Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 877/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1-2
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1059
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości, na rzecz skarżącej A. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia [...] marca 2008 r. sygn. akt II GSK [...], Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] czerwca 2007 r., sygn. VI SA/Wa [...], oddalający skargę A. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Do wydania tego wyroku doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia [...] lipca 2006 r. A. S. przystąpiła do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską przed Komisją Egzaminacyjną, działającą na obszarze Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że strona uzyskała 187 punktów, co zgodnie z art. 339 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), oznaczało to negatywny wynik tego egzaminu. A. S. odwołała się od powyższej uchwały, wnosząc o ponowne rozpatrzenie odpowiedzi na pytania 38, 58, 121, 202 i 209 i ponowne ustalenie wyniku złożonego przez nią egzaminu. Podniosła, że udzielone przez nią odpowiedzi na pytania nr 38, 58, 121 i 202 były prawidłowe, natomiast w przypadku pytania nr 209 żadna z proponowanych odpowiedzi nie była prawidłowa i zasadne było przyznanie jej punktu niezależnie od zakreślonej odpowiedzi.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., uchylił częściowo - w zakresie liczby punktów - uchwałę Komisji Egzaminacyjnej i ustalił, że skarżąca uzyskała z egzaminu konkursowego łącznie 188 punktów, natomiast w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu decyzji podkreślił, że pod względem proceduralnym konkurs został przeprowadzony prawidłowo. W odniesieniu do zarzutów pod względem merytorycznym uznał za zasadne wątpliwości skarżącej co do pytania nr 38 i zaliczył jako prawidłową, zakreśloną przez nią odpowiedź A, co skutkowało uzyskaniem dodatkowego punktu. Nie uwzględnił jednak uwag skarżącej w pozostałym zakresie, ustalając tym samym uzyskanie przez stronę łącznie 188 pkt., co oznaczało uzyskanie negatywnego wyniku z tego egzaminu.

Pismem z dnia [...] grudnia 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. zaskarżyła powyższą decyzję i wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją uchwały Komisji Egzaminacyjnej wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania. Podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 339 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych oraz przepisów postępowania przez brak należytego wyjaśnienia sprawy. W przekonaniu skarżącej udzielone przez nią odpowiedzi na pytania nr 58 i 121 były prawidłowe, natomiast w pytaniu nr 209 brak jest prawidłowej odpowiedzi.

Uzasadniając przedstawione zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko w tej kwestii zajęte w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej.

Nadto skarżąca podniosła, iż jako uczestnik egzaminu nie dysponowała wiedzą w zakresie subiektywnie rozumianej istoty przedmiotowego pytania, mogła opierać się jedynie na znajomości ustawy, treści pytania i odpowiedziach, a pojawienie się w treści pytania "pojęcia strony" uniemożliwiłoby jej udzielenie prawidłowej odpowiedzi. Wbrew intencji organu, według skarżącej teza postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r. II OZ 155/2005 przemawiała za prawidłowością odpowiedzi C a nie A.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z dnia [...] czerwca 2007 r., podtrzymał stanowisko organu w tym zakresie, nie uwzględniając tym samym skargi, uznając, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa. Na wstępie Sąd wskazał, że zgodnie z art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Skarżąca zakwestionowała odpowiedź na 3 pytania, tj. Nr 58, 121 i 209. Dla pozytywnego złożenia egzaminu wystarczyło z zestawu 250 pytań udzielić prawidłowych odpowiedzi na 190. Istniała zatem duża liczba 60-ciu pytań, na które dopuszczalne było udzielenie błędnej odpowiedzi, zarówno z powodu niewiedzy zdającego jak i nieprawidłowego zrozumienia pytania, a skarżąca limit ten przekroczyła. Ponadto Sąd zważył, iż nie jest organem, który niejako w trzeciej instancji dokonuje sprawdzenia testu. Jest on uprawniony wyłącznie do kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym. W pierwszej kolejności powinien zbadać, czy Minister Sprawiedliwości, jako organ drugiej instancji, wywiązał się z obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy, tj. czy dokonał powtórnej analizy akt pod kątem ustalonego, a kwestionowanego przez kandydata wyniku egzaminu oraz czy to rozpatrzenie nie miało charakteru pobieżnego i nie zawierało oczywistych błędów co do oceny zebranych dowodów. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że organowi nie można było postawić zarzutu, że sprawę załatwił z naruszeniem procedury, ponieważ przeanalizował on całość dokumentacji związanej z przeprowadzonym egzaminem i ustosunkował się do wszystkich argumentów skarżącej, stwierdzając, że w sprawie brak było uchybień, które mogłyby zaważyć na indywidualnym wyniku konkursu. Odnosząc się do merytorycznych zarzutów skargi, Sąd uznał, że pomimo braku podstaw do zbadania czy prawidłowa jest odpowiedź zakreślona w kluczu, czy udzielona przez skarżącą, to z uwagi na fakt podniesienia takich zarzutów skarga ta nie mogła być Sądowi obojętna pod względem treści. Oznaczało to, że odpowiedź oczywiście wadliwa, ujęta w kluczu odpowiedzi jako prawidłowa nie mogła być akceptowana przez organ sprawdzający, a także konsekwentnie honorowana przez Sąd, w razie pominięcia tej wadliwości przez organ. W przypadku zakwestionowanych przez skarżącą pytań, Sąd uznał, że organ wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko w przedmiocie prawidłowości odpowiedzi zamieszczonych w kluczu i w tym zakresie brak było podstaw do zakwestionowania przez Sąd takiej odpowiedzi jako wadliwej procesowo, ponieważ wyłącznie z tego powodu można było uwzględnić skargę w tej części. Niezasadne było także przekonanie skarżącej, że w kluczu do pytania nr 209 żadna odpowiedź nie była właściwa, a takie jej stanowisko uzasadnione może być jedynie niedokładną analizą postawionego w teście pytania. Wyjaśnienie organu co do tego pytania również nie budziło wątpliwości natury procesowej. A. S. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

1) prawa materialnego, tj.: art. 339 i art. 3310 ustawy o radcach pracach przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

2) postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zwanej dalej p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., poprzez przyjęcie przez Sąd błędnego założenia, że nie jest on organem uprawnionym do zbadania prawidłowości pytań i odpowiedzi przeprowadzonego egzaminu konkursowego na aplikację radcowską, a w szczególności zbadania czy prawidłowa jest odpowiedź zaznaczona w kluczu, czy też ta wskazana przez skarżącą, a także poprzez przedstawienie stanu sprawy niezgodnego z rzeczywistym oraz oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracji art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a.,

3) art. 184 i 45 ust. 1 Konstytucji RP mające istotny wpływ na wynik sprawy.

W szczególności skarżąca podkreśliła, że podniesiony przez nią zarzut niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji prawa materialnego do stanu faktycznego sprawy opiera się wyłącznie na podtrzymywanych przez nią argumentach co do niepoprawności pytań egzaminacyjnych wraz z proponowanymi odpowiedziami. Kandydat nie może ponosić dotkliwych konsekwencji niepoprawnego sformułowania pytania, a w przeszłości Minister Sprawiedliwości przyjął już taką wykładnię przepisów ustawy o radcach prawnych pozwalającą na przyznanie kandydatowi punktu w sytuacji braku propozycji prawidłowej odpowiedzi w kluczu. Ponadto według skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie zinterpretował art. 339 ustawy o radcach prawnych przyjmując, że w razie zaproponowanych wśród odpowiedzi dwóch, z których, w wyniku toczącego się sporu doktrynalnego, każda może okazać się poprawna, kandydat uzyskuje punkt tylko wtedy, gdy spośród takich kontrowersyjnych odpowiedzi zaznaczy tą, która jest zgodna ze stanowiskiem komisji egzaminacyjnej. Kontrola Sądu nie jest ograniczona tylko do kwestii trybu i terminu wydania zaskarżonego aktu. Jest on zobowiązany wytknąć błąd, który prowadzi do istnienia stanowiska niezgodnego z prawem, na którym to stanowisku organ administracji opiera swoje rozstrzygnięcie. W obowiązujących przepisach prawa brak jest postanowień zawężających zakres kontroli sądowej wynikającej z art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. Takie stanowisko Sądu w tej sprawie narusza art. 184 i art. 45 ust. 1 Konstytucji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, podkreślając między innymi, że kandydat rozwiązując test egzaminacyjny nie jest uprawniony do czynienia dodatkowych założeń do pytań. Takie stanowisko nie narusza ogólnego celu, jakim jest sprawdzenie w ramach tego egzaminu wszechstronnej wiedzy kandydata z zakresu prawa. Kandydat jest zobligowany do udzielenia odpowiedzi tylko i wyłącznie na podstawie treści pytania bez zakładania innych, nawet prawdopodobnych sytuacji. Słusznie zatem Sąd przyznał rację organowi, że zakwestionowane pytania były tak sformułowane, że w oparciu o samą ich treść możliwa była tylko jedna prawidłowa odpowiedź spośród zaproponowanych. Odmienne stanowisko skarżącej wynika z błędnych założeń poczynionych w ramach rozwiązywania testu, co w konsekwencji doprowadziło do wskazania nieprawidłowych odpowiedzi. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości Sąd nie może nakazać mu zmiany wyniku egzaminu, uznając na prawidłowe odpowiedzi skarżącej na określone pytania, bo "w ten sposób Sąd rozstrzygnąłby sprawę merytorycznie, co nie leży w jego kompetencji, gdyż orzeczenia sądu administracyjnego mogą mieć jedynie charakter kasatoryjny". Nie zostało też naruszone konstytucyjne prawo strony do sądu, bo jej skargę rozpoznał Sąd I instancji i nie dopatrzył się w decyzji naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] marca 2008 r., uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa [...]. Sąd uwzględnił zarzut skargi kasacyjnej dotyczący pytania nr 209, uznając iż nie zawierało ono w swym sformułowaniu odpowiedzi prawidłowej. Odniósł się również do zarzutu wadliwości pytania nr 121, uznając, iż odpowiedzi skarżącej nie można było uznać za wadliwą z uwagi na treść przepisów art. 26 § 4-6 i art. 31 § 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) oraz nieustający spór w doktrynie w tym zakresie. Z kolei w pytaniu nr 58, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż ocena prawidłowości wskazanej przez skarżącą odpowiedzi "B" winna być ponownie dokonana.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca trafnie bowiem zarzucała, iż Sąd I instancji wadliwie zaakceptował wydanie decyzji, zatem uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i zalecił przy ponownym rozpoznaniu sprawy wzięcie pod uwagę wskazanych w powyższym wyroku poglądów.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwane p.p.s.a., Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) rozpoznając sprawę ponownie, po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Badając w ten sposób zaskarżone decyzje Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona.

Mając na uwadze wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznał iż nie budzi już wątpliwości administracyjny charakter postępowania egzaminacyjnego i wpisowego dotyczącego osób ubiegających się o przyjęcie na aplikację radcowską bądź adwokacką, a następnie o uprawnienie do wykonywania tych zawodów prawniczych. Wbrew obawom Ministra Sprawiedliwości ukazanym w odpowiedzi na skargę kasacyjną, przy sądowej kontroli wyników postępowania egzaminacyjnego sądy administracyjne zawsze orzekają kasacyjnie i wprost nie zmieniają decyzji tego organu wydanych w postępowaniu odwoławczym z naruszeniem prawa. W postępowaniu sądowoadministaracyjnym, w zakresie ustalania wyniku egzaminu, przede wszystkim chodzi o ocenę, czy sformułowane pytania odpowiadają wymogom art. 339 ustawy o radcach prawnych, a dopiero później - czy udzieloną odpowiedź należało uznać za prawidłową. Z powyższego przepisu wynika bowiem bezwzględny obowiązek zachowania szczególnej dbałości przy redagowaniu każdego zestawu pytań, aby nie było możliwe udzielenie więcej niż jednej odpowiedzi jako prawidłowej. Relacja pomiędzy pytaniem a odpowiedzią musi być zawsze sprawdzalna w oparciu o jednoznaczne kryteria wynikające ze stanu prawnego, do którego pytania nawiązują. Jeżeli takiego nawiązania nie ma, wówczas nie można uznać za wadliwą odpowiedź uwzględniającą wyjątki od zasady dopuszczone w innych przepisach prawnych. Nie można też odmówić przyznania punktu za udzieloną odpowiedź, w której przekonująco wykazano, że pozytywnej odpowiedzi nie zawiera żadne z trzech pytań zestawu. Uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu nawet przy udzieleniu błędnych odpowiedzi na 60 spośród 250 zestawu pytań w żadnym razie nie usprawiedliwia zamieszczania w treści nieprecyzyjnie sformułowanych pytań stwarzających niebezpieczeństwo ich niejednolitego rozumienia. Podkreślenia również wymaga fakt, iż na tym etapie przygotowania do zawodu, jakim jest egzamin konkursowy, nie można obejmować pytaniami kwestii budzących spory w orzecznictwie i doktrynie.

W wydanej w niniejszej sprawie decyzji organ odnosząc się do zarzutu skarżącej co do prawidłowości odpowiedzi na pytanie nr 58, 121, 209 podnosił, iż zupełnie niezrozumiałym był pogląd skarżącej, iż autor pytania sformułował w sposób niewłaściwy. Podkreślono, iż konstrukcja pytań była jednoznaczna, pozwalająca spośród propozycji odpowiedzi wybrać wyłącznie jedną poprawną odpowiedź.

W niniejszej sprawie należało jednak zgodzić się z argumentacją skarżącej, iż sposób sformułowania pytań nr 58, 121, 209 nie był na tyle jednoznaczny, by pozwalał na wybór tylko jednej spośród trzech odpowiedzi jako prawidłowej. Na uzasadnienie swojego stanowiska skarżąca przedstawiła obszerne rozważania, poparte stanowiskiem doktryny, do których powinien był ustosunkować się organ.

W wyniku szczegółowej analizy sformułowania użytego w treści pytania 209 ("Po przekazaniu skargi sądowi administracyjnemu sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji: A. na wniosek strony, B. z urzędu, C. na wniosek strony i z urzędu"), Sąd zważył, iż stosownie do art. 32 p.p.s.a. stronami postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej są skarżący i organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi, natomiast według art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu skargi sądowi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zaistniały określone w tym przepisie okoliczności. Po przekazaniu sprawy sądowi nie jest więc dopuszczalne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony będącej organem. W związku z powyższym uznano, iż treść pytania 209, była sformułowana w sposób sprzeczny z wymogami art. 339 ustawy o radcach prawnych, z powodu braku w nim prawidłowej odpowiedzi. Zatem w sposób nieprawidłowy dokonano weryfikacji prawidłowości odpowiedzi skarżącej na powyższe pytanie.

Sąd podzielił również argumentację przytoczoną przez Naczelny Sąd Administracyjny względem prawidłowości konstrukcji pytania nr 121 ("Za zobowiązania spółki cywilnej powstałe przed dniem jej przekształcenia w spółkę jawną, wspólnicy odpowiadają po jej przekształceniu: A. tak jak wspólnicy spółki jawnej, B. na dotychczasowych zasadach przez okres trzech lat, licząc od tego dnia, C. na dotychczasowych zasadach w każdym czasie".), z uwagi na treść przepisów art. 26 § 4-6 i art. 31 § 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), stanowiących iż przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną dokonuje się po zgłoszeniu do sądu rejestrowego przez wszystkich wspólników, a z chwilą wpisu do rejestru staje się ona spółką jawną, to z braku istnienia w tej części szczegółowych unormowań można stosować ogólne zasady zakładania spółek jawnych i przez to subsydiarna odpowiedzialność wspólnika nie dotyczy zobowiązań powstałych przed wpisem do rejestru. Dodatkowym argumentem stanowiącym potwierdzenie wadliwości sformułowania powyższego pytania, jest obecnie reprezentowane stanowisko doktryny, iż brak jest możliwości stosowania art. 551 i następne, tego kodeksu do przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną - w nawiązaniu do obowiązującego z dniem 15 stycznia 2004 r. nowego stanu prawnego (S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja: Duże Komentarze Becka, Warszawa 2006, s. 374-375 oraz M. Litwińska-Werner: Komentarze Becka, Warszawa 2005, s. 232-233).

Sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy zwrócił również szczególną uwagę na formę pytania nr 58 ("Prokury może udzielić: A. spółdzielnia mieszkaniowa, B. Jan K. - przedsiębiorca jednoosobowy, C. spółka kapitałowa w likwidacji"), która po analizie została uznana za wadliwą. Należało bowiem zauważyć, iż możliwość udzielenia prokury obejmuje wszystkich przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, także w formie przedsiębiorstwa zagranicznego. Prokura jako pełnomocnictwo udzielone przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, obejmujące umocowanie do czynności związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa (art. 1091 § 1 k.c.), stosuje się - zdaniem skarżącej - również do przedsiębiorców określonych w przepisach o zasadach prowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne zwane przedsiębiorstwami zagranicznymi, co wprost wynika z art. 36 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 17, poz. 209 ze zm.)

W tym stanie rzeczy konieczne wydaje się ponowne rozpoznanie sprawy przez Ministra Sprawiedliwości, ponieważ niezbędne jest odniesienie się do zarzutów podniesionych przez skarżącą wskazujących na wadliwości w sformułowaniu pytań nr 58, 121, 209. Organ przy tym jest zobowiązany zwrócić uwagę, iż w świetle dotychczas wykształconej linii orzeczniczej NSA (m.in. wyrok z dnia 10 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 310/07, wyrok z dnia 7 lutego 2008 r., II GSK 355/07) jako jednolity należy traktować pogląd, że z art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych wynika obowiązek najdalej idącej dbałości przy redagowaniu każdego pytania i każdego zestawu odpowiedzi, w celu wyeliminowania możliwości udzielenia więcej niż jednej odpowiedzi prawidłowej. Innymi słowy, relacja między odpowiedzią a pytaniem musi być zawsze sprawdzalna na podstawie jednoznacznych kryteriów wynikających ze stanu prawnego, lub doktryny, o ile poglądy doktryny są jednolite w danej materii. W świetle treści art. 331 ust. 3 i art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych należy uznać, że pytania egzaminacyjne powinny być precyzyjne i jednoznaczne, a taka precyzja i jednoznaczność możliwa jest wówczas, gdy poprawna odpowiedź wynika z treści przepisów prawa, nie zaś z ich często niejednoznacznej interpretacji, a ponadto odpowiada wymogom logiki. Oczywistym, jest, iż kandydat na aplikanta radcowskiego powinien reprezentować szeroki a zarazem podstawowy poziom wiedzy z wymienionych w ustawie dziedzin prawa, którą to wiedzę będzie dopiero pogłębiał trakcie aplikacji. Jako niedopuszczalne w świetle wymogów stawianych przez art. 331 ust. 3 i art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych należy traktować formułowanie pytań testowych w taki sposób, aby zgodna z kluczem odpowiedź wymagała od kandydata opowiedzenia się po jednej ze stron sporu doktrynalnego lub orzeczniczego.

Zważywszy powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jednocześnie, iż do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości nie będzie podlegać wykonaniu, działając w tym zakresie na podstawie art. 152 p.p.s.a. Zasądzając zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego poniesionych przez stronę skarżącą, Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a