Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 2471/99
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 2002-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 65 par. 4, art. 70
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz. 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 262
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: W przypadku nieprawidłowego zgłoszenia celnego organ celny ma możliwość w ciągu trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia dokonać "korekty" danych istotnych przy imporcie towarów, o których mowa w art. 65 par. 4 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./, wydając stosowną decyzję.

Wydanie decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe może nastąpić zarówno w sprawach, w których zgłoszenie celne było weryfikowane /art. 70 cyt. ustawy/, jak i w sprawach, w których zgłoszenie celne zostało przyjęte "bezwarunkowo".

Ani bowiem z przepisów Kodeksu celnego ani stosowanej na podstawie art. 262 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ nie można wyprowadzać wniosku, że przeprowadzenie czynności sprawdzających, do których można zaliczyć rewizję celną towarów uniemożliwia późniejsze wydanie decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe.

TEZY

W przypadku nieprawidłowego zgłoszenia celnego organ celny ma możliwość w ciągu trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia dokonać "korekty" danych istotnych przy imporcie towarów, o których mowa w art. 65 par. 4 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./, wydając stosowną decyzję.

Wydanie decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe może nastąpić zarówno w sprawach, w których zgłoszenie celne było weryfikowane /art. 70 cyt. ustawy/, jak i w sprawach, w których zgłoszenie celne zostało przyjęte "bezwarunkowo".

Ani bowiem z przepisów Kodeksu celnego ani stosowanej na podstawie art. 262 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ nie można wyprowadzać wniosku, że przeprowadzenie czynności sprawdzających, do których można zaliczyć rewizję celną towarów uniemożliwia późniejsze wydanie decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Łukasza D. i Andrzeja O., wspólników spółki cywilnej "W." w P. na decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 24 listopada 1999 r. (...) w przedmiocie zmiany klasyfikacji importowanego towaru - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynika, że zgodnie z 16 zgłoszeniami celnymi (...) Agencja celna, działająca z upoważnienia Importera Spółki cywilnej "W." Łukasz D., Andrzej O. w P. zgłosiła w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towar określony jako "worki polipropylenowe" oraz zadeklarowała dla niego kod PCN 3923 29 90 0, ze stawką celną w wysokości 7,2 procent.

Funkcjonariusze celni, działający z upoważnienia Dyrektora Urzędu Celnego w G. przyjmowali zgłoszenia celne (...) jw. /w 1.3 SAD nie przeprowadzając rewizji celnej towaru, w trzech przypadkach dot. SAD wymienionych wyżej w częściowo zrewidowano towar/, co spowodowało z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą, oraz określenie kwoty długu celnego.

W okresie od 24 marca do 14 kwietnia 1999 r. Regionalny Inspektorat Celny z P. przeprowadził w siedzibie spółki cywilnej "W." kontrolę z zakresu obrotu towarowego z zagranicą. W wyniku tej kontroli ustalono, iż kontrolowany podmiot w latach 1998 r. 1999 r. dokonał 16 odpraw celnych worków polipropylenowych raszlowych, które zostały nieprawidłowo zaklasyfikowane według kodu 3923 29 90 0. O tym fakcie Regionalny Inspektor Celny powiadomił Dyrektora Urzędu Celnego z G.

Postanowieniami z dnia 12.05.1999 r. (...) Dyrektor Urzędu Celnego w G. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowego kodu taryfy celnej na worki z polipropylenu, a następnie postanowieniem z dnia 8.06.1999 r. nr jw. wyznaczył stronie 3-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowych sprawach.

W dniu 30.06.1999 r. Dyrektor Urzędu Celnego w G. wydał decyzje (...), w których uznał ww. zgłoszenia celne za nieprawidłowe w części dotyczącej taryfikacji importowanych worków, klasyfikując je według kodu PCN 6305 32 11 0, ze stawką celną 21,4 procent oraz określił kwotę długu celnego.

Od powyższych decyzji strona odwołała się pismem z dnia 9.07.1999 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i umorzenie postępowania. Pismem z dnia 8.10.1999 r. strona uzupełniła swoje odwołanie.

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzjami z dnia 24.11.1999 r. (...) oraz z dnia 24.11.1999 r. (...), utrzymał w mocy zaskarżone decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w G. z następującym uzasadnieniem:

Stosowana w Polsce Taryfa celna przyjęła nazewnictwo i pełne zasady interpretacji Scalonej Nomenklatury Określania i Kodowania Towarów, wprowadzonej w życie Międzynarodową Konwencją w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, sporządzoną w Brukseli 14 czerwca 1983 r. /załącznik do Dz.U. nr 11 poz. 62 z dnia 7 lutego 1997 r./. Zgodnie z postanowieniem art. 13 ustęp 2 powyższej Konwencji "weszła ona w życie w stosunku do Polski dnia 1 stycznia 1996 r." /Oświadczenie rządowe z dnia 30.12.1996 r. r. w sprawie przystąpienia przez Rzeczpospolitą Polską do Międzynarodowej konwencji w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów, sporządzonej w Brukseli dnia 14.06.1993 r. - Dz.U. nr 11 poz. 63 z dnia 7 lutego 1997 r./. Na mocy powyższej Konwencji polska administracja celna jest zobligowana do stosowania Scalonej Nomenklatury i jej oficjalnej interpretacji w obrocie z krajami Wspólnoty Europejskiej.

Taryfa celna składa się z nomenklatury towarowej /usystematyzowany wykaz towarów z przypisanymi do nich kodami/, w której 8-znakowa treść pozycji PCN pokrywa się z treścią Nomenklatury Scalonej /CN// opracowanej przez. Komisje Wspólnot Europejskich i stosowaną przez Unię Europejską.

Klasyfikacja towarów w Nomenklaturze Scalonej podlega pewnym warunkom określającym zasady, na których jest oparta oraz Ogólnym Regułom zapewniającym jednolitą interpretację, co oznacza, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę.

Do każdego importowanego towaru przypisany jest odpowiedni kod taryfy z przyporządkowaną do niego stawką celną.

Zgodnie z art. 85 par. 1 Kodeksu celnego "należności celne przywozowe są wymagane według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących".

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości stan importowanego towaru, bowiem zarówno strona jak Prezes GUC są zgodni, iż przedmiotem przywozu na polski obszar celny były worki polipropylenowe raszlowe, przeznaczone do pakowania płodów rolnych /owoców, warzyw, zbóż/. Importowane worki były w różnych rozmiarach /od 5 do 50 kg/ i różnych kolorach /białym, zielonym, czerwonym/. Na podstawie oględzin próbek towaru można stwierdzić, iż zostały one wykonane z wąskich paseczków techniką dziewiarską. Strona była zorientowana co do sposobu wyprodukowania worków, bowiem Łukasz D. był obecny w fabryce w Chinach i wyjaśnił do protokołu przesłuchania, że worki są otrzymywane w następujący sposób: "folia polipropylenowa jest cięta na paseczki folii o różnej szerokości i grubości /kilka milimetrów/; następnie pocięte paski folii są nawijane na szpule, z których następnie materiał jest pobierany przez maszynę tkacką, na której są tkane worki (...)".

Wyżej opisane worki należy klasyfikować do pozycji 6305, która zgodnie z brzmieniem w taryfie celnej obejmuje: "worki i torby do pakowania towarów", w podpozycji 6305 30 "z chemicznych materiałów włókienniczych", a według kodu PCN 6305 32 11 0 obejmującego "giętkie zbiorcze opakowania z taśmy polietylenowej lub polipropylenowej lub podobne, dziane lub szydełkowane".

W odwołaniu. Skarżący nie przedstawia zarzutów odnośnie do klasyfikacji taryfowej importowanych worków, co oznacza, iż Strona zgadza się, iż importowane worki winny być klasyfikowane do cytowanej powyżej pozycji 6305 taryfy celnej, a tym samym w ww. zgłoszeniach celnych importowane worki zostały nieprawidłowo zaklasyfikowane w pozycji 3923. Zmiana klasyfikacji /z kodu PCN 3923 29 90 0 na kod PCN 6305 32 11 0/ spowodowała zmianę stawki celnej oraz kwoty długu celnego. Wobec powyższego należało uznać, iż powyższe zgłoszenia celne są nieprawidłowe w części klasyfikacji taryfowej, stawki celnej oraz określenia kwoty długu celnego.

Decyzje zostały zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze z dnia 21.12.1999 r. skarżący wnosi o:

"1. uchylenie skarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Urzędu Celnego,

2. wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji,

3. obciążenie strony przeciwnej kosztami postępowania.

Zaskarżonym decyzjom Skarżący zarzuca "błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy polegające na dokonaniu przez pracowników organu celnego dezinformacji o właściwościach i klasyfikacji importowanego towaru, a tym samym naruszenie przepisu art. 121 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./, to jest naruszenie prawa procesowego i materialne o prawa celnego".

Prezes GUC w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach odnośnie klasyfikacji taryfowej spornych towarów oraz zasadności wydania przez Dyrektora UC G. decyzji uznających zgłoszenia celne nr jw. za nieprawidłowe.

W związku z twierdzeniem strony skarżącej, iż składając wniosek w sprawie odprawy celnej działała w dobrej wierze, gdyż korzystała z usług Agencji celnej, "dokładnie opisała ich skład i charakter", prezes zauważył, iż opis towaru zawarty w polu 31 formularza SAD nie jest dokładny, bowiem określenie "worki polipropylenowe" sugeruje, iż worki są wykonane z folii polipropylenowej metodą zgrzewania jak np. worki na śmieci, natomiast importowane worki zostały wykonane metodą dziewiarską z wąskich pasków folii, co powoduje, iż są klasyfikowane jako wyroby włókiennicze w pozycji 6305 taryfy celnej.

Z kolei w odpowiedzi na zarzut, że Urząd Celny wprowadził stronę w błąd, bowiem najpierw przyjął zgłoszenia celne, w których nieprawidłowo określono kod importowanego towaru, a po kilku miesiącach wszczął postępowanie i wydał decyzje uznające zgłoszenia celne za nieprawidłowe i powodujące podwyższenie kwoty długu celnego.

Prezes GUC wyjaśnił, iż w dacie przedmiotowego zgłoszenia celnego obowiązywały przepisy ustawy Kodeks celny /powołany w sentencjach zaskarżonych decyzji/, zgodnie z którymi zgłoszenie celne jest czynnością, poprzez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób zamiar objęcia towaru określoną procedura celną /art. 3 par. 1 pkt 24/, co oznacza, że zgłoszenie celne ma formę deklaracji zgłaszającego, a nie decyzji administracyjnej.

Prezes GUC w zaskarżonej decyzji wyjaśniał, iż przepis art. 64 ustawy Kodeks celny stanowi, że organ celny przyjmuje zgłoszenia celne, jeśli spełnia ono wymogi formalne /zgłoszenie na właściwym formularzu, powinno być podpisane, do zgłoszenia powinny być dołączone odpowiednie dokumenty, itp./; przedmiotowe zgłoszenia celne również zostały przyjęte przez Dyrektora Urzędu Celnego w G., bowiem spełniały wymogi formalne.

Natomiast po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny ma możliwość wydania decyzji, w której uznaje zgłoszenie celne za nieprawidłowe. Decyzja taka nie może być wydana jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego /art. 65 par. 5 Kodeksu celnego/.

Skarżący w skardze wyjaśnia, iż ustalając klasyfikację przedmiotowych worków oparł się na klasyfikacji podanej na dokumencie pochodzącym od chińskiego eksportera. W związku z powyższym Prezes GUC zauważa, iż jedynie w Świadectwie Pochodzenia nr 980911486, załączonym do zgłoszenia celnego (...) z dnia 8.06.1998 r., w rubryce 8 podano kod towaru 3923 29 00, natomiast świadectwach załączonych do pozostałych zgłoszeń celnych nie jest podawany kod towaru. Niezależnie od powyższego Prezes GUC wyjaśnia, iż klasyfikacja towaru podana na dokumentach pochodzących od zagranicznych administracji celnych lub podmiotów gospodarczych może być pomocna przy ustalaniu klasyfikacji taryfikacji przez polskie organy celne, lecz nie jest wiążąca, bowiem do wydawania decyzji, w których m.in. orzeka się o klasyfikacji towarów, na mocy art. 283 i art. 280 Kodeksu celnego ustawodawca powołał wyłącznie dyrektorów urzędów celnych oraz Prezesa Głównego Urzędu Ceł.

Podobny pogląd podzielił Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w swoich orzeczeniach / I SA/Kr 427/96, V SA 1948/96/.

W związku z zarzutami, że zmiana klasyfikacji spowodowała "odbicie w zakresie praw majątkowych skarżącego". Prezes GUC zauważa, iż w świetle wyżej powołanych przepisów Kodeksu celnego strona składając zgłoszenie celne powinna liczyć się z możliwością weryfikacji tego zgłoszenia w okresie trzech lat i ewentualnie uwzględnić to w swoich kalkulacjach. Ponadto strona zajmująca się profesjonalnie importem towarów jest obowiązana znać przepisy prawa dotyczące obrotu towarowego z zagranicą. Prezes GUC zwraca uwagę na fakt, iż w przedmiotowej sprawie Importer, przy odprawie celnej towaru, korzystał z usług Agencji celnej, która jest jednostką wyspecjalizowaną w zakresie obrotu towarowego z zagranicą i powinna znać obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, w tym przepisy Kodeksu celnego oraz zasady klasyfikowania towarów w Taryfie celnej. Należy podkreślić, iż względy ekonomiczne, jak również nieznajomość prawa nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji obarczonej wadą.

W świetle opisanych powyżej faktów Prezes GUC uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej, bowiem organy celne prowadziły postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu II instancji, niezgodnego z oczekiwaniami strony, nie może być uznane za naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Na rozprawie w NSA pełnomocnik Łukasza D. i Dyrektora Izby Celnej w G. wnosili i wywodzili jak dotychczas.

Na podstawie art. 219 Kpc w zw. z wart. 59 ustawy o NSA Sąd zarządził połączenie spraw I SA/Gd 2471/99 i I SA/Gd 2472/99. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze względu na ich jednorodność podmiotową! przedmiotową.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd w ramach swojej właściwości uprawniony jest do kontroli zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem.

W niniejszych sprawach zaskarżone zostały decyzje organu odwoławczego utrzymujące w mocy decyzje organu celnego pierwszej instancji wydane na podstawie art. 65 par. 4 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./.

W myśl tego przepisu po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny - na wniosek strony lub z urzędu - może wydać decyzję, w której uzna zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określi kwotę długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego.

W zaskarżonych decyzjach oraz poprzedzających je decyzjach Dyrektora urzędu Celnego w G. orzeczono w jakim zakresie uznano zgłoszenie celne dokonane w imieniu strony przez jej przedstawiciela - Agencję Celną "O." za nieprawidłowe. Nieprawidłowość polegała na nieprecyzyjnym określeniu importowanego towaru oraz zastosowaniu niewłaściwego kodu Taryfy Celnej, a w konsekwencji na zastosowaniu niewłaściwej dla tego towaru stawki celnej i błędnym wyliczeniu wysokości długu celnego.

Jak trafnie zauważył Prezes GUC decyzja tego rodzaju może być wydana dopóty, dopóki nie upłynie trzyletni okres przedawnienia, liczony od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego /art. 65 par. 5 Kodeksu celnego/.

W kodeksie celnym przyjęto zasadę /por. art. 65 par. 1 i 2/, że organ celny stosuje do towaru procedurę zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym, jeżeli odpowiada ono wymogom formalnym, określonym w art. 64 ustawy i wraz ze zgłoszeniem przedstawiono towar nim objęty.

Z akt sprawy wynika, że w trzech przypadkach, na ogólną ilość zgłoszeń celnych dokonanych w imieniu Spółki "W." przez Agencję Celną "O." organ celny, zgodnie z uprawnieniem wynikającym z art. 70 par. 1 Kodeksu celnego dokonał weryfikacji zgłoszeń, przeprowadzając częściową rewizję celną importowanych towarów. Funkcjonariusz celny nie stwierdził w czasie tych rewizji rozbieżności między zgłoszeniem celnym a towarem przedstawionym wraz ze zgłoszeniem.

Strona przywiązuje zasadnicze znaczenie do tej okoliczności, wywodząc, że niezakwestionowanie prawidłowości zgłoszenia celnego po dokonaniu częściowej rewizji towaru utwierdziło ją w przekonaniu, że prawidłowo podała kod taryfy celnej, stawką celną i wysokość długu celnego. Na podstawie tych okoliczności zdecydowała o imporcie następnych partii towaru.

Niezwłoczna reakcja organu celnego, tj. uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, po dokonaniu rewizji towaru, umożliwiłaby stronie inne pokierowanie sprawami gospodarczymi.

Stanowisko strony jest po części zrozumiałe, bowiem niewątpliwie nie ukrywała ona przed organem celnym właściwości sprowadzonego towaru.

Tym niemniej przepisy obecnie obowiązującego Kodeksu celnego nakładają na importera całą odpowiedzialność za prawidłowość zgłoszenia celnego, skoro organ celny - w zasadzie bazuje na zgłoszeniu celnym.

Organ celny przyjmuje zgłoszenie celne odpowiadające wymogom formalnym, a przyjęcie zgłoszenia powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną i określenie kwoty wynikającej z długu celnego /art. 65 par. 3 ustawy/.

O wysokości należności celnych przywozowych decydują kryteria obiektywne: stan towaru i jego wartość celna w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i stawki celne w tym dniu obowiązujące.

W przypadku nieprawidłowego zgłoszenia celnego organ celny ma możliwość w ciągu trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia dokonać "korekty" danych istotnych przy imporcie towarów, o których mowa w art. 65 par. 4 ustawy, wydając stosowną decyzję.

Wydanie decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe może nastąpić zarówno w sprawach, w których zgłoszenie celne było weryfikowane /art. 70 ustawy/, jak i w sprawach, w których zgłoszenie celne zostało przyjęte "bezwarunkowo".

Ani bowiem z przepisów Kodeksu celnego ani stosowanej na podstawie art. 262 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ nie można wyprowadzać wniosku, że przeprowadzenie czynności sprawdzających, do których można zaliczyć rewizję celną towarów uniemożliwia późniejsze wydanie decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe.

W celu zapewnienia podmiotom dokonującym importu towarów przeznaczonych do działalności gospodarczej fachowej obsługi przewidziano w Kodeksie celnym instytucję przedstawicielstwa /art. 253-258/. Agencja celna ma możliwość przed dokonaniem zgłoszenia celnego zbadać towar i pobrać jego próbki /art. 256 par. 1 pkt 1/, powinna zatem dokonać jego zakwalifikowania do odpowiedniej pozycji taryfy zgodnie ze stanem towaru.

Ewentualne roszczenia odszkodowawcze w stosunku do organu celnego, którego funkcjonariusz, wskutek niewłaściwego wykonania obowiązków służbowych mógł narazić importera na szkody nie podlegają rozpoznaniu w trybie administracyjnym. Ewentualne zaniedbanie funkcjonariusza celnego nie może być natomiast przesłanką do odstąpienia od wydania przez organ celny decyzji określającej dług celny od importowanego towaru zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA orzekł ojej oddaleniu.