Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1259/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 43  ust. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 12 poz 68
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras Sławomir Fularski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 5 oraz art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. nr 12, poz. 68 z późn. zm., dalej jako "ustawa o Państwowej Straży Pożarnej"), zwolnił ze służby w Państwowej Straży Pożarnej (PSP) [...] M.M. z dniem [...] kwietnia 2012 r. Wobec uwzględnienia przez organ w całości żądania strażaka stwierdzono, że decyzja podlega zgodnie z art. 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej "K.p.a.") wykonaniu przed terminem do wniesienia odwołania, gdyż jest zgodna z żądaniem strony.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2012 r. do Komendanta Głównego PSP wpłynął raport [...] M.M. z dnia [...] stycznia 2012 r. zawierający żądanie zwolnienia ze służby w PSP z dniem [...] kwietnia 2012 r. Organ uwzględnił zaś w całości żądanie strażaka, w szczególności w zakresie daty rozwiązania stosunku służbowego.

W dniu [...] kwietnia 2012 r. [...] M.M. złożył odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych, które uzasadnił chęcią pozostania w służbie PSP. Wskazał, że stanowisko swoje motywuje względami osobistymi, oświadczenie woli o odejściu ze służby złożył zaś pod wpływem przymusu i szantażu. Odwołujący się podniósł, że od wielu lat jest mobbingowany ze względu na poglądy polityczne oraz szeroką działalność społeczną. Podkreślił, że jest notorycznie, brutalnie zwalczany i szykanowany przez przedstawicieli NZSS Solidarność w KP PSP [...].

Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu zwolnienia ze służby w PSP, orzekając, że zwolnienie ze służby następuje z dniem [...] maja 2012 r., w pozostałym zaś zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę zwolnienia ze służby odwołującego się stanowi art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, zgodnie z którym strażaka zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia zgłoszenia przez niego pisemnego wystąpienia ze służby. Z przywołanej regulacji prawnej wynika, że użyte w art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej określenie "zwalnia się ze służby" oznacza, że zwolnienie ze służby na podstawie tego przepisu ma charakter obligatoryjny. Przepis ten nakłada na organ obowiązek zwolnienia strażaka ze służby w terminie do 3 miesięcy od daty zgłoszenia przez niego pisemnego żądania o zwolnienie ze służby. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie tego przepisu, organ nie ma zatem możliwości wydania innego rozstrzygnięcia. Organ wyjaśnił, że rozwiązanie takie ma na celu ochronę niekwestionowanego prawa strażaka do wystąpienia ze służby. Innymi słowy mówiąc, strażak ma prawo żądać rozwiązania z nim stosunku służbowego, a organ obowiązany jest wydać w zakreślonym terminie stosowną decyzję o zwolnieniu go ze służby.

Organ zauważył, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż odwołujący się raportem z dnia [...] stycznia 2012 r., wystąpił do Komendanta Głównego PSP o zwolnienie ze służby w PSP na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej z dniem [...] kwietnia 2012 r. Występując o rozwiązanie z nim stosunku służbowego, odwołujący się złożył oświadczenie woli skierowane do określonego adresata, to jest do Komendanta Głównego PSP. Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej i inne przepisy prawa administracyjnego nie regulują zasad składania oświadczeń woli w administracyjnych stosunkach służbowych i dlatego wskazać należy, że żądanie zwolnienia ze służby w PSP jest oświadczeniem woli w rozumieniu zasad Kodeksu cywilnego (K.c.), zaś zgodnie z treścią art. 61 K.c. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła skutecznie zapoznać się z jego treścią. Z kolei odwołanie oświadczenia jest skuteczne, gdy dotarło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Natomiast uchylenie się od skutków złożonego oświadczenia woli dopuszczalne jest tylko w przypadku, gdy zachodzi jedna z wad oświadczenia woli, określonych w art. 82 - 88 K.c. Z przepisów tych wynika, że możliwe jest uznanie za nieważne oświadczenia woli, które zostało złożone przez osobę znajdującą się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne podejmowanie decyzji i wyrażenie woli (dotyczyć to może w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby przemijającego zaburzenia czynności psychicznych). Istnieje także możliwość uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu albo groźby bezprawnej. Z dokumentów sprawy nie wynika jednak, aby odwołujący się w chwili składania oświadczenia woli zawierającego raport o zwolnienie ze służby w PSP znajdował się w stanie wyłączającym świadome lub swobodne podejmowanie decyzji i wyrażanie woli. Twierdzenie odwołującego się o wywieraniu presji pozostaje gołosłowne, gdyż nie zostało poparte dowodami.

Organ podniósł, że oświadczenie woli strażaka, zawarte w raporcie z dnia [...] stycznia 2012 r., w którym zwraca się o zwolnienie ze służby w PSP, zostało przyjęte przez Komendanta Głównego PSP, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 65 § 1 K.c. Oświadczenie takie może być skutecznie odwołane tylko za zgodą adresata. Jak wynika z akt sprawy, odwołujący się nie podjął żadnych działań mających na celu próbę cofnięcia oświadczenia woli. W konsekwencji powyższego, Komendant Główny PSP przychylił się do raportu odwołującego się i zgodnie z jego wolą, zawartą w raporcie z dnia [...] stycznia 2012 r., zwolnił go ze służby w PSP z dniem [...] kwietnia 2012 r. w trybie art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że ww. ustawa nie przewiduje, aby można było cofnąć wniosek o zwolnienie ze służby i ewentualnych skutków tego cofnięcia. W sytuacji zatem, jeżeli jest brak zgody na cofnięcie wniosku przez drugą stronę nie czyni to postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. W tym stanie rzeczy tryb określony w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. nie może stanowić podstawy do sanowania nieprzemyślanych posunięć strony, co oznacza, że zmiana sytuacji rodzinnej nie może stanowić podstawy do uchylenia prawidłowej decyzji o zwolnieniu ze służby.

Odnosząc się do odwołania organ odwoławczy stwierdził, że argumenty w nim przedstawione nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie stanowiły podstawy rozstrzygnięcia przedmiotowej decyzji.

Niezależnie od powyższych ustaleń organ odwoławczy wskazał, że przepisu art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej nie można stosować, pomijając treść art. 110 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej oraz art. 130 § 1 K.p.a., który mówi, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie podlega wykonaniu. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (§ 2 cyt. artykułu). W niniejszej sprawie należy mieć na względzie także treść art. 130 § 4 K.p.a., zgodnie z którym decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, gdy jest zgodna z żądaniem wszystkich stron. Jeśli więc strażak wnosi odwołanie od decyzji o zwolnieniu go ze służby, to po pierwsze oznacza to, iż wydana decyzja nie jest zgodna z jego żądaniem, a nadto, że godzi się on na ewentualne późniejsze określenie daty jego zwolnienia ze służby w PSP wynikające z wszczęcia postępowania odwoławczego.

W konkluzji swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w związku z uchyleniem i nowym określeniem daty zwolnienia ze służby utrzymane zostają w mocy wszystkie pozostałe elementy decyzji.

Skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.M. (dalej jako "skarżący"), wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez niewszechstronne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, całkowite pominięcie faktu, iż w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżący zawarł oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia z dnia [...] stycznia 2012 r. w oparciu o przepis art. 82 - 88 K.c., w sytuacji gdy to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności, czy uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia z dnia [...] stycznia 2012 r. było prawnie skuteczne;

- art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia zaskarżanej decyzji dowodów, na których oparł się organ II instancji wydając rozstrzygnięcie, powodów, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej twierdzeniom skarżącego i ograniczenie się jedynie do stwierdzenia, iż "z dokumentów sprawy" nie wynika, aby skarżący w chwili składania oświadczenia woli znajdował się w stanie wyłączającym świadome lub swobodne podejmowanie decyzji i wyrażanie woli, bez wskazania o jakie dokumenty i co stwierdzające chodzi.

Jednocześnie skarżący, na podstawie przepisu art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów:

- zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2012 r., na okoliczność stanu kondycji psychicznej skarżącego w okresie składania oświadczenia z dnia [...] stycznia 2012 r.;

- zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2012 r., na okoliczność leczenia się skarżącego od [...] kwietnia 2012 r. "z powodu reakcji [...] (...)";

- raportu z dnia [...] stycznia 2012 r., na okoliczność stanu kondycji psychicznej skarżącego w okresie składania oświadczenia z dnia [...] stycznia 2012 r. oraz informowania przełożonego o negatywnym wpływie sytuacji panującej w jednostce na stan zdrowia skarżącego;

- wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r., na okoliczność zmiany lub uchylenia opinii służbowej, złożonego do Komendanta Głównego PSP;

- skargi z dnia [...] kwietnia 2012 r., na okoliczność poinformowania [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP o wymuszeniu na skarżącym złożenia wniosku o zwolnienie ze służby;

- oświadczenia skarżącego z dnia [...] maja 2012 r., na okoliczność kwestionowania oświadczenia z dnia [...] stycznia 2012 r. w związku z wadą oświadczenia woli;

- skargi z dnia [...] czerwca 2012 r. na okoliczność łamania prawa przez funkcjonariuszy PSP złożonej do Ministra Spraw Wewnętrznych.

W uzasadnieniu autor skargi podkreślił, że w treści odwołania od decyzji Komendanta Głównego PSP z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżący podniósł, iż szantażem i nieuczciwym postępowaniem Komendanta Powiatowego PSP w [...] został zmuszony do podpisania raportu o zwolnienie go ze służby. Powyższe odwołanie od decyzji uznać należy za oświadczenie w rozumieniu przepisu art. 88 K.c., tj. oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia z dnia [...] stycznia 2012 r. o zwolnienie ze służby. W treści bowiem odwołania skarżący wskazał okoliczności uzasadniające przyjęcie, że do złożenia oświadczenia z dnia [...] stycznia 2012 r. doszło, gdy znajdował się on w stanie wyłączającym swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli. Ponadto w treści odwołania z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżący wskazał, że był poddawany mobbingowi, który nasilił się w ostatnim okresie. Z powyższego wynika, że oświadczenie z dnia [...] stycznia 2012 r. należy rozpatrzyć także pod kątem wady oświadczenia woli określonej w przepisach art. 82 - 88 K.c., tym bardziej, że dzień przed złożeniem wniosku o zwolnienie ze służby, tj. w dniu [...] stycznia 2012 r. informował Komendanta Powiatowego PSP o wrogiej w stosunku do skarżącego atmosferze panującej w pracy, odizolowaniu od pozostałych współpracowników, wskazując, iż sytuacja ta ma negatywny wpływ na samopoczucie i stan jego zdrowia. W dniu [...] stycznia 2012 r. skarżący udał się do poradni lekarskiej, po wizycie w której lekarz stwierdził u niego zaburzenia emocjonalne ([...]) i skierował skarżącego do psychologa oraz przepisał leki na uspokojenie. Skarżący kontynuował dalej leczenie.

Skarżący podniósł, że przepis art. 88 K.c. nie stawia także żadnych innych - oprócz formy pisemnej - wymagań co do treści oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli. Każde bowiem oświadczenie złożone na piśmie i wyrażające jasno wolę uchylającego się jest wystarczające. Pomimo powyższego organ II instancji w ogóle nie rozpoznał kwestii wad oświadczenia woli w sytuacji, gdy oświadczenie z dnia [...] stycznia 2012 r. zostało złożone w warunkach wadliwości procesu decyzyjnego. Organ nie sprecyzował natomiast, jakie dokumenty sprawy zostały poddane analizie i na podstawie jakich dokumentów wyprowadził wniosek, iż w chwili składania oświadczenia woli skarżący nie znajdował się w stanie wyłączającym swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli. Zgodnie natomiast z zasadami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym to na organie spoczywa obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o oddalenie skargi powtarzając wcześniej prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Materialnoprawną podstawę w niniejszej sprawie zwolnienia ze służby skarżącego stanowi art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, zgodnie z którym strażaka zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia zgłoszenia przez niego pisemnego wystąpienia ze służby.

W sprawie bezspornym jest, że skarżący raportem z dnia [...] stycznia 2012 r., wystąpił do Komendanta Głównego PSP o zwolnienie z dniem [...] kwietnia 2012 r. ze służby w PSP na podstawie ww. przepisu. Poza sporem jest również, że na podstawie ostatecznej decyzji organu odwoławczego skarżący został zwolniony ze służby w PSP z dniem [...] maja 2012 r. Sporne zaś pozostaje, czy składając odwołanie z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżący uchylił się skutecznie od swojego oświadczenia złożonego w raporcie z dnia [...] stycznia 2012 r. o zwolnienie ze służby.

Z regulacji zawartej w art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej określenie "zwalnia się ze służby" oznacza, że zwolnienie ze służby na podstawie tego przepisu ma charakter obligatoryjny. Przepis ten nakłada bowiem na organ obowiązek zwolnienia strażaka ze służby w terminie do 3 miesięcy od daty zgłoszenia przez niego pisemnego żądania o zwolnienie ze służby. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie tego przepisu, organ nie ma zatem możliwości wydania innego rozstrzygnięcia. Strażak ma bowiem prawo żądać rozwiązania z nim stosunku służbowego, a organ obowiązany jest wydać w zakreślonym terminie stosowną decyzję o zwolnieniu go ze służby. Występując w dniu [...] stycznia 2012 r. o rozwiązanie z nim stosunku służbowego, skarżący złożył oświadczenie woli skierowane do określonego adresata, to jest do Komendanta Głównego PSP.

Wystąpienie ze służby jest czynnością o charakterze mieszanym, w której elementy materialnoprawne i procesowe występują łącznie. Wystąpienie to nie tylko wszczyna postępowanie administracyjne, ale przede wszystkim wywołuje skutki w zakresie prawa materialnego. Funkcjonariusz ma prawo żądać rozwiązania z nim stosunku, a organ obowiązany jest wydać w zakreślonym terminie stosowną decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. Prawo zgłoszenia wystąpienia służby jest zatem elementem wyznaczającym materialnoprawny status funkcjonariusza. Wskazuje na dobrowolny, a nie przymusowy charakter służby.

Słusznie wskazuje organ, że żądanie zwolnienia ze służby w PSP jest oświadczeniem woli w rozumieniu zasad Kodeksu cywilnego. Zgodnie zaś z art. 61 K.c., oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła skutecznie zapoznać się z jego treścią. Z kolei odwołanie oświadczenia jest skuteczne, gdy dotarło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej.

W ocenie Sądu, składając odwołanie z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżący nie uchylił się skutecznie od swojego oświadczenia zawartego w raporcie z dnia [...] stycznia 2012 r. Jak wynika z akt sprawy, raport ten dotarł bowiem do adresata - Komendanta Głównego PSP w dniu [...] lutego 2012 r. W dniu zaś [...] kwietnia 2012 r. doszło już do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby w PSP. W takiej sytuacji cofnięcie owego oświadczenia woli nie zostało dokonane w sposób skuteczny. Jak już bowiem wyżej wskazano, decydująca przy ocenie skuteczności cofnięcia oświadczenia woli jest chwila, w której oświadczenie takie dotarło do adresata. Skoro odwołanie oświadczenia nie dotarło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej, zaś organ nie wyraził zgody na cofnięcie takiego oświadczenia, to nie można uznać, że doszło do jego skutecznego cofnięcia.

Wyjaśnić należy, że przewidziane w K.c. ograniczenia możliwości odwołania oświadczenia woli złożonego innemu podmiotowi wynikają z chęci ochrony nie tylko osoby, która złożyła oświadczenie woli, ale i podmiotu, któremu oświadczenie zostało złożone. Złożenie bowiem takiego oświadczenia wywołuje skutki prawne także w sferze interesów tego podmiotu. W razie złożenia oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku prawnego o charakterze trwałym druga strona zmuszona jest często do nawiązania innego stosunku tego samego rodzaju. W odniesieniu do stosunków, w ramach których świadczone są określone czynności, będzie to dotyczyło konieczności znalezienia innej osoby, która będzie czynności takie świadczyła. Stosunek służbowy strażaka jest stosunkiem dwustronnym, którego przedmiotem jest swoistego rodzaju zatrudnienie. Zgłoszenie przez funkcjonariusza wystąpienia ze służby powoduje ustanie stosunku służbowego w formie i w terminie przewidzianym w ustawie. Organ który jest stroną tego stosunku nie ma możliwości odmowy zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Skoro tak, to trzeba zapewnić temu organowi możliwość znalezienia następcy funkcjonariusza, który zgłosił wystąpienie ze służby. Poszukiwania takie niewątpliwie wymagają czasu. Gdyby zaś przyjąć, że funkcjonariusz może bez żadnych ograniczeń cofnąć zgłoszenie o wystąpieniu ze służby aż do czasu zakończenia postępowania administracyjnego, oznaczałoby to, że to zwolniony funkcjonariusz decyduje o tym, kiedy organ może podjąć czynności związane z zawarciem nowego stosunku służbowego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2011 r. sygn. akt I OPS 4/11).

Z przedstawionych powyżej rozważań wynika, że o ile wniosek o zwolnienie ze służby nie jest obarczony wadami oświadczenia woli wskazanymi w Kodeksie cywilnym oraz nie został w sposób skuteczny cofnięty, co wykazano wyżej, to organ zobowiązany jest wydać decyzję o zwolnieniu ze służby w PSP na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Nie należy natomiast do kompetencji organu badanie motywacji wnioskodawcy i jego ewentualnych przyszłych zamiarów. Żądanie z dnia [...] stycznia 2012 r. zostało, wbrew twierdzeniom skarżącego, sformułowane w sposób kategoryczny i prawidłowo zatem organy zastosowały w niniejszej sprawie ww. przepis, wydając decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w PSP. Podkreślenia wymaga, że stanowisko judykatury jest co do tej kwestii już jednoznacznie ukształtowane (vide: np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 425/08, z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 597/07, z dnia 1 września 2007 r., sygn. akt I OSK 360/07, z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1816/07 - niepublikowane).

Uchylenie się od skutków złożonego oświadczenia woli dopuszczalne jest tylko w przypadku, gdy zachodzi jedna z wad oświadczenia woli, określonych w art. 82 - 88 K.c. Z przepisów tych wynika, że możliwe jest uznanie za nieważne oświadczenia woli, które zostało złożone przez osobę znajdującą się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne podejmowanie decyzji i wyrażenie woli (dotyczyć to może w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby przemijającego zaburzenia czynności psychicznych). Istnieje także możliwość uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu albo groźby bezprawnej.

Istotne w niniejszej sprawie jest, że w toku postępowania przed organami administracji skarżący nie wykazał jednak, że okoliczności takie miały miejsce. W odwołaniu od decyzji organu I instancji podniósł co prawda, że oświadczenie woli o odejściu ze służby złożył pod wpływem przymusu i szantażu, niemniej jednak na powyższe nie przedstawił jakichkolwiek dowodów. Próbę uchylenia się od skutków prawnych złożonego przez siebie oświadczenia woli - żądania zwolnienia ze służby w PSP zawarł dopiero w piśmie z dnia [...] maja 2012 r., tj. po wydaniu decyzji organu odwoławczego z dnia [...] maja 2012 r.

Z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. wynika wprawdzie, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to jednak, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, że nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Obowiązek poszukiwania dowodów, czyli dowodzenia ciąży bowiem nie tylko na organie administracji, obarcza on także stronę, która zresztą z reguły, w swym dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych.

Takiej jednak inicjatywy dowodowej skarżący nie wykazał w toku postępowania przed organami administracji obu instancji. Inicjatywę taką podjął dopiero na etapie postępowania przed sądem administracyjnym, uniemożliwiając tym samym nawet organowi odwoławczemu wypowiedzenie i ustosunkowanie się do przedstawianych przez siebie dowodów na okoliczności dotyczące wad oświadczenia woli przy składaniu przez niego żądania zwolnienia ze służby. Takie działanie skarżącego należy uznać za spóźnione. Sąd ocenia bowiem zgodność z prawem decyzji organu na chwilę jej wydania.

Konkludując, Sąd stanął na stanowisku, że postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo zgodnie z zasadami zawartymi w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., organy administracji podjęły bowiem wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w wystarczający sposób zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. Sąd uznał też działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego.

Analizując przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy.

Na koniec wyjaśnić należy, że Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalić wniosek skarżącego o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów załączonych do wniosku, bowiem nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Zgodnie z ww. przepisem, tylko zaś w takiej sytuacji Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów.

Wyjaśnić jeszcze należy, że w przypadku, gdy w wyniku innego postępowania toczącego się np. przed sądem powszechnym okaże się, iż składając żądanie zwolnienia ze służby miała miejsce którakolwiek z wad oświadczenia woli, skarżącemu przysługiwać będzie możliwość wznowienia postępowania w niniejszej sprawie.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.