Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 797/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 1, par. 11 ust. 2 i ust. 3, par. 16 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
article: art. 151;
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 24 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych – Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi E. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 12 października 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2007 o d d a l a s k a r g ę


UZASADNIENIE

W dniu 10 maja 2007 r. E. P., zgodnie z § 11 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), złożył do Biura Powiatowego ARiMR wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2008.

Decyzją z dnia 18 stycznia 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał E. P. płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.

Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2010 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, działając na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił postępowanie E. P. w sprawie o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt zakończone ostateczną decyzją z dnia 18 stycznia 2008 r.

W uzasadnieniu orzeczenia organ wyjaśnił, że w dniu 11 grudnia 2009 r. w gospodarstwie E. P. odbyła się kontrola na miejscu, z której sporządzono protokół z czynności kontrolnych. Przedmiotowy protokół zawiera adnotacje inspektorów terenowych dotyczące braku prowadzenia rejestru rolnośrodowiskowego od roku 2007, co jest potwierdzone fotografiami rejestru, który posiada rolnik.

Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dopuścił jako dowód w sprawie prowadzonej na wniosek E. P. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt protokół z czynności kontrolnych nr [...] z przeprowadzonej w dniu 11 grudnia 2009 r. kontroli na miejscu, obejmującej gospodarstwo w sprawie rolnośrodowiskowej [...].

W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że w dniu 11 grudnia 2009 r. w gospodarstwie E. P. została przeprowadzona kontrola na miejscu w sprawie dotyczącej wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2009. Ze względu na stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości polegające na braku prowadzenia rejestru rolnośrodowiskowego od roku 2007 organ postanowił dołączyć do akt przedmiotowej sprawy protokół stanowiący dokumentację z przeprowadzonej kontroli.

W dniu 11 grudnia 2009 r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola na miejscu w ramach wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Jak wynika ze sporządzonego protokołu z czynności kontrolnych numer dokumentu [...] o zamiarze przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie producent został powiadomiony telefonicznie w dniu 10 grudnia 2009 r. Wnioskodawca był obecny podczas przeprowadzania czynności kontrolnych, podczas których w ramach pakietu K01 i K02 stwierdzono między innymi, iż nie prowadzi on rejestru działalności rolnośrodowiskowej – co odnotowana w protokole z czynności kontrolnych jako kod O3. Wykonano fotografie przedstawionego przez producenta rolnego rejestru działalności rolnośrodowiskowej, które obrazują, iż ostatni zapis w rejestrze dotyczy działań agrotechnicznych wykonanych w dniu 30 września 2006 r. Protokół z czynności kontrolnych został przekazany producentowi rolnemu, który po zakończeniu czynności kontrolnych w dniu 11 grudnia 2009 r., który podpisując go nie wniósł żadnych uwag, co do ustaleń w nim zawartych.

W dniu 1 marca 2010 r. wnioskodawca wniósł zastrzeżenia do protokołu z czynności kontrolnych. W swoim piśmie wyjaśnił, że po rozmowie z jego doradcą rolnośrodowiskowym, który wyjaśnił mu, że posiada zapisy z kolejnych lat realizacji programu rolnośrodowiskowego, znalazł kolejne strony rejestru działalności rolnośrodowiskowej, które zawieruszyły się w innych dokumentach dotyczących Programu Rolnośrodowiskowego.

Odpowiadając na powyższe zastrzeżenia Biuro Kontroli na Miejscu w piśmie z dnia 29 marca 2010 r. stwierdziło, że ponowna weryfikacja wykazała, iż kontrola została przeprowadzona poprawnie, zgodnie z obowiązującą instrukcją stanowiskową dla Inspektorów terenowych realizujących kontrole na miejscu. Podkreślono również, iż wnioskodawca w dniu 10 grudnia 2009 r. został powiadomiony telefonicznie o kontroli, stąd miał dostatecznie dużo czasu, aby przygotować wszystkie dokumenty niezbędne podczas kontroli, w tym rejestr działalności rolnośrodowiskowej, który winien być prowadzony na bieżąco. Ponadto Biuro kontroli na Miejscu zwróciło uwagę, że brak stosownych zapisów w rejestrze w dniu kontroli na 2008 i 2009 r. realizowania przez wnioskodawcę pakietu K01c i K02 uniemożliwił zweryfikowanie Inspektorom w dniu kontroli wszystkich wymogów, które należy spełnić w ramach przedmiotowych pakietów.

W dniu 4 maja 2010 r. beneficjent złożył prośbę o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do przedmiotowego pisma załączył uzupełniony rejestr działalności rolnośrodowiskowej. Wnioskodawca wyjaśnił, że jest świadomy popełnionych nieprawidłowości oraz tego, że podczas kontroli nie przedstawił wymaganego rejestru rolnośrodowiskowego, który jest obowiązkowy podczas, gdy deklarował wejście w Plan rolnośrodowiskowy. Wskazał jednak, że z uwagi na szybką interwencję i skonsultowaniu dokumentacji z doradcą rolnośrodowiskowym wszystkie nieprawidłowości dotyczące rejestru zostały mu wyjaśnione i jednocześnie uzupełnione według instrukcji i wskazówek. Beneficjent oświadczył, iż jest obecnie w posiadaniu prawidłowo wypełnionego rejestru, który będzie prowadził sumiennie do końca zobowiązania rolnośrodowiskowego.

W odpowiedzi na powyższą decyzję wnioskodawca został poinformowany o możliwości odwołania się od decyzji, które zostaną wydane.

Decyzją z dnia 19 maja 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił w całości wydaną przez siebie decyzję z dnia 18 stycznia 2008 r. przyznającą E. P. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i odmówił producentowi rolnemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2007.

W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, że uwzględniając protokół z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie wnioskodawcy w dniu 11 grudnia 2009 r. odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2008 ze względu na fakt, iż producent rolny nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ powołał § 16 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809z późn. zm.).

Decyzją z dnia 7 maja 2010 r. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego w Poznaniu, po rozpoznaniu odwołania E. P., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał wady postępowania polegające na niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ II instancji wskazał również, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi konieczność ponownej analizy materiału dowodowego z wykorzystaniem wszelkich możliwych środków, jakie przyznaje prawo do ustalenia stanu faktycznego w celu ustalenia faktu prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej mimo nieprzedstawienia go w momencie kontroli w gospodarstwie.

Decyzją z dnia 7 września 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił w całości wydaną przez siebie decyzję z dnia 18 stycznia 2008 r. przyznającą E. P. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i odmówił producentowi rolnemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2007.

W uzasadnieniu decyzji organ administracji przedstawił stan sprawy. Zaznaczył ponadto, że czyniąc zadość wskazaniom i zaleceniom organu odwoławczego przeprowadził dodatkowe dowody w postaci: dowodu z zeznań świadka I. S. – wskazanego przez wnioskodawcę doradcy rolnośrodowiskowego, która zajmuje się jego dokumentacją; dowodu z wyjaśnień beneficjenta; dowodu z wyjaśnień inspektorów Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu – A. W. i B. S.

W konsekwencji Kierownik Biura Powiatowego stwierdził, iż po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego, mając na uwadze posiadane dokumenty oraz zeznania powołanych świadków, podjął decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej z dnia 18 stycznia 2008 r o przyznaniu wnioskodawcy płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowsikowych oraz o odmowie płatności rolnośrodowiskowych za rok 2007. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ powołał § 16 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809z późn. zm.), zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa podlega w danym roku zawieszeniu również wówczas, gdy producent rolny nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej.

Kierownik Biura Powiatowego zaznaczył ponadto, że przedmiotowa decyzja nie ma charakteru uznaniowego. Płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt jest przyznawana na podstawie przepisów prawa określających szczegółowo łączne warunki do jej przyznania, a także precyzujących kwoty tej pomocy.

W odwołaniu od powyższej decyzji producent rolny wniósł o nieuchylanie dotychczasowej decyzji z dnia 18 stycznia 2007 r. o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.

Odwołujący oświadczył, iż w dniu kontroli rejestr działalności rolnośrodowiskowej nie został odnaleziony w posiadanych dokumentach dotyczących prowadzenia gospodarstwa rolnego. Przyznał ponadto, że rejestr nie był prowadzony według instrukcji wypełniania, pewne zabiegi agrotechniczne zostały pominięte poprzez własną niewiedzę i niedoinformowanie. Zaznaczył jednak, że od momentu kontroli rejestr rolnośrodowiskowy został poprawiony według wskazówek doradcy rolnośrodowiskowego – I. S., która sprawuje nadzór nad całą prowadzoną dokumentacją. Wnioskodawca zwrócił uwagę, iż doradca rolnośrodowiskowy stwierdziła, że prowadzone zabiegi nie są kompletne i wpisywane były z pewnym opóźnieniem, jednak faktem pozostaje, iż rejestr był prowadzony, co doradca potwierdziła podczas przesłuchania. Odwołując stwierdził, że jest świadomy, iż pomimo obowiązku, podczas kontroli nie przedstawił rejestru. Wskazał jednak, że wszystkie nieprawidłowości dotyczące rejestru zostały mu wyjaśnione i jednocześnie uzupełnione według instrukcji i wskazówek. Podkreślił, że obecnie jest w posiadaniu prawidłowo wypełnionego rejestru, który będzie prowadził sumiennie do końca zobowiązania rolnośrodowiskowego i który został przedłożony w formie kserokopii.

Producent rolny podniósł ponadto, że w wyniku uchylenia dwóch poprzednich decyzji z roku 2007 i 2008 oraz zawieszenia płatności za 2009 r., jego gospodarstwo rolne zostanie obciążone poważną kwotą finansową, z której na dzień dzisiejszy nie jest w stanie się wywiązać. Zwrócił również uwagę na swoją trudną sytuację spowodowaną m.in. warunkami atmosferycznymi jakie zaistniały w danym sezonie, falą podtopień, pożarem budynków gospodarskich w jego gospodarstwie rolnym w 2004 r. oraz koniecznością spłaty kredytów klęskowych od kwietnia 2009 r., kiedy to został dotknięty skutkami suszy.

W końcowej części odwołania beneficjent zaznaczył, iż uchybienie jakiego dokonał nie było zamierzone, wyniknęło z niewiedzy "ważności" rejestru działalności rolnośrodowiskowej i nie odszukania go w momencie przeprowadzanej kontroli.

Decyzją z dnia 12 października 2010 r. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809z późn. zm.) określającego przesłanki przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Wskazał w szczególności na treść § 2 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do prowadzenia rejestru działań realizowanych w ramach programu rolnośrodowiskowego, zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, który prowadzi się na formularzu udostępnionym przez ARiMR. Ponadto organ II instancji przywołał przepis § 16 ust. 3 powołanego rozporządzania, stosownie do którego płatność rolnośrodowiskowa podlega w danym roku zawieszeniu wówczas, gdy producent rolny nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej. W oparciu o powyższe przepisy organ stwierdził, że nieprowadzenie rejestru działań realizowanych w ramach programu rolnośrodowiskowego zawierającego wykaz podjętych działań agrotechnicznych wynikających z realizacji zadań określonych w zadeklarowanym pakiecie skutkuje obligatoryjnym zawieszeniem w danym roku całej płatności rolnośrodowiskowej.

Dyrektor Oddziału Regionalnego uznał, że słusznie organ I instancji przyjął jako nową okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania fakt, że producent rolny nie dochował warunku określonego w § 2 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia zobowiązującego go do prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej. W ocenie organu odwoławczego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji zasadnie wskazał, iż powodem zawieszenia płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć ronośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, było stwierdzenie nieprawidłowości polegającej na nieprowadzeniu rejestru działalności rolnośrodowiskowej podczas prawidłowo przeprowadzonej kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy.

Organ odwoławczy stwierdził, że rozumie trudną sytuację ekonomiczną powstałą w gospodarstwie odwołującego. Podkreślił jednak, że fakt ten nie zwalnia go jako organu administracji publicznej do przestrzegania przepisów prawa. Dodatkowo wskazał, że art. 50 ust. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 oraz art. 72 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 nie mogą znaleźć zastosowania w przypadku nieprowadzenie rejestru, gdyż odnoszą się tylko do niemożlwości wykonania zabiegów uprawowych i agrotechnicznych, nie zaś do prowadzenia obowiązkowej dokumentacji.

W skardze od powyższej decyzji E. P. wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego:

1) art. 7 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz zaniechaniu przeprowadzenia z urzędu dowodów mających na celu ustalenie stanu faktycznego m.in. czy skarżący prowadził rejestr działalności rolnośrodowiskowej w kilku częściach;

2) art. 7 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu słusznego interesu obywatela poprzez nieuwzględnienie sytuacji majątkowej w jakiej znalazł się skarżący w związku z licznymi podtopieniami w tym sezonie, które spowodowały znaczący spadek zbiorów płodów rolnych;

3) art. 77 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz zaniechaniu ustosunkowania się do treści przedłożonych przez skarżącego w dniu 1 marca 2010 r. dokumentów będących faktycznie częścią rejestru działalności rolnośrodowiskowej.

Zaskarżonej decyzji producent rolny zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) § 16 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809z późn. zm.) poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, gdyż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z niewłaściwym prowadzeniem rejestru działalności rolnośrodowiskowej, a nie jak wskazał organ wydający decyzję, z nieprowadzeniem rejestru działalności rolnośrodowiskowej w ogóle.

W uzasadnieniu skargi wnioskodawca wskazał, że dołączona do formularza rejestru działalności rolnośrodowiskowej instrukcja wypełniania rejestru nie stanowi zbioru norm ściśle wiążących producenta rolnego. Zaznaczył, iż sama instrukcja dopuszcza prowadzenie rejestru "w częściach", a nie jako jednolitego dokumentu. Zdaniem skarżącego nie można zatem twierdzić, że nie prowadził on wymaganego rejestru w ogóle. Beneficjent zwrócił uwagę, iż w § 16 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. nie ma mowy o nieumiejętnym, niekompletnym prowadzeniu rejestru.

Skarżący powołał się ponadto na swoją trudną sytuację życiową przywołując argumenty podniesonie w odwołaniu. W jego ocenie w świetle niedopatrzeń jakich dopuścił się on w prowadzeniu rejestru działalności rolnośrodowiskowej (a nie jego nieprowadzeniu w ogóle) uznać należy, że konsekwencje zawieszenia płatności przez ARiMR będą zbyt daleko idące. Wnioskodawca zwrócił również uwagę na okoliczność, że zdał sobie sprawę jak trudnym jest prawidłowe prowadzenie rejestru, dlatego też obecnie korzysta z usług fachowego doradcy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na jej uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności.

Badając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej przepisów, w oparciu o akta sprawy, jak również dokonując analizy zarzutów przedstawionych w skardze, Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji orzekały w trybie przepisów dotyczących wznowienia postępowania. W postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2010 r. o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 18 stycznia 2008 r. przyznającą skarżącemu płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, Kierownik Biura Powiatowego jako podstawę prawną wznowienia postępowania powołał art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ wskazał, iż przesłanką wznowienia postępowania jest stwierdzony w protokole z kontroli na miejscu, przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącego w dniu 11 grudnia 2009 r., fakt nieposiadania przez niego w 2007 r. rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Zaznaczył, że jako dowód potwierdzający fakt nieprowadzenia przez producenta rolnego rejestru od 2007 r. sporządzono dokumentację fotograficzną poszczególnych stron rejestru, które obrazują, iż ostatni zapis w rejestrze dotyczy działań agrotechnicznych wykonanych w dniu 30 września 2006 r.

Podstawę prawną przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych stanowi między innymi rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809 z późn. zm.) – w dalszej części zwane rozporządzeniem. W § 2 ust. 1 rozporządzenia określono przesłanki przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Zgodnie z powołanym przepisem płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do:

1) przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz.Urz. WE L 160 z 26.06.1999, z późn. zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004);

2) realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

3) prowadzenia rejestru działań realizowanych w ramach programu rolnośrodowiskowego (rejestru działalności rolnośrodowiskowej), zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, z tym że rejestr ten w odniesieniu do zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego; rejestr działalności rolnośrodowiskowej prowadzi się na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Podkreślenia wymaga fakt, iż przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych jest przywilejem przysługującym producentom rolnym, którzy przystąpili do programu rolnośrodowiskowego. Przystąpienie do programu ma charakter dobrowolny, a płatności przyznawane są na wniosek beneficjenta składany każdego roku (§ 11 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia). Deklarując przystąpienie do programu rolnośrodowiskowego producent rolny przyjmuje na siebie zobowiązania do spełnienia wszystkich prawnych wymogów otrzymania płatności. Jak wynika z przytoczonego powyżej § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia jednym z prawnych wymogów otrzymania płatności jest obowiązek prowadzenia przez beneficjenta rejestru działalności rolnośrodowiskowej zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz podjętych przez rolnika działań agrotechnicznych. Rejestr działalności rolnośrodowiskowej ma zatem wskazywać w jakim stopniu producent rolny realizuje założenia planu działalności rolnośrodowiskowej. Chcąc zatem skorzystać z przywileju otrzymania płatności rolnśrodowiskowej beneficjent powinien dołożyć należytej staranności, aby dotrzymać warunki na jakich przyznano mu pomoc. Jednym z tych warunków jest prowadzenie rejestru działalności rolnośrodowiskowej zgodnie z instrukcją wypełniania rejestru. W konsekwencji niezastosowanie się do instrukcji skutkować będzie narażeniem się na zarzut nieprawidłowego prowadzenia rejestru. Zasadnie zatem organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z instrukcją wypełniania rejestru działalności rolnośrodowiskowej wpisów należy dokonywać na bieżąco. Ponadto producent ma obowiązek prowadzenia rejestru przez cały okres uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym oraz przechowywania tego dokumentu przez okres 5 lat od dnia zakończenia programu rolnośrodowiskowego.

W ocenie Sądu słusznie organy obu instancji ustalając stan faktyczny sprawy wzięły pod uwagę rejestr działalności rolnośrodowiskowej udostępniony przez skarżącego w dniu przeprowadzenia kontroli, z którego sporządzono dokumentację fotograficzną. Podkreślić bowiem należy, iż celem kontroli na miejscu jest zbadanie, czy wnioskodawca realizuje plan działalności rolnośrodowiskowej, a więc rejestr działalności rolnośrodowiskowej jest niezbędny do wykazania się przez rolnika, iż spełnia wszystkie zobowiązania wynikające z planu. Biuro Kontroli na Miejscu w piśmie z dnia 29 marca 2010 r. stanowiącym odpowiedź na zastrzeżenia skarżącego do wyników kontroli stwierdziło, że brak stosownych zapisów w rejestrze w dniu kontroli na 2008 r. i 2009 r. odnośnie realizowania przez wnioskodawcę pakietu K01c i K02 uniemożliwił zweryfikowanie inspektorom w dniu kontroli wszystkich wymogów, które należy spełnić w ramach przedmiotowych pakietów. W konsekwencji stwierdzić należy, iż nieokazanie przez producenta rolnego w dniu kontroli rejestru działalności rolnośrodowiskowej na rok objęty wnioskiem udaremnia cel kontroli na miejscu, gdyż czyni niemożliwym ocenę realizacji przez producenta programu rolnośrodowiskowego.

Wobec powyższego zasadnie organy obu instancji stwierdziły, iż fakt późniejszego przedstawienia prawidłowo prowadzonego rejestru działalności rolnośrodowiskowej, nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, gdyż nie odzwierciedla stanu faktycznego stwierdzonego w dniu kontroli tj. w dniu 11 grudnia 2009 r. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie twierdzenie skarżącego, iż prowadził on rejestr działalności rolnośrodowiskowej w kilku częściach. Ponadto prawidłowo organy orzekające oceniły zeznania I. S. – doradcy rolnośrodowiskowego skarżącego, która stwierdziła, że E. P. dostarczył jej rejestr za lata 2005, 2006, 2007, 2008, który był osobiście prowadzony przez rolnika. Zdaniem organów powołane zeznania świadka nie zmieniają faktu, iż wnioskodawca mimo wcześniejszego powiadomienia o kontroli nie przedstawił go inspektorom terenowym.

W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż nie miał on świadomości co do ważności dokumentu jakim jest rejestr działalności rolnośrodowiskowej. Podkreślenia bowiem wymaga fakt, że beneficjent w 2007 r. nie po raz pierwszy ubiegał się o płatność rolnośrodowiskową. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy wnioskodawca uczestniczy w programie rolnośrodowiskowym od 1 marca 2005 r. W protokole z kontroli na miejscu z dnia 11 grudnia 2009 r. stwierdzono, że ostatnie zapisy w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej pochodzą z dnia 30 września 2006 r. Wywnioskować z tego można, że skarżący w 2005 i 2006 r. był świadomy konieczności prowadzenia rejestru na bieżąco i wykonał to zobowiązanie. Trudno zatem uznać za wiarygodne oświadczenia wnioskodawcy, iż w 2007 r. nie miał świadomości co do obowiązku prowadzenia rejestru na bieżąco i konieczności okazania go podczas kontroli na miejscu.

Ponadto należy zauważyć, iż skarżący składając w 2007 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na formularzu, podpisał oświadczenie zawarte we wniosku, iż zobowiązuje się do prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej.

Zasadnie podniósł również organ odwoławczy, iż fakt posiadania przez beneficjenta planu działalności rolnośrodowiskowej (sporządzonego przez doradcę rolnośrodowiskowego) i zobowiązania się do jego stosowania, jest kolejnym argumentem, iż skarżący nie może twierdzić, że nie był świadomy swoich obowiązków oraz skutków ich niestosowania.

Słusznie ponadto organy obu instancji podkreśliły, iż skarżący był zawiadomiony o kontroli na miejscu dzień przed kontrolą, a zatem miał czas, aby przygotować wszystkie dokumenty niezbędne podczas kontroli, w tym również rejestr działalności rolnośrodowiskowej, który powinien być prowadzony na bieżąco. Dodatkowo zaznaczyć należy, iż producent rolny był obecny podczas kontroli, a więc jeszcze w dniu kontroli istniała możliwość okazania inspektorom kontroli rejestru działalności rolnośrodowiskowej.

Reasumując powyższe prawidłowo organy administracji uznały, iż brak zapisów w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej odnośnie całego 2007 r. należało potraktować jako nieprowadzenie przez beneficjenta rejestru działalności rolnośrodowiskowej w roku objętym wnioskiem, a nie jak twierdzi skarżący nieprawidłowe jego prowadzenie lub prowadzenie rejestru w częściach.

Zasadnie zatem organy obu instancji uznały nieposiadanie przez skarżącego rejestru działalności rolnośrodowiskowej w 2007 r. jako przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W konsekwencji słusznie Kierownik Biura Powiatowego uchylił decyzję z dnia 18 stycznia 2008 r. przyznającą skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na rok 2007 i na podstawie § 16 ust. 3 rozporządzenia odmówił mu przyznania płatności na 2007 r. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem płatność rolnośrodowiskowa podlega w danym roku zawieszeniu również wówczas, gdy producent rolny nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej.

Za nietrafny Sąd uznał zarzut również naruszenia przez organ odwoławczy art. 7 k.p.a. polegający na nieuwzględnieniu słusznego interesu obywatela poprzez nieuwzględnienie sytuacji majątkowej w jakiej znalazł się skarżący w związku z licznymi podtopieniami w tym sezonie, które spowodowały znaczący spadek zbiorów płodów rolnych. Prawidłowo organ II instancji odnosząc się do powyższych zarzutów wnioskodawcy wskazał na treść art. 50 ust. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem jeśli rolnik nie był w stanie spełnić swoich zobowiązań w wyniku siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, zgodnie z rozumieniem art. 72, zachowuje swoje prawo do pomocy do obszaru kwalifikowalnego w czasie wystąpienia zdarzenia siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności. Z kolei art. 72 stanowi, że wprzypadku siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 40 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 wraz ze stosownymi dowodami zgodnymi z wymogami właściwego organu podlegają zgłoszeniu temu organowi na piśmie w terminie 10 dni roboczych od daty ustania tych okoliczności. W świetle powyższych regulacji podkreślić należy, iż organ odwoławczy słusznie uznał, że powołane przepisy nie mogą znaleźć zastosowania w przypadku nieprowadzenia rejestru, gdyż okoliczności podniesione przez skarżącego odnoszą się tylko do niemożności wykonania zabiegów uprawowych i agrotechnicznych, a nie do prowadzenia obowiązkowej dokumentacji.

W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), oddalił skargę.