Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3025/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi J. S.A. Sp. k. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości handlowej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Decyzją Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (GIJHARS) z dnia [...] lipca 2014 r., wydaną na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267),

- art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.),

w związku z:

- art. 7, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: kpa),

- art. 3 pkt 5, art. 6 ust. 1 i ust. 2, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 40a ust. 1 pkt 3 oraz art. 40a ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.),

art. 2 pkt 2, art. 3 ust. 1 lit. n ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku win (Dz. U. 2011 r. nr 120 poz. 690, z późn. zm.),

- art. 45 ust. 2 art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 47 ust. 1, art. 48 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914),

- pkt 1 załącznika 5 do rozporządzenia ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. z 2007 r. Nr 137, poz. 966, z późn. zm.)

- art. 3 pkt 8, art. 8 ust. 1, art. 16 oraz art. 17 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1 z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463 z późn. zm.),

po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. SA. Sp. K. z siedzibą w D. (dalej: Spółka), od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (WIJHARS) z dnia [...] stycznia 2014 r., wymierzającej stronie – J. S.A. Sp. K. karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości handlowej, tj.:

- [...] grzane malinowe 13 % obj. 1 1, Aromatyzowane wino z soku winogronowego, czerwone, słodkie, wielkość partii produkcyjnej: [...], data produkcji [...].10.2013 r., nr partii L: [...]

- [...] grzane korzenne 13 % obj. 1 1, Aromatyzowane wino z soku winogronowego, czerwone, słodkie, wielkość partii produkcyjnej: [...] data produkcji [...].10.2013 r., nr partii L: [...],

- [...] 12 % obj. 1 1, Aromatyzowany napój winny owocowy, biały, słodkie o smaku ziołowym, wielkość partii produkcyjnej: [...], data produkcji [...].10.2013 r., nr partii L: [...],

- [...] 15 % [...] 15 % obj. 275 ml, Napój winny, owocowy, aromatyzowany, słodkie, półmusujący gazowany, wielkość partii produkcyjnej: [...], data produkcji [...].05.2011 r., nr partii L: [...],

utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości.

W uzasadnieniu przypomniano, że w dniach [...] i [...] października oraz [...] listopada 2014 r., inspektorzy WIJHARS w L., działając na podstawie upoważnienia Nr [...] z dnia [...].10.2013 r., wydanego przez [...] WIJHARS przeprowadzili kontrolę w zakresie jakości handlowej fermentowanych napojów winiarskich w przedsiębiorstwie J. S.A., Sp. K. (protokół z kontroli nr [...] z dnia [...].11.2013 r.).

W toku kontroli pobrano urzędowe próbki z 4 w/w partii wyrobów celem przeprowadzenia badań laboratoryjnych oraz kontroli prawidłowości oznakowania.

Badania laboratoryjne przeprowadzone w Centralnym laboratorium GIJHARS w P. potwierdziły zgodność analizowanych parametrów jakościowych z wymaganiami deklarowanymi przez producenta.

Natomiast w trakcie oceny prawidłowości oznakowania stwierdzono następujące nieprawidłowości w poszczególnych partiach wyrobów, tj.:

- w przypadku wyrobu o nazwie "[...] grzane malinowe" producent na etykiecie i kontretykiecie zastosował w nazwie określenie "malinowe", podczas gdy do wyrobu przedmiotowego napoju alkoholowego nie użyto soku malinowego, a jedynie aromat malinowy, co wprowadza konsumenta w błąd, co do nazwy i składu i tym samym narusza art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

- w przypadku wyrobu o nazwie "[...] grzane korzenne" na kontretykiecie zawarto sformułowanie: "zawiera naturalne aromaty o smaku wina grzanego, korzeni i ziół". Z przedstawionej dokumentacji wynika, że do wyrobu dodawany jest aromat wina grzanego (który zawiera naturalne wyciągi substancji aromatycznych pochodzące z przypraw korzennych, skórek pomarańczy i cytryny) oraz aromat cytrynowy i goździkowy. Z karty kupażu nie wynika dodatek korzeni i ziół. Powyższe wprowadza w błąd konsumenta, co do składu wyrobu i narusza art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

- w przypadku wyrobu o nazwie "[...]" producent na frontowej etykiecie umieścił nazwę "[...], nazwa ta wprowadza konsumenta w błąd, co do pochodzenia wyrobu i narusza art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

- w przypadku wyrobu o nazwie "[...] 15 % [...]" producent na frontowej etykiecie zamieścił określenie "15% [...]"; sformułowanie to sugeruje, że wyrób zawiera 15% alkoholu Tequila, podczas gdy z dokumentacji produkcyjnej wynika, iż do wyrobu dodawany jest wyłącznie aromat Tequila. Powyższe wprowadza w błąd konsumenta co do składu wyrobu i narusza art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, ponadto w oznakowaniu przedmiotowego wyrobu nieprawidłowo podano rodzaj napoju winnego, tj. wskazano "napój winopodobny owocowy aromatyzowany....", co jest niezgodne z art. 3 ust. 1 lit. n ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku win.

W związku z ww. nieprawidłowościami [...] WIJHARS wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu, przez podmiot J. S.A. Sp. K., artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości.

[...] WIJHARS, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie, wydał dnia [...] stycznia 2014 r. decyzję wymierzającą Spółce za wprowadzenie do obrotu w/w artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości handlowej, karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł.

Strona odwołała się od powyższej decyzji [...] WIJHARS z dnia [...] stycznia 2014 r., zarzucając zaskarżonej decyzji:

- naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niedokonanie dokładnego i rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy,

- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie wyczerpujące rozpoznanie zebranego w sprawie materiału dowodowego,

- naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych oraz art. 46 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

W odwołaniu strona podnosi, iż w jej ocenie nie ma ścisłej granicy, do której trzeba używać określenia "o smaku malinowym", a po przekroczeniu której można użyć określenia "malinowe". Strona informuje, iż przed rozpoczęciem działań kontrolnych, podjęła decyzję o zmianie oznakowania poprzez zastosowanie określenia "o smaku malinowym". W związku z powyższym strona uważa, iż fakt ten oraz zamieszczenie na kontretykiecie informacji, iż produkt zawiera aromat o smaku malinowym powinno być brane przez organ pod uwagę przy ocenie stopnia zawinienia i stopnia szkodliwości czynu.

Odnośnie nieprawidłowości stwierdzonych w oznakowaniu napoju fermentowanego o nazwie "[...] Grzane Korzenne" strona wyjaśnia, iż w tym wyrobie ze względu na płynny charakter dodanie sproszkowanej mieszanki przypraw korzennych jest niedopuszczalne, gdyż napój fermentowany nie może zawierać cząstek stałych korzeni. W związku z tym w procesie produkcji przedmiotowego wyrobu, dodawane są naturalne ekstrakty korzenne i ziołowe, które są płynnym odpowiednikiem korzeni i ziół. Strona wskazuje, iż organ I instancji uznał za prawidłowe stosowane przez producenta na etykiecie głównej określenia "korzenne", będące częścią nazwy handlowej produktu. W związku z powyższym niezrozumiałym jest stanowisko organu w zakresie braku obecności w gotowym produkcie korzeni i ziół zwłaszcza, że spółka nie informuje o dodaniu korzeni i ziół a jedynie, że dodaje aromaty /ekstrakty sporządzone z tych korzeni i ziół.

W odniesieniu do nieprawidłowości stwierdzonych w oznakowaniu wyrobu o nazwie "[...] 15% [...]" strona wyjaśnia, iż użyte sformułowanie miało na celu wskazanie na smak produktu o czym świadczy dodatkowa informacja zamieszczona na krawatce butelki. Natomiast zamieszczona informacja "15%" odnosi się do procentowej zawartości alkoholu, a nie zawartości tequili.

Ponadto strona podnosi, iż zakwestionowana partia wyrobu pochodziła ze zwrotu i nie była przeznaczona do sprzedaży. Strona wskazuje również, iż przedmiotowy wyrób został wyprodukowany w 2011 r., tj. w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy winiarskiej zgodnie z którą użycie określenia "napój winopodobny" było dopuszczalne.

W kwestii nieprawidłowości dotyczącej wyrobu o nazwie "[...]" strona podnosi, iż w jej ocenie samo użycie słowa "[...]" - bez jakichkolwiek innych dodatkowych elementów, które mogłoby sugerować pochodzenie produktu - kojarzy się przeciętnemu konsumentowi z włoskim zabytkiem Koloseum, a tym samym z włoskim pochodzeniem produktu.

Strona podnosi również, iż spółka produkuje przedmiotowy wyrób na zlecenie firmy P., który to podmiot jest jedynym odbiorcą towaru. W związku z powyższym strona twierdzi, iż nie wprowadza na rynek tego produktu, robi to dopiero P., poprzez sprzedaż klientom detalicznym. Wobec powyższego strona twierdzi, iż spółka nie może być uznana za wprowadzającą produkt na rynek, a w efekcie nie może odpowiadać za jego znakowanie.

W związku z powyższym strona wnosi o zmianę zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wysokości wymierzonej kary pieniężnej poprzez jej obniżenie i wymierzenie w wysokości 1.000,00 zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GIJHARS odwołał się najpierw do odpowiednich przepisów prawa żywieniowego, mających w jego ocenie zastosowanie w sprawie, tj. art. 3 pkt 5 oraz art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 oraz 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 45 ust. 2 oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 47 i art. 48 ust. 1, a także art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i stwierdził na ich podstawie, że:

- jakość handlowa to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi; związku z tym niespełnienie wymagań w zakresie znakowania artykułu rolno-spożywczego jest niespełnieniem wymagań jakości handlowej.

- wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. W związku z tym niespełnienie wymagań w zakresie znakowania artykułu rolno-spożywczego jest niespełnieniem wymagań jakości handlowej;

- artykuły rolno spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane, co oznacza po prostu wymóg (obowiązek) oznakowania artykułów rolno- spożywczych wprowadzanych do obrotu;

- oznakowanie środka spożywczego obejmuje (tzn. powinno obejmować) wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego, umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego;

- oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, a w szczególności, co do charakteru środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji;

Z powyższych przepisów wynika, że oznakowaniem są wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisu, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych lub symboli. Znakowanie musi być wykonane w języku polskim, a także w sposób czytelny, zrozumiały i widoczny.

Ponadto oznakowanie artykułu rolno-spożywczego nie może m.in. wprowadzać w błąd konsumenta, co do tożsamości tego artykułu, w tym jego rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, pochodzenia oraz sposobu produkcji.

Nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów - powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia tak, aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów.

Nadto organ wskazał, że artykuły rolno-spożywcze powinny być zgodne z wymaganiami jakości handlowej na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji, a w konsekwencji także osoba, która nie prowadzi sprzedaży detalicznej "konsumentowi końcowemu" - powinna stosować prawidłową nazwę handlową w stosunku do każdego artykułu, wprowadzanego do obrotu.

W ocenie organu, zastosowane przez producenta oznakowanie 4 partii artykułów rolno-spożywczych wskazuje, iż nie spełnił on wymogów określonych w przepisach prawa żywnościowego, a tym samym wprowadził do obrotu artykuły rolno-spożywcze nie spełniające wymagań jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej.

W odwołaniu strona podniosła, iż w jej ocenie nie ma ścisłej granicy, do której trzeba używać określenia "o smaku malinowym", a po przekroczeniu której można użyć określenia "malinowe". Strona informuje, iż przed rozpoczęciem działań kontrolnych, podjęła decyzję o zmianie oznakowania poprzez zastosowanie określenia "o smaku malinowym". W związku z powyższym strona uważa, iż fakt ten oraz zamieszczenie na kontretykiecie informacji, iż produkt zawiera aromat o smaku malinowym powinno być brane przez organ pod uwagę przy ocenie stopnia zawinienia i stopnia szkodliwości czynu.

Odnośnie nieprawidłowości stwierdzonych w oznakowaniu napoju fermentowanego o nazwie "[...] Grzane Korzenne" strona wyjaśnia, iż w tym wyrobie ze względu na płynny charakter dodanie sproszkowanej mieszanki przypraw korzennych jest niedopuszczalne, gdyż napój fermentowany nie może zawierać cząstek stałych korzeni. W związku z tym w procesie produkcji przedmiotowego wyrobu, dodawane są naturalne ekstrakty korzenne i ziołowe, które są płynnym odpowiednikiem korzeni i ziół. Strona wskazuje, iż organ I instancji uznał za prawidłowe stosowane przez producenta na etykiecie głównej określenia "korzenne", będące częścią nazwy handlowej produktu. W związku z powyższym niezrozumiałym jest stanowisko organu w zakresie braku obecności w gotowym produkcie korzeni i ziół zwłaszcza, że spółka nie informuje o dodaniu korzeni i ziół a jedynie, że dodaje aromaty /ekstrakty sporządzone z tych korzeni i ziół.

W odniesieniu do nieprawidłowości stwierdzonych w oznakowaniu wyrobu o nazwie "[...] 15% [...]" strona wyjaśniła, iż użyte sformułowanie miało na celu wskazanie na smak produktu o czym świadczy dodatkowa informacja zamieszczona na krawatce butelki. Natomiast zamieszczona informacja "15%" odnosi się do procentowej zawartości alkoholu a nie zawartości tequili.

Ponadto strona podniosła, iż zakwestionowana partia wyrobu pochodziła ze zwrotu i nie była przeznaczona do sprzedaży. Strona wskazała również, iż przedmiotowy wyrób został wyprodukowany w 2011 r., tj. w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy winiarskiej zgodnie z którą użycie określenia "napój winopodobny" było dopuszczalne.

W kwestii nieprawidłowości dotyczącej wyrobu o nazwie "[...]" strona uznała, iż samo użycie słowa "[...]" - bez jakichkolwiek innych dodatkowych elementów, które mogłoby sugerować pochodzenie produktu - kojarzy się przeciętnemu konsumentowi z włoskim zabytkiem Koloseum, a tym samym z włoskim pochodzeniem produktu.

Strona podnosi również, iż spółka produkuje przedmiotowy wyrób na zlecenie firmy P., który to podmiot jest jedynym odbiorcą towaru. W związku z powyższym strona twierdzi, iż nie wprowadza na rynek tego produktu, robi to dopiero P., poprzez sprzedaż klientom detalicznym. Wobec powyższego strona twierdzi, iż spółka nie może być uznana za wprowadzającą produkt na rynek, a w efekcie nie może odpowiadać za jego znakowanie.

W związku z powyższym strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wysokości wymierzonej kary pieniężnej poprzez jej obniżenie i wymierzenie w wysokości 1.000,00 zł.

GIJHARS odniósł się do powyższych wyjaśnień i stwierdził, co następuje.

Producent w nazwie handlowej aromatyzowanego wina z soku winogronowego zastosował określenie "Malinowe", w przypadku gdy do wyrobu przedmiotowego produktu zastosowano jedynie aromat malinowy. Może to wprowadzać konsumenta w błąd poprzez sugerowanie, iż produkt jest częściowo wyprodukowany z malin.

W przypadku wina o nazwie "[...] Grzane Korzenne. Aromatyzowane wino z soku winogronowego" producent wskazał w oznakowaniu następującą informację "[...] Grzane Korzenne wyprodukowane według starannie opracowanej receptury, zawiera naturalne aromaty o smaku wina grzanego, korzeni i ziół." Zgodnie z kartą kupażu przedmiotowego wyrobu do wytworzenia wyrobu zostały użyte następujące aromaty: aromat cynamon, aromat wina grzanego, aromat goździka. Przy czym naturalny aromat "grzane wino" (zgodnie ze specyfikacją produktu) zawiera w składzie: alkohol etylowy, preparat aromatyczny otrzymany ze: skórki słodkiej pomarańczy, skórki cytryny, goździka, kory cynamonu oraz naturalne substancje aromatyczne. W ww. substancjach nie występują aromaty czy też aromat o smaku korzeni i ziół. W związku z powyższym organ I instancji uznał, iż producent wprowadził konsumenta w błąd, zamieszczając w oznakowaniu przedmiotowego wina informację o składnikach, które nie zostały użyte do jego wytworzenia.

Równocześnie organ wskazał, iż określenie aromat "o smaku korzeni" nie powinno być stosowane w oznakowaniu tego typu wyrobu, gdyż określenie to nie jest tożsame z określeniem "o smaku przypraw korzennych", które to aromaty, jak też przyprawy, są wykorzystywane przy wyrobie tego typu produktów.

Ponadto, zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina przez aromatyzowanie należy rozumieć dodanie przy wyrobie fermentowanych napojów winiarskich substancji aromatycznych, ziół lub przypraw korzennych, dozwolonych na podstawie przepisów o bezpieczeństwie żywności i żywienia. W rozpatrywanej sprawie w przypadku aromatyzowanego napoju winnego owocowego producent na frontowej etykiecie umieścił nazwę handlową "[...]", która to nazwa ta wprowadza konsumenta w błąd co do pochodzenia wyrobu. Oznakowanie tego wyrobu nawiązuje wprost do znakowania importowanych win gronowych, w przypadku których etykieta główna jest znakowana w języku kraju producenta, zaś informacje w języku polskim są umieszczane na kontretykiecie. Reasumując, w ocenie organu odwoławczego, w produkcie o nazwie "[...]", połączenie szaty graficznej etykiety głównej, obcojęzycznej nazwy handlowej oraz obcojęzycznym hasłem umiejscowionym nad nazwą, wprowadza konsumenta w błąd co do pochodzenia produktu.

Nadto organ wskazał, iż art. 48 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia wprowadza wymóg oznakowywania środków spożywczych wprowadzanych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w języku polskim. W związku z powyższym nazwa handlowa umieszczona w oznakowaniu produktu wyłącznie w języku obcym (włoskim) narusza, zdaniem organów IJHARS, interes konsumentów.

W związku z twierdzeniem Spółki, że wyrób o nazwie "[...]" spółka produkuje na zlecenie firmy P., która jest jedynym odbiorcą towaru i to ona wprowadza ten produkt na rynek, organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. W przedmiotowej sprawie strona produkuje przedmiotowy napój, dokonuje jego oznakowania i jako gotowy produkt przekazuje zleceniodawcy. W związku z powyższym to spółka jest podmiotem wprowadzającym do obrotu przedmiotowy napój winny, a tym samym odpowiada za jego jakość handlową wyrobu.

W przypadku wyrobu o nazwie [...] 15 % [...] producent na frontowej etykiecie zamieścił określenie "15% [...]". Jednocześnie z dokumentacji produkcyjnej wynika, iż do wyrobu przedmiotowego napoju alkoholowego nie zastosowano Tequili jako składnika, użyto jedynie aromatu Tequila. Wobec powyższego organ uznał, iż zastosowane przez producenta oznakowanie wprowadza w błąd konsumenta poprzez sugerowanie iż produkt ma inny skład niż w rzeczywistości.

Strona podnosi w odwołaniu, iż zakwestionowana partia wyrobu o nazwie [...] 15 % [...] pochodziła ze zwrotu i nie była przeznaczona do sprzedaży. Ponadto wskazała, iż przedmiotowy wyrób został wyprodukowany w 2011 r., tj. w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy winiarskiej zgodnie z którą użycie określenia "napój winopodobny" było dopuszczalne.

Organ wskazał, że kontrola oznakowania przedmiotowej partii wyrobu została przeprowadzona [...] października 2013 r., tj. 4 miesiące po ustaniu maksymalnego okresu obowiązywania poprzednich przepisów wykonawczych, w związku z powyższym producent był zobowiązany do dostosowania oznakowania zgodnego z obecnie obowiązującymi przepisami prawa.

Jednocześnie organ dodał, iż przedmiotowa partia produktu była składowana w magazynie wyrobów gotowych, przy czym w toku kontroli nie stwierdzono zabezpieczenia partii ani specjalnego oznaczenia wskazującego, iż jest to partia nie przeznaczona do sprzedaży, czy też jest to partia przeznaczona do przerobu. W protokole z pobrania próbek w celu sprawdzenia oznakowania w pozycji 12: "Przeznaczenia artykułu" wskazano "na sprzedaż". Do przedmiotowego protokołu strona nie wniosła uwag, został on opatrzony podpisem osoby wyznaczonej do udzielania wyjaśnień w trakcie kontroli.

W związku z powyższym bez wątpienia należy stwierdzić, iż przedmiotowa partia wyrobu była wprowadzona do obrotu i tym samym twierdzenie strony, iż przedmiotowa partia nie była przeznaczona do sprzedaży nie znajduje uzasadnienia.

Na tle przedstawionych przykładów organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością.

Ma na celu zapobieganie: oszukańczym lub podstępnym praktykom, fałszowaniu żywności oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd.

Natomiast stosownie do art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd.

Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowanie przestrzegania tych wymogów.

Oznacza to, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzać w błąd konsumenta.

Odnosząc się do wysokości wymierzonej kary organ odwołał się do art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, zgodnie z którym "kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł."

W ocenie GIJHARS przepis ten statuuje uznanie związane, co oznacza m.in., że jeśli została przeprowadzona kontrola, w trakcie, której stwierdzono, że podmiot wprowadził do obrotu artykuł rolno-spożywczy nieodpowiadający deklarowanej jakości handlowej, wojewódzki inspektor JHARS ma obowiązek wymierzyć mu karę pieniężną, która nie może być niższa niż 500 zł. Tak też w rozpatrywanej sprawie uczynił [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.

Oceniając stopień szkodliwości czynu jako wysoki, organ I instancji prawidłowo wskazał – według organu odwoławczego - iż oznakowanie jest jedyną informacją dostępną dla konsumenta, dlatego też powinno precyzyjnie informować o jakości handlowej produktu. Organ I instancji słusznie podkreślił, iż w przypadku kontrolowanych napojów alkoholowych informacje kluczowe dla konsumenta, wskazane w oznakowaniu, to przede wszystkim nazwa zgodna z ustawą o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku win, zawartości netto i rozlewie wyrobów winiarskich. Na podstawie informacji umieszczonych na etykiecie, konsument powinien mieć możliwość dokonania świadomego wyboru produktu o określonych cechach jakościowych, zgodnych z własnymi preferencjami. Organ I instancji prawidłowo stwierdził, iż podanie w oznakowaniu niedokładnej lub niezgodnej ze stanem faktycznym informacji o produkcie wprowadza w błąd konsumenta odnośnie jego charakterystyki i uniemożliwia konsumentowi dokonanie świadomego wyboru.

Oceniając stopień zawinienia organ I instancji słusznie stwierdził, iż strona nie dołożyła należytej staranności wymaganej od przedsiębiorcy w danych warunkach i wprowadziła do obrotu nieprawidłowo oznakowane partie wyrobów winiarskich, tym samym można jej przypisać winę nieumyślną wynikającą z rażącego zaniedbania.

Producent artykułów rolno-spożywczych, jako profesjonalista w swej dziedzinie jest zobowiązany tak zorganizować swoją kontrolę jakości, aby wprowadzać do obrotu wyroby posiadające wymaganą jakość, zgodną z wymogami przepisów prawa żywnościowego oraz jego własną deklaracją.

Oceniając zakres naruszenia jako średni, organ I instancji wziął pod uwagę wielkość (63.619 szt.) i wartość (422.210,34 zł) zakwestionowanych partii wyrobów winiarskich.

Strona wprowadzając do obrotu przedmiotowe partie artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości handlowej naruszyła przepisy prawa żywnościowego w tym: ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz przepisów unijnych.

[...] WIJHARS oceniając dotychczasową działalność Spółki wskazał, iż producent był wielokrotnie kontrolowany. W toku kontroli przeprowadzonych w 2008 r. w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami producent został ukarany mandatem karnym. W wyniku kontroli przeprowadzonej w 2010 r. w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami zostały wydane zalecenia pokontrolne.

Organ I instancji wskazał również, iż w wyniku stwierdzonych nieprawidłowości podczas kontroli przeprowadzonych w 2011 r., zostały wydane 2 decyzje w sprawie nałożenia kar pieniężnych. Decyzją z dnia [...].05.2011 r. przedsiębiorcat został ukarany z tytułu wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości handlowej karą pieniężną w wysokości 5.000,00 zł (art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych), natomiast decyzją z dnia [...].07.2011 r. producent został ukarany karą pieniężną w wysokości 1.000,00 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego (art. 40a ust. 1 pkt. 4 ww. ustawy).

W wyniku kontroli przeprowadzonej w [...] kwartale 2012 r. organ I instancji wydał decyzję z dnia [...].12.2012 r. wymierzającą producentowi karę pieniężną w wysokości 1.000,00 zł, z tytułu wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości.

Ustalając wysokość wymierzonej kary pieniężnej organ I instancji wziął pod uwagę wielkość obrotów podmiotu uzyskanych w 2012 roku, tj. 183.908.851,77 zł.

Mając na uwadze ww. przesłanki organ I instancji wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 10.000.00 zł.

Strona jako duży ogólnopolski producent z wieloletnią tradycją, o dużym doświadczeniu w produkcji wyrobów alkoholowych, winna mieć świadomość konsekwencji naruszenia obowiązujących przepisów prawa żywnościowego, a wprowadziła do obrotu towar wadliwy.

Zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, kary mające zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego i paszowego powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Jak podniósł organ odwoławczy, wysokość kary powinna spełniać funkcję prewencyjną - winna być wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość, zapobiegającym powstawaniu nagannych praktyk rynkowych, oraz funkcję represyjną - stanowić poważną dolegliwość dla przedsiębiorcy nie niosąc za sobą jednocześnie ryzyka wyeliminowania go z obrotu gospodarczego.

Biorąc pod uwagę dotychczasową działalność Spółki należy stwierdzić iż dotychczas wymierzone kary pieniężne nie spełniły swojej roli prewencyjnej, gdyż w dalszym ciągu wprowadza ona do obrotu artykułu rolno-spożywcze o niewłaściwej jakości handlowej.

Ostatecznie wskazać też należy, że jednym z celów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych jest ochrona konsumentów, którzy nie mają adekwatnych instrumentów, dla ochrony swych praw przed nieuczciwymi praktykami handlowymi.

Dlatego, w ocenie Głównego Inspektora, kary wymierzane w tego rodzaju sprawach, uwzględniając kryteria ich wymierzenia przewidziane w art. 40a ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, nie mogą mieć symbolicznego charakteru.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedsiębiorca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji GIJHARS z dnia [...] lipca 2014 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] WIJHARS w L. z dnia [...] stycznia 2014 r., a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

a) przepisów postępowania: art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy;

b) przepisu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z przepisem art. 46 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 o bezpieczeństwie żywności i żywienia;

c) art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

d) art. 2 pkt 2 oraz art. 3 ust. 1 lit. n ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina.

Uzasadniając przedstawione zarzuty strona skarżąca odniosła się do każdego zakwestionowanego produktu, w zasadzie powtarzając w tym zakresie argumentację podniesioną w odwołaniu. Wskazała też, że obowiązujące przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia nie definiują pojęcia wprowadzania w błąd. Wskazała w związku z tym, że oceny tego, czy w danej sytuacji zachodzi (ryzyko) wprowadzenia konsumenta w błąd, należy dokonywać, kierując się modelem przeciętnego konsumenta (tzw. metoda normatywna). Model ten, w jej ocenie, został .wypracowany w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w kontekście zgodności regulacji krajowych państw członkowskich z traktatową swobodą przepływu towarów. Podniosła przy tym, że ustalenie niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd powinno uwzględniać określone uwarunkowania społeczne, kulturowe, językowe istniejące w kraju sprzedaży produktu. Należy brać pod uwagę także kategorię produktów i warunki, w jakich dany produkt jest wprowadzany do obrotu.

Generalnie rzecz ujmując – na podstawie przedstawionych w skardze faktów - skarżąca podtrzymała w całości swoje stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji [...] WIJHARS z dnia [...] stycznia 2014 r. Zgodnie z tym stanowiskiem skarżąca w prawidłowy sposób dokonała oznakowania kwestionowanej partii napojów, ponieważ w dacie wyprodukowania i wprowadzenia do obrotu tych napojów, obowiązywała poprzednia ustawa o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina, przewidująca odmienne nazewnictwo przedmiotowych produktów od obowiązującego w czasie przeprowadzenia u skarżącej kontroli w dniach [...] i [...] października oraz [...] listopada 2014 r. Zestawienie wskazanych wyżej przepisów, tzn. starej i nowej ustawy winiarskiej i daty produkcji oraz wprowadzenia do obrotu kwestionowanej partii napojów wskazuje, w ocenie skarżącej, jednoznacznie na to, że skarżąca poprzez oznaczenie tych napojów jako napoje "winopodobne" postąpiła zgodnie z obowiązującymi ówcześnie przepisami.

W szczególności jednak skarżąca zakwestionowała zasadność oraz wysokość nałożonej na nią kary pieniężnej.

W ocenie skarżącej, w przypadku żadnego z produktów kwestionowanych w treści skarżonej decyzji oznaczenie produktu nie wprowadzało w błąd konsumentów, a tym samym nie ma podstaw aby twierdzić, że skarżąca dopuściła się naruszenia art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Skarżąca nie dopuściła się również naruszenia żadnych innych przepisów, do których odnosi się organ II instancji w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Tak więc nie zaistniały przesłanki do wymierzenia skarżącej wskazanej w decyzji kary pieniężnej.

Jedynie z ostrożności procesowej skarżąca podniosła również, że wymierzona w skarżonej decyzji kara pieniężna w wysokości 10 000 zł jest niewspółmiernie wysoka w stosunku do stopnia zawinienia i stopnia szkodliwości czynów skarżącej opisanych w skarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę GIJHARS wniósł o oddalenie skargi.

Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze GIJHARS stwierdził, że zarzuty strony skarżącej nie znajdują uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy oraz przepisach obowiązującego prawa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji została zamieszczona rzetelna argumentacja organu i podane szczegółowo motywy rozstrzygnięcia dokonanego w oparciu o cały materiał dowodowy zebrany w sprawie.

Organ raz jeszcze odniósł się do zarzutów podniesionych wobec zakwestionowanych 4 produktów rolno-spożywczych, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i ocenę. Organ zasadniczo nie zgodził się z argumentacją podniesioną w odniesieniu do tych produktów przez stronę skarżącą.

Organ zaznaczył, że nazwa oraz oznakowanie graficzne produktu jest pierwszą informacją, która trafia do świadomości konsumenta podczas procesu decyzyjnego i powinna być adekwatnie stosowana dla danego artykułu rolno-spożywczego. Konsument jest słabszym uczestnikiem obrotu, a obowiązkiem przedsiębiorcy jest udzielenie konsumentowi jednoznacznych i rzetelnych informacji umieszczonych w oznakowaniu wyrobów gotowych.

Obowiązująca ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia chroni konsumenta, który, zależnie od treści etykiety, podejmuje decyzje o wydawaniu swych pieniędzy na zakup tego, a nie konkurencyjnego produktu. Etykieta jest wizytówką producenta, przede wszystkim jako autora dokumentu o charakterze paszportu wystawianego produktowi, aby ten mógł wejść na rynek. Producent wypełnia tutaj zwykły obowiązek przekazania konsumentowi informacji wymaganych prawem. Wszelkie zaniedbania w tym zakresie trzeba uznać za oczywiste naruszenie interesów konsumenta. Odczytując tekst etykiety, konsument podejmuje decyzję o wydaniu swoich pieniędzy. Jeśli etykieta produktu nie zawiera tego, co powinna, lub jest elementem manipulacji, oznacza to, że producent nie potrafi lub nie chce sprostać prawu odnośnie znakowania, a więc nie może zapewnić wystarczająco dobrej jakości produkcji i/lub jej bezpieczeństwa" (wyrok WSA z dnia 9.05.2010 r., sygn. akt. VI SA/Wa 478/10).

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II GSK 580/09 wskazał, że: "(...) jeżeli producent danego produktu spożywczego zamierza wyróżnić swój produkt poprzez podanie jego szczególnych cech lub właściwości, czy też sposobu produkcji wyróżniających go od produktów tego samego rodzaju, to powinien przy oznaczaniu tej cechy lub właściwości podawać ją na tyle dokładnie i precyzyjnie, aby nie budzić u konsumentów nadmiernych i nieuzasadnionych oczekiwań i wyobrażeń odnośnie do tego produktu, które nie korespondują z rzeczywistym stanem rzeczy lub też są, czy też mogą być kwalifikowane jako przejaw nieuczciwych praktyk w handlu żywnością (vide: art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady)".

Główny Inspektor podkreślił również, że oznakowanie wprowadzające w błąd to oznakowanie nieprawdziwe, czy mylące, ale również niepełne, niewystarczająco precyzyjne czy wieloznaczne.

W ocenie organu II instancji przywołane wyżej przepisy obejmują wszystkie informacje i znaki graficzne składające się na oznakowanie artykułu rolno-spożywczego, w tym również - nazwę fantazyjną.

Należy podkreślić, że w gestii producenta leży umożliwienie konsumentowi dokonania świadomego wyboru.

Zastosowane przez producenta oznakowanie 4 partii artykułów rolno-spożywczych wskazuje, iż nie spełnił on wymogów określonych w przepisach prawa żywnościowego, a tym samym wprowadził do obrotu artykuły rolno-spożywcze nie spełniające wymagań jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej.

Należy mieć na uwadze, że konsument ma prawo nabywać produkty zgodnie z własnymi oczekiwaniami, świadomie wybierając artykuły o pożądanych przez niego cechach jakościowych.

Oznacza to, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób a prowadzać w błąd konsumenta.

Stosownie do art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub, która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł.

Organ raz jeszcze odniósł się do zasadności nałożenia na producenta kary pieniężnej oraj jej wysokości, podtrzymując swoje stanowisko odnośnie tej kwestii..

W ocenie Głównego Inspektora zaskarżona decyzja nie narusza art. 40a ust 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, a stwierdzone naruszenia praw i interesów konsumentów oraz wprowadzanie konsumentów w błąd uzasadniają wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 10.000.00 zł.

Odnosząc się do zarzutu nie dokonania dokładnego i rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz że nie wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, a tym samym naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ stwierdził, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wszystkie wątpliwości skarżącego zostały wyczerpująco wyjaśnione w uzasadnieniu tej decyzji. Zaskarżona decyzja zawiera wyjaśnienie przyczyn zastosowania przez organ określonych przepisów prawa. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego dokonano szczegółowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Wobec powyższego nie można uznać, iż zaskarżona decyzji została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Należy podkreślić, że prawa strony określone w k.p.a. nie zostały uszczuplone. Skarżący mógł zapoznawać się z aktami sprawy oraz wypowiadać się w sprawie na każdym etapie postępowania.

W związku z powyższym, zdaniem organu, brak jest przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Dnia [...] kwietnia 2015 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo procesowe strony skarżącej, przesłane w związku ze złożeniem przez GIJHARS odpowiedzi na skargę. Skarżąca podtrzymała w nim wszystkie wnioski, zarzuty i twierdzenia zawarte w skardze oraz wskazała, że w jej ocenie w odpowiedzi na skargę organ nie zawarł żadnych nowych twierdzeń ani dowodów, które miałby znaczenie z punktu widzenia rozstrzygnięcia postępowania. Stawiane przez organ zarzuty związane z rzekomym nieprawidłowym oznakowaniem partii czterech produktów opierają się na ogólnym w sumie stwierdzeniu, że określone oznakowanie produktu może być odebrane przez konsumenta w sposób, który może wprowadzić konsumenta w błąd. Przy czym tok rozumowania organu jest tego rodzaju, że nie ma żadnych podstaw, aby twierdzić, że przeciętny konsument mający do czynienia z produktem doszedł do takich samych wniosków odnośnie cech produktu, jak sugeruje to organ.

Analiza treści uzasadnienia odpowiedzi na skargę wskazuje, że powtórzono w niej dokładnie tą samą argumentację jaka była zwarta w skarżonej decyzji oraz ogólne rozważania odnośnie przepisów regulujących kwestie związane z oznakowania produktów.

W konsekwencji skarżąca raz jeszcze odniosła się do zarzutów dotyczących 4 zakwestionowanych produktów winiarskich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2012 r., poz. 270, z późn. zm..; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lipca 2014 r.,którą po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę – J. SA. Sp. K. z siedzibą w D. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (WIJHARS) z dnia [...] stycznia 2014 r., wymierzającej Spółce J. S.A. Sp. K. za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości handlowej karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł, utrzymano w całości w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucono w skardze (podobnie jak w odwołaniu) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a także przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 o bezpieczeństwie żywności i żywienia; art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 2 pkt 2 i art. 3 ust. 1 lit. n ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina.

Podstawa materialno-prawna zaskarżonej decyzji jest złożona. Przywołano w niej – obok przepisów kpa, co stanowi odrębne zagadnienie - przepisy ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (art. 21, art. 3 pkt 5, art. 6 ust. 1 i ust. 2, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 40a ust. 1 pkt 3 oraz art. 40a ust. 5), ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku win (art. 2 pkt 2, art. 3 ust. 1 lit. n), ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (art. 45 ust. 2 art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 47 ust. 1, art. 48), - rozporządzenia ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych (pkt 1 załącznika 5), a także rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (art. 3 pkt 8, art. 8 ust. 1, art. 16 oraz art. 17 ust. 1 i ust. 2.).

Jak widać, zarzuty strony skarżącej dotyczą jedynie części wymienionych wyżej przepisów.

Stan faktyczny sprawy, ustalony w wyniku kontroli upoważnionych inspektorów WIJHARS w L., jest sporny. Strona skarżąca kwestionuje dokonane ustalenia, zwłaszcza w kontekście zmiany tzw. ustaw winiarskich. Skarżąca uznała, że w prawidłowy sposób dokonała oznakowania kwestionowanej partii napojów, ponieważ w dacie wyprodukowania i wprowadzenia do obrotu tych napojów, obowiązywała poprzednia ustawa o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina, przewidująca odmienne nazewnictwo przedmiotowych produktów od obowiązującego w czasie przeprowadzenia u skarżącej kontroli w dniach [...] i [...] października oraz [...] listopada 2014 r. Zestawienie wskazanych wyżej przepisów, tzn. starej i nowej ustawy winiarskiej i daty produkcji oraz wprowadzenia do obrotu kwestionowanej partii napojów wskazuje, w ocenie skarżącej, jednoznacznie na to, że skarżąca poprzez oznaczenie tych napojów jako napoje "winopodobne" postąpiła zgodnie z obowiązującymi ówcześnie przepisami.

Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 97 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (t.jedn. Dz. U.2014, poz. 1104 ), obrót fermentowanymi napojami winiarskimi wyrabianymi lub wprowadzonymi do obrotu na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy winiarskiej "dopuszcza się nie dłużej niż przez 24 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy", tj. do 25 czerwca 2013 r. Obecnie obowiązująca ustawa winiarska w art. 3 pkt. 1 zastąpiła wskazane wyżej wyrażenie "napoje winopodobne owocowe", kategoriami określonymi jako "napój winny owocowy lub miodowy - będący napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 4,5% do 15% objętościowych (art. 3 pkt. 1 lit. m ustawy winiarskiej) oraz "aromatyzowany napój winny owocowy lub miodowy - będący napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 4,5% do 15% objętościowych" (art. 3 pkt. 1 lit. n ustawy winiarskiej).

Zestawienie wskazanych wyżej przepisów i daty produkcji oraz wprowadzenia do obrotu kwestionowanej partii napojów, wskazuje – w ocenie skarżącej - jednoznacznie na to, że skarżąca poprzez oznaczenie tych napojów jako napoje "winopodobne" postąpiła zgodnie z obowiązującymi ówcześnie przepisami.

Natomiast, jak wskazał organ odwoławczy, zgodnie z art. 100 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku win przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 4, art. 15, art. 27a ust. 2, art. 28e ust. 1 pkt 1, art. 28e ust. 1 pkt 2 i art. 28e ust. 3 ustawy wymienionej w art. 101 (tzn. starej ustawy winiarskiej) zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 4, art. 16, art. 35 ust. 7, art. 41 pkt 1, art. 41 pkt 2 i art. 41 pkt 3 ustawy wymienionej w art. 1, nie dłużej jednak niż przez 24 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Przedmiotowa ustawa weszła w życie z dniem 25 czerwca 2011 r., co oznacza, iż przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 4, art. 15, art. 27a ust. 2, art. 28e ust. 1 pkt 1, art. 28e ust. 1 pkt 2 i art. 28e ust. 3 mogły być stosowane co najwyżej do dnia 25 czerwca 2013 r.

Kontrola oznakowania przedmiotowej partii wyrobu została przeprowadzona [...] października 2013 r., tj. 4 miesiące po ustaniu maksymalnego okresu obowiązywania poprzednich przepisów wykonawczych. W związku z powyższym producent był zobowiązany do dostosowania oznakowania zgodnego z obecnie obowiązującymi przepisami prawa.

Sąd podziela przedstawioną ocenę organu.

Dalej, należy zwrócić uwagę, że w odniesieniu do 4 zakwestionowanych produktów skarżący w dwóch przypadkach odwołuje się do zewnętrznych przyczyn naruszenia, a w pozostałych dwóch – kwestionuje bezpośrednio ustalenia organów kontrolnych. I tak, w odniesieniu do produktu "[...] 15% [...]" strona stwierdziła, iż zakwestionowana partia wyrobu pochodziła ze zwrotu od klienta i nie była przeznaczona do sprzedaży. Według wyjaśnień skarżącej, zakwestionowana partia napojów została wyprodukowana w 2011 r. (co potwierdza również data produkcji kontrolowanej partii produktu wskazana w skarżonej decyzji) i wyprowadzona z magazynu skarżącej (tj. wprowadzona do obrotu) w 2011 r. Na potwierdzenie faktu, że przedmiotowa, kwestionowana w skarżonej decyzji partia produktu pochodziła ze zwrotu skarżąca załączyła dowód w postaci kopii dokumentów zwrotu ww. produktów do magazyny skarżącej. Organ nie dał wiary tym wyjaśnieniom, opartym na twierdzeniu, że przedmiotowa partia produktu na skutek błędu pracownika magazynu nie została należycie oznaczona i odseparowana od reszty niewadliwych produktów jako tzw. produkt niezgodny, mimo iż pracownik ten był do tego zobowiązany na mocy obowiązujących u skarżącej wewnętrznych procedur związanych z zapewnieniem jakości produktów. Zgodnie z wyjaśnieniami, których udzielił skarżącej ten pracownik, umieszczenie kwestionowanej partii produktu w magazynie wyrobów gotowych, było spowodowane chwilowym brakiem u skarżącej innego odpowiedniego miejsca na składowanie takich produktów.

Jak podkreśliła sama skarżąca, jej zamiarem było wykorzystanie zakwestionowanej partii produktu do produkcji innych wyrobów własnych. "Natomiast w żadnym wypadku zamiarem skarżącej nie było przeznaczenie tych produktów do ponownej sprzedaży. Skarżąca zdawała sobie bowiem sprawę z tego, że w świetle obowiązujących przepisów produkty te były nieprawidłowo oznakowane i nie mogły zostać legalnie wprowadzone do obrotu."

Jest to, również w ocenie Sądu, wystarczająca przesłanka odpowiedzialności strony skarżącej.

W odniesieniu do produktu o nazwie "[...]" Spółka podniosła, że go produkuje na zlecenie firmy P., który to podmiot jest jedynym odbiorcą towaru. W związku z powyższym strona twierdzi, iż nie wprowadza na rynek tego produktu, robi to dopiero P., poprzez sprzedaż klientom detalicznym. Wobec powyższego strona twierdzi, iż spółka nie może być uznana za wprowadzającą produkt na rynek a w efekcie nie może odpowiadać za jego znakowanie (zgodnie z art. 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011).

Organ odwoławczy nie zgodził się powyższym twierdzeniem. Wskazał, iż zgodnie z powołanym wcześniej art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.

Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, producent to osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która: a) produkuje lub paczkuje artykuł rolno-spożywczy, lub b) wprowadza artykuł rolno-spożywczy do obrotu, jeżeli działalność ta jest zarejestrowana na terytorium któregoś z państw członkowskich Unii Europejskie lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Jak stwierdził organ, zgodnie z art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 1 78/2002, "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.

W przedmiotowej sprawie strona produkuje przedmiotowy napój, dokonuje jego oznakowania i jako gotowy produkt przekazuje zleceniodawcy. W związku z powyższym to spółka jest podmiotem wprowadzającym do obrotu przedmiotowy napój winny, a tym samym odpowiada za jego jakość handlową wyrobu.ąd podziela powyższe stanowisko organu.

Dwa pozostał produkty, tj. [...] grzane malinowe 13 % obj. 1 1, Aromatyzowane wino z soku winogronowego, czerwone, słodkie, oraz [...] grzane korzenne 13 % obj. 1 1, Aromatyzowane wino z soku winogronowego, czerwone, słodkie, wzbudziły wątpliwości organu z powodu wadliwości oznakowania: 1) użycie słowa "malinowe" w miejsce stwierdzenia "o smaku malinowym" oraz 2)wskazanie, że wino, że [...] grzane korzenne "zawiera naturalne aromaty o smaku wina grzanego, korzeni i ziół"zas gdy z przedstawionej dokumentacji wynika, że do wyrobu dodawany jest aromat wina grzanego (który zawiera naturalne wyciągi substancji aromatycznych pochodzące z przypraw korzennych, skórek pomarańczy i cytryny) oraz aromat cytrynowy i goździkowy.

W ocenie organu, takie wskazanie składu tych produktów prowadzi, z czym Sąd się zgadza, do wprowadzenia w błąd konsumenta.

Jak już wskazano, podstawa materialno-prawna zaskarżonej decyzji jest złożona i obejmuje przepisy kilku ustaw. Organ przywołał tu m.in.:

ustawę o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, która w art. 3 pkt 5 stanowi, że jakość handlowa to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, pakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fito sanitarnymi.

W związku z tym, niespełnienie wymagań w zakresie oznakowania artykułu rolno-spożywczego jest niespełnieniem wymagań jakości handlowej.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, prowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.

Niespełnienie wymagań w zakresie znakowania artykułu rolno-spożywczego jest niespełnieniem wymagań jakości handlowej.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 artykuły rolno spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.

Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, a w szczególności, co do charakteru środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.

Z powyższych przepisów wynika, że oznakowaniem są wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisu, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych lub symboli. Znakowanie musi być wykonane w języku polskim, a także w sposób czytelny, zrozumiały i widoczny.

Ponadto oznakowanie artykułu rolno-spożywczego nie może m.in. wprowadzać w błąd konsumenta co do tożsamości tego artykułu, w tym jego rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, pochodzenia oraz sposobu produkcji.

Odnosząc się do kwestii języka oznakowania organ stwierdził, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224, z późn. zm.) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w obrocie z udziałem konsumentów oraz przy wykonywaniu przepisów z zakresu prawa pracy używa się języka polskiego, jeżeli:

1) konsument lub osoba świadcząca pracę ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w chwili zawarcia umowy oraz

2) umowa ma być wykonana lub wykonywana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Natomiast zgodnie z art. 7a. ust. 1 przedmiotowej ustawy obowiązek używania języka polskiego w zakresie, o którym mowa w art. 7, dotyczy w szczególności nazewnictwa towarów i usług, ofert, warunków gwarancji, faktur, rachunków i pokwitowań, jak również ostrzeżeń i informacji dla konsumentów wymaganych na podstawie innych przepisów, instrukcji obsługi oraz informacji o właściwościach towarów i usług, z zastrzeżeniem ust. 3. Obowiązek używania języka polskiego w informacjach o właściwościach towarów i usług dotyczy też reklam.

Ponadto organ wskazał, iż art. 48 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, prowadza wymóg oznakowywania środków spożywczych wprowadzanych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w języku polskim. Jest on uzasadniony potrzebą ochrony konsumenta i zapewniania mu informacji o produkcie w sposób dla niego zrozumiały.

Zauważyć należy, iż obowiązek znakowania w języku polskim wynika nie tylko z przepisów ustawy, lecz również z ogólnego obowiązku używania języka polskiego w obrocie z udziałem konsumentów, co dotyczy w szczególności nazewnictwa towarów i usług oraz ostrzeżeń informacji dla konsumentów, informacji o właściwościach towaru, o czym stanowi art. 7 i 7a ust. 1 ustawy o języku polskim. Jak wynika z art. 7a ust. 2 tej ustawy, wymagane przez inne ustawy obcojęzyczne opisy towarów, ostrzeżenia, informacje dla konsumentów muszą być jednocześnie sporządzone w polskiej wersji językowej.

Zgodnie z art. 48. ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, środki spożywcze muszą być oznakowane w sposób zrozumiały dla konsumenta, napisy muszą być wyraźne, czytelne i nieusuwalne, umieszczone w widocznym miejscu, a także nie mogą być w żaden sposób ukryte, zasłonięte lub przesłonięte innymi nadrukami lub obrazkami. Natomiast zgodnie z ust. 2 środki spożywcze wprowadzane do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej muszą być oznakowane w języku polskim.

Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze GIJHARS stwierdził, że zarzuty strony skarżącej nie znajdują uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy oraz przepisach obowiązującego prawa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji została zamieszczona rzetelna argumentacja organu i podane szczegółowo motywy rozstrzygnięcia dokonanego w oparciu o cały materiał dowodowy zebrany w sprawie.

Sąd zgadza się z taką oceną organu.

Sąd podzielił też w całości ustalenia organu dotyczące zasadności nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia oraz ustalenia dotyczące wysokości tej kary.

Natomiast kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie podzielił podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.