Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2425/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 144, art. 61a, art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi W. D. – likwidatora Wyższej Szkoły Menedżerskiej w [...] na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] września 20201 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Wyższą Szkołę Menedżerską w [...] w likwidacji (dalej: "Uczelnia") oraz W. D. – założyciela i likwidatora Wyższej Szkoły Menedżerskiej w [...] w likwidacji (dalej: "Skarżący"), postanowieniem z [...] września 2020 r., znak: [...] (dalej: "Postanowienie z [...] września 2020 r.") Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej: "Minister"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3, art. 144 oraz art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: "k.p.a.") utrzymał w mocy postanowienie własne z [...] marca 2020 r., znak: [...], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra z [...] października 2016 r., znak: [...] (dalej: "Decyzja z [...] października 2016 r."), utrzymującej w mocy decyzję własną z [...] kwietnia 2016 r. znak: [...] cofającą pozwolenie W. D. na utworzenie Wyższej Szkoły Menedżerskiej w [...] i nakazującą jej likwidację do dnia [...] grudnia 2016 r.

Z akt sprawy wynikało, że Minister ww. decyzją z [...] kwietnia 2016 r. cofnął pozwolenie na utworzenie Wyższej Szkoły Menedżerskiej w [...] i nakazał jej likwidację do dnia [...] grudnia 2016 r. Rozpatrując złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Decyzją z [...] października 2016 r. utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi Uczelni i Skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Powyższe skargi zostały oddalone (wyrok WSA w Warszawie z 4 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 256/17; wyrok WSA w Warszawie z 5 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 255/17). Od wymienionych powyżej wyroków zostały złożone skargi kasacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z 16 stycznia 2020 r. (sygn. akt I OSK 1390/18 oraz sygn. akt I OSK 2176/18) oddalił wniesione skargi kasacyjne od powyższych wyroków WSA w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku o sygn. I OSK 1390/18, wskazał, że dowody zebrane przez organ w sposób jednoznaczny wskazują na zaistnienie podstaw do wydania Decyzji z dnia [...] października 2016 r. Ocena dokonana przez Sąd I instancji nie została skutecznie w skardze kasacyjnej podważona, a Skarżący nie określił jakie dowody nie zostały przez organ uwzględnione, nie sprecyzował jakie okoliczności zostały pominięte przez organ i jaki miały wpływ na wynik sprawy. Dalej podkreślił, że w sprawie został zebrany materiał dowodowy pozwalający na przyjęcie wypełnienia przesłanki z art. 37 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1668 ze zm. – dalej: "p.s.w."), Wbrew twierdzeniom strony, nie nastąpiła taka zmiana okoliczności faktycznych, która świadczyłaby o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej i czyniła zasadnym wydanie decyzji o umorzeniu postępowania. Uczelnia nie zrealizowała zaleceń i wniosków sporządzonych w wyniku kontroli jej działalności przez co naruszyła w szczególności art. 35, art. 85 ust. 1 pkt 3, art. 99a, art. 103 ust. 3, art. 184 ust. 3 p.s.w. Organ stwierdził także istnienie innych naruszeń dokonanych przez władze Uczelni i jej założyciela, które zostały w decyzji szczegółowo omówione. Realizując zalecenia pokontrolne oraz opracowany program naprawczy Uczelnia przedłożyła jedynie część oczekiwanej dokumentacji, zaś organ podał jakie dokumenty ujęte w programie naprawczym i w wystąpieniu pokontrolnym nie zostały przedłożone, zwracając także uwagę na braki co do organizacji procesu dydaktycznego. W ocenie NSA – Sąd I instancji poddał analizie dokumentację sprawy i zwrócił uwagę na te nieprawidłowości, które uzasadniały zastosowanie procedury z art. 37 ust. 3 p.s.w.

W uzasadnieniu wyroku o sygn. akt I OSK 2176/18, NSA wskazał, że Sąd I instancji przeprowadził wnikliwą ocenę legalności Decyzji z [...] października 2016 r. Szczegółowo omówiono w niej przebieg postępowania, przedstawiono całą dokumentację zgromadzoną przez organ, która stanowiła podstawę poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, w tym także tą, która została dołączona do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazano na stwierdzone nieprawidłowości, przeanalizowano złożoną dokumentację, uznając, że nie zrealizowano zaleceń i wniosków sporządzonych w wyniku kontroli - Uczelnia przedłożyła jedynie część niezbędnej dokumentacji. Podano w niej jakich dokumentów, o których mowa w programie naprawczym oraz w wystąpieniu pokontrolnym, zabrakło, a także jakie informacje dotyczące organizacji procesu dydaktycznego, w tym dyplomowania studentów oraz prowadzenia dokumentacji przebiegu studiów się tam nie znalazły. Stwierdzono zaistnienie szeregu innych zaniedbań w zakresie prowadzonej przez Uczelnię działalności edukacyjnej. Te ustalenia stanowiły podstawę do zastosowania sankcji przewidzianych w art. 37 ust. 3 p.s.w. - Uczelnia, nie realizując zaleceń i wniosków pokontrolnych, naruszyła bowiem rażąco w szczególności art. 35, art. 85 ust. 1 pkt 3, art. 99a, art. 103 ust. 3, art. 184 ust. 3 p.s.w. Skarżący kwestionując ustalenia i oceny nie podał jakie nieprawidłowości - wskazane przez organ - nie występowały w rzeczywistości, w dacie wydania decyzji z [...] października 2016 r.

Sąd poddał analizie zgromadzoną w sprawie dokumentację i wskazał na te nieprawidłowości, które uzasadniały zastosowanie procedury z art. 37 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. W ocenie NSA organ procedując w przedmiotowej sprawie uprawniony był do uwzględnienia okoliczności stwierdzonych decyzjami zawieszającymi prowadzenie zajęć na siedmiu kierunkach studiów, przy czym nie były to okoliczności mające przesądzające znaczenie w sprawie, a przywołane zostały bardziej dla zobrazowania sytuacji w jakiej funkcjonowała Uczelnia. Sąd pierwszej instancji kontrolując legalność zaskarżonej decyzji obowiązany był uwzględnić stan faktyczny na datę jej wydania, zaś postępowania w których wydane zostały ww. decyzje zostały umorzone już po wydaniu zaskarżonej decyzji i w związku z zawartym w niej rozstrzygnięciem. Skarżący nie wskazał również jakich konkretnych czynności procesowych mogących mieć wpływ na wynik – nie mógł w postępowaniu administracyjnym dokonać. Nie znalazł również potwierdzenia zarzut zaniechania przez organ okazania całości akt sprawy.

Wnioskiem z [...] listopada 2019 r. Skarżący wystąpił na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. o stwierdzenie nieważności Decyzji z [...] października 2016 r. W uzasadnieniu wskazał, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa art. 3 ust. 1 lit. g Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską w zw. z art. 70 ust. 5 Konstytucji RP przez naruszenie wolności akademickiej i umyślne działanie mające na celu zakłócenie konkurencji na wewnątrzwspólnotowym rynku edukacyjnym i faworyzowanie wyłącznie uczelni państwowych. W toku postępowania w drugiej instancji Uczelnia przedstawiła szereg dokumentów, potwierdzających, iż zasadnicze nieprawidłowości zostały usunięte, w szczególności poprzez: dokonaniu zmian w statucie Uczelni, wprowadzenie nowego regulaminu organizacyjnego Uczelni oraz uczelnianego wewnętrznego systemu zapewniania jakości kształcenia. Zakres czynności naprawczych świadczył o tym, że Uczelnia dołożyła wszelkich starań dla doprowadzenia działalności do stanu zgodnego z prawem i w tej sytuacji stwierdzenie, ze uchybienia miały charakter rażący jest nieuzasadnione i pomija całokształt materiału dowodowego. Podniosła, że niesłusznie zarzucono Uczelni brak nadzoru rektorskiego nad wykorzystaniem funduszu stypendialno-zapomogowego.

Postanowieniem z [...] marca 2020 r. Minister, działając na podstawie art. 61a k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W uzasadnieniu, wskazał, że z treści uzasadnienia wyroków WSA z 4 grudnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Wa 256/17) i z 5 lutego 2018 r. (sygn. akt II SA/Wa 255/17) oraz wyroków NSA z 16 stycznia 2020 r. (sygn. akt I OSK 1390/18 i sygn. akt I OSK 2176/18), wynika, że sądy kontrolując legalność zaskarżonych tam decyzji rozważyły okoliczności, które odpowiadają przesłankom stwierdzenia nieważności decyzji, określonym w art. 156 § 1 k.p.a. Powołując się na dorobek orzecznictwa podkreślił, że w takiej sytuacji prawomocny wyrok oddalający skargę wyłącza dopuszczalność przeprowadzenia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ wniesione żądanie wykracza w niniejszej sytuacji w zakres oceny sądu objętej powagą rzeczy osądzonej.

Skarżący i Uczelnia pismem z dnia 8 kwietnia 2020 r. zatytułowanym "wniosek o zawieszenie terminu do złożenia środka zaskarżenia" wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy albo z ostrożności o zawieszenie przedmiotowego postępowania na zasadzie wynikającej z art. 15zzs z 2 marca 2020 r. ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 568, dalej: "Ustawa COVID-19"). W uzasadnieniu wskazali, że Uczelnia musi dokonać weryfikacji stanu faktycznego sprawy, w tym dokonać przeglądu akt, które nie są w posiadaniu Skarżącego, gdyż znajdują się w Uczelni w [...] oraz w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego – a dokumenty te wymagają pogłębionej weryfikacji.

Minister w piśmie z 23 kwietnia 2020 r., wskazał, że postanowienie z dnia [...] marca 2020 r. doręczono Skarżącemu w dniu 2 kwietnia 2020 r., zatem siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia nie zaczął biegu. Skutek ten nastąpił z mocy prawa. Ponadto zaznaczył, że pomimo zawieszenia biegu terminu do dokonania danej czynności, istnieje możliwość dokonania skutecznej czynności procesowej.

Następnie pismem z dnia 26 maja 2020 r. Minister wezwał Skarżącego i Uczelnię do doprecyzowania żądania z dnia [...] kwietnia 2020 r. przez wyjaśnienie czy stanowi ono również wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister zaznaczył, że z uwagi na fakt nowelizacji przepisów Ustawy COVID-19, od dnia 23 maja 2020 r. rozpoczyna się siedmiodniowy bieg terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej ww. postanowieniem. Skarżący w dniu 8 czerwca 2020 r. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy z powodu istotnych wad formalnych oraz materialnoprawnych postanowienia z [...] marca 2020 r.

Pełnomocnik Uczelni oraz Skarżącego, pismem z 11 sierpnia 2020 r. wniósł o zawieszenie postepowania z uwagi na konieczność zapoznania się przez niego z obszernym materiałem dowodowym. Postanowieniem z [...] września 2020 r. Minister odmówił zawieszenia postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a.

Wymienionym na wstępie postanowieniem z [...] września 2020 r. Minister utrzymał w mocy postanowienie własne z [...] marca 2020 r. W uzasadnieniu organ II instancji podkreślił, że stosownie do treści art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a."), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Minister podkreślił, że legalność kwestionowanej decyzji podlegała już kontroli sądowej, a to może stanowić przeszkodę we wszczęciu postępowania, w efekcie - uzasadniać zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. wobec zaistnienia przeszkody przedmiotowej dla wszczęcia postępowania. Organ powołał się również na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, zgodnie z którą żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a., obecnie postanowienie wydawane na podstawie art. 61a § 1 kpa), wówczas gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. Wobec czego Minister przywołał za postanowieniem wydanym w I instancji, że uzasadniając wydane wcześniej w sprawie wyroki, Sądy potwierdził zgodność z prawem decyzji z [...] października 2016 r.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów Minister podniósł, że prawomocne orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczące Decyzji z [...] października 2016 r. stanowią przeszkodę dla powtórnego badania kwestii jej zgodności z prawem, w tym z prawem europejskim. Zarzuty wnioskodawcy, dotyczące kwestionowanego postanowienia z [...] marca 2020 r. tj. mówiące o zawarciu w nim "nowych okoliczności, które nie były poruszane na etapie wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności" oraz istotnych wadach formalnych oraz materialnoprawnych postanowienia, nie zostały doprecyzowane - co uniemożliwiło organowi szczegółowe odniesienie się do ich treści.

Następnie Minister odniósł się do podniesionych zarzutów pełnomocników stron dotyczących nieprawidłowej numeracji akt, a także braków dokumentów w aktach postępowania, wskazał, że drobne omyłki dotyczące numeracji kart sprawy nie mają wpływu na merytoryczną poprawność kwestionowanego rozstrzygnięcia, zaś same akta zostały ocenione i zbadane przez WSA w Warszawie i Naczelny Sąd Administracyjny, jak również, że Skarżący nie wskazał dowodów, potwierdzających, że wymienione przez niego publikacje znajdowały się uprzednio w aktach postępowania. Ponadto w ocenie Ministra uwagi zgłoszone przez strony w toku przeglądania akt nie odnoszą się do wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Tym bardziej, że strona nie wykazała istnienia wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanek stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, które nie byłyby uprzednio przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Minister wyjaśnił również, że podnoszone przez strony postępowania znaczący dorobek naukowy Uczelni, wyróżniające się efekty kształcenia, oraz liczne inicjatywy społeczne i patriotyczne, jako na okoliczności mające znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy, nie dowodzą wadliwości decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r., wydanej w oparciu o przepisy art. 37 ust. 3 oraz art. 30 p.s.w. w zw. z art. 47 pkt 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1198).

Skarżący i Uczelnia wnieśli na powyższe Postanowienie z [...] września 2020 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucili organowi naruszenie:

• art. 156 § 1 pkt 2 oraz pkt 7 k.p.a., poprzez niewydanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji cofającej pozwolenie na prowadzenie Uczelni oraz nakazującej likwidację Uczelni,

• art. 98 § 1 k.p.a., poprzez niewydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania, mimo że istniały ku temu przesłanki, a także wymagał tego interes strony,

• art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i § 2, art. 80 k.p.a., przez prowadzenie postępowania z naruszeniem wskazanych zasad, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym w szczególności poprzez złamanie zasad postępowania dotyczących: obowiązku i zasad gromadzenia materiału dowodowego, a także zasady legalizmu.

Skarga nie zawierała szczegółowego uzasadnienia i rozwinięcia ww. zarzutów. Skarżący i Uczelnia wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, zwolnienie stron z kosztów wpisu sądowego oraz rozpoznanie przedmiotowej sprawy na rozprawie.

Minister w odpowiedzi na skargę z [...] listopada 2020 r. wniósł o jej oddalenie.

Zarządzeniami z 20 września 2021 r. (sygn. II SPP/Wa 232/21 i II SPP/Wa 233/21) starszy referendarz sądowy WSA w Warszawie zarządził pozostawienie wniosków Skarżącego oraz Uczelni bez rozpoznania.

Postanowieniem z 10 listopada 2021 r. Sąd odrzucił skargę Uczelni z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem ustawowego terminu wynikającego z 53 § 1 p.p.s.a. Wobec wniesienia w terminie skargi przez Skarżącego, jego skarga pozostaje przedmiotem niniejszego rozpoznana przez Sąd, natomiast w prowadzonym postępowaniu sądowym Uczelnia wystąpiła jako uczestnik postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej p.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga analizowana w opisanym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zarzuty skargi nakierowane są na wykazanie, że zastosowanie w niniejsze sprawie art. 61a § 1 k.p.a. było przedwczesne. Przepis ten w zdaniu pierwszym stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął, że w sytuacji, gdy strona występuje o stwierdzenie nieważności decyzji prawomocnej, tj. decyzji poddanej uprzednio kontroli sądowej, okoliczność ta stanowi podstawę do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. Kwestia wpływu wyroku oddalającego skargę na możliwość zainicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności prawomocnej decyzji była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. I OPS 6/09 (dostępnej pod adresem: cbois.nsa.gov.pl). Wpływ ten Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanej uchwale powiązał z granicami kontroli decyzji przez sąd administracyjny i konsekwencjami jej przeprowadzenia dla orzekających w granicach tej samej sprawy organów administracji publicznej oraz sądów administracyjnych. Mianowicie wyjaśnił, że: "Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a."

W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, że istotą wyroku oddalającego skargę na decyzję jest ustalenie, że nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych w art. 145 § 1-3 p.p.s.a. kryteriów zgodności z prawem. Prawomocność jest więc szczególną kwalifikacją decyzji ostatecznej, którą uzyskuje ona w efekcie utrzymania jej w mocy przez sąd administracyjny jako zgodnej z obowiązującym prawem. Wynikający z wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę przymiot prawomocności decyzji determinuje skutki procesowe, w tym, co do zasady, niedopuszczalność jej wzruszenia w administracyjnym trybie stwierdzenia nieważności. Wiąże się to z tym, że żadna z przyczyn nieważności nie może powstać po wydaniu decyzji przez organ administracji, a wszystkie mogą (choć nie zawsze muszą) zostać ujawnione w postępowaniu przed sądami administracyjnym (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2009, s. 349, 689-692; R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 821; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 584; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod. red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Warszawa 2011, s. 881; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 306).

Dopuszczona przywołaną uchwałą możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji prawomocnej uzależniona jest od wykazania, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej (art. 171 p.p.s.a.) pozostawała okoliczność istotna dla wyniku postępowania, mogąca stanowić przesłankę wzruszenia decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. W cytowanej uchwale NSA stwierdził, że w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie przez stronę stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem wydanym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (obecnie postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.), wymaga zbadania, co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne zatem jest ustalenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.), wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (tj. materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd, formułując zwrot o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji).

W świetle powyższego, organ w ramach wstępnej kontroli wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji powinien dokonać analizy porównawczej co do zakresu sprawy rozpoznanej prawomocnymi wyrokami oraz zakresu wniosku zawierającego żądanie stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 255/17, wydanego po rozpatrzeniu skargi Uczelni, Sąd wskazał, że "zaskarżona decyzja Ministra (...), jak również utrzymana nią w mocy decyzja tego organu (...) nie narusza obowiązujących przepisów prawa". Sąd stwierdził, że organ, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2016 r., "działał zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP", oraz uznał, iż w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 37 ust, 3 psw.

Podobnie w wyroku z dnia 4 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 256/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wskazał, że w jego ocenie "w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 37 ust. 3 psw, pozwalające Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego na wydanie decyzji (...)" o cofnięciu pozwolenia na utworzenie przedmiotowej Uczelni oraz nakazującej założycielowi jej likwidację do dnia [...] grudnia 2016 r.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przepis art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wyraźnie zaś przewiduje, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie (por. A. Kabat (w:) B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 134).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, tj. w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zapadł prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 04.12.2017r. sygn. akt II SA/Wa 256/17 oraz z dnia 05.08.2018r. sygn. akt II SA/Wa 255/17, oddalający skargę na decyzję kwestionowaną we wniosku o stwierdzenie nieważności, sąd, który wydał ten wyrok miał obowiązek zbadania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pełnym zakresie, również w aspekcie ewentualnej nieważności tej decyzji, a skarżący nie wskazuje na jakąkolwiek okoliczność, z której wynikałoby, że przesłanki nieważności kwestionowanej decyzji nie były brane pod uwagę przez Sąd w przywołanym wyroku - żądanie skarżącego, zgodnie z ww. uchwałą NSA w sprawie I OPS 6/09, powinno zostać załatwione postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Organy orzekające w sprawie prawidłowo więc zidentyfikowały okoliczność, która przemawiała za odmową wszczęcia postępowania w sprawie, co uzasadnia przyjęcie, że nie doszło do naruszenia ww. przepisu.

Nie doszło też do naruszenia art. 8 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, ani do naruszenia art. 9 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nie zostały też naruszone pozostałe przepisy wskazane w skardze. Skarżący na żadnym etapie postępowania nie przedstawił okoliczności, które mogły znaleźć się poza zakresem kontroli sądowej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 04.12.2017r. oraz z dnia 05.02.2018r.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.