. 1 i 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014r., (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69 ze zm.). Te przepisy wyznaczają ramy dotyczące odzyskiwania ww. płatności, które nie powinny zostać wypłacone, a jednak wypłacone zostały. Zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy o płatnościach [...] z 2015r., pomoc pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlega zwrotowi w trybie określonym w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla zwrotu kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków, przy czym właściwe organy określa w tym zakresie ustawa o Agencji, a wyjątki od dochodzenia kwot należnych ARiMR wynikają z przepisów odrębnych (krajowych i wspólnotowych).

Jak wynika z treści art. 29 ustawy o ARiMR, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydanej decyzji:

1. Ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej,

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- następuje w drodze decyzji administracyjnej.

1a. Przepis ust. 1 stosuje się również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne, o których mowa w ust. 1.

1b. Jeżeli płatność lub pomoc finansowa, pochodzące ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1, zostały przyznane spółce cywilnej, która została rozwiązana, za zobowiązania związane ze zwrotem tych środków odpowiadają solidarnie wspólnicy rozwiązanej spółki cywilnej.

2. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.

3. O ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych organ, o którym mowa w ust. 2, może rozstrzygnąć również w decyzji w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.

4. Jeżeli kwota nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, która została ustalona w decyzji, o której mowa w ust. 3, nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego dla danego funduszu Unii Europejskiej zgodnie z odrębnymi przepisami, kwota przyznanych płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1, jest wypłacana w wysokości pomniejszonej o ustaloną kwotę nienależnie lub nadmiernie pobraną; przepisu ust. 10 nie stosuje się.

5. Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018r. poz. 1312) oraz art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2018r. poz. 1936) i art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018r. poz. 627 oraz z 2019 r. poz. 83 i 504).

6. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, odwołanie od decyzji nie wstrzymuje jej wykonania.

7. Do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa:

1) z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, wynosi 60 dni;

2) przy czym bieg terminu przedawnienia tych należności ulega przerwaniu także wskutek doręczenia dłużnikowi upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w dniu doręczenia tego upomnienia; w takim przypadku bieg terminu przedawnienia biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym doręczono upomnienie.

Powyższa regulacja pozwala temu organowi na ustalenie nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej lub też krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy europejskich, jak też finansowanie przez ARiMR pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Z treści ww. przepisu wynika także, że uprawnienie do ustalenia tej kwoty jest realizowane przez ARiMR w drodze decyzji.

Jako przesłanka działania w tym trybie organów ARiMR jawi się tylko i wyłącznie fakt ustalenia, że beneficjent otrzymujący dopłaty realizowane z funduszy unijnych (współfinansowanych z funduszy krajowych), otrzymał pomoc w sposób nienależny lub też otrzymał ją w nadmiernej wielkości (por. np. wyrok NSA z 14 grudnia 2016r., sygn. akt II GSK 2715/26, wyrok WSA w Szczecinie z 8 września 2016r., sygn. akt I SA/Sz 168/16, czy wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 września 2016r., sygn. akt I SA/Go 419/16 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W konsekwencji, jeżeli zatem organ stwierdzi na podstawie dowodów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, że kwota została przyznana beneficjentowi jest kwotą nienależną, to wówczas jest on zobowiązany do wydania decyzji opartej na art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR.

Zauważyć należy, że ustalenia, będące podstawą wydania takiej decyzji, mogą wynikać z przeprowadzonej kontroli przez stosowne komórki ARiMR, w czasie których zostaną stwierdzone nieprawidłowości, czy też niezgodności, ale może też być podstawą wydania takiej decyzji fakt, że decyzja, na podstawie której dana pomoc została przyznana, została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego.

Należy przy tym zaznaczyć, że w tym drugim przypadku, organ nie jest uprawniony w postępowaniu ustaleniowym do kontrolowania zasadności uchylenia decyzji, przyznającej pomoc, a jedynie jest zobligowany do ustalenia faktu, wynikającego z jej uchylenia, a mianowicie tego, że pomoc taka – w tej sytuacji – jest kwotą pobraną nienależnie lub też w nadmiernej wysokości.

Jeżeli zatem kwota pomocy została przyznana na podstawie decyzji wyeliminowanych następnie z obrotu prawnego, to obowiązkiem organu jest ustalić obowiązek jej zwrotu.

Sytuacja taka miała miejsce na gruncie przedmiotowej sprawy. Jak słusznie ustaliły organy zarówno I, jak i II instancji, A. O. uzyskała na podstawie decyzji Kierownika Biura ARiMR w N. z dnia [...] lutego 2016r., nr [...] płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2015r. w łącznej wysokości 21.786,07 zł. Na mocy ww. decyzji powierzchnię uprawnioną do płatności [...], ustalono na poziomie zadeklarowanym (18,80 ha) i przyznano stronie płatności na 2015r. w kwocie: JPO-8 456,99 zł, PZ-5 672,36 zł, PD-2 666,60 zł, płatność dla młodych rolników 4 827,22 zł, oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej-162,90 zł. Przelew ww. kwot został dokonany na rachunek skarżącej w dniach [...]października 2015r. I [...] marca 2016r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N [...]postanowieniem z dnia [...] listopada 2016r. postanowił wznowić z urzędu postępowanie administracyjne zakończone ww. decyzją z dnia [...] lutego 2016r. w związku z przeprowadzoną kontrolą, wpływającą na ww. decyzję.

Efektem ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ l instancji była decyzja z dnia [...] grudnia 2017r., nr [...]. Na mocy tej decyzji, rozstrzygnięcie pierwotne zostało uchylone, a powierzchnia uprawniona do płatności [...] została ustalona na poziomie 17,50 ha (pow. deklarowana 18,80 ha). Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną wyniosła 1,30 ha. Ostatecznie skarżąca otrzymała kwotę płatności w wysokości 17.952,41 zł, (JPO-6 710,45 zł, płatność za zazielenienie-5 286,30 zł, płatność dodatkowa-2 009,43 zł, płatność dla młodych rolników-3 830,29 zł oraz kwota z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej-115,94 zł).

Postępowanie odwoławcze od tej decyzji zakończyła decyzja DyrektorOddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] maja 2018r., nr [...], na mocy której, zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy. Skarżąca nie zaskarżyła decyzji organu II instancji do sądu administracyjnego, a zatem uzyskała ona przymiot ostateczności. Sąd zauważa, że decyzja ta, z uwagi na swój przedmiot jest konsekwencją ustalenia w postępowaniu wznowieniowym, pomniejszonej płatności (w stosunku do kwoty pobranej) z tytułu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2015r.

W świetle powyższego, nie może budzić wątpliwości, trafność dokonanej przez organ oceny, że różnica pomiędzy kwotą otrzymaną przez skarżącą na podstawie pierwotnej, uchylonej następnie decyzji, a wysokością dopłat przyznanych na podstawie decyzji ostatecznej, będzie stanowiła kwotę świadczenia nienależnie pobranego (pobranego w nadmiernej wysokości).

Zaznaczenia wymaga, że Sąd w badanej sprawie nie jest władny badać zasadności podjętego w tamtej sprawie rozstrzygnięcia, ponieważ znajduje się ono poza granicami niniejszej sprawy i jest prawomocne. Kognicji sądu podlega jedynie ustalenie, że takie orzeczenia zostały wydane i pomiędzy wysokością dopłat przyznanych w pierwszej decyzji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego, a wysokością dopłat przyznanych w decyzji prawomocnej, występuje różnica tego typu, że te pobrane w wysokości wyższej, niż wynikająca z decyzji prawomocnej, są dopłatami nienależnie pobranymi. Organy w uzasadnieniu decyzji wykazały, jakie są to kwoty i przedstawiły stosowne wyliczenia. Jako prawidłowe nie mogą być one skutecznie kwestionowane.

W takim układzie procesowym, jak w sprawie niniejszej, jeżeli dopłaty przyznane w decyzji ostatecznej są niższe, niż pierwotnie przyznane, zawsze będzie dochodziło do ustalenia nienależnie pobranych kwot lub pobranych nadmiernie.

Na gruncie przedmiotowej sprawy postępowanie ustaleniowe dotyczące nienależnie pobranych płatności za 2015r. zostało zakończone przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] marca 2019r. o nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia [...] listopada 2018r., nr [...] w sprawie ustalenia A. O, kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2015r., na mocy której kwotę, którą strona powinna zwrócić ARiMR ustalono w wysokości 3400,64 zł (1746,54 zł - JPO, 657,17 zł - PD i 996,93 zł - MR), stanowiące różnicę między pierwotną i aktualną decyzją dotyczącą ww. płatności.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja ma charakter w znacznej mierze obliczeniowy i co do zasady, sprowadza się do wskazania, że kwota ustalona do zwrotu, stanowi różnicę między kwotą pobraną, a kwotą należną (decyzja ma charakter matematyczny, kalkulacyjny). Jak bowiem zostało ustalone w sprawie, łączna powierzchnia zadeklarowana do płatności [...] wynosiła zgodnie z zawartością wniosku skarżącej za 2015r. - 18,80 ha. Pierwotne rozstrzygnięcie z dnia [...] lutego 2016r. stwierdzało, że powierzchnia uprawniona do ww. płatności wynosiła 18,80 ha - łącznie przyznano i wypłacono skarżącej 21.786,07 zł. W ostatecznym rozstrzygnięciu z dnia 18 maja 2018r. Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] grudnia 2017r. (pierwotne zostało uchylone w wyniku wznowienia sprawy), gdzie łączną pow. uprawnioną do płatności ustalono na 17,50 ha - łącznie przyznano 17.952,41 zł. W konsekwencji, kwota płatności pobranych nienależnie przez stronę została ustalona w łącznej wysokości 3400,64 zł.

Sąd zaaprobował w pełni sposób wyliczenia kwot nienależnie pobranych przez skarżącą. W tym zakresie organy prawidłowo zastosowały m.in. art. 20 ust. 4 ustawy o płatnościach [...] oraz art. 106 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013. W badanej sprawie wszystkie części tworzące łączną kwotę potencjalnego zwrotu (różnica między decyzją pierwotną i ostateczną dotyczącą płatności za 2015r.) przedstawiają się następująco: JPO za 2015r. za przedeklarowanie powierzchni -1746,54 zł; PD za 2015r. za przedeklarowanie powierzchni - 657,17 zł; MR za 2015r. za przedeklarowanie powierzchni - 996,93 zł; PZ za 2015r. za przedeklarowanie powierzchni - 386,06 zł, zwrot dyscypliny finansowej - 46,96 zł. W zaskarżonej decyzji racjonalnie wskazano również, że nienależna płatność powinna zostać zwrócona wraz z odsetkami i w tym zakresie także zastosowano prawidłowe przepisy (m.in. art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 809/2014).

Za słuszną uznać należy ocenę organów także w kwestii przedawnienia. W tym zakresie wskazać trzeba, że według art. 3 ust. 1 i art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2988/95 obowiązek zwrotu płatności nienależnej przedawnia się cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości. Zgodnie z art. 3 akapit 4 rozporządzenia 2988/95 upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia. W przypadku skarżącej, nieprawidłowość stwierdzono odnośnie deklaracji dotyczącej powierzchni uprawnionej do płatności za 2015r. Prawidłowo przyjęto zatem, że datą wystąpienia nieprawidłowości była data złożenia wniosku za ten rok. W sprawie nie doszło do przedawnienia możliwości dochodzenia zwrotu płatności nienależnych. Porównanie dat wszczęcia postępowania ustaleniowego wobec strony i wydania decyzji zaskarżonej z datą złożenia przez stronę wniosku o płatności, których dotyczy ww. postępowanie ustaleniowe wskazuje, że wskazany ww. nawet najkrótszy 4-letni okres między ustaleniem płatności do zwrotu i dopuszczeniem się nieprawidłowości (błędną deklaracją zawartą we wniosku) jeszcze nie upłynął.

Sąd zauważa także, że skarżąca podnosiła szereg zarzutów związanych ze wznowieniem postępowania dotyczącego przyznania płatności, kwestionowała także prawidłowość szacunków dotyczących powierzchni, uprawnionej do wsparcia za 2015r. Również organy szeroko ustosunkowywały się do tych kwestii, jednakże wyjaśnić należy, że na gruncie przedmiotowej sprawy, kwestie dotyczące postępowania w sprawie przyznania płatności, czy też wznowienia postępowania dotyczącego przyznania płatności, nie są ściśle związane z postępowaniem ustaleniowym dotyczącym nienależnie pobranych płatności, są wprawdzie niejako konsekwencją tych postępowań, ale ich przedmiot i zakres jest odrębny. Kontrolowane rozstrzygnięcia dotyczą bowiem ustalenia płatności nienależnych, a nie samego prawa do tych płatności, o czym skarżąca zdaje się zapominać, formułując zarzuty skargi.

Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że skarżąca nie zakwestionowała skutecznie rozstrzygnięcia dotyczącego płatności, wydanego po wznowieniu postępowania w sprawie tych płatności (przyznającego stronie mniejsze kwoty, niż w rozstrzygnięciu pierwotnym). Skarżąca nie zaskarżyła bowiem do sądu administracyjnego decyzji, które określiły i przyznały płatność na niższym poziomie kwotowym. W konsekwencji tego, organy miały prawne podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych, wypłaconych na podstawie ostatecznej decyzji dotyczącej płatności, czego wyraz dały w zaskarżonych przez skarżącą rozstrzygnięciach, które są aktualnie przedmiotem kontroli tut. Sąd.

W konsekwencji, wbrew zarzutom skargi, organy prawidłowo zastosowały w sprawie przepisy prawa materialnego. W uzasadnieniach decyzji, organy obu instancji każdorazowo wprost wskazały przepisy konkretnych aktów prawnych, jako uzasadnienie działań organów ARiMR.

Natomiast, jeżeli chodzi o zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. m.in. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 10, art. 80 k.p.a., poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, to odnosząc się do nich, na wstępie należy zauważyć, że ustalając kwotę nienależnie pobranych płatności, w postępowaniu dotyczącym tej właśnie kwestii, organy opierały się na ustaleniach poczynionych w toku całego toczącego się postępowania w przedmiotowej sprawie.

Odmawiając uwzględnienia zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa procesowego, wskazać należy, że ustalenia stanu faktycznego znajdują odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy i zostały obszernie opisane w decyzjach organów obu instancji. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że organy dopuściły się naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu, działania organu były prawidłowe. Zauważyć trzeba, że zaskarżona decyzja organu I i II instancji, zawiera opis i ocenę stanu faktycznego, będącego przesłanką ich wydania. Zaskarżone rozstrzygnięcia wskazują wyraźnie, że zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje obu instancji mają charakter w znacznej mierze obliczeniowy i co do zasady, sprowadzają się do wskazania, że kwota ustalona do zwrotu, stanowi różnicę między kwotą pobraną, a kwotą należną, Jak już wcześniej podkreślano, decyzje takie mają charakter matematyczny, kalkulacyjny.

W odniesieniu do kolejnego zarzutu, racjonalnie wskazał organ, że nie wklejano zdjęć kontroli do treści zaskarżonej decyzji, ponieważ decyzja ta dotyczy ustalenia płatności nienależnych, a nie samego prawa do tych płatności (zdjęcia te były natomiast częścią uzasadnień decyzji dotyczących płatności za 2015r.).

W odniesieniu do powyższego, Sąd zauważa, że skarżąca, kwestionując legalność zaskarżonej decyzji podniosła szereg okoliczności, które jej zdaniem świadczą o tym, że materiał dowodowy, zgromadzony w toku postępowania jest niepełny, a postępowanie w tym zakresie nierzetelne, wobec czego, jego wyniki nie mogą być podstawą ustaleń, między innymi w zakresie nienależnie pobranych płatności. Odnosząc się do tego rodzaju zarzutów, stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż wyniki przeprowadzonej kontroli w gospodarstwie skarżącej nie są przedmiotem niniejszego postępowania. Wszelkie kwestie z tym związane mogły być przedmiotem badania jedynie na gruncie sprawy dotyczącej przyznania skarżącej płatności. Skoro zaś skarżąca ich nie podważała na gruncie tamtej sprawy lub jej argumenty w tym zakresie nie zostały uwzględnione, to wobec faktu, że decyzja dotycząca płatności, stała się ostateczna i prawomocna, jako taka wiąże organy obu instancji, na gruncie przedmiotowej sprawy. Tak więc obecnie, nie sposób jej kwestionować.

Jednakże, skarżąca, chcąc uzyskać korzystne dla siebie rozstrzygniecie, powinna ewentualnie skorzystać z możliwości złożenia wniosku o uruchomienie jednego z trybów nadzwyczajnych wzruszenia ostatecznej decyzji Dyrektora OR ARiMR z dnia [...] maja 2018r., nr [...]. Od wzruszenia decyzji o przyznaniu poszczególnych dopłat zależy bowiem następnie ustalenie ewentualnych dopłat nienależnych. Dopóki jednak w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja z dnia 18 maja 2018r., nie sposób jest zakwestionować prawidłowość decyzji poddanych kontroli Sądu w sprawie niniejszej.

W zakresie pozostałych zarzutów, Sąd również nie stwierdził naruszeń, bowiem organy zachowały wszelkie wymagane reguły dotyczące prawidłowego prowadzenia postępowania administracyjnego. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z zachowaniem wymogów, jakie w tym zakresie statuują m.in. regulacje k.p.a.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji organu I i II instancji wykazała, że decyzje te są zgodne z prawem, nie naruszają bowiem ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego, Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 p.p.s.a.).

Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalono.