Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1261/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73  ust. 1 i 3a
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 156  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Anna Wesołowska Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M.spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju, po rozpatrzeniu wniosku M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] S.K.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę [...] nr [...], stanowiącej działki nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 oraz nr [...] o pow. [...] m2, z obrębu [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...] .

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] wystąpił Prezydent W. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. wydano w stosunku do nieruchomości ,która została wcześniej wywłaszczona na rzecz Państwa na mocy decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] października 1976 r. nr [...].

Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], sprostowanej postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. w części dotyczącej działki nr [...] i odmówił stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. w pozostałym zakresie.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] wystąpiła M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...]S.K.A .

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie, Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał, że art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (DZ.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. W aktach znajduje się ostateczna decyzja Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] października 1976 r. nr [...] orzekająca o wywłaszczeniu na rzecz Państwa części nieruchomości o pow. [...] ha, położonej w W. przy ul. [...] uregulowanej w księdze wieczystej KW [...] oraz o ustaleniu odszkodowania na rzecz poprzedniego właściciela. Jak wynika z pisma Urzędu W. z dnia 17 lutego 2011 r., części dawnej nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW [...] odpowiada obecnie części działki nr [...] z obrębu [...]. Decyzja Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] października 1976 r. wywołała skutek prawny w postaci przejścia prawa własności nieruchomości o pow. [...] ha, położonej w W. przy ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...] na rzecz Skarbu Państwa. Tak więc decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. została wydana w części działki nr [...] z rażącym naruszeniem art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. z uwagi na nie zaistnienie jednej z przesłanek nabycia nieruchomości w tym trybie, jaką jest brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego .

Skargę na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju wniosła M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] S.K.A z siedzibą w W. W skardze zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci :

- art. 7 w zw. z art. 77 par. 1 kpa poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w tym w szczególności nieustalenie czy, a jeśli tak to w jakiej części, działka nr [...] odpowiada działce będącej przedmiotem decyzji wywłaszczającej;

-art. 7 w zw. z art. 77 par. 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 16 kpa w zw. z art. 156 par. 1 pkt 2 kpa poprzez błędną ocenę dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie, a w konsekwencji wydania nieprawidłowej zaskarżonej decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Województwo [...] prawa własności całej działki nr [...].

W konkluzji skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - powoływana dalej jako "ppsa".

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

Przedmiotem badania w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia [...] marca 2014 r.,

nr [...] Ministra Infrastruktury i Rozwoju utrzymująca w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], orzekającą o stwierdzeniu nieważności Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], sprostowanej postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. w części dotyczącej działki nr [...] i odmawiającą stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] w pozostałym zakresie .

Postępowanie w niniejszej sprawie było postępowaniem nadzorczym prowadzonym w trybie przepisu art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.) – powoływany dalej jako "kpa". W tym miejscu wyjaśnić należy, że tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 kpa. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 kpa zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 kpa, nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2003 r. sygn. akt III SA 1473/01, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 1987 r. sygn. akt IV SA 393/97, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1996 r. III ARN 70/95, OSN 1996 r., nr 18 poz. 258).

W związku z tak zakreślonymi granicami postępowania organ nadzoru nie gromadzi nowych dowodów, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Tak więc badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności.

Niniejsze postępowanie dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w oparciu o przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872). Zgodnie z tym przepisem nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Jedną z przesłanek jest zatem, aby nieruchomość w dacie 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] odpowiada części nieruchomości o pow. [...] ha , położonej w W., uregulowanej w księdze wieczystej KW [...], wywłaszczonej na rzecz Państwa ostateczną decyzją Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] października 1976 r. nr [...] (vide: pismo Urzędu W. z dnia 17 lutego 2011 r.). Powyższe w sposób jednoznaczny wskazuje, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], sprostowana postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., w części dotyczącej działki nr [...] rażąco naruszała prawo (art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną). Decyzja ta w sposób niezgodnie z obowiązującym stanem prawnym stwierdziła, że działka nr [...] w całości przeszła z dniem 1 stycznia 1998 r. na własność Województwa [...] w trybie powołanych przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. Jako taka decyzja ta winno zostać wyeliminowana z obrotu prawnego przez organ w trybie nieważnościowym (art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie w sposób ewidentny wystąpiła oczywistość naruszenia przepisu prawa (art. 73 ust. 1 w/w ustawy). W wyroku z dnia 17 kwietnia 1996r., III SA 565/95 (Biul. Skarb. 1997, nr 2, poz. 26) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że: "O rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność (...)". Taka właśnie sytuacja występuje w sprawie będącej przedmiotem orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Charakter naruszonego przepisu również kwalifikuje naruszenie prawa jako rażące. Funkcją bowiem decyzji wydanej na podstawie art. 73 przepisów wprowadzających jest potwierdzenie wywłaszczenia konkretnej nieruchomości od dnia 1 stycznia 1999 r. Stosując powołany przepis wojewoda obowiązany jest badać stan faktyczny i prawny istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r., a następnie wykazać, iż w odniesieniu do danej nieruchomości zostały spełnione (bądź nie) przesłanki wskazane w tym przepisie.

Odnosząc się do zarzutów skargi, to należy uznać je za niezasadne. Tak jak zaznaczono wyżej, postępowanie prowadzone w trybie nieważności ma charakter postępowania kasacyjnego tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia przesłanek z art. 156 § 1 kpa. Wydanie decyzji stwierdzającej nieważność ma taki skutek, że jeszcze raz w stosunku do działki nr [...] będzie prowadzone postępowanie w trybie art. 73 przepisów wprowadzających. W tym postępowaniu- zgodnie z art. 73 ust. 3a ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r.- jeżeli istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, wydając decyzję o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości z mocy prawa, nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości. Sporządzenie odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej należy więc do organu wojewódzkiego, takich uprawnień nie ma natomiast organ nadzoru. Nie mógł zatem w ramach w postępowania nieważnościowego prowadzić postępowania określonego w art. 73 ustawy przepisy wprowadzające.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ppsa , orzekł jak w wyroku.