Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1473/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 1,  art. 2,  art. 7
journal: Dz.U. 2019 poz 1801
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Monika Krywow, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2021 r. sprawy ze skargi B.B. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi jest wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U, z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, dalej: u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1801 z późn. zm., dalej: u.o.a., ustawa abonamentowa) postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor) nr [...] z dnia [...] w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

2. Postępowanie przed organami administracji.

2.1. W związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez B.B. (dalej: Skarżąca) Dyrektor przekazał pismem z dnia [...] do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. tytuł wykonawczy o nr [...], obejmujący na dzień [...] zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2015 r. do listopada 2019 r. w kwocie [...] zł, oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł.

2.2. Skarżąca złożyła do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oparte na art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

2.3. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. pismem z dnia [...] znak: [...] przekazał wierzycielowi pismo Skarżącej zakwalifikowane jako zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zajęcie wraz z odpisem tytuł wykonawczego Skarżąca odebrała w dniu [...].

2.4. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Dyrektor uznał zarzuty nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia jako nieuzasadnione.

2.5. W zażaleniu Skarżąca w całości zaskarżyła ww. postanowienie wierzyciela podtrzymując zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia obowiązku. Skarżąca wskazała na brak podstawy prawnej nadającej Poczcie Polskiej S.A. uprawnienia do dokonania wykładni literalnej art. 4 ust. 1 pkt 6 u.o.a. oraz powołała się na przekazaną w toku postępowania wyjaśniającego pismem z dnia 10.01.2018 r., kopię decyzji ZUS z dnia [...] znak [...] o waloryzacji renty oraz kopię dowodu osobistego wraz ze złożonym wnioskiem o spełnieniu warunków do korzystania ze zwolnienia od opłat abonamentowych. W ocenie Skarżącej wszelkie wymogi formalne oraz prawne zostały spełnione. Ponadto z uwagi na nabyte prawo związane ze zwolnieniem od opłat abonamentowych wraz z ukończeniem 60 roku życia oraz złożone pismem z dnia 10.01.2018 r. oświadczenie nie posiada obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

2.6. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor utrzymał w mocy postanowienie znak: [...] z dnia [...].

W uzasadnieniu wskazał, że przymus rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego wynika z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy abonamentowej.

Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 2 ust. 3 ww. ustawy) i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1324).

Zdaniem Dyrektora w zaskarżonym postanowieniu właściwie wskazano, że ustawa o opłatach abonamentowych przewiduje, iż między innymi osoby, które ukończyły 60 lat oraz posiadają prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS, mogą skorzystać z uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych.

Zaznaczenia wymaga fakt, iż uzyskanie zwolnienia z opłat abonamentowych z ww. tytułu było możliwe nie wcześniej niż od kwietnia 2010 r. - w związku z nowelizacją ustawy o opłatach abonamentowych ogłoszoną dnia 29 stycznia 2010 r. (Dz. U. Nr 13, poz. 70). Ustawa o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych weszła w życie po upływie 30 dni od ogłoszenia, tj. od dnia 1 marca 2010 r.

W tym miejscu wierzyciel wskazuje, że zgodnie z § 1 pkt. 6 rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 16 lutego 2010 r. w sprawie rodzajów dokumentów oraz wzoru oświadczenia potwierdzających uprawnienia do zwolnień od opłat abonamentowych dokumentami potwierdzającymi uprawnienia do uzyskania zwolnienia z tytułu ukończenia 60 lat i posiadania prawa do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS są;

- dowód osobisty oraz decyzja jednostki organizacyjnej ZUS, albo innego organu emerytalno-rentowego o wysokości emerytury w danym roku.

Ukończone przez Skarżącą 60 lat życia i pobierane świadczenie w postaci renty rodzinnej nie stanowi określonych kryteriów wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt. 6 u.o.a. uprawniających do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych. Ustawodawca w katalogu osób uprawnionych do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych nie wskazuje osób pobierających świadczenie w postaci renty bądź renty rodzinnej.

Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 4 ust. 3 u.o.a. zwolnienie od opłat abonamentowych z tytułu ukończenia 60 lat oraz posiadania prawa do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1041) oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień. W art. 4 ust.1 ustawy abonamentowej zostały określone grupy osób uprawnionych do zwolnienia od opłat za korzystanie z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.

Na podstawie art. 4 ust. 5. ww. ustawy Krajowa Rada Radiofonii Telewizji w drodze rozporządzenia wskazuje rodzaje dokumentów stanowiących podstawę do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych.

W konsekwencji jeżeli Skarżąca spełniała/spełnia kryteria wskazane w ustawie abonamentowej należało/należy dopełnić formalności w placówce pocztowej i uzyskać zwolnienie od opłat abonamentowych.

Dalej Dyrektor wskazał, iż stanowisko potwierdził wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II GSK 1297/15 z dnia 13 grudnia 2016 r.

Warunkiem do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych jest dopełnienie właściwych formalności w placówce pocztowej poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających uprawnienia do korzystania ze zwolnienia od opłat abonamentowych wraz ze złożeniem określonego przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia od opłat abonamentowych. Ustalony tryb postępowania nie przewiduje odstępstw, co nie pozwala dokonywać zmian w bazie abonentów na podstawie informacji otrzymanych w pismach, faksach czy innej formie np. po dostaniu kserokopii dokumentów.

Na dzień wystawienia niniejszego postanowienia Poczta Polska S.A. nie posiada dokumentu, który potwierdzałby zgłoszenie przez Skarżącą w placówce pocztowej uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych (nie odnotowano też dopełnienia ww. formalności w chwili obecnej).

Dodać należy, iż przepisy dotyczące zwolnień od opłat abonamentowych zawarte są w ustawie abonamentowej, a informacje odnośnie abonamentu radiofoniczne/telewizyjnego są dostępne w każdej placówce pocztowej, na stronach internetowych Poczty Polskiej S.A. lub Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.

Dyrektor wskazał także, że w piśmie znak: [...] z dnia [...] (odpowiedź na pismo Skarżącej z dnia 10 stycznia 2018 r.) udzielona została informacja, że po analizie dołączonej dokumentacji (kserokopia Decyzji o Waloryzacji renty z dnia [...] [...]) Skarżącej nie przysługuje zwolnienie od opłat abonamentowych.

Reasumując tę część rozważań Dyrektor za nieuzasadniony uznał zarzut nieistnienia obowiązku.

Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutu przedawnienia obowiązku, Dyrektor wskazał, że abonament radiowo-telewizyjny, zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego, z dnia 16 marca 2010 roku, sygn. akt K 24/08, jest rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie zbliżonej do podatku. Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód celowy pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej Polskiego Radia i TVP.

Należności z tytułu opłat abonamentowych są więc należnościami publiczno prawnymi, analogicznymi do obciążeń podatkowych. Za przyjęciem takiego charakteru opłat abonamentowych przemawia regulacja art. 7 u.o.a., w myśl którego do opłat abonamentowych stosuje się przepisy postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym oraz, że w przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 poz. 1325, dalej: o.p.). Opłata abonamentowa jest opłatą, o której mowa w art. 2 § 2 który stanowi, iż w przypadku gdy odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III Ordynacji podatkowej - Zobowiązania podatkowe, stosuje się również do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są organy inne niż organy podatkowe. Zatem na mocy tego przepisu, do opłat abonamentowych będzie miał zastosowanie m.in. art. 70 § 1 o.p., który stanowi, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Natomiast art. 70 § 4 o.p. wskazuje, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Z uwagi na fakt, że zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem przedmiotowego tytułu wykonawczego Skarżąca otrzymała w dniu [...], oraz jak wskazano powyżej opłaty ulegają przedawnieniu z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, nie doszło do przedawnienia należności za okres od stycznia 2015 r. do listopada 2019 r. ujętego w tytule wykonawczym numer [...] z dnia [...].

Jak wykazano powyżej, do opłat abonamentowych, w tym do zobowiązania objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, tj. 3 letni okres przedawnienia.

Ponadto Poczta Polska S.A. jest podmiotem prawa prywatnego powiązanym z Państwem i nadal pozostaje podmiotem realizującym zadania publiczne wynikające z ustawy o opłatach abonamentowych, co nakłada, m.in. na organy egzekucyjne, obowiązek prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji. Obowiązek występowania Poczty Polskiej S.A. jako wierzyciela zaległości w płatności opłat abonamentowych znalazł potwierdzenie w treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt K24/08. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że wybór Poczty Polskiej jako podmiotu odpowiedzialnego za rejestrację odbiorników i egzekwowanie opłat abonamentowych nie rodzi zastrzeżeń, ponieważ ustawodawca w wielu przypadkach przewiduje różnoraką współpracę organów i instytucji państwowych z podmiotami prawa prywatnego, a przekazanie Poczcie Polskiej S.A. określonych kompetencji to typowy przykład, tzw. zlecania funkcji administracyjnych.

Zgodnie z art. 7 ust. 3 u.o.a. do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym. Zgodnie natomiast z przepisem art. 2 § 1 pkt. 5 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw, stosownie zaś do treści art. 3 § 1 tej ustawy, w przypadku należności wynikających z innych ustaw egzekucja administracyjna możliwa jest gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba, że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej.

Uprawnionym do dochodzenia należności z tytułu nieuiszczenia opłaty abonamentowej jest podmiot wymieniony w art. 7 ust, 5 u.o.a. (kierownik Centrum Obsługi Finansowej), co wskazuje, że posiada on status wierzyciela, w rozumieniu art. 1a pkt 13 u.p.e.a. o uprawnieniach wynikających z art. 5 § 1 pkt 2 i obowiązkach z art. 6 § 1 tej ustawy. Oznacza to, m.in. (art. 26 § 1 u.p.e.a.) że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek Dyrektora i wystawionego przez niego tytułu wykonawczego sporządzonego według ustalonego wzoru.

Końcowo Dyrektor wskazał, iż nie doszło do naruszenia art. 7 i 77 k.p.a.

3. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

3.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca wniosła o rozstrzygnięcie, czy ma prawo do zwolnienia z płacenia abonamentu RTV.

W uzasadnieniu wskazała, że działanie Dyrektora polegające na żądaniu zapłaty, objętej egzekucją administracyjną jest niezasadne. Skarżąca opiera się na dokumentacji, stanowiącej o posiadaniu uprawnień do zgłoszenia zwolnienia od opłat abonamentowych, która przekazana została pismem z dnia 10.01.2018 roku. Przedmiotową korespondencją Skarżąca wskazała na ukończony w sierpniu 2017 roku wiek [...] lat oraz posiadane od 2003 roku prawo do emerytury. Jednocześnie Skarżąca wskazała, iż po śmierci męża od 2012 roku otrzymywała rentę rodzinną, która nie przekraczała połowy przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Powyższe, zdaniem Skarżącej, uprawnia na podstawie art. 4 ust.1 pkt 6 u.o.a. do zwolnienia od opłat abonamentowych. Skarżąca kwestionuje podjęte przez Pocztę Polską S.A. czynności z tytułu odnotowanych zaległości w opłatach abonamentowych, na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...].

3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor, wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

W uzasadnieniu wskazał, iż pismem z dnia [...] znak: [...] zawiadomił Naczelnika Urzędu Skarbowego w L., że w związku z dokonaną w dniu 13.01.2017 r. wpłatą w kwocie [...] zł nastąpiło względem pozycji E13-24 za miesiące od 01/2016 do 12/2016, poprzez zapłatę wygaśnięcie zobowiązania. Jednocześnie wierzyciel wskazał, że zaległości ujęte w pozycjach El-12 za miesiące od 01/2015 do 12/2015 oraz w pozycjach E25-47 za miesiące od 01/2017 do 11/2019 r. tytułu wykonawczego z dnia [...] pozostają do realizacji w całości. Pismo skierowane zostało również do Skarżącej.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4.1. Skarga okazała się niezasadna.

4.2. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).

4.3. Przedmiotem skargi jest wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Dyrektora (wierzyciela) uznające za niezasadne zarzuty nieistnienia i przedawnienia obowiązku z tytułu opłat abonamentowych wskazanych w tytule wykonawczym nr [...], obejmującym na dzień [...] zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2015 r. do listopada 2019 r. w kwocie [...] zł oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł.

Legalność postanowień wierzyciela dotyczących zasadności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podlega także kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. od 30 lipca 2020 r. Powołany przepis stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.

4.4. Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego postanowienia w granicach zakreślonych ww. przepisami p.p.s.a. wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1) u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Dalej przypomnieć należy, że zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej, w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 z późn. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie.

Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 2 ust. 3 ww. ustawy) i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1324).

Według Trybunału Konstytucyjnego abonament RTV to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa" (por. wyrok TK z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt K 2/03, OTK-A 2004/8/83 oraz wyrok z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, OTK-A 2010/3/22). Analiza przepisów ustawy o opłatach abonamentowych (art. 2 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 i 4) wskazuje, że pobór abonamentu RTV odbywa się na zasadzie tzw. samoobliczenia - obowiązek uiszczania, wysokość oraz termin zapłaty opłaty abonamentowej wynika wprost z przepisów tej ustawy. Tryb decyzyjny ustawodawca zastrzegł jedynie w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 7 ust. 6-7 wskazanej ostatnio ustawy). Również Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu, czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.

W świetle powołanych powyżej przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązek ponoszenia opłat za używanie odbiorników RTV ciąży na osobie od momentu ich zarejestrowania.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy abonamentowej Poczta Polska S.A. uprawniona jest do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 3 ww. ustawy, do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym.

4.5. Rozważając zarzuty skargi w aspekcie nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych za okres objęty postępowaniem egzekucyjnym wskazać należy, że Skarżąca nie kwestionuje faktu rejestracji odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego na swoje imię i nazwisko oraz okoliczności, że po zgłoszeniu rejestracji została jej wydana książeczka opłat RTV stanowiąca dowód zarejestrowania odbiorników. W chwili wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nadany został zobowiązanej indywidualny nr identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił książeczkę radiofoniczną [...]. Skarżąca podnosi natomiast, że spełnia kryteria warunkujące korzystanie ze zwolnienia.

Rozważając powyższą kwestię wskazać należy, że katalog osób zwolnionych od opłat abonamentowych zawiera art. 4 ust. 1 ustawy abonamentowej. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ww. ustawy abonamentowej zwolnienia te przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zgłoszono w placówce pocztowej operatora wyznaczonego, oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że podmiotem uprawnionym do rozstrzygania powyższej kwestii leży w gestii Poczty Polskiej, która jako wierzyciel występuje w niniejszej sprawie. Takie podejście wspiera orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2020 r. sygn. akt K24/08 podkreślił, że wybór Poczty Polskiej jako podmiotu odpowiedzialnego za rejestrację odbiorników i egzekwowanie opłat abonamentowych nie rodzi zastrzeżeń, ponieważ ustawodawca w wielu przypadkach przewiduje różnoraką współpracę organów i instytucji państwowych z podmiotami prawa prywatnego, a przekazanie Poczcie Polskiej S.A. określonych kompetencji to typowy przykład, tzw. zlecenia funkcji administracyjnych.

Natomiast organem, który posiada kompetencje w sprawach wynikających z przepisów ustawy o opłatach abonamentowych i jest właściwy do dokonywania wykładni przepisów tej ustawy, jest Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji w Warszawie, która upoważniona została do wskazania rodzaju dokumentów potwierdzających uprawnienia do zwolnień od opłat abonamentowych w drodze rozporządzenia określa rodzaje dokumentów potwierdzających uprawnienia do zwolnień od opłat abonamentowych oraz wzór oświadczenia, o którym mowa w ust. 3 z uwzględnieniem dokumentów wydawanych przez uprawnione organy. Rodzaje dokumentów oraz wzór oświadczenia potwierdzające uprawnienia do zwolnień od opłat abonamentowych zawarto w rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 16 lutego 2010 r. w sprawie rodzajów dokumentów oraz wzoru oświadczenia potwierdzających uprawnienia do zwolnień od opłat abonamentowych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 480).

Należy zauważyć, iż zgodnie z ustawą z dnia 13 czerwca 2008 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych zwolnione od opłat abonamentowych zostały, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy abonamentowej osoby, które ukończyły 60 lat oraz mają ustalone prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Zatem ukończenie 60 lat i pobieranie świadczenia w postaci renty rodzinnej nie stanowi określonych kryteriów wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy abonamentowej uprawniających do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych.

Zdaniem Sądu rację ma Dyrektor twierdząc, iż w toku postępowania po dokonanej analizie przesłanej przez Skarżącą pismem z dnia 10.01.2018 r. kopii decyzji ZUS z dnia [...] znak: [...] o waloryzacji renty oraz kopii dowodu osobistego, ustalono, iż Skarżącą nie ma uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych. Obowiązujące przepisy w sposób wiążący wszystkich abonentów i operatora wyznaczonego, ustalają zasadny rejestracji odbiorników oraz zmian zgłoszonych wcześniej danych na specjalnych ustalonych rozporządzeniem formularzach.

Warunkiem do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych, jest dopełnienie właściwych formalności w placówce pocztowej poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających uprawnienia do korzystania ze zwolnienia od opłat abonamentowych wraz ze złożeniem określonego przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia od opłat abonamentowych. Zaistnienie u osoby uprawnionej ustawowych przesłanek do zwolnienia od opłat abonamentowych, nie powoduje zmiany stanu prawnego, do czasu, kiedy uprawnienia nie zostaną zgłoszone w placówce pocztowej operatora wyznaczonego, na podstawie dokumentu uprawniającego do zwolnienia.

Na poparcie powyższego trafnie Dyrektor przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II GSK 1297/15 z dnia 13 grudnia 2016 r., w którym stwierdzono, iż w odniesieniu do zwolnienia od opłat abonamentowych za prawidłowe uznać należy stanowisko, że sam fakt nabycia uprawnienia do zwolnienia, nie jest wystarczającą podstawą do zaprzestania wnoszenia opłat za używanie odbiorników rtv. Przepis art. 4 ust.3 u.o.a stanowił bowiem, ze zwolnienie przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce operatora publicznego (obecnie operatora wyznaczonego), oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienia do tych zwolnień. Nie może być zatem wątpliwości, że dla skorzystania ze zwolnienia, konieczne jest przedłożenie w placówce operatora publicznego (Poczty Polskiej S.A.) oświadczenia, o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia oraz dokumentów potwierdzających stosowne uprawnienie. Organ w tym wypadku nie działa z urzędu, to na skarżącym spoczywał obowiązek złożenia oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia i przedstawienia dokumentów potwierdzających uprawnienie do tych zwolnień.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie podziela poglądu wyrażanego przez Skarżącą w zakresie przysługującego, uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych w myśl art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy abonamentowej z uwagi na brak spełnienia warunków niezbędnych do uzyskania zwolnienia.

Zatem zasadnie wierzyciel uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony. Skarżąca zobowiązana jest do uiszczania opłat abonamentowych.

4.6. Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutów nakierowanych na kwestionowanie podjętych przez Pocztę Polską S.A. czynności z tytułu odnotowanych zaległości w opłatach abonamentowych, na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...] wskazać należy, że dokonywanie opłat to ustawowy obowiązek i do abonenta należy skuteczna, terminowa i właściwa co do kwot realizacja opłat tego obowiązku.

Trybunał Konstytucyjny w powołanym już wyroku z dnia 16 marca 2010 roku, sygn. akt K 24/08 wskazał, że "władztwo administracyjne" Poczty Polskiej S.A. nie obejmuje ustalania wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu, ponieważ jest ona określona ustawowo, obowiązek zaś jej uiszczania także wynika bezpośrednio z przepisów ustawy. W wyroku z 16 marca 2010r., sygn. akt K 24/08 wskazał, że: "zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszy dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika" (por. także wyrok NSA z 10.10,2015r., II GSK 1818/14). Z samej ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin jej płatności. Wysokość opłat abonamentowych jest ustalana każdego roku w terminie do dnia 31 lipca przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji w drodze rozporządzenia, które jest publikowane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej - Monitor Polski.

Kwestia egzekwowania obowiązku przez Pocztę Polską S.A. w sytuacji zaniechania uregulowania istniejącego zobowiązania na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...] nie zależy od swobodnego uznania organu, lecz opiera się na ustawowo sformułowanym obowiązku prowadzenia egzekucji administracyjnej, wynikającej z przepisu art. 7 ustawy abonamentowej.

Z uwagi na regulowanie przez Skarżącą opłat abonamentowych w niewłaściwej wysokości, obowiązującej w roku 2014, 2015 oraz 2016 oraz brak opłat za okres od stycznia 2018 r. do czerwca 2018 r. operator wyznaczony w dniu 29.06.2018r., wystosował do Skarżącej upomnienie NR [...], o którym mowa w przepisie art. 15 § 1 u.p.e.a.

Z uwagi na pozostające na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...] zaległości w dniu 2.12.2019 r. skierowane zostało do Skarżącej kolejne upomnienie Nr [...], obejmujące niedopłaty za okres od 08/2014 do 12/2016 oraz zaległe opłaty abonamentowe za okres od 01/2018 do 11/2019.

Ponadto Dyrektor odnosząc się do załączonego przez Skarżącą dowodu wpłaty z dnia 13.01.2017 r. - w kwocie [...] zł, tytułem zapłaty niedopłaty za 2016 r., pismem z dnia [...] znak: [...] wyjaśnił, iż wniósł do organu egzekucyjnego o ograniczenie tytułu wykonawczego numer [...] z dnia [...].

4.7. Zdaniem Sądu nie doszło również do przedawnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Rację ma bowiem Dyrektor wskazując, że do zaległości w opłatach abonamentowych powstałych od 16 czerwca 2005 roku (dnia wejścia w życie ustawy abonamentowej) odnośnie terminu przedawnienia zaległości, zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej.

Opłata abonamentowa jest opłatą, o której mowa w art. 2 § 2 O.p., co oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 o.p., który stanowi, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Wskazany wyżej art. 70 § 1 o.p. stanowi przepis szczególny względem regulacji zawartych w art. 118 K.C., co przesądza, że dla roszczeń o opłaty abonamentowe, obowiązuje szczególny, pięcioletni okres przedawnienia, a więc termin dłuższy niż przewidziany dla pozostałych opłat abonamentowych, związanych ze świadczeniami okresowymi.

Takie stanowisko potwierdza również orzecznictwo tut. Sądu – min. wyrok z dnia 30 lipca 2012 r. I SA/GI 210/12. Skład orzekający podziela wyrażony w wyroku tym pogląd, że opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (abonamentu rtv) stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 o.p., a to oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 tej ustawy, a więc, że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności.

Przypomnieć także należy, że z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało Skarżącej doręczone w dniu [...]. Mając na uwadze art. 70 § 1 o.p. przekazany do organu egzekucyjnego w dniu [...], tytuł wykonawczy numer [...], obejmuje nieprzedawnione należności za okres od stycznia 2015 r. do listopada 2019 r.

4.8. Końcowo zauważyć należy, że Sąd nie doszukał się naruszenia przepisów prawa procesowego. Art. 7 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie z art. 77 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany przede wszystkim w sposób wyczerpujący zebrać rozpatrzyć cały materiał dowodowy (§1). W ocenie Sądu stan faktyczny został ustalony prawidłowo, przepisy prawa właściwie zastosowane, a podjęte rozstrzygnięcia w sposób prawidłowy oraz wyczerpujący uzasadnione i spełnia wymogi określone przepisami prawa. Tym samym nie doszło do naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów krajowych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

4.9. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.