Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 550/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2007-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 i art.34
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 134 i art.135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 83c ust.2
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 02 października 2007 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. K. z dnia [...] nr [...] oraz postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszonego zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego za bezzasadny.

W uzasadnieniu wskazano na dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. K. prowadzi wobec wobec R. K. postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuły wykonawcze od Nr [..] do Nr [..] wystawione w dniu [...]. Powyższe tytuły wystawione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział Z. G. obejmują należności związane z nie uiszczeniem składek na ubezpieczenie społeczne za 1998 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł.

W toku prowadzonego postępowania, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 11 stycznia 2007r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą: Biuro A. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, doręczono zobowiązanemu w myśl art. 72 § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późno zm.) odpisy tytułów wykonawczych. W odpowiedzi na powyższe dłużnik zajętej wierzytelności poinformował organ egzekucyjny o wysokości wynagrodzenia zobowiązanego [...] zł, przedstawiając w załączeniu listę płac i wskazując, iż kwota wynagrodzenia wolna jest od egzekucji.

Pismem z dnia 25 stycznia 2007 r. zobowiązany wniósł zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wskazując na przedawnienie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za 1998 r.

W związku z powyższym, organ egzekucyjny stosownie do art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wystąpił do wierzyciela dochodzonej należności o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów. Jednocześnie wstrzymano realizację zajęcia wierzytelności.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] odmówił uznania zasadności zgłoszonych zarzutów (postanowienie to było ostateczne w administracyjnym toku instancji).

Skutkiem powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. K. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] uznał zgłoszony zarzut za bezzasadny. Natomiast zawiadomieniem z dnia [...] r. Nr [...] wznowił realizację zajęcia wynagrodzenia za pracę.

Na postanowienie organu egzekucyjnego pismem z dnia 23 kwietnia 2007r. zobowiązany złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Argumentując niezasadność wydanego rozstrzygnięcia podniesiono okoliczności tożsame z przywołanymi w zarzutach. W szczególności: przedawnienie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za 1998 r. Wskazano, iż zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 25 listopada 1986r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 1989 r., Nr 25, poz. 137 z późn. zm.) należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystawił zatem tytuły wykonawcze po upływie terminu przedawnienia, wobec czego postępowanie egzekucyjne winno być umorzone.

Dyrektor Izby Skarbowej ustosunkowując się do zarzutów zażalenia podniósł, iż zgodnie z art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) osoba wobec której prowadzone jest postępowanie egzekucyjne może wnieść zarzuty z przyczyn taksatywnie w tym przepisie wymienionych. Korzystając z przysługującego środka odwoławczego zobowiązany wniósł zarzut przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi od Nr [...] do Nr [...]. W myśl art. 34 § 1 cytowanej ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Wierzyciel zajmując stanowisko w przedmiotowej sprawie, wyrażone w postanowieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. Nr [...] jednoznacznie wskazał, iż objęte tytułami wykonawczymi zaległości, wynikające z nie uiszczenia składek za ubezpieczenie społeczne za 1998 r. są wymagalne.

W związku z powyższym zarzut przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nie może być uwzględniony przez organ egzekucyjny w sytuacji, gdy wierzyciel w wypowiedzi udzielonej w trybie art. 34 § 1 powoływanej powyżej ustawy go nie potwierdził. Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ odwoławczy podkreślił, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. K. przystępując do postępowania egzekucyjnego uczynił zadość obowiązkowi zbadania dopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz poddał ocenie poprawność wniesionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych i nie znajdując podstaw do ich zwrotu, przystąpił do ich realizacji. Jako, że stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące a zaskarżone postanowienie wydane zostało w myśl obowiązujących przepisów prawa, z zachowaniem ustawowej procedury, w przedstawionym stanie prawnym podniesiony zarzut nie może zostać uznany za zasadny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazano, iż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej narusza interes prawny strony poprzez błędne ustalenie istnienia zaległości wynikających z nie uiszczenia składek na ubezpieczenia społeczne za 1998r. Skarżący podkreślił iż tytuły wykonawcze wystawione zostały po upływie 5 lat od daty wymagalności co powoduje, że zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 25 listopada 1986r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1989r. Nr 25 poz. 137 ze zm.) należności te uległy przedawnieniu. Przez ponad pięć lat od daty wymagalności nie dochodzono świadczeń z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za 1998r. Pomimo upływu terminu przedawnienia postanowieniem z dnia [...] wierzyciel :Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.G. zajął stanowisko , w którym nie potwierdził terminu przedawnienia powołując się na przepisy obowiązujące pod dacie wymagalności składek , które to przepisy nie mogą mieć zastosowania do biegu terminu przedawnienia składek sprzed 1999r. Skarżący podnosi, iż na postanowienie ZUS-u w Z. G. złożył zażalenie , jednak zostało ono pozostawione bez rozpoznania . W ten sposób strona została pozbawiona możliwości skutecznego kwestionowania wystawionych tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny w kwestii przedawnienia oparł się jedynie na lakonicznym twierdzeniu wierzyciela , bez uzasadnienia dla twierdzeń strony. Powołując się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wskazuje, iż organ egzekucyjny jest zobowiązany do badania podstawy zarzutu przedawnienia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje.

Skargę co do zasady należało uznać za uzasadnioną.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy zaistniały dostateczne podstawy do uznania zgłoszonego przez skarżącego zarzutu za bezzasadny. Jako podstawę zarzutu co do prowadzenia egzekucji administracyjnej wskazano przedawnienie zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od lutego do sierpnia, oraz październik, listopad i grudzień 1998r., o którym stanowi art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). Stosownie do art. 34 § 1 cyt. ustawy organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela (Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. G.) o zajęcie stanowiska w sprawie. Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] [...] stwierdził, iż brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia zarzutów z uwagi na to, iż obowiązek określony w tytułach wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia [...] jest wymagalny. Jednocześnie rozstrzygniecie to zawierało pouczenie , iż zgodnie z art. 83c ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r. Nr 11, poz. 74) postanowienie jest ostatecznie i nie przysługuje na nie środek zaskarżenia. Organy egzekucyjne będąc związane wypowiedzią wierzyciela (art. 34 § 1 in fine ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) w wydanych postanowieniach powieliły stanowisko zaprezentowane przez wierzyciela.

Odnosząc się do tak ustalonego stanu sprawy należy zauważyć, że art. 34 analizowanej ustawy egzekucyjnej przewiduje dwa rozstrzygnięcia mające formę postanowienia: w sprawie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33, które wydaje organ egzekucyjny (§ 4), i w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów (§ 1), przy czym na obydwa te postanowienia przysługuje zażalenie (odpowiednio § 5 i § 2 w art. 34 tej ustawy). Postanowienie organu egzekucyjnego musi być poprzedzone ostatecznym postanowieniem wierzyciela. Do czasu otrzymania tego postanowienia organ egzekucyjny nie podejmuje żadnych czynności poza ewentualnym zawieszeniem postępowania w sytuacji opisanej w art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organem właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie wierzyciela wyrażające stanowisko w zakresie zarzutów (art. 34 § 1 i 2) jest właściwy dla tego wierzyciela organ wyższego stopnia, o którym mowa w art. 17 K.p.a.

Te unormowania jednak nie tworzą spójnego systemu, jeśli zestawi się je z przepisami regulującymi status prawny Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie bowiem z art. 83c ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje. Cytowany przepis wprowadza wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania prowadzonego w sprawie stanowiska wierzyciela co do zarzutów podniesionych przez dłużnika (art. 34 § 2 cyt. ustawy), uniemożliwiając w istocie temu dłużnikowi kwestionowanie stanowiska wierzyciela. Jeżeli według art. 34 § 2 ustawy egzekucyjnej co do zasady przysługuje zażalenie na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela, a więc możliwa jest weryfikacja i ocena takiego stanowiska przez drugą instancję, to w sytuacji, gdy wierzycielem jest ZUS, jego stanowisko jest niezaskarżalne. Jeżeli do tego dodać dyspozycję zawartą w art. 34 § 1 in fine ustawy egzekucyjnej, że w zakresie zarzutów, o których mowa w jej art. 33 pkt 1-5 (a więc także co do zarzutu przedawnienia), "wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca", to okazuje się, że stanowiska wierzyciela, jakim jest ZUS, nie sposób podważyć ani w postępowaniu zażaleniowym przewidzianym w art. 34 § 2 tej ustawy, gdyż "od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień Zakładu w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje" (art. 83c ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), ani w prowadzonym przez organ egzekucyjny postępowaniu w sprawie zgłoszonych zarzutów, gdyż organ ten jest związany stanowiskiem wierzyciela (art. 34 § 1 in fine ustawy egzekucyjnej).

Odniesienie powołanych unormowań do rozpoznawanej sprawy prowadzi do niekorzystnego dla dłużnika i trudnego do zaakceptowania przez obowiązujący porządek prawny wniosku, że jeżeli w charakterze wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym występuje ZUS, jego stanowisko wyrażone w postanowieniu (bez względu na zgodność z prawem, zasadność, prawidłowość) nie podlega jakiejkolwiek kontroli instancyjnej ani w postępowaniu zażaleniowym przewidzianym w art. 34 § 2 ustawy egzekucyjnej, ani w postępowaniu zażaleniowym, o którym mowa w art. 34 § 5 tej ustawy. W istocie pozbawia to dłużnika należnej mu ochrony w postępowaniu egzekucyjnym, pozostawiając losy prawne zarzutu mieszczącego się w katalogu zawartym w art. 33 ustawy egzekucyjnej wyłącznie w dyspozycji wierzyciela. Gdyby w art. 83c ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewidziano wyjątku od drugoinstancyjnego postępowania zażaleniowego w sprawie stanowiska wierzyciela, to - mimo wiążącej organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela - jego stanowisko podlegałoby weryfikacji na podstawie art. 34 § 2 ustawy egzekucyjnej.

Odnosząc się wprost do realiów rozpoznawanej sprawy, należy podkreślić, że organ egzekucyjny niewadliwie zastosował art. 34 § 5 tej ustawy, gdy po otrzymaniu ostatecznego (jednoinstancyjnego, bo niezaskarżalnego) postanowienia Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddziału w Z. G. o braku podstaw prawnych do uwzględnienia zarzutu przedawnienia uznał zarzut za niezasadny, przy czym nie ustosunkował się do zarzutów dłużnika, przywołując jedynie stanowisko wierzyciela i podkreślając wiążący charakter tego stanowiska .

Tak ustalony stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy jednak nie oznacza, że postanowienie organu egzekucyjnego, będące następstwem wiążącego (aczkolwiek niezweryfikowanego, bo niezaskarżalnego) postanowienia wierzyciela (ZUS), wymyka się w zakresie zarzutu dłużnika spod jakiejkolwiek kontroli, zwłaszcza zaś spod kontroli sądowej. Jeżeli bowiem według art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądowa kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie, to ocenie legalności - oprócz zaskarżonego postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów - poddana zostaje także wypowiedź wierzyciela (ZUS) w formie postanowienia, wiążąca organ egzekucyjny. Skoro postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego.

Zarysowany tu zakres kognicji sądu administracyjnego, umożliwiający sądowi również kontrolę legalności postanowienia wierzyciela (ZUS), daje się wyprowadzić z art. 135 cyt. ustawy. Ocena przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia wymaga odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia, zwłaszcza w sytuacji, gdy występuje między nimi bezpośredni związek czy wręcz zależność polegająca na tym, że jedno z nich stanowi nie tylko podstawę wydania drugiego, ale ponadto jeszcze wypowiedź zawarta w pierwszym postanowieniu jest wiążąca dla drugiego. Na podstawie art. 135 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozpatrujący skargę może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach (zarówno głównych, jak i wpadkowych, incydentalnych), przeprowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

W piśmiennictwie podkreśla się, że "rozstrzygnięcie kwestii «głębokości» upoważnień do orzekania sądu administracyjnego powinno odpowiadać istocie i funkcjom sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, sprawowanej przez sąd administracyjny w związku z postanowieniami art. 1 § 2 u.p.s.a." (T.Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 441). W świetle określonego w tym przepisie podstawowego celu tej kontroli ("pod względem zgodności z prawem") należy przyjąć, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest stworzenie takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt lub czynność organu administracji publicznej niezgodne z prawem. Sąd administracyjny zatem powinien być wyposażony w uprawnienia umożliwiające mu pozbawienie bytu prawnego wszystkich niezgodnych z prawem rozstrzygnięć wydanych w sprawie. Węższe określenie zakresu orzekania przez sąd administracyjny oznaczałoby, że sąd ten byłby bezsilny wobec naruszeń prawa ustalonych w trakcie rozpoznawania sprawy.

Uwzględniając przepis art. 134 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną oraz dysponując zakresem uprawnień ujętych w art. 135 tej ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych dłużnika, ale także postanowienia wierzyciela (ZUS) oddalającego zarzut dłużnika, które stanowiło podstawę i niezbędny element postanowienia objętego skargą.

W ocenie Sądu, postanowienie wierzyciela w niniejszej sprawie wydane zostało z naruszeniem prawa, co z kolei spowodowało wadliwość postanowień organów egzekucyjnych, wydanych na tej podstawie i z uwzględnieniem stanowiska wierzyciela.

Przede wszystkim w uzasadnieniu postanowienia Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddziału w Z. G. nie odniesiono się poprawnie do zarzutów dłużnika. Wierzyciel odwołał się do art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm. ) w brzmieniu obowiązującym od 01 stycznia 2003r. zgodnie z który należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5 – 5d. Wskazano również , iż bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości (art. 24 ust. 5c) a w stosunku do skarżącego w okresie od 1999r. do 2003 prowadzone było postępowanie upadłościowe – ukończone postanowieniem sądu z dnia [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ogóle nie odniósł się do okoliczności , iż postępowanie dotyczy zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za miesiące od lutego do sierpnia i za październik, listopad i grudzień 1998r. tj. powstałych jeszcze pod rządem ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 35 ust. 3 powołanej wyżej ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia w którym składka stała się wymagalna. Wierzyciel nie wykazał, z jakich powodów do zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, powstałych jeszcze pod rządem ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, ma zastosowanie termin przedawnienia takich zobowiązań przewidziany w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza że takie zapatrywanie pogarsza sytuację prawną dłużnika przez przedłużenie terminu przedawnienia roszczeń wierzyciela (z pięciu do dziesięciu lat), których ten nie dochodził we właściwym czasie. Oceniając zarzut przedawnienia zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wierzyciel powinien najpierw odnieść się rzeczowo do terminu przedawnienia zobowiązań powstałych do dnia 31 grudnia 1998r. Oprócz czasu powstania tych zobowiązań wierzyciel powinien uwzględnić reguły intertemporalne związane z wejściem w życie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, która uchyliła z dniem 01 stycznia 1999r. ustawę o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia tej kwestii jest - zawarty w grupie przepisów przejściowych i końcowych, a całkowicie pominięty w postanowieniu wierzyciela - art. 109 powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, według którego składki na ubezpieczenie społeczne i zasiłki oraz zasiłki rodzinne i pielęgnacyjne należne za okres do dnia 31 grudnia 1998 r. płatnicy składek są zobowiązani rozliczać i opłacać na podstawie przepisów dotychczasowych. Z tak sformułowanego przepisu nie da się wyprowadzić wniosku o stosowaniu do składek należnych przed wejściem w życie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych innych terminów przedawnienia zobowiązań aniżeli dotychczasowe, jak to czyni wierzyciel (ZUS) w swoim postanowieniu. Przeciwnie, skoro rozliczanie i opłacanie wymienionych należności następuje na podstawie przepisów dotychczasowych, to również według tych dotychczasowych uregulowań należy oceniać ich wymagalność i przedawnienie. Co więcej za zupełnie pozbawione podstaw prawnych należy uznać powołanie się na przepisy obowiązujące od dnia 01 stycznia 2003r. (art. 24 ust. 4 i 5c) z przywołaniem stanu faktycznego sprzed tej daty.

Dostrzeżone w postanowieniu wierzyciela uchybienia, polegające na niewłaściwej ocenie wymienionych wcześniej przepisów o przedawnieniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, oraz brak odniesienia się do wszystkich zarzutów dłużnika nie pozwalają, w ocenie Sądu, na pozostawienie w obrocie prawnym ani postanowienia wierzyciela, ani wydanych następnie postanowień organów egzekucyjnych .

Mając na uwadze powyższe stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 134 i 135 wcześniej cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. należało orzec jak w sentencji wyroku. Podstawę orzeczenia o kosztach postępowania stanowi art. 200, a rozstrzygnięcia w przedmiocie niewykonania postanowień - art. 152 tej ustawy.