Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2779/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 70a, art. 201 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Małgorzata Wolf – Kalamala (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik, Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 480/15 w sprawie ze skargi R. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zryczałtowanego podatku od przychodów ewidencjonowanych za 2005 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi na rzecz R. W. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 480/15, w sprawie ze skargi R. W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2012 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego.

W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że w toku postępowania podatkowego w sprawie zryczałtowanego podatku od przychodów ewidencjonowanych za 2005 r. pojawiły się niejasności dotyczące transakcji zawartych przez skarżącego z kontrahentami z Francji. W konsekwencji niezbędne stało się wystąpienie - na podstawie art. 26 Umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Francuskiej w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz. U z 1977 r. Nr 1, poz. 5) - do władz podatkowych Francji z wnioskami o udzielenie informacji w zakresie dokonywanych przez stronę zakupów z Francji w 2005 r.

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. postanowieniem z dnia 8 marca 2012 r. zawiesił z urzędu postępowanie podatkowe prowadzone wobec skarżącego na podstawie art. 201 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2012 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 677/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R. W. na postanowienie organu odwoławczego uznając, że zawieszenie postępowania było konieczne z uwagi na wystąpienie do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Sąd przyjął jednocześnie, że w niniejszej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia stosownie do art. 70a § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd wskazał, że większość wniosków przekazanych do francuskiej administracji podatkowej w 2011 r. została zwrócona wobec braków formalnych (ze względu na powołanie się na niewłaściwą Dyrektywę 77/799/EWG z dnia 19 grudnia 1977 r.). Jedynie w wypadku wniosku dotyczącego kontrahenta o nr NIP FR [...], przekazanego w dniu 30 sierpnia 2011 r. nie został on zwrócony, a organ podatkowy pierwszej instancji nie otrzymał jeszcze na ten wniosek odpowiedzi. Tak więc skuteczne wystąpienie z dnia 30 sierpnia 2011 r. z wnioskiem dotyczącym ww. kontrahenta spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2005 r. Organ podatkowy mógł zatem ponownie wystąpić do organów podatkowych Francji o udzielenie informacji dotyczących innych kontrahentów i był zobowiązany do zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.

Wyrokiem z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt II FSK 211/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w całości rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd kasacyjny, zwracając uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11, stwierdził, że w zaskarżonym wyroku nie odniesiono się w sposób dostateczny do twierdzenia strony, że skarżący w momencie upływu terminu przedawnienia z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, w odniesieniu do zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku od przychodów ewidencjonowanych za 2005 r., tj. z dniem 31 grudnia 2011 r., nie miał świadomości i wiedzy, iż przedawnienie tego zobowiązania podatkowego nie nastąpiło, jako że nie został powiadomiony przez organy podatkowe o wystąpieniu jakichkolwiek zdarzeń, które miałyby wpływ na bieg tego terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - ponownie rozpoznając sprawę – stanął na stanowisku, że mimo istnienia podstaw prawnych do wystąpienia o stosowne informacje do władz francuskich, organy dopuściły się naruszenia art. 70a § 1 i art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, a także art. 201 § 1 pkt 6 tej ustawy. W rozpatrywanym przypadku doszło bowiem do przedawnienia zobowiązania podatkowego, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej zamiast jego dalszego prowadzenia.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, jest niezgodny z zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, schemat zaistnienia okoliczności powodujących skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia odnoszony do wydanego przez Trybunał rozstrzygnięcia jest w pełni analogiczny do okoliczności rozpoznawanej sprawy. Odnotować – według Sądu - należało, że skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego następuje z mocy prawa (art. 70a § 1 Ordynacji podatkowej) z dniem dokonania przez organy podatkowe określonych czynności, które nie są skierowane na tym etapie do podatnika – wystąpienie do organów innego państwa z wnioskiem o udzielenie odpowiednich informacji, a co za tym idzie podatnik zwykle o nich nie wie, gdyż nie ma określonego prawnie obowiązku powiadomienia go o tym. W konsekwencji podatnik ten nie ma także wiedzy, a więc i świadomości, nastąpienia skutku w postaci zatamowania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Dowiaduje się o tym dopiero z wydanego postanowienia o zawieszeniu postępowania. Taka sytuacja została zaś jednoznacznie określona przez Trybunał Konstytucyjny jako niekonstytucyjna, jeżeli występowała ona w chwili upływu terminu przedawnienia z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Tym samym szczególnego znaczenia dla skutku zawieszającego bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2005 r. nabrała okoliczność prawidłowego powiadomienia o wystąpieniu do administracji podatkowej Francji przez organy podatkowe przed upływem terminu przedawnienia.

Sąd wyjaśnił następnie, że organy powołały się w tym zakresie na dwa zdarzenia, które miały spowodować zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Po pierwsze miał to być wniosek przekazany za granicę w dniu 30 sierpnia 2011 r. dotyczący kontrahenta o nr NIP FR [...], albowiem w owym czasie organ podatkowy nie uzyskał stosownej odpowiedzi (pozostałe wnioski z tej samej daty dotyczące 9 kontrahentów francuskich zostały załatwione odmownie z uwagi na wskazanie niewłaściwej podstawy wystąpienia o informację). Drugim zdarzeniem, które miało ten skutek wywołać było wystąpienie dotyczące kontrahenta o nr NIP FR [...] przekazane do Francji w dniu 22 czerwca 2011 r., w którym jako podstawę prawną prośby o wymianę informacji wskazano jedynie art. 26 umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Francuskiej. Wobec uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w dniu 14 września 2011 r. postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia 19 lipca 2011 r. o zawieszeniu postępowania wydanego oparciu o to właśnie wystąpienie, ponownie w dniu 22 grudnia 2011 r. skierowano kolejny wniosek do administracji we Francji w sprawie tego kontrahenta, przy czym Dyrektor Izby Skarbowej poinformował, że wniosek ten przekazano do Francji w dniu 5 stycznia 2012 r. Z kolei w piśmie procesowym z dnia 26 maja 2015 r. złożonym do akt sądowych organ odwoławczy skutki zawieszenia biegu terminu przedawnienia wiązał z kontrahentami, o których informacje zwracano się do Francji, a mianowicie NIP FR [...] oraz NIP FR [...] akcentując, że podatnik dowiedział się o tym wystąpieniu już z pierwszego wydanego postanowienia z dnia 19 lipca 2011 r. (kontrahent NIP FR [...]), które to postanowienie notabene zaskarżył.

Oceniając te zdarzenia Sąd podniósł, że nie mogą one stanowić o powiadomieniu skarżącego o rzeczonych wystąpieniach, skutkującym uznaniem (w świetle art. 70a § 1 Ordynacji podatkowej odczytywanym w zgodzie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego), że bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu. Zdaniem Sądu strona nie została powiadomiona skutecznie przed dniem 31 grudnia 2011 r. o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. W kwestii postanowienia z dnia 19 lipca 2011 r. podkreślono, że nie było ono wystarczającą podstawą uznania poinformowania podatnika o skutecznym wystąpieniu do administracji podatkowej Francji z wnioskiem o wymianę informacji, albowiem wskazywało w podstawie prawnej jedynie umowę zawartą pomiędzy Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Francuskiej w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku, która - jak wskazano wcześniej - nie będzie miała bezpośredniego zastosowania do podatku będącego przedmiotem postępowania w tej sprawie. Zatem jako akt wadliwy nie mógł wywierać skutku opisanego w art. 70a § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Nie każde bowiem wystąpienie w warunkach tej regulacji powoduje, że bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu. Kolejny wniosek dotyczący rzeczonego kontrahenta przekazano zaś do organów podatkowych francuskich dopiero w dniu 5 stycznia 2012 r.

Odnosząc się zaś do wniosku o wymianę informacji z dnia 30 sierpnia 2011 r. obejmującego kontrahenta nr NIP FR [...], Sąd argumentował, że treści tego wniosku nie mógł znać pełnomocnik skarżącego występując w dniu 8 sierpnia 2011 r. o wydanie kserokopii z akt sprawy dotyczących opisanego wcześniej postanowienia z dnia 19 lipca 2011 r., co wynika chociażby z następstwa czasowego czynności organu podatkowego. Zakładając, że posiada on walor skutecznego zwrócenia się o informację (albowiem wniosek nie został zwrócony), skarżący o jego wysłaniu dowiedział się dopiero z wydanego w dniu 8 marca 2012 r. postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., a więc już po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w zakresie zryczałtowanego podatku od przychodów ewidencjonowanych za 2005 r., tj. po dniu 31 grudnia 2011 r.

W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi, a ponadto zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), zarzucono:

I. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 70 § 1 oraz art. 70a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktyczno - prawnego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania przez Sąd, że organy podatkowe utraciły możliwość prowadzenia postępowania podatkowego i że zobowiązanie podatkowe wygasło na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej w wyniku przedawnienia zobowiązania podatkowego przez nieskuteczne - w ocenie Sądu - zastosowanie środka zawieszającego bieg terminu przedawnienia, pomimo że w ocenie organów podatkowych środek zawieszający bieg terminu przedawnienia w postaci wystąpienia do innej administracji był skuteczny, a co za tym idzie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia i organ podatkowy mógł dalej orzekać w sprawie zobowiązania podatkowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 70 § 1 oraz art. 70a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji uznanie, że zobowiązanie podatkowe wygasło poprzez przedawnienie, podczas gdy w ocenie organów podatkowych nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego ze względu na skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 70 § 1 oraz art. 70a § 1 i 2 i w zw. z art. 208 Ordynacji podatkowej poprzez ich niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji uznanie, że zobowiązanie podatkowe wygasło poprzez przedawnienie oraz że w związku z tym zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie ze względu na przesłankę upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, podczas gdy w ocenie organów podatkowych nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego ze względu na skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 70 § 1 oraz art. 70a i 2 i w zw. z art. 201 § 1 pkt 6, art. 208 Ordynacji podatkowej poprzez ich niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji uznanie, że zobowiązanie podatkowe wygasło poprzez przedawnienie oraz że w związku z tym zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie ze względu na przesłankę upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, podczas gdy w ocenie organów podatkowych nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego ze względu na skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a co za tym idzie możliwości dalszego procedowania przez organy podatkowe w kwestii zobowiązania podatkowego za 2005 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

5) art. 141 § 4 w związku z art. 153 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niekompletne wyjaśnienie podstaw prawnych rozstrzygania, w tym kluczowych kwestii odnoszących się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11 dotyczącego jedynie kwestii przepisu prawa, art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej obowiązującego od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., w wyroku tym Trybunał stwierdza, że wada normy prawnej tkwi jedynie w braku zawiadomienia podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, w uzasadnieniu wyroku podkreślił, że "z chwilą upływu 5-letniego terminu przedawnienia podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego'' i jakie to ma przełożenie na fakt, iż Trybunał nie wskazał, iż powyższa zasada ma przełożenie na inne tryby zawieszenia postępowania, w tym, również ten wskazany w art. 70a Ordynacji podatkowej oraz brak wskazania oceny odmiennej zapisów art. 70a § 2 ww. ustawy skoro przepis wskazuje jedynie, że dla skutecznego zawieszenia terminu przedawnienia wystarczy samo wystąpienie do organu innego państwa i nie mówi się nic o jego skuteczności formalnoprawnej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

6) art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie w poczet materiału dowodowego w sprawie wniosku o wymianę informacji z dnia 22 czerwca 2011 r., ponieważ w ocenie sądu, która została zawarta na str. 14 zaskarżonego wyroku, organy podatkowe wskazały jedynie podstawę art. 26 umowy między Rządem Polskim Rzeczpospolitej Ludowej a Rządem Republiki Francuskiej i nie wskazały innej podstawy prawnej żądanych informacji, podczas gdy z dokumentu załączonego do niniejszej skargi wynika, iż organy podatkowe wskazały również konwencję Rady Europy/OECD o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych. Zgodnie z art. 106 § 3 ww. ustawy sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, w ocenie organów podatkowych postępowanie w niniejszej sprawie nie zostanie przedłużone a pozwoli na ustalenie istotnej kwestii związanej z przesłankami zawieszenia biegu terminu przedawnienia,

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 145 pkt 1 lit. a) w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że zobowiązanie podatkowe za 2005 r. uległo przedawnieniu, wobec czego zobowiązanie podatkowe przedawniło się z dniem 1 stycznia 2012 r., podczas gdy w ocenie organów podatkowych organ podatkowy może orzekać w granicach zakreślonych przez przedmiot sprawy, gdyż został skutecznie zastosowany środek zawieszający postępowanie w postaci wniosku o wymianę informacji do innej administracji, co spowodowało, iż zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 70 § 1 i art. 70a § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, iż zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu ze względu na niezastosowanie skutecznie środka zawieszającego bieg terminu przedawnienia w postaci wniosku o udostępnienie informacji od innej administracji, podczas gdy zgodnie z brzmieniem ww. przepisów sam fakt wystąpienia z wnioskiem do organu innej administracji skutkuje przesłanką zawieszenia postępowania i bez znaczenia jest czy wniosek ten jest skuteczny czy też nie oraz zawiadomienie podatnika o wystąpieniu z takim wnioskiem, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 70 § 1 i art. 70a § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, iż zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu ze względu na niezastosowanie skutecznie środka zawieszającego bieg terminu przedawnienia oraz ze względu na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, podczas gdy w ocenie organów podatkowych skutecznie został zastosowany środek przerywający bieg terminu przedawnienia w postaci wniosku o wymianę informacji do innej administracji, a to zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego przesłanką do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia tzn., iż podatnik przed upływem terminu przedawniania zobowiązania podatkowego winien być powiadomiony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia dotyczy jedynie postępowania karnoskarbowego, przy czym nie przesądza on czy ma on zastosowanie do innych przesłanek zawieszenia biegu terminu przedawnienia, w związku z tym należy uznać wbrew twierdzeniom Sądu, iż środek zawieszający bieg terminu przedawnienia został skutecznie zastosowany a zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 70 § 1 i art. 208 § 1 w zw. z art. 70a § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi została wydana po upływie terminu przedawniania, co narusza art. 70 § 1 w związku z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej i skutkuje brakiem możliwości orzekania, przy pominięciu bezspornej okoliczności faktycznej, że bieg terminu zobowiązania podatkowego został zawieszony przez skuteczne zastosowanie środka w postaci wniosku o wymianę informacji do innej administracji, co skutkowało tym, iż zgodnie z przepisami prawa obowiązującego zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, a co za tym idzie organy podatkowe są nadal uprawnione do wydania decyzji w przedmiocie zobowiązania podatkowego za 2005 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 70 § 1 oraz art. 70a § 1 i 2 i w zw. z art. 201 § 1 pkt 6 oraz art. 208 Ordynacji podatkowej poprzez ich niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji uznanie, że zobowiązanie podatkowe wygasło poprzez przedawnienie oraz że w związku z tym zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie ze względu na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, podczas gdy w ocenie organów podatkowych nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego ze względu na skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a co za tym idzie możliwości dalszego procedowania przez organy podatkowe w kwestii zobowiązania podatkowego za 2005 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. W. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Spór przed Sądem pierwszej instancji, jak też w postępowaniu ze skargi kasacyjnej sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie o to, czy środek zawieszający bieg terminu przedawnienia – w postaci wystąpienia do innej administracji – był skuteczny?

Przede wszystkim wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt II FSK 211/13 rozstrzygnął o konieczności powiadomienia podatnika o wystąpieniu jakichkolwiek zdarzeń, które miałyby wpływ na bieg terminu przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny odwołał się bowiem do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, który uznał, iż art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w zakresie w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, jest niezgodny z zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył również, iż choć przywołane orzeczenie odnosiło się do przyczyny zawieszenia terminu przedawnienia wymienionej w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, natomiast w sprawie niniejszej organy podatkowe oraz Sąd pierwszej instancji upatrywały zawieszenia biegu terminu przedawnienia w uregulowaniach zawartych w art. 70a Ordynacji podatkowej – to schemat zaistnienia okoliczności powodujących skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia, jest w pełni analogiczny. Zatem taka sytuacja (jednoznacznie określona przez Trybunał Konstytucyjny jak niekonstytucyjna), nie może wywierać skutku w postaci zatamowania biegu przedawnienia. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny w motywach wyroku nakazał respektowanie przywołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Zgodnie więc z treścią art. 190 p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można też oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Tym samym prezentowane w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące kwestii odnoszących się do obowiązku zawiadomienia podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia – nie mogą być przedmiotem ponownych rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W konsekwencji pogląd Sądu pierwszej instancji, iż postanowienie z dnia 19 lipca 2011 r. o zawieszeniu postępowania "nie było wystarczającą podstawą uznania poinformowania podatnika o skutecznym wystąpieniu do administracji podatkowej Francji" – uznać należy za prawidłowy. Sąd przyjął też, iż o skutecznym zwróceniu się o informację skarżący dowiedział się z wydanego w dniu 8 marca 2012 r. postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., a więc już po upływie terminu przedawnienia. Wyrok Sądu pierwszej instancji nie jest więc wadliwy, gdyż nie wykazane zostało (a Naczelny Sąd Administracyjny również nie doparzył się), aby zaistniały inne okoliczności uzasadniające skuteczne zawieszenie terminu przedawnienia, gdyż podatnik nie został "wprost" zawiadomiony o przerwaniu biegu terminu przedawnienia.

Okoliczności te czynią bezzasadnym szczegółowe odnoszenie się do kolejnych multiplikowanych zarzutów prezentowanych przez wnoszącego skargę kasacyjną.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przed doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153).

.