Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 1368/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA - Irena Kamińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. Ż. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt. IV SA/Wr 523/06 odrzucającego skargę S. Ż. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2005 r., w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 307/04 w przedmiocie zasiłku celowego postanawia - uchylić zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 20 grudnia 2006 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 523/06, odrzucił skargę S. Ż. o wznowienie postępowania sądowego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 grudnia 2005 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 307/04, oddalił skargę S. Ż., nazywanego dalej skarżącym, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], z dnia [...]., Nr [....], w przedmiocie zasiłku celowego.

Powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 20 stycznia 2006 r. wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi kasacyjnej sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika. Pismem z dnia 21 stycznia 2006 r. skarżący wniósł o ustanowienie pełnomocnika w sprawie celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku. Postanowieniem referendarskim z dnia 3 marca 2006 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego odpis doręczono Dziekanowi Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. Pismem z dnia 17 maja 2006 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała Sąd o wyznaczeniu adwokata K. U. pełnomocnikiem skarżącego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 307/04, celem sporządzenia skargi kasacyjnej. W dniu 22 maja 2006 r. skarżący odmówił udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi. Pismem z dnia 23 czerwca 2006 r. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] poinformował Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu o "zmianie pełnomocnika z urzędu", i wyznaczeniu w miejsce adwokata K. U. adwokata J. Z..

Pismem z dnia 17 maja 2006 r. skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 307/04. Od momentu doręczenia skarżącemu odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia z dnia 13 grudnia 2005 r. do czasu wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 307/04 nie została wniesiona skarga kasacyjna od tegoż wyroku

Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji odwołał się do treści art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zgodnie z którym skarżący może domagać się wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem o ile zaistniały w sprawie ustawowe przyczyny wznowienia. Wznowienie postępowania jest instytucją dopuszczającą możliwość obalenia prawomocnego orzeczenia sądowego, gdy zapadło ono z pogwałceniem bezwzględnie obowiązujących zasad prawa i jest rażąco sprzeczne z rzeczywistym stanem sprawy. Sąd I instancji podkreślił, że podstawowym warunkiem dopuszczalności wznowienia postępowania jest walor prawomocności zaskarżonego orzeczenia.

Sąd I instancji wskazał, że w dniu 17 maja 2006 r., tj. w dniu wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 307/04 został wyznaczony pełnomocnik z urzędu, celem sporządzenia skargi kasacyjnej w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 307/04. Wobec tego, zdaniem Sądu I instancji, wyrok z dnia 13 grudnia 2005 r. wydany w powyższej sprawie nie posiadał waloru prawomocności, gdyż w myśl art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy. W razie zatem wniesienia środka odwoławczego w terminie, w tym przypadku skargi kasacyjnej, stan sprawy, w którym od orzeczenia przysługują środki zaskarżenia trwa do czasu, aż od orzeczenia nie będzie przysługiwał żaden środek zaskarżenia (zażalenie), bądź też dlatego, że upłynął termin do wniesienia tego środka.

Powyższe rozważania pozwoliły Sądowi I instancji przyjąć, że skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 307/04 była niedopuszczalna, gdyż wspomniany wyrok nie posiadał waloru prawomocności.

Od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, zaskarżając postanowienie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Na podstawie art. 174 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), nazywanej dalej p.p.s.a., skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 168 § 1 p.p.s.a. oraz art. 177 § 1 p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podał, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wr 307/04) wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 20 stycznia 2006 r. a to oznacza, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez skarżącego upłynął z dniem 20 lutego 2006 r.

W ocenie pełnomocnika skarżącego nie miał żadnego wpływu dla prawomocności wyroku z dnia 13 grudnia 2005 r. złożony przez skarżącego wniosek o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu oraz jego późniejsze wyznaczenie, gdyż samo złożenie wniosku o pełnomocnika z urzędu oraz jego wyznaczenie przez właściwy podmiot nie przerywa biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Wskazując na treść art. 85 p.p.s.a., pełnomocnik skarżącego zauważył, że w wypadkach określonych w cytowanym przepisie pełnomocnikowi strony przysługuje prawo do skorzystania z instytucji przywrócenia terminu do dokonania czynności, jednakże instytucja ta nie została zastosowana przez wcześniejszych pełnomocników, wobec tego termin do wniesienia skargi kasacyjnej z całą pewnością upłynął.

W związku z powyższym, w ocenie pełnomocnika skarżącego, wyrok wraz z uzasadnieniem doręczony skarżącemu w dniu 20 stycznia 2006 r., stał się prawomocny z dniem 20 lutego 2006 r., dlatego skarżącemu przysługiwało prawo do złożenie skargi o wznowienie postępowania w sprawie w dniu 17 maja 2006 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna.

Skarga o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem sądu administracyjnego nakłada na Sąd obowiązek zbadania czy w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 270 p.p.s.a., gdyż w myśl wskazanego przepisu skarżący może żądać wznowienia postępowania, o ile zostało ono zakończone prawomocnym orzeczeniem.

Z akt sprawy wynika, że wyrok z dnia 13 grudnia 2005 r., wydany w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 307/04, wraz z uzasadnieniem, doręczono skarżącemu w dniu 20 stycznia 2006 r., a to oznacza, że termin do złożenia skargi kasacyjnej upłynął z końcem 20 lutego 2006 r. Do takiego wniosku prowadzi treści art. 177 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Dzień doręczenia jest początkiem terminu, natomiast jego koniec następuje w momencie upływu trzydziestego dnia. Przy obliczaniu, który dzień jest dniem trzydziestym, nie uwzględnia się dnia, w którym nastąpiło doręczenie.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podkreślił, że skarżący nie złożył skargi kasacyjnej w ustawowym terminie. W związku z tym należało uznać, że wspomniany środek odwoławczy przestał mu przysługiwać, stając się niedopuszczalnym. W konsekwencji pierwszy dzień po upływie terminu do wniesienia środka zaskarżenia stał się datą uprawomocnienia się orzeczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1993 r., sygn. I CRN 19/93, z dnia 26 września 1996 r., III CKU 3/96). Nastąpił więc skutek, o którym wspomina przepis art. 168 § 1 p.p.s.a.: orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy.

Znajomość okoliczności sprawy oraz przyjęta powyżej interpretacja przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie pozwala podzielić argumentów podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, każe natomiast podkreślić, że wystąpienie przez skarżącego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, złożonym w terminie przewidzianym do wniesienia skargi kasacyjnej, nie wpływa na bieg tego terminu, tj. nie przerywa ustawowego terminu, podobnie jak brak zaskarżenia wyroku nie ma wpływu na jego uprawomocnienie się (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 08 sierpnia 1995 r., II CRN 83/95).

Z wyżej przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.