Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1266/97
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1998-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Wyjaśnienie skarżącego, że zakupił części samochodowe dlatego, że zamierzał "złożyć składak" ale rozmyślił się i zakupione części sprzedał, nie może być, jak to czyni Główny Urząd Ceł, podstawą do przypisania skarżącemu zamiaru obejścia przepisów celnych i importowania samochodu w częściach.

TEZY

Wyjaśnienie skarżącego, że zakupił części samochodowe dlatego, że zamierzał "złożyć składak" ale rozmyślił się i zakupione części sprzedał, nie może być, jak to czyni Główny Urząd Ceł, podstawą do przypisania skarżącemu zamiaru obejścia przepisów celnych i importowania samochodu w częściach.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Mirosława G. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 31 lipca 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. z dnia 27 czerwca 1997 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Pan Daniel F., działając w imieniu Mirosława G. zgłosił do odprawy celnej dnia 7.10.1995 r. importowane części samochodowe tj. silnik, skrzynię biegów, zawieszenie przednie i tylne oraz komplet kół jezdnych. Decyzją z 7.10.1995 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Rz. dopuścił importowane części samochodowe do obrotu na polskim obszarze celnym. W tym samym dniu Wacław F. zgłosił w Oddziale UC w Rz., znajdującym się w Ś. we własnym imieniu importowane nadwozie do samochodu marki VW GOLF.

Wydane wówczas postanowienie dotyczyło przekazania nadwozia do UC w B. Oddziału Celnego w Ł.

Odprawa celna nadwozia dokonana została w dniu 10.10.1995 r. w oddziale celnym w Ł. Urzędu Celnego w B.

Do wniosków obu importerów dołączone były komplety dokumentów co do których urzędy celne nie miały żadnych zastrzeżeń.

Dopiero po zarejestrowaniu przez Wacława F. samochodu marki GOLF tzw. składaka, co miało miejsce w 1997 r. UC w B. dokonał powtórnej weryfikacji akt sprawy, w wyniku której Dyrektor UC w Rz. wznowił postępowanie celne, a następnie uchylił swą decyzję z 7.10.1995 r. decyzją z dnia 27 czerwca 1997 r. W decyzji tej Urząd Celny w Rz. ustalenia prawidłowej klasyfikacji importowanych części samochodowych przekazał Dyrektorowi UC w B. łącznie z wymiarem cła.

Postanowieniem z dnia 9 września 1997 r. Dyrektor Urzędu Celnego w B. wznowił postępowanie celne w stosunku do Daniela F. Wniesione przez Mirosława G. odwołanie od decyzji z dnia 27.06.1997 r. nie zostało uwzględnione i decyzją z dnia 31 lipca 1997 r. Prezes GUC zmienił tylko treść sentencji zaskarżonej decyzji w ten sposób, że sentencja, powinna mieć następujące brzmienie - "uchylam moją decyzję zawartą w dowodzie odprawy celnej z 7.10.1995 r. wydaną w Oddziale Celnym w Ś. i orzekam o przekazaniu sprawy do rozpatrzenia przez Dyrektora UC w B. na podstawie art. 45 ust. 5 prawa celnego".

W uzasadnieniu decyzji GUC twierdzi. że UC w Rz. nie był znany fakt przekazania importowanego przez Wacława F. nadwozia do odprawy celnej w B. Dopiero po zamontowaniu przez Wacława F. składaka - samochodu GOLF i jego zarejestrowania ujawniono import części wystarczających do zmontowania z nich samochodu. Ta okoliczność stanowi podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 par. 1 Kpa. Fakt nielojalnego postępowania importerów obowiązanych do prawidłowego zgłoszenia i przedstawienia towaru do odprawy celnej przesądza o ich umyślnym działaniu wprowadzającym UC w błąd jakoby importerzy sprowadzali części samochodowe każdy z nich dla siebie.

Prezes GUC powołał się na regułę 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej według której informacje o wyrobie dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Wyrób znajdujący się w stanie zmontowanym lub rozmontowanym uważa się za wyrób kompletny.

Prezes GUC podkreślił zasadę, że cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek celnych w tym dniu obowiązujących.

Powyższą decyzję zaskarżył Mirosław G. do NSA (...), skargą w której zarzucił naruszenie art. 23 ust. 1 prawa celnego oraz naruszenie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa oraz art. 139 Kpa przez wydanie decyzji na niekorzyść skarżącego mimo braku rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego.

Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji GUC jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Zarzuty skarżącego sprowadzają się do twierdzenia że przekazanie sprawy do merytorycznego załatwienia UC w B. w postępowaniu odwoławczym narusza art. 45 ust. 5 prawa celnego i jest orzeczeniem podwójnie niekorzystnym dla skarżącego bowiem zmienia kompetencje organu którym był organ I instancji ze wskazaniem podstawy prawnej art. 45 ust. 5 prawa celnego i jednoczesnym stosowaniem tego przepisu przez organ odwoławczy. Nadto brak było przesłanek wymaganych art. 45 ust. 5 prawa celnego tj. interesu strony lub ważnych względów służbowych. Wbrew zasadzie z art. 139 Kpa GUC pogorszy jego sytuację strony bowiem brak było przesłanek z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa. Dyrektor UC w Rz. dopuścił na polski obszar celny części samochodowe nie wystarczające do założenia, że ich montaż doprowadzi do powstania nowego samochodu.

Zdaniem skarżącego fakt dokonania odprawy celnej wymienionych w dowodzie odprawy celnej części samochodu przesądza o pełnej wiedzy UC o zastosowaniu odpowiedniej stawki celnej.

Znacznie późniejsze zbycie tych części na rzecz Wacława F. nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania tj. zmiany stanu faktycznego zaistniałego w dacie odprawy celnej.

Dowodem istnienia dwóch importerów od siebie niezależnych jest fakt wznowienia postępowania celnego w stosunku do Daniela F.

Z tych przyczyn stwierdzenie nieważności decyzji GUC zdaniem skarżącego jest w pełni uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Prezes GUC nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja oparta została na fakcie importowania przez skarżącego Mirosława G. w dniu 7.10.1995 r. części samochodowych obejmujących:

1/ silnik niskoprężny

2/ skrzynię biegów

3/ zawieszenie przednie i tylne

4/ układ kierowniczy i koła.

Oczywistym jest, że wymienione części samochodu nie odpowiadały żadnej z Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej i prawidłowe ich zakwalifikowanie dotyczyło części do samochodu marki GOLF.

Okoliczność, że inny importer w tym samym czasie, zgłosił do odprawy celnej nadwozie samochodu i przez Oddział UC w Rz. skierowany został do odprawy celnej w Białymstoku niczego nie zmienia w stanie faktycznym istniejącym w dniu odprawy celnej. Obecnie twierdzenie GUC; że importowane części samochodowe pochodziły z rozmontowanego kompletnego samochodu marki VW GOLF nie zostało niczym udowodnione w sprzeczności z kompletem dokumentów zakupu przedstawionym przez skarżącego w toku odprawy celnej.

Jak słusznie podkreśla GUC na str. 5 uzasadnienia swej decyzji "cło wymierza się według stanu towaru i wartości celnej w dniu zgłoszenia celnego i w tym dniu obowiązujących". Przytoczony art. 23 ust. 1 prawa celnego nie został zastosowany w praktyce orzeczniczej organów celnych. skoro po upływie około 2 lat, UC w Rz. na podstawie domniemania iż skarżący działał w zmowie z importerem nadwozia, o czym miało świadczyć zamontowanie przez inną osobę Wacława F. składaka i rejestrowanie owego składaka na imię Wacława F.

Wbrew stanowisku zajętemu przez GUC, brak było przesłanek do wznowienia postępowania określonych art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa. skoro nie ujawniono w stosunku do skarżącego jakichkolwiek nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dacie odprawy celnej nie znanych organowi celnemu.

Poza sporem jest, że skarżący importował części samochodowe, a nie jak to sugeruje GUC, części pochodzące z rozmontowanego samochodu marki GOLF. Na zakup tych części przedstawił dokumenty w postaci faktury zakupu, co do której organ celny w Rz. nie mógł mieć jakichkolwiek zastrzeżeń skoro dopuścił je na polski obszar celny.

Prezes GUC nie wskazał, na czym miałoby polegać i z czego wynika po-sądzenie skarżącego o zamiar wprowadzenia. organów celnych w błąd.

Skarżący nie miał jeszcze sprecyzowanego zamiaru wykorzystania importowanych części samochodowych i w końcu zbył je innej osobie.

Bezspornym jest, że nie montował składaka i nie zgłaszał go do rejestracji. Nabyte i oclone części zamienne stanowiły jego własność, z czego wynika, że mógł nimi swobodnie dysponować.

Montowanie składaka nie było wówczas zabronione dlatego importer nadwozia po zakupieniu brakujących mu części zmontował tzw. składak, który zarejestrował we właściwym urzędzie i w tym działaniu trudno dopatrywać się "nielojalności" W stosunku do Urzędu Celnego, pomijając fakt, że ewentualny brak lojalności nie może być samoistną. podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 par. 1 Kpa.

Z treści decyzji organów celnych obu instancji wynika, że /Urząd Celny w Rz. - dokonujący odprawy celnej importowanych przez pozwanego części samochodowych, nie wiedział, że inny importer przedstawiający do odprawy celnej nadwozie samochodu skierowany został przez oddział UC w Rz. do odprawy celnej przez Urząd Celny w B.

Przede wszystkim brak jest związku przyczynowego między obu faktami.

Import części zamiennych do samochodu dokonywany przez skarżącego, w dacie odprawy celnej był odrębnym od importu nadwozia zgłoszonego do odprawy celnej przez Wacława F.

Prezes GUC nie wyjaśnił, jakie kroki podjąłby Dyrektor UC w Rz., gdyby wiedział o tym, że inna osoba zgłosiła do odprawy celnej nadwozie samochodu, skoro osoba ta przedstawiła komplet dokumentów zakupu nadwozia za granicą i przedmiotem oclenia mogło być tylko nadwozie jako towar celny.

Powołane przez Prezesa GUC wyroki NSA dotyczą innych stanów faktycznych w każdym razie nie można podzielić stanowiska Prezesa /GUC, że nie jest istotne, czy UC zaniedbał wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych które mógł ustalić w toku odprawy celnej, czy też nie znał ich z innych bliżej nie określonych powodów.

Wyjaśnienie skarżącego, że zakupił części samochodowe dlatego, że zamierzał "złożyć składak" ale rozmyślił się i zakupione części sprzedał, nie może być, jak to czyni GUC, podstawą do przypisania skarżącemu zamiaru obejścia przepisów celnych i importowania samochodu w częściach.

Takie wnioski GUC pozostają w sprzeczności ze stanem faktycznym istniejącym w dacie odprawy celnej jak i zaistniałym obecnie.

Reasumując organy podatkowe obu instancji, z pominięciem faktów mających istotne znaczenie w sprawie, bez wskazania dowodów potwierdzających rozmontowanie zakupionego samochodu GOLF i importowane części, zmontowanych następnie przez Wacława F. w tzw. składak, lecz wyłącznie w oparciu o własne przekonanie niczym nie uzasadnione doszły do błędnego wniosku, że ujawnione zostały nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, lecz nie znane organowi celnemu w Rz.

Z tych przyczyn i wobec stwierdzenia, że nie zaistniały żadne nowe okoliczności faktyczne, oprócz znanych UC w Rz. dokonującemu odprawy celnej importowanych przez skarżącego części samochodowych Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł jak w sentencji.

Postanowienie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 55 ust. 1 ustawy.