Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 568/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2a ust 4 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2018 poz 1405
law: Usatwa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka (spr.) Sędziowie sędzia WSA Wojciech Rowiński sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] sp. o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją nr [...], z [...] marca 2021 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa nr [...] z [...] października 2020 r., znak: [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z 3 czerwca 2020 r. "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] zwróciła się do Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa o wyrażenie zgody na nabycie przez "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] nieruchomości rolnych o łącznej pow. 951,6050 ha. położonych w powiecie [...]: w gminie [...], w obrębie [...], składających się z działek ewidencyjnych nr: [...] i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]), nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]), nr [...] i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]), nr [...] i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]), nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]); w gminie [...], w obrębie [...], składających z działek ewidencyjnych nr: [...] i [...] oraz w obrębie [...], składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]), w obrębie [...], składających z działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...] i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]), nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]): w gminie [...], w obrębie [...] składających się z działek ewidencyjnych nr: [...] i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]), w trybie art. 2a ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1655, z póżn. zm.).

Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa decyzją z [...] października 2020 r. nie wyraził zgody na nabycie przez "[...]" sp. z o.o. objętych wnioskiem nieruchomości rolnych. Organ pierwszej instancji swoje rozstrzygnięcie uzasadnił tym. że w wyniku nabycia nieruchomości doszłoby do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych.

Odwołania od decyzji Dyrektora Generalnego KOWR wniosły spółki: "[...]" sp. z o.o. oraz "[...]" sp. z o.o.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrując odwołania podkreślił, że zgoda na nabycie nieruchomości rolnej w trybie art. 2a ust. 4 pkt 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego może być wydana jedynie wówczas, jeżeli spełnione zostaną łącznie wszystkie wskazane w tym przepisie przesłanki. Organ odwoławczy wskazał, że z analizy zgromadzonej dokumentacji sprawy wynika, iż nie ma wątpliwości odnośnie spełnienia w przedmiotowej sprawie dwóch pierwszych pozytywnych przesłanek, warunkujących wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości rolnej. Istotne jest natomiast ustalenie, czy spełniona została przesłanka negatywna z art 2a ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy, zgodnie z którą w wyniku nabycia nieruchomości rolnych nie może dojść do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych.

Przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego nie zawierają definicji "nadmiernej koncentracji gruntów rolnych". Z art. 2a ust. 1 i 2 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego wynika natomiast, że nabywcą nieruchomości rolnych może być wyłącznie rolnik indywidualny (chyba, że ustawa stanowi inaczej), a powierzchnia nabywanych nieruchomości rolnych wraz z powierzchnią nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rodzinnego nabywcy nie może przekroczyć powierzchni 300 ha użytków rolnych, ustalonej zgodnie z art. 5 ust. 2 i 3 ustawy. Pozwolenie na nabywanie nieruchomości rolnych innym podmiotom wskazanym w ustawie (np. o których mowa w art. 2a ust. 4 pkt 1 ustawy) jest wyjątkiem od zasady nabywania nieruchomości rolnych przez rolników indywidualnych. Skoro nawet w przypadku preferowanego nabywcy, jakim jest rolnik indywidualny, powierzchnia jego gospodarstwa nie może przekraczać 300 ha użytków rolnych, to zasadnym jest aby powierzchnia ta była wytyczną dla innych podmiotów (niespełniających kryteriów rolnika indywidualnego) nabywających nieruchomości rolne.

Badając przesłankę interpretacyjną "nadmiernej koncentracji gruntów rolnych", Minister, odwołał się również do średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w 2020 r. w województwie [...] (na terenie którego położone są objęte wnioskiem nieruchomości) wynoszącej 23,25 ha oraz średniej wielkości powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju w 2020 r. wynoszącej 11,04 ha. Średnia wielkość gospodarstwa rolnego w kraju jak i województwie [...] znacznie odbiega od granicy 300 ha, a tym bardziej ponad 900 ha (objętych przedmiotowym wnioskiem).

W ocenie Ministra, ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że "[...]" sp. z o.o. w przypadku uzyskania zgody na nabycie nieruchomości rolnych mogłaby stać się właścicielem nieruchomości rolnych o łącznej pow. 951,6050 ha. Słusznie więc uznał organ I instancji, że w przedmiotowym przypadku doszłoby do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych, stąd też przedmiotowa zgoda na nabycie nieruchomości rolnej nie mogła zostać udzielona. Oparcie się przez organ I instancji na powierzchni użytków rolnych przy badaniu nadmiernej koncentracji gruntów rolnych należy uznać za prawidłowe. Zbycie nieruchomości pomiędzy spółkami wzajemnie powiązanymi wewnątrz grupy kapitałowej, czy też cel transakcji (zabieg organizacyjny, ukierunkowany na reorganizację grupy kapitałowej) nie mają znaczenia przy badaniu przesłanki nadmiernej koncentracji gruntów rolnych. Ustawodawca nie wyłączył badania przesłanki wskazanej w art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w tego rodzaju przypadkach.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2021 r. wniosła "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 7a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie na korzyść Skarżącej wątpliwości co do treści normy prawnej wyrażonej w art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1655), dalej jako "u.k.u.r.", pomimo niezdefiniowania przez ustawodawcę pojęcia "koncentracja gruntów rolnych" użytego we wskazanym przepisie i uzasadnionych wątpliwości, czy pojęcie to odnosi się do sytuacji, w której w wyniku planowanej przez zbywcę i nabywcę transakcji nabycia nieruchomości rolnych, nabywca wyzbędzie się wszystkich gruntów rolnych których przed sprzedażą był właścicielem, zaś nabywca po tej transakcji będzie właścicielem wyłącznie gruntów rolnych będących przedmiotem transakcji, przy założeniu że strony transakcji pozostają w jednej grupie kapitałowej a ich beneficjentem rzeczywistym jest jedna osoba,

2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa nr [...] z dnia [...] października 2020 r. wydanej w sprawie o znaku: [...], odmawiającej wyrażenia zgody na nabycie przez [...] sp. z o. o. objętych wnioskiem nieruchomości rolnych, podczas gdy Decyzja Organu I Instancji powinna zostać uchylona w całości z uwagi na jej wadliwość,

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: w postaci:

3) art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. c u.k.u.r. poprzez błędną wykładnię pojęcia "koncentracja gruntów rolnych" użytego w tym przepisie, polegającą na uznaniu przez Organ, że pojęcie to odnosi się również do sytuacji, w której w wyniku planowanej przez zbywcę i nabywcę transakcji nabycia nieruchomości rolnych, nabywca wyzbędzie się wszystkich gruntów rolnych których przed sprzedażą był właścicielem, zaś nabywca po tej transakcji będzie właścicielem wyłącznie gruntów rolnych będących przedmiotem transakcji, przy założeniu że strony transakcji pozostają w jednej grupie kapitałowej a ich beneficjentem rzeczywistym jest jedna osoba,

4) art. 2a ust. 4 u.k.u.r. poprzez jego niezastosowanie i odmowę wydania zgody na nabycie nieruchomości rolnych będących przedmiotem wniosku przez spółkę [...] sp. z o.o. pomimo, że spełnione zostały wszystkie przewidziane przez prawo przesłanki warunkujące wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości przez Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa,

5) art. 63 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej jako "TFUE") poprzez jego niezastosowanie i odmowę wydania zgody na nabycie nieruchomości rolnych będących przedmiotem wniosku przez spółkę [...] sp. z o.o. pomimo, że odmowa na rozporządzanie prawem własności nieruchomości sprzeczna jest z zasadą swobodnego przepływu kapitału,

6) art. 54 TFUE poprzez dyskryminacyjne traktowanie Skarżącej jego spółki prawa handlowego, w stosunku do osób fizycznych, będących rolnikami indywidualnymi,

Wobec podniesionych zarzutów, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) dalej "P.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z [...] października 2020 r. o niewyrażeniu zgody na nabycie prawa własności nieruchomości rolnej.

Zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują przepisy ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1655 dalej: "u.k.u.r."), a konkretnie jej art. 2a ust. 4 pkt 1). Z przepisu tego wynika, że nabycie nieruchomości rolnej przez inne podmioty lub w innych przypadkach niż wymienione w ust. 1 i 3, może nastąpić za zgodą Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka, wyrażoną w drodze decyzji administracyjnej, wydanej na wniosek zbywcy nieruchomości rolnej, jeżeli:

a) wykaże, że nie było możliwości sprzedaży nieruchomości rolnej podmiotom, o których mowa w ust. 1, chyba że nabycie tej nieruchomości ma nastąpić na podstawie innej niż sprzedaż czynności prawnej,

b) nabywca nieruchomości rolnej zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej,

c) w wyniku nabycia nieruchomości rolnej nie dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych.

Powodem niewyrażenia zgody na nabycie przez "[...]" sp. z o.o. nieruchomości rolnych o łącznej pow. 951,6050 ha położonych w powiecie [...]: w gminie [...], w obrębie [...], składających się z działek ewidencyjnych nr: [...] i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]), nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]), nr [...] i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]), nr [...] i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]), nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]); w gminie [...], w obrębie [...], składających z działek ewidencyjnych nr: [...] i [...] oraz w obrębie [...], składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]), w obrębie [...], składających z działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...] i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]), nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]): w gminie [...], w obrębie [...] składających się z działek ewidencyjnych nr: [...] i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]), było stwierdzenie przez organy orzekające w sprawie, że na skutek tej czynności dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych, a więc wystąpienie negatywnej przesłanki z art. 2a ust. 4 pkt 1) lit. c) u.k.u.r. Nie ulegało natomiast wątpliwości, że spełnione zostały pozytywne przesłanki określone w art. 2a ust. 4 pkt 1) lit. a) i b).

Zgodzić się należy z organem, że ustawodawca formułując w art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. c) ustawy negatywną przesłankę wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej w postaci nadmiernej koncentracji gruntów rolnych w wyniku tej czynności, nie zdefiniował jednocześnie pojęcia "nadmiernej koncentracji". Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu, orzekające w niniejszej sprawie organy administracji dokonały właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jakie miały zastosowanie w sprawie. Przypomnieć w tym miejscu trzeba pogląd Sądu Najwyższego, wyrażony w uchwale z 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I KZP 10/08, zgodnie z którym brak definicji legalnej nie wyklucza jeszcze możliwości odtworzenia ustawowego znaczenia określonego pojęcia w wyniku zestawienia kilku różnych przepisów. O definicji kontekstowej mówimy wówczas, gdy znaczenie danego pojęcia nie jest wprawdzie bezpośrednio określone w jednym przepisie, ale wynika ze sposobu jego użycia w kilku różnych przepisach, z których każdy może służyć do rekonstrukcji znaczenia definiowanego wyrażenia (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 104-105). Wobec powyższego dążenie przez organy do ustalenia definicji "nadmiernej koncentracji gruntów rolnych" poprzez odniesienie się m.in. do normy obszarowej wyrażonej w art. 2a ust. 2 u.k.u.r., czy też celów wyrażonych w preambule ustawy oraz zasad kształtowania ustroju rolnego określonych w jej art. 1 należy uznać za właściwe. W konsekwencji, organy dokonały właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jakie miały zastosowanie w sprawie. Art. 64 ust. 3 Konstytucji RP dopuszcza ograniczenie prawa własności tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności. Przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego realizują konstytucyjną zasadę oparcia ustroju rolnego na gospodarstwach rodzinnych (art. 23 Konstytucji RP). Definicja gospodarstwa rodzinnego, zawarta w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego nie pozostawia wątpliwości, że zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy, za gospodarstwo rodzinne uważa się gospodarstwo rolne: 1) prowadzone przez rolnika indywidualnego oraz 2) w którym łączna powierzchnia użytków rolnych jest nie większa niż 300 ha. Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 u.k.u.r., za rolnika indywidualnego uważa się osobę fizyczną będącą właścicielem, użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300 ha, posiadającą kwalifikacje rolnicze oraz co najmniej od 5 lat zamieszkałą w gminie, na obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i prowadzącą przez ten okres osobiście to gospodarstwo. Zatem należy przyjąć, że granica 300 ha, zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, stanowi ustawowe ograniczenie prawa własności w zakresie obrotu gruntami rolnymi (por. również uzasadnienie projektu nowelizacji u.k.u.r. druk sejmowy nr 293 Sejm VIII kadencji, www.sejm.gov.pl).

Wobec powyższego, interpretacja art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. c. u.k.u.r. nie wskazuje na to, by w sprawie, w zakresie pojęcia "nadmiernej koncentracji gruntów rolnych" pozostawały wątpliwości co do treści wynikającej z tego przepisu normy prawnej, dlatego – w ocenie Sądu – nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez organy art. 7a k.p.a. i wyrażonej w nim zasady ogólnej rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony postępowania.

Skarżąca w skardze podnosi, że "[...]" sp. z o.o. jako sprzedawca oraz "[...]" sp. z o.o. jako nabywca, są podmiotami z jednej grupy kapitałowej. Obie spółki kontrolowane są przez P. N.. Przedmiotem planowanej transakcji jest sprzedaż nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni 951,6050 ha. W przypadku przeprowadzenia transakcji, spółka sprzedająca wyzbędzie się wszystkich nieruchomości rolnych których przed sprzedażą była właścicielem, zaś spółka nabywająca w wyniku transakcji stanie się właścicielem wyłącznie nieruchomości rolnych będących przedmiotem transakcji.

W ocenie Sądu, powyższe okoliczności nie są istotne w sprawie. Faktem jest, że obie spółki są odrębnymi podmiotami prawnymi. Udziałowcem w [...] sp. z o.o. jest P. N. posiadający całość udziałów spółki, a udziałowcem "[...]" sp. z o.o. jest [...] Spółka z o.o. posiadająca całość udziałów spółki. Spółki te mają siedzibę w Polsce i są polskimi spółkami kapitałowymi. Obie spółki są podmiotami chcącymi uczestniczyć w obrocie nieruchomościami rolnymi, do którego to obrotu mają zastosowanie wszystkie ograniczenia wynikające z Konstytucji RP i ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. W szczególności ograniczeniem tym jest prawo nabycia nieruchomości rolnej o powierzchni nie przekraczającej 300 ha użytków rolnych.

Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia przepisów wspólnotowych. Zakres kompetencji Unii Europejskiej wynika z zapisów art. 2, art. 3 (kompetencje wyłączne), art. 4 (kompetencje dzielone) Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Do kompetencji tych nie należy kształtowanie zasad nabywania nieruchomości rolnych, kompetencja ta należy do państw członkowskich. Natomiast zgodnie z art. 345 TFUE traktaty nie przesądzają w niczym zasad prawa własności w Państwach Członkowskich. Art. 345 TFUE odnosi się wprost do prawa własności i wyraża on zasadę neutralności traktatów wobec zasad prawa własności w państwach członkowskich. Co nie oznacza, że przepisy krajowe regulujące nabycie własności rolnej nie podlegają podstawowym zasadom prawa Unii, w tym zasadzie swobody przepływu kapitału.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 i 2 TFUE Unia przyjmuje środki w celu ustanowienia lub zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego zgodnie z odpowiednimi postanowieniami Traktatów, przy czym rynek wewnętrzny obejmuje obszar bez granic wewnętrznych, w którym jest zapewniony swobodny przepływ towarów, osób, usług i kapitału, zgodnie z postanowieniami Traktatów.

Z kolei art. 54 TFUE stanowi, że na potrzeby stosowania postanowień niniejszego rozdziału spółki założone zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego i mające swą statutową siedzibę, zarząd lub główne przedsiębiorstwo wewnątrz Wspólnoty są traktowane jak osoby fizyczne mające obywatelstwo Państw Członkowskich. Przez spółki rozumie się spółki prawa cywilnego lub handlowego, a także spółdzielnie oraz inne osoby prawne prawa publicznego lub prywatnego, z wyjątkiem tych, których działalność nie jest nastawiona na osiąganie zysków.

Przepis art. 54 TFUE znajduje zastosowanie do zapisów Rozdziału 2 zatytułowanego Prawo Przedsiębiorczości.

Z kolei art. 63 ust. 1 i 2 TFUE znajduje się w Rozdziale 4 zatytułowanym Kapitał i Płatności i stanowi, że w ramach postanowień niniejszego rozdziału zakazane są wszelkie ograniczenia w przepływie kapitału między Państwami Członkowskimi oraz między Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi oraz że w ramach postanowień niniejszego rozdziału zakazane są wszelkie ograniczenia w płatnościach między Państwami Członkowskimi oraz między Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi.

Zapis powyższy dotyczy zasady swobodnego przepływu kapitału. Swoboda ta przejawia się w zakazie stosowania ograniczeń w stosunku do przepływu kapitału pomiędzy państwami członkowskimi UE, a także pomiędzy Państwami członkowskimi UE a państwami trzecimi.

Pojęcie przepływu kapitału nie zostało zdefiniowane w postanowieniach Traktatów. Odwołując się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE oraz aktów prawa pochodnego, a pomocniczo także doktryny pojęcie przepływu kapitału można zdefiniować jako jednostronne przeniesienie wartości majątkowych w formie pieniężnej (np. środków płatniczych, kredytów, papierów wartościowych) lub rzeczowej (np. udziałów w spółce, nieruchomości) w celu inwestycyjnym, między co najmniej dwoma państwami członkowskimi lub pomiędzy państwami członkowskimi i państwami trzecimi (Podręcznik Prawa Unii Europejskiej redakcja naukowa Anna Zawidzka-Łojek, Adam Łazowski, wydanie drugie, Instytut Wydawniczy EuroPrawo str. 444). Jedną z kategorii przepływu kapitału są inwestycje w nieruchomości położone na terytorium państwa przez nierezydentów (osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania za granicą oraz osoby prawne mające siedzibę za granicą) oraz inwestycje w nieruchomości położone za granicą przez rezydentów (osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania w kraju oraz osoby prawne mające siedzibę w kraju).

Należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie oba podmioty, tj. sprzedający i nabywca są polskimi podmiotami prawa handlowego, mającymi siedzibę w Polsce i przy zakupie nieruchomości rolnych objętych wnioskiem nie doszłoby do nabycia nieruchomości w innym państwie członkowskim, a tym samym do przepływu kapitału pomiędzy państwami członkowskimi UE, a także pomiędzy państwami członkowskimi UE a państwami trzecimi.

Zauważyć również należy, że swoboda przepływu kapitału wyrażona w art. 63 TFUE nie ma charakteru absolutnego. Sam TFUE dopuszcza odstępstwa od tej swobody, kluczowym jest tutaj przepis art. 65 TFUE, który odwołuje się m.in. do klauzul porządku i bezpieczeństwa publicznego. Oznacza to, że możliwe jest wprowadzenie przez państwa członkowskie ograniczeń w swobodnym przepływie kapitału ze względu na ważny interes publiczny.

Odstępstwem od zasady swobody przepływu kapitału jest także przepis art. 345 TFUE. Ponadto w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z generalnym zakazem nabycia nieruchomości rolnej przez wskazany we wniosku podmiot. Zakaz ten wynika jedynie z faktu planowanego nabycia nieruchomości rolnej ponad przewidziany w ustawie limit powierzchni użytków rolnych wynoszący 300 ha. Państwo ma prawo do regulowania zasad ustroju rolnego, co pozostaje w zgodzie z TFUE. Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego nie zakazuje nabywania nieruchomości rolnych, a zatem jest zgodna z zasadą swobody przepływu kapitału, ogranicza jedynie nabywanie tych nieruchomości ponad powierzchnię 300 ha użytków rolnych, co w świetle brzmienia art. 345 TFUE, znajduje się w zakresie kompetencji państw członkowskich wobec braku szczegółowych przepisów prawa wspólnotowego dotyczących problematyki własności rolnej. Dopuszczalność ograniczeń w obrocie nieruchomościami rolnymi uregulowana w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego w kontekście unijnej zasady swobody przepływu kapitału musi być oceniana z punktu widzenia bezpieczeństwa publicznego z uwagi na to, że na nieruchomościach tych prowadzona jest działalność rolnicza związana m.in. z bezpieczeństwem żywnościowym państwa.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.