Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 455/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2010-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138  par. 2, art. 31
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 31, art. 46 art. 52 art. 53 art. 56
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010 r. sprawy ze skarg A Sp. z o.o. w R. oraz B w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącej A Sp. z o.o. w R. kwotę 1657 (tysiąc sześćset pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kwotę 1440 (tysiąc czterysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchylająca w całości decyzję Wójta Gminy Walce z dnia [...], nr [...], określającą A Spółka z o.o. z siedzibą w R. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej na gruntach wsi R. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Zaskarżoną decyzję poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.

W dniu 3 marca 2008 r. A. Sp. z o.o. w R. złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej na gruntach wsi R. Do wniosku dołączono m.in. kopię mapy ewidencyjnej terenu oraz informację o planowanym przedsięwzięciu, wskazującą, że obejmie ono wykonanie 43 turbin wiatrowych o łącznej maksymalnej mocy nominalnej do 92,5 MW, w tym 33 turbin "Nordex" o wysokości całkowitej 145 m i 10 turbin "Enercon" (141 m), na działkach nr A, nr B, nr C, nr D, nr E, nr F, nr G, nr H, nr I, nr J, nr K, nr L, nr M, nr N, nr O, nr P, nr R, nr S, nr T, nr U, nr W, nr Y, nr Z, nr Ź, nr Ż, nr X, nr AA, nr BB, nr CC, nr DD, nr EE, nr FF i nr GG, stacji transformatorowej-rozdzielczej 110/20 kV, linii elektroenergetycznych niskiego i średniego napięcia oraz dróg i placów wewnętrznych dla celów serwisowych, a także przygotowanie części istniejących dróg na potrzeby transportowe w trakcie inwestycji. Dodatkowo na działce nr HH przewidziano posadowienie części stacji transformatorowej GPZ.

Sprzeciw wobec planowanego przedsięwzięcia złożyli mieszkańcy ulicy [...] w R.: M. K., E. K., C. W., J. W., J. N., T. W., A. W., wywodząc, że bliskie sąsiedztwo wiatraków narazi ich na utratę zdrowia w związku z oddziaływaniem pola elektromagnetycznego i emisją hałasu, pozbawi atrakcyjnych widoków na Górę Św. Anny i Sudety oraz zahamuje rozwój miejscowości. Domagali się przy tym uznania ich za strony postępowania administracyjnego.

Po uzyskaniu opinii Starosty Krapkowickiego i Państwowego Inspektora Sanitarnego w Opolu, organ I instancji, postanowieniem z dnia [...], nr [...], nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko w pełnym zakresie, wynikającym z art. 52 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 – Prawo ochrony środowiska.

W ostatecznej wersji raportu dostarczonego przez wnioskodawcę zrezygnowano z budowy turbiny na działce nr II, a dwie turbiny "Nordex" przewidziane na działce nr K zastąpiono turbinami typu "Enercon".

Organ I instancji podał, że pismem z dnia 26 sierpnia 2008 r. B z siedzibą w O. wniosło o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu na prawach strony, przedstawiając krytyczne uwagi dotyczące raportu oddziaływania na środowisko. Wójt Gminy Walce wezwał B (działające w formie organizacyjnoprawnej jako stowarzyszenie) do uzupełnienia wniosku o przedłożenie statutu oraz aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, zaś po bezskutecznym upływie zakreślonego terminu zawiadomił B o pozostawieniu wniosku z 26 sierpnia 2009 r. bez rozpoznania.

Uwagi na temat raportu zgłosili mieszkańcy wsi R. i powołując się na opracowanie N. P. podnieśli, że zignorowano wyniki badań tzw. syndromu turbin.

Postanowieniem z dnia [...] [...], nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia, analogiczne stanowisko zajął Starosta Krapkowicki (postanowienie z dnia [...] , nr [...]).

Następnie organ I instancji wystąpił do inwestora o wyrażenie zgody na wskazanie w decyzji innego wariantu realizacji przedsięwzięcia, przewidującego ograniczenie liczby elektrowni (turbin) do 39, tj. odstąpienie od budowy 3 turbin "Nordex" na działkach: nr X, nr Y, nr U. Wnioskodawca zaakceptował propozycję Wójta Gminy Walce, o czym poinformowano organy uzgadniające. W odpowiedzi Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny i Starosta Krapkowicki podtrzymali zajęte wcześniej stanowiska – pisma z [...] i [...].

Decyzją z dnia [...], nr [...] Wójt Gminy Walce ustalił spółce A Spółka z o.o. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej na gruntach wsi R.

Wskazując, że przedmiotem inwestycji jest budowa 39 turbin wiatrowych, w tym 12 turbin o mocy znamionowej 2 MW, wysokości wieży do 100 m i średnicy rotora do 82 m, oraz 27 turbin o mocy znamionowej 2,5 MW, wysokości wieży do 100 m i średnicy rotora do 90 m, w dwóch etapach: 1A (26 elektrowni) i 1B (13 elektrowni). Nadto organ I instancji wyjaśnił, że przedsięwzięcie obejmuje wykonanie stacji transformatorowo-rozdzielczej 110/20 kV GPZ R., indywidualnych stacji transformatorowych 20/0,69 kV (dla potrzeb przyłączenia poszczególnych turbin), kabli energetycznych niskiego i średniego napięcia (służących wyprowadzeniu mocy z turbin) oraz dróg i placów wewnętrznych dla celów serwisowych, a także przystosowanie części istniejących dróg na potrzeby transportowe. Jednocześnie organ określił miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Zobowiązał też inwestora do monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia w zakresie emisji hałasu (po zakończeniu etapu 1A) i w odniesieniu do awifauny (w czasie realizacji etapu 1A) oraz do sporządzenia analizy porealizacyjnej (dla etapu 1A).

W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej dokładnie omówiono przebieg postępowania, przytaczając przepisy zastosowane w jego toku. Stwierdzono, że wobec wyjaśnień Spółki, uznano za całkowicie bezzasadne uwagi B, podobnie jak uwagi mieszkańców odnośnie wariantowania realizacji przedsięwzięcia, badań terenowych, występowania nietoperzy, symulacji emisji infradźwięków, wpływu stóp fundamentowych na wody podziemne, dokumentacji hydrogeologicznej, badań oddziaływania skumulowanego, map pola elektromagnetycznego i akustyki, żywotności farmy wiatrowej, odpowiedzialności za likwidację farmy oraz jej łącznej mocy. Organ podał m.in., że opracowanie prognozy oddziaływania skumulowanego turbin farmy wiatrowej R. oraz innych planowanych farm wiatrowych byłoby możliwe, gdyby pozostałe farmy już istniały lub były na tym samym etapie planowania, co farma R.

Równocześnie organ I instancji oznajmił, że uwzględniono wnioski w sprawie monitorowania przedsięwzięcia, oddziaływania na zdrowie ludzi i konfliktów społecznych, nakładając na inwestora obowiązek prowadzenia monitoringu i przedstawienia analizy porealizacyjnej oraz proponując nowy wariant przedsięwzięcia.

Zarazem organ podkreślił, że lokalizacja inwestycji jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów niezurbanizowanych wsi R., którego projekt konsultowano z lokalną społecznością. Obiekty farmy wiatrowej usytuowane będą w strefie oznaczonej symbolami [...] i kolejnymi numerami od [...] do [...], opisanej w planie jako tereny rolnicze, elektrownie wiatrowe, urządzenia melioracyjne i przeciwpowodziowe sieci, urządzenia i obiekty infrastruktury technicznej, w tym związanej z eksploatacją elektrowni wiatrowych. Według organu wybrany wariant jest najkorzystniejszy, bowiem jego realizacja nie zagrozi siedliskom o dużej wartości przyrodniczej i nie wpłynie na gatunki podlegające ochronie. Inwestycję zlokalizowano w znacznym oddaleniu od obszarów i obiektów prawnie chronionych, poza przedpolem panoram, osi i ciągów widokowych, wykluczone są zagrożenia transgraniczne. Nie wystąpi nadmierna emisja pola elektromagnetycznego i hałasu, pod warunkiem dotrzymania charakterystyk urządzeń określonych przez producenta. W bezpośrednim sąsiedztwie przedsięwzięcia nie ma terenów objętych ochroną przed hałasem, mocą rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasów w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826). Najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości powyżej 500 m od projektowanych obiektów. Organ wyjaśnił, że nałożono obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej, gdyż eksploatacja elektrowni może wpłynąć na stan środowiska zwłaszcza w zakresie hałasu, z uwagi na "zagęszczenie i nakładanie się obszarów wzajemnych oddziaływań poszczególnych turbin w odległości 500 m", "występowanie wrażliwych receptorów w zasięgu oddziaływania akustycznego". Za podstawę analizy przyrodniczej w raporcie posłużyły wyłącznie dane naukowe, stąd przewidziano monitoring awifauny. Realizacja infrastruktury drogowej polegać będzie na dostosowaniu nawierzchni do potrzeb dowozu elementów elektrowni, bez asfaltowania. Przebieg linii energetycznych i parametry stacji elektroenergetycznych muszą być dostosowane do obowiązujących standardów. Organ dodał, że warunki wykorzystania terenu ustalono na podstawie przepisów szczególnych z zakresu ochrony środowiska. Proponowane rozwiązania techniczne są najlepszymi dostępnymi technikami w zakresie efektywnego wytwarzania energii. Inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć stwarzających zagrożenie wystąpienie poważnych awarii, określonych rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 9 kwietnia 2002 r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz. U. Nr 58, poz. 535). W ocenie organu, nie zachodziła konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, ponieważ farma wiatrowa, przy zachowaniu warunków wymienionych w sentencji decyzji, spełni obowiązujące standardy. Wójt Gminy dodał, że w załączniki nr 1 do decyzji zawarto charakterystykę przedsięwzięcia.

Od decyzji organu I instancji odwołanie wnieśli: M. K., R. S., J. O., J. K., C. W. i J. W. oraz G. B., domagając się jej uchylenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Odwołujący zarzucili, że decyzja narusza art. 55 w związku z art. 51 ust. 1 i art. 52 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy Prawo ochrony środowiska, poprzez wybór wariantu, który nie był przedmiotem oceny oddziaływania na środowisko, art. 77 w związku z art. 80 K.p.a. i art. 52 ust. 1 pkt 2, 6 i 11 POŚ, poprzez oparcie decyzji na raporcie oddziaływania na środowisko, który nie zawiera pełnego opisu elementów przyrodniczych środowiska, objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Dodatkowo zaskarżonej decyzji zarzucono oparcie jej na raporcie, który nie zawiera analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. poprzez zaniechanie wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia raportu oddziaływania na środowisko, pomimo istotnych braków co do treści raportu, art. 80 poprzez pominięcie dowodu z opinii - opracowania N. P., dotyczącego negatywnego wpływu elektrowni wiatrowych na zdrowie ludzi oraz zapobieganie temu oddziaływaniu, art. 11 w związku z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia, w szczególności wyjaśnienia, dlaczego organ nie uwzględnił uwag i wniosków do raportu, złożonych w postępowaniu z udziałem społeczeństwa, w tym brak wskazania, dlaczego organ uznał za korzystniejszy dla środowiska i społeczności lokalnej wariant polegający na realizacji mniejszej ilości turbin, brak wskazania, na podstawie jakich zasad organ nałożył na inwestora warunki wykorzystania terenu. Odwołujący podnieśli, że organ naruszył art. 89 K.p.a. nie przeprowadzając rozprawy administracyjnej w sytuacji, gdy przeprowadzenie tej rozprawy pozwoliłoby na osiągnięcie celu wychowawczego, a w sprawie zachodziła potrzeba uzgodnienia interesów stron postępowania. Odwołujący podkreślili, że decyzja pierwszoinstancyjna narusza art. 56 ust. 1 POŚ, bowiem nastąpiło wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, pomimo niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz art. 12 POŚ. Nadto skarżący podnieśli, że organ wbrew dyspozycji art. 28 K.p.a. zaniechał zbadania interesu prawnego osób, które podpisały pismo z 30 marca 2008 r. Niemal identyczną argumentację sformułowało w swym odwołaniu B z siedzibą w O., dodatkowo podnosząc, że Wójt pozostawiając wniosek B bez rozpoznania, naruszył art. 10a dyrektywy Rady 85/33/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne.

Celem uzupełnienia materiału dowodowego Kolegium zleciło organowi pierwszej instancji przeprowadzenie dowodu z opinii instytutu naukowego (naukowo-badawczego) na okoliczność prognozowanego wpływu przedsięwzięcia na środowisko i zdrowie ludzi, a zwłaszcza oddziaływania akustycznego ( w tym emisji infradźwięków) i w zakresie pól elektromagnetycznych.

W konkluzji uzupełnionej opinii Instytutu Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych Politechniki Wrocławskiej skonstatowano, że praca 39 turbin wiatrowych nie będzie powodować przekroczeń wartości granicznych w zakresie emisji hałasu, nie występuje również zagrożenie nadmiernym obciążeniem hałasem infradźwiękowym. Wykluczono niebezpieczeństwo przekroczenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych wytwarzanych przez linie i stacje elektroenergetyczne. Nadto stwierdzono, że analizy i obliczenia zamieszczone w raporcie nie budzą zastrzeżeń.

Z ustaleniami opinii nie zgodzili się odwołujący, wnosząc o przeprowadzenie badań poziomu hałasu odpowiedniej mocy w pomieszczeniach przeznaczonych do stałego pobytu ludzi na terenie R., poprzez zainstalowanie źródła hałasu odpowiedniej mocy na wysokości wirnika turbiny. W ocenie odwołujących, dotychczasowe badania nie są w pełni wiarygodne, ponieważ zostały wykonane w warunkach laboratoryjnych, przy zastosowaniu programów komputerowych, bez uwzględnienia warunków miejscowych, takich jak wilgotność powietrza, mających wpływ na rozprzestrzenianie się hałasu. Nadto zwrócili uwagę, że wartość poziomu hałasu podawana przez producenta odnosi się do nowej i nie eksploatowanej elektrowni wiatrowej, tymczasem pracujące elektrownie emitują hałas na poziomie 120 dB. Stwierdzili, że jedynie przesunięcie lokalizacji elektrowni na odległość minimum 2.400 m od najbliższych zabudowań może zapobiec negatywnemu oddziaływaniu na zdrowie mieszkańców.

Organ II instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, po rozpoznaniu odwołań M. K., R. S., J. K., C. W., J. W., B, działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. decyzją z 9 września 2009 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Kolegium rozpoznało również odwołanie wniesione przez G. B., mimo cofnięcia wniesionego środka zaskarżenia, pismem z 15 grudnia 2008 r.

Na wstępie odnotowano, że z dniem 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), która uchyliła dział V i VI ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.), zwanej POŚ, stanowiąc, że do spraw wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe (będące podstawą decyzji pierwszoinstancyjnej), z tym, że dotychczasowe kompetencje ministra właściwego do spraw środowiska przejmuje Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, a wojewodów, marszałków i dyrektorów urzędów morskich - regionalni dyrektorzy ochrony środowiska (art. 153 ust. 1).

Dalej organ II instancji podał, że stosownie do treści art. 46 ust. 1 ustawy POŚ realizacja planowanego przedsięwzięcia, mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt i 2 POŚ, jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Wydanie tej decyzji wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w którym określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między ww czynnikami, dostępność do złóż i kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu. W myśl art. 46 ust. 4 pkt 2 POŚ wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, na podstawie ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 118 ze zm.).

Kolegium wywodziło, że przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uzgadnia się warunki realizacji przedsięwzięcia, w odniesieniu do przedsięwzięć wymagających decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 2, ze starostą oraz państwowym powiatowym inspektorem sanitarnym (art. 48 ust. 2 pkt 1 i 1a w związku z art. 57 ust. 1 i art. 378 ust. 1 POŚ).

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi formę oceny dopuszczalności realizacji inwestycji przez pryzmat zachowania określonych prawem wymagań w zakresie ochrony środowiska. Organ przed jej wydaniem ma obowiązek zbadać, czy planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na środowisko w stopniu przekraczającym dopuszczalne normy, szczególnie w strefach przebywania ludzi. W przypadku elektrowni wiatrowych oddziaływanie to polega przede wszystkim na emisji hałasu i promieniowania elektromagnetycznego. Raport oddziaływania na środowisko wskazuje, że hałas pochodzący z turbin wiatrowych nie przekroczy 55 dB w porze dnia i 45 dB w porze nocy, przyjętych w tabeli 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826) dla podlegających ochronie terenów zabudowy zagrodowej. SKO przyjęło, iż dochowane zostaną normy w zakresie emisji pola elektromagnetycznego o częstotliwości 55 Hz, określone rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie określenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883), bowiem według raportu emisja infradźwięków, której źródłem będą turbiny, nie wpłynie negatywnie na stan zdrowia ludzi.

Kolegium zaakcentowało, że prawidłowość danych technicznych zawartych w raporcie potwierdza opinia Instytutu Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych Politechniki Wrocławskiej, sporządzona w toku postępowania odwoławczego.

W ocenie organu II instancji, zarzuty odwołania, co do negatywnego wpływu hałasu z turbin wiatrowych nie zostały poparte żadnymi miarodajnymi badaniami, dlatego nie mogły zostać uwzględnione przy ocenie skarżonej decyzji. SKO zwróciło uwagę, że znaczna część opracowania dr inż. H. W. poświęcona jest aspektom ekonomicznym rozwoju energetyki wiatrowej, zaś ocena opłacalności inwestycji nie leży w gestii organów administracji, dodając, iż odwołujący nie podważyli skutecznie raportu w części dotyczącej oddziaływania wiatraków na awifaunę i chiropterofaunę. W okolicy planowanej farmy wiatrowej nie ma ważnych szlaków migracji ptaków, a ponadto turbiny będą odznaczać się w terenie.

Kolegium uznało, że raport wraz z aneksem z lipca 2008 r. odpowiada wymogom art. 52 POŚ i zawiera wszelkie niezbędne informacje, w tym opis elementów przyrodniczych środowiska, znajdujących się w zasięgu przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia, wraz z charakterystyką chiropterofauny i awifauny w skali lokalnej i ponadlokalnej, stwierdzając, iż żaden przepis ustawy nie nakłada na inwestora obowiązku przeprowadzenia inwentaryzacji przyrodniczej.

Organ odwoławczy argumentował, że uchwała Nr [...] Rady Gminy Walce z dnia [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów niezurbanizowanych wsi R. (Dz. Urz. Woj. Op. Nr 74, poz. 2266) umożliwia lokalizację elektrowni wiatrowych na wskazanych przez inwestora działkach. SKO zaznaczyło, że M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na tę uchwałę, co nie jest równoznaczne z powstaniem zagadnienia wstępnego, uzasadniającego zawieszenie postępowania (art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.), skoro decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się także w razie braku planu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że to do organu prowadzącego postępowanie należy ocena, czy przeprowadzenie rozprawy administracyjnej zapewni osiągnięcie celu wychowawczego i czy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron (art. 89 K.p.a.), w sytuacji gdy rozprawa, o której mowa w art. 32 ust. 1 pkt 2 POŚ, ma charakter fakultatywny.

Organ odwoławczy przyjął, że decyzja Wójta Gminy Walce posiada wszystkie elementy określone w art. 56 ust. 2 POŚ, co świadczyłoby o braku przeciwwskazań do wydania wnioskowanej decyzji, powołując się na pogląd wyrażany w doktrynie, że odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań może mieć miejsce jedynie w wypadku kolizji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ uzgadniający lub braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie niż proponowany we wniosku, a także w razie zaistnienia sprzeczności z innymi przepisami prawa, bądź gdy z przeprowadzonego postępowania wyniknie możliwość szkodliwego oddziaływania na środowisko.

Jednakże SKO powołując się na informację, iż A Spółka z. o.o w R. prowadzi postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięć polegających na budowie farm wiatrowych na terenach wsi S. i B., które graniczą z R. uznało za możliwe, iż w istocie chodzi o kolejne etapy większego zadania inwestycyjnego. Kolegium zwróciło bowiem uwagę, że w ramach inwestycji w S. i B. Spółka A planuje montaż odpowiednio 14 i 23 turbin wiatrowych, zaś dla przedsięwzięcia polegającego na budowie linii napowietrznych 110 kV, Główny Punkt Zasilania – [...] w G., Burmistrz Głodówka określił wcześniej środowiskowe uwarunkowania.

Organ odwoławczy przyznał, że to wnioskodawca definiuje przedsięwzięcie, lecz jego zakres podlega badaniu w postępowaniu administracyjnym, podnosząc, iż na mocy art. 46 ust 2a POŚ, przedsięwzięcia powiązane technologiczne kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie. SKO stwierdziło, że ewentualne ustalenie, iż w sprawie inwestor planuje realizację jednego przedsięwzięcia rodziłoby doniosłe konsekwencje prawne. Stąd organ II instancji przyjął, że oprócz modyfikacji przedmiotu postępowania wysoce prawdopodobna jest odmienna kwalifikacja przedsięwzięcia. Instalacje planowane na lądzie, wykorzystujące siłę wiatru do produkcji energii o mocy nominalnej elektrowni nie mniejszej niż 100 MW zalicza się do przedsięwzięć wymagających sporządzenia raportu (§ 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 9.11.2004 r.), co pociągałoby za sobą obowiązek dokonania uzgodnień z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 48 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 378 ust. 2a POŚ). SKO przypomniało, że aneks do raportu zapowiadał łączną maksymalną moc nominalną wszystkich turbin do 99 MW, w przypadku przedsięwzięcia wykraczającego poza obszar jednej gminy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, na terenie którego obszarze właściwości znajduje się największa część terenu, na którym ma być realizowane to przedsięwzięcie, w porozumieniu z zainteresowanymi wójtami, burmistrzami lub prezydentami miast (art. 46a ust.8 POŚ).

W konsekwencji, organ odwoławczy uznał, że zaszły przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej stosownie do art. 138 § 2 K.p.a., wskazując, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji winien wyjaśnić, czy między opisanymi inwestycjami zaistnieje związek, o którym mowa w ustawie POŚ oraz zbadać swą właściwość. Natomiast, jeżeli postępowanie wykaże, że tego rodzaju współzależność nie występuje, to zgodnie ze wskazówkami organu odwoławczego, należy poddać analizie i ocenić skumulowane oddziaływanie na środowisko farm wiatrowych planowanych do realizacji w R. i sąsiednich miejscowościach.

W skardze do Sądu, skarżąca – A Spółka z o.o. w R., wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] r. nr [...] uchylającej w całości decyzję Wójta Gminy Walce nr [...] z [...] określającej spółce A środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie farmy wiatrowej na gruntach wsi R. i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz o nakazanie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 10 §, art. 8, art. 7, art. 138 § 2, art. 35 § 3, art. 107 § 3 K.p.a. oraz przepisów prawa materialnego – art. 28 K.p.a., poprzez błędne ustalenie stron postępowania i art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 201 r. Prawo ochrony środowiska, poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż przedsięwzięcie polegające na budowie farmy wiatrowej na gruntach wsi R. jest przedsięwzięciem powiązanym technologicznie z inwestycją planowaną na terenach sąsiedniej Gminy.

W uzasadnieniu skargi wywodzono, że sam fakt bezpośredniego sąsiadowania z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, nie przesądza o możliwości kwalifikowania danej osoby jako strony postępowania. Zauważono, że istnienie interesu prawnego jest szczególnie istotne przy rozpatrywaniu spraw dotyczących realizacji inwestycji takich, jak przedmiotowa, polegająca na budowie farmy wiatrowej, gdzie podmiotów na prawach strony, mających swoje interesy, może być wiele. Zaakcentowano, że są to jednak, jak w stosunku do odwołujących się, interesy faktyczne, a nie prawne, w związku z tym nie mogą być uwzględnione. Powołując się na orzecznictwo, skarżąca podniosła, że sam interes faktyczny nie daje podstawy do tego, aby zakwalifikować dany podmiot jako stronę postępowania. Konstatację tę, jak dodała skarżąca, potwierdza opinia instytutu naukowo-badawczego Politechniki Wrocławskiej, wykazująca, że w zakresie oddziaływania akustycznego, praca wszystkich 39 turbin wiatrowych, wchodzących w skład planowanej farmy wiatrowej R. nie będzie powodować przekroczeń dotyczących jakości środowiska naturalnego w zakresie emisji hałasów na obszarze całego terenu inwestycyjnego, w tym powierzchni pod uprawy, łąk, dróg, nieużytków i innych powierzchni, które nie podlegają żadnej prawnie ustanowionej wartości granicznej odnośnie poziomu hałasu – na których planowana jest budowa farmy wiatrowej – jak również graniczących domostw, których odległość od elektrowni wiatrowej jest wystarczająco duża. W odniesieniu do oddziaływania pół elektromagnetycznych, powołując się na opinię, skarżąca stwierdziła, że nie ma niebezpieczeństwa przekroczenia wymaganych w Polsce przepisów poziomów natężenia w zakresie składowej elektrycznej i magnetycznej. Reasumując, skarżąca Spółka wskazała, iż ekspertyza, jaką na zlecenie organu odwoławczego przeprowadził Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych Politechniki Wrocławskiej, potwierdziła, że inwestycja polegająca na budowie farmy wiatrowej na gruntach wsi R. nie będzie źródłem oddziaływań ingerujących w prawa rzeczowe, skutkiem czego nie mogli być oni stronami przedmiotowego postępowania.

Równocześnie skarżąca wywodziła, że organizacja "B" nie mogło, na gruncie postępowania prowadzonego przez Kolegium, zostać uznane za uczestnika postępowania na prawach strony, albowiem wniosek B o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej, na skutek braków formalnych został przez Wójta Gminy Walce pozostawiony bez rozpoznania.

W skardze nie zgodzono się także z zaprezentowanym w końcowym fragmencie zaskarżonej decyzji przypuszczeniem, iż przedsięwzięcie polegające na budowie farmy wiatrowej na gruntach wsi R. jest przedsięwzięciem powiązanym technologicznie z inwestycją planowaną na terenach sąsiedniej Gminy, zwracając uwagę na definicję pojęcia farmy wiatrowej zawartą w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego. Zdaniem skarżącej, w świetle powołanego przepisu rozporządzenia farma wiatrowa, jako jednostka wytwórcza przyłączona do sieci w jednym miejscu, może posiadać co najwyżej jedno przyłącze do sieci i to właśnie w pierwszej kolejności rozstrzyga o ewentualnym powiązaniu technologicznym bądź o jego braku z innymi przedsięwzięciami. Dlatego tylko wówczas, gdyby farma wiatrowa w R. wraz z farmą wiatrową w S., B. bądź jeszcze innych lokalizacjach miała zostać przyłączona do sieci elektroenergetycznej w jednym miejscu przyłączenia można by mówić o powiązaniu technologicznym opisanych przedsięwzięć. Argumenty te przesądzają, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepis art. 46 ust. 2a POŚ, i w związku z tym art. 138 § 2 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi powołując motywy zaskarżonej decyzji, dodając, że argumenty skargi nie mogą uzasadniać jej uwzględnienia w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. Podobnie, jak chciałaby tego skarżąca Spółka, zdanie opinii publicznej, interes większości mieszkańców, "przebieg obrad okrągłego stołu na rzecz tworzenia klimatu inwestycyjnego w województwie opolskim", "strategia rozwoju regionalnego" i "zgodna wola polityczna" nie są, zważywszy na zakres i cel postępowania administracyjnego, przesłankami do uwzględnienia skargi. Kolegium podniosło, iż działa na podstawie ustawy z 12 października 1994 r. samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) i jego członkowie przy orzekaniu związani są wyłącznie powszechnie obowiązującymi przepisami prawa – art. 21 cyt. ustawy. Organ zaznaczył, że chybione są zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów art. 10 § 1 w związku z art. 81 K.p.a., gdyż stronom zapewniono czynny udział w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwiono im wgląd w akta sprawy oraz wypowiedzenie się co do całości zebranych dowodów. Jeśli chodzi o naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 46 ust. 2a Prawa ochrony środowiska, organ odwoławczy przypomniał, że ma za zadanie ocenić stan faktyczny stwierdzony w postępowaniu pierwszej instancji, jak i też okoliczności faktyczne, które po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji uległy zmianie. Dlatego ponowiono argument, że ocena powiązań technologicznych między farmami wiatrowymi oraz ich skumulowanego działania na środowisko wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. SKO przyznało, że rozstrzygnięcie w sprawie zostało wydane z kilkunastodniowym opóźnieniem w stosunku do terminu podanego w piśmie z 27 maja 2009 r., uchybienie to jednak nie miało wpływu na wynik sprawy. Organ nie zgodził się także z zarzutem naruszenia art. 8 K.p.a., powołując się na pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 sierpnia 1983 r., jednoznacznie stwierdzający, że przy założeniu, iż wszyscy obywatele są równi wobec prawa, zasadom art. 8 K.p.a. nie odpowiada takie prowadzenie postępowania w sprawie, w której występują sprzeczne interesy stron, gdy organy prowadzące postępowanie – bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy – uwzględniają tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłaszanych twierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne interesy.

W dniu 16 listopada 2009 r. B z siedzibą w O., wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, zarejestrowaną w repertorium sądowym za nr II SA/Op 463/09, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania.

Aktowi temu zarzucono naruszenie:

- art. 61 w związku z art. 104 K.p.a., poprzez brak rozstrzygnięcia co do zarzutów dotyczących naruszenia przez Wójta Gminy Walce art. 55 w zw. z art. 52 ust. 1 pkt 4 i 5 POŚ, poprzez wybór wariantu, który nie był przedmiotem oceny oddziaływania na środowisko,

- art. 77 w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 52 ust. 1 pkt 11 POŚ , poprzez oparcie decyzji na raporcie OOŚ, który nie zawiera analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem,

- art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a., poprzez stwierdzenie, że skarżący nie podważyli skutecznie raportu w części dotyczącej oddziaływania wiatraków na awifaunę i chiropterofaunę,

- art. 7 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez stwierdzenie, że uchybienia w zakresie uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej nie miały wpływu na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi, na wstępie zaznaczono, że skarżący zgadza się z sentencją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, neguje jednak uzasadnienie tej decyzji. W dalszej części podniesiono zarzuty odnoszące się do stwierdzenia, "że w okolicy nie ma ważnych szlaków migracji ptaków a ponadto turbiny nie będą odznaczać się w terenie", wywodząc, iż planowane przedsięwzięcie położone jest w lokalnym korytarzu ekologicznym i dlatego konieczny jest taki opis stanu środowiska, który umożliwi OOŚ w sposób możliwie najdokładniejszy. Zaznaczono, że organ nie odniósł się do zarzutu dotyczącego opisu skutków społeczno-ekonomicznych realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, np. obniżenia wartości nieruchomości oraz nie przeprowadził we właściwy sposób analizy konfliktów społecznych. Podkreślono, że organy obu instancji przeprowadziły jedynie kontrolę raportu OOŚ pod względem formalnym, a w sprawie brak był zgody inwestora na realizację wariantu 39 turbin.

Odnosząc się do skargi B – Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Nie zgodziło się z twierdzeniem uchybienia przepisom art. 61 w związku z art. 104 K.p.a., poprzez brak rozstrzygnięcia co do zarzutów odwołującego się B, wyjaśniając, że kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje wydawania odrębnych rozstrzygnięć w zakresie poszczególnych zarzutów odwołania. Nadmieniło, że różnica pomiędzy wariantem przedsięwzięcia, dla którego określono środowiskowe uwarunkowania w decyzji z [...], a wariantem poddanym uprzednio ocenie oddziaływania na środowisko sprowadza się do redukcji liczby turbin wchodzących w skład farmy wiatrowej. W tej sytuacji nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia ponownej oceny, mimo to Wójt Gminy Walce zawiadomił organy współdziałające, że inwestor wyraził zgodę na wariant realizacyjny zaproponowany mu w trybie art. 55 Prawa ochrony środowiska.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 23 lutego 2010 r., na podstawie art. 111 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, postanowił zarządzić połączenie do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. ze sprawą ze skargi B z siedzibą w O. oraz zarządził dalsze prowadzenie sprawy II SA/Op 463/09 pod sygnaturą akt II SA/Op 455/09.

Na rozprawie w dniu 23 lutego 2010r. oraz w dniu 20 kwietnia 2002r. skarżąca A Spółka z o.o. w R., podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i ponowiła argumenty zaprezentowane w skardze i pismach procesowych, wnosząc o odrzucenie skargi organizacji ekologicznej. B podtrzymało wniesioną skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i dodając, że przysługiwało mu prawo wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. Wniosło o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego dotyczącej poprawności i rzetelności raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Uczestnicy postępowania: E. K., J. W. oświadczyły, że popierają stanowisko organu.

Uczestniczka postępowania G. B. w piśmie procesowym z dnia 12 kwietnia 2010 r. oświadczyła, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy Walce z dnia [...]. Podała, że wycofała swoje odwołanie w dniu 15 grudnia 2009 r. pod wpływem pracowników firmy A, sołtysa wsi R. oraz radnej Gminy Walce.

Na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010 r., na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego.

Uczestnicy postępowania: E. K., J. W., J. K., G. B. oświadczyli, że zgadzają się z sentencją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury, która doprowadziła do wydania zaskarżonego aktu.

Na zasadzie natomiast art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a, uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku zaś, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.).

Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zaakcentować należy, że zgodnie z przepisem art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], uchylająca decyzję pierwszoinstancyjną o uwarunkowaniach środowiskowych i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wójta Gminy Walce. Zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wydał na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.

Z uwagi na zakres zaskarżonego rozstrzygnięcia, przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie były zatem kwestie związane z merytorycznym rozstrzygnięciem w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, lecz zagadnienia dotyczące postępowania administracyjnego, poprzedzającego wydanie przez organ I instancji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej na gruntach wsi R. w gminie Walce.

Odnotować należy, iż w myśl wyartykułowanej w art. 15 K.p.a., zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu, merytorycznemu rozstrzygnięciu przez dwa różne organy administracji publicznej. Zasadniczym celem postępowania odwoławczego jest zatem kontrola decyzji wydanej w I instancji, poprzez ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto organ odwoławczy, po otrzymaniu odwołania jest zobowiązany w pierwszej kolejności stwierdzić dopuszczalność odwołania oraz wniesienia go w terminie. Jeżeli organ odwoławczy nie wyda postanowienia na podstawie art. 134 K.p.a., to jest zobowiązany do wydania decyzji w trybie art. 138 K.p.a. Przepis ten określa rodzaje rozstrzygnięć wydawanych przez organy odwoławcze. Organ odwoławczy może bowiem wydać decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję; uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty będącej przedmiotem postępowania; uchyla decyzję i umarza postępowanie I instancji (art. 138 § 1 K.p.a.), bądź też uchyla decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (art. 138 § 2 K.p.a.). Z uwagi na treść skargi, wskazać także należy, że warunkiem koniecznym dopuszczalności wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., jest stwierdzenie, że istnieją podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w formie decyzji i jednocześnie, z uwagi na istnienie wątpliwości co do istotnych okoliczności, rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Jeżeli natomiast nie jest konieczne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, wówczas dodatkowe postępowanie dowodowe jest przeprowadzane w ramach postępowania odwoławczego art. 136 K.p.a. Organ odwoławczy bowiem nie przeprowadza ponownie dowodów, które zostały przeprowadzone przez organ I instancji. Zadaniem organu odwoławczego jest ocena materiału dowodowego, dotycząca stanu faktycznego stwierdzonego w czasie wydania decyzji przez organ I instancji, uzupełnionego o nowe okoliczności faktyczne, pominięte przez organ I instancji, jak i te okoliczności faktyczne, które po wydaniu decyzji przez organ I instancji uległy zmianie (zob. wyrok NSA z 28 lipca 2000 r., V SA 102/00 – LEX nr 49869, wyrok WSA w Warszawie z 21 kwietnia 2005 r., II SA/Wa 2413/04- LEX nr 166510). Na marginesie zasygnalizować jedynie można, że organ administracji, odstępując od możliwości uzupełnienia postępowania dowodowego i wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., powinien wskazać przyczyny niezastosowania art. 136 K.p.a. (zob. wyrok SN z 9 czerwca 1999 r., III RN 7/99 - LEX nr 38453).

Powtórzyć przyjdzie, że odstępstwo od powyższych zasad i ograniczenie rozstrzygnięcia organu odwoławczego do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia dopuszczalne jest na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego postępowania wyjaśniającego: 1) w całości lub 2) w znacznej części. Zaakcentować należy, że zgodnie z poglądem doktryny oraz dotychczasowym dorobkiem orzeczniczym sądów administracyjnych zastosowanie przepisu art. 138 § 2 K.p.a. przez organ odwoławczy jest uzasadnione wtedy, gdy organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo postępowanie takie przeprowadzono, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe (np. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r., sygn. akt IV SA 208/99, niepublikowany; wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2000 r., sygn. akt I SA 430/99, niepublikowany.). Ponadto rozstrzygnięcie kasacyjne jest dopuszczalne, gdy w toku postępowania przed organem drugiej instancji dowody zebrane w pierwszej instancji przestały być aktualne ze względu na zmianę stanu faktycznego (J. Zimmermann, glosa do wyroku NSA z dnia 26 czerwca 1997 r., sygn. akt II SA/Wr 854/96, OSP 1998, z. 6, poz. 108).

Oceniając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego należy stwierdzić, że jej rozstrzygnięcie, polegające na uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, niewątpliwie narusza przepis art. 138 § 2 K.p.a.

Analiza przepisów ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.), zwanej dalej POŚ, stanowiąca podstawę materialnoprawną wydawanych decyzji prowadzić musi do wniosku, że w sprawie niniejszej nie zachodziła konieczność uzupełniania materiału dowodowego, a już na pewno nie w całości lub w znacznej jego części. Zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny wskazuje, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie administracyjne, mając na uwadze regulacje zawarte w dziale VI POŚ –"Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko".

W tym miejscu wskazać przyjdzie na trafność wywodów organu odwoławczego stwierdzających, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy przywołanej wyżej ustawy Prawo ochrony środowiska, mimo, że regulacje te zostały z dniem 15 listopada 2008 r. uchylone ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz.1227). Ustawa z dnia 3 października 2008 r. zawiera bowiem w swojej treści, w art. 153 ust. 1, przepisy przejściowe, stanowiące, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144 (tj. Prawo ochrony środowiska – dział V i VI), przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe, z tym, że dotychczasowe kompetencje ministra właściwego do spraw środowiska przejmuje Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, a wojewodów, marszałków województw i dyrektorów urzędów morskich – regionalni dyrektorzy ochrony środowiska.

Przypomnijmy, w niniejszej sprawie postępowaniem wszczętym na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska i niezakończonym przed dniem wejście w życie powołanej ustawy z dnia 3 października 2008 r., jest postępowanie o wydanie decyzji środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy 39 turbin wiatrowych (o łącznej nominalnej mocy wszystkich turbin do 99 MW) wraz z budową stacji transformatorowo-rozdzielczej głównego punktu zasilania, indywidualnych stacji transformatorowych, kabli energetycznych niskiego i średniego napięcia dla potrzeb wyprowadzenia mocy z turbin oraz dróg i placów wewnętrznych dla celów serwisowych i przystosowania części istniejących dróg na potrzeby transportowe.

Planowana inwestycja polegająca na budowie farmy wiatrowej o łącznej mocy mniejszej niż 100 MW, w myśl § 3 pkt 6 rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowaniach związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 2573 ze zm.). Dlatego Wójt Gminy Walce zasadnie, postanowieniem z dnia 12 maja 2008 r., po zasięgnięciu opinii właściwych organów, stwierdził na podstawie art. 51 ust. 1 i 2 POŚ obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu w/w przedsięwzięcia na środowisko, określając, że raport ma zawierać wszystkie elementy określone w art. 52 ust 1 ww ustawy.

Zgodnie z art. 48 ust. 2 pkt 1 i 1a i ust 3 pkt 1 i 2 POŚ Wójt Gminy Walce przesłał złożony przez inwestora "Raport o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej na 43 turbiny wraz z infrastrukturą na gruntach wsi R." Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w Opolu i Staroście Krapkowickiemu, które to organy ostatecznymi postanowieniami odpowiednio: z dnia 2 września 2008 r. oraz z dnia 10. 09.2009 r., po uprzednim przedłożeniu przez wnioskodawcę "Aneksu do raportu", wydanymi w trybie art. 106 K.p.a. uzgodniły projektowane przedsięwzięcie. Treść tych uzgodnień została uwzględniona w sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej.

Wójt Gminy Walce, w myśl art. 53 POŚ, zapewnił udział społeczeństwa w toku postępowania przez zapewnienie możliwości składania każdemu uwag i wniosków oraz podanie do publicznej wiadomości informacji o przebiegu postępowania (art. 31 i 32 POŚ).

Przedstawiony wyżej tryb postępowania, wskazuje zdaniem Sądu, iż organy orzekające w sprawie dopełniły wymogów określonych w wyżej cytowanych przepisach.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy w oparciu o treść raportu wraz z aneksem, podzielił ustalenia organu pierwszej instancji o braku przeciwwskazań do wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych zgody na realizację planowanej inwestycji. Kolegium uznało, że przywołany Raport wraz z Aneksem z lipca 2008 r. odpowiada wymogom art. 52 POŚ i zawiera wszelkie niezbędne informacje, w tym opis elementów przyrodniczych środowiska znajdujących się w zasięgu przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia, z charakterystyką chiropterofauny i awifauny w skali lokalnej i ponadlokalnej.

Dokonana przez organy pozytywna ocena wywodów zawartych w raporcie i aneksie, wskazujących na brak przeciwwskazań do realizacji przedmiotowej elektrowni wiatrowej, odnosiła się do inwestycji określonej przez inwestora we wniosku z 3 marca 2008 r. (budowa farmy wiatrowej na 43 turbiny, wariant zmieniony pismem z 29 września 2008 r., w którym ograniczono park wiatrowy do 39 turbin).

Zgodnie z art. 46 POŚ realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, a także innego, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jeżeli może ono znacząco oddziaływać na ten obszar, jest dopuszczalne wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Natomiast, stosownie do art. 46 ust. 2 POŚ, ilekroć w przepisach działu VI tytułu I tej ustawy jest mowa o przedsięwzięciu, rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin, wymagającą decyzji, o której mowa w ust. 4 pkt 2-9, lub zgłoszenia, o którym mowa w ust. 4a. Przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie także, jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.

Jak trafnie podnosi się w doktrynie (K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, LEX, Warszawa 2008) zawarta w art. 46 ust. 2 POŚ ustawowa definicja "przedsięwzięcia " wskazuje, że obejmuje ono bardzo szeroki zakres potencjalnych działań oddziałujących na środowisko, zarówno związanych z wykonywaniem działalności gospodarczej, jak i nie. Głównym czynnikiem przesądzającym o zakwalifikowaniu do tej grupy jest przekształcenie lub zmiana sposobu wykorzystania terenu. W świetle powołanej definicji " przedsięwzięciem " jest tylko taka działalność, która wymaga wydania jednej z wymienionych wyżej decyzji zezwalających na realizację przedsięwzięcia lub też zgłoszenia w trybie przepisów Prawa budowlanego.

Co do kwalifikacji jako jednego przedsięwzięcia większej liczby zamierzeń budowlanych lub innych form ingerencji na środowisko, o których mowa w art. 46 ust. 1 POŚ, w uregulowaniu art. 46 ust. 2a POŚ, zostało wprowadzone rozwiązanie, w myśl którego o powyższym decydują powiązania technologiczne, zaś jego celem jest z jednej strony ułatwienie całościowego spojrzenia na ewentualne zmiany w środowisku, jakie wywoła realizacja powiązanych technologiczne przedsięwzięć, z drugiej zaś ujawnienie rzeczywistej skali możliwych zmian czy oddziaływań. Właściwa ocena zamierzeń budowlanych, czy innych form ingerencji w środowisko jako jednego przedsięwzięcia winna zostać dokonana już przez inwestora. Powyższe wynika z treści art. 46 POŚ, który nie określa jako adresata obowiązku kwalifikacji przedsięwzięcia wyłącznie organu administracji publicznej. Kontrola prawidłowości określenia przez inwestora zamierzenia budowlanego lub innych planowanych form ingerencji w środowisko jako jednego przedsięwzięcia winna nastąpić już na etapie wszczęcia postępowania, zaś jest możliwa w dalszym postępowaniu administracyjnym z uwagi na treść art. 50 ust. 1 - 2 POŚ i regulacje wprowadzone w art. 52 POŚ oraz 49 ust. 3 POŚ. Zwrócić należy uwagę, że artykuł 63 § 2 K.p.a. stanowi, że podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej, adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Wskazane regulacje, poza ogólnymi wymogami 63 § 2 K.p.a., czy wprowadzonymi przepisem szczególnym w art. 46a ust. 4 POŚ, przewidują dalsze wymogi, jakie winien spełniać wniosek o wydanie decyzji w sprawie uwarunkowań środowiskowych - odrębnie dla sytuacji, w których obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko wynika wprost z przepisów prawa, oraz dla tych przypadków, gdy o obowiązku jego sporządzenia orzeka zaskarżalnym postanowieniem organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach – co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Jak już powiedziano, artykuł art. 50 ust. 1 – 2 POŚ stanowi, że jeżeli wymagane jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wnioskodawca dołącza go do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (ust. 1); w postępowaniu dotyczącym przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3, do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach załącza się informacje zawierające dane, o których mowa w art. 49 ust. 3. Artykuły 52 POŚ oraz art. 49 ust. 3 POŚ określają jakie dane winien zawierać raport albo informacja. Pierwszy z przepisów przewiduje między innymi, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności: charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, główne cechy charakterystyczne procesów produkcyjnych, przewidywane wielkości emisji, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia ( art. 52 ust. 1 pkt 1 a-c). Kolejny z powołanych wyżej przepisów stanowi między innymi, że informacje o planowanym przedsięwzięciu, winna zawierać w szczególności dane o: rodzaju, skali i usytuowaniu przedsięwzięcia; powierzchni zajmowanej nieruchomości, a także obiektu budowlanego oraz dotychczasowym sposobie ich wykorzystywania i pokryciu szatą roślinną, rodzaju technologii (art. 49 ust. 3 pkt 1-3). Użycie w obu wypadkach określeń " w szczególności " powoduje, że w sytuacji, gdy zawarte w raporcie, albo informacji dane nie są wystarczające lub budzą wątpliwości, należy żądać w trybie art. 64 § 2 K.p.a. podania dodatkowych danych, pozwalających na prawidłową kwalifikację zamierzeń jako jednego, względnie większej liczby przedsięwzięć.

Równocześnie należy zwrócić uwagę na normę art. 46 ust. 3 POŚ, stanowiącą, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które dla tego samego przedsięwzięcia przeprowadza się jednokrotnie. Regulacja z art. 46 ust. 3 POŚ służy przede wszystkim zapobieżeniu możliwości dokonywania pozostających w sprzeczności ocen oddziaływania przedsięwzięć powiązanych technologiczne na środowisko w różnych postępowaniach. Odpowiednia kwalifikacja zamierzeń jako jednego przedsięwzięcia, dla którego postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przeprowadza się tylko raz, ma zasadnicze znaczenie nie tylko dla stosowania przepisów prawa materialnego, ale także w kwestiach proceduralnych. W tym ostatnim zakresie powyższe wpływa w szczególności na prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania, a także jego przebieg z uwagi na konieczność właściwego ustalenia organów mających kompetencje do opiniowania obowiązku sporządzenia raportu i jego zakresu oraz do uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia.

Przy braku regulacji szczególnych, należy wskazać na treść art. 28 K.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że : "pojęcie interesu prawnego może być rozumiane jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny a nie ewentualny" (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1998 r., IV SA 1106/97, LEX nr 43360; podobnie postanowienie NSA z dnia 5 lutego 1998 r., l SA/ Po 1247/97, LEX nr 32727). "Interes prawny musi być rozumiany jako obiektywna, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Musi być to interes, który wynika z określonego przepisu prawa odnoszącego się wprost do podmiotu zgłaszającego zastrzeżenia i musi dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu" (wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2002 r., IV SA 2238/01, Monitor Prawniczy 2002, nr 12, s. 532).

Uwzględniając powyższe, stronami w sprawach wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą z reguły poza inwestorem (inwestorami), właściciele (współwłaściciele) i użytkownicy wieczyści (współużytkownicy wieczyści) nieruchomości stanowiącej teren inwestycji oraz nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie przedsięwzięcia lub także innych, które będą narażone na jego oddziaływanie. Wyznaczając obszar oddziaływania należy mieć na uwadze również te miejsca, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub decyzjach na ich podstawie wydanych. Ustalenia w zakresie kręgu stron powinny być dokonywane na podstawie dołączonej do wniosku, mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy podanie oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie ( art. 46 ust. 4 POŚ ) oraz danych z ewidencji gruntów, które organ prowadzący postępowanie winien zgromadzić z urzędu.

Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy stwierdzić, że inicjujący postępowanie administracyjne wniosek z załącznikami, w którym inwestor podał wprost, że zwraca się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej na 43 turbiny wraz z infrastrukturą na gruntach wsi R. w gminie Walce, nie wskazując na powiązania technologiczne z innym przedsięwzięciem, stwarzał dostateczne podstawy do prawidłowej klasyfikacji zamierzonego przedsięwzięcia. Inwestor dołączył bowiem informację o planowanym przedsięwzięciu, pozwalającą na stwierdzenie, że planowane przedsięwzięcie, stanowi farmę wiatrową i należy do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu (art. 51 ust. 1 pkt 2 POŚ).

Zgodnie z przepisem § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz. U. Nr 93, poz. 623 ze zm.) farma wiatrowa oznacza jednostkę wytwórczą lub zespół tych jednostek wykorzystujących do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru, przyłączonych do sieci w jednym miejscu przyłączenia, zaś punkt 8 przywołanego przepisu stanowi, że miejsce przyłączenia to punkt w sieci, w którym przyłącze łączy się z siecią. Definicję legalną przyłącza, jak zasadnie wywodziła skarżąca Spółka, zawiera § 2 pkt 15 przywołanego wyżej rozporządzenia z 4 maja 2008 r., zgodnie z którym przyłącze jest to odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu o wymaganej przez niego mocy przyłączeniowej z pozostałą częścią sieci przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz podmiotu przyłączanego usługę przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej.

W zaskarżonej decyzji organ nie rozważył jednak, czy farma wiatrowa w R. jest przedsięwzięciem odpowiadającym wskazanym regulacjom. W decyzji nie zwarto rozważań, czy farma wiatrowa w R. może być uznana za powiązaną technologicznie z planowanymi farmami w S., B. bądź jeszcze innych lokalizacjach, przy uwzględnieniu faktu, że jednostki te nie miały być przyłączone do sieci w jednym miejscu (co obrazują mapy przedłożone przez inwestora).

Mając zaś ewentualnie wątpliwości w tym zakresie Kolegium mogło przeprowadzić dowód lub kilka dowodów, np. (zasięgnięcie opinii biegłego, czy przesłuchanie kilku świadków), a takie uzupełniające postępowanie wyjaśniające mieści się w kompetencji organu odwoławczego (art. 136 K.p.a.), wyłączając kasację. Przy czym w sprawie należało mieć na uwadze, iż kolejne planowane farmy wiatrowe znajdują się na różnym etapie zaangażowania inwestycyjnego. Zatem bez analizy w zaskarżonej decyzji przepisów dotyczących kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia i stwierdzenia powiązań technologicznych pomiędzy zamierzeniami planowanymi przez A Sp. z o.o. organ II instancji nie był uprawniony do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy Wójtowi Gminy Walce do ponownego rozpoznania. Jeszcze raz zauważyć warto, że przedmiot postępowania nie uległ zmianie, organ odwoławczy zmierzał jedynie do zmiany oceny prawnej przedmiotu sprawy.

Dodatkowo wskazać przyjdzie, że w niniejszej sprawie Sąd nie podzielił stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego o posiadaniu legitymacji do złożenia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej przez B w O., które spełniło warunki wynikające z art. 33 ust. 1 i 1a POŚ.

Wskazać przyjdzie, że oprócz stron w postępowaniu środowiskowym mogą uczestniczyć również podmioty będące rzecznikami interesu publicznego. Ustawodawca w art. 46a ust. 6 ww ustawy określił, co prawda, że w postępowaniu o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych nie stosuje się art. 31 K.p.a., eliminując w ten sposób z udziału w omawianym postępowaniu organizacje społeczne. W art. 33 ust. 1 ww. ustawy przewidziano jednak możliwość udziału w tym postępowaniu organizacji ekologicznych, które uzasadniwszy to miejscem swojego działania, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Udział organizacji ekologicznych w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będzie więc zdeterminowany przez postanowienia art. 53 ustawy POŚ, przewidującego, że "Organ właściwy do wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko".

Bezspornym jest, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko był w niniejszej sprawie sporządzany (akta administracyjne), a zatem udział organizacji ekologicznej, jaką jest skarżące B był możliwy. Niemniej jednak, aby być dopuszczonym do udziału skarżące B musiało wypełnić pozostałe wymogi określone w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska, a konkretnie w art. 33 tej ustawy. W art. 33 POŚ określono, że aby organizacja ekologiczna mogła zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu w sprawie powinna wykazać, że: pozostaje to w zgodzie z zasięgiem jej działalności, kategoria sprawy zostaje zaliczona do wymagającej udziału społeczeństwa (niniejsza sprawa zalicza się do tej kategorii), organizacja zgłosiła chęć udziału w postępowaniu. Natomiast w myśl art. 33 ust 1a cytowanej ustawy POŚ wymogiem formalnym brania przez organizację ekologiczną udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony jest równoczesne zgłoszenie chęci brania w nim udziału oraz wniesienie uwag i wniosków. Oznacza to, że aby podmiot ten wziął udział w postępowaniu to przesłanki te powinny być spełnione łącznie.

W przedmiotowej sprawie natomiast skarżące B nie zgłosiło swego udziału w sprawie z poszanowaniem trybu wymaganego art. 33 ust. 1 POŚ, bowiem do wniosku z dnia 26 sierpnia 2008 r. nie dołączono oryginału aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, potwierdzającego umocowanie konkretnych osób do działania w imieniu B wraz z określeniem sposobu reprezentacji tego stowarzyszenia przez członków zarządu, nie przedłożono także oryginału statutu, potwierdzającego, że podmiot ten jest organizacją ekologiczną w rozumieniu ww przepisu. Braków formalnych swojego wniosku, mimo otrzymania w dniu 12 września 2008 r. stosownego wezwania organu I instancji, B nie usunęło w zakreślonym terminie, co spowodowało pozostawienie podania o dopuszczenie do udziału w postępowaniu bez rozpoznania, a w konsekwencji niewydanie postanowienia o uczestniczeniu w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony.

Należy mieć na uwadze, że nawet jeśli B występowało o dopuszczenie do udziału w postępowaniu I instancji, nie czyni jeszcze z niego strony postępowania. Niewątpliwie konieczne jest w takim przypadku wydanie stosownego postanowienia, tak jak na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a., którego w rozpoznawanej sprawie nie wydano. Ponieważ przepis art. 33 POŚ, umożliwiający branie przez organizację ekologiczną udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, stanowi, że w postępowaniu tym nie stosuje się jedynie art. 31 § 4 K.p.a., a na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie. Oznacza to, że, samo zgłoszenie wniosku nie stanowi podstaw do przyznania organizacji ekologicznej statusu jednego z uczestników postępowania.

Dopiero, w ocenie Sądu, organizacja ekologiczna, jeżeli zostanie dopuszczona na własne żądanie do udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, ma prawo do wniesienia odwołania. W przeciwnym razie brak jest legitymacji do złożenia odwołania. Postępowanie odwoławcze oparte jest na zasadzie skargowości i wniesienie odwołania zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. służy stronie (tak: wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn. akt IV SA 1180/96, LEX 45162, z dnia 14 listopada 2008 r., II OSK 1363/07, dostępne w Internecie).

Informacyjnie jedynie należy zauważyć, że od 15 listopada 2008 r. na podstawie przepisu art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji. Wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestnictwa w takim postępowaniu, w postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony.

Wskazane wyżej uchybienia proceduralne stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego, do której zmierzają zarzuty skargi B.

W tym kontekście, jak już powiedziano wyżej, poza rozważaniami Sądu w niniejszej sprawie pozostały kwestie merytoryczne, sprowadzające się do tego, czy organ I instancji uprawniony był do wydania decyzji środowiskowej, a więc ocena czy decyzja ta zawierała wszystkie elementy określone w art. 56 ust. 2-4 POŚ. Stąd Sąd nie odniósł się do zarzutów podnoszonych przez B oraz uczestników postępowania, iż Raport o oddziaływaniu farmy wiatrowej w R. na środowisko, sporządzony w niniejszej sprawie, uchybia przepisom art. 52 POŚ, nie zawierając opisu i oceny przewidywanych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujących bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane oddziaływanie na środowisko wynikające z planowanego przedsięwzięcia w postaci farm wiatrowych na terenie sąsiedniej Gminy Głogówek – ust. 1 pkt 6 cyt. przepisu.

Wyjaśnić również przyjdzie, że Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zgłaszanych na rozprawie, mając na uwadze przepis art. 106 § 3 P.p.s.a., uznając, iż brak jest wystarczających podstaw do dopuszczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z dokumentu, która w istocie ma charakter opinii biegłego (porównaj wyrok NSA z 25 września 2000 r., FFSA 1/00, ONSA 2001, nr 1 poz. 1).

Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu winno dokonać oceny wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej na gruntach wsi R. pod kątem jej zgodności z art. 46 ust. 2a POŚ oraz przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego, przy uwzględnieniu spełnienia warunków z art. 56 ust. 2 POŚ. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien mieć zatem na uwadze, iż nie może on tylko ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć merytorycznie sprawę. Wydanie decyzji kasacyjnej stanowi bowiem wyjątek i dopuszczalne jest jedynie w tej sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części, co powinno jednoznacznie wynikać z decyzji organu II instancji. O ile natomiast Kolegium uzna, iż przesądzenie kwestii przedsięwzięcia powiązanego technologicznie wymaga dodatkowego przeprowadzenia 136 K.p.a., z czym będzie się wiązała konieczność zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. (uchylenie decyzji Wójta Gminy i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania), zobowiązany będzie wskazać w uzasadnieniu w sposób konkretny niewyjaśnione okoliczności faktyczne sprawy, których wyjaśnienie będzie niezbędne do jej merytorycznego rozstrzygnięcia.

Niezależnie od powyższego, dodać przyjdzie, że organ odwoławczy uprawniony był do rozpoznania odwołania G. B., która zaskarżyła decyzję SKO a następnie cofnęła odwołanie (pisma z 27 listopada 2008 r. i 15 grudnia 2008 r.).

Zgodnie z art. 137 K.p.a. strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy nie uwzględni jednak cofnięcia odwołania, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny. O odmowie cofnięcia odwołania organ odwoławczy orzeka w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie (art. 123 § 1 w związku z art. 141§ 1 K.p.a.). Postanowienia nie uwzględniającego cofniętego odwołania organ odwoławczy nie wydał, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż strona mogła podjąć obronę, zaskarżając decyzję w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

W tym stanie rzeczy na podstawie przywołanego wyżej art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 P.p.s.a.