Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 1243/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 9, art. 124 ust. 1 oraz art. 124 ust. 1a
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku B i H. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej B i H. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 1099/14 oddalającego skargę B i H. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia odcinka linii elektroenergetycznej postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 1099/14 oddalił skargę B i H. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia odcinka linii elektroenergetycznej.

B i H. W. wnieśli od powyższego wyroku skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że w/w decyzja umożliwia wnioskodawcy działania inwestycyjne wobec nieruchomości skarżących i może spowodować trudno odwracalne skutki, jak również wyrządzić im znaczną szkodę. Podkreślili, że nieruchomość skarżących ma priorytetowe znaczenie dla prowadzonego przez nich gospodarstwa rolnego. Wyłącznie działka oznaczona nr [...], wykorzystywana rolniczo, stanowi zaplecze żywieniowe dla blisko [...] sztuk bydła mlecznego, znajdującego się w gospodarstwie skarżących. Bezspornie zatem następstwa prawne i faktyczne zaskarżonej decyzji wywołają skutki powodujące istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego będzie albo w ogóle niemożliwy, albo też – dopiero po dłuższym czasie stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Po oddaleniu skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, strona, która wniosła skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego. Uwzględnienie takiego wniosku jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.). Z przyjętej wykładni w/w przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2006 r., s. 191, uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, publ. ONSAiWSA 2007/4/77).

Stosownie do treści art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm., dalej w skrócie u.g.n.), starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Zgodnie natomiast z art. 9 u.g.n., w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.

Z kolei w świetle art. 124 ust. 1a u.g.n., w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

W stosunku do skarżących zostały wydane dwie decyzje, pierwsza – w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., druga – w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. z rygorem natychmiastowej wykonalności (niniejsza sprawa). Do sądu administracyjnego zostały one zaskarżone przez B i H. W. odrębnymi skargami. Wykonanie decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. zostało wstrzymane na mocy postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 1193/15.

Podkreślić należy, że decyzja o niezwłocznym zajęciu, wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n., ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa. Rozstrzygnięcie o niezwłocznym zajęciu daje bowiem możliwość rozpoczęcia procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych, ale tylko w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu. Zgodnie z art. 124 ust. 1a u.g.n. decyzja o niezwłocznym zajęciu, może zostać wydana tylko po wydaniu decyzji o ograniczeniu. Jej subsydiarny charakter oznacza zatem, że decyzja taka może istnieć w obrocie prawnym tylko wtedy, gdy występuje w obrocie prawnym poprzedzająca ją decyzja o ograniczeniu prawa do nieruchomości.

Z uwagi na to, że decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n. jest decyzją ściśle związaną z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., należało orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wstrzymanie wykonania tylko decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości bez wstrzymania wykonania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nieweczyłoby sens tej instytucji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2014 r. sygn. akt I OZ 1193/14).

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.