Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 267/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 32 ust. 1, art. 25 ust. 1, art. 7 ust. 5 , art. 8 pkt 3a, art. 11a ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 lutego 2009 r., nr MOPS-8180/8181/47/2009ŚR-u, działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Ś. Z. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. Z., na podstawie art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 17a, art. 4 ust. 1-2, art. 5 ust. 1, art. 6, art. 7 pkt 5, art. 8 pkt 3a, art. 11a ust. 1 pkt 2 ust. 3, art. 19, art. 20, art. 32 ust. 1, art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.), dalej: ustawa, ogólnie powołanych przepisów rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105, poz. 881 ze zm.), ogólnie powołanych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych z dnia 18 lipca 2006 r. (Dz. U. nr 130, poz. 903) oraz art. 104 kpa orzekł o:

1. uchyleniu od dnia 16 kwietnia 2007 r. swojej ostatecznej decyzji z dnia [...], nr [...], w części przyznającej K. T. na D. T. zasiłek rodzinny i dodatek do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka,

2. odmowie przyznania K. T. prawa do zasiłku rodzinnego na D. T. w okresie od dnia 16 kwietnia 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r.,

3. odmowie przyznania K. T. prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego na D. T. z tytułu samotnego wychowywania dziecka w okresie od dnia 16 kwietnia

2007 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 2 października 2008 r. organ I instancji pozyskał od wnioskodawczyni wiedzę o tym, że D. T. został w dniu 16 kwietnia 2007 r. przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w Z. uznany przez swojego ojca P. J. L. Powyższe oznacza, że aby K. T. jako osoba samotnie wychowująca dziecko posiadała prawo do świadczeń rodzinnych muszą być spełnione warunki określone w art. 7 pkt 5 ustawy. W ocenie organu I instancji wnioskodawczyni warunków tych nie spełnia, ponieważ nie zostały zasądzone alimenty na jej syna, a tym samym z dniem 16 kwietnia 2007 r. utraciła prawo do świadczeń rodzinnych.

Od wydanej decyzji odwołała się K. T. reprezentowana przez pełnomocnika. Odwołująca się podniosła, że w sprawie doszło do naruszenia art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie jej czynnego udziału w postępowaniu. Naruszenie to wyraziło się – jej zdaniem - w braku zawiadomienia o zakończeniu postępowania i braku możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Odwołująca się zarzuciła też, że organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym czy odwołująca się jest osobą samotną w rozumieniu art. 3 pkt 17a ustawy. Podniosła, że organ I instancji swoją decyzję oparł na przepisach, które nie obowiązywały w dacie, kiedy decyzja miałaby wywołać skutki prawne. W jej ocenie obszerne przywołanie wielu przepisów w podstawie prawnej utrudniło odniesienie się do rozstrzygnięcia. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania organu I instancji, względnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 7 pkt 5, art. 8 pkt 3a, art. 11a ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, iż decyzją z dnia [...], nr [...], działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Ś. Z. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. Z., po rozpoznaniu wniosku z dnia 6 listopada 2006 r., orzekł o przyznaniu K. T. na syna – D. T. w okresie od dnia 1 listopada 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r. zasiłku rodzinnego w kwocie 48 zł miesięcznie i dodatku do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 170 zł miesięcznie oraz jednorazowego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka w kwocie 1.000 zł. Decyzja wydana została przy ustaleniu, że K. T. samotnie wychowuje swojego syna. Decyzja stała się ostateczna bez odwołania. W dniu 2 października 2008 r. organ I instancji otrzymał od K. T. odpis zupełny aktu urodzenia D. T., z którego wynika, że D. T. został w dniu 16 kwietnia 2007 r. przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w Z. uznany przez swojego ojca P. J. L. W związku z tym organ I instancji, pismem z dnia 9 października 2008 r., zawiadomił K. T. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie pobranych przez nią świadczeń rodzinnych, na syna D. T., przyznanych decyzją z dnia [...]. Pismo zostało doręczone K. T. w dniu 18 października 2008 r. z pouczeniem o jej prawie do przedstawienia dowodów, składania wyjaśnień oraz przeglądania akt sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. K. T. nie odniosła się do tego postanowienia. Następnie w dniu [...] organ I instancji wydał decyzję nr[...], , o uchyleniu w całości od dnia 16 kwietnia 2007 r. decyzji z dnia [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. po rozpatrzeniu odwołania K. T. decyzją z dnia [...], nr [...], decyzję organu I instancji uchyliło i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swoim rozstrzygnięciu przypomniało organowi I instancji o obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Zaskarżona decyzja organu I instancji wydana została w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy.

Wskazano dalej, że na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Z innego przepisu tej ustawy - art. 25 ust. 1 - wynika, że w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskaniu dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba, uprawniona do nich, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia rodzinne.

Zgodnie z art. 7 pkt 5 ustawy zasiłek rodzinny nie przysługuje i nie przysługiwał w okresie od dnia 1 września 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r., jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że: 1) rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje, 2) ojciec dziecka jest nieznany, 3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, 4) sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka.

Wynikające z art. 11a ust. 1 ustawy świadczenie rodzinne w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje, gdy osoba uprawniona spełnia warunki określone w ustawie i jest równocześnie uprawniona do zasiłku rodzinnego. Z przepisu art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy wynika, że dodatek ten przysługuje matce, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ ojciec dziecka jest nieznany.

W sprawie niniejszej zostało ustalone, że gdy K. T. w dniu 6 listopada 2006 r. występowała o zasiłek rodzinny oraz dodatek z tytułu urodzenia dziecka i z tytułu samotnego wychowywania dziecka, jej rodzina składała się z dwóch osób (jej samej i jej dziecka), przy czym ojciec D. T. był nieznany, co zostało potwierdzone odpowiednim wpisem w akcie urodzenia dziecka. W tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji wydał decyzję przyznającą wnioskowane świadczenia rodzinne. K. T. podpisała oświadczenia o znajomości warunków uprawniających do otrzymania świadczeń rodzinnych objętych jej wnioskiem. Ten stan faktyczny istotnie zmienił fakt, iż w dniu 16 kwietnia 2007 r. J. P. L. złożył oświadczenie o uznaniu dziecka. Od tego momentu ojciec D. T. jest znany. Jednocześnie nie pojawiła się żadna informacja, aby K. T. przestała samotnie wychowywać dziecko. A zatem od dnia 16 kwietnia 2007 r. odpadła podstawa do przyznania zasiłku rodzinnego na D. T. z tego powodu, że był wychowywany przez osobę samotną i że nie było zasądzone na jego rzecz świadczenie alimentacyjne. Fakt, że od dnia 16 kwietnia 2007 r. znany jest ojciec D. T., oznacza, że nawet jeśli dziecko jest wychowywane przez osobę samotną (i nie zachodzą inne przesłanki wymienione w art. 7 pkt 5 ustawy), to zasiłek rodzinny nie przysługuje na to dziecko.

Wskazano dalej, że w ustalonym stanie faktycznym organ I instancji zasadnie zakwalifikował sytuację uznania dziecka przez jego ojca za przypadek wymieniony w art. 25 ust. 1 ustawy, czyli zmianę mającą wpływ na prawo K. T. do świadczeń rodzinnych na D. T. Konsekwencją tego było uchylenie decyzji z dnia [...] przyznającej świadczenia rodzinne w części zasiłku rodzinnego i dodatku do niego z tytułu samotnego wychowywania dziecka od dnia 16 kwietnia

2007 r. do końca okresu zasiłkowego i odmowa przyznania tych świadczeń rodzinnych we wskazanym okresie. Brak uprawnienia do zasiłku rodzinnego skutkuje również brakiem uprawnienia do dodatków do tego zasiłku. W przypadku K. T. brak uprawnienia do zasiłku rodzinnego od dnia 16 kwietnia 2007 r. wynikał z tego, że choć D. T. był wychowywany przez osobę samotną, to jednak nie były zasądzone na jego rzecz alimenty, a był przy tym znany jego ojciec. Odnośnie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, to oprócz braku uprawnienia do zasiłku rodzinnego, wystąpiła przeszkoda wymieniona w art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy, polegająca również na braku zasądzenia alimentów od ojca dziecka, który był znany.

W ocenie organu odwoławczego niezasadne okazały się zarzuty odwołania dotyczące naruszenia praw strony. Wskazano, że odwołująca się miała wiedzę o toczącym się postępowaniu w jej sprawie. Wyrazem tej wiedzy było choćby wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...], doręczenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], czy doręczenie pisma organu I instancji z dnia 15 stycznia 2009 r. o przedmiocie postępowania. W tym ostatnim piśmie organ I instancji pouczył K. T. o prawie do przedstawienia dowodów, składania wyjaśnień oraz przeglądania akt sprawy. Tym samym odwołująca się miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Jej milczenie przed wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...] może świadczyć o tym, że ze swojego uprawnienia nie skorzystała. Przyjęcie tego założenia nie stoi na przeszkodzie, iż w sprawie występował jej pełnomocnik procesowy. Pierwszy raz pełnomocnik pojawił się na etapie odwołania od decyzji z dnia [...], nr [...]. Pełnomocnictwo procesowe zostało wówczas ograniczone do udziału w postępowaniach administracyjnych dotyczących, co wynika wprost z treści pełnomocnictwa, decyzji z dnia [...], nr [...], [...], [...], [...], [...]. Po przekazaniu sprawy organowi I instancji po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy, nowe pełnomocnictwo procesowe, noszące datę 15 stycznia 2009 r., zostało zgłoszone dopiero w dniu 2 stycznia 2009 r., dołączone do pisma z dnia 23 stycznia 2009 r. Wskazać należy, że pismem z dnia 15 stycznia 2009 r. organ I instancji pouczył odwołującą się o jej uprawnieniach jako strony. A zatem po zgłoszeniu pełnomocnictwa, organ I instancji nie miał obowiązku ponawiania powiadamiania strony - już na adres pełnomocnika, - o jej uprawnieniach. Ten obowiązek skonsumował się wraz z doręczeniem pisma z dnia 15 stycznia 2009 r. Zdaniem organu odwoławczego, nie doszło do naruszenia uprawnienia odwołującej się do czynnego udziału w postępowaniu. Odwołująca się przed wydaniem decyzji mogła, również za pośrednictwem swojego pełnomocnika, aż do dnia 4 lutego 2009 r., odnieść się do materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji.

Wskazano, że odwołująca się nie kwestionuje ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Zmiana stanu faktycznego w stosunku do stanu z dnia 14 listopada 2006 r. polega tylko na uznaniu dziecka przez P. J. L. i nie dotyczyła statusu odwołującej się jako osoby samotnie wychowującej dziecko, a tym samym za bezzasadny uznano zarzut odwołania dot. braku ustalenia, czy odwołująca się jest osobą samotnie wychowująca dziecko. Stąd też trudno jest uznać zarzut odwołania o braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Istota problemu w sprawie dotyczy istnienia uprawnienia do zmiany decyzji w trybie art. 32 ust. 1 ustawy, a w tym zakresie organ odwoławczy podziela stanowisko organu I instancji, że wystąpiła podstawa do takiej zmiany.

Nie potwierdził się, zdaniem organu odwoławczego, ogólny zarzut odwołania, że zaskarżona decyzja została oparta o nieaktualne przepisy prawa. Organ odwoławczy dokonał analizy przepisów wskazanych w zaskarżonej decyzji i analiza przepisów mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie nie dała podstaw do zakwestionowania tej decyzji. W ocenie organu odwoławczego na rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji nie miało istotnego wpływu szczegółowe wymienienie szeregu przepisów w podstawie prawnej tej decyzji.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. wniosła K. T. reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego B. S. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez niewłaściwą ich interpretację, a to: a) art. 10 kpa i art. 40 § 2 kpa poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności niedokonywanie doręczeń ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi i uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się do zgromadzonego materiału dowodowego; b) art. 9 kpa i art. 77 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz brak pouczenia strony o obowiązkach ciążących na osobach samotnie wychowujących dziecko, a także skutkach uznania dziecka przez jego ojca biologicznego; c) art. 7 kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 3 pkt 17a ustawy.

Uzasadniając swoje zarzuty skarżąca podniosła, że choć organ I instancji został pismem z dnia 15 stycznia 2009 r., powiadomiony o ustanowieniu w sprawie pełnomocnika procesowego, to mimo to żadne doręczenia organu I instancji, oprócz decyzji, nie były dokonywane na adres tego pełnomocnika. Nadto organ I instancji nie powiadomił, że zakończył postępowanie wyjaśniające. Tym samym w ocenie skarżącej zostało naruszone jej prawo do czynnego udziału w sprawie. Podniosła też, że organ I instancji nie przeprowadził w sprawie żadnego postępowania wyjaśniającego, a jedynym dowodem, na którym oparł rozstrzygnięcie jest odpis zupełny aktu urodzenia syna. Podała ponadto, że organ I instancji nie ustalił, czy skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dziecko, tzn. czy wychowywała lub wychowuje dziecko sama, czy wspólnie z ojcem. Brak tych wyjaśnień w ocenie skarżącej oznacza, że sprawa nie została dokładnie wyjaśniona. Zdaniem K. T. organ I instancji nie pouczył jej o przysługujących prawach i obowiązkach osoby samotnie wychowującej dziecko, przez co nie była świadoma tego, że złożenie przez biologicznego ojca dziecka oświadczenia o jego uznaniu ma wpływ na jej prawo do świadczeń rodzinnych. Zdaniem skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ odwoławczy nie dopatrzyło się powyższych uchybień w postępowaniu organu I instancji i przez to wydało wadliwą decyzję.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie

z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Zarzuty skargi uznano za bezzasadne. Wskazano, że postępowanie administracyjne toczyło się już od października 2008 r. i tym samym K. T. miała o nim wiedzę, zwłaszcza, że otrzymała decyzję organu I instancji z dnia [...], decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...], a w postępowaniu odwoławczym była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika. Pierwsze pełnomocnictwo było ograniczone jedynie do postępowania odwoławczego od decyzji z dnia [...]. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji, pismem z dnia 15 stycznia 2009 r. (doręczonym w dniu 16 stycznia 2009 r.) powiadomiono K. T. o postępowaniu i możliwości czynnego udziału w sprawie. Na to pismo skarżąca nie odpowiedziała. Natomiast w dniu 27 stycznia 2009 r. organ I instancji otrzymał pismo jej pełnomocnika z dnia 23 stycznia 2009 r. powiadamiające o jego udziale w postępowaniu, do którego dołączone było pełnomocnictwo z dnia 15 stycznia 2009 r. Decyzja organu I instancji doręczona została już pełnomocnikowi. Wbrew zarzutom skargi przy takim stanie faktycznym nie doszło do uchybienia praw strony, ponieważ organ I instancji nie miał obowiązku, skoro uczynił już to pismem z dnia 15 stycznia 2009 r., ponownego powiadamiania strony poprzez jej pełnomocnika o uprawnieniach strony. W ten sposób doszłoby do zbędnego przedłużania postępowania. Pełnomocnik zgłaszając swój udział w sprawie miał realną możliwość zapoznania się ze sprawą i zgłoszenia wniosków dowodowych, czy oświadczeń, ponieważ od udzielenia mu pełnomocnictwa do wydania decyzji upłynęło przeszło pół miesiąca. Pełnomocnik nie musiał w tym zakresie oczekiwać jakiegoś osobnego wezwania, czy zawiadomienia. A zatem nie doszło w tym zakresie do naruszeń prawa wskazanych w skardze. Niezasadny jest także drugi zarzut naruszenia art. 9 i art. 77 § 1 kpa. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, skoro ustalone zostało bezspornie, że w dniu 16 kwietnia 2007 r. dziecko zostało uznane przez jego ojca, który do tej pory nie był znany. Zresztą zarzut skargi nie dotyczy kwestii prawidłowości decyzji, ale tego, czy skarżąca została pouczona o jej uprawnieniach i obowiązkach osoby samotnie wychowującej dziecko. Te pouczenia zostały jej udzielone przy wydawaniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne. A nadto skarżąca nie może się na taki zarzut obecnie powoływać, bo przecież powinna była niezwłocznie po uznaniu dziecka poinformować o tym fakcie organ przyznający świadczenia rodzinne i wówczas ewentualnie domagać się informacji, jakie to uznanie może mieć wpływ na jej prawo do świadczeń rodzinnych. Bez wpływu na wynik sprawy ma zarzut niewyjaśnienia, czy skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dziecko, ponieważ takiego statusu się jej nie odmawia, a nie zgłosiła, aby uległ zmianie skład osobowy jej rodziny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowią przepisy powołanej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, dalej: ustawa, określającej warunki nabywania prawa do tych świadczeń oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania.

Zgodnie z jej art. 32 ust. 1 organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne.

Zgodnie zaś z art. 25 ust. 1 ustawy w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskaniu dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba uprawniona do nich, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia rodzinne.

Zasiłek rodzinny nie przysługuje osobie samotnie wychowującej dziecko jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że: 1) rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje, 2) ojciec dziecka jest nieznany, 3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, 4) sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka (art. 7 ust. 5 ustawy).

Stosownie do przepisu art. 8 pkt 3a ustawy do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka.

Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ: 1) drugi z rodziców dziecka nie żyje; 2) ojciec dziecka jest nieznany; 3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone (art. 11a ust. 1 ustawy).

Organy rozpoznające niniejszą sprawę, powyższym przepisom prawa nie uchybiły.

Z akt sprawy wynika, że K. T. - matce małoletniego D. T. – zostały przyznane świadczenia rodzinne z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Do dnia 2 października 2008 r. ojciec dziecka nie był znany i nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na dziecko. Dopiero w dniu 2 października 2008 r. skarżąca przedłożyła organowi I instancji zupełny akt urodzenia syna, z którego wynika, iż oświadczeniem złożonym przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w Z. w dniu 16 kwietnia 2007 r. D. T. został uznany przez ojca - P. J. L.

Wskazać należy, że przepis art. 32 ust. 1 ustawy stanowi o nadzwyczajnym trybie umożliwiającym zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej. Stanowi on wyłom od zasady trwałości decyzji ostatecznej, dlatego przepis ten powinien być stosowany w ściśle określonych sytuacjach. Zatem w oparciu o wskazany przepis prawa można zmienić lub uchylić decyzję dotychczasową w sytuacjach, gdy: 1) uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, 2) członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia, 3) osoba nienależnie pobierała świadczenie rodzinne.

W przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko, (za którą na mocy art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych bezsprzecznie uznać należało skarżącą), w myśl art. 7 pkt 5 lit. "b" zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że ojciec dziecka jest nieznany. W niniejszej sprawie ojciec uznał dziecko, co oznacza, że nie został spełniony żaden z warunków określonych art. 7 pkt 5 lit. "a"-"d" ustawy, w tym zwłaszcza warunek określony w punkcie "b" tego przepisu. Trafnie organy obu instancji ustaliły, że w trakcie pobierania przez skarżącą zasiłku rodzinnego zaistniała okoliczność (uznanie dziecka przez ojca) powodująca zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji.

Sąd podzielił stanowisko organów orzekających w sprawie odmowy przyznania skarżącej dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Nabycie prawa do jakiegokolwiek dodatku do zasiłku rodzinnego jest uwarunkowane posiadaniem uprawnień do zasiłku rodzinnego. Ponadto dodatek taki przysługiwał skarżącej do dnia 15 kwietnia 2007 r., a od dnia 16 kwietnia 2007 r. skarżąca utraciła prawo do wymienionego dodatku, gdyż wobec uznania D. T. przez jego ojca nie były spełnione przesłanki wymienione w przepisie art. 11a ust. 1 ustawy, co oznacza, że omawiany dodatek nie przysługiwał.

Należy podkreślić, że decyzja w przedmiocie przyznania świadczeń rodzinnych nie jest decyzją uznaniową. Podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ obowiązany jest dokonać ustaleń, a następnie wydać decyzję, uwzględniając wskazane w ustawie okoliczności. Brak zatem, w tym względzie jakiejkolwiek swobody organu co do uznania, iż pomimo niespełnienia ustawowych przesłanek, świadczenie można przyznać również z uwagi na zaistniałą trudną sytuację finansową, społeczną, czy też np. prawną strony. Zasiłki rodzinne są bowiem formą pomocy państwa dla rodzin i mogą być przyznane dopiero wtedy, gdy rodzice nie mogą sami zaspokoić potrzeb bytowych swoich dzieci.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. wyrażone w odpowiedzi na skargę i stwierdził w niniejszej sprawie brak naruszenia przepisów kpa podanych przez skarżącą.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżąca, (a od momentu ustanowienia – pełnomocnik skarżącej) była na bieżąco informowana o toczącym się postępowaniu. Sąd nie dopatrzył się również błędów w doręczaniu wydanych decyzji pełnomocnikowi. W świetle wydania stosownej decyzji w związku z powziętą informacją o uznaniu dziecka przez ojca, Sąd uznał za chybiony zarzut braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Wbrew twierdzeniom skargi wskazać należy, że stosowne pouczenia skarżącej o jej prawach i obowiązkach organ orzekający zawarł w wydanych decyzjach. Za nietrafny uznano wreszcie zarzut braku ustalenia, czy skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Statusu takiego organy obu instancji jej nie odmówiły i okoliczność ta nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji.

Wobec przedstawionych rozważań, uznając zarzuty skargi za bezzasadne Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) oddalono skargę.