Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 95/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano organ do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art.1 par.1-2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art.1,art.3 par.2 pkt 8, art.119 pkt 4,art.149 par.1,par.1a i par.2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.1 ust.1,art.2 ust.2,art.3 ust.1 pkt 1, art.4 ust.1,art.10,art.13 ust.1-2,art.14 ust.1-2,art.15 ust.2, art.16 ust.1-2,art.17 ust.1,art.21
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 10 grudnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.K. na bezczynność Wójta Gminy w udostępnieniu informacji publicznej 1) zobowiązuje Wójta Gminy do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 5 sierpnia 2020 r. - w terminie 14 dni od zwrotu akt administracyjnych organowi; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) orzeka o niewymierzeniu organowi grzywny; 4) zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

P. K. (dalej jako: skarżący) wnioskiem z 5 sierpnia 2020 r., na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity na dzień złożenia wniosku - Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.), zwrócił się do Wójta Gminy G. (dalej jako: organ), za pośrednictwem poczty email, o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przesłania skanów:

1. wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia "[...]", sygn. akt "[...]" wraz z uzasadnieniem;

2. wyroku Sądu Okręgowego w E. z dnia "[...]" sygn. akt "[...]" wraz z uzasadnieniem;

3. wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia "[...]" sygn. akt "[...]" wraz z uzasadnieniem, a także wyroku Sądu Okręgowego w E. w niniejszej sprawie w związku z wniesioną przez organ apelacją.

Pismem z 19 sierpnia 2020 r. organ wezwał skarżącego do wykazania, w terminie 7 dni od dnia odebrania niniejszego wezwania, jaki szczególnie istotny interes publiczny przemawia za udostępnieniem wnioskowanych informacji w zakresie pkt 1-2 oraz pkt 3 w części dotyczącej wydania uzasadnienia wyroku. W ocenie organu wnioskowane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną, zaś z treści złożonego wniosku nie wynika, dlaczego uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zatem w przypadku niewykazania przez skarżącego, że uzyskanie informacji objętej wnioskiem jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, wydana zostanie decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie organ poinformował, że na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. termin załatwienia niniejszej sprawy zostaje przedłużony do dwóch miesięcy z uwagi na konieczność uzyskania dodatkowych informacji od wnioskodawcy. Wraz z przedmiotowym pismem organ przesłał skarżącemu odpis wyroku Sądu Okręgowego w E. z dnia "[...]" oddalającego apelację wniesioną przez organ.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z 22 sierpnia 2020 r. odmówił wykazania szczególnego interesu społecznego w żądaniu wnioskowanych danych. Podniósł, że wnioskowana informacja jest informacją prostą.

Następnie 15 października 2020 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania złożonego przez niego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity na dzień złożenia wniosku - Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.) i wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, a także stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zasądzenie kosztów postępowania, a w szczególności opłaty od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika przed sądem administracyjnym, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że organ ponad 2 miesiące pozostaje w bezczynności, bowiem ani nie udostępnił wnioskowanej informacji, ani nie wydał decyzji odmownej, czy też nie umorzył postępowania. Zdaniem skarżącego działania organu stanowią przejaw uporczywego utrudniania dostępu do informacji publicznych prostych. Ponadto skarżący wskazał, że w ostatnim czasie organ wydał 27 decyzji odmawiających mu udzielenia szeregu informacji, przy czym wszystkie te decyzje zostały następnie uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Stwierdził również, że trudno jest mówić o nadużyciu prawa podmiotowego przez skarżącego, skoro domaga się on kilku prostych w udostępnieniu dokumentów, które nie są informacjami szczegółowymi i obszernymi i w żaden sposób nie paraliżują działalności organu. Co więcej, skarżący oczekiwał ponad 2 miesiące na udostępnienie wnioskowanych informacji, co jednoznacznie przesądza kwestię, że trudno w jego działaniu przyjąć, aby było ono ukierunkowane na wywołanie dolegliwości u adresata i utrudnienie funkcjonowania organu. Zdaniem skarżącego rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach jest pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał, że takie czynności jak skopiowanie dokumentów, czy też ich anonimizacja, nie świadczą o przetworzeniu informacji. Dokonanie wykreśleń imion i nazwisk lub nazw stron postępowania oraz innych informacji stanowiących dane osobowe, które są zawarte w wyroku sądowym, nie stanowi pracy o charakterze intelektualnym, a pozostaje po prostu czynnością materialno-techniczną, niestanowiącą o "przetworzeniu" informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W obszernym uzasadnieniu organ przedstawił szczegółowo stan faktyczny niniejszej sprawy, przywołując również inne sprawy wszczęte na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznych. Wyjaśnił, że po wstępnym zapoznaniu się z przedmiotowym wnioskiem oraz szeregiem innych wniosków składanych przez skarżącego lub podmioty z nim powiązane, ustalił, że skarżący domaga się udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. Podał, że nie prowadzi odrębnych rejestrów zawierających informacje publiczne, których udostępnienia domagał się skarżący, a nadto łączna ilość wszystkich informacji publicznych, których udostępnienia domaga się skarżący, wymagająca zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i skanowania wielu dokumentów może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu funkcji. Informację wytworzoną w ten sposób, pomimo, że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, można uznać za informację przetworzoną, jeżeli powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej. Podkreślono przy tym, że pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Organ podkreślił, że przy ocenie, czy wniosek skarżącego dotyczy informacji publicznej przetworzonej, miał na względzie nie tylko wytyczne wskazane w orzecznictwie sądów administracyjnych lecz również treść innych wniosków składanych przez skarżącego samodzielnie lub w powiazaniu z innymi podmiotami w ciągu 2020 r., których łącznie wpłynęło 35, podczas gdy od innych podmiotów wpłynęło 83 zapytań o udostępnienie informacji publicznej. Organ zwrócił uwagę na sposób postępowania skarżącego, który składał bardzo dużą ilość odrębnych wniosków o udostępnienie informacji publicznej, przy czym, aby w danej sprawie nie można było zarzucić mu złej woli albo przyjąć, że domaga się udostępnienia informacji publicznej przetworzonej z uwagi na rozmiary wniosku, skarżący w poszczególnych wnioskach domaga się udostępnienia mu pozornie niewielkiej liczby informacji "prostych". W ocenie organu zachowanie skarżącego w niniejszej sprawie winno być oceniane przez pryzmat nie tylko złożonego w niniejszej sprawie wniosku, ale również w świetle innych działań podejmowanych przez skarżącego przeciwko organowi w oparciu o zapisy u.d.i.p. Takie zachowanie skarżącego nie powinno podlegać żadnej ochronie, w szczególności w ramach skargi o bezczynność organu. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Okoliczności niniejszej sprawy pozwalają przyjąć, że w istocie skarżący kieruje się interesem własnym. Jednocześnie organ wskazał na brak odpowiedniej ilości pracowników, aby w sposób niezakłócony wykonywać wszystkie bieżące zadania, w tym odpowiedzieć na wszystkie zapytania o udostępnienie informacji publicznej w terminie składane przez skarżącego lub podmioty ze skarżącym powiązane. Przetworzenie wszystkich informacji publicznych żądanych przez skarżącego lub podmioty z nim powiązane polega bowiem na wydobyciu szeregu poszczególnych informacji cząstkowych z licznych posiadanych przez organ zbiorów dokumentów. Dlatego też, choć informacja wytworzona w ten sposób pomimo, że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór zawierający wszystkie odpowiedzi na poszczególne zapytania skarżącego i podmioty z nim powiązane nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniami o udostępnienie informacji publicznej. Jakkolwiek kryterium ilościowe dotyczące żądań wniosku nie mogło przemawiać za uznaniem żądanej informacji za informację przetworzoną, to w niniejszym przypadku z racji ustalenia przez organ, że wniosek jest niewielkim fragmentem działań wymierzonych przez skarżącego w złej wierze przeciwko organowi zmierzających do destabilizacji pracy urzędu gminy, przeprowadzenie kwerendy w tak szerokim zakresie czasowym jaki obejmuje wniosek oraz inne zapytania kierowane przez skarżącego musiało być uznane za informację przetworzoną w świetle powyższych wyjaśnień. Z tych przyczyn udzielenie odpowiedzi na wniosek skarżącego nie stanowiło informacji prostej. Jednocześnie organ zwrócił uwagę na sytuację kadrową spowodowaną epidemią wirusa SARS-CoV-2 i przebywaniem kilku pracowników na kwarantannie. Organ zaznaczył, że w dacie składania przez skarżącego skargi na rzekomą bezczynność nie upłynął jeszcze wyznaczony przez organ termin na załatwienie sprawy. W związku z tym, że skarżący odmówił wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, organ uznał, że działanie skarżącego stanowi nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej, bowiem skarżący podejmuje próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów. Organ podkreślił, że skarżący pozostaje w otwartym konflikcie z Wójtem Gminy a jego zachowania zmierzają do sparaliżowania funkcjonowania Urzędu Gminy. Podał, że były Wójt Gminy wypowiedział skarżącemu umowę najmu lokalu, w którym prowadzony był Punkt Przedszkolny, co spotkało się z niezadowoleniem, a nawet agresją ze strony skarżącego. Ponadto skarżący w sposób bezskuteczny próbował zakwestionować prawidłowość ustalenia przez organ wysokości podstawowej kwoty dotacji, a skargi składane przez kierowane przez niego stowarzyszenie do Sądu w 2019 r. oraz 2020 r. w zakresie ustalenia i aktualizacji tej kwoty zostały w zdecydowanej większości oddalone lub odrzucane. Zdaniem organu, działanie skarżącego ma na celu szykanowanie pracowników i utrudnianie funkcjonowania Urzędu. Co więcej, działanie skarżącego jest podyktowane tylko i wyłącznie interesem ekonomicznym jego oraz stowarzyszenia. Świadczy o tym seryjność wniosków, ich treść, model działania skarżącego, okoliczność czasowa między składaniem wniosków a decyzją o niekontynuowaniu realizacji umowy najmu, osobiste wizyty skarżącego w Urzędzie i nieprzyjemne rozmowy z pracownikami Urzędu. Jednocześnie organ zadeklarował, że wszystkie żądane przez skarżącego informacje we wniosku zostaną udostępnione, jednakże warunkiem ich udostępnienia jest wykazanie przez skarżącego, jaki szczególnie istotny interes publiczny przemawia za udostępnieniem skarżącemu informacji publicznych objętych wnioskiem. Podkreślono, że celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków. Organ podniósł, że kwestia nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej była również przedmiotem analizy w orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i sądów wojewódzkich. Dostrzegając to zjawisko składy orzekające uznawały, że w przypadku nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania przepisów regulujących dostęp do takich informacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Kontrola sądu sprowadza się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.

Uwzględniając skargę na bezczynność sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.

Należy również zauważyć, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008r., sygn. akt I OPS 6/08, CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe.

W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 127/15, dostępne w CBOSA). Ponadto przyjmuje się, że jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. a contrario, winien odesłać wnioskodawcę do publikatora (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt I OSK 416/08, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt II SAB/Ol 29/20,dostępne w CBOSA).

W niniejszej sprawie niesporne jest, że adresatem wniosku skarżący uczynił podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej. Wójt gminy jest organem wykonawczym gminy i kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz (art. 30 i 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz. U. z 2020 r. poz. 713). Nie budzi też wątpliwości, że wniosek dotyczył informacji publicznych, gdyż dotyczył informacji związanych z działalnością podmiotu publicznego.

W związku z tym, organ winien był załatwić przedmiotowy wniosek w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p., a mianowicie w sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. Wójt Gminy nie wykonał żadnej z tych czynności, a zatem pozostaje w bezczynności.

Należy wskazać, że w sytuacji, gdy organ uznaje, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) i że wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu takich danych, organ powinien wyraźnie odmówić udostępnienia wnioskowanej informacji w władczej formie decyzji administracyjnej. Natomiast w rozpoznawanej sprawie organ nie wydał decyzji odmownej, mimo że pismem z 19 sierpnia 2020 r. wezwał skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu żądanych we wniosku z 5 sierpnia 2020 r. informacji publicznych pod rygorem wydania decyzji odmownej. Niewydanie decyzji odmownej uniemożliwia skarżącemu weryfikację zajętego w tym zakresie przez organ stanowiska, które podlega odrębnemu zaskarżeniu (art. 16 ust. 2 i art. 21 u.d.i.p.) i nie może zostać przesądzone w niniejszym postępowaniu.

Nie zasługuje również na uwzględnienie argument organu, że przed wniesieniem skargi nie upłynął jeszcze wydłużony do dwóch miesięcy termin na załatwienie sprawy. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Zgodnie z tym przepisem organ może przedłużyć termin do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ale maksymalnie do 2 miesięcy, liczonych od dnia złożenia wniosku. Skoro zaś przedmiotowy wniosek wpłynął do organu 6 sierpnia 2020 r., to przedłużony termin do rozpatrzenia wniosku upłynął z dniem 6 października 2020 r. Skarga zaś nadana została 15 października 2020 r., a więc po upływie wyznaczonego terminu.

Należy też zwrócić uwagę na niekonsekwencję w argumentacji organu, który z jednej strony zgadza się, że wniosek dotyczy informacji publicznej i prowadzi postępowanie regulowane omawianą ustawą, a nawet potwierdza możliwość udostępnienia żądanych informacji po wykazaniu przez skarżącego szczególnie istotnego interesu publicznego, a jednocześnie zupełnie rozbieżnie przyjmuje, że wniosek z 5 sierpnia 2020 r. stanowi nadużycie prawa i nie może być załatwiony w trybie omawianej ustawy. Sąd nie podziela stanowiska organu, że realizacja wniosku zmierza do zaspokojenia indywidualnego interesu skarżącego, a tylko w takim kontekście można mówić o nadużyciu prawa do informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym pisma składane w indywidualnych sprawach przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Podkreśla się, że nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej, a żądane w nim informacje nie powinny być udostępniane w trybie u.d.i.p. Taki pogląd wyrażono między innymi w wyrokach NSA: z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1601/19; z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2794/19 i I OSK 3127/19; z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1561/19; z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1359/18; z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1696/12; z dnia 9 października 2010 r., sygn. akt I OSK 173/09; z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2265/11; z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2231/12; z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1500/12; z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1284/11; z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2817/19.

Wbrew twierdzeniu organu trudno dopatrzyć się w treści przedmiotowego wniosku jakiegokolwiek interesu prywatnego skarżącego, tj. że uzyskane dane mógłby wykorzystać we własnej sprawie. Nie zasługuje też na uwzględnienie argument organu, że wniosek zmierza do szykanowania pracowników i zdyskredytowania Wójta Gminy, gdyż prawo dostępu do informacji publicznej służy kontroli społecznej nad organami władzy. Wobec jednobrzmiącej treści art. 2 ust. 2 u.d.i.p. zakazującego żądania od wnioskodawcy wykazania interesu faktycznego lub prawnego, podmiot zobowiązany nie może badać interesu wnioskodawcy. Oznacza to, że w sytuacjach wątpliwych nie może wzywać wnioskodawcy, aby ten wskazał po co składa wniosek. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany powinien udzielić informacji. Jedynie wtedy, gdy nie budzi wątpliwości, że wniosek o udzielenie informacji publicznej w swej istocie służy do załatwienia indywidualnego interesu wnioskodawcy podmiot zobowiązany może uznać, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 8 października 2020 r., sygn. akt I OSK 2055/18, dostępne w CBOSA). W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że sama duża liczba wniosków złożonych przez dany podmiot nie może być podstawą do uznania, że mamy do czynienia z nadużyciem prawa do informacji publicznej.

W świetle powyższych rozważań nie budzi zatem wątpliwości, że organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z 5 sierpnia 2020 r., bowiem nie podjął odpowiednich działań wymaganych przepisami u.d.i.p., które można byłoby uznać za załatwiające ten wniosek.

W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, w pkt. 1 sentencji wyroku zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z 5 sierpnia 2020 r. w terminie 14 dni od zwrotu akt administracyjnych organowi. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.

Stosownie do obowiązku wynikającego z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). W ocenie Sądu okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności organu nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Organowi można przypisać jedynie niewłaściwą interpretację przepisów prawa. Sąd dał też wiarę wyjaśnieniom organu, że opóźnienie w załatwieniu wniosku spowodowane było brakami kadrowymi w związku z zaistnieniem sytuacji szczególnej spowodowanej panującą epidemią COVID-19. Ponadto sam skarżący wskazywał, że organ w zbieżnym czasie rozpatrzył znaczną ilość jego wniosków o udostępnienie informacji publicznej.

Sąd oddalił również wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny (pkt 3 sentencji wyroku), uznając, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie tego wniosku. Jak wynika bowiem z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Sąd może więc orzec jeden z tych środków represyjnych albo oba łącznie (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2017r., sygn. akt I OSK 1314/16, LEX nr 2255883). Zatem nałożenie na organ grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.–podobnie, jak i zasądzenie sumy pieniężnej od organu–jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017r., sygn. akt II GSK 1695/16, CBOSA). Jak podkreśla się w orzecznictwie wymierzenie grzywny organowi ma na celu oddziaływać na organ mobilizująco i wzmocnić gwarancje terminowego załatwiania spraw (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 1159/19, dostępne w CBOSA). Tym samym, wymierzenie grzywny ma pełnić funkcję represyjną i prewencyjną. W ocenie Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaniechanie organu, choć oczywiste, nie wymaga dyscyplinowania organu do terminowego załatwiania sprawy, poprzez wymierzenie grzywny.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt. 4 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800), uwzględniając uiszczony przez skarżącego wpis od skargi, a także koszty zastępstwa procesowego oraz opłatę za udzielenie pełnomocnictwa.