Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 746/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 48 i art 52
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie WSA Sebastian Pietrzyk WSA Piotr Fronc (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję nr 150/22 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2022r. znak WOB.7721.530.2021.JKLI w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 150/2022 z dnia 19 kwietnia 2022 r. znak: WOB.7721.530.2021.JKLI, po rozpoznaniu odwołania A. B., utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem z dnia 28 września 2021 r., nr 241/21, znak: NB.5J60.3.13.2016.OP, którą na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazano inwestorowi rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] obr. [...] w miejscowości K. - wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W następstwie przeprowadzonych czynności kontrolnych, które wykazały, że na kontrolowanej działce znajduje się drewniany budynek, wystąpiono do Starostwa Powiatowego o przekazanie dokumentacji związanej z ewentualnymi zgłoszeniami lub pozwoleniami na budowę na powyższej działce. W odpowiedzi Starostwo udzieliło informacji, że zgodnie z rejestrem prowadzonych spraw w okresie od 2001 r, do dnia 21.10.2016 r. nie było przyjętego zgłoszenia ani też wydanego pozwolenia na budowę na powyższej działce. Analogicznej odpowiedzi udzielił Wójt Gminy Kościelisko.

W ramach przeprowadzonych oględzin ustalono że na kontrolowanej działce stoi budynek o konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym przykrytym gontem drewnianym. Budynek o wymiarach 8,24 m x 4,21 m posiada 3 kondygnacje: piwnice (częściowe podpiwniczenie), parter i poddasze. Inwestor na budowę powyższego budynku nie dokonał zgłoszenia ani nie uzyskał pozwolenia na budowę. Ustalono ponadto, że obiekt powstał końcem lat 90 bez wiedzy i zgody właściciela działki. Obiekt pełni funkcję mieszkalną.

W odpowiedzi na pismo organu Urząd Gminy Kościelisko przesłał wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla ww. działki, z których wynika, że działka ta znajduje się w terenie oznaczonym symbolami REz - teren zieleni, o wysokim reżimie ochrony, KL - tereny komunikacji drogowej, ulice lokalne, jednojezdniowe z dwoma pasami ruchu (1/2).

W świetle powyższych ustaleń organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję, w której na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazano inwestorowi rozbiórkę kontrolowanego budynku.

W odwołaniu od powyższej decyzji inwestor zarzucił m.in. nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego i przypisanie kontrolowanemu budynkowi funkcji mieszkalnej, podczas gdy jest to budynek gospodarczy związany z produkcją rolną. Ponadto podniesiono okoliczności związane z niewyjaśnionymi prawami właścicielskimi do działki, na którym budynek jest posadowiony, które to kwestie winny spowodować zawieszenie przedmiotowego postępowania administracyjnego do czasu ich rozstrzygnięcia przez sąd cywilny. Zwrócono też uwagę na przystąpienie do opracowania nowego planu zagospodarowania przestrzennego, co może wpłynąć na zmianę przeznaczenia przedmiotowego terenu. W końcu zarzucono brak wszczęcia procedury legalizacyjnej.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Powołując się na art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego organ odwoławczy ocenił, że PINB dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. Niewątpliwie w stanie faktycznym sprawy miała miejsce budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W toku postępowania organ I instancji ustalił, iż przedmiotowy obiekt został wybudowany końcem lat 90, a inwestor nie występował do właściwego organu o stosowne zgody. Bezspornym w sprawie jest zatem osoba inwestora oraz czas budowy przedmiotowego obiektu.

Materiał dowodowy przesądza, że kontrolowany budynek stanowi budynek mieszkalny jednorodzinny w myśl art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i nie spełnia przesłanek charakterystycznych dla budynków gospodarczych, określonych w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Funkcję mieszkalną jednoznacznie potwierdza dokumentacja fotograficzna sporządzona podczas oględzin oraz oświadczenie samego inwestora podczas tych oględzin, który stwierdził, że obecnie przedmiotowy budynek zamieszkiwany jest przez osobę obsługującą parking.

Wobec tego, że przedmiotowy budynek został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, zasadnie zastosowano procedurę przewidzianą w art. 48-49 Prawa budowlanego.

Jednocześnie procedura legalizacyjna nie mogła znaleźć w przedmiotowej sprawie zastosowania z uwagi na niezgodność z miejscowym planem. Na terenie objętym przedmiotowym postępowaniem obowiązuje uchwała nr XXIII/157/2001 Rady Gminy Kościelisko z dnia 2 lipca 2001 r. (Dz. Urz. Województwa Małopolskiego 7 dnia 3 października 2001 r. nr 133 póz. 1993) wraz z jej zmianą zatwierdzoną uchwałą nr XIV/76/07 Rady Gminy Kościelisko z dnia 30 października 2007 r. (Dz. Urz. Województwa Małopolskiego z dnia 7 lutego 2008 r. nr 95 poz. 705), zgodnie z którą przedmiotowa działka znajduje się w terenie oznaczonym symbolami REz - teren zieleni o wysokim reżimie ochrony, KL-tereny komunikacji drogowej, ulice lokalne, jednojezdniowe z dwoma pasami ruchu (1/2). Zgodnie z § 14 ust. 3 uchwały nr XXIII/157/2001 Rady Gminy Kościelisko z dnia 2 lipca 2001 r. na terenach REz, o których mowa w ust. 1 pkt 2, ustala się następujące zasady zabudowy, zagospodarowania i ochrony:

1) ustala się zakaz zabudowy z następującymi wyjątkami:

a) obiekty małej architektury, z zachowaniem zasad określonych w g 13 ust.2,

b) budowle i urządzenia związane z gospodarką leśną, wodną i infrastrukturą techniczną,

2) mogą być urządzane turystyczne ścieżki piesze, rowerowe i konne oraz trasy narciarskie,

3) istniejące obiekty budowlane mogą być modernizowane, przebudowywane i rozbudowywane, z możliwością wyłącznie jednorazowego powiększania kubatury istniejącej, nic więcej niż o 10% oraz z zachowaniem warunków określonych w § 6 ust.2 pkt 7-9,

4) tereny powinny być częściowo zakrzewione i zadrzewione, przede wszystkim w otoczeniu cieków i w ich partiach źródliskowych, przy zastosowaniu gatunków miejscowych.

Mając powyższe na uwadze nie ulega wątpliwości, że budowa budynku mieszkalnego jest sprzeczna z obowiązującym planem.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że inwestorem przedmiotowych robót budowlanych jest skarżący, który jednocześnie posiada tytuł prawny do obiektu. Zatem obowiązek dokonana spornej rozbiórki został nałożony w prawidłowy sposób, a kwestie właścicielskie w stosunku do gruntu, na którym posadowiony jest budynek – nie mają znaczenia dla przedmiotowej sprawy. W konsekwencji również wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania cywilnego był niezasadny, bowiem wyrok w tej sprawie nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowego postępowania administracyjnego.

Odnosząc się z kolei do podniesionej w odwołaniu planowanej zmiany miejscowego planu stwierdzono, że obszar objęty projektem zmiany planu MPZP Kościelisko l nie dotyczą spornej działki.

Od powyższej decyzji A. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy w sytuacji, gdy organ administracji publicznej winien na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy (tj. umorzyć postępowanie administracyjne), po uprzednim zawieszeniu postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o zasiedzenie toczącego się przed Sądem Rejonowym w Zakopanem, Wydział I Cywilny, sygn. akt: [...] i ustalić właściciela przedmiotowej nieruchomości;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a., art. 70 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego, brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz brak weryfikacji całości materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że budynek zlokalizowany na działce ewid. nr [...], obr. [...] K. , dla której Sąd Rejonowy w Zakopanem, Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze [...], o wymiarach 8,24 m X 4,21 m stanowi budynek mieszkalny w sytuacji, gdy jest to budynek gospodarczy związany z działalnością rolną i nigdy nie stanowił budynku o charakterze mieszkalnym, a także nigdy nie pełnił funkcji mieszkalnej;

3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 97 § 1 pkt 4) k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy wydanie decyzji przez organ administracji publicznej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, tj. przez Sąd Rejonowy w Zakopanem, Wydział I Cywilny, albowiem:

- kwestia tytułu własności nieruchomości wyłoniła się w toku postępowania administracyjnego, zaś we wniosku o zasiedzeniu A. B. wnosi o stwierdzenie zasiedzenia z dniem 17 marca 1985r., a zatem przed powstaniem budynków;

- wyłącznie sąd powszechny ma kompetencje do rozstrzygania w kwestii tytułu własności nieruchomości, nie zaś Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Zakopanem ani Małopolski Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Krakowie;

- istnieje zależność co do uprzedniego rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w Zakopanem Wydział I Cywilny w sprawie o sygn. akt [...] [...] a sprawą administracyjną;

- postępowanie o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie ma charakter sprawy prejudycjalnej, a zatem winno zostać rozstrzygnięte przed uprzednim zakończeniem postępowania administracyjnego

4) naruszenie przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 97 § 1 pkt 4) k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy wydanie decyzji przez organ administracji publicznej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ tub sąd, albowiem dla wsi Kościelisko Rada Gminy podjęła uchwałę o przystąpieniu do opracowania nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co może wpłynąć na zmianę przeznaczenia przedmiotowego terenu

5) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 48 ust 1 ustawy prawo budowlane poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nakaz rozbiórki oraz wezwanie inwestora do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych winno poprzedzać przeprowadzenie procedury naprawczej w stosunku do budynku nazwanego przez organ budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, a będącym de facto budynkiem gospodarczym związanym z prowadzoną działalnością rolną, a zlokalizowanym na działce ewid. nr [...] obr. [...] w miejscowości [...], o wymiarach 8,24 m x 4,21 m, zaś przedłożenie dokumentów legalizacyjnych winno zostać poprzedzone ustaleniem tytułu własności nieruchomości, a przez to postępowania administracyjne winno zostać zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w Zakopanem, Wydział I Cywilny;

6) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 48 ust. 2 ustawy prawo budowlane poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy organ administracji publicznej uchybił obowiązkowi wezwania inwestora A. B. do przedłożenia zaświadczenia o zgodności istniejącej zabudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wydanego przez właściwego miejscowo Wójta i bezpodstawne oparcie decyzji wyłącznie na wyrysie i wypisie z mpzp, które stanową niewystarczającą podstawę do wydania przedmiotowej decyzji w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie winno obejmować również interpretację treści zapisów planów, nie tylko literalne brzmienie, z uwzględnieniem przepisów przejściowych, regulujących sytuacje prawną obiektów istniejących w dacie uchwalenia miejscowego planu;

7) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 3 pkt 3 prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że budynek gospodarczy służący do produkcji rolnej o wymiarach 8,24 m x 4,21 m stanowi budynek mieszkalny Jednorodzinny w sytuacji, gdy Jest to sprzeczne z literalną treścią przepisu, a sam budynek nie służy i nigdy nie służył do zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych ani bytowych, ale był to budynek gospodarczy związany z produkcja rolną;

8) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych. Jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez przyjęcie, iż budynek stanowiący przedmiot niniejszego postępowania, nie stanowi budynku gospodarczego, a budynek mieszkalny;

9) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 6 ust 1 w zw. z art, 1 pkt 8 lit a ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 443; dalej jako ustawa zmieniająca) polegające na ich niewłaściwym niezastosowaniu i przyjęciu, że w niniejszej sprawie zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 28 ust 1 pkt 2c ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm., dalej Jako Prawo budowlane) w aktualnym brzmieniu, w sytuacji w której w art. 6 ust 1 ustawy zmieniającej wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życiu tej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, które to naruszenie skutkowało bezzasadnym wydaniem decyzji rozbiórkowej.

W świetle powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą decyzją organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a., sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust.3).

W niniejszej sprawie Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie, zarządzeniem, wyznaczył w sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów. Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przedmiotem postępowania jest ocena zasadności nałożenia na skarżącego, jako inwestora budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wykonanego bez wymaganego pozwolenia oraz niezgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego – nakazu rozbiórki.

Na wstępie należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie ustawa Prawo budowlane w stanie prawnym sprzed nowelizacji, która weszła w życie 19 września 2020 r., na mocy art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz.471 z późn. zm.), który stanowi, że do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Wobec powyższego organy administracyjne zasadnie oparły swoje rozstrzygnięcia na przepisach zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., zwanej dalej P.b.). Niezasadny jest tym samym zarzut skargi, w którym jej autor kwestionuje oparcie rozstrzygnięcia na przepisach w niewłaściwym brzmieniu. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 443), stanowiący, że do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Biorąc jednak pod uwagę, że powyższa ustawa weszła w życie 28 czerwca 2015 r., a zatem rok przed wszczęciem postępowania w przedmiotowej sprawie, nie ma żadnych podstaw, aby sięgać do przepisów budowlanych obowiązujących do połowy 2015 r.

Podstawą materialną zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b., który stanowi, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W świetle ust. 2 jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Tylko w takim przypadku możliwe jest wszczęcie procedury legalizacyjnej, prowadzącej do zachowania wzniesionego w ramach samowoli budynku.

W przedmiotowej sprawie – do dnia wydania decyzji organu I instancji – stan faktyczny był bezsporny. Jak wynika z zasobów archiwalnych, inwestor wzniósł kwestionowany budynek bez wymaganych pozwoleń, a zatem w ramach samowoli budowlanej. W Starostwie nie ma żadnych dokumentów, które wskazywałyby, że wymagane pozwolenie zostało wydane, czy też, że inwestor dokonał chociażby zgłoszenia budowy. Faktowi temu nie zaprzeczał również inwestor. Na etapie oględzin przyznał on także, iż budynek ma charakter mieszkalny i jest obecnie zajmowany przez osobę obsługującą pobliski parking. Odmienne twierdzenia w tym zakresie pojawiły się dopiero w odwołaniu i skardze. Są one jednak gołosłowne i nie podważyły ustaleń organów w tym zakresie. Jak wynika jednoznacznie z dokumentacji fotograficznej oraz ustaleń poczynionych w trakcie oględzin, badany budynek ma ewidentnie charakter mieszkalny. Jest to budynek 3-kondygnacyjny, o drewnianej konstrukcji i przykryty dwuspadzistym dachem z gontu. Nic nie wskazuje na to, aby spełniał przesłanki budynku gospodarczego, wymienione w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to znaczy, aby służył do wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów czy narzędzi, itp. Wręcz przeciwnie, jego kształt, konstrukcja i wygląd wskazują jednoznacznie, że pełni on funkcję mieszkalną, a zatem spełnia przesłanki budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wymienione w art. 3 pkt 3 P.b. Co więcej, raz jeszcze należy podkreślić, że funkcję tą wskazał jednoznacznie sam inwestor w trakcie oględzin.

W tym świetle ustalenia organów, że mamy do czynienia z budynkiem mieszkalnym, wzniesionym bez wymaganego pozwolenia, a zatem w ramach samowoli budowlanej – były prawidłowe.

W konsekwencji powyższych ustaleń organy budowlane były nie tylko uprawnione, ale i zobowiązane do wszczęcia odpowiedniej procedury, przewidzianej w art. 48 P.b.

Jak jednoznacznie wynika z cyt. powyżej art. 48 ust. 2 P.b. wszczęcie procedury legalizacyjnej, której domaga się skarżący, jest uwarunkowane zgodnością danej budowli z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Chodzi bowiem o to, aby możliwe było doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli organ ma przekonanie, że budowa nie jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub z innymi przepisami prawa miejscowego, to nie ma potrzeby, aby rozważać usunięcie tej samowoli w inny sposób niż w drodze rozbiórki obiektu budowlanego.

Powyższe oznacza więc, że w sytuacji istnienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jak w sprawie niniejszej), już na tym etapie organ winien badać zgodność budowy z tym planem, a w przypadku ustalenia, że brak jest tej zgodności, winien nakazać rozbiórkę obiektu w całości lub części. Zauważenia przy tym wymaga, że nie chodzi tutaj o miejscowy plan obowiązujący w dacie rozpoczęcia budowy, tylko obowiązujący w dacie prowadzonego przez organ postępowania. Zgodność bowiem obiektu budowlanego będącego w budowie lub wybudowanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdza się w oparciu o ustalenia miejscowego planu obowiązującego w dniu orzekania przez organy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 504/12). Tym samym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie ma żadnego znaczenia powoływany przez skarżącego fakt, że obecnie toczą się prace nad zmianą miejscowego planu, które mogą doprowadzić do zmiany przeznaczenia terenu, na którym znajduje się sporny budynek. Nawet bowiem gdyby tak było – choć jak ustaliły organy, zmiany nie obejmują badanej działki – planowana na przyszłość zmiana nie uprawniałaby organów do wszczęcia postępowania legalizacyjnego.

Zapisy aktualnie obowiązującego planu są natomiast jasne. Zgodnie z § 14 ust. 3 uchwały nr XXIII/157/2001 Rady Gminy Kościelisko z dnia 2 lipca 2001 r. na terenach określonych symbolem REz – a taki symbol ma kontrolowana działka – mogą powstawać wyłącznie obiekty małej architektury (a i to z pewnymi ograniczeniami) oraz budowle i urządzenia związane z gospodarką leśną, wodną i infrastrukturą techniczną. Poza tymi wyjątkami na przedmiotowym terenie obowiązuje jednoznaczny zakaz zabudowy, który jednoznacznie wyklucza usytuowanie na nim jakichkolwiek innych budowli.

Wobec tego, że kontrolowany budynek nie stanowi ani obiektu małej architektury, ani budowli związanej z gospodarką leśną, wodną i infrastrukturą techniczną, nie było możliwe jego zalegalizowanie, ponieważ jego obecność zawsze pozostawałaby w sprzeczności z zapisami obowiązującego planu miejscowego. Stąd też wydany przez organy nakaz rozbiórki znajdował pełne uzasadnienie w stanie faktycznym oraz treści art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b.

Krąg adresatów decyzji rozbiórkowych wyznacza z kolei art. 52 P.b., który stanowi, że "inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51." Jak wskazuje się w orzecznictwie, "w pierwszej kolejności nakaz winien być adresowany do inwestora, lecz dotyczy to takiego inwestora, który legitymuje się tytułem prawnym do obiektu. Nie powinno orzekać się jednak nakazu adresując go wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu (wyrok NSA z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt II OSK 379/21).

W przedmiotowej sprawie nie ma żadnych wątpliwości, że inwestorem spornego budynku jest skarżący, który nie tylko wzniósł ten budynek ale jest również jego dysponentem. Dlatego też rację miały organy budowlane kierując nakaz rozbiórki właśnie do skarżącego. Wprawdzie skarżący podniósł okoliczności związane z nierozwiązanymi na ten moment konfliktami właścicielskimi co do gruntu, na którym posadowiony jest budynek, jednakże dla przedmiotowego postępowania nie ma żadnego znaczenia, kto jest rzeczywistym właścicielem gruntu, skoro nie budzi żadnych wątpliwości osoba inwestora. I w tym zakresie należy przyznać rację organom, które stwierdziły, że wynik postępowania cywilnego, mającego na celu rozstrzygnięcia konfliktu właścicielskiego co do gruntu, nie ma żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

W świetle powyższego wszystkie podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego okazały się chybione.

Sąd z urzędu natomiast dostrzegł naruszenie wyartykułowanej w art. 12 kpa zasady szybkości postępowania. Nie znajduje bowiem żadnego usprawiedliwienia fakt, że postępowanie administracyjne wszczęte w 2016 r. zostało zakończone dopiero po 6 latach, pomimo tego, że nie wymagało przeprowadzenia żadnego skomplikowanego postępowania dowodowego i ograniczyło się w zasadzie do oględzin oraz analizy zapisów miejscowego planu. Wobec tego, że powyższe naruszenie nie wpłynęło na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie mogło ono spowodować jego uchylenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.