Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1288/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 500+ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...].


UZASADNIENIE

A. L. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2016 roku Nr [...], którą to decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy świadczenia wychowawczego wnioskowanego na J. L.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. Nr [...] Prezydent Miasta P. odmówił A. L. świadczenia wychowawczego, wnioskowanego na J. L.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż wnioskująca nie spełniła warunków do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Organ ustalił, iż dochód podlegający opodatkowaniu w 2014 r. został utracony w całości na skutek zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast po roku 2014 skarżąca uzyskała dochód z tytułu zatrudnienia w firmie M. Sp. z o.o. sp.j., które trwa do dnia ustalania prawa do świadczenia wychowawczego. Fakt ten potwierdzają umowa o pracę oraz zaświadczenie pracodawcy o wysokości wynagrodzenia. Organ wskazał, że ustalając sytuację dochodową rodziny należy wziąć pod uwagę dochód niepodlegający opodatkowaniu za rok 2014 z tytułu otrzymywanych alimentów na syna w kwocie [...] zł oraz dochód uzyskany z tytułu podjęcia zatrudnienia w firmie M. Sp. z o.o. Sp.j. – [...]zł (wynagrodzenie za maj 2016r.). Organ obliczył dochód miesięczny rodziny na kwotę [...] zł, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę [...] zł. Z uwagi na przekroczenie kryterium wynoszącego 800 zł nie przyznano skarżącej dochodzonego świadczenia.

W ustawowo zachowanym terminie, A. L. złożyła odwołanie, w którym wskazała, iż nie zgadza się z wydaną decyzją. Podała, iż jej dochód nie przekroczył 800 zł na osobę, w roku 2015 przepracowała tylko 3 miesiące, po czym przeszła na zwolnienie lekarskie. Obecnie przebywa na zasiłku rehabilitacyjnym, gdzie dochód wynosi 75% podstawy oraz otrzymuje alimenty. Wniosła o ponowne wyliczenie dochodu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopatrzyło się uchybień, które skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art.5 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (tj. Dz.U. 2016, poz. 195):

1. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie.

2. W przypadku urodzenia dziecka, ukończenia przez dziecko 18. roku życia lub w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę tego świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które to świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę.

3. Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa wart. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł.

Z powyższego przepisu wynika, iż ustawodawca zakreślił sztywne granice przyznania wyznaczając kryterium dochodowe, które może przekroczyć 800 zł na osobę w rodzinie. Organ odwoławczy wskazał, iż aby ustalić, co określa się mianem dochodu rodziny należy odnieść się do ustawy o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2015 r., poz.114 z późn. zm.), a konkretnie art.3 ust. 2-dochodzie rodziny - oznacza to sumę dochodów członków rodziny. Nie ulega wątpliwości, iż należności otrzymywane ze stosunku pracy są dochodem. Ustawowa definicja dochodu zawarta jest w art. 3 ust. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, (...) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu.

Organ wskazał, że dochód podlegający opodatkowaniu za rok 2014 został utracony w całości na skutek prowadzenia działalności gospodarczej, po 2014 r. skarżąca otrzymała dochód z tytułu zatrudnienia w M. Sp. z o.o. Sp.j.

Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci:

1. w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.

2. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

3. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

Organ na podstawie cytowanych przepisów przyjął, że w niniejszej sprawie należało do obliczeń zastosować dochód z otrzymanych alimentów w 2014 r. w kwocie [...] zł i podzielić go przez okres 12 miesięcy oraz dodać dochód uzyskany z tytułu podjęcia zatrudnienia za miesiąc maj 2016 r. w kwocie [...]. Otrzymana kwota stanowi przeciętny miesięczny dochód tj. [...] zł. Otrzymaną kwotę należało podzielić na ilość osób w rodzinie tj. 2, co daje kwotę [...] zł. Zdaniem organu skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe wynoszące 800 zł uprawniające do uzyskania świadczenia wychowawczego.

Artykuł 5 ust.3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci nie pozostawia uznaniowości organowi określając sztywno granicę kwotową tj. 800 zł, której nie można przekroczyć, gdyż przekroczenie powoduje nie spełnienie kryteriów do przyznania świadczenia wychowawczego. Z tego też względu w ocenie organu odwoławczego skarżąca nie spełnia kryteriów do przyznania jej świadczenia wychowawczego wobec przekroczenia kryterium dochodowego.

A. L. złożyła skargę na przedmiotową decyzję, w której podała, iż nie zgadza się z wydaną decyzją. Skarżąca wskazała m.in., iż jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego, gdyż w 2015 roku pracowała jedynie przez 3 miesiące, po czym korzystała ze zwolnienia lekarskiego, a następnie była na zasiłku rehabilitacyjnym.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Oceniając przedmiotową sprawę zgodnie ze wskazanymi kryteriami należało uznać, że podlega ona uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 195):

1. w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego;

2. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego;

3. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

Organ na podstawie cytowanych przepisów przyjął, że w niniejszej sprawie należało do obliczeń zastosować dochód z otrzymanych alimentów w 2014 r. w kwocie [...] zł i podzielić go przez okres 12 miesięcy oraz dodać dochód uzyskany z tytułu podjęcia zatrudnienia za miesiąc maj 2016 r. Organ przyjął, że dochód wnioskodawczyni z tytułu zatrudnienia w miesiącu maju 2016r. wynosił [...]. Przyjęcie dochodu w miesiącu maju 2016r. w takiej wysokości spowodowało przekroczenie kryterium wynoszące 800 zł.

Należy zwrócić uwagę, że nie jest wcale rzeczą oczywista, to że dochód wnioskodawczyni w maju 2016r. wynosił [...] zł netto. Zgodnie z zaświadczeniem o zarobkach z dnia 9 maja 2016r. wystawionym przez pracodawcę wynagrodzenie w kwocie [...] zł dotyczyło miesiąca maja ale 2015 roku. Ponadto, w aktach znajduje się decyzja ZUS z dnia 30 maja 2016r. o przyznaniu wnioskodawczyni prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 24 maja 2016r. do 20 września 2016r. A. L. dołączyła do skargi zaświadczenie z dnia 15 lipca 2016r. w którym zakład pracy uwzględnił m.in. przyznane świadczenie rehabilitacyjne i wyszczególnił wynagrodzenie ww. za poszczególne miesiące od kwietnia 2015r. do czerwca 2016r. Zgodnie z ww. zaświadczeniem wynagrodzenie A. L. istotnie wynosiło [...] zł ale w maju 2015r. a nie jak przyjął organ w maju 2016r. Kolejno, wynagrodzenie skarżącej w maju 2016r. wynosiło [...] zł.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie decyzji lub postanowienia nastąpi, jeżeli naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga więc w tym wypadku, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. J. S., akceptując podobne rozwiązanie przyjęte w art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy o NSA, wyraził pogląd, że "przed uzupełnieniem postępowania wyjaśniająco-dowodowego i wyjaśnieniem wątpliwości nigdy nie można mieć a priori pewności, że uchybienia, o których mowa, istotnie miały wpływ na wynik sprawy" (J. Świątkiewicz, Naczelny Sąd Administracyjny. Komentarz..., 2001, s. 129).

Organy dokonując nieprawidłowej oceny w zakresie ustalenia wysokości wynagrodzenia skarżącej naruszyły art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu, w którym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd był zatem zobligowany do uchylenia zaskarżonych decyzji a organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinny dokonać oceny przesłanek do spornego świadczenia przy zastosowaniu prawidłowej kwoty wynagrodzenia skarżącej. Organ powinien jednoznacznie wskazać czy bierze pod uwagę wynagrodzenie za maj 2015r. czy za maj 2016r. W decyzji organ I instancji oraz Kolegium (decyzja, odpowiedź na odwołanie) organy powołują się bowiem na wynagrodzenie z maja 2016r. przypisując mu wysokość wynagrodzenia skarżącej z maja 2015r. Organ winien również dokonać zrozumiałej dla osoby nie dysponującej wiedzą prawniczą wykładni przepisów, nie ograniczając się tylko do cytowania zwrotów ustawowych.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.