Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1226/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a,c, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 151
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 106 ust. 5
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 3 lutego 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant p.o. asystenta sędziego Nina Krzemieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi I. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. nr [...] z dnia [...] r., 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi R. P. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta Z., po wznowieniu postępowania w sprawie I.F., działając w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 6 ust. 16 i art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz.U. Nr 115, poz. 728 ze z.), art. 3, art. 5 ust. 1 i art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 2006r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"

- uchylił w całości decyzję z dnia [...]r., przyznającą I.F. świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych od dnia 1 października 2010r. do dnia 31 października 2010r. w kwocie 62 zł,

- odmówił I.F. przyznania świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych od dnia 1 października 2010r. do dnia 31 października 2010r. w kwocie 62 zł,

- ustalił, iż pobrane przez I.F. świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych od dnia 1 października 2010r. do dnia 31 października 2010r. w kwocie 62 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym.

W terminie prawem przewidzianym odwołanie złożył I.F., wnosząc o weryfikację postępowania poprzedzającego wydanie decyzji pierwotnej, orzekającej o przyznaniu świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych, jak i samej zaskarżonej decyzji.

Zwrócił uwagę, iż postanowienie o wznowieniu postępowania wydane zostało w związku z ustaleniem, iż w trakcie wywiadu środowiskowego odwołujący zataił fakt zatrudnienia syna i wysokość osiąganego przez niego dochodu. Odwołujący nie zgadza się z takim ustaleniem, bowiem nie posiadał i nadal nie posiada dokumentów poświadczających zatrudnienie syna, trudno zatem przyjąć, iż zataił określone informacje. Nadto stwierdził, iż trudno powoływać się na przesłaną przez pracodawcę umowę o dzieło, gdyż dane tam podane nie mają nic wspólnego z rzeczywiście wypłacanymi kwotami i okresami ich wypłat.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ przypomniał, iż decyzją z dnia [...]r. organ I instancji przyznał I.F. świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych na okres od 1 października 2010r. do dnia 31 października 2010r. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2011r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie, wobec ustalenia, iż podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przed wydaniem decyzji przyznającej świadczenie pieniężne na zakup artykułów, odwołujący zataił, iż jego syn w związku z zatrudnieniem, od dnia 23 lipca 2010r. uzyskuje odpowiednie wynagrodzenie, czego nie udokumentował.

Przechodząc do wyjaśnienia zasadności utrzymanej w mocy decyzji Kolegium przypomniało istotę pomocy społecznej i formy jej udzielania osobom potrzebującym.

W szczególności zwraciło uwagę na przesłanki, od których spełnienia uzależnione jest otrzymanie pomocy w zakresie dożywiania. Wyjaśnił, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" pomoc może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osób samotnie gospodarujących lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Kwota 150% kryterium, uprawniająca do otrzymania pomocy dla dwuosobowej rodziny, wynosi 1053 zł, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Dalej, iż zgodnie z art. 6 ust. 16 ustawy o pomocy społecznej, świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej jest świadczeniem nienależnie pobranym. Przy czym, stosownie do art. 106 ust. 5 tej ustawy, decyzję zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także jeżeli wystąpiły przesłanki z art. 11, 12, 107 ust. 5 w/w ustawy.

Wyjaśnił dalej, iż w niniejszej sprawie wydanie decyzji z dnia [...]r. poprzedzone zostało przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego, w toku którego ustalono, iż strona prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem, zaś na dochód rodziny w miesiącu wrześniu 2010 roku składały się świadczenie alimentacyjne w wysokości 400 zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości 147,80 zł. Weryfikując ponownie dochód rodziny strony za wrzesień 2010 roku organ uwzględnił wynagrodzenie syna w kwocie 890 zł. Ustalił, iż ostatecznie cały dochód rodziny wynosił łącznie 1437,08 zł, a dochód na osobę w rodzinie 718,54 zł. A ponieważ łączny dochód rodziny dwuosobowej nie powinien przekroczyć 150% kryterium dochodowego, zatem nie może być wyższy niż 1053 zł, zaś na osobę kwotę 526,50 zł. Te oba kryteria zostały przekroczone, co oznacza, iż pomoc w postaci świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych nie powinna zostać przyznana.

Wobec poczynionych ustaleń organ stwierdził, iż strona zataiła fakt podjęcia pracy przez syna i nie udokumentowała jego dochodów, zaistniały tym samym podstawy do wznowienia postępowania stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Przewiduje on, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo od pracodawcy syna, z którego wynika m.in., iż od dnia 23 lipca 2010r. do dnia 31 października 2010r. był zatrudniony na podstawie umowy o dzieło i w miesiącu sierpniu osiągnął pierwsze wynagrodzenie. Na skutek wznowienia postępowania organ I instancji zweryfikował uprawnienie strony. A jednocześnie rozstrzygnął, iż zasiłek wypłacony w październiku jest świadczeniem nienależnie pobranym - stosownie do art. 6 ust. 16 ustawy o pomocy społecznej.

W terminie prawem przewidzianym I.F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który sporządzi skargę.

W piśmie z dnia 20 stycznia 2011r. wyznaczony z urzędu adwokat zarzucił decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. rażącą obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, naruszenie obowiązku zebrania całego materiału poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony skarżącej na okoliczność, czy syn poinformował ojca o zatrudnieniu, co za tym błędne przyjecie, iż skarżący zataił fakt zatrudnienia syna. Nadto zarzucił naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na brak podania przez organy obu instancji podstaw dowodowych, na których oparły się przyjmując, iż skarżący zataił istotne informacje. Dodatkowo naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 16 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 8, art. 38 i art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej z uwagi na jego zastosowanie, pomimo braku podstaw w zgromadzonym materiale sprawy. Przepisu art. 100 ust. 1 w/w ustawy poprzez naruszenie zasady zgodnie z którą organ winien kierować się dobrem osoby korzystającej z pomocy.

Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, iż koszty te nie zostały pokryte w całości, ani w części.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie znajdując uzasadnienia dla zarzutów skargi, wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakowoż nie z powodów podniesionych w skardze.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa

i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Ponadto - stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych w stopniu obligującym do wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r., który po wznowieniu postępowania w sprawie I.F. uchylił w całości decyzję własną z dnia [...]r. przyznającą skarżącemu świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych od dnia 1 października 2010r. do dnia 31 października 2010r. w kwocie 62 zł, odmówił stronie przyznania świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych od dnia 1 października 2010r. do dnia 31 października 2010r. w kwocie 62 zł oraz ustalił, że wypłacone skarżącemu świadczenie pieniężne od dnia 1 października 2010r. do dnia 31 października 2010r. jest świadczeniem nienależnie pobranym.

Z uwagi na charakter uchybień, których dopuściły się organy administracji publicznej obu instancji, w pierwszej kolejności godzi się zauważyć, iż decyzja Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r. przyznająca I.F.świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych od dnia 1 października 2010r. do dnia 31 października 2010r., jest decyzją ostateczną.

Oznacza to, iż korzysta z przywileju trwałości decyzji ostatecznej wyrażonej w art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, daje jako "k.p.a.". A jeżeli tak - to stosownie do przywołanej normy prawnej uchylenie lub zmiana takiej decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. W istocie rzeczy, decyzja ostateczna oznacza bowiem, że sprawa została rozstrzygnięta w definitywny sposób (wyrok NSA z 15 lipca 1998r., sygn.akt II SA 335/95; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 listopada 2010r., sygn.akt II SA/Sz 628/10 - publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). To zaś oznacza, że zastosowanie każdego z przewidzianych kodeksem lub ustawą szczególną trybów nadzwyczajnych prowadzących do wzruszenia decyzji ostatecznej, jako wyjątku od zasady trwałości decyzji ostatecznej możliwe jest wyłącznie w przypadkach ściśle przewidzianych przepisami regulującymi te tryby.

W ocenie sądu przywołane uwagi są niezbędne w niniejszej sprawie, a to z tego względu, iż organ administracji w jednym postępowaniu zmierzającym do weryfikacji decyzji ostatecznej, uczynił to na podstawie dwu różnych, wzajemnie wykluczających się trybów administracyjnych.

Jak bowiem wynika z akt sprawy, po ustatecznieniu się decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r., wyszła na jaw istotna dla sprawy, nowa okoliczność istniejąca w dniu wydania decyzji ostatecznej, a nieznana organowi.

Organ I instancji uzyskał bowiem właściwie udokumentowaną informację, iż syn skarżącego, z którym jak - sam oświadczył - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, z dniem 23 lipca 2010r. został zatrudniony, co za tym - zaczął uzyskiwać wynagrodzenie, które nie zostało wliczone do wspólnego dochodu skarżącego i syna, wyliczanego dla potrzeb wniosku strony o przyznanie świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych. Nie budzi wątpliwości, iż dochód syna winien być uwzględniony w ówczesnym postępowaniu, tym bardziej, iż stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, dalej jako "u.p.s.", za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. W szczególności zaś z uwagi na fakt, iż podstawową przesłanką uprawniającą rodzinę do uzyskania świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" jest warunek, aby dochód na osobę w rodzinie nie przekraczał 150% kryterium dochodowego rodziny – art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" ( Dz.U. nr 267, poz. 2259 ze zm. ).

Kryterium dochodowe określone zostało w art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. i wynosi w przypadku skarżącego 702 zł. Kwota 150% kryterium dochodowego, uprawniająca do otrzymania pomocy w zakresie dożywania dla rodziny dwuosobowej, wynosi 1053 zł, zaś dochód na osobę w rodzinie - 526,50 zł. Nie budzi zatem wątpliwości, iż dla wyliczenia dochodu rodziny skarżącego niezbędnym było uwzględnienie dochodu uzyskiwanego przez syna w miesiącu wrześniu 2010 roku, czego pierwotnie nie uczyniono.

Natomiast poprawne wyliczenie skutkowało ustaleniem, iż łączny dochód rodziny skarżącego wyniósł 1437,08 zł i przekroczył kwotę kryterium 1053 zł, podobnie dochód na osobę w rodzinie w kwocie 718,54 zł także przekroczył kryterium w wysokości 526,50 zł. Zatrudnienie syna, a faktycznie - uzyskanie wynagrodzenia z tego tytułu - jest bezsprzecznie istotną dla sprawy nową okolicznością, istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi. Zaistnienie tej przesłanki, wynikającej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stało się dla organów administracji podstawą do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r. Jak czytamy w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2011r. organ I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1, art. 150 § 1 k.p.a. wznowił postępowanie, wskazując na okoliczności faktyczne wcześniej przywołane. Takie działanie organu było zgodne z przepisami obowiązującymi w dacie ich podejmowania, niemniej wydając decyzję pierwszoinstancyjną organ w sposób niedopuszczalny w świetle prawa oparł to rozstrzygnięcie zarówno o przepisy regulujące tryb wznowienia postępowania – art. 151 §1 pkt 2 k.p.a., ale jednocześnie w podstawie prawnej i w argumentacji rozstrzygnięcia przywołał również przepis art. 106 ust. 5 u.p.s. Stosownie do niego decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5 u.p.s. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.

Niewątpliwie taki zabieg organu administracji był niedopuszczalny i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Podkreślić trzeba, iż wszelkie zmiany sytuacji występujące w toku pierwotnego postępowania administracyjnego winny zostać uwzględnione w decyzji kończącej to postępowanie.

O ile przed wydaniem decyzji organ o nich nie wiedział, to weryfikacja decyzji może się odbyć zasadniczo w dwóch trybach. Pierwszy z nich ujęty jest w art. 106 ust. 5 u.p.s. w związku z art. 6 pkt 16 tej ustawy, ale nie w części mówiącej o zmianie sytuacji, ale w aspekcie uzyskania świadczenia na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji. O ile nie wejdzie w grę zastosowanie tego trybu, to drugą możliwość daje instytucja wznowienia postępowania, uregulowana w art. 145 i n. k.p.a., stosowanego odpowiednio w sprawach z zakresu pomocy społecznej, jak stanowi art. 14 tej ustawy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 października 2009r., sygn.akt IV SA/GL 1009/08, publ. http://cbois.nsa.gov.pl). Tym bardziej, iż wyrażony w art. 106 ust. 5 u.p.s. zapis ma charakter takiego przepisu lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego.

Istotne jest również, iż decyzja wydawana na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s., która zmieniając lub uchylając pierwotną decyzję przyznającą prawo do określonych świadczeń z pomocy społecznej, ma charakter decyzji konstytutywnej. Stwierdzenie przez organ administracyjny ziszczenia się przesłanek określonych w art. 106 ust. 5 u.p.s. wiąże się więc z wydaniem decyzji uchylającej lub zmieniającej decyzję pierwotną ze skutkiem ex nunc. Oznacza to, iż decyzja wydana w oparciu o art. 106 u.p.s. wywołuje jedynie skutek na przyszłość (ex nunc). Pozbawienie strony przyznanego jej decyzją prawa z mocą wsteczną może nastąpić jedynie wyjątkowo i tylko wówczas, gdy wyraźnie przepis prawa to przewiduje, a takim przepisem nie jest art. 106 ust. 5 u.p.s. Brak zatem jakichkolwiek podstaw by uchylać lub zmieniać decyzję przyznającą prawo do określonych świadczeń z pomocy społecznej ex tunc, tj. wstecz, np. z chwilą zmiany sytuacji dochodowej uprawnionego. Taka wykładnia przepisu art. 106 ust. 5 u.p.s. znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2010r., sygn.akt I OSK 654/10; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 lipca 2011r., sygn.akt II SA/Po 2/11; wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 października 2008r., sygn.akt III SA/Kr 104/08 – publ. http://cbois.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego, w ocenie sądu nie sposób podzielić stanowiska wywiedzionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zasadzającego się zarówno na przesłankach z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 106 st. 5 u.p.s.

Jak zostało to już wywiedzione niedopuszczalnym jest łączne zastosowanie przywołanych norm prawnych. Każda z nich wymaga wykazania zaistnienia innych przesłanek i nie każda umożliwia zmianę decyzji ze skutkiem ex tunc. Nadto uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej świadczenie na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. nie jest przesłanką do wszczęcia prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu świadczenia nienależnie pobranego. Tym bardziej niedopuszczalne jest oparcie rozstrzygnięcia na art. 106 ust. 5 u.p.s. po wznowieniu postępowania, zatem po wdrożeniu zupełnie innego trybu administracyjnego. A nadto uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 151 § 1 k.p.a. i ustalenie, iż wypłacone stronie świadczenie jest nienależnie pobranym, wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego, zmierzającego do wykazania, iż strona faktycznie świadczenie nienależne pobrała.

Niezbędnym byłoby tym samym wywiedzenie, znajdujące potwierdzenie w stosownych dokumentach, iż strona uzyskała świadczenie pieniężne na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niedoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej – art. 6 pkt 16 u.p.s. Oznacza to, iż jeżeli w sprawie I.F. organ zdecydował się na wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., to obowiązany był przeprowadzić także postępowanie dowodowe, czego w sprawie nie uczynił. W istocie wydając rozstrzygnięcie obejmujące także ustalenie, iż wypłacone stronie świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych od dnia 1 października 2010r. do dnia 31 października 2010r. jest świadczeniem nienależnie pobranym, organ nie wykazał zasadności, podstaw prawnych, ani tym bardziej - faktycznych takiego rozstrzygnięcia.

W świetle powyższego w ocenie sądu zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja nie mogły się ostać w obrocie prawnym.

Począwszy od wszczęcia postępowania organ winien mieć na uwadze jeden tryb, który posłużył wszczęciu postępowania, i w ramach którego wydane zostanie stosowne rozstrzygnięcie lub podjęta inna czynność. Niedopuszczalnym jest przenikanie w jednej, konkretnej sprawie kilku odrębnych, indywidualnych podstaw prawnych. Tym bardziej, iż każda z nich wymaga wykazania zaistnienia innych przesłanek, każda wywołuje inne skutki w sferze prawnej i podęcia innych czynności dowodowych, procesowych. Organ, decydując się na określony tryb, związany jest jego przesłankami, obowiązany jest skonstruować uzasadnienie faktyczne i prawne odzwierciedlający tok postępowania, wskazujący na jego poprawność, celowość i znajdujące oparcie w materiale sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu wniosku organ winien przeprowadzić postępowanie w sposób, który wyeliminuje błędy, uwzględniając zawarte w uzasadnieniu wyroku wytyczne.

Z tych wszystkich względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2003r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

ar