Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 898/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 31zq ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 10 § 1, art. 79a § 1, art. 77 § 4
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi T.R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lipca 2020 r.,

nr [...] – działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.; dalej jako ustawa o COVID-19) w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.; dalej jako u.s.u.s.) – odmówił T.R. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne za kwiecień 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ w pierwszej kolejności powołał treść art. 31zo ust. 2 i 4 ustawy o COVID-19, zgodnie z którymi osobie prowadzącej pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 u.s.u.s., przysługuje prawo do zwolnienia

z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jej obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadziła działalność przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. Zwolnieniu

z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek ustalone od obowiązującej najniższej podstawy wymiaru składek dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność.

Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19, warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień

i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik zwolniony jest

z obowiązku ich składania.

W związku z tym, że na koncie płatnika brak jest złożonej w terminie deklaracji rozliczeniowej za kwiecień 2020 r., stronie nie przysługuje prawo do zwolnienia

z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. T.R. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że czas pandemii jest szczególnie trudny dla jego firmy, przychody praktycznie spadły do zera, stąd ulga w płaceniu składek jest dla niego bardzo ważna.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r.,

nr [...] – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej jako k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID-19 – utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...].

Po przeanalizowaniu treści odwołania organ nie znalazł podstaw do zwolnienia strony z opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne za kwiecień 2020 r. ZUS wyjaśnił, że od lutego 2020 r. zmieniły się zasady obliczania podstaw wymiaru i składek ubezpieczeniowych. Gdy płatnik chce kontynuować opłacanie niższych składek od lutego 2020 r. musi wykazać nową podstawę wymiaru składek w dokumentach ubezpieczeniowych za luty 2020 r. (która obowiązuje od lutego do grudnia 2020 r.) wyliczoną od średniomiesięcznego dochodu za 2019 r. (wraz

z wysokością przychodu, dochodu i formy opodatkowania). Taką deklarację strona złożyła 1 lipca 2020 r. W związku z tym, że deklaracja za luty została złożona po terminie, nie mogły utworzyć się systemowe deklaracje za dalsze miesiące tj. marzec 2020 r. i kolejne. Zgodnie z art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19 warunkiem zwolnienia

z obowiązku opłacania składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik zwolniony jest z obowiązku ich składania. Deklaracje rozliczeniowe za kwiecień 2020 r. strona złożyła 17 lipca 2020 r., w związku z tym należało utrzymać w mocy decyzję odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek.

Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. T.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie zasad, jakimi kierował się ustawodawca, wydając powyższą ustawę, mającą w swoim założeniu pomóc przedsiębiorcom w przetrwaniu trudnego okresu pandemii, jednocześnie chroniąc miejsca pracy i zapobiegając zwolnieniom pracowniczym. Podkreślił, że ustawa o COVID-19 liczy 239 stron, trudno więc było zapoznać się z nią szczegółowo, tym bardziej iż dla wszystkich była to sytuacja szczególna i nowa, oddziały ZUS zostały zamknięte dla płatników i trudno było uzyskać pomocne informacje u źródła. Jedyną formą kontaktu były skrzynki korespondencyjne ustawione przed wejściem do oddziału ZUS. Kontakt telefoniczny też był utrudniony. Zgodnie z art. 31zp ustawy o COVID-19 wniosek o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek został złożony w terminie (do 30 czerwca 2020 r.), czyli jeden warunek, o którym było głośno zarówno w mediach jak i na stronach internetowych, które w tym czasie były bardzo pomocne i na których bazowało się wiele firm został spełniony. Niestety nie został spełniony warunek z art. 31zq ust. 3 ustawy, mówiący o przesłaniu deklaracji rozliczeniowych za miesiąc kwiecień 2020 r. (złożono 17 lipca 2020 r.). Termin, który to określał, już nie był tak nagłaśniany jak pierwszy z nich. Deklaracja została przesłana po terminie. Nie było to jednak działanie celowe, lecz niedopatrzenie. Warunki zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek zostały w większości spełnione, dlatego trudno się zgodzić z decyzją ZUS o odmowie umorzenia należności z tytułu składek za miesiąc kwiecień 2020 r. Ustawa, która miała chronić przedsiębiorców, powinna spełniać swoją rolę. Czas pandemii jeszcze trwa i przedsiębiorstwa w dalszym ciągu borykają się z jej trudnymi do przewidzenia następstwami. ZUS w poprzednim czasie (przed pandemią), w sytuacji gdy przedsiębiorca nie złożył w terminie deklaracji rozliczeniowych, sam z urzędu tworzył bliźniaczą deklarację taką jaka została złożona

w miesiącu poprzednim. Widać to na platformie ZUS PUE, gdzie są deklaracje rozliczeniowe składane przez płatnika lub ZUS.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 10 grudnia 2021 r. do uzupełnienia akt administracyjnych sprawy, przez złożenie zawiadomienia skierowanego do strony

w trybie art. 10 § 1 i art. 79a k.p.a. wraz z dowodem jego doręczenia stronie przed wydaniem decyzji z dnia 30 lipca 2020 r. – pełnomocnik organu w piśmie z dnia [...] grudnia 2021 r. poinformował, że brak jest możliwości przedłożenia takiego zawiadomienia, gdyż przy wydawaniu decyzji o odmowie zwolnienia z opłacania składek za 3-5/2020 nie wydawano zawiadomienia o zakończeniu postępowania

w związku z faktem, że postępowania dot. RDZ lub RSP są prowadzone elektronicznie

i brak jest dokumentacji papierowej w tych sprawach za wyjątkiem wniosku,

nie kierowano więc do stron pism i informacji wynikających z k.p.a., np. zawiadomienia o zakończeniu postępowania i możliwości wglądu do akt sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymująca w mocy własną decyzję odmawiającą skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne za okres kwiecień 2020 r. Z analizy treści wniosku inicjującego kontrolowane postępowanie administracyjne wynika, iż został on złożony na podstawie art. 31zo ust. 2 i 4 ustawy o COVID-19. Podstawę natomiast odmowy przyznania prawa do zwolnienia przewidzianego w tym przepisie był art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19, zgodnie z którym warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Organ uznał bowiem, iż skarżący w terminie do 30 czerwca 2020 r. nie złożył deklaracji rozliczeniowej za kwiecień 2020 r. (co jest bezsporne w sprawie), przyjmując, że nie był on zwolniony z obowiązku składania tej deklaracji. Przy czym podkreślić należy, że co do tej ostatniej okoliczności uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wyjątkowo enigmatyczne i sprowadza się jedynie do stwierdzenia, że "od lutego 2020 r. zmieniły się zasady obliczenia podstawy wymiaru składek i składek ubezpieczeniowych" i "gdy płatnik chce kontynuować opłacanie niższych składek od lutego 2020 r. – musi wykazać nową podstawę wymiaru składek w dokumentach ubezpieczeniowych za luty 2020 r. (która obowiązuje od lutego do grudnia 2020 r.) wyliczoną od średniomiesięcznego dochodu za 2019 r. (wraz z wysokością przychodu, dochodu

i formy opodatkowania)", a taką deklarację skarżący złożył w dniu 1 lipca 2020 r. Jednocześnie organ nie ocenił powyższych okoliczności w kontekście przepisów u.s.u.s. zwalniających osoby prowadzące pozarolniczą działalność z obowiązku składania deklaracji. W myśl art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Przepisy k.p.a., w tym również wyżej powołane, mają zastosowanie do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. Zakład Ubezpieczeń Społecznych powinien zatem prowadzić postępowanie z zachowaniem wszystkich zasad i wymogów przewidzianych w przywołanej ustawie proceduralnej. Ze względu na ustrojową pozycję sądu administracyjnego nie jest jego rolą rozpoznawanie i rozstrzyganie spraw administracyjnych, lecz – jak wynika z treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) – kontrola działalności administracji publicznej, i to zasadniczo tylko pod względem zgodności z prawem. Stąd kontrola sądowoadministracyjna nie może zastępować organu, gdyż narusza to konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Rolą sądu administracyjnego jest jedynie badanie legalności działań bądź zaniechań organu (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r., II OSK 1419/17). Zwłaszcza nie jest rolą sądu administracyjnego poszukiwanie w całokształcie sprawy motywów, którymi kierował się organ wydając dane rozstrzygnięcie. Motywy te muszą wynikać wprost z decyzji i jego uzasadnienia, spełniającego wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok WSA

w Gorzowie Wlkp. z 6 września 2017 r., II SA/Go 401/17). Tym bardziej, iż w niniejszej sprawie w aktach sprawy brak jest deklaracji rozliczeniowych skarżącego z okresu poprzedzającego luty 2020 r., a tym samym nie sposób skontrolować prawidłowości stanowiska organu co do kwestii braku zwolnienia skarżącego z obowiązku składania tych deklaracji. W konsekwencji należało uznać, iż organ naruszył tym samym art. 7, art. 77 § 1, art. 11, art. 80 kpa oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 kpa k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji. Podkreślić ponadto należy, iż nawet jeśli istotnie skarżący nie był zwolniony

z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych, to organ dopuścił się naruszenia jeszcze innych przepisów postępowania. Otóż zdaniem Sądu organ przed wydaniem decyzji z dnia 30 lipca 2020 r. nie zastosował się do zasady wynikającej z art. 10 k.p.a., w myśl której organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 k.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 k.p.a.). Z kolei w myśl art. 79a § 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Przepis ten stanowi konkretyzację

i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., zaś jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów, nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (por. wyrok WSA w Szczecinie z 23 maja 2019 r., II SA/Sz 239/19). Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący przed wydaniem decyzji z dnia

[...] lipca 2020 r. rozstrzygającej jego wniosek nie otrzymał od organu informacji o braku przesłania wypełnionych w terminie dokumentów rozliczeniowych za kwiecień 2020 r. Termin do złożenia dokumentów upływał 30 czerwca 2020 r. Z akt sprawy nie wynika również, aby Zakład Ubezpieczeń Społecznych po złożeniu wniosku, co miało miejsce w dniu 10 kwietnia 2020 r. (data wpływu do organu), a przed 30 czerwca 2020 r. zakomunikował płatnikowi, że wniosek rodzi obowiązek złożenia dokumentów

w terminie do 30 czerwca 2020 r. i od tego zależne jest przedmiotowe zwolnienie. Takiego pisma skierowanego do skarżącego organ nie przedłożył również na wezwanie Sądu. W konsekwencji należało uznać, że organ przed wydaniem decyzji odmownej nie wyjaśnił stronie przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony (art. 79a § 1 k.p.a.). W ocenie Sądu, ewentualne trudności w realizacji obowiązków zarówno przez obywateli jak i organ w okresie epidemii nie mogą obciążać jedynie strony postępowania, jednocześnie usprawiedliwiając zaniechania organu. Również przepis art. 77 § 4 k.p.a. zobowiązywał Zakład Ubezpieczeń Społecznych do zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu, a które nie wymagają dowodu. Przepis ten stanowi, że fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Jeżeli więc Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie posiadanych dokumentów ubezpieczeniowych posiadał wiedzę, że strona nie złożyła wymaganej deklaracji rozliczeniowej, a nie jest zwolniona z obowiązku ich składania, powinien był zakomunikować to stronie przed upływem ustawowego terminu określonego przepisem art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19, tj. przed do 30 czerwca 2020 r. Wykonanie przez organ powyższych obowiązków było o tyle istotne, że gdyby nastąpiło jeszcze przed 30 czerwca 2020 r., skarżący miałby szansę przed upływem ustawowego terminu przedstawić wymaganą dokumentację rozliczeniową. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle stosowania art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19 (por. wyrok NSA z 7 października 2021 r., I GSK 498/21, wyrok WSA w Łodzi z 14 października 2021 r., III SA/Łd 661/21, wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 października 2021 r., II SA/Go 786/21, wyrok WSA w Szczecinie z 21 października 2021 r., I SA/Sz 692/21, wyrok WSA w Kielcach z 21 października 2021 r., I SA/Ke 399/21). W orzecznictwie wskazuje się również, iż zamieszczenie na stronie internetowej ZUS komunikatu, iż jednym z warunków zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania, nie wyczerpuje ciążącego na organie obowiązku indywidualnego, w konkretnej sprawie, poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów

i materiałów (por. wyrok WSA w Poznaniu z 25 sierpnia 2021 r., III SA/Po 306/21, wyrok WSA w Gdańsku z 21 października 2021 r., I SA/Gd 744/21). Dodać należy, że jeżeli organ odstępuje od zasad określonych w art. 10 § 1 k.p.a. i wytycznych płynących z art. 79a § 1 k.p.a. (co może nastąpić w sytuacji przewidzianej w art. 10 § 2 k.p.a.), to w myśl art. 10 § 3 k.p.a. zobowiązany jest utrwalić w aktach sprawy w drodze adnotacji przyczyny takiego odstąpienia. Takiej adnotacji

w aktach brak. Zatem naruszenie przez organ przepisów art. 10 § 1, art. 79a § 1 i art. 77 § 4 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższych okoliczności, z uwagi na stwierdzone naruszenie wskazanych powyżej przepisów k.p.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. W toku ponownego rozpoznania sprawy, kierując się normą określoną w art. 153 p.p.s.a., organ uwzględni powyższą ocenę prawną, a ponadto w przypadku ustalenia, iż skarżący nie był zwolniony z obowiązku złożenia deklaracji, rozważy zastosowanie instytucji przewidzianej w obowiązujących od 16 grudnia 2020 r. przepisach art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o COVID (zmiana: Dz. U. z 2020 r., poz. 2255). Nakazują one, by w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadomił stronę o uchybieniu terminu.

W zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku

o przywrócenie terminu. Z treści tego przepisu wynika, że dotyczy on sytuacji, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki,

a zatem także terminów materialnoprawnych jak termin określony w art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19. Powołane przepisy weszły w życie po wydaniu zaskarżonej decyzji (od 16 grudnia 2020 r.), lecz obejmują zdarzenia, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Stan epidemii ogłoszono od 20 marca 2020 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii Dz. U. poz. 491). Omawiana regulacja niejako koryguje nowelizację ustawy o COVID-19 dokonaną ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875), w wyniku której m.in. uchylono przepis art. 15zzr ustawy o COVID-19 obowiązujący od 31 marca 2020 r. i przewidujący w ust. 1 pkt 2, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego

z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki – nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Jak słusznie wskazano w wyroku NSA z 7 października 2021 r., I GSK 498/21, nowa regulacja wymaga zatem od organu szczególnej rozwagi we wszelkich sprawach, które

w normalnych okolicznościach byłyby rozpatrywane negatywnie dla strony z uwagi na przekroczenie przez nią terminu.

-----------------------

#

2