Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1102/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134, 139, 146, 147, 152, 153, 154
journal: Dz.U. 2016 poz 1793
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Nita, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2018 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. Nr [...] Dyrektor Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach (dalej jako Dyrektor ŚlOW NFZ), po rozpatrzeniu wniosku J. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] r. oddalającą odwołanie Strony od rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od 1.09.2017r. do 30.06.2022r., kod postępowania: [...], w rodzaju świadczeń leczenie stomatologiczne, w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne.

W podstawie prawnej powołano art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j.: Dz. U. 2016 r., poz. 1793 ze zm.; dalej jako ustawa), art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2017 r., poz. 1257; dalej jako K.p.a.).

W uzasadnieniu organ wyjaśnił stan faktyczny sprawy i regulacje prawne w przedmiotowym zakresie. Wskazał, że w dniu [...] r. Dyrektor Śląskiego OW NFZ na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy ogłosił prowadzone w trybie konkursu ofert postępowanie w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie stomatologiczne, w zakresie: świadczenia ogólnostomatologiczne dla gminy C., na okres od dnia 01.09.2017 r. do dnia 30.06.2022r.; wartość zamówienia określono na nie więcej niż [...] PLN oraz maksymalną liczbę umów w ilości 12 rozumianej jako 12 miejsc realizacji świadczeń. Wartość postępowania to wynik arytmetycznego działania tj. iloczyn planowanej do zakupu liczby świadczeń i ceny oczekiwanej. Przy cenie oczekiwanej w wysokości 1,07 zl zaplanowana do zakupu liczba punktów rozliczeniowych wynosiła 480 000 pkt. Ogłoszenie o konkursie zawierało wszystkie wymagane prawem elementy, w tym wskazanie aktów prawnych stanowiących podstawę przeprowadzenia i rozstrzygnięcia postępowań konkursowych, które zawierały m.in. wymagania określone przez Ministra Zdrowia i Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w odniesieniu do oferentów przystępujących do postępowania, a także szczegółowe kryteria wyboru ofert.

W postępowaniu złożono 11 ofert obejmujących 11 miejsc udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. W części jawnej Komisja Konkursowa dokonała oceny formalno-prawnej złożonych ofert, w wyniku której wezwała 5 oferentów do uzupełnienia braków formalnych; odrzucono w całości ofertę nr 6 - z powodu niespełnienia wymaganych warunków określonych w przepisach prawa; przeprowadzono weryfikację u 2 nowych oferentów.

Podkreślono, że wykaz szczegółowych kryteriów wyboru ofert wraz z wyznaczającymi je warunkami oraz przypisaną im wartością punktową określił Minister właściwy do spraw zdrowia w drodze rozporządzenia. W rodzaju leczenie stomatologiczne szczegółowe kryteria wyboru ofert, w podziale na poszczególne zakresy, zostały określone w załączniku nr 7 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. 2016 poz. 1372 ze zm.), wszystkie oferty (także Wnioskodawcy) oceniane były według tych samych, określonych w art, 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach, kryteriów wyboru ofert: jakości, kompleksowości, dostępności, ciągłości i ceny udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania.

W toku prowadzonego postępowania Komisja konkursowa po weryfikacji złożonych ofert w zakresie spełnienia warunków wymaganych oraz wskazanych w ofertach warunków dodatkowo ocenianych porównała oferty przy pomocy systemu informatycznego wspomagającego postępowanie konkursowe, ocena ofert oparta jest na odpowiedziach udzielonych przez oferentów w ankietach złożonych w postępowaniu. Oferty uczestniczące w części niejawnej postępowania konkursowego uzyskały odpowiednią ilość punktów rankingujących – J.T.sklasyfikowana została na pozycji 8 uzyskała - 40,86 pkt, w tym 34 punkty za kryteria niecenowe.

Zaznaczono, że w części niejawnej konkursu ofert Komisja Konkursowa przeprowadziła negocjacje z 6 oferentami, których oferty uzyskały wysoką łączną ocenę oferty na podstawie kryteriów niecelowych 50 do 36 pkt; przedmiotem negocjacji było 6 miejsc udzielania świadczeń.

Podkreślono, że określona w ogłoszeniu wartość zamówienia na kwotę [...] zł świadczeń pozwoliła jedynie na wybór 6 ofert od z 6 miejscami realizacji świadczeń, zaoferowany przez oferentów potencjał wyczerpywał wartość postępowania do kwoty [...] zł.; wysokość pozostałych w postępowaniu środków nie pozwalała na zakontraktowanie świadczeń u kolejnego oferenta.

W efekcie [...] r. Komisja Konkursowa ogłosiła rozstrzygnięcie postępowania; Strona złożyła odwołanie, które pierwszoinstancyjną decyzją Dyrektora ŚlOW NFZ z [...] r. Nr [...] zostało oddalone bowiem organ przytaczając obowiązujące przepisy prawa przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, iż Komisja Konkursowa nie naruszyła zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które mogłoby spowodować uszczerbek w interesie prawnym Wnioskodawcy.

Od powyższej decyzji Wnioskodawczyni, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o jej uchylenie, dokonanie wyboru oferty i zawarcie umowy, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 6, 7, 8 11, 75, 77, 78, 80 i 85 Kpa oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które nie zostały jednak sprecyzowane. W uzasadnieniu podniosła, że posiadane przez niektórych oferentów oprogramowanie nie może być uznane za spełniające wymogi postępowania konkursowego, gdyż warunek ten winien być uznany za spełniony tylko wówczas, jeśli oferent na dzień składania ofert faktycznie prowadził indywidualną dokumentację medyczną w formie elektronicznej. Poza tym podkreślono, że w postępowaniu organ nie zweryfikował czy lokale, w których wybrani oferenci udzielać będą świadczeń spełniają wymagania z punktu widzenia potrzeb osób niepełnosprawnych oraz ani komisja ani organ nie dokonali weryfikacji oferentów, którzy uzyskali dodatkowe punkty za udzielanie świadczeń w soboty. Nadto Wnioskodawczyni wniosła o uzupełnienie postępowania dowodowego przez dokonanie oględzin, dopuszczenie dowodu z opinii biegłego oraz przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczności wskazane w treści wniosku.

Organ postanowieniem z dnia [...] r. odmówił uwzględnienia żądania dowodowego, gdyż w jego ocenie żądanie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów zmierzało do dokonania ponownej oceny złożonych ofert..

Zaskarżoną decyzją, rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym, organ nie podzielił zarzutów Strony i utrzymał w mocy swe rozstrzygnięcie pierwszo- instancyjne. Wyjaśnił, że w ramach procedury uruchamianej wskutek wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy obowiązkiem organu jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej nieadministracyjnej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania; nie prowadzi się więc ponownie postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznaje sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności.

Analizując sprawę w wyżej zakreślonym zakresie organ nie uznał zasadności zarzutów odwołania odnosząc się kolejno do podnoszonych przez Stronę argumentów. Podkreślając obowiązek zapewnienia równego traktowania świadczeniodawców, z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji wskazał, że wszyscy oferenci w chwili ogłoszenia postępowania mogli zapoznać się z przepisami będącymi podstawą do dokonania wyboru ofert i rozstrzygnięcia postępowania konkursowego, prowadząca postępowanie komisja konkursowa była związana planem postępowania, który określał wartość planowanych do zakupu świadczeń na danym obszarze oraz maksymalną liczbę umów/miejsc realizacji świadczeń. Dlatego liczba wybranych do negocjacji oferentów i zaoferowany potencjał gwarantowała możliwość dokonania wyboru przy założeniu wyczerpania wartości ogłoszenia, a przyjeta przez Komisję procedura była zgodna z uregulowaniem § 15 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dn. 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania (...). Oferta Wnioskodawcy za kryteria niecenowe uzyskała 34 pkt. i nie była przedmiotem negocjacji.

Odnosząc się do zarzutów organ uznał je za chybione. Wyjaśnił, że nie mógł ustosunkować się do zarzutu wykazania przez oferentów pomieszczeń, które nie spełniają warunków dla osób niepełnosprawnych wobec braku konkretyzacji tego zarzutu. Natomiast dokonanie oględzin pomieszczeń wykazanych w ofertach pod względem spełnienia w/w warunków wykracza poza ramy postępowania administracyjnego, jako że nie mieści się w nim ponowna ocena ofert. Natomiast Komisja, działając na podstawie § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania (...) przeprowadziła weryfikację u oferentów, którzy nie mieli dotychczas zawartej umowy.

Zaakcentowano, że kryteria oceny ofert zostały określone w akcie prawnym tj. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i Narodowy Fundusz Zdrowia jest nimi bezwzględnie związany co oznacza, że nie może dokonywać oceny ofert wg swojego uznania, a w szczególności poprzez stosowanie innych, niż wymienione w rozporządzeniu, kryteriów oceny.

Organ podtrzymał swoje stanowisko co do przyjętego przez Komisję sposobu oceny warunku rankingującego - odpowiedzi na pytanie ankietowe nr 1.2.5.4 zawarte w formularzu ofertowym, a dotyczące prowadzenia indywidualnej dokumentacji medycznej w rozumieniu ustawy o prawach pacjenta w formie elektronicznej. Akceptacja przez Komisję Konkursową pozytywnej odpowiedzi na tak sformułowane pytanie ankietowe miała miejsce tylko wtedy, gdy oferent udokumentował gotowość do prowadzenia dokumentacji w sposób powyżej określony, tytułem prawnym do wykazanego oprogramowania, uzyskanym przed upływem terminu do składania ofert. Obowiązkiem oferenta było zatem udokumentowanie gotowości do udzielania świadczeń na zaoferowanych warunkach od początku realizacji umowy. Nadto podobna sytuacja była w przypadku personelu wskazanego w ofercie. W tym przypadku Komisja Konkursowa także na podstawie umów przedwstępnych, lub oświadczeń wykazanych osób o gotowości do udzielania świadczeń weryfikowała spełnianie tego warunków i w żadnym wypadku nie oczekiwała, by wykazany przez oferenta personel był u tego oferenta zatrudniony i udzielał świadczeń w dacie złożenia oferty. Podkreślono, że Komisja w postępowaniu obligowana jest do stosowania tych samych zasad i kryteriów wobec wszystkich oferentów uczestniczących w postępowaniu w celu porównania złożonych ofert i wyboru najkorzystniejszych. W związku z faktem, iż oferent składa ofertę, czyli oferuje, że będzie udzielał świadczeń na wskazanych w tej ofercie warunkach zatem przedmiotowe oprogramowanie nie musi być wdrożone w dniu składania oferty. Jego wdrożenie, zarówno w zakresie odrębnej aplikacji służącej do bieżącej rejestracji świadczeniobiorców drogą elektroniczną, jak i oprogramowania niezbędnego do prowadzenia indywidualnej dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej, wymagane jest od oferentów w dniu rozpoczęcia udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie zawieranej umowy, tj. w przypadku przedmiotowego postępowania od dnia 1 września 2017 r. Powyższe oznacza, że składając ofertę, oferent nie musi w dniu jej składania już realizować tego, co w niej zaoferował i na wskazanych w złożonej ofercie warunkach. Dalej organ wyjaśnił, że wszyscy oferenci wybrani w postępowaniu na obszar miasta C., którzy odpowiedzieli TAK na pytanie: Prowadzenie indywidualnej dokumentacji medycznej w rozumieniu przepisów) ustawy o prawach pacjenta w postaci elektronicznej, przy czym w przypadku wystawiania recept i skierowań co najmniej poprzez nanoszenie danych za pomocą wydruku, przedstawili w ofertach dowody zakupu wykazanego oprogramowania, co oznacza, że byli gotowi do uruchomienia go rozpoczynając realizację świadczeń w ramach zawieranych umów i rzeczoną gotowość udokumentowali. Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. ze zm. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej za odpowiedź TAK na zapytanie ankietowe Prowadzenie indywidualnej dokumentacji medycznej w rozumieniu przepisów ustawy o prawach pacjenta w postaci elektronicznej, przy czym w przypadku wystawiania recept i skierowań co najmniej poprzez nanoszenie danych za pomocą wydruku - oferent mógł otrzymać tylko 3 pkt.

Odnośnie funkcjonalności modułu Stomatologiczny oraz modułu Gabinet organ wskazał, że zgodnie z opisami wykonanymi przez firmę "A" moduł Stomatologiczny może być wykorzystany głównie do wprowadzania danych rozliczeniowych z poziomu funkcji uzupełniania świadczeń, co upraszcza i przyśpiesza przygotowywanie sprawozdań dla NFZ. Może też stanowić rozszerzenie modułu Gabinet poprzez dodanie diagramu, wtedy diagram może być elementem wizyty realizowanej przy wykorzystaniu funkcji Gabinet w połączeniu z planowaniem wizyt. Moduł Stomatologiczny umożliwia wprowadzanie i przechowywanie informacji o leczeniu pacjenta w formie diagramu zębowego. Żaden przepis nie określa w jakiej formie (graficznej czy opisowej) diagram powinien być prowadzony.

Zaakcentowano, że wszyscy oferenci wybrani do udzielania świadczeń w tym postępowaniu wykazali posiadanie tytułu prawnego do oprogramowania dostarczonego przez firmę "A". Podmiot ten z kolei oświadczeniem z dnia [...] r. potwierdził, że aplikacja [...] spełnia wymagania Ustawy o prawach pacjenta (...) w zakresie swojej funkcjonalności.

Natomiast odnosząc się do wskazanego w ofertach harmonogramu realizacji świadczeń w soboty wyjaśniono, że będzie obowiązywał od początku realizacji umowy tj. od 1 września 2017r. Zatem Komisja prowadząca postępowanie nie miała żadnych podstaw by oczekiwać spełnienia tego warunku już w dacie złożenia oferty. Także co do tego zarzutu Organ podtrzymał więc swoje stanowisko z decyzji z [...] r. podkreślając, że w określony powyżej sposób, jednolicie, były oceniane wszystkie oferty.

Organ, ponownie rozpatrując sprawę, za całkowicie nieuprawniony uznał zarzut, iż Komisja nie dokonała weryfikacji udzielonych odpowiedzi ankietowych w kontekście ich zgodności ze stanem faktycznym bowiem podejmowała wszelkie niezbędne czynności mające na celu ustalenie, czy treść złożonych ofert jest zgodna ze stanem faktycznym i prawnym, weryfikowała spełnianie wymagań zawartych w materiałach szczegółowych, warunków dodatkowo ocenianych oraz zdolności oferentów do wykonywania oferowanej liczby świadczeń, a postępowanie odwoławcze wykazało, że Komisja, weryfikując złożone oferty nie naruszyła zasad wynikających z § 17 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia. Również podniesione zarzuty naruszenia art 6, 7, 8 11, 75, 77, 78, 80 i 85 Kpa organ uznał za uzasadnione bowiem zbadał wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, z uwzględnieniem wszystkich twierdzeń i zarzutów Wnioskodawcy i ustalił w sposób jednoznaczny, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa w tym zakresie obowiązujących, w szczególności: zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, zasad zapewnienia uczciwej konkurencji, kryteriów oceny ofert, zasady dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej.

Nadto organ podniósł, iż Wnioskodawca w złożonym wniosku w żaden sposób nie wykazał by Komisja Konkursowa naruszyła zasady postępowania nie dokonując wyboru jego oferty.

Kwestionując prawidłowość powyższej decyzji ostatecznej w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów. Podniosła zarzuty naruszenia prawa:

1. materialnego poprzez: naruszenie art. 134 ust. 1, art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez niezapewnienie równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenie postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji przejawiające się w przeprowadzeniu kontroli jednie 2 podmiotów co do spełnienia wymogów, zaś braku weryfikacji pozostałych oferentów zwłaszcza w sytuacji gdy skarżąca przedstawiła dowody o niespełnieniu przez innych uczestników wymogów określonych w zamówieniu, a to nie spełnieniu wymogu wynikającego z ogłoszenia konkursu dotyczącego prowadzenia w formie elektronicznej "pacjenta" tak jak wymaga to "zamówienie", zarzut braku świadczenia usług w soboty przez oferentów, którzy uzyskali w tym zakresie niespełnienie przesłanek dostosowania dla niepełnosprawnych pomieszczeń WC u osób które w tym zakresie uzyskały punkty. W tej sytuacji oferty oferentów którzy podali nieprawdziwe informację na podstawie art. 149 ustawy oświadczeniach należało odrzucić; błędne ustalenie stanu faktycznego polegającego na przyznaniu przez komisję punktów oferentom, którzy nie spełniał odpowiednich wymagań.

2. procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.

- art. 10 § 1 Kpa w zw. z art. 8 § 1 Kpa poprzez nieumożliwienie skarżącej zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym celem ustosunkowania się do niego przed wydaniem decyzji,

- art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 85 § 1 Kpa poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego jak i bezzasadne nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej, które to wnioski winny zostać przeprowadzone celem rzetelnego i pełnego ustalenia spełnienia kryteriów konkursowych oferentów,

- art. 6, art. 7, art. 11 Kpa poprzez ich niezastosowanie przejawiające się w błędnym ustaleniu stanu faktycznego w zakresie spełniania przez poszczególnych oferentów poszczególnych wymogów gwarantujących im uzyskanie większej ilości punktów, tj. prowadzenie pacjenta w programie komputerowym jak i posiadanie udogodnień dla osób niepełnosprawnych, czy dłuższe godziny dostępności usług poprzez ich świadczenie także w soboty.

W odpowiedzi na skargę organ odniósł się do jej zarzutów podtrzymując dotychczasowe argumenty i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 3169 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa.

Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy zasadnie strona skarżąca została sklasyfikowana na pozycji 8 z łączną ilością punktów 40,86 w ramach postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie stomatologiczne, w zakresie: świadczenia ogólnostomatologiczne, kod postępowania: [...] na okres od 1 września 2017 r. do 30 czerwca 2022 r.

Strona wskazuje na wadliwość postępowania komisji konkursowej i artykułuje trzy główne zarzuty niewłaściwej weryfikacji określonych wymogów tj. warunków pomieszczeń dla niepełnosprawnych, nie wdrożonego systemu komputerowego i braku zatrudnionego personelu mogącego świadczyć usługi w soboty.

Organ z kolei powołując się na podstawy prawne prowadzenia i rozstrzygania postępowań konkursowych oraz wymagania określone przez Ministra Zdrowia wskazuje na bezpodstawność zarzutów.

Zauważyć przede wszystkim należy, że postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, unormowane w dziale VI ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, stanowi swoistą, znaną tylko tej ustawie, procedurę zawarcia umowy w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Postępowanie to jest sformalizowane, a ustawodawca stworzył obligatoryjnie stosowane szczególne wymagania dotyczące trybu przeprowadzenia tego postępowania. Szczegółowo tryb postępowania regulują przepisy art. 132 - 161 ustawy oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2014 r., poz.1980), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a także zarządzeń wykonawczych Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Nr 18 i 23/2017/DSOZ z dnia 14 i 24 marca 2017 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów świadczeń opieki zdrowotnej.

Art. 139 ustawy reguluje tryby zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotne – m.in. ust. 1 pkt 1 stanowi, że zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej następuje po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert. Prezes NFZ, stosownie do art. 146 ustawy, określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane dla świadczeniodawców. Kryteria te są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147). W myśl art. 134 ustawy NFZ jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane są świadczeniodawcom na takich samych zasadach.

Konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej. W części jawnej komisja konkursowa stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert, otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 oraz przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia (art. 142 ust. 2 ustawy o świadczeniach). W części niejawnej konkursu ofert komisja może wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, nie dokonać wyboru żadnej oferty, może też przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej i ich ceny (art. 142 ust. 5 i ust. 6 ustawy o świadczeniach). W sytuacji, gdy oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa wówczas komisja konkursowa odrzuca ofertę (art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach). Odrzuca się również ofertę zawierającą nieprawdziwe informacje (art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach).

W postępowaniu w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami mogą wystąpić dwie fazy. Rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w drodze konkursu ofert, jeśli żaden z uczestników konkursu nie skorzysta ze środka wymienionego w art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach, co do zasady kończy to postępowanie. Jednakże w przypadku gdy którykolwiek z uczestników postępowania złoży odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu, rozpoczyna się faza postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. II GSK 186/06, publ. W ONSAiWSA 2007/4/101). Należy więc przyjąć, że odwołanie składane w trybie art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach, otwiera postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie mają przepisy K.p.a., w zakresie niewyłączonym przez przepisy ustawy o świadczeniach. Jak stanowi art. 152 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154. Środki odwoławcze możliwe do uruchomienia w fazie nieadministracyjnej, wymienione są w art. 153, te zaś, z których można skorzystać w postępowaniu administracyjnym w art. 154.

Celem procedury uruchamianej na podstawie art. 154 ustawy o świadczeniach, jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej, nieadministracyjnej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. Zatem zakres kontroli dokonywanej przez organ administracyjny jest ściśle związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego, powstałego na skutek naruszenia zasad postępowania. Przy czym zauważyć należy, że zasady postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są określone w przepisach ustawy o świadczeniach oraz w dokumentach Prezesa Funduszu, wydanych na podstawie art. 146 tej ustawy.

Uszczerbek w interesie prawnym w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać wywołany, gdy naruszenie zasad postępowania przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, którego zadaniem jest zbadanie okoliczności podnoszonych w odwołaniu i ocena czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku ( zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 27.01.2015 r., sygn. III SA/Lu 940/14, orzeczenia.nsa.gov.pl/doc ). Zadaniem organu NFZ, któremu powierzono przeprowadzenie postępowania administracyjnego jest ustalenie, czy postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa, z zachowaniem wyrażonej w art. 134 ustawy o świadczeniach, zasady równego traktowania świadczeniodawców w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Chodzi tu zatem nie tylko o kontrolę postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa, ale także zbadanie stanu faktycznego sprawy w takim zakresie, który mógł mieć wpływ na uszczerbek interesu prawnego uczestnika postępowania.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że Dyrektor ŚlOW NFZ przeprowadził postępowanie konkursowe w oparciu o przepisy ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych oraz wskazane na wstępie szczególne przepisy wykonawcze, a Sąd nie dopatrzył się naruszeń procedury przeprowadzenia przedmiotowego konkursu. Organ przedstawił powody swojego rozstrzygnięcia sprawy podając jego podstawą prawną i faktyczną; szeroko i wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dokumenty odzwierciedlające tok postępowania.

Zasadnicze 3 zarzuty podnoszone w skardze stanowią powielenie argumentów środka odwoławczego i dotyczą działania komisji konkursowej w toku postępowania konkursowego, jej nieprawidłowości oraz nie dochowanie przez organ wymogów i warunków determinujących zawarcie umów o świadczenia opieki zdrowotnej na lata 2017-2022. W tym zaś zakresie należy zauważyć, że kryteria ocen oraz zasady i tryb przyznawania punktów były tożsame dla wszystkich oferentów, znane im i sztywno przestrzegane przez komisję; ogłoszenie o konkursie zawierało bowiem wszystkie wymagane prawem elementy.

Zaakcentować należy, że umowy o świadczenie usług opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych opierają się na konkretnych zasadach, ujęte są w jednoznacznych regulacjach i obwarowane sztywnym reżimem prawnym; brak jest w tym zakresie spraw możliwości stosowania uznania administracyjnego, dowolności oceny czy wykładni rozszerzającej przepisów prawnych.

W ocenie Sądu zatem organ orzekający prawidłowo wyjaśnił prawidłowość poczynionych ustaleń i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie obszernie opierając się na obowiązujących regulacjach prawnych; również szczegółowo ustosunkował się do zarzutów Skarżącego. W związku z powyższym nie są zasadne zarzuty skargi naruszenia wskazanych przepisów postępowania oraz prawa materialnego.

Stwierdzając prawidłowość działań komisji konkursowej i w konsekwencji legalność wydanego przez organ rozstrzygnięcia koniecznym stało się rozważenie i ustosunkowanie do poszczególnych zarzutów strony skarżącej.

Odnośnie zastrzeżeń niespełniania przez innych oferentów warunków dla osób niepełnosprawnych wyjaśnić należy, że Skarżąca nie poparła żadnym konkretnym argumentem, nie wskazała gdzie i na czym te uchybienie polega; kto dostał z tego tytułu nienależne punkty. Tym samym zarzut ten należało uznać za chybiony, co prawidłowo uczynił organ.

Również zastrzeżenia o braku zatrudnienia odpowiedniej ilości personelu przez oferentów dla świadczenia usług w wymaganym zakresie należy uznać za bezpodstawne. Zasadnie organ wskazał, że przedstawione oświadczenia poszczególnych osób potwierdzające zobowiązanie się do pracy w określonym wymiarze wypełniały w pełni warunki konkursu. Trudno żądać od przedsiębiorcy wcześniejszego zatrudnienia większej ilości pracowników, jeszcze przed zawarciem umowy o świadczenie tych usług, które w przyszłości ta kadra miałaby wykonywać. W przedmiotowych postępowaniach konkursowych wystarczającym było wylegitymowanie się przez oferenta stosownym zabezpieczeniem w postaci oświadczenia konkretnych osób o gotowości takiej pracy.

Odnosząc się do najbardziej akcentowanego zastrzeżenia braku przez oferentów stosownego oprogramowania zauważyć należy, że zgodnie z wymogami konkursu w dniu składania oferty podmiot ubiegający się o zamówienie nie musiał już realizować tego, co w niej zaoferował i na wskazanych w złożonej ofercie warunkach. Jak ustalił organ wszyscy oferenci wybrani w przedmiotowym postępowaniu odpowiedzieli "TAK" na pytanie o prowadzenie dokumentacji medycznej w wymaganej postaci elektronicznej, przedstawili w ofertach dowody zakupu wykazanego oprogramowania, czyli byli gotowi do uruchomienia go rozpoczynając realizację świadczeń w ramach zawieranych umów i rzeczoną gotowość udokumentowali – co wypełniało wymogi rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. ze zm. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zgodnie z którym za odpowiedź TAK na zapytanie ankietowe w tym zakresie oferent mógł otrzymać 3 pkt. Natomiast co do funkcjonalności modułu Stomatologiczny oraz modułu Gabinet to zasadnie organ wskazał, że zgodnie z opisami wykonanymi przez firmę "A" moduł Stomatologiczny może być wykorzystany głównie do wprowadzania danych rozliczeniowych z poziomu funkcji uzupełniania świadczeń, co upraszcza i przyśpiesza przygotowywanie sprawozdań dla NFZ. Może też stanowić rozszerzenie modułu Gabinet poprzez dodanie diagramu, wtedy diagram może być elementem wizyty realizowanej przy wykorzystaniu funkcji Gabinet w połączeniu z planowaniem wizyt. Moduł Stomatologiczny umożliwia wprowadzanie i przechowywanie informacji o leczeniu pacjenta w formie diagramu zębowego. Jednakże żaden przepis nie określał w jakiej formie - graficznej czy opisowej - diagram powinien być prowadzony.

Skoro więc wszyscy oferenci wybrani do udzielania świadczeń w tym postępowaniu wykazali posiadanie tytułu prawnego do oprogramowania dostarczonego przez firmę "A", która oświadczeniem z [...]r. potwierdził, że aplikacja [...] spełnia wymagania Ustawy o prawach pacjenta w zakresie swojej funkcjonalności – to tym samym brak jest podstaw do uznania słuszności podnoszonych zarzutów.

Na zakończenie ustosunkowując się do zastrzeżeń Strony o pozbawieniu jej czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie zapoznania z aktami poprzez brak stosownego czasokresu na podjęcie takich działań to należy zgodzić się z organem, który za obstrukcję procesową uznał postępowanie pełnomocnika i odbieranie przez niego przesyłek zawsze ostatniego 14 dnia tj. pismo o prawie wglądu w akta z [...]r. – odebrał [...]r., a decyzja z [...]r. została doręczona [...]r. Natomiast mimo wiedzy możliwości zapoznania z materiałem dowodowym między [...] a [...]r. (bo nie miała Strona wiedzy, że decyzja została już wydana) Skarżącą też nie podjęła żadnej inicjatywy dowodowej. W efekcie chybionym jest kwestionowanie działania organu jako sprzecznego z zasadami procesowymi skoro zainteresowany sam decyduje jak korzystać z przysługujących mu uprawnień procesowych. Nie odbieranie przesyłek w możliwie krótkim terminie, brak inicjatywy dowodowej nie może stanowić o zasadności zarzutu naruszenia przez organ obowiązku z art. 10 § 1 Kpa.

Wobec powyższego Sąd skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.- oddalił.