Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 914/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2008-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew i krzewów bez zezwolenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 grudnia 2006 r. Burmistrz N. nałożył administracyjną karę pieniężną na L. Spółkę z o.o. z siedzibą w J. za usuniecie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia z działki nr [...] miasta N.

Wskutek wniesionego przez Spółkę odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia 31 stycznia 2007 r. uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia 15 maja 2007 r. Nr [...] Burmistrz N. nałożył na L. Spółkę z o.o. administracyjną karę pieniężną za usuniecie bez wymaganego zezwolenia z terenu działki nr [...] miasta N:

a) - 8 topoli czarnych (piramidalnej odmiany włoskiej) o obwodzie pnia 180, 124, 113, 127, 143, 205, 95-78-57-118 (forma 4 pniowa) i 220 cm,

- jarząbu pospolitego o obwodzie pnia 25 cm,

- 4 świerków kłujących o obwodzie pnia 12, 13, 15, i 15 cm,

- świerka pospolitego o obwodzie pnia 16 cm,

- krzewów gatunku liguster pospolity pokrywających powierzchnię 52 m2

w wysokości 245.607,81 złotych,

b) - 4 świerków pospolitych o obwodzie pnia 14, 14, 15 i 15 cm w wysokości 5.221,74 zł.

Jednocześnie organ orzekł o obowiązku wpłacenia kary wymienionej w pkt. a na konto Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość kary stanie się ostateczna, oraz odroczył termin płatności kary wymienionej w pkt. b na okres trzech lat.

Decyzja została wydana na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3, art. 85 ust 1, 2 i 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92 poz. 880 ze zm.), § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228 poz. 2306), § 1 pkt 2 i § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219 poz. 2229) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) - dalej kpa.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że drzewa i krzewy zostały usunięte w grudniu 2005 r. ponieważ kolidowały z realizacją inwestycji budowlanej przez firmę działającą na zlecenie inwestora w taki sposób, że:

- 8 topoli, 1 jarząb, 4 świerki kłujące i 1 świerk pospolity o obw. pnia 16 cm zostały usunięte wraz z pniakami z terenu działki nr [...] i przewiezione w miejsce którego podczas postępowania wyjaśniającego nie udało się ustalić,

- pozostałe 4 świerki pospolite zostały przesadzone w nowe miejsca na terenie działki nr [...], a ich stan zdrowotny jest dobry, co potwierdziły oględziny przeprowadzone w dniu 27 czerwca 2005 r. i 16 kwietnia 2007 r. W miejscach gdzie rosły drzewa i krzewy obecnie znajduje się wybudowany parking i pawilon handlowy L.

Zgodnie z art. 83 ust 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, usuwanie drzew i krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę właściciela. Z przepisu tego wynika, że tylko podmiot legitymujący się ostateczną decyzją zezwalającą na usuniecie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może dokonać czynności usunięcia drzew lub krzewów. Adresatem zezwolenia może być tylko posiadacz nieruchomości. Zatem o wydanie zgody na usunięcie przedmiotowych drzew i krzewów powinien wystąpić L. Spółka z o.o. Ponieważ dokonane przez Spółkę usuniecie drzew i krzewów nie mieści się w wyjątkach od obowiązku uzyskania zezwolenia zawartych w art. 83 ust. 6 pkt 1-9 ww. ustawy, na usuniecie drzew i krzewów Spółka zobowiązana była uzyskać zezwolenie. Skoro usunięcie 18 sztuk drzew i usuniecie krzewów dokonane zostało z naruszeniem art. 83 ust 1 cytowanej ustawy, należało wymierzyć podmiotowi zobowiązanemu do uzyskania zezwolenia na usuniecie tych roślin, karę pieniężną. Kara wymierzona została stosownie do treści art. 88 ust. 1 pkt 2 na zasadach ustalonych w art. 89 ust. 1 i art. 85 ust. 1 i 5 cytowanej ustawy i przepisach wykonawczych zawartych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów, oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie opłat dla poszczególnych gatunków drzew i szczegółowo wyliczona w decyzji. Organ wskazał, że ogólna wartość kary pieniężnej za usuniecie drzew i krzewów wynosi 250.829,55 zł i karę tę ustalono na podstawie wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew (art. 89 ust 1 ustawy) ustalonej według stawek zawartych w cytowanej ustawie i rozporządzeniu wykonawczym do ustawy.

Organ wskazał, że cztery świerki pospolite o obw. pnia 14, 14, 15 i 15 cm zostały przesadzone w nowe miejsce w obrębie działki nr [...], co świadczy o podjętych przez posiadacza nieruchomości działaniach w celu zachowania tych drzew. Drzewa te zachowują żywotność, w związku z tym w myśl przepisu art. 88 ust 3 ustawy o ochronie przyrody, odroczono termin płatności kary w wysokości 5.221,74 zł na okres 3 lat. Po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o odroczeniu kary i po stwierdzeniu zachowania żywotności świerków, karę umarza się (art. 88 ust 4 ustawy), a w razie stwierdzenia braku żywotności świerków karę uiszcza się w pełnej wysokości chyba, że drzewa nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości (art. 88 ust. 5 ustawy).

W odwołaniu od decyzji L. Spółka z o.o. wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Zarzuciła naruszenie w zaskarżonej decyzji art. 7, 8 ,9, 10, 19, 77 i 79 kpa przez nie podjecie przez organ w toku postępowania, wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa), nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 kpa), prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa), nie wskazanie w decyzji terminu do którego odroczono termin płatności kary w kwocie 5.221,74 zł, naruszenie przez organ I instancji obowiązku należytego i wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w tym obowiązku czuwania nad tym aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa oraz nie udzielenie im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 kpa), nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków. Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie art. 88 ust. 1 i 6, art. 89 w zw. z art. 83 ust 6 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody, a także naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa.

Uzasadniając zażalenie Spółka wskazała, że SKO w S. w uchylającej decyzji z dnia 31 stycznia 2007 r. wskazało, że co do zasady Spółka naruszyła prawo bo nie dysponowała zezwoleniem na usunięcie drzew i krzewów, a w takim stanie faktycznym właściwa ustawa przewiduje karę, jednakże organ I instancji nie ustalił w sposób właściwy wieku drzew oraz przeprowadził dowód z oględzin bez zawiadomienia strony o terminie przeprowadzenia tego dowodu.

Spółka wskazała, że działkę nr [...] nabyła w dniu 23 sierpnia 2004 r. od współwłaścicieli A. W. i R. B. Wcześniej strony związane były przedwstępną umową sprzedaży regulującą warunki zawarcia umowy ostatecznej, na podstawie której poprzedni właściciele wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2004 r. zwrócili się o wydanie na ich rzecz zezwolenia na usuniecie drzew i krzewów opisanych w decyzji. W wyniku rozpoznania tego wniosku, w dniu 23 września 2004 r. Burmistrz N. wydał decyzję zezwalającą wnioskodawcom na usuniecie drzew z nieruchomości. Przed wydaniem zezwolenia, listem poleconym z dnia 25 sierpnia 2004 r. Burmistrz N. otrzymał od notariusza M. M. odpis sporządzonej w formie aktu notarialnego umowy sprzedaży działki nr [...], z której jednoznacznie wynikało, że nieruchomość została wydana Spółce w dniu zawarcia umowy, tj. w dniu 23 sierpnia 2004 r. Z powyższego wynika, że Burmistrz N. w dniu 23 września 2004 r., a wiec w dniu wydania decyzji zezwalającej zbywcom nieruchomości na usuniecie drzew, posiadał wiedzę o tym, że osoby te nie są już posiadaczami nieruchomości, na której miało dojść i w efekcie doszło do usunięcia drzew i krzewów. Organ I instancji nie poinformował wnioskodawców o obligatoryjnej, ustawowej przesłance bycia posiadaczem nieruchomości, aby możliwe było uzyskanie zezwolenia na usuniecie drzew bądź krzewów. Spółka wskazała, że bezsporne jest, iż po wydaniu decyzji dla

A. W. i R. B. oraz po wydaniu nieruchomości Spółce, doszło do usunięcia lub przesadzenia drzew i terenu zieleni obsadzonego krzewami, opisanych w decyzji, a decyzją z dnia 18 maja 2005 r. SKO w S. stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza N. z dnia 23 września 2004 r. wydanej dla A. W. i R. B., jako skierowanej do osób nie mogących być stroną w tym postępowaniu.

Uzasadniając zarzuty Spółka podniosła, że po raz kolejny organ I instancji nie ustalił kto i kiedy dokonał usunięcia drzew i krzewów, chociażby przez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony na te okoliczności, jak też nie uzasadnił stwierdzenia zawartego w decyzji, że do usunięcia drzew i terenu zieleni obsadzonego krzewami doszło w grudniu 2004 r. ponieważ kolidowały z realizacją inwestycji budowlanej. Stwierdzenie to jest niczym nie uzasadnione, organ nie powołał się w tym przypadku na żaden dowód chociażby w postaci dziennika budowy czy też nie przeprowadził żadnego dowodu np. z przesłuchania świadków, a Spółka temu zaprzecza. Okoliczność ta winna być przez organ udowodniona. W przeprowadzonym postępowaniu, wbrew obowiązkowi, organ nie ustalił wieku topól oraz jarząbu pospolitego, a zdaniem Spółki podawanie wieku drzew w przedziale od do z tak znaczną rozpiętością (topole 12 lat, jarząb 4 lata) pozwala uznać, że nie doszło w ogóle do ustalenia wieku drzew, a ustalenie to ma charakter jedynie szacunkowy, czego przepisy nie dopuszczają. Ustalenie wieku drzewa jest bezwzględną przesłanką warunkującą możliwość nałożenia kary, zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody. Organ naruszył zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa przez przerzucenie na Spółkę skutków nie przestrzegania przez siebie zasady wskazanej w art. 7 i 77 kpa, obciążając podmiot znajdujący się na zewnątrz administracji publicznej i do którego działania tej administracji są skierowane, karą za usuniecie drzew i krzewów w sytuacji, gdy w momencie w którym doszło do tego zdarzenia istniała ostateczna decyzja zezwalająca na wycięcie drzew i krzewów wskazanych w decyzji, a tym samym zmuszenie L. do uzyskania drugiej decyzji której adresatem byłaby Spółka, co zdaniem Spółki było zbyteczne. W wydanej decyzji Burmistrz N. w ogóle nie podał (z wyjątkiem świerków pospolitych i kłujących) czy usunięte drzewa miały więcej niż 5 lat, co stanowi bezwzględną przesłankę warunkującą ukaranie. Spółka podniosła, że nie przesłuchanie w charakterze świadka W. B. przed wydaniem decyzji narusza prawo, jest on bowiem właścicielem Zakładu Usługowego D., który dokonał odtworzenia na działce nr [...] zniszczonego terenu zieleni, na powierzchni znacznie przekraczającej wymienione w decyzji 52 m2, obsadzając je tawułą japońską-52 sztuki, berberysem czerwonym-14 sztuk, ligustrem zimozielonym-83 szt. i pigwowcem japońskim-38 szt., który może mieć wiedzę na temat momentu kiedy doszło do usunięcia roślin, za co organ obciążył Spółkę karą. Naruszeniem jest także nie wskazanie, dlaczego organ nie uwzględnił tego wniosku dowodowego. Spółka wskazała, że nadal uważa, iż w sprawie ma zastosowanie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2001 r. sygn. IV SA/168/99 (Wspólnota 2001/15/50) w którym sąd ten orzekł, że podmiot legitymujący się ostateczną decyzją zezwalającą na wycięcie drzew, nawet jeżeli pochodzi ona od organu niewłaściwego, nie może być obciążony karą pieniężną za wycięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Mimo, że wyrok ten zapadł na kanwie innego stanu faktycznego, a podmiot który wyciął drzewa miał zezwolenie ale od organu niewłaściwego, odstąpienie od wymierzenia kary nastąpiło z powodu zasad współżycia społecznego. Tak w jednym jak i w drugim przypadku w momencie usunięcia drzew istniała w obrocie prawnym decyzja, tyle że w niniejszej sprawie wydana dla innego podmiotu, a w powołanym wyżej przypadku przez organ niewłaściwy. Nie ulega wszak wątpliwości, że organ właściwy, tj. Burmistrz N. zgodził się na usuniecie określonych roślin i pobrał za to od A. W. i R. B. pieniądze i do dziś ich nie oddał. Pomimo tego, że Burmistrz N. w postępowaniu prowadzonym na wniosek zbywców nieruchomości wiedział, że nie są już oni posiadaczami tej nieruchomości i mimo tego wydał im zezwolenie na usuniecie drzew i krzewów, ma nie ponosić żadnych konsekwencji. Spółka natomiast, działając w zaufaniu do organów administracji, bez żadnych ograniczeń karę ma płacić. Ze strony organu I instancji jest to jakby celowe wprowadzenie w błąd.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Burmistrz N. decyzją z dnia 21 października 2005 r. orzekł o nałożeniu na L. Spółkę z o.o. kary pieniężnej w wysokości 250.829,55 zł za usuniecie bez wymaganego zezwolenia 18 sztuk drzew i krzewów wskazanych w decyzji będącej przedmiotem skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia 26 stycznia 2006 r. Nr [...] uchyliło decyzję Burmistrza N. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wobec konieczności ustalenia wieku drzew i krzewów za których usuniecie wymierzona została kara administracyjna, uznając jednakże, że co do zasady odpowiedzialność za wycinkę drzew spoczywa na skarżącej Spółce, uzasadniając to ustalenie w przywołanej decyzji. W wyniku rozpoznania skargi strony na ww. decyzję SKO, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 7 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 368/06 oddalił skargę Spółki. Kolegium wskazało, że co do zasady kwestia odpowiedzialności Spółki za usunięcie bez zezwolenia drzew i krzewów z terenu nieruchomości została przesądzona. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu zawartym w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 czerwca 2006 r., zasadne jest stanowisko organów obu instancji, że decyzja z dnia 23 września 2003 r. zezwalająca poprzednikom prawnym Spółki na wycięcie drzew i krzewów nie uprawniała L. Spółki z o.o. do dokonania tej czynności i co do zasady wystąpiły przesłanki do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usuniecie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody. Stanowisko Sądu w rozpoznawanej sprawie jest nie tylko dla organu ale także dla strony wiążące (art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a ponadto korzysta z powagi rzeczy osądzonej w odniesieniu do tego co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171 P.p.s.a.). W związku z powyższym Kolegium wskazało, że powołuje się w całości na ustalenia faktyczne, jak też motywy swojej decyzji z dnia 26 stycznia 2006 r. w szczególności do eksponowanych przez stronę zarzutów odwołania kwestionujących zasadność uznania, iż Spółka nie była uprawniona do usunięcia drzew i krzewów objętych postępowaniem, w odniesieniu do terminu wycinki drzew, osoby odpowiedzialnej za wycinkę, jak też wieku drzew, w zakresie ustalonym przez organ I instancji.

Kolejna decyzja Burmistrza N. z dnia 1 grudnia 2006 r. zapadła po ponownym rozpatrzeniu sprawy i została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia 31 stycznia 2007 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Zaleceniem decyzji dla organu I instancji było ustalenie wieku drzewa gatunku jarząb pospolity oraz wieku krzewów, albowiem z mocy przepisu art. 83 ust. 6 pkt 4, przepisów ust 1 i 2 wskazanego artykułu nie stosuje się w odniesieniu do drzew i krzewów, których wiek nie przekracza 5 lat. Kolegium wskazało, że szczegółowo uzasadniło motywy swojej decyzji, wskazując po raz kolejny, na przesądzenie kwestii odpowiedzialności Spółki za nieuprawnioną wycinkę drzew, jak też dokonując oceny dowodów w sprawie i ustosunkowując się do zarzutów odwołania, w szczególności do terminu wycinki drzew, braku potrzeby przesłuchania świadka W. B., osoby odpowiedzialnej za wycinkę, jak też wieku drzew, powołując się dodatkowo na motywy decyzji z dnia 26 stycznia 2006 r., jako w pełni zasadne. Kolegium wskazało, że odwołuje się do uzasadnienia przywołanych decyzji w całości je podtrzymując, w odniesieniu do ponawianych przez Spółkę zarzutów odwołania kwestionującego odpowiedzialność L. za wycinkę drzew.

Burmistrz N. wydał zaskarżoną w przedmiotowym postępowaniu decyzję z dnia 15 maja 2007 r. w wyniku ponownego rozpoznania sprawy. Stosując się do zalecenia organu odwoławczego, organ I instancji dopuścił dowód z opinii dendrologa dra n. przyrodniczych A. K., który na podstawie dokumentów sprawy, a w szczególności protokołu oględzin terenu z dnia 8 września 2004 r., jak też oględzin terenu z dnia 16 kwietnia 2007 r. stwierdził w swej opinii z kwietnia 2007 r., że dane dotyczące wieku omawianych roślin wyszczególnione w protokole z dnia 8 września 2004 r. dla ośmiu sztuk drzew gatunku topola czarna – ustalone na 26-38 lat są zgodne ze stanem faktycznym; dla jednego drzewa gatunku jarząb pospolity wynoszą ok. 26-30 lat; dla czterech drzew gatunku świerk kłujący ustalone na 7 lat są zgodne z protokołem; dla skupiska krzewów gatunku ligustr pospolity ustalone na 10 lat są zgodne ze stanem faktycznym wpisanym w protokole. Wnioski swe biegły wyprowadził z ustaleń zawartych na wstępie opinii, powołując się na warunki, w których występowały objęte badaniem rośliny i wskazując na uzależniony od tych warunków rozwój roślin i słuszność założenia o ustalonym ich wieku. Kolegium wskazało, że uznało przeprowadzony w sprawie dowód za wiarygodną podstawę ustaleń faktycznych co do wieku drzew i krzewów, z uwagi na logiczną spójność między wnioskami i analizą warunków uzasadniających twierdzenia opinii. Wbrew twierdzeniom odwołania, ustalenie wieku drzew ma znaczenie wyłącznie dla wyłączenia obowiązku uzyskania zezwolenia na ich usunięcie, w przypadku gdy ich wiek nie przekroczył 5 lat. Z punktu widzenia tej zależności, nie jest nieprawidłowością określenie wieku drzew wskazując na przedział wiekowy, o ile oczywiście dolna granica przedziału nie jest niższa aniżeli 5 lat. Takich granic biegły nie wskazał. Wprawdzie opinia wskazuje na możliwość korekty ustalonego przez biegłego wieku drzew o rok bądź dwa lata, jednakże taka korekta w odniesieniu do przedmiotowych drzew jest nieistotna dla sprawy, bowiem nie wpłynie na obniżenie wieku drzew do granicy wyłączającej konieczność uzyskania zezwolenia. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów odwołania Kolegium podkreśliło, że podstawę ustaleń faktycznych w sprawie stanowi protokół oględzin z dnia 27 czerwca 2005 r. w zakresie faktu dokonania wycinki drzew i krzewów, terminu wycinki, jak też osoby odpowiedzialnej. Protokół ten w związku z protokołem z dnia 16 kwietnia 2007 r. i protokołem z dnia 8 września 2004 r. oraz opinią biegłego, stanowią podstawę ustalenia wieku drzew, obwodów pni i naliczenia wysokości kary administracyjnej. Stosownie bowiem do § 2 ust 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów, administracyjną karę pieniężną nakłada się po stwierdzeniu usunięcia drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia lub po zniszczeniu terenów zieleni, zadrzewienia, drzewa lub krzewu oraz po przeprowadzeniu oględzin, z których sporządza się protokół. § 2 ust. 2 rozporządzenia określa niezbędne wymogi protokołu, za zgodnie z ust 3 wydając decyzję o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej uwzględnia się ustalenia zawarte w protokole.

Kolegium wskazało, że w decyzji z dnia 31 stycznia 2007 r. uzasadniło wynikający z art. 88 ust. 3 ustawy sposób określenia terminu odroczenia płatności kary, w tym też zakresie podtrzymuje swoje stanowisko w rozważanej kwestii dodatkowo wyjaśniając, iż z mocy art. 88 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, kara jest umarzana po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o odroczeniu kary (uzyskania atrybutu ostateczności decyzji) i po stwierdzeniu zachowania żywotności drzewa lub krzewu albo odtworzeniu korony drzewa.

Uzasadniając utrzymanie w mocy zastosowanych przez organ I instancji stawek opłat obowiązujących w 2005 r., podczas gdy ustalono w postępowaniu, że wycinka dokonana została w grudniu 2004 r. (organ I instancji w uzasadnieniu decyzji omyłkowo wskazał na grudzień 2005 r. jako termin usunięcia drzew), w obliczu poglądu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wskazującego za miarodajny przy ustaleniu kary za usuniecie drzew moment zdarzenia tj. dokonania wycinki. Ten moment wyznacza właściwe do zastosowania stawki opłat (wyrok WSA z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 50/06). Jednakże orzeczenie w tym zakresie odmiennie aniżeli organ I instancji, przy uwzględnieniu stawek opłat obowiązujących w 2004 r., wiązałoby się z naruszeniem zakazu reformationis in peius, bowiem stawki te były wyższe od obowiązujących w 2005 r., zatem naliczona kara miałaby wyższą wartość od orzeczonej przez organ I instancji. Wobec uznania, że zastosowanie stawek z daty orzekania zamiast z daty zdarzenia w sposób rażący nie narusza prawa bowiem przepisy ustawy o ochronie przyrody regulacji takiej nie zawierają, a jest ona wynikiem dokonanej przez Sąd interpretacji prawa, Kolegium nie znalazło podstaw do zastosowania art. 139 kpa, pozostawiając w tym względzie rozstrzygniecie organu I instancji w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Spółka L. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła wadliwość postępowania odwoławczego przez nie stwierdzenie naruszenia przez organ I instancji:

1) art. 89 ust 1 w zw. z art. 86 ust 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody,

2) art. 123 kpa przez nie wydanie przez organ I instancji postanowienia w przedmiocie zaliczenia protokołu oględzin z dnia 23 września 2004 r. jako dowodu w niniejszej sprawie, a mimo tego oparcie ustaleń w przeprowadzonym po raz trzeci postępowaniu na tymże protokole, który sporządzony został przed wydaniem odrębnej decyzji z dnia 23 września 2004 r. w innej sprawie, po złożeniu wniosku o wydanie zezwolenia na usuniecie drzew i krzewów przez poprzednich właścicieli działki, która to decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją SKO w S. z dnia 18 maja 2005 r. stwierdzającą jej nieważność.

3) art. 75 i 78 ust. 1 kpa przez odstąpienie od przesłuchania świadka W. B.,

4) art. 140 w zw. z art. 107 § 3 kpa przez to, że uzasadnienie decyzji jest zbyt lakoniczne, np. nie podaje żadnego dowodu na podstawie którego w decyzji organu I instancji twierdzi się, że drzewa i krzewy zostały usunięte w grudniu 2005 r., a stwierdzenie – także nie wiadomo z czego wynikające, że kolidowały one (w tym czasie) z realizacją inwestycji, nie odpowiada prawdzie.

Uzasadniając skargę Spółka podniosła, że stosownie do art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody, nie pobiera się opłat za usunięcie drzew (art. 89 ust 1 ustawy), które wyrosły na nieruchomości po zakwalifikowaniu jej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane. Obiekt handlowy wraz z parkingiem, wzniesiony na terenie działki z której usunięto drzewa i krzewy bez zezwolenia, powstał w miejscu dawnej Fabryki Opakowań Blaszanych, istniejącej tamże od wielu lat. Budowlane przeznaczenie tej działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego istniało od bardzo dawna, a zatem biorąc pod uwagę ustalenia wieku drzew w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym należy uznać, że wyrosły one na nieruchomości po przeznaczeniu jej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane. Okoliczność ta została pominięta w przeprowadzonym postępowaniu, przez organy obu instancji. Skoro zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody, za usuniecie takich drzew nie pobiera się opłat, to trzykrotność opłaty będąca administracyjną karą pieniężną wynosi zero i chociażby z tego powodu strona skarżąca nie powinna być obciążona administracyjną karą pieniężną.

Strona skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 75 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 78 ust. 1 kpa, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Skarżąca o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka W. B. wnosi konsekwentnie, już w odwołaniu od pierwszej decyzji Burmistrza N. następnie uchylonej, a wniosek ten jest pomijany. Z uwagi na to, że protokół oględzin z dnia 8 września 2004 r., nie może być i nie został uznany za dowód w tym postępowaniu, informacje od tego świadka, uczestnika prac budowlanych na wznoszonym obiekcie, stanowić mogą cenne źródło informacji, jeśli nie wyłączne, na temat rodzaju roślin usuniętych z działki, okresu czasu kiedy to nastąpiło, oraz miejsca ich przemieszczenia, tym bardziej, że organ I instancji zainteresowany był uzyskaniem tej informacji i kilkakrotnie zwracał się o to do Spółki na piśmie. Spółka informacjami takimi nie dysponowała, a świadek zajmował się wykonywaniem prac związanych z roślinami i krzewami, przez co zgłoszony wniosek był z pewnością zasadny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do naruszenia art. 89 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 1 pkt 7 Kolegium wskazało, że brak podstaw do ustalenia opłaty nie może być utożsamiany z brakiem podstaw do naliczenia kary pieniężnej. Istotą i uzasadnieniem dla nakładania kar administracyjnych za usuwanie drzew i krzewów bez zezwolenia, jest spowodowanie i zmotywowanie do poddania kontroli tych czynności organom administracji upoważnionym do wydania decyzji i zapobieganie aktom samowolnego usuwania drzew. Kolegium podniosło, że nie może uzasadniać odstąpienia od naliczenia kary, przesłanka warunkująca możliwość zwolnienia od opłaty za wydanie zezwolenia. Przy naliczaniu kary za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia, odniesienie do przepisów dotyczących opłaty następuje tylko i wyłącznie na poziomie ustalenia jej wysokości, nie zaś przesłanek warunkujących udzielenie zwolnienia, czy podstaw do naliczenia opłaty. Te podstawy nie stykają się ze sobą na jakiejkolwiek płaszczyźnie. Dlatego bezpodstawnym i nie mającym znaczenia dla naliczenia kary jest podniesiony w skardze zarzut, że drzewa wyrosły na terenie nieruchomości po zakwalifikowaniu jej na cele budowlane, dowodem czego ma być wcześniej prowadzona działalność na terenie przedmiotowej nieruchomości wskazująca na jej przeznaczenie na cele budowlane, jak też wiek drzew wskazujący, że wyrosły na nieruchomości po tym fakcie.

Kolegium wskazało, że nie znajduje podstaw formalnych zarzut skargi kwestionujący jako wiarygodny, dopuszczony w sprawie dowód z protokołu oględzin z dnia 8 września 2004 r., bowiem kpa nie narzuca obowiązku dopuszczania dowodów w sposób sformalizowany (postanowieniem), a wskazanie oparcia się na rozważanym protokole jako dowodzie mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia, znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi Kolegium wskazało na motywy zaskarżonej decyzji omówione w jej uzasadnieniu, której zakresem oceny objęte były wspomniane wnioski o powołanie w charakterze świadka W. B. Kwestia po raz kolejny podnoszonego przez stronę skarżącą zarzutu skargi w zakresie przyjętego terminu usunięcia drzew i powodu ich wycinki, jak też zasadności naliczenia kary administracyjnej została prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 czerwca 2007 r., na co Kolegium po raz kolejny zwraca uwagę. W zakresie tych ustaleń i ich oceny organ odwoławczy pragnie odwołać się ponadto do motywów decyzji z dnia 31 stycznia 2007 r. Kolegium wskazało, że szczegółowo omówiło motywy rozstrzygnięcia w pozostałym zakresie i w całej rozciągłości je podtrzymuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), w związku z art. 3 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd, badając decyzję będącą przedmiotem skargi doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.

Stosownie do art. 83 ust 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92 poz. 880 ze zm.) – zwanej dalej ustawą, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela.

W myśl art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy, administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4 pkt 1, ust. 5 i 6.

W czasie kiedy doszło do usunięcia drzew i krzewów użytkownikiem wieczystym działki nr [...] była L. Spółka z o.o. Na usuniecie drzew i krzewów posiadacz nieruchomości nie posiadał zezwolenia Burmistrza N. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w prawomocnym wyroku z dnia 7 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 368/06 wydanym w niniejszej sprawie, istnienie w obrocie prawnym, w dacie wycinki drzew, decyzji zezwalającej poprzednim posiadaczom nieruchomości na usuniecie drzew i krzewów, nie upoważniało Spółki L. do dokonania tej czynności.

Podniesiony w skardze zarzut naruszenia w zaskarżonej decyzji art. 89 ust. 1 w zw. z art. 86 ust 1 pkt 1 ustawy nie jest zasadny. Strona skarżąca podniosła, że nieruchomość z której drzewa zostały usunięte miała od bardzo dawna przeznaczenie budowlane, a więc zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy za usuniecie takich drzew nie pobiera się opłat, a w konsekwencji nie może być wymierzona administracyjna kara pieniężna w wysokości trzykrotności opłaty której się nie pobiera. Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, zwolnienie od ponoszenia opłat za usuniecie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości o którym mowa w art. 86 ust. 1 pkt 7 nie oznacza, że na usuniecie takich drzew nie ma potrzeby uzyskania zezwolenia, a wobec tego kara administracyjna za usuniecie takich drzew bez zezwolenia nie może być wymierzona. Brak podstaw prawnych do ustalenia opłaty za usuniecie drzew nie może być utożsamiany z brakiem podstaw prawnych do naliczenia kary pieniężnej, w warunkach braku zezwolenia. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 1 ustawy, usuniecie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia właściwego organu, a wyjątki od tej zasady zostały enumeratywnie wymienione w art. 83 ust. 6 ustawy i nie występują w niniejszej sprawie.

Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 123 kpa, poprzez nie wydanie postanowienia o dopuszczeniu jako środka dowodowego protokołu oględzin nieruchomości z dnia 8 września 2004 r., sporządzonego w odrębnej sprawie. W myśl art. 77 § 4 kpa fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu, należy je tylko zakomunikować stronie. Fakty znane z urzędu są to fakty znane organowi prowadzącemu postępowanie z racji wykonywanych funkcji lub zajmowanego stanowiska. Fakty znane organowi z protokołu oględzin z dnia 8 września 2004 r. mogą być zatem uznane za fakty znane organowi z urzędu, nie wymagały zatem przeprowadzenia dowodu.

Także zarzut naruszenia art. 75, 78 kpa przez nie uwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie W. B. nie jest uzasadniony. Zgodnie bowiem z art. 75 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Natomiast przeprowadzenie dowodu z przesłuchania tego świadka na okoliczność kiedy dokładnie drzewa i krzewy z terenu nieruchomości zostały usunięte, jest nieistotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych, karę nakłada się po stwierdzeniu usunięcia drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia, po przeprowadzeniu oględzin z których sporządza się protokół. Oględziny takie w niniejszej sprawie miały miejsce w dniu 27 czerwca 2005 r. Moment usunięcia drzew i krzewów ma znaczenie zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych do wyliczenia kary w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie tego zdarzenia. Jak wskazał organ odwoławczy, organ I instancji błędnie przyjął do wyliczenia kary administracyjnej stawki niższe, obowiązujące w 2005 r., zamiast przyjąć stawki obowiązujące w dacie usunięcia drzew i krzewów, tj. stawki

z 2004 r. Organ odwoławczy uwzględniając zakaz reformationis in peius nie zmienił ich, nie dopatrując się rażącego naruszenia prawa, bowiem przepisy ustawy

o ochronie przyrody nie regulują wprost kwestii, jakie przepisy stosować tj. obowiązujące w dacie usunięcia drzew czy w dacie ustalenia (wykrycia) tego faktu. Niewątpliwie sama strona skarżąca podaje, że 4 świerki przesadziła w 2004 r., co może świadczyć o tym, że w tym też terminie były usuwane przedmiotowe drzewa

i krzewy

Także niezasadny jest zarzut naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa, zaskarżona decyzja zawiera bowiem obszerne uzasadnienie faktyczne i prawne, w którym organ odwoławczy wskazał fakty, które uznał za udowodnione i dowody na których się oparł.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.