Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 251/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 2126
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Starszy referent Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2019 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego, po rozpatrzeniu odwołania – przedsiębiorcy J. M. (dalej przedsiębiorca, skarżący), prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A", utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w W. z [...] r., nr [...], ustalającą "opłatę podwyższoną za wydobycie w 2017 r., bez wymaganej prawem koncesji kopaliny - piasku, w ilości [...] ton, z terenu działki ewidencyjnej nr [...] położonej w O., gmina K., powiat [...], województwo [...], w wysokości [...] zł ". Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej kpa) oraz art. 140 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy z 9 czerwca 2011 r. — Prawo geologiczne i górnicze (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 2126, ze zm. dalej pgg).

Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z [...] r. Marszałek Województwa [...], (reprezentowany przez Geologa Wojewódzkiego) zawiadomił Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego (DOUG) w W. o możliwości prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności wydobywania kopaliny ze złoża [...] bez wymaganej koncesji, która wygasła [...] r (decyzja Wojewody [...] z [...] r. nr [...], w brzmieniu ustalonym decyzjami Marszałka Województwa [...] z [...] r., nr [...], znak: [...] i z [...] r. nr [...], znak: [...]) a przedsiębiorca złożył "Informację dotyczącą opłaty za wydobytą kopalinę w I półroczu 2017 r."

Powyższe podejrzenia potwierdziły oględziny działki o nr ewid. [...] w miejscowości O. przeprowadzone [...] r. przez pracowników organu. Wykazały m.in. świeże ślady wydobycia kruszywa naturalnego - piasku ze żwirem i piasku, z wyrobisk oznaczonych nr [...] i nr [...], zlokalizowanych w południowej granicy wskazanej działki (przy granicy z działką o nr ewid. [...]) oraz ślady eksploatacji w niedalekiej przeszłości (prawdopodobnie w roku 2017) piasku gliniastego oraz gliny z przewarstwieniami piasku z wyrobiska oznaczonego nr [...], usytułowanego w [...]- -[...] części działki. Dokonano pomiarów wyrobiska nr [...], tj. wyłącznie przestrzeni noszącej ślady niedawnej eksploatacji kruszywa naturalnego - głównie piasku drobno i średnioziarnistego (wymiary wyrobiska objętego pomiarem: [...] x [...] m, głębokość od [...] do ok. [...] m). Wyrobisko nr [...] zlokalizowane jest na północ od wyrobiska nr [...] i ma wymiary [...] x [...] m. Wysokość ścian eksploatacyjnych kształtuje się do ok. [...]-[...] m. Ściany wyrobiska zbudowane są z nadkładu gliny i piasku gliniastego o grubości ok. [...] m oraz warstwy kruszywa (piasku i piasku ze żwirem) w części spągowej o miąższości [...]-[...] m. Wyrobisko nr [...] zlokalizowane jest w [...]- -[...] części działki. Ma wymiary [...] x [...] m, a wysokość ściany eksploatacyjnej kształtuje się od ok. [...] do [...] m. Stwierdzono, iż wydobytą kopalinę stanowią głównie piaski drobno i średnioziarniste, z przewarstwieniami żwiru. Nadkład stanowią utwory gliniaste oraz, w części stropowej, humus o miąższości do ok. [...]m. W dniu oględzin nie prowadzono wydobycia kopaliny, ale stwierdzono obecność ciężkich maszyn: przesiewacza, ładowarki, koparek. W trakcie oględzin dokonano pomiaru przy użyciu urządzenia odbiornik [...], kontrolera [...], metodą pozycjonowania satelitarnego. Pomiarów dokonał pracownik organu I instancji posiadający uprawnienia geodezyjne. Sporządzono dokumentację fotograficzną, która stanowi załącznik do protokołu nr [...] z przeprowadzonych czynności. Ponowne oględziny powyższej działki przeprowadzono [...] r. z udziałem skarżącego, co opisano w notatce służbowej. Nie stwierdzono zmian stanu wyrobisk objętych eksploatacją kruszywa od czasu "oględzin".

Przeprowadzone czynności wyjaśniające uzasadniały wszczęcie [...] r. postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej w związku z wydobywaniem kopaliny bez koncesji.

W postępowaniu [...] r. przesłuchano D. G. (dyrektora ds. inwestycji), który zeznał ze za eksploatację kopaliny odpowiada skarżący i każda decyzja jest przez niego podpisywana. Również za ruch zakładu górniczego odpowiada skarżący stąd nie ma wiedzy na temat wydobycia w I półroczu 2017 r. Dane do "Informacji" otrzymał od skarżącego, który jest jego pracodawcą. Włączono do akt postępowania pozyskany z Urzędu Miasta w K. protokół kontroli podatkowej działki o nr ewid. [...] wraz z ze zdjęciami z przeprowadzonych w [...] r. oględzin oraz mapami w formacie dxf.

Zapoznając się z materiałem dowodowym [...] r. oraz wyjaśnieniach z [...] r. skarżący stwierdził, że wydobycie kruszywa ze "żwirowni [...] w I półroczu 2017 r." zostało wykazane omyłkowo, z uwagi na to, "że roboty ziemne są prowadzone na terenie całej W. i woj. [...]. Prawdopodobnie te ilości piasku mogły pochodzić z innych wyrobisk". Dotyczyły wywozu z działki ewidencyjnej [...] przesianego piasku na przesiewaczu, który był wydobyty w 2016 r. i złożony na hałdzie (...). W Informacji podano więc ilość wywiezionego, a nie wydobytego piasku w tym półroczu. W celu przesiania w I półroczu 2017 r. był zwożony na tą działkę piasek z innych kontraktów przedsiębiorcy.

Decyzją z [...] r. Dyrektor OUG, na podstawie poczynionych ustaleń faktycznych naliczył przedsiębiorcy opłatę podwyższoną za wydobycie w 2017 r. bez wymaganej koncesji [...] ton piasku z terenu działki ewidencyjnej nr [...] położonej w O.. Ustalił bowiem, zgodnie z uaktualniona dokumentacją, że na dzień [...] r. przedsiębiorca wydobył [...] m3 kopaliny-kruszywa naturalnego, co w przeliczeniu, z uwzględnieniem wilgotności wydobywanego piasku wyniosło [...] m3x[...]ton/m3 = [...] ton. Do wyliczeń przyjęto stawkę opłaty eksploatacyjnej na podstawie Obwieszczenia Ministra Środowiska z 5 września 2017 r. w sprawie stawek opłaty na rok 2018. Stawka ta na dzień wszczęcia postpowania wynosiła 0,60 zł/tonę, co, zgodnie z art. 140 ust. 3 pkt 3 pgg stanowiło 40x0,60 złx[...] tony= [...] zł. Organ podkreślił, że ustalona wielkość wydobycia bez koncesji pokryła się z ilością wskazaną przez skarżącego w Informacji, która wyniosła [...] ton. Organ podkreślił, że na spornej działce nikt poza skarżącym nie wykonywał jakichkolwiek robót ziemnych.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją przedsiębiorca wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez uznanie, że analiza dowodów bezwarunkowo wskazuje na wydobywanie kopaliny bez koncesji w I półroczu 2017 r. w sytuacji, gdy przekazana do organu informacja dotyczy wydobycia w roku 2016. W roku 2017 na spornej działce tylko przesiewano piasek przywożony w dwóch wykopów z tereny W.; dowolne przyjęcie, że dokumentacja ustalająca ilość wydobytej kopaliny bez koncesji zawiera prawidłowe wyliczenia oraz, że została sporządzona przez osobę uprawnioną, posiadającą stosowne kwalifikacje zawodowe, w szczególności pominiecie w wyliczeniach wyrobiska nr [...], uśrednienie pomiarów dla wyrobiska nr [...], pominięcie przy ocenie materiału dowodowego z ustaleń kontroli podatkowej, które przyjęto za prawidłowe, chociaż decyzja podatkowa nie została wydana; dowolnie przyjęto poziom odniesienia – [...]; oparto się na stanie wykopu na dzień [...] r. chociaż opłata naliczona dotyczy I półrocza roku 2017; przedstawiona dokumentacja nie wyjaśnia sposobu dokonania obliczeń wydobytej kopaliny, które dodatkowo nie były przez nikogo sygnowane. W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy nie podzielił zasadności podniesionych w odwołaniu zarzutów. Zaskarżoną decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

W uzasadnieniu przywołał ustalenia faktyczne na których się oparł i wyjaśnił dlaczego. Przedstawił obowiązujące regulacje prawne w zakresie wydobywania kopalin (art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 3, art. 21 ust. 1 pkt 2 pgg) oraz przesłanek nałożenia opłaty podwyższonej (art. 140 pgg). Podkreślił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności stan działki nr [...] w O. stwierdzony podczas czynności oględzin z [...] i [...] r., pozwala na jednoznaczne ustalenie, że na działce nr [...] położonej w O. doszło do wykonywania działalności bez wymaganej koncesji, polegającej na wydobywaniu kruszywa naturalnego oraz, że podmiotem odpowiedzialnym za prowadzenie tej działalności jest skarżący. Za prawidłowe uznał ustalenia dotyczące ilości wydobytej kopaliny bez koncesji a w konsekwencji wysokość samej opłaty eksploatacyjnej podwyższonej, będącej konsekwencja takiego działania. Nie miał też wątpliwości, że wydobywającym kopalinę był skarżący.

Nie podzielił zasadności podniesionych w odwołaniu zarzutów procesowych. Poza sporem pozostaje, że skarżący posiadał koncesję na wydobywanie kopaliny ze spornej działki, którą realizował w ramach wydobycia w trzech wyrobiskach. Koncesja wygasła [...] r. a skarżący nie wystąpił o wydanie nowej. Mimo wygaśnięcia koncesji sam skarżący złożył "Informację dotyczącą opłaty za wydobyta kopalinę w roku 2017", a następnie jej korektę w związku z błędami rachunkowymi, w której deklarował opłatę eksploatacyjną w związku z wydobyciem w I półroczu 2017 r. [...] ton piasku. Deklaracja ta była impulsem do podjęcia czynności przez organ koncesyjny a w ich konsekwencji postępowania wyjaśniającego przez DOUG. Ustalenia tego postępowania uzasadniały wszczęcie z urzędu postępowania o ustalenie opłaty eksploatacyjnej podwyższonej. Organ podkreślił, że ilość deklarowanego wydobycia kopaliny pokrywa się z ustaleniami organu ([...] ton do [...] ton) dokonanymi w oparciu o przeprowadzone oględziny własne [...] r. oraz [...] r. i dokonane pomiary. Podkreślił również, że posiłkował się materiałami zgromadzonymi w trakcie kontroli podatkowej z [...] r. , w tym ortomapą obrazującą stan wyrobisk na działce nr [...].

Organ odwoławczy dokonał weryfikacji obliczeń objętości kopaliny wydobytej bez koncesji dokonanych przez organ I instancji i nie dopatrzył się w tym zakresie żadnych nieprawidłowości. Podkreślił, że obliczeń dokonano na podstawie pomiarów bezpośrednich wykonanych w terenie przez uprawnionych pracowników a materiały z postępowania podatkowego posłużyły wyłącznie do weryfikacji zakresu nielegalnej eksploatacji. W szczególności wykorzystano ortofotomapę ukazującą stan terenu na dzień przeprowadzonych oględzin [...] r. Nie korzystano z pomiarów wykonanych przez biegłego powołanego do kontroli podatkowej. Korzystano natomiast z powszechnie stosowanego w geodezji programu komputerowego WinKalk wersja 4.05, który wymaga do swoich obliczeń obligatoryjnego ustalenia poziomu odniesienia w dostosowaniu do wysokości najniżej położonej pikiety, przyjmując wartość od niej niższą lub jej równą. W tym przypadku wysokość najniższego punktu pomiarowego nr [...] odczytana z raportu z pomiaru [...] wynosi [...] m. Zatem przyjęcie poziomu odniesienia [...] m uznał za prawidłowe. Wyjaśnił też, że, wartość przyjętego do obliczeń poziomu odniesienia nie wpływa na ich wynik.

Organ odwoławczy nie miał także wątpliwości co do prawidłowego sposobu ustaleń ilości wydobytej kopaliny i czasu jej wydobycia, tj. I półrocze 2017 r. Oględziny w terenie wykonane przez pracowników organu I instancji odbyły się istotnie [...] r. W ich trakcie ustalono ślady eksploatacji kruszywa zlokalizowane w wyrobiskach, oznaczonych nr [...], [...] i [...]. W wyrobiskach nr [...] i [...] stwierdzono świeże ślady wydobycia głównie piasku i piasku ze żwirem, natomiast w wyrobisku nr [...] efekty eksploatacji z niedalekiej przeszłości piasku gliniastego i gliny z przewarstwieniami piasku. Wykonano ich pomiary ujmując wyłącznie przestrzeń objętą niedawną eksploatacją. Ustalenia te szczegółowo opisano w protokole oględzin nr [...]. Wyrobisko nr [...] stanowi część starego wyrobiska objętego wcześniejszą, koncesjonowaną działalnością górniczą. Wykonane pomiary posłużyły do opracowania "Dokumentacji ustalającej ilość kopaliny wydobytej bez koncesji [...] z [...] r." skorygowanej po weryfikacji z materiałem z kontroli podatkowej (dokumentacja z [...] r.). Nie ma znaczenia, że oględziny miały miejsce [...] r. i stanowią punkt odniesienia do dokonywanych ustaleń i wyliczeń. Dokonano pomiarów wyrobisk co niejako "konsumuje" okres I półrocza 2017 r. Wielkość wybranej przestrzeni otrzymuje się odejmując od siebie dwa cyfrowe modele terenu. Same obliczenia zostały dokonane, co wynika z dokumentacji ustalającej ilość kopaliny wydobytej bez koncesji, znak: [...] z [...] r. przez Starszego Inspektora M. M. i sygnowane jego pieczęcią imienną oraz akceptowane przez Nadinspektora K. W., jako osoby posiadające wymagane prawem uprawnienia. Sama zaś wysokość opłaty podwyższonej wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i została ustalona w decyzji z [...]r. Co do kwalifikacji wskazanych osób organ nie ma wątpliwości, gdyż potwierdzają je posiadane uprawnienia nadane przez Głównego Geodetę Kraju [...] r. w przypadku M. M., czy K. W. (nr [...]). Obydwaj legitymują się wieloletnim doświadczeniem w zakresie prowadzenia nadzoru nad odkrywkowymi zakładami górniczymi i zgodnie z art. 116 ust. 3 pkt 1 pgg są uprawnieni do sporządzania dokumentacji mierniczo-geologicznej, czyli posiadają wiedzę specjalistyczną do wykonywania czynności pomiarowych i obliczeniowych jak w przedmiotowym przypadku. Sprzęt wykorzystany do pomiarów terenowych stanowiły urządzenia wyprodukowane przez firmę "B", [...], [...]: 1) odbiornik nawigacji satelitarnej [...] (nr [...]) który jest zgodny z zasadniczymi wymogami oraz pozostałymi stosowanymi postanowieniami Dyrektywy 1999/5/EC, 2) kontroler [...] (nr [...]) spełniający zasadnicze wymogi Dyrektywy R&TTE, 1999/5/EC, załącznik IV zawierający zmiany zgodnie z Dyrektywą CE 93/68/EEC. Prawidłowość działania tych urządzeń jest gwarantowana przez producenta w deklaracjach zgodności, których kopie wraz z nimi zostały przekazane użytkownikowi, w tym przypadku jest to Okręgowy Urząd Górniczy w W. Ilości kopaliny wydobytej bez koncesji obliczono wykorzystując profesjonalny, licencjonowany program do obliczeń geodezyjnych WinKalk.

Organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom odwołującego się, dotyczącym niewydobywania przez niego kopaliny z terenu działki o nr [...] w O. w roku 2017, a prowadzeniu jedynie działalności polegającej na przesiewaniu materiału wydobytego w 2016 r., czy też zwiezionego w tym celu z innych działek czy prowadzonych inwestycji. Przeczą temu do ślady "świeżej oraz "niedawnej" eksploatacji kopaliny udokumentowane w protokole oględzin z [...] r. oraz "notatka służbowa" z [...]r.

W skardze skierowanej do sądu administracyjne przedsiębiorca wniósł o uchylenie decyzji w całości lub uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 138 § 1, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji wydanej z naruszeniem zasad postępowania w sytuacji, gdy skarżący szczegółowo wyjaśnił, że w 2017 r. nie wydobywał kopaliny a przekazana Informacja przez pracownika dotyczyła roku 2016; sam przekazujący nie sprawuje pieczy nad wydobyciem; w 2017 r. na spornej działce wyłącznie przesiewano piasek przywożonych z dwóch wykopów na terenie W.; w czasie oględzin stwierdzono świeże ślady wydobycia kruszywa w wyrobisku nr [...] i [...] a niedawne z wyrobiska nr [...], co wyklucza wydobywanie kopaliny bez koncesji w roku 2017; art. 140 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 pgg przez niezasadne nałożenie kary za wydobywanie kopaliny bez koncesji; art. 138 § 1, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kpa przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, gdy organy obu instancji naruszyły zasady prowadzenia postępowania dowodowego, dowolnie przyjmując, że sporządzona dokumentacja zawiera prawidłowe założenia i wyliczenia a nadto została sporządzona przez osoby uprawnione podczas, gdy z dokumentacji i decyzji nie wynika, że w ostatecznych wyliczeniach nie uwzględniono wyrobiska nr [...]; ustalenia oględzin z roku 2018 a nawet ortomapy z sierpnia 20187 r. są niewystarczające dla ustaleń dotyczących wydobycia w I półroczu roku 2017; dla pomiarów wyrobiska nr [...] przyjęto średnie z pomiarów bez podania przyczyny; wykorzystywano materiały z kontroli podatkowej, która zakończyła się nieprawomocną decyzją; w dokumentacji przedstawiono stan sprzed wykonania wykopu oraz po (wyrobisko nr [...] i [...]) na dzień [...] r., podczas gdy jest oczywistym, że ma dotyczyć on I półrocza 2017 r.; nie wyjaśniono stwierdzenia dlaczego zakres eksploatacji z [...] r. jest mniejszy niż z [...] r.; w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśniono w jaki sposób dokonano obliczeń objętości wydobytej kopaliny; nie wykazano ważności licencji używanego do obliczeń programu ani uprawnień mierniczych czy geologów, również samo wyliczenie opłaty budzi wątpliwości, gdyż nie wiadomo, kto ją wyliczył.

Uzasadniając zarzuty skargi skarżący w istocie ponowił argumentację przytoczoną już w odwołaniu. Podkreślił, że zaskarżona decyzja nie przedstawia motywów, którymi kierował się organ odwoławczy przy załatwieniu sprawy ani jej uzasadnienie nie jest dla skarżącego przekonujące.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko w sprawie. Podkreślił, że informacje o licencjach, deklaracjach zgodności oraz świadectwach kwalifikacji zawodowych pracowników organu I instancji są mu znane z urzędu. Podobnie w przypadku zakupu używanego sprzętu czy oprogramowania. Nadto skarżący poza wyrażeniem wątpliwości nie wskazał żadnego konkretnego argumentu podważającego prawidłowość ustaleń ilości wydobytej nielegalnie kopaliny ani wysokości ustalonej opłaty eksploatacyjnej podwyższonej.

Na rozprawie strony podtrzymały swoje stanowiska. Skarżący dodatkowo podkreślił, że opłata została zawyżona, gdyż organ do wyliczeń stosował parametry piasku mokrego a sama sprawa wzięła się z przejęzyczenia jego pracownika, który użył określenia wydobyty zamiast wywieziony. W 2017 r. na terenie spornej działki prowadził jedynie prace przesiewania piasku w celu jego oczyszczenia. Piasek pochodził z innych robót inwestycyjnych prowadzonych przez skarżącego. Nie zgadza się też z twierdzeniem o świeżych śladach wydobycia, kiedy oględziny miały miejsce 2 lata po wygaśnięciu koncesji. Podkreśla, że Informacja została złożona dla celów podatkowych i nie dotyczyła piasku wydobytego. O nową koncesję nie występował. Organ podkreślił, że dane do wyliczeń wynikały z pomiarów osób uprawnionych a ciężar piasku przyjęto wg polskiej normy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustalił i zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (teksy jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej określanej skrótem ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem tylko i wyłącznie do zbadania, czy w sprawie organy podatkowe nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd orzeka w granicach danej sprawy, po przeprowadzeniu rozprawy, na podstawie akt, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 133 i 134 ppsa).

Jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Organ górniczy o podejrzeniu wydobywania kopaliny przez skarżącego bez koncesji został powiadomiony przez organ koncesyjny, podobnie jak skarżący. Nastąpiło to pismem z [...] r., po otrzymaniu [...] Informacji o ilości wydobytej kopaliny w I półroczu 2017 r, a następnie skorygowanej [...]r. Korekta dotyczyła wysokości opłaty eksploatacyjnej za wydobytą kopalinę na podstawie decyzji nr [...]. Tyle tylko, że decyzja ta nie jest koncesją na wydobywanie kopaliny ze złoża [...] na działce ewidencyjnej nr [...] tylko decyzją z [...] r. o przeniesieniu koncesji ustalonej decyzją z [...] r., ważnej do [...]r.

Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że przedmiotem sporu są ustalenia faktyczne, które w ocenie organów obu instancji uzasadniały nałożenie na skarżącego opłaty podwyższonej w związku z wydobywaniem w roku 2017 kopalin bez koncesji. Skarżący neguje prowadzenie działalności wydobywczej po wygaśnięciu koncesji wskazując, że na terenie spornej działki prowadził prace inne niż wydobywanie kopaliny. Nie neguje jednocześnie, że do [...] r. posiadał koncesję na wydobywanie kopaliny z działki ewidencyjnej [...], którą wykorzystywał w prowadzonej działalności gospodarczej w ramach [...] wyrobisk górniczych od [...] r. W związku z prowadzoną działalnością składał "Informację dotyczącą opłaty za wydobytą kopalinę" w okresach półrocznych. Jak wskazano wyżej taką samą "Informację" złożył [...] r. za I półrocze 2017 r. a nawet przedłożył jej korektę z racji błędu rachunkowego. Konsekwencją jej złożenia było zapytanie organu koncesyjnego o prowadzenia działalności bez koncesji z [...] r. i powiadomienie [...] r. organów górniczych. Z treści powiadomienia wynika, że organ koncesyjny powziął wątpliwość, co do legalności deklarowanego wydobycia kopaliny przez skarżącego w I półroczu 2017 r. Nie było bowiem sporne, że skarżący posiadał koncesję z [...] r., która wygasła [...] r. Koncesja była zmieniana w swojej treści decyzjami z [...] i [...] r. ale wyłącznie w zakresie podmiotu posiadającego prawo do jej realizacji gospodarczej. Skarżący nie wystąpił o nową koncesję w celu kontynuowania działalności eksploatacyjnej ze złoża [...] gm. K.. Tym samym skarżący nie posiadał koncesji udzielonej decyzją z [...] r., którą wskazano w Informacji. Decyzją ta nabył wyłącznie prawo do eksploatacji złoża w ramach przeniesionej na niego koncesji z [...] r. W kontekście powyższych ustaleń, w ocenie Sądu, zasadnie organy obu instancji nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego, że "Informacja" była następstwem pomyłki pracownika, który zamiast wywiezienie wskazał wydobycie piasku. Zauważyć należy, czego organ nie eksponował, że skarżący sam podpisał korektę Informacji (k.1 akt) a sporządzający ja pracownik zeznał, że dane do Informacji otrzymywał osobiście od skarżącego. Oparł się na porównaniu ilości kopaliny wskazanej w Informacji w odniesieniu do dokonanych wyliczeń na podstawie obmiarów porównawczych wyrobiska nr [...] i [...] złoża z [...] r. z [...] r.

Zdaniem Sądu przedłożenie Informacji, po wygaśnięciu koncesji, wbrew twierdzeniom skarżącego nie można uznać za pomyłkę pracownika, który nie odpowiadając za wydobycie kopaliny myli wydobycie z wywiezieniem. Zwłaszcza, że czyni to na podstawie jego umocowania i przekazanych przez niego danych, co oświadczył w trakcie przesłuchania a czemu skarżący nie zaprzecza. Skarżący deklaruje wydobycie w I półroczu 2017 r. [...] ton – piasku, żwiru, w ramach koncesji, która wygasła [...] r. Samej koncesji jednak nie identyfikuje, posiłkując się decyzją o jej przeniesieniu na jego rzecz. Jak wskazano wyżej organ górniczy o powyższym został powiadomiony przez organ koncesyjny. Należy też wskazać, że skarżący akcentuje pomyłkę w sporządzaniu Informacji i wskazuje wykonywanie innych prac, jak przesiewanie piasku z innych robót inwestycyjnych na terenie W. oraz wywóz piasku wydobytego w 2016 r. Nie wykazuje jednak jakie deklaracje wydobycia składał w tymże roku ani ile piasku odzyskał w ramach przesiewania surowca przywiezionego z innych budów. Zasadnie samo przedstawienie umowy podwykonawczej na wykop przy ul. [...] w W. czy zlecenia na wykopy przy ul. [...] w W. organ uznał za niewystarczające dla uwiarygodnienia przedstawionych wyjaśnień. Nie wynika z nich jakie prace były wykonywane i w jakim czasie oraz o jakiej kubaturze ziemi wywiezionej mowa. Innymi słowy skarżący, wbrew złożonej Informacji nie wykazał, że prace przesiewowe na spornej działce były prowadzone a organ wykazał, ze prowadzone były prace eksploatacyjne i to w ilościach odpowiadających danych z Informacji.

Wskazać należy, ze stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 19 pgg złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą, zaś zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 tej ustawy kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża. Oznacza to, że proces odłączania kopaliny od jej złoża stanowi jej wydobycie. Ponadto stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 2 pgg działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być wykonywana po uzyskaniu koncesji. Jednocześnie zgodnie z art. 4 ust. 1 pgg przepisów działu III-VIII oraz art. 168-174 nie stosuje się do wydobywania piasków i żwirów, przeznaczonych dla zaspokojenia potrzeb własnych osoby fizycznej, z nieruchomości stanowiących przedmiot jej prawa własności (użytkowania wieczystego), bez prawa rozporządzania wydobytą kopaliną, jeżeli jednocześnie wydobycie: będzie wykonywane bez użycia środków strzałowych; nie będzie większe niż 10 m3 w roku kalendarzowym; nie naruszy przeznaczenia nieruchomości. Jednak nawet w tym przypadku ten, kto zamierza podjąć wydobywanie, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany z 7-dniowym wyprzedzeniem na piśmie zawiadomić o tym właściwy organ nadzoru górniczego, określając lokalizację zamierzonych robót oraz zamierzony czas ich wykonywania – ust. 2 art. 4 pgg.

W przypadku naruszenia wymagań określonych w ust. 1 i 2 właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala prowadzącemu taką działalność opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3 – ust. 3 art. 4 pgg.

Przenosząc powyższe uregulowania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zauważa, że trudno zgodzić się ze skarżącym, który jest przedsiębiorcą i od [...] r. posiadał koncesję na wydobywanie kopaliny, którą wykorzystywał w prowadzonej działalności, że pomylił wydobycie piasku z wywiezieniem i jeszcze dodatkowo tą działalność opodatkował. Argumentacja ta jest niewiarygodna w świetle zgromadzonych dowodów, jak również zasad logiki i doświadczenia życiowego. Skarżący decyzję o przeniesieniu koncesji z [...] r. traktował jak koncesję ze wszelkimi tego konsekwencjami. Poza sporem pozostaje, że decyzja o przeniesieniu koncesji jednoznacznie wskazuje datę jej ważności i nie jest ona tożsama z datą przeniesienia koncesji. W aktach sprawy organ zgromadził wszystkie dokumenty źródłowe, które były przedmiotem badania organu I instancji, a które to ustalenia organ odwoławczy uznał za własne, gdyż w pełni je podzielił. Skoncentrował się na ocenie zarzutów odwołania, które nie koncentrowały się na wadliwości ustaleń organu I instancji ale ich ocenie. Skarżący nie wykazuje wadliwości dokonanych pomiarów i wyliczeń ale poddaje w wątpliwość ich prawidłowość koncentrując się na osobach, które ich dokonały czy urządzeniach wykorzystanych do ich wykonania. Nie podważa wyliczeń organu co do ilości kopaliny wydobytej po wygaśnięciu koncesji, traktuje ją jako wydobytą w 2016 r. nie wykazując uiszczenia od jej wydobycia opłaty eksploatacyjnej, co czyni zarzut gołosłownym. Wydobycie kopaliny to jej odłączenie od złoża a nie wywiezienia poza obszar górniczy. Wskazać też należy, że organ nie opierał się na wyliczeniach dokonanych dla potrzeb postępowania podatkowego ale na własnych, z wykorzystaniem dokumentów obrazujących wyrobiska w dniu oględzin przeprowadzonych w toku tego postępowania.

Nie ma zatem wątpliwości, że organy obu instancji oparły się na tym samym materiale dowodowym, w tym oględzinach z [...] r., [...]r. i [...] r. z udziałem skarżącego. Do ustaleń tych ostatnich nie wniósł on zastrzeżeń. Wykazały świeże ślady wydobycia w wyrobisku nr [...] i [...], rozumiane jako po upływie ważności koncesji. Ślady w wyrobisku nr [...] uznano za starsze i pominięto w obliczeniach, co wyraźnie wskazano w dokonano w wyliczeniach i uzasadnieniu decyzji obu instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że w dniu oględzin nie prowadzono prac eksploatacyjnych. W wyrobisku nr [...] znajdowała się koparka przedsiębierna oraz mobilny przesiewacz [...], ładowarka i koparka. Przesiewany materiał był wywożony kołowym transportem odstawy poza granice zakładu. W trakcie oględzin dokonano pomiarów, które stanowiły podstawę dalszych obliczeń. Pomiar ilości wydobytej kopaliny obejmował rok 2017 i lata wcześniejsze działalności, chociaż na podstawie oględzin z [...] r.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących nieprawidłowego przeprowadzenia dowodów w sprawie, zauważyć należy, że pomiar wydobytego piasku organy ustaliły w oparciu o wielkość istniejącego wyrobiska z uwzględnieniem wysokości skarpy. Pomiaru dokonał mierniczy górniczy posiadającą specjalistyczne kwalifikacje i sprzęt do dokonania takich obliczeń. Kwestie uprawnień górniczych w Ustawie Prawo geologiczne i górnicze zawarto w Dziale IV "Kwalifikacje, rzeczoznawcy i odpowiedzialność zawodowa, Rozdziale 2 zatytułowanym "Kwalifikacje w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego" (art. 53). Znajduje się tam wykaz stanowisk, w odniesieniu do których określa się wymagania i stwierdza kwalifikacje, a wśród nich znajduje się mierniczy górniczy. Organ odwoławczy słusznie powołał się na notoria urzędowe, tj. jego wiedzę o uprawnieniach osób dokonujących pomiarów i obliczeń. Nie budzi zatem wątpliwości posiadanie przez osoby dokonujące pomiarów i obliczeń, uprawnień do tych czynności. Sposób obliczenia objętości mas ziemi zobrazowano tabelarycznie z odniesieniem się do konkretnych punktów pomiarowych. Rzetelności pomiarów zarówno wyrobiska jak i urobku skarżący w istocie skutecznie nie zakwestionował, nie podważył również skutecznie metodologii dokonanych obliczeń. Samo twierdzenie, że pomiarów dokonano dowolnie przy jednoczesnym niewykazaniu wadliwości tych obliczeń i wpływu na wysokość ustalonej opłaty eksploatacyjnej nie jest wystarczające dla uwzględnienia podnoszonych zarzutów. Poza tym operat został podpisany, punkty pomiarowe zostały wskazane na mapkach załączonych do operatu i można je porównać ze zdjęciami dokonanymi w trakcie oględzin czy ortomapą.

Organ wydając decyzję w zakresie swej kognicji powinien korzystać z fachowej wiedzy swych pracowników, by móc ustalić prawidłowo stan faktyczny sprawy, dokonać jego oceny zarówno pod względem technicznym jak i prawnym. Tym obowiązkom w zaskarżonej decyzji organ sprostał, a zatem zarzuty skarżącej nie zasługują na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutu wybiórczego potraktowania materiału dowodowego i nieuwzględnienia zeznań świadków, w tym skarżącego, które bezpodstawnie uznano za niewiarygodne Sąd uznał za chybiony z przyczyn wskazanych wyżej. Twierdzenia skarżącego o zaniechaniu prac wydobywczych po [...] r. i składania Informacji dotyczącej podstawy uiszczenia opłaty eksploatacyjnej w związku z prowadzeniem prac w oparciu o posiadana koncesję, która wygasłą zasadnie organ uznał za niewiarygodne w świetle pozostałych dowodów, w ty, zeznań pracownika skarżącego, który ją sporządzał, jak również korektę tej Informacji, która skarżący podpisał osobiście.

W świetle art. 21 ust. 1 pkt 2 pgg wydobycie kopaliny wymaga koncesji. W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że koncesja jest publicznoprawnym uprawnieniem podmiotowym przyznanym, w drodze decyzji właściwego organu administracji, indywidualnie oznaczonemu podmiotowi, który spełnia ustawowo określone wymagania podmiotowe, jak i przedmiotowe wykonywania określonego rodzaju działalności gospodarczej. Ma określony czas ważności i rodzi obowiązek uiszczenia opłaty eksploatacyjnej od wydobytej kopaliny.

Jedynym trybem zmiany podmiotu uprawnionego jest przeniesienie koncesji na podstawie art. 36 pgg. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka wystąpiła. Organ koncesyjny wydał stosowną decyzję wskazując jednoznacznie datę ważności koncesji. Skarżący, co sam wyjaśnił o nową koncesję nie wystąpił. Nie wskazał też innego podmiotu, który na działce ewidencyjnej [...] prowadził prace wydobywcze bez jego wiedzy ani też skąd i kiedy powstały ślady po eksploatacji wyrobiska nr [...] i [...], kiedy sam takich prac nie prowadził.

Podsumowując stwierdzić należy, że zasadnie organy obu instancji stwierdziły, że nielegalna eksploatacja kopaliny przez skarżącego miała miejsce w I półroczu 2017 r., co sam skarżący deklarował a została potwierdzona wizjami w terenie opisanymi w stosownych protokołach i notatkach. Prowadząc postępowanie administracyjne związane z wydaniem zaskarżonej decyzji organ I instancji podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa), w tym posiłkując się materiałami z postępowania podatkowego oraz załatwienia sprawy a czynił to w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 kpa). W trakcie postępowania w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony został cały materiał dowodowy z uwzględnieniem zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, a które zostały powielone w skardze. Organ I instancji dokonał oceny poszczególnych dowodów z osobna oraz we wzajemnym zestawieniu, z zachowaniem zasad logiki i doświadczenia życiowego. Podkreślić należy, że skarżący nie podważył skutecznie tych ustaleń ani nie wykazał ich istotnego wpływu na wydane rozstrzygnięcie a w szczególności na wysokość ustalonej opłaty eksploatacyjnej podwyższonej.

Wobec powyższego Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy został poprawnie ustalony przez organy nadzoru górniczego, zgodnie z regułami określonym w art. 7 i 77 kpa i przyjął go za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Uznał także, że organ dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod omówione wyżej normy prawa materialnego. W konsekwencji nie mógł naruszyć art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. Zatem zarzuty skargi okazały się niezasadne a stanowisko organu, że skarżący w I półroczu 2017 r. wydobywał kopalinę bez koncesji było uprawnione. Również ustalona opłata podwyższona uwzględnia prawidłowo wyliczoną wielkość wydobytej kopaliny oraz stawkę właściwą z daty wszczęcia postępowania. Trudno też uznać, że argumentacja organu odwoławczego zawarta w uzasadnieniu decyzji nie zawiera motywów rozstrzygnięcia ani nie poddaje się kontroli sądowej.

Mając na względzie powyższe Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ppsa.