Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 137/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2006-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 2, art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Wojewoda P. decyzją z [...] grudnia 2004r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. nr 87, poz. 960) po rozpatrzeniu odwołania P. S. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta J. z [...].10.2004r. nr [...] o wymeldowaniu P. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. Kochanowskiego 6/57 w J.

W odwołaniu skarżący wyjaśnił, że opuszczenie mieszkania przy ul. Kochanowskiego 6/57 w J. nie było dobrowolnie i nastąpiło na skutek nieporozumień rodzinnych i prowokacji ze strony żony A. S., która 1 sierpnia 2003r. wymieniła zamki i uniemożliwiła wejście do mieszkania. Skarżący wezwał A. S. pismem z 14.08.2004r. o udostępnienie klucza do mieszkania, jednakże wezwanie to okazało się bezskuteczne. Fakt wymiany zamków w drzwiach wejściowych zgłaszał ustnie na Policję. Prowadzone było też postępowanie przeciwko A. S. w sprawie, którą Policja zakwalifikowała jako zmuszanie do określonego zachowania" z art. 191 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. Prokuratura Rejonowa w J. 25.05.2004r. umorzyła postępowanie w tej sprawie. W sierpniu 2004r. wniósł powództwa o ochronę posiadania, a kopię pozwu dołączył do odwołania i z tych przyczyn wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji.

Organ odwoławczy nie podzielił argumentów odwołania. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że sprawa tak przez organ I jak i II instancji była rozpatrywana pod kątem spełnienia przesłanek do wymeldowania określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że opuszczenie lokalu przez P. S. było dobrowolne i miało charakter trwały. Dowodem na to są zeznania A. S. oraz świadków K. i S.S., M. J. i J. D. Również skarżący w protokole z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 30 września 2004r. przyznał, że mieszkanie opuścił dobrowolnie ze względu na kłótnie rodzinne i prowokacyjne zachowanie żony, zabierając wszystkie rzeczy osobiste i przedmioty stanowiące jego własność. P. S. nie przedstawił też dowodów potwierdzających, że domagał się od A. S. udostępnienia lokalu. Dochodzenie na drodze prawnej w sprawie przeciwko żonie o utrudnianie korzystania z mieszkania zakończyło się umorzeniem postępowania przez Prokuratora Rejonowego w J. Aktualnie ośrodkiem życia skarżącego jest mieszkanie u jego rodziców w J. przy ul. Kolejowej 3 i tam też od początku postępowania kierowano korespondencję, odbiór której kwitował skarżący jak i jego rodzice. Sprawy natury rodzinnej i majątkowej nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż postępowanie o wymeldowanie ma charakter czysto rejestracyjny.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że na prawną konstrukcję pobytu stałego składają się dwa element przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości pod określonym adresem oraz wola (zamiar pobytu stałego). O stałości pobytu w danym miejscu decyduje przede wszystkim takie przebywanie, które ma na celu założenie w danym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, czyli aktualnego centrum życiowej działalności człowieka. Materiał dowodowy nie potwierdził zarzutu skarżącego, że mieszkanie w J. przy ul. Kochanowskiego opuścił chwilowo. Deklarowany zamiar powrotu do poprzedniego miejsca zamieszkania ma charakter subiektywny i istniejące w niniejszej sprawie okoliczności obiektywne tego nie potwierdzają (SA/Rz 1475/98).

W skardze do Sądu, skarżący nie wskazał kierunków weryfikacji zaskarżonej decyzji. Zarzucił, że organ błędnie przyjął fakt dobrowolnego i na stałe opuszczenia przez skarżącego mieszkania tłumacząc to zabraniem wszystkich swoich rzeczy. Przy ocenie tego faktu organ pominął takie dowody jak zawiadomienie Policji, Prokuratury oraz skierowanie sprawy do Sądu Rejonowego w J. Mieszkanie opuścił w wyniku kłótni rodzinnych, prowokacyjnego zachowania A. S., a. następnego dnia po opuszczeniu mieszkania A. S. przywiozła jego osobiste rzeczy przed dom rodziców. Duża ilość osobistych rzeczy skarżącego została jeszcze w mieszkaniu przy ul. Kochanowskiego. W tym samym dniu, w którym skarżący opuścił mieszkanie tj. 2.08.2004r. A. S. wymieniła zamek. Zaskarżona decyzja jest przedwczesna wobec skierowania sprawy o ochronę posiadania do Sądu Rejonowego w J.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269).

Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Obowiązek meldunkowy osób przebywających na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej ustanawia art. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 201r. nr 87, poz. 960 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

Obowiązek ten obejmuje zarówno wymeldowanie się z miejsca pobytu stałego lub czasowego (art. 4 pkt 2 ustawy).

Ustawa służy państwowym celom ewidencyjnym i prawidłowemu wykonywaniu przez organy publiczne ich funkcji, jako że posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu obywateli umożliwia racjonalizację działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Ewidencja ludności w zakresie w jakim dotyczy rejestracji danych, co do miejsca pobytu (adresacie) służy także interesowi obywateli (poszukiwanie np. spadkobierców) oraz ochronie praw osób trzecich (poszukiwanie dłużników).

Okoliczność, że obowiązek meldunkowy należy uznać w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku prawnego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki uzasadnia wniosek, że zameldowanie i wymeldowanie winno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy. Instytucja ta nie może służyć fikcji meldunkowej, to jest odzwierciedlać stanu faktycznie nie istniejącego, co do miejsca zamieszkania danej osoby.

Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu, lub też poprzez własne rozstrzygnięcia zapewniać takie czynności dla uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją, a istniejącym stanem rzeczy.

W tym też celu ustawodawca w art. 15 ust. 2 ustawy, dopuścił wymeldowanie w formie decyzji administracyjnej podejmowanej z urzędu lub na wniosek podmiotów mających w tym interes prawny w sytuacji, gdy osoba zobowiązana nie dopełniła obowiązku wymeldowania.

Ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. nr 93, poz. 887), która weszła w życie 1 maja 2004r. art. 15 ust.2 ustawy otrzymał nowe brzmienie podług którego, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt opuszczenia lokalu na okres dłuższy niż dwa miesiące , bo opuszczenie lokalu nastąpiło 1 sierpnia 2003r. a postępowanie o wymeldowanie wszczęto wnioskiem A. S. z 6 września 2004r.

W ocenie Sądu organ przeprowadził niezbędne postępowanie dowodowe z zachowaniem i dokonał prawidłowych ustaleń, a jego ocena, iż dowodzą one opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez skarżącego nie może być uznana za dowolną.

Okoliczność opuszczenia lokalu przez skarżącego została potwierdzona zeznaniami świadków. O miejscu i terminie przesłuchania świadków skarżący został prawidłowo powiadomiony, a przed wydaniem decyzji organ I instancji poinformował skarżącego w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Fakt niezamieszkiwania w mieszkaniu przy ul Kochanowskiego w J. potwierdził również sam skarżący, bo jako adres do korespondencji wskazał dom swoich rodziców. Z przesłuchania rodziców w charakterze świadków wynika, że P. Sł. zamieszkuje w ich domu przy ul. Kolejowej 3 od sierpnia 2003r. do chwili przesłuchania . Przesłuchanie miało miejsce według daty na protokole 8 października 2004r.

Skarżący domagał się ochrony posiadania na drodze sądowej, ale zarządzeniem Sądu Rejonowego w J. Wydział I Cywilny z dnia 27 października 2004r. sygn. akt I C 151/04 Sąd zwrócił P. S. o ochronę posiadania. Zarządzenie to stało się prawomocne 16 listopada 2004r. Powyższe dowodzi, że skarżący zrezygnował z dochodzenia ochrony posiadania na drodze sądowej.

Z punku widzenia jednak materialnego prawa administracyjnego, w tym przypadku ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych rzeczą organów obydwu instancji było ustalenie, czy skarżący opuścił dotychczasowe miejsce zamieszkania.

Fakt ten wykazano, następstwem czego było wydanie decyzji o wymeldowaniu. Stanowisko odmienne prowadziłoby do fikcji meldunkowej, co pozostawałoby w sprzeczności z celem ustawy, która służy rejestracji faktów. Informacyjnie można dodać, że zameldowanie nie stwarza tytułu do lokalu, które potocznie jest utożsamiane z prawem majątkowym do zajmowanego lokalu.

Odnosząc się natomiast do oceny procesowej przeprowadzonego postępowania o wymeldowanie należy stwierdzić, że fakt niezłożenia wniosku o wymeldowanie przez A. S. na formularzu według załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 grudnia 2002r. (Dz. U. nr 236, poz. 1999 ze zm.) nie może powodować uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem naruszenie to nie nosi cech, istotnego naruszenia przepisów, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.