Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2692/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 145 § 1pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej jako organ/minister) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – dalej jako kpa) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].05.2012r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta [...] nr [...] z dnia [...].07.1976r. znak [...] orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1601m2, położonej w [...] przy ulicy [...] róg [...], stanowiącej własność J. i H. K.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Minister przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Decyzją z dnia [...].07.1976r. znak [...] Naczelnik Miasta [...] orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...], o pow. 1601m2 położonej w [...] przy ulicy [...] róg [...], stanowiącej własność J. i H. K. Tą samą decyzją małżonkom K. przyznano nieruchomość zamienną oraz odszkodowanie w kwocie 56 651 zł z potrąceniem 19 656 zł z tytułu wobec przyznania nieruchomości zamiennej.

Pismem z dnia 10.07.2002r. spadkobierczynie byłych właścicieli wystąpiły do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...].07.1976r. znak [...], podnosząc zarzuty rażącego naruszenia art. 3, art. 21 i art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. nr 18 poz. 94 - dalej jako ustawa) poprzez brak wyjaśnienia czy nieruchomość była rzeczywiście niezbędna na cel wywłaszczenia jak również brak udziału biegłych w rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej.

Decyzją Nr [...] z dnia [...].11.2002r. znak [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia [...].07.1976r. a Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...].01.2003r. nr [...] utrzymał ją w mocy. Wyrokiem z dnia 05.04.2004r. sygn. akt I SA 369/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...].11.2002r. wskazując, że organy winny zbadać, czy rozmiar wywłaszczenia był uzasadniony rzeczywistą potrzebą wnioskodawcy wywłaszczenia oraz czy było dopuszczalne ustalenie odszkodowania bez udziału biegłych w rozprawie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją Nr [...] z dnia [...].05.2012r. znak [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta [...] nr [...] z dnia [...].07.1976r. znak [...] a następnie, w wyniku rozpatrzenie odwołania, minister opisaną na wstępie decyzją utrzymał ją w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W odniesieniu do art. 156 § 1 pkt. 2 kpa wskazał, że o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia prowadząca do nadania prawa lub jego odmowy wbrew wszystkim przesłankom przepisu. Minister przywołał w tym zakresie wyrok Sądu Najwyższego z 08.04.1994r., sygn. akt II ARN 13/94, OSN 1994, z. 3, poz.36, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.07.1994r., sygn. akt V S.A. 535/94, ONSA 1995, z. 2, poz. 91, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16.03.2005r., sygn. akt I SA/Wa 188/05, LEX nr 189214, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 08.09.2005r., sygn. akt. I SA/Wa 189/056, LEX nr 222635.

Organ podał następnie, że kwestionowana przez stronę skarżącą decyzja o wywłaszczeniu została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Zgodnie z jej art. 3 ust. 1 wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. W odniesieniu do powyższej regulacji organ wyjaśnił, że według dokumentów archiwalnych zawnioskowana do wywłaszczenia nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] róg [...] o pow. 1601 m2 zgodnie z decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej Geologii i Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...].05.1975r. nr [...] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji była przeznaczona pod rozbudowę [...] w [...]. Podał, że mając na uwadze wskazania wyrażone w wyroku WSA sygn. akt I SA 369/03, w toku postępowania uzyskano kopię ww. decyzji z dnia [...].05.1975r. Na jej podstawie ustalono, że rozbudowa [...] została zatwierdzona w związku z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji Komisji Planowania przy Radzie Ministrów Nr [...] z dnia [...].02.1975r., decyzją Prezydium Rządu oraz Podstawowymi Założeniami Programowo-Przestrzennymi Rozwoju [...] nr [...] z dnia [...].01.1975r. i była realizowana w oparciu o dalsze wytyczne urbanistyczne, których istotnym elementem był (stanowiący integralną część decyzji o warunkach realizacji inwestycji) załącznik graficzny, w którym określono granice terenu stanowiące obszar inwestycji. Ów załącznik graficzny został utajniony ze względu na to, że [...] były obiektem zamkniętym, i pomimo podjętych prób nie udało się go odnaleźć. Pomimo to, organ wskazał, że zgromadzone w sprawie dokumenty archiwalne potwierdzają, iż zawnioskowana do wywłaszczenia nieruchomość objęta była decyzją lokalizacyjną z dnia [...].05.1975r.

W odniesieniu do tego organ podniósł także, że zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, brak kompletnych akt archiwalnych powoduje, iż nie można przeprowadzić oceny postępowania wywłaszczeniowego i ustalić, czy było ono przeprowadzone w sposób w pełni prawidłowy, a tym samym nie można stwierdzić, czy zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Powołując się na stosowne orzecznictwo organ podał dalej, że z uwagi na brak akt nie można mu przedstawić zarzutu, że nie zbadał wszechstronnie sprawy i że nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W konsekwencji minister stwierdził, że zasadność i niezbędność przedmiotowego wywłaszczenia potwierdzała decyzja o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji z dnia [...].05.1975r. nr [...] wydana przez Wojewodę [...] (jako organ planowania przestrzennego ustalający lokalizację szczegółową inwestycji budowlanych) a zatem, że zostały spełnione przesłanki art. 3 ustawy.

Organ wyjaśnił także, że stosownie do art. 6 ust. 1 ww. ustawy przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego tj. w dniu [...].05.1976r. ubiegający się o wywłaszczenie wystąpił do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości ale J. K. nie zgodził się na zaproponowaną cenę. Właściciel zażądał za wywłaszczenie przyznania działki zamiennej w pobliżu [...]. Rokowania zostały potwierdzone notatką urzędową z podpisami.

Organ podał także, że w myśl art. 16 ustawy pismem z dnia [...].05.1976r. Zrzeszenie Przemysłu [...] wystąpiło z wnioskiem o wywłaszczenie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] a ów wniosek spełniał wymogi ustawowe. Następnie zawiadomieniem z dnia [...].06.1976r. znak [...] Naczelnik Miasta [...] poinformował o wszczęciu postępowania oraz o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień [...].06.1976r., w której, jak wynika z protokołu, udział wzięli właściciele J. i H. K. Na rozprawie zobowiązano wnioskodawcę wywłaszczenia do dostarczenia w terminie dni 14 opinii szacunkowej uwzględniającej składniki budowlane znajdujące się na nieruchomości wywłaszczanej.

Odnośnie od zarzutu naruszenia art. 22 ustawy, zgodnie z którym odszkodowanie ustalało się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych, organ podał, że faktycznie rzeczoznawca ds. budownictwa Urzędu Wojewódzkiego w [...] inż. J. P. nie uczestniczył w rozprawie, ale brał udział w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym poprzez sporządzenie opinii szacunkowej w dniu [...].03.1976r. oraz w dniu [...].07.1976r. Uwzględniając, że wywłaszczana nieruchomość stanowiła jedyną nieruchomość budowlaną J. i H. K. - podstawę prawną przyznanego odszkodowania za grunt stanowił przepis z art. 8 ust. 8 pkt 1 ustawy. Stanowił on, że jeżeli wywłaszczeniu podlegała całość gruntu, odszkodowanie ustalało się za obszar równy działce normatywnej przyjętej w danej miejscowości i strefie na wybudowanie domu jednorodzinnego wolno stojącego w wysokości 5-10% kosztów wybudowania domu jednorodzinnego pięcioizbowego w zależności od rodzaju miasta i położenia gruntu a za pozostały obszar - najwyżej do pięciokrotnej wysokości stawek ustalonych dla gruntu ornego klasy I w strefie ekonomicznej wielkomiejskiej.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z zarządzeniem Wojewody [...] z dnia [...].11.1974r. nr [...] w przedmiotowej sprawie biegły ustalił powierzchnię normatywną pod budowę domu jednorodzinnego na 400m2 oraz koszt budowy domu dla peryferyjnej strefy [...] na 380 000 zł. Za część normatywu działki biegły wyliczył odszkodowanie w kwocie 22800zł a za pozostałą część nieruchomości tj. 1201m2, zgodnie z art. 8 ust. 8 pkt 1 ustawy, maksymalne odszkodowanie tj. wg pięciokrotnej stawki po 18 zł/m2 - wg zarządzenia nr [...] Naczelnika Powiatu z dnia [...].03.1974r., co dało 21618 zł. Razem za grunt organ wywłaszczeniowy przyznał odszkodowanie w kwocie 44418zł.

Osobne odszkodowanie, zgodnie z art. 8 ust. 5 ustawy ustalono za plantacje kultur wieloletnich. Opinię szacunkową sporządziła w dniu [...].05.1976r. biegła Urzędu Miasta [...] inż. M. D. Za 3 jabłonie i 7 gruszy biegła wyliczyła odszkodowanie w kwocie 5220 zł. Do wyliczenia odszkodowania za budowle miał natomiast zastosowanie art. 8 ust. 10 ustawy. Ustalano je wg wartości odtworzeniowej. Wyceny szopy znajdującej na wywłaszczonej nieruchomości dokonał rzeczoznawca ds. budownictwa Urzędu Wojewódzkiego w [...] inż. J. P., który wycenił ją na kwotę 7013 zł i taka też kwota została przyznana kwestionowaną decyzją. Następnie decyzją z dnia [...].01.1978r. nr [...] Naczelnik Miasta [...] z uwzględnieniem obowiązujących od dnia 14.07.1976r. mnożników wprowadzonych zarządzeniem Naczelnego Dyrektora PZU nr [...] z dnia [...].09.1976r. - ustalił uzupełniające odszkodowanie wyceniając ww. szopę na 9792 zł, a nie jak przyznano pierwotnie 7013 zł. Uzupełniające odszkodowanie opiewało na 2779 zł, tj. różnicę pomiędzy przyznanym odszkodowaniem, a odszkodowaniem uwzględniającym nowe zarządzenie.

Podnosząc powyższe organ uznał, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia, iż przy ustaleniu odszkodowania doszło do rażącego naruszenia prawa gdyż orzeczona wysokość odszkodowania odpowiadała prawu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19.02.2002r. sygn. akt I SA 1834/00 Lex nr 81757).

Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia prawa polegającego na braku biegłych na rozprawie minister wskazał, że nieobecność biegłych na rozprawie wywłaszczeniowej może być uznana za naruszenie art. 21 ustawy, jednakże takie naruszenie należy rozważyć w kontekście całości postępowania w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości a więc przy stwierdzeniu, że powyższe uchybienia miały wpływ na wysokość ustalonego odszkodowania. Ostatecznie uznał, że skoro nieobecność biegłego na rozprawie nie miała wpływu na wysokość odszkodowania to nie stanowi ona rażącego naruszenia prawa. Podniósł przy tym, że opinie biegłych wydawane na potrzeby wywłaszczenia pod rządami ustawy z 1958r. opierały się na ustalonych w przepisach prawa "sztywnych stawkach", bowiem w omawianym okresie nie istniał wolny rynek nieruchomości a zatem, że odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia wyliczane było nie w odniesieniu do materiału porównawczego (jak jest obecnie) a poprzez proste przemnożenie powierzchni wywłaszczanego gruntu przez stawkę - w zależności od rodzaju gruntu i jego klasy. Podał także, że w niniejszej sprawie zastosowanie miały zarządzenie Wojewody [...] oraz tabele stanowiące załącznik do zarządzenia ustalające normatyw urbanistyczny, koszt budowy domu oraz wskaźnik normatywu, a więc, że biegły był ograniczony przepisami i nie mógł dowolnie ustalić odszkodowania.

Oceniając w trybie nadzoru przedmiotowe postępowanie wywłaszczeniowo-odszkodowawcze organ nie stwierdził naruszenia prawa, które miałoby charakter rażący, ani też innych przesłanek z art. 156 § 1 kpa.

W skardze na opisaną wyżej decyzję ministra M. F. (skarżąca) zarzuciła mu:

1/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. : - art. 138 § 1 pkt. 1 kpa poprzez jego zastosowanie, a tym samym utrzymanie w mocy decyzji na niekorzyść skarżącej oraz na braku jej uchylenia zgodnie z żądaniem skarżącej w odwołaniu,

- art. 138 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy decyzja organu wojewódzkiego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a dla podjęcia rozstrzygnięcia zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego,

- art. 6, 7, 11, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa polegające na błędnym przyjęciu, że w sprawie wyczerpująco zebrano i oceniono materiał dowodowy oraz wyczerpująco wyjaśniono stan faktyczny, a tym samym naruszono zasadę prawdy obiektywnej zwłaszcza przez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, zmierzającego do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy uzasadniającego wydanie decyzji o określonej treści,

2/ naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 156 § 1 pkt. 2 kpa poprzez błędną jego wykładnię, a tym samym przyjęcie, że decyzja Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] lipca 1976 r. Nr [...] nie jest obarczona wadą prawną mogącą stanowić przesłankę stwierdzenia jej nieważności, podczas gdy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego stanowiącego podstawę jej wydania,

3) naruszenie prawa materialnego tj. art. 3, art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez zaniechanie wyjaśnienia czy w postępowaniu wywłaszczeniowym wykazano dopuszczalność wywłaszczenia oraz czy dopuszczalne było ustalenie odszkodowania bez udziału biegłych w rozprawie administracyjnej, a także bez wysłuchania opinii biegłych w powyższym zakresie.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W ocenie skarżącej, analiza podjętych przez organy obu instancji działań w niniejszej sprawie doprowadziła do tego, iż w trakcie trwającego od kilkunastu lat postępowania, poza dołączeniem do akt sprawy kopii decyzji z dnia [...] maja 1975 r. postępowanie wyjaśniające organów ograniczyło się wyłącznie do prawnej oceny będących w materiale dowodowym dokumentów. Takie działanie, według skarżącej, nie znajduje oparcia w naczelnych zasadach postępowania, a w szczególności w zasadzie praworządności oraz zasadzie dochodzenia prawdy obiektywnej, określonych w art. 6, art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa. W skardze zarzucono także, że samo stwierdzenie przez organ, że w aktach sprawy brak dokumentów archiwalnych jest niewystarczające i narusza art. 7 i 77 kpa. W uzasadnieniu skargi zarzucono także, że z akt sprawy jednoznacznie i niepodważalnie nie wynika zasadność rozmiaru wywłaszczenia oraz jego niezbędność a zatem czy wywłaszczenie było dopuszczalne w świetle art. 3 ust. 1 ww. ustawy. Ponowiono tez zarzut, że w sprawie nie wykazano z jakich dowodów wynika, że okoliczności dopuszczające wywłaszczenie i jego rozmiar zaistniały i że organ wywłaszczeniowy je wykazał.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej ppsa) dokonywana przez sądownictwo administracyjne kontrola działalności administracji publicznej sprowadza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni przepisów prawa materialnego.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim wskazać należy, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w oparciu o przepisy art.156-158 kpa, a zatem jego przedmiotem było ustalenie, czy kwestionowana decyzja z 1976r. została wydana z wadami, o których mowa art. 156 § 1 kpa. W toku takiego postępowania organ administracji bada czy przy wydawaniu decyzji podlegającej weryfikacji zostały spełnione ustawowe wymagania warunkujące wydanie orzeczenia zgodnego z prawem. Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Postępowanie nadzorcze podlega takim samym regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z kwalifikowanymi wadami, o których stanowi art.156 § 1 kpa. Nie są zatem zasadne zarzuty skargi wskazujące na to, że organ niejako punkt po punkcie nie zbadał wszystkich przesłanek warunkujących wywłaszczenie w trybie przepisów ustawy, bo w istocie nie jest to przedmiotem postępowania nieważnościowego. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru organ ma badać zaistnienie przesłanek z art. 156 kpa, w tym w szczególności, wobec upływu czasu, zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt. 2 kpa.

W konsekwencji, a zwłaszcza w świetle szczegółowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, niezrozumiały jest zarzut skargi wskazujący na to, że "w sprawie nie wykazano z jakich dowodów wynika, że okoliczności dopuszczające wywłaszczenie i jego rozmiar zaistniały i że organ wywłaszczeniowy je wykazał". Trzeba podkreślić, że decyzje administracyjne korzystają z tzw. domniemania legalności i ważności. Twierdzenie zatem, że sporna decyzja jest nieważna – formułowane w szczególności po kilkudziesięciu latach od jej wydania, wymaga (gdy chodzi o merytoryczną argumentację) także inicjatywy strony skarżącej, tj. strony, która twierdzi, ze w sprawie zachodzi nieważność postępowania, gdyż tej ostatniej, co w świetle orzecznictwa jest oczywiste, nie można domniemywać.

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone są enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. W przypadku ich ustalenia organ ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji, chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 kpa. Z uwagi jednak na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 kpa), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Oznacza to, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie. Z powyższego wynika, iż wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia w trybie art. 156 § 1 pkt. 2 kpa wymaga bezspornego ustalenia, że decyzja ta w sposób oczywisty naruszała w chwili jej wydania przepis prawa.

Skarżąca swoje żądanie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej uzasadniała rażącym naruszeniem prawa przez organ, tj. wystąpieniem przesłanki wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W orzecznictwie przyjęto, iż naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący", gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Przyjmuje się, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą, a nadto gdy tak wydana decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.

Uwzględniając powyższe uznać należało, że zarzuty podniesione przez skarżącą, tak w postępowaniu przed organem jak i w złożonej do Sądu skardze, nie uzasadniają stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu ww. orzeczenia Naczelnika Miasta [...], a w konsekwencji, że nie istnieją podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Jak wynika ponadto z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy postępowanie wywłaszczeniowe zakończone kwestionowaną w postępowaniu nadzorczym decyzją, przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy. Postępowanie poprzedzone zostało rokowaniami, a w związku z ich niepowodzeniem zostało ono oficjalnie wszczęte. W sprawie została przeprowadzona rozprawa administracyjna, o której powiadomiono strony postępowania (które czynnie w niej uczestniczyły), wysokość odszkodowania została natomiast ustalona na podstawie sporządzonych przez biegłych operatów szacunkowych. Co prawda biegli nie brali udziału w rozprawie administracyjnej, jednakże, jak słusznie zauważył organ w zaskarżonej decyzji, orzecznictwo sądów administracyjnych prezentuje w tym przedmiocie jednolite stanowisko, że uchybienie to nie stanowi rażącego naruszenia prawa, skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnej. Podkreślić należy, że instytucja stwierdzenia nieważności nie ma na celu usuwania formalnych wad postępowania administracyjnego, lecz służy wyłącznie usuwaniu z obrotu prawnego nie "wadliwego" lecz "rażąco wadliwego" rozstrzygnięcia. Dla oceny czy decyzję wywłaszczeniowo-odszkodowawczą wydano z rażącym naruszeniem prawa nie można pominąć okoliczności, czy - niezależnie od podnoszonych uchybień organu wywłaszczeniowego - orzeczona wysokość odszkodowania odpowiadała prawu. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1770/08 a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2014 r., I OSK 1981/2012, LexPolonica nr 8358558).

Odnosząc się do kwestii zaistnienia przesłanki niezbędności nieruchomości dla realizacji celu wywłaszczenia, trzeba podnieść, że poczynione w sprawie ustalenia organu I jak i II instancji nie budzą zastrzeżeń Sądu. Akta dotyczące (poprzedzającego wywłaszczenie) ustalenia lokalizacji celu publicznego zawierają pewne braki, jednakże braki w dokumentacji sprzed kilkudziesięciu lat nie dowodzą, że prowadzący postępowanie organ naruszył wówczas jakiekolwiek przepisy ustawy, a tym bardziej, że owo naruszenie miało charakter rażący. Owe braki w aktach postępowania świadczą jednie o tym, że część akt uległa zniszczeniu lub zaginęła. Nie dowodzą natomiast, że w toku postępowania organ nie przeprowadził wymaganych prawem czynności. Innymi słowy, jak już wskazano, nieważności postępowania nie można domniemywać. Fakt, że po niemalże 40-stu latach od zakończenia postępowania administracyjnego nie można odnaleźć w archiwach państwowych wszystkich dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy przed wydaniem kwestionowanej decyzji wywłaszczeniowej z 1976 r. nie oznacza, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok WSA z dnia 8 lipca 2009 r. w sprawie I SA/Wa 540/09).

Jeśli chodzi o kwestie dotyczące zasad ustalania odszkodowania za wywłaszczane nieruchomości, to kwestie te jednoznacznie określała ustawa. Mianowicie zgodnie z jej art. 8 odszkodowanie za grunty ustalano wówczas według określonych osobnymi przepisami stawek. Osobne odszkodowanie – również według sztywnych stałych stawek - ustalano za budowle i urządzenia gospodarstw rolnych, osobno wyceniano też uprawy. Akta sprawy oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazują, że w sprawie nieruchomości małżonków K. osobno wyceniano grunt, osobno wyceniano uprawy i osobno wyceniono posadowioną na gruncie szopę, której wycenę na korzyść właścicieli uzupełniono i doszacowano w 1978r. Właściciele wywłaszczonej nieruchomości otrzymali także nieruchomość zamienną pod budowę domu mieszkalnego, czynnie brali udział w rozprawie administracyjnej i na żadnym etapie postępowania nie kwestionowali zasadności zaistnienia przesłanek z art. 3 ustawy. W ocenie Sądu jest to istotne zastrzeżenie, gdyż w zakresie kwestii zaistnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej po upływie znacznego czasu od jej wydania istotne znaczenie ma stanowisko, jakie zawarł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 maja 2015 r. wydanym w sprawie P 46/13, zwłaszcza w pkt. 9 i nast. uzasadnienia.

Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnienie skargi następuje w tylko przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Zaskarżona decyzja w ocenie Sądu nie narusza prawa a organ administracji prawidłowo ustalił i ocenił stan faktyczny i prawny sprawy, a przy tym stanowisko swoje uzasadnił adekwatnie do wymagań zawartych w art. 107 § 3 kpa. Minister punkt po punkcie przeanalizował poszczególne etapy postępowania wywłaszczeniowego i każdy w nich opisał odnosząc się jednocześnie do obowiązujących wówczas przepisów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest nie tylko szczegółowe ale nade wszystko rzeczowe, uwzględnia przy tym wytyczne, jakie zostały podane w wyroku WSA z 2004r. zapadłego w sprawie I SA 369/03.

Skarga podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów naruszenia przepisów postępowania ani norm prawa materialnego a zarzuty skargi okazały się bezpodstawne. Organ nie naruszył w szczególności art. 156 § 1 pkt. 2 kpa a decyzja zawiera wyczerpujące i rzeczowe uzasadnienie. Nie sposób zatem zarzucić organowi, że naruszył art. 6, 7, 11, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. Merytoryczne odniesienie się do zarzutów odwołania nie wskazuje także aby organ naruszył wymienione w skardze przepisy prawa materialnego. Reasumując Sąd w całości podziela stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Przywołana wyżej ukształtowana linia orzecznictwa odnośnie do interpretacji art. 21 ustawy nie budzi wątpliwości.