Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2780/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 66 ust. 1 pkt 3, art. 81c ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 93 poz 888
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane
article: art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Marcin Kamiński (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 188/17 w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do należytego stanu technicznego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 188/17, po rozpoznaniu skargi J. L., na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do należytego stanu technicznego, oddalił skargę.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia:

Decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (u.p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Koszalinie (organ I instancji), nakazał współwłaścicielom K. N. i J. L. doprowadzenie budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr [...] w M., gm. [...] przy ul. [...] do odpowiedniego stanu technicznego w terminie do dnia 31 października 2017 r. poprzez: rozebranie istniejącego pokrycia dachowego wraz z łatami; wymianę, wzmocnienie lub naprawę uszkodzonych elementów konstrukcji więźby dachowej, w zależności od stopnia ich zużycia; impregnację całości konstrukcji drewnianej więźby dachowej preparatami antygrzybicznymi, przeciw insektom i przeciwogniowymi; montaż folii paroprzepuszczajnej (wiatroizolacji) oraz łat; montaż obróbek blacharskich i pokrycia dachowego; wymianę bądź uzupełnienie elementów odwodnienia budynku; wykonanie izolacji poziomowej i pionowej fundamentów budynku; wykonanie opaski drenażowej wokół budynku; remont elewacji budynku; przemurowanie kominów ponad dachem i obielenie ich w poziomie strychu. Organ I instancji zaznaczył, że ww. roboty budowlane należy prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.

Organ I instancji wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte z urzędu w związku z pismem K. N. z dnia [...] lipca 2016 r. Według ustaleń organu, działka nr [...] obr. [...] stanowi współwłasność K. N. (udział 5.244/10.000) i J. L. (udział 4.756/10.000). Na terenie nieruchomości usytuowany jest budynek mieszkalny, zawierający łącznie dwa lokale mieszkalne, posiadające osobne wejście z zewnątrz, przy czym lokal nr [...] usytuowany jest w parterze budynku i stanowi własność J. L., lokal mieszkalny nr [...] usytuowany na piętrze budynku, stanowi własność K. N.. Organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2016 r. przeprowadził kontrolę przedmiotowej nieruchomości i usytuowanego na niej budynku mieszkalnego. Budynek został wybudowany w latach 20. XX wieku w technologii tradycyjnej murowanej, stropy międzykondygnacyjne drewniane ze ślepym pułapem, dach wielospadowy pokryty dachówką cementową. Kontrola wykazała, że obiekt znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Stwierdzono m.in. liczne zawilgocenia ścian zewnętrznych (widoczne wykwity oraz odparzenia tynków zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynku), zarysowanie ściany zewnętrznej szczytowej (elewacja zachodnia), zarysowanie nadproża okiennego w pokoju lokalu nr [...] (od strony drogi publicznej), nieszczelność pokrycia dachowego oraz korozję biologiczną elementów drewnianych konstrukcji dachu (część elementów przegniła i spróchniała), odspojenie opaski betonowej wokół budynku, a miejscami jej brak, brak izolacji pionowej ścian fundamentowych. W pomieszczeniu gospodarczym w obrębie lokalu nr [...] na wysokości 50 cm poniżej otworu (wylotu) przewodu kominowego stwierdzono wykwity o ciemnym zabarwieniu. Organ I instancji ustalił, że lokal nr [...] nie jest obecnie użytkowany i ogrzewany (brak urządzeń grzewczych), a instalacja elektryczna została odłączona od zasilania około dwa lata temu. Wcześniej lokal nr [...] był użytkowany wyłącznie w okresie letnim.

Organ I instancji wskazał, że została sporządzona opinia techniczna z dnia [...] lipca 2016 r. mgr. inż. J. K., posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, dostarczona przez pełnomocnika K. N., przedstawiająca szczegółowe informacje dotyczące stanu technicznego ww. budynku oraz zakresu robót budowlanych koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego. J. L. dostarczył opinię techniczną z dnia [...] kwietnia 2016 r. dotyczącą stanu technicznego przedmiotowego budynku, sporządzoną przez mgr. inż. M. W., posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.

Jak stwierdził organ I instancji, w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, żadna ze stron nie przedstawiła protokołów z przeglądów okresowych stanu technicznego elementów budynku, świadczących o jego właściwym utrzymaniu. Organ I instancji dodał, że zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika K. N.: "od 1997 r. obiekt nie został ani razu poddany pracom remontowym, a jego stan techniczny systematycznie się pogarsza (...)".

Organ I instancji nadmienił, że brak ocieplenia budynku nie oznacza, że znajduje się on w nieodpowiednim stanie technicznym, a prace związane z jego dociepleniem stanowią swoistą modernizację obiektu budowlanego i wykraczają pozą obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym.

Organ I instancji stwierdził, że art. 66 ust. 1 pkt 1-4 u.p.b. znajduje zastosowanie, jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek w nim wymienionych, organ nie tylko jest uprawniony, ale zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Zaznaczył, że organ nie jest związany w sprawie zagadnieniem podziału kosztów remontu, gdyż decyzja tego organu nie rozstrzyga o sposobach finansowania robót, a jedynie rozstrzyga o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego budynku. Organ I instancji wskazał, że utrzymanie części wspólnych budynku (tj. fundamenty, ściany, stropy, konstrukcja dachu wraz z pokryciem dachowym, instalacje i urządzenia związane z budynkiem) należą w myśl u.p.b. do współwłaścicieli nieruchomości, a w przypadku uchylania się od obowiązków wynikających wprost z niniejszej decyzji, pozostali współwłaściciele, po ich wykonaniu, mogą domagać się zwrotu poniesionych nakładów przed sądem powszechnym.

Organ I instancji zaznaczył, że w przypadku zamiaru przystąpienia do użytkowania lokalu nr [...], należy przeprowadzić roboty remontowe, a w trakcie ich realizacji uwzględnić w szczególności wykonanie nowych posadzek wraz z izolacją przeciwwilgociową i ich dociepleniem, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej oraz wymianę instalacji elektrycznej, oświetleniowej i centralnego ogrzewania. Organ I instancji nadmienił, że przedmiotowa decyzja wskazuje jedynie zakres robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do odpowiedniego stanu technicznego, pozostawiając właścicielom prawo doboru techniki ich wykonania oraz rodzaju użytych materiałów budowlanych.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. L. (skarżący).

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 i art. 83 ust. 2 u.p.b., Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie (organ odwoławczy), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2016 r.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy przedstawił ustalenia wynikające z treści protokołu kontroli PINB w Koszalinie z dnia [...] sierpnia 2016 r. Ponadto organ odwoławczy wskazał na negatywny stan występujący w budynku i przedstawiony w opinii technicznej z dnia [...] lipca 2016 r., przedłożonej przez pełnomocnika K. N.. Organ odwoławczy wskazał na końcowy wniosek wypływający z treści ww. opinii ("Budynek będący przedmiotem niniejszego opracowania w chwili obecnej wymaga podjęcia niezwłocznych działań - prac naprawczych i renowacyjnych - w celu przywrócenia mu prawidłowych cech techniczno-użytkowych i powstrzymanie dalszej jego degradacji"). Organ odwoławczy przedstawił również stanowisko wynikające, z przedłożonej przez skarżącego opinii technicznej stanu technicznego budynku z dnia [...] kwietnia 2016 r. ("Użytkowników budynku czeka remont generalny lub dalsza systematyczna degradacja wartości użytkowej budynku. Widoczny brak kompleksowej gospodarki remontowej będzie odbijał się również i na wartości nieruchomości"). Organ odwoławczy uznał, że przedmiotowy budynek przy ul. [...] w M. znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Wskazał, że zarówno organ I instancji, jak i osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane, sporządzające obie opinie techniczne przedłożone przez skonfliktowane strony, opisują te same nieprawidłowości, polegające na zawilgoceniu ścian zewnętrznych oraz sufitów, zarysowaniu ścian i nadproży, nieszczelności i bardzo złym stanie silnie wyeksploatowanego pokrycia dachowego, korozji biologicznej elementów drewnianej więźby dachowej, nieszczelności obróbek blacharskich oraz rynien i rur spustowych, posiadających liczne ubytki, złym stanie kominów na strychu i ponad dachem, złym systemie odwodnienia budynku powodującym, odprowadzanie wody do gruntu w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu, odspojeniu lub całkowitym braku opaski betonowej wokół budynku, braku izolacji poziomej i pionowej fundamentów, braku izolacji pod podłogą na gruncie, złym stanie stolarki okiennej i drzwiowej, zawilgoceniu, odparzeniu i destrukcji tynków oraz powłok malarskich ścian zewnętrznych.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji był zobligowany do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b. Organ odwoławczy uznał również, że kwestionowana decyzja została prawidłowo skierowana do wszystkich współwłaścicieli przedmiotowego budynku, zgodnie z art. 61 u.p.b. w związku z art. 5 ust. 2 tej ustawy. Jak zauważył organ odwoławczy, obowiązek utrzymania części wspólnych budynku, ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach budynku. Wskazał, że szczegółowe określenie zakresu prac, sposobu ich wykonania, metody przeprowadzenia, sposobu finansowania i ewentualnego podziału kosztów pozostaje w gestii obojga zobowiązanych, do których jest skierowana kwestionowana decyzja. Odnosząc się do argumentów odwołania skarżącego, który uważa, iż kwestionowana odwołaniem decyzja jest za bardzo szczegółowa, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wskazał jakie roboty budowlane należy wykonać w celu doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego, pozostawiając precyzyjne określenie zakresu robót i konkretnego sposobu ich wykonania w gestii osoby posiadającej uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, która będzie, nadzorowała wykonanie tych robót. Organ odwoławczy podniósł, że przyczyną złego stanu technicznego budynku jest przede wszystkim narażenie poszczególnych elementów na destrukcyjny wpływ wody, przenikającej przez nieszczelne pokrycie dachu, zalewającej ściany z powodu braku właściwego odwodnienia i opaski wokół obiektu oraz podciąganej kapilarnie przez pozbawione jakiejkolwiek izolacji fundamenty i ściany. Organ odwoławczy zauważył, że z opinii technicznej przedłożonej przez pełnomocnika K. N. wynika, że "dachówka nie spełnia swojej roli, a jej parametry mechaniczno-wytrzymałościowe powodują jej uszkodzenie i zapadanie się pracownika podczas prac konserwacyjnych, co - zdaniem organu - wyklucza proponowaną przez stronę "wymianę paru dachówek oraz uszczelnienie miejsca wymiany zaprawą". Jak wskazał organ odwoławczy, organ I instancji określił zakres robót obejmujących części wspólne budynku, konieczny w celu doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego, a doprowadzenie budynku, jak to określiła strona do "stanu idealnego" wymagałoby wykonania znacznie większego zakresu robót budowlanych, ale o podjęciu takich działań mogą zadecydować jedynie współwłaściciele obiektu.

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Kwestionowanej decyzji skarżący zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b., poprzez nakazanie przeprowadzenia robót, których zakres przekracza znacznie pojęcie "usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości", nakazanie współwłaścicielom wykonanie robót stanowiących, w istocie częściową odbudowę budynku; 2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na jego przebieg i wynik, t. j. art. 6 k.p.a., poprzez wydanie decyzji nieznajdującej oparcia w przepisach prawa, a co za tym idzie niedopuszczalnej, oraz art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przejawiające się w niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności, niepodjęciu przez organ z urzędu działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy, powierzchownej i wybiórczej ocenie zebranego w sprawię materiału dowodowego, utożsamienia "prac zalecanych" z pojęciem "prac koniecznych", skutkujące błędnym ustaleniem, że nakazane w decyzji prace niezbędne, stanowią jedyny skuteczny środek umożliwiający doprowadzenie budynku do odpowiedniego stanu technicznego.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, że przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Stosownie bowiem do art. 61 ust. 1 u.p.b., właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:

1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;

2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Sąd I instancji wskazał, że w świetle powyższego, obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest dokonanie szczegółowych ustaleń faktycznych, z których jednoznacznie będzie wynikało, że występują nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego obiektu budowlanego uzasadniające interwencję organu, w celu usunięcia tego nieprawidłowego stanu.

W ocenie Sądu I instancji, powyższy obowiązek został spełniony w sprawie administracyjnej przez organy orzekające w sprawie. Bezsporne jest, że na skutek wniosku K. N. pracownicy organu nadzoru budowlanego przeprowadzili w dniu [...] sierpnia 2016 r. kontrolę stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...], usytuowanego na działce nr [...] w M.. Przedmiotowy budynek składa się z dwóch lokali mieszkalnych. K. N. posiada udział 5.244/10.000 w nieruchomości wspólnej i odrębną własność, lokalu nr [...], znajdującego się na piętrze budynku. J. L. posiada udział 4.756/10.000 w nieruchomości wspólnej i odrębną własność lokalu nr [...], znajdującego się na parterze ww. budynku. Z przebiegu kontroli został sporządzony protokół. Wynika z niego, że obiekt znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Wskazują na to: liczne zawilgocenia ścian (widoczne wykwity oraz odparzenia tynków) zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz budynku; zarysowania na ścianie zewnętrznej szczytowej oraz zarysowania nadproża okiennego od strony drogi publicznej. W trakcie kontroli ustalono nieszczelności pokrycia dachowego oraz korozję biologiczną elementów drewnianych konstrukcji dachu - część elementów przegniła lub spróchniała. Stwierdzono odspojenie opaski betonowej wokół budynku (miejscami jej brak), a nadto brak izolacji pionowej ścian fundamentowych budynku. Udział w kontroli wziął przedstawiciel skarżącego oraz K. N., żadna ze stron nie składała uwag do ww. protokołu kontroli.

Sąd I instancji wskazał, że stosownie do art. 81 c ust. 2 u.p.b., organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Sąd wskazuje, że organ rozpoznający sprawę dysponował opiniami technicznymi w rozumieniu ww. przepisu, na temat stanu technicznego przedmiotowego budynku, sporządzonymi na zlecenie współwłaścicieli budynku. Uczestniczka przedstawiła organowi opinię z dnia [...] lipca 2016 r. sporządzoną przez mgr inż. J. K.. Skarżący przedstawił organowi opinię z dnia [...] kwietnia 2016 r. sporządzoną przez mgr inż. M. W.. W oparciu o wyżej wskazany materiał dowodowy organ I instancji wydał decyzję nakazującą J. L. oraz K. N. doprowadzenie obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego. Organ I instancji zaznaczył, że ww. roboty budowlane należy prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.

W ocenie Sądu I instancji, organ spełnił obowiązek pełnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) oraz dopuścił wszystkie istotne dowody przyczyniające się do wyjaśnienia sprawy (art. 75 § 1 k.p.a.). Ustalenia protokołu kontroli wsparte materiałem dowodowym przedstawionym przez strony, były w ocenie Sądu I instancji wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia zgodnego z przepisem prawa materialnego. Wbrew zarzutowi skargi, dotyczącego braku inicjatywy dowodowej organu, wynikający z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązek zostanie zrealizowany także w sytuacji, gdy to strona (strony), dostarczy materiał dowodowy, który w ocenie organu będzie wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Sąd I instancji uznał, że ww. wymóg został w sprawie spełniony przez organy, skoro organ dysponował stosownymi opiniami technicznymi obrazującymi całościowo stan techniczny przedmiotowego budynku. Organ w uzasadnieniu decyzji, spełniającej wymogi w zakresie wskazania stanu faktycznego i prawnego sprawy, przedstawił okoliczności mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie pomijając przy tym żadnych dowodów. Dokonując oceny organ wskazał, z jakiej przyczyny przyjął potrzebę zastosowania w sprawie nakazów wynikających z przepisu prawa materialnego - art. 66 § 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, co oznacza - zdaniem Sądu I instancji - że zarzut skargi o naruszeniu wydaną decyzją ww. przepisów k.p.a. oraz art. 6 i art. 8 k.p.a., nie znajduje potwierdzenia w okolicznościach sprawy. Zdaniem Sądu I instancji, zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.), organ przedstawił własną ocenę poszczególnych dowodów we wzajemnej ich łączności, opierając ją na przekonujących podstawach. Sąd nie dopatrzył się dowolności w ocenie organu czy potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego m.in. o ekspertyzę techniczną, czego domagał się skarżący kierując przeciwko zaskarżonej decyzji zarzut braku niedostatecznego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności zmierzających do wyjaśnienia sprawy. Zarzuty te Sąd I instancji uznał za niezasadne. Zdaniem Sądu I instancji, zarzuty skargi, w ww. mierze sprowadzają się do polemiki nad dokonaną przez organ oceną wartości dotychczas zebranych w sprawie dowodów i wynikających z nich okoliczności. Sąd I instancji uznał, że zarzuty te nie były wystarczające do podważenia skutecznie ustaleń organu. Kierując się posiadaną wiedzą oraz stanowiskiem z opinii technicznych, organ wskazał, w oparciu o jakie ustalenia uznał potrzebę wydania decyzji o określonej treści, mimo podnoszonych przez skarżącego różnic wynikających z ww. opinii sporządzonych na zlecenie współwłaścicieli budynku.

Odnosząc się do wniosku skargi o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka, Sąd I instancji wyjaśnił, że sąd administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed właściwymi organami. Sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Zgodnie bowiem z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sąd wydaje orzeczenie na podstawie akt sprawy. Stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a., w procedurze sądowoadministracyjnej możliwe jest jedynie na zasadzie wyjątku przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu. W postępowaniu tym nie ma natomiast prawnej możliwości przesłuchania świadka, czy strony. Z tych względów ww. wniosek dowodowy skarżącego nie mógł zostać uwzględniony przez Sąd.

Podsumowując, Sąd I instancji za prawidłowy uznał ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny sprawy, który przyjął jako własną faktyczną podstawę rozstrzygnięcia w ramach sądowej kontroli zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji podkreślił, że decyzja wydana w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b. ma charakter związany, gdyż organ nadzoru po ustaleniu wystąpienia przesłanki przewidzianej w tym przepisie jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Decyzja tego rodzaju służy usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości, wynikających z niewłaściwego użytkowania obiektu budowlanego, braku jego konserwacji lub gdy są one następstwem naturalnego zużycia. Skład orzekający w pełni podzielił pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym, roboty objęte nakazem wydanym w oparciu o ww. przepis mają charakter naprawczy. Celem tego przepisu jest zapewnienie bezpiecznego użytkowania obiektu, wobec czego w sytuacji stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego decyzja organu nadzoru budowlanego może zobowiązywać do przeprowadzenia wszelkich niezbędnych robót budowlanych, koniecznych do zapewnienia stanu technicznego wymaganego przez obowiązujące przepisy prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 2238/14, Lex nr 2083459).

W ocenie Sądu I instancji, organ rozstrzygający w sprawie wykazał potrzebę podjęcia interwencji w ramach posiadanych uprawnień na podstawie art.66 ust.1 pkt 3 u.p.b. Zdaniem Sądu I instancji, zarówno protokół kontroli przedmiotowego obiektu, jak i opinie techniczne przedstawione przez strony postępowania, potwierdzają ustalenia organu, że wybudowany w latach 20-tych ubiegłego wieku budynek przy ul. [...] w M. znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym w rozumieniu ww. przepisu. Sąd I instancji nie dopatrzył się w wywodach organu tego rodzaju rozbieżności, które miałyby wskazywać, że naruszenie wymagań wynikających z obowiązujących przepisów prawa w zakresie określonym w wydanej decyzji, nie zostało dostatecznie ustalone. Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący jako współwłaściciel budynku mieszkalnego nie podziela oceny organu na temat stanu technicznego tego obiektu. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, że obie przedłożone przez strony opinie, opisują te same nieprawidłowości występujące w obiekcie, polegające na zawilgoceniu ścian zewnętrznych i wewnętrznych oraz sufitów, zarysowaniu ścian i nadproży, nieszczelności i bardzo złym stanie silnie wyeksploatowanego pokrycia dachowego, korozji biologicznej elementów drewnianej więźby dachowej, nieszczelności obróbek blacharskich oraz rynien i rur spustowych, posiadających liczne ubytki, złym stanie kominów na strychu i ponad dachem, złym systemie odwodnienia budynku, powodującym odprowadzenie wody do gruntu w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu, odspojeniu lub całkowitym braku opaski betonowej wokół budynku, braku izolacji poziomej i pionowej fundamentów, braku izolacji pod podłogą na gruncie, złym stanie stolarki okiennej i drzwiowej, zawilgoceniu, odparzeniu i destrukcji tynków oraz powłok malarskich ścian zewnętrznych.

Zdaniem Sądu I instancji, nałożone przez organ I instancji obowiązki przeprowadzenia robót budowlanych korespondują z ustaleniami poczynionymi przez organ w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy. Sąd I instancji nie podzielił zarzutów skargi o tym, że zakres nakazanych przez organ robót przekracza pojęcie: "usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości". Organ w swym badaniu uwzględnił bowiem zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu jak i wziął pod uwagę możliwości jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego, w oparciu o dwie opinie techniczne oraz przepisy techniczno-budowlane dotyczące warunków użytkowania obiektów. Wynikający z ustaleń kontroli obiektu zakres stwierdzonych nieprawidłowości dotyczy tych samych aspektów, o których mowa w ocenach technicznych, mających walor dowodu w rozumieniu art. 81 c ust. 2 u.p.b. Kwestią sporną jest dla-skarżącego stwierdzona w decyzji potrzeba podjęcia prac naprawczych dachu budynku budowlanego wraz z łatami, montażu położenia folii paroprzepuszczalnej, impregnacji całości więźby drewnianej dachu preparatami grzybobójczymi i przeciw insektom oraz remont elewacji. Sąd I instancji uznał, że w realiach niniejszej sprawy nie stanowiło naruszenia prawa przyjęcie przez organ wniosków co do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku jednej z dwóch opinii, która w zakresie potrzeby przeprowadzenia prac naprawczych była dalej idąca, jeżeli ustalenia te potwierdza całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W ocenie Sądu I instancji, opis budynku przedstawiony w obu opiniach technicznych, zobrazowany materiałem fotograficznym, wskazuje na prawidłowość rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego wydanego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b. Oceny tej nie dyskwalifikuje podnoszona przez stronę (w oparciu o uzupełnienie opinii technicznej z dnia [...] kwietnia 2016 r.), rzekoma nadinterpretacja organu treści opinii technicznej mgr inż. M. W., polegająca na utożsamieniu użytego w niej pojęcia "prac zalecanych" z pojęciem "prac koniecznych . Sąd I instancji uznał powyższy zarzut za nietrafny. Kwestia użycia przez ww. osobę opiniującą sformułowania "zaleca się", nie zwalniało organu od podjęcia całościowej oceny dowodów i w konsekwencji określenia stanu technicznego budynku w świetle przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b.

Sąd I instancji uznał, że to finalnie zadaniem organu było stwierdzenie, czy ujawniony stan obiektu narusza/nie narusza wymagań wynikających z obowiązujących przepisów prawa. W ocenie tej, przeprowadzonej na gruncie postępowania administracyjnego, Sąd I instancji nie dopatrzył się wywodów sprzecznych, wskazań wadliwych, które nie odzwierciedlają potrzeby rozstrzygnięcia w sposób dokonany przez organ, ale świadczących o potrzebie uzupełnienia materiału dowodowego, jak domagał się skarżący.

Sąd I instancji nie podzielił uwag skarżącego dotyczących zbytniego uszczegółowienia w decyzji wymaganych prac budowlanych, jeżeli ten sam cel można było osiągnąć zamiennie. Zdaniem Sądu I instancji, skarżący nie przedstawił argumentacji, która pozwoliłaby poddać w wątpliwość zasadność nakazów nałożonych w decyzji organu pierwszej instancji. Sąd I instancji zauważył, że nieprawidłowości dotyczące stanu technicznego pokrycia dachu, posiadającego ubytki i nieszczelności, korozję powierzchni dachówek umocowanych za pomocą zaprawy cementowej, obrazuje dokumentacja zdjęciowa znajdująca się w opinii technicznej z dnia [...] lipca 2016 r. Organ I instancji sformułował m.in. nakaz rozebrania pokrycia dachowego wraz z łatami oraz wykonania obróbek blacharskich i montaż pokrycia dachowego.

W nakazie tym, zdaniem Sądu I instancji, nie sposób dopatrzeć się przekroczenia granic działania organu na podstawie i w granicach prawa. Jak podnosił organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ I instancji wskazał jakie roboty budowlane należy wykonać w celu doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego, pozostawiając precyzyjne określenie zakresu robót i konkretnego sposobu ich wykonania w gestii osoby posiadającej uprawnienia o specjalności konstrukcyjno-budowlanej, która będzie nadzorowała wykonanie tych robót. Zatem to do ww. osoby, będzie należał wybór metod remontowych i użycia konkretnych materiałów, za pomocą których będzie możliwe doprowadzenie obiektu do stanu technicznego zgodnego z prawem. Zdaniem Sądu I instancji, organ nie określił w swej decyzji nakazów zbyt szczegółowo i w sposób nieproporcjonalny, prowadzący do wykonania prac jakościowo przekraczających pojęcie prac niezbędnych, w kontekście wynikającym z art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b. Możliwość wykorzystania dotychczas położonych dachówek na przedmiotowym budynku nie została przez organ wykluczona, ale oczywiste jest, że będzie ostatecznie zależała od jej przydatności, którą będzie można stwierdzić po rozebraniu pokrycia. Ocena ta będzie zadaniem osoby nadzorującej prace budowlane, legitymującej się stosownymi uprawnieniami budowlanymi. Zdaniem Sądu I instancji, ww. kwestii dotyczącej pokrycia dachowego, organ ograniczył się więc do nałożenia na stronę jedynie obowiązku podstawowego, służącego zatrzymaniu dalszej degradacji stanu budynku i utrzymaniu go w odpowiednim stanie technicznym, a na potrzebę taką wskazują m.in. ślady zalewania wodą sufitu w lokalu nr [...] w ww. budynku oraz dokumentacja fotograficzna przedstawiona w opinii technicznej z dnia [...] lipca 2016 r. obrazująca stan dachu, elewacji, opaski cokołu i innych elementów budynku.

W ocenie Sądu I instancji, biorąc pod uwagę wiek budynku (prawie stuletni), o którym mowa w zaskarżonej decyzji, co najmniej od 1997 r. nie remontowanego (jak wskazał pełnomocnik uczestniczki w toku postępowania administracyjnego), zakres robót naprawczych i użycia obecnie występujących materiałów budowlanych np. w postaci folii paroprzepuszczalnej (mającej na celu zapewnienie także odpowiedniego stanu wilgotności więźby dachowej, już wykazującej ślady zagrzybienia w skutek zawilgocenia) czy zabezpieczenia konstrukcji dachu preparatami chemicznymi, był dopuszczalny. Stan ścian zewnętrznych budynku także bez wątpienia wymagał podjęcia działań naprawczych z uwagi na destrukcję powłok z zawilgoceniem i odparzeniem tynku. Sąd I instancji uznał zatem, że zakres wymaganych prac i użycia wskazanych przez organ materiałów, nie przekracza zwykle przyjętych działań naprawczych przy tego rodzaju obiektach budowlanych, co do których organ stwierdził nieodpowiedni stan techniczny w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b. W sprawie należy uwzględnić, że występujące zawilgocenia fundamentów ścian budynku, ścian wewnętrznych i zewnętrznych, drewnianej więźby dachowej, a także nieodpowiedni stan pokrycia dachu, obróbek blacharskich, odprowadzenia wód opadowych i odwodnienia budynku, bez wątpienia został potwierdzony przez organ wskazanymi przez niego dowodami, co oznacza, że wymagane było podjęcie przez ten organ działań interwencyjnych z art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b. Przy ocenie tego stanu budynku należy uwzględnić nie tylko kwestię potrzeby zachowania poszczególnych jego elementów w odpowiednim stanie technicznym z punktu widzenia wartości wynikających z ww. przepisu, ale także zważyć na skutki tego stanu dla zdrowia i życia przebywających w tym budynku osób. W przedmiotowym budynku, w lokalu nr [...] mieszka na stałe uczestniczka. Stan zawilgocenia i zagrzybienia budynku, bez wątpienia rzutuje na niemożliwość zgodnego z wymogami prawa korzystania z budynku przez osoby w nim przebywające. Z akt sprawy wynika, że stan zawilgocenia oraz zagrzybienia budynku jest zaawansowany i dotyka w istocie całego obiektu budowlanego. Zatrzymaniu i eliminacji tych procesów służą nakazy skierowane przez organ pierwszej instancji w swej decyzji. Zastosowanie instytucji z art. 66 ust. 1 u.p.b., służy właśnie zatrzymaniu procesów powodujących degradację budynku oraz wyeliminowaniu ustalonych przez organ zjawisk negatywnych dotychczas występujących w budynku zarówno od strony dachu, elewacji, jak i fundamentu, które mają także znaczenie dla zdrowia mieszkańców budynku.

Zdaniem Sądu I instancji, organ w swym nakazach wskazał jedynie na zakres koniecznych robót, które zapobiegną negatywnym skutkom odziaływania czynników zewnętrznych i pozwolą na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego z zapewnieniem stanu technicznego wymaganego przez obowiązujące przepisy prawa. Sąd I instancji nie znalazł podstaw, do kwestionowania ustaleń wynikających z dotychczas dysponowanego przez organ materiału dowodowego w postaci dwóch opinii technicznych sporządzonych przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane. W ocenie Sądu I instancji, brak jest podstaw do uznania, iż opinie te w istotnych swych kwestiach są na tyle rozbieżne, że wymagały jak wnosił o to skarżący podjęcia przez organ działań polegających na uzyskaniu trzeciej opinii - ekspertyzy, która miałaby jednoznacznie określić zakres robót koniecznych do wykonania, aby stan obiektu spełniał wymogi przepisów prawa dotyczących użytkowania obiektu budowlanego. Sąd I instancji uznał, że sporządzone opinie techniczne posiadały walor dowodu w sprawie. Organ nadzoru budowlanego, którego pracownicy bez wątpienia posiadają fachową, wyspecjalizowaną wiedzę i odpowiednie środki, uwzględnił uwagi zawarte w obu opracowaniach, wskazując w swych wywodach, jakimi względami z uwagi na okoliczności sprawy, kierował się w swym rozstrzygnięciu.

Nie budziła także wątpliwości Sądu I instancji kwestia skierowania obowiązku z art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b., do wszystkich współwłaścicieli przedmiotowego budynku, skoro nakazy dotyczą części wspólnych tego obiektu. Obowiązki wykonania robót budowlanych z ww. przepisu, obciążają wszystkich współwłaścicieli niezależnie od tego czy ich wykonanie leży w ich interesie i czy jest zgodne z ich wolą i zamierzeniami ze względu na wiek budynku i ekonomiczną ocenę takich działań. Wykonać te obowiązki nie tylko może, ale jest również zobowiązany każdy ze współwłaścicieli budynku, nawet przy sprzeciwie pozostałych. Trzeba bowiem uwzględnić, że przepis z art. 66 ust. 1 u.p.b. nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz precyzuje już istniejący ustawowy obowiązek z art. 61 u.p.b. Przepis z art. 66 ust. 1 ww. ustawy, nie uzależnia też wydania nakazu od posiadanych przez właściciela środków finansowych, pozwalających na ich wykonanie. Na podstawie tego przepisu, organ nie rozstrzyga o sposobach finansowania wykonania robót, ale o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego obiektu. Stąd podnoszone skargą kwestie aspektów historycznych, ekonomicznych, chęci i zgody stron na wykonanie robót naprawczych, czy konieczność współfinansowania kosztów tychże robót - na co wskazywała uczestniczka, nie należą do przesłanek, którymi organ winien się kierować przy rozstrzygnięciu sprawy. Rozłożenie ciężaru kosztów remontów i napraw, a także - przeprowadzenia poszczególnych prac jest sprawą współwłaścicieli budynku, a w razie sporu - sprawą cywilną, nienależącą do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Ta sama zasada obowiązuje w przypadku egzekucji obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 1014/14, Lex nr 1999999).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. L..

W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji. Skarżący domagał się również zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] sprzecznej z art. 7 Konstytucji RP i art. 2 Konstytucji RP, tj. naruszającej prawo materialne - art. 66 ust. 1 pkt 3) u.p.b.,

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy decyzja organu została wydana z naruszeniem przepisów k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na przebieg i wynik postępowania, a mianowicie artykułów: art. 6 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji nie znajdującej oparcia w przepisach prawa, a co za tym idzie, niedopuszczalnej, oraz art. 7, 8, 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przejawiające się w niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, niepodjęciu przez organ z urzędu działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy, powierzchownej i wybiórczej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, utożsamieniu pojęcia "prac zalecanych" z pojęciem "prac koniecznych", skutkujące błędnym ustaleniem, że nakazane w decyzji prace są niezbędne, stanowią jedyny skuteczny środek umożliwiający doprowadzenie budynku do odpowiedniego stanu technicznego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została oddalona jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji.

Ponieważ w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny był zobowiązany do rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej w granicach skargi kasacyjnej.

Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego staje się zatem orzeczenie sądu pierwszej instancji w takim zakresie, w jakim zostało zaskarżone, oraz w świetle tych podstaw kasacyjnych, które zostały wskazane i skonkretyzowane przez skarżącego kasacyjnie. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych.

W pierwszej kolejności ocenie należało poddać zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie art. 6, 7, 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. Zarzuty te zostały ukierunkowane na podważenie prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji pozytywnej oceny legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego kasacyjnie kontrolowany Sąd błędnie uznał, że skarżony organ prawidłowo wyjaśnił i ocenił stan faktyczny sprawy w zakresie istnienia podstaw do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3) u.p.b.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał powyższe zarzuty za pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Nie można przede wszystkim zgodzić się z twierdzeniem autora skargi kasacyjnej, że ocena przedłożonych przez skarżącego oraz uczestniczkę postępowania K. N. dokumentów w postaci tzw. opinii technicznych dotyczących stanu technicznego budynku sporządzonych przez J. K. i M. W. została dokonana przez organy z przekroczeniem ustawowych granic (art. 80 k.p.a.). Trafna jest zatem konstatacja Sądu pierwszej instancji, że organ odwoławczy nie przekroczył zakresu dopuszczalnej swobody w zakresie kwalifikacji wiarygodności, mocy i przydatności dowodowej powyższych dokumentów w zakresie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Jakkolwiek powyższe dokumenty nie stanowią w sensie formalnym ocen technicznych lub ekspertyz, o których mowa w art. 81c ust. 2 u.p.b., to jednak ze względu na fachowe kwalifikacje ich autorów w dziedzinie budownictwa skarżony organ był uprawniony do wykorzystania ocen oraz wniosków z nich wynikających w procesie ustalania stanu faktycznego sprawy. Trzeba ponadto uwzględnić, że stan techniczny spornego budynku został ustalony także na podstawie protokołu jego kontroli przez uprawnionych pracowników organu, którzy również dysponują specjalistyczną wiedzą i doświadczeniem z zakresu budownictwa. Zestawienie treści powyższych dokumentów ("opinii technicznych") nie dowodzi, że pomiędzy zawartymi w nich ustaleniami lub wnioskami zachodzą sprzeczności wymagające od organu wyjaśnienia przez dopuszczenie dowodu z opinii technicznej lub ekspertyzy niezależnego specjalisty. Podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność zróżnicowanej oceny stopnia zużycia i stanu technicznego pokrycia dachowego w obydwu opiniach (według opinii J. K. stan ten jest "bardzo zły", natomiast według M. W. – "dostateczny", jednakże ten ostatni autor jednocześnie zaleca wykonanie "wymiany pokrycia z łaceniem, montażem izolacji (...)", wskazując, że procentowe zużycie waha się od 31-50 %, a sam remont kapitalny może być odłożony co najwyżej na okres do 1 roku) nie stanowi sama w sobie przesłanki do uznania, że ocena materiału dowodowego organu przekroczyła granice zasady swobodnej oceny dowodów.

Wobec powyższego należy przyjąć, że prawidłowość sądowoadministracyjnej oceny ustalonej przez organy nadzoru budowlanego podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w świetle przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 3) u.p.b. nie została skutecznie podważona.

W drugiej kolejności weryfikacji poddano zarzut wadliwego utożsamiania przez organy i Sąd pierwszej instancji pojęć "prac zalecanych" (wskazanych w przedłożonych przez strony postępowania "opiniach") i "prac koniecznych" (które mogą być przedmiotem nakazu wykonania na podstawie art. 66 ust. 1 u.p.b.), które miało doprowadzić do błędnego określenia w zaskarżonej decyzji zakresu i treści prac budowlanych, których wykonanie ma służyć usunięciu nieodpowiedniego stanu technicznego budynku.

Zarzut powyższy został skonstruowany w sposób oczywiście błędny. Z jego treści wynika bowiem, że autor skargi kasacyjnej kwestionuje w istocie sposób zastosowania na tle stanu faktycznego sprawy dyspozycji art. 66 ust. 1 u.p.b. Jest to zatem zarzut naruszenia prawa materialnego przez wadliwe jego zastosowanie. Zarzut ten poddany prawidłowej rekonstrukcji i tak podlega oddaleniu jako bezzasadny. Nie można bowiem podzielić stanowiska skarżącego kasacyjnie, że organy orzekające w sprawie nie dostosowały zakresu i treści nałożonego obowiązku wykonania określonych robót budowlanych do skali i charakteru stwierdzonych nieprawidłowości w zakresu stanu technicznego spornego budynku. Niewątpliwie skarżone organy kierując się zakresem, rodzajem oraz cechami stwierdzonych nieprawidłowości były uprawnione do wyboru takich środków ich usunięcia, które w zgodzie z wiedzą i doświadczeniem w zakresie spraw budowlanych będą w ich ocenie mogły doprowadzić do skutecznego doprowadzenia spornego budynku do odpowiedniego stanu technicznego, a więc do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi. Należy przy tym zgodzić się z oceną Sądu pierwszej instancji, że zakres oraz treść nakazanych robót budowlanych pozostaje w proporcjonalnej i adekwatnej relacji do skali i charakteru stwierdzonych nieprawidłowości. Istotne w tym zakresie jest również pozostawienie przez organ adresatom nakazu decyzyjnego znacznej swobody co do wyboru metod oraz materiałów budowlanych prowadzących do wykonania nałożonego obowiązku. Sąd pierwszej instancji oceniając prawidłowość konkretyzacji dyspozycji art. 66 ust. 1 u.p.b., szczegółowo i precyzyjnie wyjaśnił, z jakich przesłanek wynika prawidłowość określenia zakresu i treści obowiązku wykonania prac budowlanych niezbędnych do przywrócenia odpowiedniego stanu technicznego budynku (zob. s. 17-22 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuje powyższe rozważania, nie podzielając zarzutu skargi kasacyjnej, że zakres oraz rodzaj powyższych robót zostały określone zbyt szeroko oraz w sposób nadmiernie szczegółowy. Twierdzenia skarżącego kasacyjnie, że dla przywrócenia "odpowiedniego" stanu technicznego budynku wystarczające byłoby zastosowanie robót budowlanych o ograniczonym zakresie przedmiotowym lub jakościowym (np. wymiana uszkodzonych dachówek i uzupełnienie spoin między nimi zamiast montażu nowego pokrycia dachowego albo rezygnacja z montażu folii paroprzepuszczalnej lub impregnacji całości konstrukcji drewnianej więźby dachowej) stanowi jedynie pozbawioną merytorycznego uzasadnienia polemikę z ocenami specjalistycznymi organów nadzoru budowlanego.

Niezależnie od powyższych uwag trzeba podkreślić, że do istoty decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3) u.p.b. należy określenie wymaganego rezultatu w zakresie przywrócenia odpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego. Zakres i treść nałożonych obowiązków mają zatem zmierzać do osiągnięcia odpowiedniego stanu technicznego obiektu. Natomiast wybór szczegółowych metod, materiałów lub technik wykonania koniecznych robót budowlanych służących osiągniecie tego stanu pozostawiony jest co do zasady adresatowi decyzji. Zaskarżona decyzja prawidłowo zrealizowała powyższe zasady.

Na zakończenie oceny zasadności skargi kasacyjnej należy stwierdzić oczywistą bezzasadność podniesionego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego "poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu odwoławczego" sprzecznej z art. 7 i art. 2 Konstytucji RP, to jest "naruszającej prawo materialne - art. 66 ust. 1 pkt 3) u.p.b.". Tak postawiony zarzut jako dotknięty zasadniczym błędem konstrukcyjnym nie poddaje się kontroli instancyjnej. Nie tylko nie określono formy i sposobu naruszenia wskazanego przepisu prawa materialnego, lecz także nie wykazano, w jaki sposób przyjęte przez Sąd pierwszej instancji wykładnia lub zastosowanie powyższego przepisu mogłoby naruszyć przywołane wzorce konstytucyjne. Ogólnikowe odwołanie się do konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego, legalności lub praworządności nie jest oczywiście wystarczające w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Mając na względzie całość przedstawionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji.