Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 1162/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
658
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art 3 § 2 pkt 8, art 149 § 1, art 12 , art 35 § 1 § 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1182
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Danuta Kania (spr.), o rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w sprawie przetwarzania danych osobowych. 1. zobowiązuje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do rozpatrzenia wniosku skarżącego M. K. z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych, w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych grzywnę w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego M. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. M. K. (dalej: "skarżący") wystąpił do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (dalej: "Generalny Inspektor", "GIODO") ze skargą na przetwarzanie jego danych osobowych przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W..

Skarżący podniósł, iż wymieniona Spółka przetwarza jego dane osobowe w zakresie adresu poczty elektronicznej [...], pomimo złożenia sprzeciwu. Jednocześnie wskazał, iż Spółka nie wypełniła wobec niego obowiązku informacyjnego, wynikającego z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.), dalej: "u.o.d.o.".

Skarżący podniósł m.in.: "nie akceptowałem jakiekolwiek regulaminu oraz nie wyrażałem zgody na przetwarzanie mojego adresu e-mail, zatem uważam, że baza danych ww. spółki jest administrowana w sposób nielegalny. W przesyłanych emailach spółka nie wskazuje precyzyjnie skąd weszła w posiadanie mojego adresu. Ogólnikowe stwierdzenie: "wiadomość została wysłana na podstawie zgody udzielonej [...] lub innemu podmiotowi, który zgodnie z prawem przekazał nam Twoje dane" pozwala na poważne nadużycia, bowiem tajemniczy "inny podmiot" jest w takim brzmieniu ciężki do zidentyfikowania".

W związku z powyższym skarżący wniósł o: (1) nakazanie ww. podmiotowi udzielenia precyzyjnych odpowiedzi na wszystkie żądania wyrażone w piśmie z dnia 25 lutego 2015 r., (2) stwierdzenie, że nie dopełniono wobec skarżącego obowiązku poinformowania o jego prawach lub przekazania informacji umożliwiających korzystanie z praw przyznanych w ustawie o ochronie danych osobowych, (3) stwierdzenie czy ww. podmiot był obowiązany do zgłoszenia rejestracji zbioru danych i czy obowiązek ten wypełnił, (4) stwierdzenie czy ww. podmiot przetwarzał w zbiorze dane osobowe, choć ich przetwarzanie nie jest dopuszczalne albo do których przetwarzania nie jest uprawniony, (5) ustalenie osoby fizycznej odpowiedzialnej w Spółce za naruszenie ww. ustawy.

Pismem z dnia [...] października 2015 r. M. K. zwrócił się do GIODO o wskazanie działań podjętych w związku z jego skargą oraz przedstawił dodatkowe okoliczności w sprawie.

Następnie, w dniu [...] listopada 2015 r., do Biura Generalnego Inspektora wpłynęło pismo M. K. z dnia [...] listopada 2015 r. stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprawie.

Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. Generalny Inspektor wezwał skarżącego, na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie jakie konkretnie działania [...] Sp. z o.o. skarżący kwestionuje w kontekście przetwarzania jego danych osobowych oraz podjęcia jakich konkretnie działań - wobec brzmienia art. 18 ust. 1 u.o.d.o. - skarżący domaga się od organu.

Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. skarżący udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie. Jednocześnie wskazał, iż - w jego ocenie - wezwanie jest bezpodstawne i wskazuje na pozorność działań organu, bowiem poprzednie pisma skarżącego kierowane do organu w sposób wyczerpujący wskazywały przedmiot i zakres żądania.

Pismem z dnia 25 listopada 2015 r. M. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania Generalnego Inspektora wnosząc:

1) na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie wyznaczonym przez Sąd,

2) na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania,

3) na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. o stwierdzenie, że bezczynność organu oraz przewlekłość prowadzonego postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

4) na podstawie art. 149 § 2 w zw. z § 1 p.p.s.a. o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 ww. ustawy w związku z uwzględnieniem skargi,

5) na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż Generalny Inspektor miał bezwzględny obowiązek zawiadomić go o niezałatwieniu sprawy w terminie. Sprawa wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zatem powinna być załatwiona najpóźniej w ciągu dwóch miesięcy, przy założeniu, że jest to sprawa szczególnie skomplikowana (art. 35 k.p.a.). Skarżący nie został zawiadomiony o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie został mu również podany nowy termin załatwienia sprawy, ani przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie.

Skarżący zaznaczył, iż dopiero po wystosowaniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa organ skierował do niego pismo z dnia [...] listopada 2015 r., wzywające do usunięcia braków formalnych skargi. Wskazuje to na przewlekłość prowadzonego postępowania, bowiem działanie organu miało charakter pozorny, w istocie utrudniający szybkie załatwienie sprawy (art. 12 k.p.a.).

Skarżący wskazał, iż bezczynność i przewlekłość Generalnego Inspektora spowodowała brak możliwości powołania dokonanych przez organ ustaleń w zainicjowanym przez skarżącego procesie cywilnym. Z tego względu skarżący wniósł o przyznanie od organu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. w związku z uwzględnieniem skargi. Powołał się przy tym na uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej art. 149 p.p.s.a., gdzie wskazano, że "oprócz roli rekompensacyjnej, groźba zasądzenia wynagrodzenia będzie wzmacniała gwarancje terminowego załatwienia sprawy przez organy".

W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej.

Wskazał, iż pismem z dnia [...] grudnia 2015 r., na podstawie art. 14 u.o.d.o., zwrócił się do Prezesa [...] Sp. z o.o. z prośbą o złożenie wyjaśnień w sprawie. Jednocześnie, w tym samym dniu, poinformował skarżącego, iż podjął czynności mające na celu wyjaśnienie przedmiotowej sprawy (pismo GIODO z dnia [...] grudnia 2015 r" znak: [...]).

Generalny Inspektor stwierdził również, że niniejsze postępowanie jest prowadzone w terminie dłuższym niż przewidziany. Jednakże organ nie uchylał się od wydania rozstrzygnięcia w sprawie, lecz przedsięwziął przewidziane prawem czynności służące wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu okoliczności faktycznych i zebraniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji administracyjnej. Obowiązek dokładnego zbadania okoliczności faktycznych oraz zebrania kompletnego materiału dowodowego wynika z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

W ocenie organu, nieuzasadnione jest stanowisko skarżącego, iż wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi z dnia [...] czerwca 2015 r., poprzez wskazanie, jakie konkretnie działania Spółki kwestionuje oraz jakich działań, w świetle art. 18 ust. 1 u.o.d.o., domaga się on od organu, stanowi "przewlekłość postępowania i jest czynnością pozorną". Z treści skargi nie wynikało jasno, co jest przedmiotem postępowania w kontekście przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Z tego względu koniecznym było wezwanie do sprecyzowania żądania, do czego organ jest zobligowany na podstawie art. 64 § 2 k.p.a.

Organ zauważył również, że Biuro Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych jest jedynym urzędem na całą Polskę, bez jednostek pomocniczych czy oddziałów zamiejscowych. Do Biura Generalnego Inspektora składają skargi osoby z całej Polski, jak również z zagranicy. Organ w swojej pracy prowadzi szereg działań w zakresie poszerzania świadomości obywateli na temat ochrony danych osobowych, co również przekłada się nie tylko na liczbę wpływających do Biura skarg, ale także próśb o interwencję, czy też wniosków o wydanie opinii, których ilość z każdym rokiem wzrasta. Liczba skarg, które wpłynęły do Biura Generalnego Inspektora w ciągu ostatnich 4 lat wzrosła o 100%. W roku 2010 wpłynęło 1114 skarg, natomiast do dnia 21 grudnia 2015 r. wpłynęło 2150 skarg.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu, Generalny Inspektor pismem z dnia 1 sierpnia 2016 r. poinformował, że dotychczas nie wydał decyzji merytorycznej w sprawie ze skargi M. K., bowiem w dalszym ciągu prowadzi postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie. Wskazał, iż w dniu [...] lutego 2016 r. złożona została reklamacja do Poczty Polskiej S.A. na zwrotne potwierdzenie odbioru pisma GIODO z dnia [...] grudnia 2015 r. wzywającego do złożenia wyjaśnień przez Spółkę (ZPO wpłynęło do organu w dniu [...] stycznia 2016 r). Poczta Polska udzieliła odpowiedzi pismem z dnia [...] marca 2015 r. Następnie, w dniu [...] marca 2016r., do Biura GIODO wpłynęły wyjaśnienia pełnomocnika Spółki. Pismem z dnia [...] maja 2016 r. organ wezwał prezesa Spółki do nadesłania prawidłowego pełnomocnictwa pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Przedmiotowe pismo zostało odebrane przez Spółkę w dniu [...] maja 2016 r. bez wskazania, czy osoba, która odebrała przesyłkę jest upoważniona do odbioru korespondencji w imieniu Spółki. W związku z powyższym w dniu [...] lipca 2016 r. organ złożył reklamację do Poczty Polskiej za niewykonanie usługi komplementarnej. Obecnie organ oczekuje na rozpatrzenie ww. reklamacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

W przypadku skargi na bezczynność w wydaniu decyzji w postępowaniu administracyjnym o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzystał ze środka przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, lub w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania służy stronie zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

W niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki formalnoprawne wniesienia skargi na bezczynność. Skarżący wyczerpał tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a., co potwierdza wezwanie Generalnego Inspektora do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu skargi z dnia [...] sierpnia 2015 r., zawarte w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r.

Przedmiotem skargi skarżący uczynił "bezczynność i przewlekłość" postępowania prowadzonego przez Generalnego Inspektora w sprawie zainicjowanej skargą na przetwarzanie danych osobowych z dnia [...] sierpnia 2015 r.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym, że zarzucenie w jednym piśmie bezczynności oraz przewlekłości postępowania nie powinno być traktowane jako skumulowania dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność działania organu w tej samej sprawie administracyjnej. W takim przypadku objęcie jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub niezałatwienia sprawy w terminie. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być tylko jedna decyzja lub inny akt, którego legalność badana jest przez sąd administracyjny. Z kolei przedmiotem postępowania w sprawie ze skargi na "bezczynność" oraz "przewlekłość" jest zasadniczo ustalenie, czy zachodzi potrzeba zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia określonej czynności. W obu przypadkach sąd administracyjny dysponuje tymi samymi środkami prawnymi, a ich zastosowanie jest obowiązkowe w razie stwierdzenia jakiejkolwiek postaci niesprawnego funkcjonowania organu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i wniosków oraz powołanej podstawy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 709/12; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2015 r" sygn. akt II OSK 2225/14; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania administracyjnego, ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; z dnia 4 września 2015 r" sygn. akt II OZ 753/15; publ. j.w.).

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając powyższe okoliczności Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.

Z kolei pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; publ. j.w.).

Oceniając przebieg postępowania prowadzonego przez Generalnego Inspektora w sprawie ze skargi M. K. na działania [...] Sp. z o.o. Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności, oraz że bezczynność ta nosi cechy rażącego naruszenia prawa.

Postępowanie w tej sprawie zostało zainicjowane skargą, która wpłynęła do Generalnego Inspektora w dniu [...] czerwca 2015 r. Pierwszą czynność w sprawie, polegającą na wystąpieniu do skarżącego w trybie art. 64 § 2 k.p.a. o sprecyzowanie zakresu żądania, organ podjął dopiero w dniu [...] listopada 2015 r., czyli po upływie pięciu miesięcy od złożenia skargi. Podkreślić przy tym należy, że powyższa czynność została podjęta przez organ w następstwie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, które zostało skierowane przez skarżącego do organu w dniu [...] listopada 2015 r. Zaznaczyć również należy, że przed wystąpieniem z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa skarżący skierował do organu pismo z dnia [...] października 2015 r., w którym zwrócił się o wskazanie działań podjętych przez organ w przedmiotowej sprawie. Pismo to pozostało jednak bez jakiejkolwiek reakcji ze strony organu.

Kolejna czynność w sprawie została podjęta przez Generalnego Inspektora w dniu [...] grudnia 2015 r., w następstwie odpowiedzi skarżącego na wezwanie do sprecyzowania żądania pismem z dnia [...] listopada 2015 r. Czynność ta polegała na zwróceniu się do [...] Sp. z o.o. o pisemne ustosunkowanie się do treści zarzutów podniesionych w skardze. O tej czynności organ poinformował skarżącego pismem z dnia [...] grudnia 2015 r.

Spółka udzieliła wyjaśnień pismem z dnia [...] marca 2016 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] marca 2016 r. Jednak dopiero w dniu [...] maja 2016 r. organ dostrzegł brak prawidłowego pełnomocnictwa upoważniającego osobę, która udzieliła wyjaśnień, do występowania w imieniu Spółki w postępowaniu administracyjnym przed Generalnym Inspektorem i skierował do Prezesa Spółki stosowne wezwanie.

Przedmiotowe wezwanie zostało odebrane przez Spółkę w dniu [...] maja 2016r., natomiast reklamacja na zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej ww. wezwanie została złożona przez GIODO do Poczty Polskiej dopiero w dniu [...] lipca 2016 r., co wynika z pisma organu stanowiącego odpowiedź na wezwanie Sądu z dnia [...] lipca 2016 r.

Z powyższego wynika, iż do dnia wniesienia skargi na bezczynność Generalny Inspektor nie wydał decyzji w sprawie. Z wyjaśnień organu wynika również, że do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie skarga M. K. z dnia [...] czerwca 2015 r. na przetwarzanie jego danych osobowych nie została przez organ rozpatrzona.

Organ pozostaje zatem w bezczynności. W tym stanie rzeczy istniała podstawa do zobowiązania Generalnego Inspektora do rozpoznania wymienionej skargi w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Podkreślić należy w tym miejscu, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2).

Stosownie natomiast do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazaniem nowego terminu jej załatwienia.

Sposób procedowania organu w niniejszej sprawie godzi w zasadę szybkości postępowania administracyjnego. Nie można bowiem zaaprobować stanu, w którym organ pierwszą czynność w sprawie, polegającą na wezwaniu do uzupełnienia wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2015 r., podjął po upływie pięciu miesięcy od dnia złożenia tego wniosku. Co więcej, uczynił to dopiero w następstwie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Następnie, pomimo złożenia skargi na bezczynność, organ dopuścił się nieusprawiedliwionych przerw w podejmowaniu czynności w toku postępowania, w szczególności pomiędzy [...] marca 2016 r. a [...] maja 2016 r., a także pomiędzy [...] maja 2016 r. a [...] lipca 2016 r. Nie można wprawdzie pominąć argumentacji organu zawartej w piśmie z dnia 1 sierpnia 2016 r., iż na czas trwania postępowania rzutowała konieczność oczekiwania przez organ na rozpatrzenie przez Pocztę Polską reklamacji doręczenia Spółce pism z dnia [...] grudnia 2015 r. oraz z dnia [...] maja 2016 r. Nie znajduje jednak usprawiedliwienia to, iż decyzję w sprawie konieczności złożenia reklamacji organ podejmował w pierwszym przypadku niemal miesiąc, a w drugim ponad dwa miesiące, od daty doręczenia organowi zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. pism przez Spółkę. Powyższe wynika z zestawienia dat wpływu ZPO przesyłek kierowanych przez organ do Spółki oraz dat złożenia reklamacji.

Analiza akt sprawy wskazuje również, iż organ zaniechał realizacji obowiązku powiadomienia skarżącego o przedłużeniu postępowania ze wskazaniem daty jego zakończenia, wyjaśnienia przyczyn przedłużenia postępowania, a także rozpatrzenia wniosku w rozsądnym terminie. Postępowanie w sprawie trwa już ponad trzynaście miesięcy, przy czym organ jedynie raz, w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r., poinformował skarżącego o tym, że zostało ono przedłużone, nie wskazując jednak terminu jego zakończenia. Zaznaczyć przy tym należy, że Generalny Inspektor w toku postępowania nie podejmował zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego jego zakończenia.

Odnośnie podniesionej przez organ okoliczności, że Biuro Generalnego Inspektora jest jedynym urzędem na całą Polskę, bez jednostek pomocniczych, czy oddziałów zamiejscowych, a liczba skarg wpływających do Biura z każdym rokiem się zwiększa, wskazać należy, że nie jest to okoliczność usprawiedliwiająca opóźnienie w załatwieniu sprawy. Podstawowym obowiązkiem organu jest bowiem zorganizowanie pracy w taki sposób, aby możliwe było wypełnianie przez organ terminowego i sprawnego rozstrzygania spraw (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2015r., sygn. akt I OSK 1538/14; publ. j.w.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. j.w.). Przyjmuje się również, że za rażące naruszenie przepisów art. 35 i art. 36 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu.

W niniejszej sprawie, obok oczywistego naruszenia art. 35 k.p.a. oraz art. 12 k.p.a., organ dopuścił się rażącego naruszenia obowiązków wynikających z art. 36 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., który to przepis formułuje zasadę zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej. Organ bowiem, po okresie pięciomiesięcznej zwłoki, dopiero w następstwie wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz skargi na bezczynność podjął czynności w sprawie, które jednak nie doprowadziły do załatwienia sprawy do daty wyrokowania.

W związku z powyższym Sąd doszedł do przekonania, iż istnieją podstawy do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Grzywna przewidziana w ww. przepisie pełni funkcję dyscyplinującą, restrykcyjną oraz prewencyjną. W niniejszej sprawie grzywna ta realizuje wskazane wyżej funkcje i jest adekwatna do rozmiaru uchybień organu. Wymierzona w wyroku grzywna mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a., zgodnie z którym grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Sąd nie stwierdził natomiast podstaw do przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. i skargę w tym zakresie oddalił. Wyjaśnić należy, że suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącego ma charakter kompensacyjny i pełni rolę swoistego zadośćuczynienia za krzywdę, spowodowaną przewlekłością postępowania sądowego. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie środka zaskarżenia, czy też, jak w niniejszej sprawie, zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności. Środek ten powinien być zatem stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, nie zachodzi.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, § 1a oraz § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1, 2 i 3 sentencji wyroku. W pozostałym zakresie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. - jak w punkcie 4 sentencji. Do kosztów postępowania niezbędnych do dochodzenia praw Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis sądowy w wysokości 100 zł i na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 5 sentencji wyroku.