Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1017/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r, znak: [...] Główny Inspektor Sanitarny (dalej: GIS), działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), po rozpoznaniu odwołania firmy [...] Sp. z o.o. od decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...], wymierzającej Spółce karę pieniężną w wysokości 10 000,00 zl (słownie: dziesięć tysięcy złotych), za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji suplementów diety [...] i [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., znak [...], organ I instancji działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości 10 000,00 zl za nie przestrzeganie wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji suplementów diety [...] i [...].

W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2012 r.. od decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2012 r.. znak: [...] Spółka zarzuciła:

1. błędną kwalifikację oświadczeń stosowanych przez Spółkę;

2. naruszenie art. 28 ust. 5 rozporządzenia 1924/2006, który stanowi podstawę do stosowania oświadczeń zdrowotnych dotyczących substancji botanicznych zastosowanych przez stronę, co jest potwierdzone Preambułą do rozporządzenia 432/2012 (pkt 10 i 11);

3. brak uwzględnienia, jako podstawy prawnej i w uzasadnieniu art. 28 ust. 5 rozporządzenia 1924/2006, na który strona powoływała się w trakcie postępowania, zgodnie z którym nadal obowiązuje okres przejściowy dotyczący funkcjonowania oświadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt a) tego rozporządzenia wobec braku zakończenia procesu ich oceny przez EFSA, co jest potwierdzone w Preambule rozporządzenia Komisji Nr 432 2012 (pkt 11) - organ nie zakwestionował w decyzji tego przepisu, ani go nawet nie wymienił jako podstawy prawnej swojej decyzji;

4. naruszenie rozporządzenia 432/2012 poprzez uznane, że wymienione w nim treści oświadczeń zdrowotnych funkcjonalnych są istocie oświadczeniami przypisującymi środkom spożywczym właściwości lecznicze - powyższe stanowi także naruszenie art. 13 ust. 1 pkt a rozporządzenia 1924/2006, który statuuje definicję oświadczenia zdrowotnego funkcjonalnego oraz definicję oświadczenia zdrowotnego:

5. naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez przyjęcie, że znajduje on zastosowanie do funkcjonalnych oświadczeń zdrowotnych;

6. naruszenie art. 10 i 81 kpa w postaci naruszenia prawa strony do obrony poprzez uniemożliwienie jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w wyniku braku zawiadomienia strony, że organ zebrał materiały dowodowe umożliwiające wydanie decyzji oraz że strona może przejrzeć te materiały i wypowiedzieć się w odniesieniu do nich oraz poprzez uniemożliwienie stronie przedstawienia wniosków dowodowych, takich jak na przykład wniosku o powołanie biegłego w wyniku przedwczesnego zakończenia postępowania administracyjnego;

7. naruszenie przepisu art. 107 § 3 i 77 § 1 kpa polegające na braku uzasadnienia

faktycznego w wyniku rażących błędów co do kwalifikacji treści zastosowanych przez stronę oraz braku wyjaśnienia podstaw prawnych wydanej decyzji;

8. błędne uzasadnienie oraz naruszenie art. 103 ust. 2 pkt 1 i 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w tym w szczególności brak oznaczenia wartości brutto zakwestionowanej ilości środków spożywczych a tym samym brak ustalenia, jaka ilość środka spożywczego została właściwie zakwestionowana przez organ (str. 14 decyzji) oraz brak rozstrzygnięcia co do winy i stopnia zawinienia (na str. 14 decyzji przywołano w tym zakresie jedynie naruszone przepisy prawa), wielkości zakładu (na str. 14 decyzji przywołano jedynie informacje dotyczące daty rozpoczęcia działalności gospodarczej) w tym w szczególności brak ustalenia jaki rodzaj winy należy stronie przypisać tj. winę umyślną czy nieumyślną, tj. w szczególności naruszenie art. 7 kpa, zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

9. brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy w szczególności w odniesieniu do wymienionych w uzasadnieniu tekstów z całą pewnością nie stanowiących naruszenia obowiązującego prawa tj. w szczególności naruszenie art. 8 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli;

10. błędną interpretację podstaw prawnych i faktycznych decyzji:

11. brak racjonalnego wyjaśnienia wielkości zastosowanej kary poprzez przywołanie i uzasadnienie całości przepisów dotyczących sposobu jej wymierzania i brak odniesienia wysokości kary do zakresu naruszenia i winy oraz do wartości brutto zakwestionowanych środków spożywczych oraz wielkości zakładu:

12. wskazywanie w uzasadnieniu na kwestie nie będące przedmiotem postępowania (wyjątkowość produktów, obecność sinetrolu na Uście KE);

13. naruszenie art. 11 kpa

i wniósł, o uchylenie decyzji wydanej przez organ I instancji w całości, jako wydanej z naruszeniem prawa.

Skarżący zarzucił organowi I instancji błędną kwalifikację publikowanych informacji oświadczeń zdrowotnych o właściwościach suplementów diety [...] i [...], na potwierdzenie czego przywołuje nr ID oświadczeń funkcjonalnych, figurujących na liście skonsolidowanej, jak poniżej:

1. ID 2733 dot. Nopał (Opuntia ficus indica). Przykład brzmienia: wspiera odchudzanie, absorbuje tłuszcz i cukier, pomaga kontrolować poziom glukozy, kontrola' zmniejszenie apetytu, przyczynia się do metabolizmu tłuszczów, co pomaga kontrolować masę ciała, pomaga w programach kontroli wagi poprzez zmniejszenie apetytu i ilości spożywanych kalorii:

2. ID 2727 dot. Grapc (Vitis vinifera L). Przykład brzmienia: pomaga wspierać w programach odchudzających, pomaga wspierać odchudzanie, pomaga sylwetce stać się hardziej wyrafinowaną, przydatne w zarządzaniu odchudzaniem;

3. ID 2725 dot. Coin (Cola nitida). Proponowane oświadczenie w liście to: pomaga wspierać odchudzanie, pomaga wspierać w programach odchudzających, przyczynia sie do kontroli masy ciała, pomaga spalić tłuszcze;

4. ID 2724 dot. Cocoa (Theobroma cacao L. Przykład brzmienia: pomaga wspierać odchudzanie, pomaga wspierać w programach odchudzających, przyczynia sic do kontroli masy ciała, pomaga wspierać degradacje lipidów, przyczynia sic do metabolizmu tłuszczów, co pomaga kontrolować masę ciała, pomaga promować utratę masy ciała, pomaga w kontroli wagi:

5. ID 2702 dot. Chicory (Cichorium intybus L.) Przykład brzmienia: Obsługuje w programach odchudzających - aby pomóc utracić masę oprócz diety:

6. ID 1806 dot. Flavonoids from green tea. apple and onion. Przykład brzmienia: Flawonoidy, szczególnie katechiny z zielonej herbaty, zmniejszają wchłanianie węglowodanów o 25%. Węglowodany stanowią 49% całkowitej energii. Tak więc efekt odchudzania wagi całkow itej jest 12%. Zmniejsza tkankę tłuszczową;

7. ID 1616 Methylsulfonylmethane (MSM). Przykład brzmienia: Pomaga utrzymać prawidłowe funkcjonow anie stawów, ścięgien i więzadeł;

8. ID 2070 Ilex paraguariensis (Common Name : Verba mate). Przykład brzmienia: przyczynia się do kontrolowania wagi ciała, przyczynia się do degradacji lipidów, pomaga utrzymać zdrową wagę ciała.

Po rozpoznaniu odwołania GIS wskazał, że Spółka nie przestrzegała wymagań w zakresie prezentacji i reklamy suplementów diety [...] i [...], ponieważ przypisywała tym produktom właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia oraz stosowała, w ramach reklamy, niedozwolone oświadczenia zdrowotne, które odwoływały się do szybkości lub wielkości obniżania masy ciała.

W ocenie GIS organ I instancji słusznie zauważył, że wszystkie powyższe przykładowe oświadczenia zdrowotne wskazują na związek tej żywności ze zdrowiem, informują, że żywność pomaga utrzymać albo przyczynia się do utrzymania zdrowia. Natomiast w żadnym z powyższych oświadczeń nie ma odniesienia do nadwagi czy otyłości. Są to oświadczenia spełniające definicję oświadczenia zdrowotnego, czyli wskazują na związek określonej żywności ze zdrowiem. GIS nie zgodził się z sugestią Spółki, że reklama i prezentacja [...] i [...] ma taki sam wydźwięk, jak powyższe przykładowe oświadczenia a w związku z tym, że są one poprawne i nie sugerują, że prezentowana żywność ma właściwości lecznicze.

GIS podkreślił, że w czterech wskazanych powyżej przypadkach tj.: pkt 2, 4, 6 i 7 - EFSA uznał, że związek przyczynowo-skutkowy nie został ustalony pomiędzy spożyciem żywności/składnika żywności omawianej w ww. oświadczeniach a zdrowiem. Dlatego słusznie organ I instancji zauważył, że oświadczenia publikowane przez Spółkę zdecydowanie różnią się od oświadczeń z listy skonsolidowanej, głównie z powodu odwoływania się do nadwagi i innych problemów zdrowotnych, do niektórych zaburzeń zdrowotnych, do poprawy parametrów stanu zapalnego, do nagromadzonej nadmiernie ilość tkanki tłuszczowej, do pobudzania opornej przemiany materii, do wskazywania tempa ubytku masy tłuszczowej, do pewnego efektu kuracji. Dlatego zarzut Spółki o błędnej kwalifikacji przez organ I instancji oświadczeń stosowanych przez Spółkę nie ma faktycznego uzasadnienia.

GIS podkreślił, że zdrowy człowiek, to człowiek o prawidłowym BMI, czyli o masie ciała wskazującej na brak nadwagi czy otyłości (lub wychudzenia). Racjonalne żywienie, zbilansowana dieta pozwala utrzymać stan, jednak możliwa jest suplementacja, w ramach racjonalnego żywienia, w przypadkach koniecznych i wówczas suplement wspomaga, uzupełnia dietę, pomaga w zbilansowaniu żywienia konsumenta zakładającego utrzymanie właściwego BMI. Dlatego nie można się spodziewać się, że spożycie proponowanej przez Spółkę żywności spowoduje utratę masy ciała, taka informacja jest nieprawdziwa i niezrozumiała, a także wprowadzająca w błąd, gdyż trudno zrozumieć i uwierzyć, że żywność odchudza.

Odnośnie ID 1189 (dot. Nutritional preparation, powdery), gdzie przykładowe jest oświadczenie informuje o korzystnym wpływie żywności na metabolizm tłuszczów podczas odchudzania GIS zauważył, że oświadczenie odnosi się przede wszystkim do korzystnego wpływu żywności na metabolizm tłuszczów, dlatego produkt ten może mieć zastosowanie w żywieniu, w celu zbilansowania diety, dla zapewnienia prawidłowej masy ciała, jednak w oświadczeniu tym nie ma mowy o nadwadze. Potwierdza ten fakt również relacja tej żywności ze zdrowiem (lista skonsolidowana), a jest to kontrolowanie wagi, a więc sprawdzanie, czy masa (waga) ciała jest właściwa (a nie niewłaściwa). GIS podniósł, że stawiana przez Spółkę teza, że nie odwołuje się w oświadczeniach do żadnej jednostki chorobowej stanowi nieprawdziwy argument, ponieważ fakt informowania o obniżeniu masy ciała dzięki spożyciu [...] lub [...] sugeruje i daje do zrozumienia, że produkt oferowany jest dla osób z nadwagą (o czym jest mowa w reklamie) lub otyłością, a te stany organizmu są uznane za zaburzenie homeostazy, a więc naruszenie równowagi zdrowotnej.

GIS zwrócił także uwagę, że Spółka odwołuje się do opornej przemiany materii, który jest stanem wskazującym także na dolegliwości, na zaburzenie równowagi organizmu i na inne dolegliwości.

Odnosząc się do argumentu Spólki, że na liście skonsolidowanej są oświadczenia odnoszące sje do stanu zapalnego GIS stwierdził, że Spółka nic więcej w tej materii nie wniosła i nie wyjaśniła, a zarzut, że organ i instancji niesłusznie zakwestionował oświadczenie: “(...) Poprawa parametrów stanu zapalnego: zmiana (%) poziomu białka C-reaktywnego (CRP) po 90 dniach kuracji (...); Zmiana (%) poziomu fibrynogenu po 90 dniach kuracji (...)" jest lakoniczny i gołosłowny. GIS podtrzymał opinię organu I instancji, że powyższe oświadczenie jednoznacznie informuje o leczeniu a wyrażenia: stan zapalny i kuracja to słowa mające zastosowanie w medycynie i w rehabilitacji.

W ocenie GIS zakres odwołanie Spółki potwierdza wątpliwości i obawy organu I instancji, że nieprawidłowo rozumie ona pkt 4 Preambuły do rozporządzenia 1924/2006, gdyż zaczerpnięte przez Spółkę informacje o sinetrolu z publikacji naukowych (charakter niekomercyjny) zostały wykorzystane na cele reklamy produktów, mającej charakter zdecydowanie komercyjny. Tymczasem ww. rozporządzenie nie ma zastosowania tylko do przekazów o charakterze niekomercyjnym. Twierdzenie Spółki, iż prezentacja wiedzy naukowej na temat poszczególnych substancji o działaniu fizjologicznym przy reklamie [...] lub [...] nie odnosi się do prezentowanych produktów jest całkowicie nielogiczne. Oczywistym jest bowiem, że wszelkie treści umieszczone przy reklamie i prezentacji produktów odnoszą się właśnie do nich. W przeciwnym razie w sposób świadomy wprowadza konsumenta w błąd.

GIS odnosząc się do twierdzeń Spółki, że właściwości reklamowanych produktów wynikają nie tylko z zawartości sinetrolu, ale i innych składników, wskazał, że jest to sprzeczne z faktem bardzo intensywnej reklamy właśnie sinetrolu.

Zdaniem organu odwoławczego oświadczenia używane przez Spółkę sugerują w sposób jednoznaczny i nie budzący żadnych wątpliwości przydatność i skuteczność [...] lub [...] dla osób z nadwagą, czy dla osób mających np. problemy z przemianą materii.

Zdaniem GIS organ I instancji wyraźnie wskazał na oświadczenia, które naruszały przepisy prawa żywnościowego i wyjaśnił, dlaczego są nieprawidłowe, udowodnił fakt ich komercyjnego publikowania w mediach (Internet, radio) i dokonał subsumcji tych faktów uznanych za udowodnione pod stosowane normy prawne. W tym względzie organ I instancji kierował się bezpieczeństwem stosowania produktów, które uzależnione jest w znacznej mierze od prawidłowego jej znakowania, w tym prawidłowego prezentowania i reklamowania. GIS uznał także, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta żadną wadą prawną, a tok postępowania administracyjnego został przeprowadzony z poszanowaniem reguł kpa, gdzie zapewniono czynny udział Spółki w postępowaniu wyjaśniającym, co potwierdza zgromadzona dokumentacja. Kwestie ustalenia stopnia szkodliwości, stopnia zawinienia i zakresu naruszenia, działalności gospodarczej i wielkości produkcji zakładu również zostały uwzględnione u wydanej decyzji, a Spółce zapewniono możliwość wypowiedzenia się w tej materii.

Odnosząc się do wysokości kwoty kary pieniężnej i jej zależności od wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego organ I instancji wyjaśnił, że orzeczona decyzją kara pieniężna w wysokości 10 000 zl ma swoją podstawę w art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy, który określa wymiar kary pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". W przypadku zastosowania art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy nie ma konieczności poszukiwania dodatkowych mierników wysokości kary, gdyż określona ona została jako wielokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za rok poprzedzający. Nie było więc konieczności ustalania ilości kwestionowanego środka spożywczego i jej wartości, co w przypadku naruszenia przepisów ustawy poprzez stosowanie nieprawidłowej reklamy jest niewykonalne. Jak podniósł GIS wyznaczona kwota kary w wysokości 10 000 zł to zaledwie niecałe 10% maksymalnej kwoty kary, która w dacie wydania decyzji mogła mieć wymiar do 101 985,60 zł. Według organu przy ustaleniu wysokości kwoty nałożonej kary nie przekroczono granic uznania administracyjnego. Została ona wymierzona z uwzględnieniem stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia i zakresu naruszenia prawa krajowego i wspólnotowego oraz z uwzględnieniem dotychczasowej działalności Spółki. GIS podkreślił względy celowościowe regulacji prawnej zawartej w art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy. Kara pieniężna, stanowiąca konsekwencję nieprzestrzegania tych wymagań, ma na celu zapobieganie ewentualnym kolejnym naruszeniom w tym zakresie, dlatego zamiarem ustawodawcy było nadanie karze pieniężnej charakteru obligatoryjnego. Przepisy karne i kary pieniężne określone m.in. w art. 103 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia znajdują zastosowanie każdorazowo w przypadku stwierdzonych nieprawidłowości, a miarkowanie kar w tym zakresie powinno być zgodne m. in. z ogólnymi postanowieniami art. 55 rozporządzenie (WE) 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. UE L. z 2004 r., Nr 4 str. 1 z późn. zm.), to jest skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

GIS zaznaczył również, że Spółce została wymierzona już wcześniej kara pieniężna w wysokości 5000 zł. za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania produktu pn.: “[...]". Fakt naruszenia regulacji prawnych w zakresie prezentacji i reklamy żywności jest bezsporny. GIS podzielił również pogląd organu I instancji, że przedmiot sprawy jest faktem wystarczająco udowodnionym, a skutki dla podmiotu, wynikające z zastosowanej wykładni prawnej wyważone i adekwatne do stopnia szkodliwości popełnionego czynu. W jego ocenie kara wymierzona w niższej wysokości nie spełni zamierzonego skutku prewencyjno-wychowawczego, nie będzie skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca.

Powyższa decyzja GIS z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...] Sp. z o.o. , która zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. całkowity brak rozpatrzenia zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (zarzuty 6. 7, 9 i 13) w wyniku odniesienia się do nich jedynie poprzez zdawkowe odwołanie się do niewymienionych stwierdzeń organu I instancji w tym zakresie oraz do zgromadzonej dokumentacji bez jej wyszczególnienia (str. 8. ostatni akapit, dwa pierwsze zdania uzasadnienia decyzji organu II instancji);

2. całkowity brak rozpatrzenia zarzutu 8 i 11 odwołania w zakresie winy i stopnia zawinienia, wielkości produkcji zakładu, zakresu naruszenia poprzez zdawkowe stwierdzenie, że kwestie nim objęte zostały uwzględnione w wydanej decyzji a Skarżącej zapewniono możliwość wypowiedzenia się w tej materii (str. 8/9, jedno zdanie);

3. błędne rozpatrzenie zarzutów 8 i 11 w zakresie wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego poprzez stwierdzenie, że nie ma konieczności poszukiwania tego miernika wysokości kary (str. 9), co stoi w rażącej sprzeczności z art. 103 ust. 2 pkt 1) i 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia;

4. błędne uzasadnienie oraz naruszenie art. 103 ust. 2 pkt 1) i 104 ust. 2 ustawy o | bezpieczeństwie żywności i żywienia w tym w szczególności brak oznaczenia wartości brutto . zakwestionowanej ilości środków spożywczych a tym samym brak ustalenia, jaka ilość środka spożywczego została właściwie zakwestionowana przez organ (str. 14 decyzji wydanej w I instancji) oraz brak rozstrzygnięcia co do winy i stopnia zawinienia (na str. 14 ww. decyzji przywołano w tym zakresie jedynie naruszone przepisy prawa), wielkości zakładu (na str. 14 ww. decyzji przywołano jedynie informacje dotyczące daty rozpoczęcia działalności gospodarczej) w tym w szczególności brak ustalenia jaki rodzaj winy należy stronie przypisać winę umyślną czy nieumyślną, tj. w szczególności naruszenie art. 7 kpa:

5. brak racjonalnego wyjaśnienia wielkości zastosowanej kary poprzez odwołanie i uzasadnienie całości przepisów dotyczących sposobu jej wymierzania i brak odniesienia wysokości kary do zakresu naruszenia i winy oraz do wartości brutto zakwestionowanych środków spożywczych oraz wielkości zakładu;

6. akceptację naruszenia art. 10 § 1 i art 81 k.p.a. przez organ I instancji i naruszenie tych przepisów przez organ II instancji w postaci naruszenia prawa strony do obrony poprzez uniemożliwienie jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w wyniku braku zawiadomienia strony, że organy zebrały materiały dowodowe umożliwiające wydanie decyzji oraz. że strona może przejrzeć te materiały i wypowiedzieć się w odniesieniu do nich oraz poprzez uniemożliwienie stronie przedstawienia wniosków dowodowych takich jak na przykład wniosku o powołanie biegłego w wyniku przedwczesnego zakończenia postępowania administracyjnego;

7. naruszenie przepisu art. 107 § 3 i 77 § 1 kpa polegające na braku uzasadnienia faktycznego w wyniku rażących błędów co do kwalifikacji treści zastosowany cli przez stronę oraz braku wyjaśnienia podstaw prawnych wydanej decyzji;

8. brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy w szczególności w odniesieniu do wymienionych w uzasadnieniu tekstów z całą pewnością nie stanowiących naruszenia obowiązującego prawa tj. w szczególności naruszenie art. 8 kpa;

9. błędną kwalifikację oświadczeń stosowanych przez stronę;

10. błędną interpretację podstaw prawnych i faktycznych decyzji;

11. akceptację wskazywania w uzasadnieniu decyzji organu I instancji na kwestie nie będące przedmiotem postępowania (wyjątkowość produktów, obecność sinetrolu na liście KE);

12. naruszenie rozporządzenia 432/2012 poprzez uznane, że wymienione w nim treści oświadczeń zdrowotnych funkcjonalnych są w istocie oświadczenianii przypisującymi środkom spożywczym właściwości lecznicze - powyższe stanowi także naruszenie art. 13 ust. 1 pkt a) rozporządzenia 1924/2006, który statuuje definicję oświadczenia zdrowotnego funkcjonalnego oraz definicji oświadczenia zdrowotnego;

13. naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w zakresie przypisywania właściwości leczniczych poprzez przyjęcie, że znajduje on zastosowanie do funkcjonalnych oświadczeń zdrowotnych;

14. naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żyyyienia w zakresie przypisywania yylaściwości leczniczych poprzez przyjęcie, że zastosowane sformułowania wprowadzają konsumenta w błąd:

15. naruszenie art. 28 ust. 5 rozporządzenia 1924/2006, który stanowi podstawę do stosowania oświadczeń zdrowotnych dotyczących substancji botanicznych zastosowanych przez stronę, co jest potwierdzone Preambułą do rozporządzenia 432/2012 (pkt 10 i 11);

16. akceptację braku uwzględnienia jako podstawy prawnej i w uzasadnieniu art. 28 ust. 5 rozporządzenia 1924/2006, na który strona powoływała się w trakcie postępoyvania, zgodnie z którym nadal obowiązuje okres przejściowy dotyczący funkcjonalnych oświadczeń zdrowotnych, o których moyva yv art. 13 ust. 1 pkt a) tego rozporządzenia wobec braku zakończenia procesu ich oceny przez EFSA, co jest potyvierdzone w Preambule rozporządzenia Komisji Nr 432/2012 (pkt 11) - organy nie zakwestionowały yv decyzjach tego przepisu ani go nayvet nie wymieniły jako podstawę prawną swoich decyzji

17. naruszenie art. 11 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca Spółka naruszyła obowiązujące przepisy, co stanowiło podstawę do wymierzenia jej kary na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji, określonych w art. 27 ust. 4, art. 33 ust. 3 i 4 oraz art. 45-49, a także wymagań w tym zakresie określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 3, art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 26 ust. 1 pkt 4, art. 27 ust. 6 pkt 2, art. 39 pkt 3, art. 44 pkt 2, art. 50 ust. 1 i art. 51 podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

Z ustalonego prawidłowo stanu faktycznego wynika w sposób jednoznaczny, że skarżąca Spółka naruszyła ww. przepisy w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji suplementów diety [...] i [...].

W sprawie bezsporne jest, że [...] Sp. z o.o. w [...] reklamowała i prezentowała [...] i [...], które są suplementami diety, na portalu internetowym oraz w radio. W niniejszej sprawie – wbrew twierdzeniom skarżącej – organy przeprowadziły bardzo wnikliwe postępowanie dowodowe odnosząc się szczegółowo do każdego rodzaju uchybienia. Przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], nie tylko przesłuchali w dniu [...] lipca 2012 r. przedstawicieli Spółki, ale także zgromadzili materiał dowodowy w postaci opakowań i ulotek dołączonych do opakowań suplementów diety [...] i [...], a także odsłuchali reklamę emitowaną w [...] i [...].

Zgodzić się nalezy z organami inspekcji sanitarnej, że oznakowanie ww. produktów narusza art. 46 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz rozporządzenia (WE) Nr 1924/2006 PE i Rady w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności. Przede wszystkim należy podkreślić, że prezentacja i reklama przedmiotowych suplementów diety sugeruje właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia oraz wprowadza konsumenta w błąd odnośnie ich rodzaju oraz właściwości, a także przypisuje produktom działania lub właściwości, których nie posiadają a także, odwołuje się do tempa i ubytku masy ciała,. Ponadto, zgodzić się należy z twierdzeniem, że oświadczenia zdrowotne zastosowane w prezentacji produktów skarżącej Spółki mogą być niezrozumiałe dla konsumenta oraz sugerować wyższość suplementów diety nad normalnym sposobem żywienia. Nie ulega wątpliwości, że to producent bądź przedsiębiorca wprowadzający środek spożywczy do obrotu ponosi pełną odpowiedzialność za jakość zdrowotną środka spożywczego wprowadzanego do obrotu oraz treść informacji umieszczonych na jego opakowaniu lub prezentacji i reklamie.

Oznakowania stosowane przez Spółkę wskazują na właściwości produktów, których nie może mieć żywność, ponieważ podkreślają typowe cechy, charakterystyczne dla produktu leczniczego. Stosowane oświadczenia przypisują bowiem [...] i [...] właściwości zapobiegania chorobom bądź ich leczenia, a więc wskazują na właściwości produktów wykraczających poza definicję suplementu diety, naruszając tym samym obowiązujące w tym zakre¬sie przepisy prawa żywnościowego. Pozdkreślenia wymaga, że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia suplement diety to środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny. Tymczasem zastosowana przez Spółkę reklama i prezentacja w sposób jednoznaczny informuje o właściwościach produktu leczniczego. Zgodnie zaś z definicją zawartą w 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. Nr 45, poz. 271 ze zm.) produktem leczniczym jest substancja lub mieszanina substancji, przedstawiana jako posiadająca właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt lub podawana w celu postawienia diagnozy lub w celu przywrócenia, poprawienia lub modyfikacji fizjologicznych funkcji organizmu poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne.

Dodatkowo nalezy uznać, że stosowane przez Spółkę komunikaty jednoznacznie zawierały obietnicę szybkiego efektu w utracie masy ciała i mogły budzić wątpliwości u przeciętnego konsumenta, co do bezpieczeństwa lub wartości odżywczej innej żywności. Publikowane na stronach internetowych przez Spółkę w ramach prezentacji [...] i [...] informacje stanowiłu obietnicę nabycia produktu wyjątkowego, jedynego o takich właściwościach, o najwyższej jakości oferując w zamian szczególne korzyści, co mogło stanowić sugestię, że zrównoważony i zróżnicowany sposób odżywiania się nie zapewni odpowiednich ilości składników odżywczych w ujęciu ogólnym. Nalezy podzielić stanowisko organów, że stanowi to naruszenie art. 3 ust. b i ust. d rozporządzenia (WE) Nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady.

Należy również podzielić stanowisko organów, że podnoszone przez Spółkę szczególne właściwości mogą zachęcać do nadmiernego spożycia danej żywności a niektóre komunikaty reklamowe Spółki sugerują możliwość zastąpienia w celu redukcji masy ciała, aktywność fizyczną suplementacją, co z przczyn oczywistych pozostaje w sprzeczności z zasadami racjonalnego żywienia. Nie ulega wątpliwosci, że niska aktywność fizyczna jest podłożem szeregu chorób, w zwiazku z czym polecanie suplementów, zamiast ruchu nie może być akceptowane.

Także informacje dotyczące kuracji i stanów zapalnych jak np: “Poprawa parametrów stanu zapalnego: zmiana (%) poziomu białka C-reaktywnego (CRP) po 90 dniach kuracji"; są niezrozumiałe dla przeciętnego konsumenta, a w szczególności są trudne do zrozumienia w kontekście pozostałych informacji, odnoszących się do tempa utraty masy ciała.

Z powyższych względów jako niezasadne nalezy zunać zarzuty skarżącej dotyczące błędnej kwalifikacji oświadczeń stosowanych przez stronę, błędnej interpretacji podstaw prawnych i faktycznych decyzji, naruszenia rozporządzenia 432/2012 oraz naruszenie art. 13 ust. 1 pkt a) rozporządzenia 1924/2006. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy nie naruszyły również art. 46 ust. 1 pkt 1 i art 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a także art. 28 ust. 5 rozporządzenia 1924/2006.

Odnosząc się do całkowitego braku rozpatrzenia zarzutu 8 i 11 odwołania w zakresie winy i stopnia zawinienia, wielkości produkcji zakładu, zakresu naruszenia poprzez zdawkowe stwierdzenie organu II instancji należy zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarzonej decyzji GIS zawarł obszerną argumentację dotyczącą zarówno zasad wymierzania kary na podstawie art 103 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żwyności i żywienia. Należy w pełni podzielić argumentację GIS, że w przypadku zastosowania art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy nie ma konieczności opierania się o wielkość produkcji zakładu, gdyż miernik ten odnosi się do inncyh przypadków. W konsekwencji nie było więc konieczności ustalania ilości kwestionowanego środka spożywczego i jej wartości. Słusznie również zwrócił uwagę GIS, że kara w wysokości 10 000 zł to zaledwie niecałe 10% maksymalnej kwoty kary, która w dacie wydania decyzji mogła mieć wymiar do 101 985,60 zł. i jej wysokość jest w tym przypadku skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca. Co warte podkreślenia Spółce została wymierzona już wcześniej kara pieniężna w wysokości 5000 zł. za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania produktu pn.: “[...]", co również nie pozostaje bez wpływu na wysokość kary.

Odnosząc się do zarzutu całkowitego braku rozpatrzenia zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego należy stwierdzić, że z uzasadnienia zaskarzonej decyzji wynika jednoznacznie, że GIS ustosunkował się w stopniu wystarczajacym do najistotniejszych zarzutów podnoszonych w odwołaniu. Ponadto podkreślenia wymahga, że nie ma potrzeby bardzo dokładnego odnoszenia się do wszystkich zarzutów i powtarzania argumentacji przytoczonej przez organ I instancji, skoro GIS odniósł się w sposób precyzyjny do argumentów organu I instancji w pełni je podzielając i przyjmując stan faktyczny jako ustalony prawidłowo. Wprawdzie obeszrne i szczegółowe uzasadnienie mogłoby być ocenione jako pełniej realizujące zasadę przekonania wyrażoną w art 11 kpa, jednakże nie można uznać, że w niniejszej sprawie doszło do istotnego naruszenia tego przepisu oraz – jednocześnie – naruszenia wymogów określonych w art 107 § 3 kpa, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Na uwzglednienie nie zasługują również zarzuty naruszenia art. 10 i 81 kpa . Zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iz zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Tymczasem w niniejszej sparwie strona nie wykazała takiego związku, natomaist aktywnie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym przedstawiajac swoje argumenty i odnosząc się do zgromadzonej dokumentacji w sprawie.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ppsa należało orzec jak w sentencji wyroku.