Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3786/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 5 pkt. 23, art. 21, art. 17 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
article: art. 1 ust. 2 pkt 2, art. 15 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 293
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. i J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2412/18 w sprawie ze skargi A. P. i J. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Wyrokiem z dnia 8 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2412/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. P. i J. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. P. i J. P. Wyrok zaskarżyli w całości. Zarzucili:

a) naruszenie prawa materialnego tj. błędną wykładnię art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej w skardze kasacyjnej "p.b.") poprzez uznanie, że został on właściwie zastosowany przez organy administracji I i II instancji, tj. poprzez uznanie, że w ustalonym stanie faktycznym należało nałożyć na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, nie zaś nałożyć na niego nakaz rozbiórki obiektu budowlanego;

b) w związku z powyższym, naruszenie prawa materialnego, tj. błędną wykładnię art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. w związku z § 6 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia nr 3 Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu poprzez uznanie, że słusznie organy I i II instancji go nie zastosowały i nie nakazały Inwestorowi rozbiórki obiektu budowlanego;

c) naruszenie przepisów prawa proceduralnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 11, 77 i 107 § 3 K.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji w całości w związku z naruszeniem zasad prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, wyjaśnienia zasadności przesłanek oraz reguł postępowania dowodowego i uzasadniania decyzji administracyjnych, poprzez zaniechania organów wskazane w skardze do WSA.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wnieśli o zmianę wyroku poprzez uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia, a także o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia radcy prawnego.

W piśmie procesowym z dnia 24 października 2019 r. uczestnik postępowania M. G. złożył decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...],utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Warszawskiego Zachodniego zatwierdzającą projekt budowlany zamienny złożony przez inwestora M. G. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z uwagi na zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 182 § 2 P.p.s.a., skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Najpierw należy rozważyć zarzuty procesowe.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 11, 77 i 107 § 3 K.p.a., rozwinięty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w odniesieniu do trzech okoliczności.

Po pierwsze, nie można mówić o braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do podniesionego w odwołaniu zarzutu nieuwzględnienia wniosku o nałożenie na inwestora nakazu rozbiórki obiektu. Skoro organ uznał, że zachodzą przesłanki do nałożenia obowiązku określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 2018 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: "Prawo budowlane", to w sposób oczywisty nie mógł jednocześnie nakazać rozbiórki budynków. Odniesieniem się do odwołania było zajęcie odmiennego merytorycznie stanowiska w zakresie wyboru jednej z decyzji alternatywnie przewidzianych w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego i uzasadnienie tego wyboru z uwzględnieniem okoliczności rozstrzyganej sprawy.

Po drugie, Sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, ze przyjęcie jako dowodu mapy dla celów projektowych, określającej rzędne terenu naniesione przez geodetę uprawnionego inż. P. O., nie stanowiło naruszenia prawa procesowego. Fakt, że mapa taka została sporządzona na zlecenie inwestora nie podważa jej wiarygodności. Jak dalej wywodził Sąd pierwszej instancji, osoba, która tę mapę wykonała posiadała wymagane kwalifikacje zawodowe. Skarżący zaś zarówno w skardze do Sądu pierwszej instancji, jak i w skardze kasacyjnej, nie wykazali, że mapa ta zawiera błędy bądź uchybienia odbierające jej rangę wiarygodnego dowodu w postępowaniu administracyjnym. Dodać można, że samo wyrażenie przez stronę wątpliwości co do wiarygodności dokumentu nie zobowiązuje organu administracyjnego do zweryfikowania tej wiarygodności poprzez przeprowadzenie z urzędu innego dowodu w tym zakresie.

Po trzecie, jest oczywiste, że budynki bliźniacze i budynek pojedynczy nie są usytuowane na działce A/2. Wskazane w piśmie skarżących z dnia 27 kwietnia 2018 r. roboty budowlane na działce nr A/2 stanowiły, jak wskazali sami skarżący, wykonanie ogrodzenia, a nie wykonanie budynków na które udzielono pozwolenia na budowę.

Spór materialnoprawny w znacznej mierze sprowadza się do tego, czy podwyższenie rzędnych terenu oraz zmiana poziomu posadowienia spornych budynków stanowi nie tylko odstąpienie od projektu budowlanego, ale czy nadto skutkuje naruszeniem 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Nr 3 Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, dalej: "rozporządzenie w sprawie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu".

W myśl przywołanego przepisu § 6 ust. 1 pkt 5, w strefie zwykłej obszaru zakazuje się wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych.

Najpierw zauważyć trzeba, że w niniejszej sprawie dostosowanie się inwestora do dyspozycji § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu nie zostało wskazane jako jeden z warunków ustalenia warunków zabudowy. W decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., ustalającej warunki zabudowy, wskazano, że działka znajduje się na terenie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego nr 3 z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu - Dz. Urz. Województwa Warszawskiego Nr 42 z 2007 r., poz. 870).

Burmistrz Miasta i Gminy Łomianki stwierdził, że zgodnie z wyżej wymienionym rozporządzeniem projektowaną inwestycję należy zrealizować w oparciu o niżej wymienione warunki:

- konieczność stosowania ogrodzeń ażurowych bez podmurówek z zastosowaniem fundamentów punktowych lub z podmurówką niewystającą ponad powierzchnię terenu lub z przerwami w podmurówce w postaci otworów o średnicy min. 12 cm w rozstawie co 1,5 m umieszczonych na wysokości poziomu terenu, zachowania prześwitu o szerokości min. 10 cm między cokołem, a elementem ażurowym ogrodzenia, jako przejścia dla drobnych zwierząt i płazów.

- potrzeba wprowadzenia nasadzeń kompensujących gatunków rodzimych i właściwych.

- zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych na terenie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych.

Odnotować także należy, że projekt decyzji o warunkach zabudowy został uzgodniony z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska – Regionalnym Konserwatorem Przyrody w trybie art. 53 ust. 5c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 293).

W myśl art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Nakaz ten, jak wynika z zestawienia tej normy z normami zawartymi w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, może i powinien być wydany, gdy nie ma możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Ocena ta jest możliwa już na etapie stwierdzenia naruszenia, bez dokonywania dalszych czynności określonych w art. 51. W każdej sprawie należy indywidualnie zbadać, czy doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem jest możliwe. W niniejszej sprawie, ograniczając się do zarzutów kasacji, zagadnieniem kontrowersyjnym jest ocena, czy doszło do naruszenia § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, a jeśli do uchybienia doszło, ocenić należy, czy charakter uchybienia uniemożliwia doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem.

Przypomnieć jeszcze należy, że zdaniem kasacji, takim naruszeniem jest odstąpienie w zakresie rzędnych terenu.

Wykonane roboty nie naruszają wskazanych w decyzji o warunkach zabudowy zakazów i nakazów wynikających z rozporządzenia w sprawie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Nie było więc podstaw do przyjęcia, że zachodzi oczywista niemożność doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, spowodowana naruszeniem tej części norm rozporządzenia, które zostały określone jako warunki w decyzji o warunkach zabudowy.

Takiego oczywistego stanu nie można wyprowadzić także z podwyższenia rzędnych terenu oraz zmianie poziomu posadowienia budynków o około 37-66 cm.

Analizę w tym zakresie rozpocząć należy od wskazania, że rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego nr 3 z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu zostało wydane jako akt wykonawczy do ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm. – obecnie: Dz. U z 2020 r. poz. 55), z upoważnienia zawartego w art. 23 ust. 2 tej ustawy. Jest zatem oczywiste, że wykładnia określonych pojęć użytych w rozporządzeniu nie może być, co do zasady, sprzeczna z rozumieniem tych pojęć użytych w ustawie i w innych aktach powszechnie obowiązujących z zakresu ochrony przyrody, w tym aktach wykonawczych do ustawy o ochronie przyrody.

Z uwagi na treść normy § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, istotne znaczenie ma wyjaśnienie znaczenia pojęcia "rzeźby terenu". Według art. 5 pkt 23 ustawy o ochronie przyrody, rzeźba terenu jest elementem związanym z wartościami przyrodniczymi, kulturowymi, historycznymi, estetyczno-widokowymi obszaru stanowiącymi walory krajobrazowe.

Dla dalszego wywodu konieczne jest spostrzeżenie, że wprowadzenie zakazu określonego w § 6 ust. 1 pkt 5 nastąpiło z upoważnienia zawartego w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym, na obszarze chronionego krajobrazu może być wprowadzony zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych.

Od razu zauważyć można, że upoważnienie dla wprowadzenia takiego samego zakazu zawiera art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody w odniesieniu do parku krajobrazowego. Natomiast zakaz ustawowy o zbliżonej treści dla parków narodowych i rezerwatów przyrody ustanawia art. 15 ust. 1 pkt 22 ustawy o ochronie przyrody (w tych przypadkach nie wprowadzono wyjątków od zakazu). Dla jasności dodać warto, że normy ustawy o ochronie przyrody w zakresie wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę ternu obowiązywały w dacie wydania przez Wojewodę Warszawskiego analizowanego rozporządzenia w sprawie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Następnie odnotować można, że na podstawie art. 21 ustawy o ochronie przyrody wydane zostało, obowiązujące w dacie wyznaczenia Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (obowiązujące także obecnie) rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 maja 2005 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla parku narodowego, rezerwatu przyrody i parku krajobrazowego, dokonywania zmian w tym planie oraz ochrony zasobów, tworów i składników przyrody (Dz. U. Nr 94, poz. 794). W myśl § 9 pkt 4 tego rozporządzenia, zakres inwentaryzacji zasobów, tworów i składników przyrody, walorów krajobrazowych oraz wartości kulturowych w parku narodowym, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 4, obejmuje w szczególności:

4) formy rzeźby terenu, w tym w szczególności twory przyrody nieożywionej: jaskinie, okazałe głazy narzutowe i wychodnie skalne, formy skalne, odsłonięcia geologiczne, osuwiska, źródła, wydmy, wąwozy, miejsca aktywnych procesów rzeźbotwórczych.

Z powyższych uwag wynika, że rzeźba terenu związana jest nieodłącznie z krajobrazem. Konieczne jest więc także spostrzeżenie, że krajobraz jest istotnym elementem planowania i zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 293) walory krajobrazowe powinny być uwzględniane w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast według art. 15 ust. 2 pkt 3 tej ustawy, w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu.

Dodać jeszcze w tym miejscu można, że według art. 5 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody, pojęcie ochrona krajobrazowa oznacza zachowanie cech charakterystycznych danego krajobrazu.

Warto także odnotować, że na mocy art. 7 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. z 2015 r. poz. 774) do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dodano art. 16e, według którego, przez krajobraz należy rozumieć postrzeganą przez ludzi przestrzeń, zawierającą elementy przyrodnicze lub wytwory cywilizacji, ukształtowaną w wyniku działania czynników naturalnych lub działalności człowieka. Dodano także przepisy art. 38a ust. 1-6, normujące sporządzanie audytu krajobrazowego. Na podstawie delegacji zawartej w art. 38a ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 2019 r. w sprawie sporządzania audytów krajobrazowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 394). Rozporządzenie określa m.in. stosowaną przy sporządzaniu audytów krajobrazowych klasyfikację krajobrazów opracowaną w oparciu w szczególności o takie kryteria jak charakter dominujących w krajobrazie czynników, rzeźba terenu i pokrycie terenu. Klasyfikacja krajobrazów, na potrzeby audyty, określona została w Załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zgodnie z pkt 1.1) załącznika nr 2, klasyfikacja krajobrazów obejmuje wskazanie typów rzeźby terenu określonych w pkt 2. Natomiast w pkt 2 określono typy rzeźby terenu:

A. Krajobrazy równinne - rozległe tereny płaskie lub prawie całkowicie poziome (nachylenie do 3°).

B. Krajobrazy faliste - rozległe tereny charakteryzujące się łagodnymi, niewielkimi deniwelacjami terenu o względnych wysokościach do kilku metrów.

C. Krajobrazy pagórkowate - obszary, na których występują wzniesienia o względnych wysokościach od kilku do kilkudziesięciu metrów, które wyodrębniają się w terenie wskutek izolacji przestrzennej i wyraźnego nachylenia stoku. Średnica wzniesień sięga do kilkuset metrów, stoki symetryczne lub asymetryczne, a wierzchołki mogą być mniej lub bardziej obłe.

D. Krajobrazy wzgórzowe - obszary urozmaicone występowaniem form wypukłych terenu o wysokości względnej 100-300 m, które wyodrębniają się w terenie wskutek izolacji przestrzennej i wyraźnego nachylenia stoku. Średnica wzgórz wynosi minimum kilkaset metrów, a wierzchołki mogą być płaskie, obłe lub ostre.

E. Krajobrazy górskie - obszary o wysokościach bezwzględnych od 500-1500 m n.p.m. i dużych deniwelacjach terenu.

F. Krajobrazy wysokogórskie - obszary o wysokościach bezwzględnych powyżej 1500 m n.p.m. i dużych deniwelacjach terenu.

G. Krajobrazy dolin - wydłużone, zwykle płaskodenne, ciągnące się na przestrzeni co najmniej kilku kilometrów obniżenia terenu.

H. Krajobrazy obniżeń i kotlin - zwykle owalne lub okrągłe, rozległe obniżenia terenu, o średnicy co najmniej kilku kilometrów w otoczeniu obszarów pagórkowatych, wzgórzowych lub górskich.

Powołane przepisy nie obowiązywały w dacie wydania rozporządzenia w sprawie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Jednak w zakresie w jakim stanowią przełożenie na język prawny pojęć ukształtowanych w naukach przyrodniczych, mogą stanowić jedne z elementów wykładni normy zawartej w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody oraz § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Według systemowo rozumianych pojęć funkcjonujących w obrębie ustawy o ochronie przyrody oraz w obrębie norm planowania i zagospodarowania przestrzennego, stwierdzone odstąpienie od projektu budowlanego, a także od wcześniej określonych warunków zabudowy, w zakresie rzędnych, nie stanowi oczywistego, istotnego naruszenia rzeźby terenu stanowiącej element krajobrazu.

Podkreślić należy, że skarżący nie wykazali w trakcie postępowania administracyjnego oraz sądowego, innych okoliczności, niż zmiana rzędnych, które nawiązywałyby do hipotezy § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Nr 3 Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Niezależnie od ograniczonej konkretyzacji zarzutu dokonanej przez skarżących, odnosząc się od okoliczności niniejszej sprawy związanych ze zmianą rzędnych stwierdzić należy najpierw, że każda zabudowa wnosi pewną zmianę do krajobrazu. Jednak zmiana, która została przez właściwe organy zaakceptowana w decyzji o warunkach zabudowy, a następnie w projekcie budowlanym, które to decyzje uzyskały walor ostateczności, jest związana z krajobrazem, ale nie stanowi naruszenia prawa, także w zakresie zakazu sformułowanego w § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia.

To, na ile odstąpienie od projektu budowlanego, uwarunkowanego decyzją o warunkach zabudowy, zmienia ocenę w zakresie zgodności robót z wymaganiami krajobrazowymi, zależy od stopnia odstąpienia. Co do zasady, jest to zagadnienie, które definitywnie powinno zostać przesądzone na etapie badania projektu budowlanego zamiennego. Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, jeśli złożony projekt budowlany zamienny nie jest zgodny z przepisami prawa, organ odmawia zatwierdzenia takiego projektu i wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego.

Zauważyć jednak należy, że sami skarżący, zarzucając w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, a poprzednio w uzasadnieniu skargi, brak zgodności decyzji o pozwoleniu na budowę z decyzją o warunkach zabudowy, stwierdzili, że w decyzji o warunkach zabudowy dopuszczono wysokość budynków 9,50 m, zaś nawet po zmianie wynikającej z odstępstw, wysokość budynków może wynieść 9,44 m. W konsekwencji nie jest wykluczone, że zmiana rzędnych nie wprowadziła zmian w odniesieniu do dopuszczonej decyzją o warunkach zabudowy zmiany krajobrazu terenu.

W rezultacie, organy prawidłowo przyjęły, że w odniesieniu do stwierdzonych odstępstw należy zastosować art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.