Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3129/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 120, 128 ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi H. S. i W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] , wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.) - zwanej dalej k.p.a. oraz art. 9a, w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2018 poz. 121 z późn. zm.) - zwanej dalej "u.g.n.", utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] orzekającą o odmowie ustalenia odszkodowania w trybie art. 128 ust. 4 u.g.n. za szkody powstałe na skutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 u.g.n., tj. utratę możliwości korzystania z nieruchomości położonej w [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] wraz z naniesieniami i nasadzeniami na rzecz H. S. i W. S.

Zaskarżona decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.

Wnioskiem z dnia 12 stycznia 2015 r. H. S. i W. S. wystąpili o ustalenie odszkodowania za działkę ewid. nr [...] z obr. [...] m. [...] wg zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczeniu nieruchomości pod drogę publiczną.

Wnioskami z dnia 15 kwietnia 2016 r., 16 marca 2017 r., 21 kwietnia 2017 r., 19 czerwca 2017 r. H. i W. małż. S. wystąpili również o ustalenie odszkodowania w trybie art. 128 ust. 4 u.g.n. za szkody powstałe na skutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 u.g.n., tj. utratę możliwości korzystania z nieruchomości położonej w [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewid. nr [...] w obrębie [...] wraz z naniesieniami i nasadzeniami.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że w wyniku podziału działki ewidencyjnej nr [...] z obr. [...], uwidocznionego na mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 10 kwietnia 2009 r. za numerem [...], a następnie zatwierdzonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 98 u.g.n., zostały wydzielone działki ewid. nr [...], [...] z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową oraz nr [...] o pow. 0,0210 ha, z przeznaczeniem pod drogę gminną (ul. [...] ). Powyższego podziału dokonano na wniosek właścicieli wymienionej nieruchomości. Decyzja stała się ostateczna z dniem 15 lipca 2009 r.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n. ustalił odszkodowanie na rzecz H. S. i W. S.. Na skutek odwołania byłych współwłaścicieli ww. nieruchomości i Gminy [...] , Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność ustalenia stanu ww. nieruchomości i sporządzenia ponownej wyceny.

W toku prowadzonego ponownie postępowania o ustalenie odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n. za działkę ewid. nr [...], Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], uznając za uzasadnione wniesione przez strony ponaglenie w sprawie ustalenia odszkodowania za działkę ewid. nr [...] z obrębu [...] m. [...] - wyznaczył Staroście [...] termin dwóch miesięcy od dnia otrzymania ww. postanowienia na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie.

Sprawa ustalenia odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n. za działkę ewid. nr [...] została rozstrzygnięta oddzielną decyzją.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania, w trybie art. 128 ust. 4 u.g.n., za szkody powstałe na skutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 u.g.n. Zdaniem organu I instancji stan faktyczny na działce ew. nr [...] od dnia wydania ww. decyzji o podziale do chwili obecnej nie uległ zmianie, bowiem z informacji udzielonej przez Gminę [...] wynika, że ulica [...] jest obecnie na etapie opracowywania projektu drogowego, zatem pozostaje nadal drogą gruntową.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli H. S. i W. S. zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 78, art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 128 ust. 1 w zw. z art. 128 ust. 4 i art. 120 u.g.n. przez niewłaściwe zastosowanie, art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1950 r. przez naruszenie prawa odwołujących się do poszanowania mienia, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez jego wadliwe zastosowanie.

Wojewoda [...] , w wyniku rozpatrzenia ww. odwołania, decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ustalone zostało, iż działka ewid. nr [...] położona w [...] w obrębie [...] jest uregulowana w księdze wieczystej Nr [...] i stanowi aktualnie współwłasność: J. K., W. S., M. S., E. S., M. S. oraz B. S.. Natomiast w dniu wydania ww. decyzji podziałowej właścicielami tej działki byli: J. K., W. S. , H. G., M. S., E, S..

Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, iż działka ewid. nr [...] oraz wschodni fragment działki ewid. nr [...] (obecnie działka ewid. nr [...], przejęta pod drogę) według stanu na dzień wydania decyzji o podziale tj. w dniu [...] maja 2009 r., objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego części miasta [...] dla obszaru wyznaczonego od zachodu, północy i wschodu granicą administracyjną z gminą [...] oraz od południa osią istniejącej ul. [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...] , zlokalizowane były w liniach rozgraniczających ulicę [...] i przeznaczone były pod pas drogowy tej ulicy. Ulica [...] była w tym czasie (i jest obecnie) drogą publiczną - ulicą gminną we fragmencie północnym - dojazdową (symbol 1KDD), a we fragmencie południowym - lokalną (symbol 1 KDL). Południowy, niewielki fragment działki ewid. nr [...] był zlokalizowany w liniach rozgraniczających ulicy Orężnej (symbol 1KDZ) i przeznaczony pod pas drogowy tej ulicy.

Wojewoda podkreślił, że z pisma Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. wynika, iż Gmina [...] do chwili obecnej nie podejmowała działań związanych z realizacją inwestycji polegającej na budowie ulicy [...]. Ulica [...] pozostaje nadal drogą gruntową. Wobec tego, że działka ewid. nr [...] przylega bezpośrednio do działki ewid. nr [...] , przejętej pod drogę na podstawie ww. decyzji podziałowej, Gmina [...] zwróciła się do właścicieli działki [...] z wnioskiem o wykup tego gruntu. Negocjacje w sprawie ustalenia warunków sprzedaży tej nieruchomości na rzecz Gminy [...] były prowadzone od 2006 r. Ostatnia propozycja gminy, zawierająca kolejną ofertę cenową skierowana została do właścicieli działki nr [...] pismem z dnia 13 maja 2013 r., które pozostało bez odpowiedzi.

Z powyższego pisma wynika również, iż Gmina [...] jest obecnie na etapie opracowywania projektu drogowego m.in. ulicy [...] w celu uzyskania decyzji zatwierdzającej realizację tej inwestycji (tzw. decyzji ZRID), co planowane jest na połowę 2019 r. Z chwilą ostateczności takiej decyzji gmina nabędzie własność nieruchomości stanowiącej działkę ewid. nr [...], co da podstawę do prowadzenia postępowania odszkodowawczego za grunt oraz naniesienia znajdujące się na omawianej nieruchomości.

Biorąc pod uwagę powyższe organ I stwierdził, iż stan faktyczny na działce ewid. nr [...] od dnia wydania decyzji o podziale, do chwili obecnej nie uległ zmianie. Na nieruchomości tej nie zostały podjęte jakiekolwiek działania powodujące zaistnienie szkody, o której mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n.

Wojewoda powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 3 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 1414/07, stwierdził, że w art. 120 u.g.n. mowa jest jedynie o zdarzeniu, będącym skutkiem wywłaszczenia nieruchomości sąsiedniej, które powoduje konieczność podjęcia stosownych ustaleń przez organ już na etapie wydawania decyzji wywłaszczeniowej, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia w omawianej sprawie. W stanie faktycznym omawianej sprawy, w której strony domagają się ustalenia odszkodowania w trybie art. 128 ust. 4 u.g.n. za szkody tj. utratę możliwości korzystania z nieruchomości położonej w [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewid. nr [...] wraz z naniesieniami i nasadzeniami, powstałe na skutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 u.g.n., zdaniem Wojewody nie wystąpiły zdarzenia objęte dyspozycją art. 120 oraz art. 124 - 126 u.g.n. Świadczy o tym również fakt, iż na etapie postępowania podziałowego, prowadzonego na wniosek właścicieli, nie podnosili oni w jego toku problemów stanowiących podstawę aktualnie wniesionego wniosku o odszkodowanie w trybie art. 128 ust. 4 w związku z art. 120 u.g.n. Jednocześnie w ocenie organu odwoławczego właściwa ochrona interesu podmiotów, które tracą prawo własności do nieruchomości przejętych pod drogi wymaga, zgodnie ze stanowiskiem NSA (wyrok z dnia 25 lutego 2014 r., II OSK 339/13), aby w decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej zawarte były postanowienia o ustanowieniu służebności drogowej, zgodnie z art. 120 u.g.n. w związku z art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

Jednocześnie Wojewoda wskazał, że wniosek o odszkodowanie, wniesiony w trybie art. 128 ust 4 u.g.n., nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ służebność gruntowa, która obecnie obciąża działkę nr [...] z obr. [...], nie została ustanowiona decyzją administracyjną, ale prywatną umową notarialną, której organ administracji w toku postępowania administracyjnego nie jest władny wzruszyć, a ewentualną okoliczność jej nieważności, w obecnym stadium postępowania, musiałby ustalić sąd powszechny w postępowaniu cywilnym.

Ponadto zdaniem organu odwoławczego spadek wartości działki nr [...], nie dokonał się na skutek wydzielenia działki, ale na skutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, które miało miejsce w 2007 r. wraz z uchwaleniem przez Radę Miejską w [...] miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr [...] ), zgodnie z którą obszar dzisiejszej działki [...] został przeznaczony pod drogę publiczną. Zatem spadek wartości nieruchomości nie nastąpił w dniu 22 maja 2009 r., ale dwa lata wcześniej.

Skarżący do dnia dzisiejszego nie zostali pozbawieni możliwości władania działką nr [...] i korzystania z niej - ich nieruchomość jest jedynie obciążona służebnością gruntową - którą sami ustanowili, a która nie stoi w sprzeczności z możliwością wykonywania swojego prawa własności w pozostałym zakresie.

Jednocześnie w opinii organu odwoławczego utrata wartości będąca skutkiem niemożności wybudowania przez skarżących na działce [...] budynków trwale związanych z gruntem, nie jest efektem decyzji z dnia [...] maja 2009 r. o podziale nieruchomości, ale zawarcia przez jej właścicieli umowy drogowej służebności gruntowej.

Wobec powyższego Wojewoda uznał zarzuty odwołania za bezzasadne.

Odnosząc się do zawartego w odwołaniu wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentu - kopii mapy sytuacyjnej nieruchomości oznaczonej jako działka nr ew. [...], wraz z planem podziału na okoliczność przebiegu granic nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], [...], i [...] , oraz ich wzajemnego usytuowania, Wojewoda wskazał, że dopuścił i rozpoznał ten wniosek. Podkreślił, że dowód ten potwierdza stan faktyczny ustalony przez organ I instancji. Jednocześnie zaznaczył, że w aktach sprawy organu I instancji znajduje się m.in. protokół z oględzin działki [...] z obr. [...], oraz inne istotne dokumenty, które zostały uwzględnione przy orzekaniu w niniejszej sprawie. Zdaniem organu odwoławczego protokół ten, wraz z załączonymi do niego zdjęciami, jest w pełni wiarygodnym dowodem w postępowaniu dotyczącym działki nr [...] z obr. [...].

Reasumując Wojewoda stwierdził, że nie można zastosować w niniejszej sprawie art. 128 ust. 4 u.g.n., gdyż nie doszło do zaistnienia szkód powstałych na skutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126 u.g.n.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję H. S. i W. S. zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) przepisów postępowania, których naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 i 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zaniechanie dokonania oceny zgromadzonego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, a w konsekwencji wadliwe przyjęcie, że odszkodowanie za szkodę poniesioną w związku z utratą możliwości korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w dotychczasowym zakresie (korzystanie z nasadzeń i naniesień w postaci ogrodzenia i elementów przyłączy) nie może być przyznane;

2) przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 128 ust. 1 w zw. z art. 128 ust. 4 w zw. z art. 120 u.g.n. poprzez jego wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że przepisy te nie mogą stanowić podstawy do domagania się przez skarżących odszkodowania za szkodę poniesioną w związku z utratą możliwości korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w dotychczasowym zakresie;

b) art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1950 r. (Dz. U. z 1995, Nr 36, poz. 175) poprzez naruszenie prawa odwołujących do poszanowania mienia.

Z uwagi na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przy czym zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.) – dalej zwanej "u.g.n.".

Jak wynika z akt sprawy na podstawie decyzji z dnia [...] maja 2009 r. zatwierdzono poddział nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obr. [...] na działki: [...] i [...] z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz usługi oraz [...] z przeznaczeniem na poszerzenie drogi gminnej (ul. [...] ).

Wobec powyższego Starosta [...] był zobowiązany do wydania decyzji ustalającej odszkodowanie na rzecz skarżących za działkę [...] zajętą pod drogę gminną, stosownie do przepisu art. 98 ust. 3 u.g.n. Wojewoda [...] decyzją kasatoryjną z dnia [...] maja 2018 r. uchylił wydaną w tym zakresie decyzję Starosty, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Odszkodowanie za przejęcie z mocy prawa nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję drogową nie może obejmować części składowych znajdujących się na działkach nie objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi, choćby nawet części te zostały zniszczone (usunięte) wskutek realizacji tej inwestycji drogowej. Żądanie naprawienia zaistniałej szkody na pozostałych działkach stanowić może podstawę do dochodzenia od inwestora odszkodowania jedynie na drodze cywilnoprawnej. Nie oznacza to jednak pozbawienia możliwości dochodzenia odszkodowania za szkodę spowodowaną na nieruchomości sąsiedniej. W takim przypadku kwestia odszkodowania winna być bowiem określona odrębną decyzją odszkodowawczą wydaną na podstawie art. 128 ust. 4 u.g.n.

Skarżący w niniejszej sprawie wystąpili o ustalenie odszkodowania w trybie art. 128 ust. 4 u.g.n. za utratę możliwości korzystania z nieruchomości położonej w [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewid. nr [...] w obrębie [...] wraz z naniesieniami i nasadzeniami wskazując, że szkody te powstały na skutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 u.g.n.

Przepis art. 128 ust. 4 u.g.n., na który powołują się skarżący, stanowi, iż odszkodowanie w związku z wywłaszczeniem nieruchomości "przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126". Powinno ono odpowiadać wartości poniesionych szkód, zaś jeżeli "wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu".

Wobec powyższego należało ustalić czy podnoszona przez skarżących okoliczność, iż w związku z wywłaszczeniem działki nr [...] , która została przeznaczona pod drogę gminną, ogrodzenie jak i pozostałe naniesienia i nasadzenia na działce [...] straciły swoją funkcję, co oznacza zdaniem skarżących, iż zostali pozbawieni możliwości użytkowania tej nieruchomości w dotychczasowy sposób, stanowi zaistnienie zdarzeń, o których mowa w art. 120 u.g.n., będących podstawą do przyznania odszkodowania w oparciu o art. 128 ust. 4 ww. ustawy.

W art. 120 u.g.n. ustawodawca przewidział możliwość zawarcia w decyzji o wywłaszczeniu rozstrzygnięć takich jak ustanowienie niezbędnych służebności oraz ustalenie obowiązku budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń zapobiegających takim zdarzeniom lub okolicznościom jak: zaistnienie potrzeby zapobieżeniu niebezpieczeństwa, wystąpienia szkody lub niedogodności, jakie mogą powstać dla właścicieli albo użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości. Przepis ten stanowi w istocie uzupełnienie art. 119 u.g.n. co do treści decyzji wywłaszczeniowej o jej dodatkowe elementy, dotyczące np. obowiązku budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń lub ustanowienia służebności. Art. 120 u.g.n. normuje zatem ochronę właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich i to w określonym w tym przepisie zakresie. Inne podmioty oraz w odmiennym zakresie, mogą dochodzić swoich ewentualnych roszczeń na zasadach ogólnych prawa cywilnego.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 930/17, zgodnie z którym przez "zdarzenia", o których mowa, stosownie do treści art. 128 ust. 4 u.g.n., w przepisie art. 120 ww. ustawy, należy rozumieć sytuacje, gdy "zachodzi potrzeba zapobieżenia niebezpieczeństwu, wystąpieniu szkody lub niedogodnościom, jakie mogą powstać dla właścicieli albo użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiedniej wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, w związku z czym zachodzi konieczność ustanowienia w decyzji o wywłaszczeniu niezbędnych służebności oraz ustalenia obowiązku budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń zapobiegających tym zdarzeniom lub okolicznościom". Przy czym "zdarzenia" wskazane w art. 120 u.g.n. zostały określone enumeratywnie, zatem inne "zdarzenie" lub okoliczność niż tam wymienione, nie mieszcząc się w dyspozycji tego przepisu, a tym samym nie dają możliwości uznania, że ma do nich zastosowanie art. 128 ust. 4 w związku z art. 120 u.g.n. Powyższe stanowisko jest zgodne z orzecznictwem NSA (zob. np. wyroki NSA z dnia 27 maja 2004 r. sygn. akt I OSK 730/04, z dnia 3 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 1414/07, z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 60/13).

Ponadto zauważyć należy, iż odszkodowanie przyznawane w trybie art. 128 ust. 4 w zw. z art. 120 u.g.n. jest wypłacane, co do zasady, równocześnie z wywłaszczeniem, a jedynie wyjątkowo jako odszkodowanie uzupełniające, jeśli szkoda wystąpi później. Z powyższego wynika, że cechą odpowiedzialności odszkodowawczej wywłaszczyciela z tytułu szkody wyrządzonej na wywłaszczonej nieruchomości jest wystąpienie uszczerbku majątkowego w majątku właścicieli nieruchomości sąsiednich wskutek negatywnej ingerencji wywłaszczyciela. Zatem odszkodowanie za wystąpienie szkody tego rodzaju może być ustalone dopiero po zakończeniu działań uzasadniających zajęcie nieruchomości, a w niniejszej sprawie po wydaniu decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. Zgodnie bowiem z § 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) przy określaniu wartości szkód na nieruchomości, o których mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n. uwzględnia się w szczególności: 1) stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji odpowiednio o wywłaszczeniu, ograniczeniu sposobu korzystania albo zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości oraz stan zagospodarowania nieruchomości na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie tej decyzji; 2) utratę pożytków w okresie od dnia wydania decyzji do dnia zakończenia działań uzasadniających jej wydanie. Wartość poniesionej szkody spowodowanej opisanymi działaniami określa się po wystąpieniu szkody. Co do zasady więc przy określeniu wartości poniesionej szkody przyjmuje się stan nieruchomości inny niż stan nieruchomości przyjmowany dla decyzji z tytułu pozbawienia prawa do nieruchomości. Jak wynika z ustaleń organów administracji, Gmina [...] obecnie jest na etapie opracowywania projektu drogowego ulicy [...] w celu uzyskania decyzji zatwierdzającej realizację tej inwestycji. Dopiero rozpoczęcie budowy drogi gminnej spowoduje wykorzystanie działki nr [...] , która sąsiaduje z działką skarżących o nr [...]

Wobec powyższego Sąd podziela stanowisko organów, że w niniejszej sprawie przepis art. 128 ust. 4 w związku z art. 120 u.g.n. nie może stanowić podstawy prawnej do uwzględnienia żądania właścicieli nieruchomości sąsiedniej do ustalenia odszkodowania z uwagi na to, że okoliczność wskazana przez skarżących w postaci utraty możliwości korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ew. nr [...] wraz z naniesieniami i nasadzeniami, nie mieści się w regulacji art. 120 ww. ustawy jako wymienione w nim "zdarzenie".

Reasumując Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Nie dopatrzył się także naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wszystkie ustalenia organu odwoławczego znajdują potwierdzenie w zgromadzonym i prawidłowo ocenionym materiale dowodowym sprawy, a zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się zarzutu naruszenia art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności Sąd wskazuje, że zgodnie z orzecznictwem NSA brzemiennie art. 128 ust. 4 i art. 120 u.g.n. pozostaje w zgodzie w ww. przepisem Konwencji wobec zapewnienia procedury odszkodowawczej z tytułu wywłaszczenia. Skoro w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 128 ust. 4 w zw. z art. 120 u.g.n. to tym samym bezzasadny okazał się zarzut naruszenia ww. przepisu Konwencji.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.