Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 195/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2008-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 11 ust 6
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 23, art. 24, art. 25, art 51 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Marta Wojciechowska Asesor sądowy Marzena Łozowska (spr.) Protokolant st. sekr. sądowy Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 września 2008 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości Zakładu Rolnego A spółka z o. o. w upadłości na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 11.05.2007 roku Zakład Rolny A Sp. z o.o. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.

W tym samym dniu, tj. 11.05.2007 r. wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007.

W dniu 17 lipca 2007 r. strona złożyła formularz części wycofania wniosku obszarowego. Wycofanie dotyczyło działek "Ł", "M", "N", "O", "U", "W".

W dniu 30.07.2007 roku gospodarstwo Zakład Rolny A Sp. z o.o. zostało wytypowane metodą analizy ryzyka do przeprowadzenia kontroli na miejscu w ramach obsługi wniosku o płatności do gruntów rolnych. Kontrola na miejscu w gospodarstwie rolnym Zakład Rolny A Sp. z o.o. została przeprowadzona w dniach 09 - 11.08.2007 roku. W wyniku tejże kontroli ustalono m.in., iż na działkach rolnych z oznaczeniem "Ł", "M, "N", "O, "U", "W", "AB" nie stwierdzono deklarowanej grupy upraw. Ponadto nie zostały spełnione wymagania dobrej kultury rolnej dotyczące warunku W2 - na gruntach ugorowanych nie przeprowadzono koszenia w terminie do dnia 31 lipca.

Kopia protokołu został wysłana w dniu 27.08.2007 roku do Zakładu Rolnego A Sp. z o.o. listem poleconym.

W dniu 20.09.2007 roku Zakład Rolny A Sp. z o.o. złożył zmianę do wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, w której wycofał z realizacji pakietu KOI działki rolne z oznaczeniem "Ł", "M", "N", "O", "U", "W", "AB" ze względu na brak plonu głównego. Jednocześnie w sekcji VI.B wniosku: Deklaracja pakietów lub wariantów w latach wskazano na pakiet ochrona gleb i wód (KOI) na obszarze 392,18 ha, w wariancie: międzyplon ścierniskowy - (KOlc) na obszarze 392,18 ha. Wnioskowana kwota pomocy wyniosła 203.933,60 zł.

Decyzją nr [...] z dnia [...] roku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N., działając na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r., Nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 11 ust. 1, § 15, § 16, § 17 rozporządzenia rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r., Nr 174, poz. 1809 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 15 ust. 3 i art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. - odmówił Zakładowi Rolnemu A Sp. z o.o. przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2007.

W uzasadnieniu wskazano, że procentowa różnica powierzchni działek zgłoszonych we wniosku, a działek uprawnionych do uzyskania płatności wynosi 27,28 %. Jako podstawę odmowy płatności wskazano art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.4.2004 ze zm.), zgodnie z którym jeżeli różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną przekracza 3 % lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20 % powierzchni stwierdzonej, wówczas kwotę przyznanej płatności pomniejsza się o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Jeżeli różnica ta przekracza 20 % odmawia się przyznania płatności.

Od powyższej decyzji Syndyk masy upadłości reprezentujący Zakład Rolny A Sp. z o.o. złożył odwołanie. Strona nie zgodziła się z decyzją odmawiającą przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, ponieważ, w jej ocenie, nie było kontroli na miejscu wniosku rolnośrodowiskowego, a powoływanie się na kontrolę z wniosku obszarowego było niezgodne z prawem. Podkreślono, iż kontrola we wniosku obszarowym nie wykryła nieprawidłowości, ponieważ zgodnie z prawem dokonano wycofania działek rolnych: "Ł", "M", "N", "O", "U", "W". Jednocześnie Strona zaznacza, iż nie mogło być żadnej próby wymuszenia płatności, a z przyczyn ekonomicznych i ciężkiej sytuacji finansowej spółki nie można było utrzymać w dobrej kulturze działek: "Ł", "M", "N", "O", "U", "W", o czym poinformowano Agencję wycofując przedmiotowe działki z wniosku obszarowego. Skarżący dodał, iż skoro działki te zostały dobrowolnie wycofane z wniosku obszarowego przed kontrolą, miał także zamiar wycofania ich z wniosku rolnośrodowiskowego. Nadto strona stwierdziła, iż zgodnie z powziętą przez przedstawiciela upadłej spółki informacją w Biurze Powiatowym ARiMR w N. oraz Ośrodku Doradztwa Rolniczego, iż wszelkich zmian można dokonywać do terminu zasiania poplonów tj. do 30 września. Spółka złożyła stosowną zmianę w dniu 20.09.2007 roku, a dopiero w dniu 22 lutego 2008 r. poinformowano spółkę o stwierdzonych nieprawidłowościach.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, ze zm.), art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (L j. Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 264), § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 roku Nr 174, poz. 1809 ze zm.), zwanym dalej rozporządzeniem – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ przestawił stan faktyczny sprawy oraz przytoczył przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia stwierdzając, że argumentacja zawarta w odwołaniu nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wskazał, iż w dniu 20.09.2007 roku Zakład Rolny A Sp. z o.o. złożył zmianę do wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, w której wycofał z realizacji pakietu KOI działki rolne z oznaczeniem "Ł", "M", "N", "O", "U", "W", "AB". Powyższe działki rolne były przedmiotem kontroli na miejscu.

Zgodnie z § 11 ust. 6 rozporządzenia wniosek może być wycofany przez producenta rolnego przed dniem, w którym Agencja poinformowała producenta o stwierdzeniu nieprawidłowości w złożonym przez niego wniosku lub o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. Skoro w gospodarstwie Zakładu Rolnego A Sp. z o.o. w dniach 09 -11.08.2007 roku została przeprowadzona kontrola na miejscu, Strona nie mogła skutecznie wycofać działek rolnych objętych kontrolą, gdyż kontrola wykazała w stosunku do powyższych działek nieprawidłowości.

Wskazano również, iż Wnioskodawca składając podpis w sekcji IX pkt 12 Oświadczenia i zobowiązania wniosku - oświadczył, iż zna zasady oraz tryb realizacji programu rolnośrodowiskowego. Nadto zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie, przedłużenie, pobieranie lub wypłacanie płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt oraz o każdej zmianie powstałej w okresie trwania złożonych przez rolnika zobowiązań, a w szczególności jeżeli zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni oraz przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Skoro w dniu 17.07.2007 roku Wnioskodawca złożył formularz części wycofania wniosku obszarowego, jednocześnie powinien złożyć zmianę do wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w celu ujednolicenia deklaracji działek rolnych zgłoszonych do programu rolnośrodowiskowego i danymi dotyczącymi powierzchni działek zgłoszonych do innych płatności, co nie zostało jednak uczynione. W ocenie organu nie zasługiwały na aprobatę twierdzenia Strony podnoszone w toku postępowania przed organem I instancji oraz w odwołaniu, iż powoływanie się na kontrolę na miejscu z wniosku obszarowego jest niezgodne z prawem. Na podstawie art. 75 § 1 kpa organ mógł dopuścić jako dowód w sprawie protokół z kontroli obszarowej, co było zasadne także w kontekście pełnej spójności pomiędzy obydwoma wnioskami, których deklaracja musi być tożsama dla celów obydwu programów pomocowych. Strona sama przyznała, iż nie użytkowała spornych działek z przyczyn ekonomicznych oraz z powodu ciężkiej sytuacji finansowej. W takiej sytuacji, gdy sporny areał został przez Agencję skontrolowany, a inspekcja wykazała nieprawidłowości, zmiana do wniosku polegająca na wycofaniu tych działek była niedopuszczalna w świetle § 11 ust. 6 rozporządzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zarzucając naruszenie:

- prawa materialnego tj. § 11 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) poprzez odmowę uwzględnienia wycofania przez Zakład Rolny A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych,

- przepisów art. 75 § 1 k.p.a. poprzez dopuszczenie, jako dowód w sprawie protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w ramach w ramach obsługi wniosku o płatności obszarowe,

- przepisów art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

- prawa procesowego tj. art.138 §1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I podczas, gdy istniały podstawy do jej uchylenia.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że bezspornym jest, iż w dniu 11 maja 2007r. Zakład Rolny A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. z wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2007, w którym to wskazał na realizację pakietu ( K 01 ) ochrona gleb i wód, w wariancie ( KOlc) międzyplon ścierniskowy. Powyższą deklaracją objęte zostały dwadzieścia siedem działek rolnych z oznaczeniem od "A" do "Z" oraz " AA", "AB" oraz "AC".

W dniu 20 września 2007r. Zakład Rolny A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożył zmianę do wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych , w której to wycofał z realizacji pakietu KOI działki rolne z następującym oznaczeniem: "Ł", "M", "N", "O", "U", "W" oraz "AB".

Zdaniem skarżącego mógł on skutecznie, nie narażając się przy tym na odmowę przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, wycofać działki rolne ze wskazanym wyżej oznaczeniem.

Zgodnie, bowiem z § 11 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich wniosek może być wycofany przez producenta rolnego przed dniem, w którym Agencja poinformowała producenta o stwierdzeniu nieprawidłowości w złożonym przez niego wniosku lub o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu.

Podkreślono, iż skarżący nigdy nie był informowany przez Agencję o zamiarze przeprowadzenia przez nią kontroli na miejscu położenia działek objętych wnioskiem rolnośrodowiskowym. W dniu 9 sierpnia 2007r. skarżący został poinformowany o przeprowadzeniu kontroli, jednakże kontrola ta miała zostać przeprowadzona na miejscu w sprawie dotyczącej płatności obszarowej, nie zaś rolnośrodowiskowej. Tym samym powoływanie się w decyzji na wyniki wymienionej kontroli obszarowej, zdaniem skarżącego, nie jest zgodne z prawem. Kontrola przeprowadzana była bowiem w ramach obsługi wniosku o płatności z wniosku obszarowego i nie miała na celu kontroli działek objętych wnioskiem rolnośrodowiskowym.

Podkreślono, iż art. 75 § 1 k.p.a. zezwala na przeprowadzenie w postępowaniu administracyjnym wszelkich dowodów, które przyczynią się do wyjaśnienia sprawy, pod warunkiem jednak, iż dowody te dotyczyć będą sprawy, w której są powoływane, co jak było wskazywane, nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

Ponadto, co istotne, a co zastało pominięte zarówno przez organ I instancji jak i organ odwoławczy, skarżący uzyskał w Powiatowym Biurze Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. informację, którą następnie potwierdził w Ośrodku Doradztwa Rolniczego, iż do dnia 30 września może zmodyfikować złożony wniosek. Działając w dobrej wierze Skarżący złożył stosowną zmianę w dniu 20 września 2007 roku. W ocenie skarżącego, fakt, iż już w lipcu 2007 roku wycofał z wniosku obszarowego działki Ł, M, N, O, U, W, jednocześnie wskazywał, iż w najbliższym czasie wycofa je również z wniosku rolnośrodowiskowego. Oczywistym było - w świetle udzielonej mu informacji - że ma jeszcze czas na złożenie stosownego dokumentu. Skarżący jednak został wprowadzony w błąd - skutkiem czego ponosi konsekwencje zaufania, jakim obdarzył organy administracji, a to narusza podstawową zasadę pogłębiania zaufania obywateli, wyrażoną w art. 8 kpa.

Ponadto zarzucono, iż organ odwoławczy naruszył przepis art. 77 § 1 kpa, poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ odwoławczy bowiem w ogóle nie odniósł się do podniesionego przez Skarżącego w odwołaniu faktu udzielenia mu błędnych informacji.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O., wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W odniesieniu do argumentacji, że organy pominęły okoliczności związane z błędnym pouczeniem przez organy Agencji, a także Ośrodek Doradztwa Rolniczego, iż do 30 września może on zmodyfikować wniosek – podniesiono, że twierdzenia strony w tej materii nie znajdują żadnego potwierdzenia. Brak jest protokołu na okoliczność wizyty przedstawiciela strony skarżącej w siedzibie ARiMR, a tym bardziej błędnego informowania rolnika. Za działania innych podmiotów ARiMR nie może ponosić odpowiedzialności. Podkreślono, iż rolnik podpisując wniosek składa również podpis pod oświadczeniem, iż zna zasady programu pomocowego w którym zamierza uczestniczyć.

Obowiązek informowania i wyjaśniania przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy, wynikający z art. 9 kpa, powinien być rozumiany szeroko, jak to jest tylko możliwe, niemniej jednak obowiązek ten aktualizuje się wówczas, gdy organ wie, że strona zamierza podjąć lub podjęła działania wiążące się dla niej z określonymi skutkami. W konsekwencji trudno jest przyjąć, iż organy Agencji powinny informować A Sp. z o.o. o zasadach związanych z wycofaniem wniosku rolnośrodowiskowego. w sytuacji, gdy taka czynność należy do tzw. "czynności dyspozytywnych", a więc ściśle powiązanych z wolą i inicjatywą Strony postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny właściwy jest do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja taka zgodna jest z prawem jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 powołanej ustawy.

W niniejszej sprawie istnieją podstawy do stwierdzenia takiego naruszenia prawa.

Warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 roku Nr 174, poz. 1809 ze zm.) zwane w dalszej części uzasadnienia "rozporządzeniem".

Na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, ze zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r, ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004) zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej.

Zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana na wniosek producenta rolnego, przy czym zgodnie z § 11 ust. 6 wniosek może być wycofany przez producenta rolnego przed dniem, w którym Agencja poinformowała producenta o stwierdzeniu nieprawidłowości w złożonym przez niego wniosku lub o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu.

Zgodzić należy się z organem II instancji, że zasady przeprowadzania kontroli zostały określone w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L z 2004 r. Nr 141, poz. 18). Według zasad ogólnych zawartych w art. 23 ust. 1 rozporządzenia kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Z kolei art. 24 ust. 1 rozporządzenia stanowi, iż kontrole administracyjne opisane w art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym. Regulacja dotycząca wykonywania kontroli na miejscu zawarta została w art. 25 rozporządzenia, według którego kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. W tym miejscu odnotować również wypada, iż rozporządzenia, jako akty prawne Wspólnoty są wiążące, co do wszystkich zawartych w nich postanowień i nie mogą być modyfikowane przez państwa członkowskie, chyba, że możliwość taką przewiduje samo rozporządzenie.

Właściwym jest też zauważyć, iż przepisy rozporządzeń Unii Europejskiej muszą być stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państwa członkowskiego, w tym i obowiązującej procedury administracyjnej chyba, że z unormowań rozporządzeń wynika, że ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły niż wynikające z regulacji krajowych.

W przypadku wykrycia nieprawidłowości zastosowanie ma art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004. Przepis ten stanowi, iż art. 30 i 31 oraz art. 32 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 stosuje się do płatności obszarowych (w tym do płatnośri rołnośrodowiskowych). Stosownie do zacytowanego wyżej art. 80 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, w sprawie ma zastosowanie odpowiednio art. 51 ust 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, który stanowi, że jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony (czyli obszar, dla którego zostały spełnione wszystkie warunki ustanowione w regułach przyznawania pomocy), pomoc obliczana jest na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica jest większa niż 3% lub dwa hektary, lecz nie więcej niż 20% ustalonego obszaru. Jeśli różnica jest większa niż 20% obszaru ustalonego, pomoc obszarowa nie jest przyznawana dla danej grupy upraw.

Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż spór w niniejsze sprawie sprowadza się do ustalenia, czy skarżący mógł skutecznie w dniu 20 września 2007 r. złożyć korektę do wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, w której wycofał z realizacji pakietu KOI działki rolne z oznaczeniem "Ł", "M", "N", "O", "U", "W", "AB". Organ stwierdziły, powołując się na § 11 ust. 6 rozporządzenia, iż zmiana taka polegająca na wycofaniu z wniosku określonych działek była niedopuszczalna, albowiem powyższe działki były przedmiotem kontroli na miejscu, która ujawniła w stosunku do tych działek nieprawidłowości.

Organy stwierdziły, że wprawdzie kontrola na miejscu przeprowadzona została w ramach obsługi wniosku o płatności do gruntów rolnych, to z uwagi na fakt, iż deklaracja działek we wniosku rolnośrodowiskowym musi być zgodna z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych, organ I instancji dopuścił na podstawie art. 75 § 1 kpa, jako dowód w sprawie protokół z czynności kontrolnych dotyczących wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych.

W ocenie składu orzekającego, organy nieprawidłowo oceniły, iż złożenie w dniu 20 września 2007 r. zmiany do wniosku o wycofanie z realizacji pakietu niektórych działek rolnych było nieskuteczne, bowiem miało miejsce po poinformowaniu Spółki o przeprowadzaniu kontroli na miejscu.

Zgodnie z cytowanym powyżej § 11 ust. 6 rozporządzenia wniosek może być wycofany przez producenta rolnego przed dniem, w którym Agencja poinformowała producenta o stwierdzeniu nieprawidłowości w złożonym przez niego wniosku lub o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. Nie ulega wątpliwości, że Agencja przed dniem 20 września 2007 r. nie poinformowała skarżącego o stwierdzeniu nieprawidłowości w złożonym przez niego wniosku. Natomiast kontrola na miejscu została przeprowadzona w zakresie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, a nie wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych. Tymczasem zauważyć należy, iż są to różne płatności, uregulowane w różnych aktach prawnych, rozstrzygane w odrębnych postępowaniach, z uwzględnieniem odrębnych warunków ich przyznawania. Nie ma zatem znaczenia, co podnosił organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, iż oba programy pomocowe odnoszą się do obszaru, a więc tych samych działek będących w posiadaniu rolnika. Jak wynika z raportu przedmiotowa kontrola na miejscu przeprowadzona została z zakresie przestrzegania minimalnych wymagań utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, a nie – jak w omawianej sprawie - wymogów prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, stosownie do wniosku Spółki, który dotyczył przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.

Tak więc kontrola na miejscu, na którą powołują się organy, nawet jeśli dotyczyła tych samych działek, będących w posiadaniu rolnika, które wykazał również we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, nie uwzględniała kryteriów, według których winien być oceniany, złożony przez spółkę, wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Warunkiem bowiem przyznania płatności rolnośrodowiskowych nie jest utrzymywanie gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, lecz stosowanie zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej, na co jednoznacznie wskazuje treść ww. § 2 ust. 3 rozporządzenia, a ponadto przestrzeganie nakazów i zakazów określonych w tym rozporządzeniu oraz w planie działalności rolnośrodowiskowej.

Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż przepisy rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. określają również sposób zachowania organu w przypadku przeprowadzenia pierwszej kontroli na miejscu i stwierdzenia nie przestrzegania przez producenta zasad zwykłej dobrej praktyki rolnej. § 15 ust. 1 stanowi, że jeżeli w wyniku pierwszej kontroli na miejscu zostanie stwierdzone, iż zasady zwykłej dobrej praktyki rolniczej nie są przestrzegane, uchybienia te są odnotowywane w protokole kontroli, a producent rolny jest pouczany o skutkach dalszego nieprzestrzegania tych zasad; wzmianka o pouczeniu jest odnotowywana w protokole kontroli. Ustęp 2 przewiduje zaś, że jeżeli w wyniku następnej kontroli na miejscu zostanie stwierdzone dalsze nieprzestrzeganie zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej, płatność rolnośrodowiskowa należna za dany rok podlega:

1) zmniejszeniu o 7% za każde uchybienie inne niż stwierdzone podczas poprzedniej kontroli;

2) zawieszeniu - w przypadku wystąpienia uchybienia, które zostało już stwierdzone podczas poprzedniej kontroli.

Organy nie ustosunkowały się do powyższych uregulowaniach, chociaż organ I Instancji najwidoczniej widział taką potrzebę i przywołał § 15 i § 16 rozporządzenia jako podstawę prawną wydanej decyzji.

W związku z powyższymi rozważaniami, nieuprawniony pozostaje pogląd przyjęty przez organy obu instancji, iż skoro rolnik został powiadomiony o kontroli na miejscu w ramach płatności do gruntów rolnych (dopłat obszarowych) i kontrola ta wykazała nieprawidłowości, rolnik w takiej sytuacji nie może wycofać skutecznie działek objętych nieprawidłowościami z programu rolnośrodowiskowego. Taka wykładnia spornego przepisu § 11 ust. 6 nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego. W ocenie Sądu przepis ten ma zastosowanie w sytuacji, kiedy powiadomiono o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu wniosku o przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, tym bardziej, że nic nie stało na przeszkodzie, by w tym samym czasie przeprowadzić kontrolę na miejscu obu złożonych przez rolnika wniosków, z uwzględnieniem kryteriów właściwych dla każdego z programów pomocowych.

Mając na względzie podniesioną argumentację, skład orzekający uznaje, iż organy dokonały błędnej wykładni § 11 ust. 6 rozporządzenia, które miało wpływ na wynik sprawy, zatem stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Już tylko na marginesie podnieść należy, iż nieprawidłowości stwierdzone w powołanym raporcie z kontroli przeprowadzonej na miejscu we wrześniu 2007 r. budzą poważne wątpliwości, bowiem w większości dotyczą działek, skutecznie wycofanych z wniosku obszarowego w dniu 17 lipca 2007 r. Organy, zwłaszcza organ odwoławczy, pominęły tę okoliczność, chociaż była przedmiotem jednego z zarzutów podniesionych przez Stronę w odwołaniu. Zwrócić uwagę należy również, iż organ II instancji nie wyjaśnił kwestii podnoszonej w odwołaniu, a dotyczącej błędnego pouczenia przedstawiciela Spółki w powiatowym biurze ARiMR w N., iż wszelkich zmian w przedmiotowym wniosku można dokonać do terminu zasiania poplonów tj. do 30 września 2007 r.

Rozważania organu odwoławczego w tym przedmiocie poczynione dopiero w odpowiedzi na skargę nie mogą, w sposób oczywisty, zostać uwzględnione, albowiem odpowiedź na skargę nie jest uzupełnieniem decyzji.

Wprawdzie powyższe uchybienia nie miały wpływu na wynik sprawy, a zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu z uwagi na dokonaną przez organ błędną wykładnię przepisu § 11 ust. 6 rozporządzenia, to jednak wydający decyzję organ powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwać aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.), w toku postępowania stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), jak i dokonać wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.). Powinien też mieć na względzie, iż zasady ogólne postępowania administracyjnego są integralną częścią przepisów regulujących to postępowanie i są dla niego wiążące na równi z innymi przepisami postępowania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadzonym z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego wyrażonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 15, art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., organ administracji odniesie się do wyżej wskazanego §11 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich uwzględniając wykładnię tego przepisu wskazaną przez Sąd.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdzając, ze zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Równocześnie na podstawie art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.