Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 320/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 2 ust 1 lit e
journal: Dz.U. 1945 nr 3 poz 13
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2016 r. sprawy ze skargi Powiatu K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia 1[...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiat K. złożył skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2016 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2015 r. Nr [...].

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wojewoda W. decyzją z dnia [...] sierpnia 1999r., Nr [...], stwierdził nabycie z mocy prawa przez Powiat K. mienia Skarbu Państwa, będącego we władaniu Domu Pomocy Społecznej w J., w skład którego wchodzi nieruchomość zabudowana położona jednostce ewidencyjnej C. Decyzja stała się ostateczna i weszła do obrotu prawnego.

Wnioskiem z dnia 10 października 2014r. P. Z. wniósł do Ministra Administracji Cyfryzacji wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody W. w zakresie dotyczącym działek ewidencyjnych nr [...].

Minister Administracji i Cyfryzacji uznając się za niewłaściwego w sprawie, pismem z dnia [...] grudnia 2014r., Nr [...], przekazał sprawę do Ministra Skarbu Państwa.

Po otrzymaniu przedmiotowego wniosku, jak również akt sprawy Minister Skarbu Państwa dokonał analizy zebranego materiału dowodowego w sprawie, w wyniku której stwierdził, iż zaistniała konieczność doprecyzowania wniosku P. Z., w szczególności jakich działek dotyczy wniosek bowiem decyzją Wojewody W. z dnia [...] sierpnia 1999r., Nr [...], stwierdzono nabycie z mocy prawa przez Powiat K. m.in. działek ewidencyjnych nr [...]. Natomiast, decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, z dnia [...] grudnia 2011r., Nr [...], na którą powoływał się wnioskodawca stwierdzała, że zespół pałacowo-parkowy w J., stanowiący obecnie działki nr [...], nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. E dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r., nr 3, poz. 13 z późn. zm.).

W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca, podtrzymał żądanie dotyczące określonych we wniosku działek nr [...]. Ponadto w swym piśmie podkreślił, iż według wiedzy jego mocodawcy działki objęte wnioskiem nie uległy podziałowi i zmianom numeracji.

Minister Skarbu Państwa wystąpił do stron i uczestników postępowania z zapytaniem, czy nastąpił podział lub scalenie działek ewidencyjnych nr [...] oraz czy nastąpiła zmiana numeracji tych nieruchomości. W odpowiedzi Zarząd Powiatu K. pismami z dnia [...] poinformował, iż przedmiotowe nieruchomości nie były objęte podziałem lub scaleniem.

Po dokonaniu powyższych ustaleń Minister Skarbu Państwa decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2015r., Nr [...]:

I. stwierdził nieważność decyzji Wojewody W. z dnia [...] sierpnia 1999r., Nr [...], stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Powiat K. mienia Skarbu Państwa, będącego we władaniu Domu Pomocy Społecznej w J., w skład którego wchodzi część działki ewidencyjnej nr [...], położonej w jednostce ewidencyjnej C., w zakresie określonym w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2011r., Nr [...], z uwzględnieniem treści postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2014r., Nr [...],

II. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody W. z dnia [...] sierpnia 1999r., Nr [...], w zakresie dotyczącym działek ewidencyjnych nr [...].

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją złożył Powiat K. nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem. Odwołujący się zarzucił, iż brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody W. z dnia [...] sierpnia 1999r., Nr [...]. Powiat K. zwrócił uwagę, iż nabył od Skarbu Państwa sporną nieruchomość w dobrej wierze i zainwestował w nią środki finansowe. Dodatkowo stwierdził również, iż nie został poinformowany zgodnie z art. 10 kpa o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji przez Ministra Skarbu Państwa. Na koniec odwołujący się zwrócił również uwagę, iż działki nr [...] nie były objęte przedmiotowym postępowaniem komunalizcyjnym, a zatem nie powinny być przedmiotem niniejszego postępowania.

Minister Skarbu Państwa badając ponownie sprawę nie znalazł podstaw do zmiany decyzji własnej z dnia [...] września 2015r., Nr [...]. Odnosząc się do zarzutów Zarządu Powiatu K. stwierdził, iż fakt nabycia spornej nieruchomości w dobrej wierze od Skarbu Państwa mocą decyzji komunalizacyjnej nie może stać w sprzeczności z faktem, iż przeprowadzone postępowania sądowo-administracyjne w kwestii reprywatyzacji spornej nieruchomości nie dają podstaw do uznania, że nieruchomości te stanowiły własność Skarbu Państwa bowiem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2011r., Nr [...] stwierdził, że zespół pałacowo-parkowy w J., stanowiący obecnie działki nr [...], nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r., nr 3, poz. 13 z późn. zm.). Organ podkreślił, iż powyższa decyzja administracyjna Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wywołuje skutki ex tunc co sprawia, że Skarb Państwa nie mógł być uznany za właściciela przedmiotowej działki ewidencyjnej nr [...], w zakresie określonym w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2011r., Nr [...], z uwzględnieniem treści postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2014r., Nr [...], a co za tym idzie, nie została spełniona podstawowa przesłanka określona w art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające (...), tzn. nieruchomość ta nie była własnością Skarbu Państwa.

Odnosząc się do kwestii nakładów poniesionych przez Powiat K. w związku z utrzymaniem obiektu jak też jego remontów, organ stwierdził, iż te aspekty winny być przedmiotem odrębnych postępowań cywilnych, i nie mogą one stanowić przesłanek do zmiany skarżonej decyzji. W kwestii zarzutu braku możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w rozumieniu art. 10 kpa przez Powiat K. organ stwierdził, iż Minister Skarbu Państwa informował wszystkie strony postępowania o podejmowanych działaniach w prowadzonym postępowaniu, jak również na każdym etapie postępowania strony miały możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Ponadto strony zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie (pismo z dnia [...] maja 2015r., Nr [...]), jednakże nie skorzystały z tego prawa.

Organ odnosząc się do zarzutów, iż działki nr [...] nie były objęte przedmiotowym postępowaniem komunalizcyjnym zakończonym decyzją Wojewody W. z dnia [...] sierpnia 1999r., przez co nie powinny być przedmiotem niniejszego postępowania stwierdził, iż kwestia ta była wyjaśniona, wynikało to z faktu, iż wnioskodawca złożył wniosek dotyczący ww. działek nr [...] powołując się jednocześnie, iż działki te stanowią odzwierciedlenie działek objętych decyzją Wojewody W. z dnia [...] sierpnia 1999r., Nr [...]. Minister Skarbu Państwa podjął czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego i prawnego spornych nieruchomości. Działania te pozwoliły dojść do wniosku, iż postępowanie reprywatyzacyjne dotyczyło jedynie działki nr [...], objętej decyzją komunalizacyjną Wojewody W. z dnia [...] sierpnia 1999r. Opierając się na powyższych ustaleniach Minister Skarbu Państwa, w zakresie dotyczącym działek ewidencyjnych nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody W. uznając, iż nie wchodziły one w skład skomunalizowanych działek. Dokumentacja zgromadzona w sprawie w żaden sposób nie potwierdziła, iż działki nr [...], powstały z działek nr [...]. Należało tym samym uznać, iż nie były przedmiotem decyzji komunalizacyjnej Wojewody W. z dnia [...] sierpnia 1999r., Nr [...].

Powiat K. złożył skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2016 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2015 r. Nr [...].

Skarżący wnosił o uchylenie w całości decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2016 roku oraz o uchylenie w części dot. pkt I poprzedzającej ją decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2015 roku w sprawie stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody W. z dnia [...] sierpnia 1999 roku.

Skarżący podnosił, że obie zaskarżone decyzje wydane zostały w sytuacji nie uwzględniającej zdaniem Powiatu K. zasadniczej okoliczności, a mianowicie tej, że Powiat K. mienie będące przedmiotem niniejszego postępowania otrzymał z mocy prawa i przejął je w dobrej wierze, a zatem to nie Powiat K. ani Wojewoda W. byli autorami przejęcia tegoż mienia, albowiem Powiat K. był jedynie beneficjentem bez swej woli. Decyzji Wojewody W., który w tym zakresie był jedynie wykonawcą prawa ustanowionego przez ustawodawcę, a mianowicie art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133 poz. 872 z zm.).

Skarżący podnosił również zarzut naruszenia przez Ministra Skarbu Państwa art. 10 § 1 kpa. Podkreślał, że Powiat K. nie został powiadomiony, zgodnie z art. 10 kpa, o możliwości zapoznania się z materiałem postępowania przed wydaniem decyzji przez Ministra Skarbu Państwa. Za takie zawiadomienie uznać nie można, zdaniem skarżącego, pisma organu z dnia 12 maja 2015 roku albowiem po tej dacie w niniejszej sprawie Ministerstwo prowadziło ze stronami dalszą korespondencję, a zatem postępowanie toczyło się dalej. Wynik tych działań nie był znany Powiatowi K., a od tego zależały ewentualne dalsze wnioski dowodowe Powiatu K. zmierzające do obrony swego interesu i ostatecznego zakończenia postępowania w niniejszej sprawie. Skarżący wskazał, że Minister Skarbu Państwa swym działaniem uniemożliwił przeprowadzenie ewentualnych dowodów z dokumentów bądź w postaci przesłuchania świadków, a także stron. Skarżący podnosił, że trudno w chwili obecnej wskazać jakie ewentualnie podjąłby działania tj. jakie wnioski by zgłosił i w jakim kierunku by one zmierzały, skoro uniemożliwiono mu zapoznanie się z korespondencją organu prowadzoną przez organ, już po zawiadomieniu o możliwości przejrzenia akt, tj. gdy postępowanie nie powinno już się toczyć, a oczekiwać jedynie na wydanie decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga Powiatu K. nie miała uzasadnionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem w całości.

Na wstępie należy zaznaczyć, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2011r., Nr [...], stwierdził, że zespół pałacowo-parkowy w J., stanowiący obecnie działki nr [...], nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r., nr 3, poz. 13 z późn. zm.). Przy czym Minister Skarbu Państwa podjął czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego i prawnego spornych nieruchomości ustalając, iż postępowanie reprywatyzacyjne dotyczyło jedynie działki nr [...], objętej decyzją komunalizacyjną Wojewody W. z dnia [...] sierpnia 1999r., znak [...].

Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2011r., Nr [...] wywołała skutki ex tunc co sprawiło, że Skarb Państwa nie mógł być uznany za właściciela przedmiotowej działki ewidencyjnej nr [...], w zakresie określonym w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2011r., Nr [...], z uwzględnieniem treści postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2014r., Nr [...], a co za tym idzie, nie została spełniona podstawowa przesłanka określona w art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133 poz. 872 z zm.), tzn. nieruchomość ta nie była własnością Skarbu Państwa. Decyzja została wydana zatem wbrew podstawowej przesłance określonej w ustawie z dnia 13 października 1998r. i jako taka w sposób rażący naruszało prawa (art.60 ww. ustawy).

Powiat K. wskazywał, że skutkami komunalizacji został objęty bez swej woli. Argumentacja ta nie jest w sprawie przesłanką do przyjęcia, że nie nastąpiło rażące naruszenie prawa. Nakłady poniesione przez Powiat K. w związku z utrzymaniem obiektu jak też jego remontów, mogą stanowić przedmiot odrębnych postępowań cywilnych. Skarżący nie jest więc w tym zakresie pozbawiony ochrony prawnej.

Odnosząc się do zarzutu braku możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w rozumieniu art. 10 kpa należy wskazać, iż Minister Skarbu Państwa informował wszystkie strony postępowania o podejmowanych działaniach w prowadzonym postępowaniu, jak również na każdym etapie postępowania strony miały możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym.

Skarżący podnosił, że organ nie poinformował o możliwości zapoznania się z materiałem postępowania przed wydaniem decyzji bowiem po otrzymaniu od organu pisma z dnia 12 maja 2015r. podejmowane były dalsze czynności w sprawie.

Sąd podziela ten zarzut. Należy jednak wskazać, że na etapie skargi Powiat K. miał możliwość zapoznania się z całością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Przy czym w skardze nie wskazuje jakie konkretnie czynności by podjął lub o przeprowadzenie jakich dowodów by wnosił na etapie postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) zwanej dalej "ppsa", Sąd uwzględni skargę jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2015 r. sygn.. akt I OSK 680/14 wskazał, że: Nie każde naruszenie przepisów postępowania może skutkować uchyleniem decyzji, ale naruszenie charakteryzujące się istotnością wpływu na wynik sprawy. O naruszeniu takim można mówić wówczas, że gdyby ono nie zaistniało mogłoby zapaść inne rozstrzygnięcie w sprawie. Podobnie orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 30 października 2015r. I SA/Op 452/15, wskazując, że: Użyty przez ustawodawcę w 145 § 1 pkt 1 ppsa zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie sądu konieczność ustalenia, czy w konkretnej sprawie stwierdzone uchybienie mogło spowodować wydanie orzeczenia o innej treści niż to, które rzeczywiście zostało wydane. Chodzi tu zatem o uprawdopodobnienie potencjalnej możliwości odmiennego wyniku sprawy, a zatem sytuacji, w której gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne.

Sąd rozpoznając sprawę w niniejszym składzie podziela te poglądy uznając je za własne. Należy przy tym wskazać, że przedmiotowa sprawa jest relatywnie prosta. Na skutek stwierdzenia, że zespół pałacowo-parkowy w J., nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit.e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r., nr 3, poz. 13 z późn. zm.) odpadła podstawa komunalizacji ze skutkiem ex tunc. Działania skarżącego nie zmienią tego stanu faktycznego i prawnego. Nie ograniczą też skutków wydania decyzji komunalizacyjnej z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie Sądu organ nie naruszył przepisów prawa materialnego a naruszenie dyspozycji art. 10 kpa, w żadnej mierze nie miało wpływu na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.