Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2182/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 155
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...], Minister Obrony Narodowej (dalej także: "Minister" lub "organ"), działając na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku [...] K. Z. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") z dnia [...] lipca 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję Rektora[...] nr [...] z dnia [...] października 2017 r. w sprawie zwolnienia skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka, wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów wyższych w [...] - utrzymał w mocy sporną decyzję z dnia [...] czerwca 2018 r.

Zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej wydana została w następującym stanie faktycznym.

Skarżący K. Z. pobierał naukę na Wydziale [...] (dalej także: "[...]").

W dniu [...] czerwca 2017 r. Kierownik [...] wystąpił do [...] z wnioskiem o zwolnienie skarżącego ze służby kandydackiej w związku z niespełnieniem wymogów w zakresie kształcenia wojskowego, kwalifikujących skarżącego do skreślenia z listy studentów.

W dniu [...] czerwca 2017 r. skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia go ze służby kandydackiej.

Uwzględniając powyższy wniosek, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2017 r., [...] zwolnił skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka.

Skarżący, w terminie w dniu [...] listopada 2017 r. od otrzymania powyższej decyzji odwołał się do Ministra Obrony Narodowej, podnosząc w uzasadnieniu m.in., że uzupełnił szereg rygorów dydaktycznych oraz wskazał, że zobowiązuje się narobić pozostałe zaległości.

Mając to na uwadze, organ w piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. wystąpił do [...] z wnioskiem o przekazanie zaktualizowanego wykazu zaległości skarżącego, kwalifikujących go do skreślenia z listy studentów [...].

Ustosunkowując się do powyższego wezwania Ministra, [...] pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. poinformował, że skarżący posiada zaległości z następujących przedmiotów: języka angielskiego (semestr I-IV), działalności szkoleniowej w wojsku (semestr IV), teorii i praktyki strzelań (semestr IV).

Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. Minister Obrony Narodowej poinformował skarżącego o przysługującej, na podstawie art. 10 k.p.a., możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań.

Skarżący dołączył do materiału dowodowego uaktualniony wykaz zaległości z dnia [...] stycznia 2018 r., z którego wynika, że uzyskał zaliczenie z przedmiotów: działalność szkoleniowa w wojsku (semestr IV) oraz teoria i praktyka strzelań (semestr IV), a ponadto uzyskał zaliczenie treści programowych z języka angielskiego (semestr VI).

Mając na uwadze powyższą okoliczność, Minister w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. wystąpił do [...] z wnioskiem o przekazanie aktualnego wykazu istniejących zaległości skarżącego, kwalifikujących go do skreślenia z listy studentów [...].

W odpowiedzi na powyższe zapytanie organu, [...] poinformował Ministra, że skarżący posiada zaległości z przedmiotu wchodzącego w zakresie kształcenia wojskowego, kwalifikujących skarżącego do zwolnienia skarżącego ze służby kandydackiej, tj. język angielski (semestr I, II, III, IV). Ponadto, [...] wskazał, że skarżący posiada następujące zaległości z przedmiotów kształcenia wojskowego niebędące podstawą do zwolnienia ze służby kandydackiej: język angielski (semestr V, VI); gotowość bojowa i mobilizacyjna (semestr VI). Jednocześnie, [...] poinformował, że skarżący posiadał również zaległości z zakresu kształcenia kierunkowego z następujących przedmiotów: podstawy eksploatacji urządzeń technicznych (semestr 2, 2 rygory); infrastruktura logistyczna (semestr 3, I rygor); język obcy I (semestr 3, I rygor); język obcy 2 (semestr 4,1 rygor); płyny eksploatacyjne (semestr 4, 2 rygory); język obcy 3 (semestr 5, 1 rygor); język obcy 4 (semestr 6, I rygor); język obcy 4 - egzamin (semestr 6, I rygor); etyka zawodowa (semestr 7, I rygor); materiały pędne i smary (semestr 7, I rygor); system zabezpieczenia technicznego (semestr 7, 1 rygor).

W konsekwencji, Kierownik [...] podtrzymał woje dotychczasowe stanowisko, wskazując dodatkowo, że skarżący w dniu [...] stycznia 2018 r. nie zaliczył semestru 5, uzyskując poprawność na poziomie 27,7%. Z informacji tej wynikało ponadto, że skarżący nie zaliczył również bieżącego semestru 7 lektoratu języka angielskiego.

W tej sytuacji, w wyniku rozpatrzenia przedmiotowego odwołania od decyzji [...] z dnia [...] października 2017 r., Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. utrzymał w mocy w/w decyzję [...].

W dniu [...] marca 2018 r. strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2018 r. W uzasadnieniu skargi, skarżący - przedstawiając przebieg swojej dotychczasowej służby kandydackiej - wyraził niezadowolenie z zapadłego rozstrzygnięcia oraz wskazał, że legitymuje się znajomością języka angielskiego na poziomie B2.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. skarżący, powołując się na przepis art. 154 k.p.a. bądź ewentualnie art. 155 k.p.a., wniósł o uchylenie zarówno ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., jak i utrzymanej nią w mocy decyzji [...] nr [...] z dnia [...] października 2017 r. wydanej w przedmiocie zwolnienia skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka, wskutek niespełnienia wymogów określonych w Regulaminie studiów wyższych w [...].

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. skarżący uzupełnił przedmiotowy wniosek o protokół zaliczenia komisyjnego z przedmiotu język angielski oraz zaświadczenie o zdaniu egzaminu z języka angielskiego na poziomie B2.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. [...] poinformował Ministra Obrony Narodowej, że skarżący uzyskując potwierdzenie znajomości języka angielskiego na poziomie B2 według Europejskiego Systemu Kształcenia Językowego spełnił wymogi nauczania w ramach modułu kształcenia politechnicznego (cywilnego). [...] wskazał, że skarżący uzyskał absolutorium, złożył pracę inżynierską oraz posiada wskazany termin obrony pracy dyplomowej na dzień [...] kwietnia 2018 r., co w przypadku pozytywnego zdania egzaminu dyplomowego pozwoli mu na kontynuowanie nauki na studiach drugiego stopnia (magisterskich). [...] poinformował ponadto, że w zakresie modułu kształcenia wojskowego. wyżej wymieniony nadal posiada zaległości z semestrów 1, 2 i 7 z przedmiotu język angielski, zaś semestry 3-6 zawierają treści wspólne (zarówno cywilne, jak i wojskowe) i te semestry skarżący zaliczył uzyskując absolutorium.

Ponadto, [...] wskazał jednocześnie, iż - biorąc pod uwagę zaliczony przez skarżącego język angielski wg standardu STANAG 6001 na poziomie 3,2,3,2+ oraz wychodząc naprzeciw potrzebom Sił Zbrojnych, oczekiwaniom, ambicjom i pragnieniu zostania oficerem - przyjąć można, że istnieje możliwość wznowienia studiów z jednoczesnym wyznaczeniem terminu zaliczenia zaległości.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. do dokumentacji dołączono zaświadczenie o ukończeniu studiów wyższych przez skarżącego.

Pismem z dnia [...] maja 2018 r. Minister wezwał pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia braku formalnego złożonego wniosku, poprzez wskazanie w sposób niebudzący wątpliwości, czy żądanie rozpoznania wniosku o uchylenie ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję [...] z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia podchorążego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka należy rozpatrywać w oparciu o przepis art. 154 k.p.a., czy też przepis art. 155 k.p.a.

Odpowiadając na powyższe wezwanie, pełnomocnik strony skarżącej w piśmie z dnia [...] maja 2018 r. doprecyzował, że wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję [...] z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w sprawie zwolnienia z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka, znajduje oparcie w przepisie art. 155 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], Minister Obrony Narodowej - działając na podstawie art. 155 k.p.a. oraz art. 268a k.p.a. - po rozpoznaniu wniosku skarżącego o uchylenie ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję [...] nr [...] z dnia [...] października 2017 r. w sprawie zwolnienia skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka, wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów wyższych w [...] - odmówił uchylenia spornej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2018 r.

W uzasadnieniu decyzji Minister Obrony Narodowej, przywołując na wstępie brzmienie przepisu art. 155 k.p.a. oraz wymieniając przesłanki dające podstawę do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej - wskazał, iż uwzględniając regułę interpretacyjną zawartą w przepisie art. 16 § 1 k.p.a. zdanie drugie, należy przyjąć, że przedmiotem postępowania określonego w art. 155 k.p.a. może być jedynie stwierdzenie istnienia przesłanek wymienionych tym przepisie.

Ponadto, Minister Obrony Narodowej zauważył, że celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz dokonanie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie przesłanek w tym przepisie wymienionych (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1995 r., sygn. akt III SA 27/95).

Jednocześnie, Minister Obrony Narodowej stwierdził, że decyzje podejmowane w trybie art. 155 k.p.a. mają charakter decyzji uznaniowych, a istotą postępowania w tym trybie jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Organ podkreślił, że nie może, powołując się na interes społeczny lub słuszny interes strony, wydać rozstrzygnięcia, które pozostawałoby w sprzeczności z przepisem nakazującym organowi w danych okolicznościach faktycznych wydanie orzeczenia o ściśle określonej treści. Sformułowane przez stronę w trybie art. 155 k.p.a. żądanie dotyczy decyzji związanej, co uniemożliwia jakąkolwiek jej modyfikację.

Minister Obrony Narodowej wskazał, że przepis art. 155 k.p.a. umożliwia uchylenie decyzji jedynie w sprawach rozpoznawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego. Organ podkreślił, że w omawianym trybie nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, czyli takie, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2569/15). Organ powołał się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 770/05, w którym to orzeczeniu NSA wskazał, że w trybie art. 154 k.p.a. lub 155 k.p.a. mogą być uchylane lub zmieniane tylko decyzje ostateczne, konstytutywne, niedotknięte wadami wymienionymi w art. 145 § 1 k.p.a. bądź 156 § 1 k.p.a., mające charakter uznaniowy przy jednoczesnym spełnieniu warunków określonych w art. 154 § 1 k.p.a. lub art. 155 k.p.a

W tej sytuacji, Minister Obrony Narodowej zwrócił uwagę, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 173 ze zm.), żołnierza pełniącego służbę kandydacką zwalnia się ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie. Organ podkreślił, że zaistnienie tej negatywnej przesłanki obliguje organ do zwolnienia żołnierza pełniącego służbę kandydacką z tej służby, przy czym - jak wskazał organ - następuje to w formie określonej w ust. 4 wymienionego artykułu, tj. w formie decyzji. W konsekwencji, Minister uznał, że w świetle powyższych ustaleń, nie można organowi zarzucić podjęcia rozstrzygnięcia dowolnego, arbitralnego, niemającego oparcia w materiale dowodowym sprawy. Minister Obrony Narodowej wskazał, że był zobowiązany do wydania negatywnego dla strony rozstrzygnięcia, z uwagi na fakt, że bezsporne jest, iż skarżący nie spełnił wymogów określonych w regulaminie studiów. W tej sytuacji, Minister uznał, że rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego stało się (w świetle aktualnie obowiązujących przepisów) obligatoryjne.

Ustosunkowując się do podnoszonej przez skarżącego okoliczności, iż legitymuje się znajomością języka angielskiego na poziomie B2, Minister uznał, że argument ten, w kontekście przedmiotowej sprawy, jest chybiony. Organ wskazał, że podejmuje rozstrzygnięcie na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego na dzień orzekania, co uzasadnia jego reformatoryjny charakter. Organ zauważył w tej sytuacji, iż skarżący zdał stosowny egzamin w Studium Języków Obcych [...] w dniu [...] kwietnia 2018 r. Niemniej jednak, zdaniem organu, że fakt ten pozostaje bez znaczenia dla meritum przedmiotowej sprawy. Organ wskazał jednocześnie, że [...] w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. wyraźnie wskazał, że skarżący w zakresie modułu kształcenia wojskowego nadal posiada zaległości z semestrów 1,2 i 7 z przedmiotu język angielski.

Reasumując, organ uznał, że - w wyniku dokonanej w toku prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. postępowania weryfikacji - przyjąć trzeba, iż ostateczna decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] z dnia [...] października 2017 r. jest prawidłowa, co w konsekwencji oznacza, że w sprawie tej nie występują wskazane w art. 155 k.p.a. przesłanki, umożliwiające uchylenie tego rozstrzygnięcia.

Minister Obrony Narodowej podkreślił, że decyzja wydawana na podstawie art. 155 k.p.a. jest decyzją uznaniową, co oznacza, że można zmienić lub uchylić decyzję ostateczną tylko w takich sprawach, w których przepisy prawa materialnego uprawniające do jej wydania, przewidują dla organu administracji pewien luz decyzyjny lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, a każde z nich jest zgodne z prawem. Organ zauważył, że tryb przewidziany w art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne. W konsekwencji, Minister stwierdził, że zastosowanie art. 155 k.p.a. w stosunku do ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. - jako decyzji związanej - jest niedopuszczalne (vide: m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 1 125/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 80/13).

Mając powyższe na względzie, Minister uznał, że wszelkie rozważania, czy za uchyleniem ostatecznej decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony - są bezprzedmiotowe.

W piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem powyższej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2018 r.

W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia skarżący zarzucił, iż sporna decyzja z dnia [...] czerwca 2018 r. nie uwzględnia wszystkich okoliczności sprawy podniesionych we wniosku zainteresowanego oraz stanu faktycznego, który w realiach tej konkretnej sprawy przemawia za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku i uchyleniem decyzji zwalniającej skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka.

Skarżący zaznaczył ponadto, że - wbrew poglądowi prezentowanemu w decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r. - w przedmiotowej sprawie zachodzą łącznie wszystkie przesłanki z art. 155 k.p.a. pozwalające na uchylenie decyzji ostatecznej Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2018 r.

W ocenie strony skarżącej, nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie strona wyraziła zgodę na uchylenie przywołanych wyżej decyzji wydanych w przedmiocie zwolnienia ze służby, a przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu wskazanych decyzji, a za ich uchyleniem przemawia zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony.

Strona skarżąca zarzuciła ponadto, że wydając sporną decyzję, Minister pominął dotychczasowe stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mające istotne znaczenie w niniejszej sprawie.

Skarżący podniósł, iż organ powinien wnikliwie zbadać, czy za uchyleniem lub zmianą ostatecznej decyzji Ministra przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zaś w przedmiotowej sprawie - w ocenie skarżącego - organ całkowicie pominął tę zasadniczą kwestię.

Ponadto, strona skarżąca zarzuciła, iż pomimo obszerności uzasadnienia zaskarżonej decyzji brak w niej jakiejkolwiek analizy i oceny, czy w sytuacji skarżącego interes społeczny, w tym konkretnym przypadku interes sił zbrojnych, przemawia za wykorzystaniem potencjału młodego wykształconego na koszt wojska, sprawnego intelektualnie i fizycznie, zdeterminowanego, zdyscyplinowanego mężczyzny, który ukończył studia inżynierskie na prestiżowej uczelni wojskowej i chce dalej kontynuować naukę, aby zostać oficerem i pełnić zawodową służbę wojskową, czy też z bliżej nieokreślonych przyczyn należy zrezygnować z dalszego kształcenia tego żołnierza i powołania go do zawodowej służby wojskowej, co zostanie dokonane w konsekwencji nie uchylenia decyzji zwalniającej skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka. Skarżący uznał, że skarżona decyzja nie zawiera jakichkolwiek wywodów, analiz i oceny, czy w przedmiotowej sprawie słuszny interes strony przemawia za uchyleniem decyzji zwalniającej skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka.

Skarżący zauważył również, że w orzecznictwie prezentowany jest też pogląd inny, niż prezentowany przez organ, albowiem przyjmuje się również, że tryb przewidziany w art. 154 k.p.a. i art. 155 k.p.a. może być stosowany wyłącznie do decyzji związanych tylko wówczas, gdy przez odwołanie się do związanego charakteru decyzji zostałoby wskazane, że uchylenie lub zmiana decyzji będzie naruszać słuszny interes strony, bądź też będzie stać w sprzeczności z interesem społecznym (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 2404/10).

Strona skarżąca zaznaczyła, że bardziej predystynowane do uchylenia lub zmiany w trybach fakultatywnych są wprawdzie decyzje uznaniowe, ale nie można a priori wykluczać zastosowania tych trybów do decyzji związanych. Skarżący wskazał, że organ powinien na gruncie konkretnego przypadku rozważyć, czy ewentualnie uchylenie lub zmiana decyzji doprowadzi faktycznie do stanu sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym. W ocenie skarżącego, organ powinien rozważyć, czy da się ewentualnie nowe rozstrzygnięcia ukształtować tak, aby do wspomnianej sprzeczności nie doszło (vide: wyrok NSA z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2127/11, czy też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 908/12).

Ponadto, strona skarżąca zauważyła, że wskazane w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji okoliczności i sformułowana tam argumentacja nie tłumaczą w dostateczny sposób rozstrzygnięcia odmownego, co oznacza, że uznać należy, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Reasumując, strona skarżąca podniosła, że wydanie decyzji w trybie wynikającym z art. 155 k.p.a. nie może prowadzić do stanu sprzecznego z prawem. Oznacza to, jak uznał skarżący, że zasada ta odnosi się tak do decyzji związanych, jak też decyzji opartych na uznaniu administracyjnym. W ocenie strony skarżącej, rozważenia wymaga zatem to, czy zmiana lub uchylenie decyzji związanej doprowadzi faktycznie do stanu sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym. Według skarżącego, ustalenie wskazanych kwestii wymaga także analizy stosownych regulacji prawnych, a także ustalenia wpływu zmiany okoliczności faktycznych na podejmowane rozstrzygnięcie. Wymaga przy tym rozważenia, czy np. uchylenie decyzji wydanej na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w oparciu o tryb przewidziany w art. 155 k.p.a., jest niezbędne, bowiem dopiero wówczas otwiera się droga do ubiegania się o prawa nabyte, albo też ustaje reglamentacja administracyjna praw lub obowiązków strony, czy też uchylenie decyzji we wskazanym trybie nie jest niezbędne wobec zmiany okoliczności faktycznych sprawy.

Konkludując, strona skarżąca zarzuciła, że Minister, rozstrzygając wniosek skarżącego i orzekając w trybie art. 155 k.p.a., nie przeprowadził kontroli wydanej decyzji ostatecznej z najważniejszego w tej sprawie punktu widzenia, tj. nie zbadał, czy za zmianą albo uchyleniem decyzji ostatecznej Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Minister Obrony Narodowej - działając na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a także art. 268a k.p.a. - decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...]z dnia [...] lutego 2018 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję [...] nr [...] z dnia [...] października 2017 r. w sprawie zwolnienia skarżącego z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka, wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów wyższych w [...].

W uzasadnieniu wydanej decyzji Minister Obrony Narodowej, ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, wskazał na wstępie, iż z brzmienia przepisu art. 155 k.p.a., a także z licznego orzecznictwa sądów administracyjnych - wynika, że w trybie przewidzianym w art. 155 k.p.a. możliwie jest uchylenie decyzji jedynie w sprawach rozpoznawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego. Organ podkreślił jednocześnie, iż w omawianym trybie nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, czyli takie, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie. Minister zauważył, że przewidziana w art. 155 k.p.a. możliwość zmiany decyzji ostatecznej odnosi się zatem jedynie do sytuacji, gdy w wyniku rozpoznania sprawy administracyjnej organ administracji publicznej mógł podjąć różne rozstrzygnięcia. Minister Obrony Narodowej wskazał, że tryb ten służy tym samym jedynie do zmiany rozstrzygnięcia na inne, również możliwe do wydania w niezmienionych okolicznościach faktycznych i prawnych, ale zaznaczył tym samym, że nie może natomiast służyć zmianie rozstrzygnięcia na takie, które w wyniku związania organu bezwzględnie obowiązującą normą byłoby niedopuszczalne. W tej sytuacji, organ uznał, że wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. nie jest więc możliwe w sprawach, które nie są rozpoznawane w ramach tzw. uznania administracyjnego (vide: m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 796/15).

Mając powyższe na względzie, organ zauważył, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza pełniącego służbę kandydacką zwalnia się ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie. Według organu, zaistnienie tej negatywnej przesłanki obliguje (wiąże i pozbawia uznaniowości) organ do zwolnienia żołnierza pełniącego służbę kandydacką z tej służby, przy czym następuje to w formie określonej w art. 134 ust. 4 cyt. ustawy, tj. w formie decyzji.

Minister Obrony Narodowej podniósł, że bezsporne jest, iż skarżący K. Z. nie spełnił wymogów określonych w regulaminie studiów, co oznacza, że w tej sytuacji rozwiązanie z odwołującym stosunku służbowego stało się (w świetle aktualnie obowiązujących przepisów) obligatoryjne.

Według Ministra, mając taki stan faktyczny na względzie, [...] był zobowiązany (związany przepisem prawa materialnego) do zwolnienia skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka, a następie Minister Obrony Narodowej (ze względu na potwierdzenie w ustaleniach stanu faktycznego, przedstawionego w zaskarżonej decyzji) również był zobligowany do utrzymania w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Mając na względzie powyższe, Minister Obrony Narodowej uznał więc, iż trafnie wskazano w zaskarżonym rozstrzygnięciu Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2018 r., że tryb przewidziany w art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne.

W tej sytuacji, organ stwierdził, że zmienić lub uchylić decyzję ostateczną na podstawie art. 155 k.p.a. można tylko w takich sprawach, w których przepisy prawa materialnego uprawniające do jej wydania, przewidują dla organu administracji pewien luz decyzyjny lub przy wydaniu których, organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, a każde z nich jest zgodne z prawem.

Minister Obrony Narodowej wskazał także, że niezależnie od powyższego, warto zauważyć, iż skarżący nadal posiadał zaległości z semestrów 1, 2 i 7 z przedmiotu język angielski, o czym informował [...] w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r., co - jak zauważył organ - kwalifikowałoby skarżącego do zwolnienia ze służby kandydackiej.

Minister Obrony Narodowej zaznaczył ponadto, że ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę, należy również podkreślić, że podstawowym warunkiem uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. jest to, aby przepisy szczególne nie sprzeciwiały się takiemu rozstrzygnięciu. Jak wskazał bowiem organ, zastosowanie przepisu art. 155 k.p.a. nie może naruszać innych przepisów, ani też nie może stanowić gratyfikacji za łamanie prawa.

Organ podkreślił, że słusznie wskazano w decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., że stanowcza regulacja prawna w przepisie art. 155 k.p.a. nie pozwala na jej korygowanie elementami natury słusznościowej, czy też celowościowej, z powoływaniem się na interes społeczny lub uzasadniony interes strony. Inna wykładnia przepisu art. 155 k.p.a., w ocenie organu, prowadziłaby do wniosku, że organ w każdym przypadku, niezależnie od treści przepisów zobowiązany byłby do uwzględniania wniosków stron o uchylenie lub zmianę decyzji, jeśli tylko uzasadniałby to słuszny interes strony. W opinii Ministra, powyższe stoi jednak w sprzeczności z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a.

Organ wskazał jednocześnie, że w dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się m.in., że "zawarta w art. 155 k.p.a. przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinna podlegać ocenie według wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady uwzględnienia z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Oznacza to, że organ uprawniony przez przepisy prawa do rozstrzygnięcia sprawy powinien ją załatwić zgodnie ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi on w kolizji z interesem społecznym." (vide: wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2003 r., sygn. akt III SA 1195/01).

W związku z powyższym, Minister uznał, że interes strony skarżącej pozostaje w kolizji z interesem społecznym, albowiem skarżący nie spełnił wymogów określonych w regulaminie studiów w [...], gdyż "w zakresie modułu kształcenia wojskowego nadal posiadał zaległości z semestrów 1, 2 i 7 z przedmiotu język angielski", o czym wspomniał [...] w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r.

Minister Obrony Narodowej podkreślił, że słuszny interes strony, o którym mowa w art. 155 k.p.a., należy rozumieć, jako interes prawny, a nie jako interes faktyczny, podobnie jak słuszny interes obywateli, o którym mowa w art. 7 k.p.a. W każdym razie, jak zauważył organ, interesy te nie mogą być sprzeczne z interesem społecznym, obowiązkiem organu do kontroli przestrzegania prawa (art. 7 k.p.a.), czy też z zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.).

Z uwagi na powyżej przytoczone argumenty, Minister Obrony Narodowej stwierdził, iż zarzut strony skarżącej, jakoby organ - rozstrzygając w pierwszej instancji wniosek strony w trybie art. 155 k.p.a. - nie przeprowadził kontroli wydanej decyzji ostatecznej z najważniejszego w tej sprawie punktu widzenia, tj. nie zbadał, czy za zmianą albo uchyleniem decyzji ostatecznej Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję [...] nr [...] z dnia [...] października 2017 r. w sprawie zwolnienia skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka, przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony - jest bezzasadny i nie może zostać uwzględniony.

W piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. skarżący, działając za pośrednictwem organu, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2018 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, strona skarżąca podniosła w uzasadnieniu skargi, iż w trakcie studiów podczas zajęć programowych z WF uległa, pozostającemu w związku ze służbą wojskową, wypadkowi na skutek którego doznała uszkodzenia [...] (skarżący wskazał, że w opinii lekarzy groziło mu trwałe kalectwo). Skarżący zauważył, że w związku z leczeniem i prowadzoną długotrwałą rehabilitacją, że nie mógł on uczestniczyć w części prowadzonych w tym okresie zajęć programowych, co na tak trudnym wydziale skutkowało powstaniem niemożliwych do usunięcia zaległości w nauce.

Skarżący wskazał, że na dzień otrzymania decyzji ostatecznej o zwolnieniu zaliczył wszystkie przedmioty politechniczne i wojskowe (za wyjątkiem semestrów 1, 2 i 7 z modułu wojskowego j. angielskiego). Ponadto, jak zauważył skarżący, w dniu [...] stycznia 2018 r. zaliczył instytutową obronę pracy inżynierskiej, co pokazuje, że był przygotowany do obrony państwowej i z powodzeniem mógłbym zakończyć ten etap studiów.

Skarżący podkreślił, że podane w decyzji zaległości z języka angielskiego dotyczyły kształcenia w zakresie kształcenia wojskowego (moduł wojskowy). W ocenie skarżącego, w świetle obowiązującego Regulaminu Studiów Wyższych w [...] język angielski w zakresie kształcenia wojskowego w żadnym razie nie powinien stanowić podstawy do zwolnienia skarżącego ze służby kandydackiej, ponieważ już w dniu [...] stycznia 2017 r., a więc na 5 miesięcy przed wnioskiem Kierownika [...] i 10 miesięcy przed wydaniem decyzji Nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby kandydackiej i tym samym na 10 miesięcy przed oficjalnym terminem egzaminu państwowego, jaki był przewidziany dla studentów mojego rocznika, skarżący zdał eksternistycznie przed Centralną Komisją Egzaminacyjną w [...] wymagany egzamin z j. angielskiego SPJ na poziomie 3232, wg. porozumienia standaryzacyjnego NATO STANAG 6001. W tej sytuacji, skarżący podkreślił, że egzamin ten zgodnie z § 6 pkt 3 zarządzenia Nr [...] z dnia [...] października 2012 r. w sprawie zasad nauczania języków obcych w [...], kończy lektorat z języka angielskiego w module wojskowym. Ponadto, skarżący wskazał, że w świetle pkt 15 tego zarządzenia, uzyskanie wymaganego poziomu SPJ 3232 lub wyższego przed zakończeniem nauki przedmiotu język angielski zwalnia z obowiązku uczestniczenia w lektoracie.

W związku z powyższym, skarżący stwierdził, że takie przyjęcie - jako podstawy do zwolnienia skarżącego ze służby kandydackiej - zaległości z semestrów z kształcenia wojskowego w zakresie języka angielskiego, w sytuacji wcześniejszego eksternistycznego zdania wymaganego egzaminu kończącego lektorat (SPJ wg. NATO STANAG 6001 na poziomie 3, 2, 3, 2+), w świetle cytowanego Zarządzenia [...] oraz przywołanej decyzji Ministra Obrony Narodowej, nie jest zasadne.

Skarżący stwierdził ponadto, że w odniesieniu do kolejnych przedmiotów podanych w decyzji [...] nr [...], jako podstawa zwolnienia skarżącego ze służby kandydackiej, tj.: działalność szkoleniowa w wojsku 1, teoria i praktyka strzelań, wsparcie ogniowe, należy wskazać, że przedmioty te skarżący zaliczył w dacie otrzymania decyzji ostatecznej o zwolnieniu.

Jednocześnie, skarżący zaznaczył, że - w jego opinii – zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] września 2018 r., wydana na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., nie uwzględnia wszystkich okoliczności sprawy podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz stanu faktycznego, który w sytuacji tej konkretnej sprawy przemawia za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku skarżącego i w konsekwencji uchyleniem decyzji zwalniającej go z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka.

Skarżący wskazał, że w przedmiotowej sprawie stanowisko [...] od chwili wydania decyzji tego organu z dnia [...] października 2017 r. w sprawie zwolnienia skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka - uległo zasadniczej zmianie, ponieważ w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. kierowanym do Ministra Obrony Narodowej, [...] poinformował skarżącego, że biorąc pod uwagę zaliczony przeze niego egzamin, wg standardu STANAG 6001 na poziomie 3,2,3,2+ oraz wychodząc naprzeciw potrzebom Sił Zbrojnych, oczekiwaniom, ambicjom i pragnieniu zostania oficerem - istnieje możliwość wznowienia przez skarżącego studiów z jednoczesnym wyznaczeniem terminu zaliczenia zaległości. Skarżący zarzucił jednak, iż wskazane stanowisko [...] nie zostało uwzględnione z [...] czerwca 2018 r., co - zdaniem strony skarżącej - stanowi kluczową okoliczność w sprawie.

Skarżący zauważył ponadto, że zaskarżona decyzja Ministra w istocie zawiera powielenie wcześniejszych tez zawartych w decyzji tego organu z dnia [...] czerwca2018 r., co świadczy o nieuwzględnieniu podniesionej przez skarżącego argumentacji, sporządzonej w oparciu o orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W ocenie skarżącego, w przedmiotowej sprawie zachodzą łącznie wszystkie przesłanki z art. 155 k.p.a., które pozwalają na uchylenie spornej decyzji ostatecznej Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję [...] z dnia [...] października 2017 r. w sprawie zwolnienia skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka.

Skarżący podniósł, że wyraził zgodę na uchylenie przywołanych wyżej decyzji wydanych w przedmiocie zwolnienia go ze służby, zaś przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu wskazanych decyzji, a za uchyleniem owych decyzji przemawia zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego.

Strona skarżąca zauważyła, że występując z wnioskiem w trybie art. 155 k.p.a., miała na względzie nowe okoliczności faktyczne, uzasadniające zastosowanie tego trybu i wskazujące na zaistnienie zmiany skutkującej synergią słusznego interesu skarżącego, jako strony i interesu społecznego, a dotyczyło to przede wszystkim stanowiska [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. zawartego w piśmie kierowanym do Ministra Obrony Narodowej o możliwości wznowienia przez skarżącego studiów, faktu zaliczenia jeszcze w trakcie bycia w służbie kandydackiej zaległych przedmiotów, a także faktu ukończenia studiów I stopnia i kontynowania cywilnych studiów magisterskich na [...].

W związku z powyższym, skarżący zarzucił, iż przedstawione w tym zakresie okoliczności nie zostały uwzględnione w obu spornych rozstrzygnięciach, co - w ocenie skarżącego - uznać należy za nieuzasadnione.

Ponadto, skarżący zauważył w uzasadnienia skargi, że tezy zawarte w zaskarżonej decyzji Ministra z dnia [...] września 2018 r. trudno uznać za słuszne z punktu widzenia dokonania kontroli najważniejszego w tej sprawie aspektu, a mianowicie z punktu widzenia kwestii zbadania, czy za zmianą albo uchyleniem spornej decyzji ostatecznej Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję [...] z dnia [...] października 2017 r. w sprawie zwolnienia skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka - przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Zdaniem skarżącego organ mylnie przyjął tezę, że słuszny interes skarżącego, jako młodego obywatela naszego państwa, pragnącego służyć ojczyźnie, jako oficer Wojska Polskiego, stoi w sprzeczności z interesem społecznym z uwagi na to, że słuszny interes strony pozostaje w kolizji z interesem społecznym, bowiem - jak wskazał organ - skarżący nie spełnia wymogów określonych w regulaminie studiów wyższych w [...], gdyż w zakresie modułu kształcenia wojskowego nadal skarżący posiadał zaległości z semestru 1, 2 i 7. W ocenie skarżącego, teza ta jest tym bardziej kontrowersyjna, o ile zważy się, że skarżący zdał egzamin wg standardu NATO STANAG 6001 na poziomie 3,2,3,2+, co kończy lektorat z języka angielskiego na [...], stanowiąc jednocześnie realizację wymogu dotyczącego przystąpienia do egzaminu na oficera. Skarżący zauważył jednocześnie, że w dniu [...] grudnia 2016 r. złożył międzynarodowy egzamin z języka angielskiego TOEIC Listening & Reading z ogólnym wynikiem 750 punktów (na max 990). W związku z tym, skarżący ponownie odwołał się do stanowiska Rektora [...] wyrażonego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r., w którym jasno organ ten wskazał na możliwość wznowienia studiów w związku z potrzebami Sil Zbrojnych RP, co bezsprzecznie należy zakwalifikować, jako interes społeczny.

Podsumowując, skarżący zarzucił również, że w swoim rozstrzygnięciu z dnia [...] września 2018 r., pomimo zawartej we wniosku o ponowne rozstrzygnięcie argumentacji, Minister nie uwzględnił przepisu art. 7a k.p.a.

W tej sytuacji, skarżący zarzucił, iż wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2019 r. okoliczności i sformułowana tam argumentacja nie tłumaczą w sposób przekonywujący przyjętego w tej konkretnej sprawie rozstrzygnięcia odmownego, co - w ocenie skarżącego - świadczy o istotnym naruszeniu art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - w zakresie swojej właściwości - ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga K. Z. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2018 r., nr [...], jak i utrzymana nią w mocy decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], wydana w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję [...] nr [...] z dnia [...] października 2017 r. w sprawie zwolnienia skarżącego z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka, wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów wyższych w [...] - nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.

Sąd uznał, że Minister Obrony Narodowej, wydając obie sporne decyzje administracyjne, nie dopuścił się naruszenia przede wszystkim przepisu art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

Zdaniem Sądu, przeprowadzając sporne postępowanie administracyjne, Minister Obrony Narodowej nie dopuścił się także naruszenie przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., albowiem w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, podejmując przy tym wszelkie możliwe i konieczne zarazem kroki, które niezbędne były do dokładnego i właściwego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, niemniej - co należy wyraźnie podkreślić - wyłącznie w zakresie niezbędnym do zastosowania instytucji uchylenia decyzji, o której mowa w art. 155 k.p.a.

Jednocześnie, Sąd stwierdził, że Minister Obrony Narodowej, wydając zarówno zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2018 r., jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2018 r. odmawiająca uchylenia spornej decyzji wydanej w przedmiocie zwolnienia skarżącego z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka - nie dopuścił się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

W ocenie Sądu, na wstępie wszelkich rozważań merytorycznych dotyczących oceny legalności zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej, należy wyraźnie zauważyć, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] czerwca 2018 r. stanowił przepis art. 155 k.p.a., który stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Z brzmienia powołanego przepisu art. 155 k.p.a. jednoznacznie wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji,

b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji,

c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Należy jednak zauważyć, iż spełnienie wszystkich przewidzianych w art. 155 k.p.a. przesłanek nie zawsze otwiera możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Wskazać należy bowiem, iż zastosowanie trybu z art. 155 k.p.a. nie może prowadzić do rozpatrzenia sprawy niejako w "trzeciej" instancji, a także nie może prowadzić do obejścia przepisów dotyczących zasad prowadzenia postępowania administracyjnego. Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej stanowi bowiem samodzielne postępowanie administracyjne, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne.

Z całą stanowczością podkreślić trzeba również, iż postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. nie zmierza do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej, zaś zmiana decyzji ostatecznej może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy pierwotnej, przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, w oparciu o którą tę decyzję pierwotną wydano.

W tej sytuacji, nie ulega wątpliwości, iż przedmiotem postępowania przeprowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. jest jedynie ustalenie przesłanek do zmiany lub uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej, a nie ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

W ocenie Sądu, należy również podkreślić, iż decyzje podejmowane w trybie art. 155 k.p.a. mają charakter decyzji uznaniowych.

Jednocześnie, należy zauważyć, iż z brzmienia przepisu art. 155 k.p.a., a także dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że w trybie przewidzianym w tym przepisie możliwie jest uchylenie decyzji jedynie w sprawach rozpoznawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego.

Skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, iż w omawianym trybie przewidzianym w art. 155 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, czyli takie, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom administracji publicznej na swobodne uznanie (tak również: m. in. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2569/15). Warto zauważyć, że również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 770/05, sąd ten uznał, że w trybie art. 154 k.p.a. lub 155 k.p.a. mogą być uchylane lub zmieniane tylko decyzje ostateczne, konstytutywne, niedotknięte wadami wymienionymi w art. 145 § 1 k.p.a. bądź 156 § 1 k.p.a., mające charakter uznaniowy, przy jednoczesnym spełnieniu warunków określonych w art. 154 § 1 lub art. 155 k.p.a.

Przewidziana w art. 155 k.p.a. możliwość zmiany decyzji ostatecznej odnosi się zatem jedynie do sytuacji, gdy w wyniku rozpoznania sprawy administracyjnej organ administracji publicznej mógł podjąć różne rozstrzygnięcia. Tryb ten służy tym samym jedynie do zmiany rozstrzygnięcia na inne, również możliwe do wydania w niezmienionych okolicznościach faktycznych i prawnych. Nie może natomiast służyć zmianie rozstrzygnięcia na takie, które w wyniku związania organu bezwzględnie obowiązującą normą byłoby niedopuszczalne. Wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. nie jest wiec możliwe w sprawach, które nie są rozpoznawane w ramach tzw. uznania administracyjnego (por. m. in. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 796/15).

Należy wskazać, że również w wyroku z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 607/10, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że tryby nadzwyczajne określone w art. 154 k.p.a. i art. 155 k.p.a. dotyczą jedynie decyzji opartych o uznanie administracyjne, zaś ich zastosowanie w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczalne. Identyczny punkt widzenia zaprezentowano m. in. w wyroku NSA z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 756/12, w którym sąd ten uznał, że przepis art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Dlatego przepisu tego nie można stosować dla uchylenia lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych w nim przesłanek, do wydania takiej decyzji (tak również: prof. Z. Kmieciak /w:/ W. Chróścielewski (red.), Z. Kmieciak (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, WK 2019 i powołana tam judykatura).

Jednocześnie, warto wskazać, że również w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przepis art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony (por. m.in. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 14540/17, a także wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 600/17, czy też wyrok NSA z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt I OSK 205/17).

W tej sytuacji, rozpatrując przedmiotową sprawę organ zobowiązany był ustalić, czy sporna decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję [...] nr [...] z dnia [...] października 2017 r., ma charakter związany, czy też uznaniowy.

W związku z powyższy, warto zwrócić uwagę, iż zgodnie z dyspozycją przepisu art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza pełniącego służbę kandydacką zwalnia się ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie nauki lub studiów. Z przepisu tego wynika, że zaistnienie tej negatywnej przesłanki obliguje (wiąże i pozbawia uznaniowości) organ do zwolnienia żołnierza pełniącego służbę kandydacką z tej służby, przy czym następuje to w formie określonej w art. 134 ust. 4 cyt. ustawy, tj. w formie decyzji.

Bezsporne jest, że w analizowanej sprawie skarżący K. Z. na dzień wydawania spornej decyzji [...] nr [...] z dnia [...] października 2017 r. nie spełnił wymogów określonych w regulaminie studiów tej uczelni wojskowej. W tej sytuacji, rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego stało się (w świetle aktualnie obowiązujących przepisów) obligatoryjne. W konsekwencji, [...] był zobowiązany (związany przepisem prawa materialnego) do zwolnienia skarżącego z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka, a następie Minister Obrony Narodowej, rozstrzygając sprawę w drugiej instancji, po potwierdzeniu stanu faktycznego przedstawionego w decyzji organu pierwszej instancji, również był zobligowany do utrzymania w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydając decyzję z dnia [...] lutego 2018 r.

Mając na względzie powyższe, uznać należy, iż wniosek strony skarżącej o uchylenie decyzji w trybie art. 155 k.p.a. dotyczy niewątpliwie decyzji związanej, co - zdaniem Sądu - uniemożliwia jej modyfikację przy zastosowaniu instytucji uchylenia decyzji, przewidzianej we wspomnianym art. 155 k.p.a., albowiem tryb przewidziany w tym przepisie może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o tzw. uznanie administracyjne.

W tej sytuacji, skoro sporna decyzja ostateczna, o której uchylenie wystąpiła strona skarżąca, oparta jest na przepisie prawa materialnego, który nie przewiduje dla organu administracji luzu decyzyjnego, to uznać trzeba, iż przepis art. 155 k.p.a. nie mógł mieć zastosowania w stosunku do ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. i już z tego powodu skarga K. Z. jest nieuzasadniona.

Niemniej, niezależnie od powyższego, wskazać należy, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - Minister Obrony Narodowej, wydając obie sporne decyzje, podjął się jednak próby ustalenia, czy w ogóle za uchyleniem ostatecznej decyzji Ministra z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W konsekwencji, pomimo, iż rozważania, czy za uchyleniem ostatecznej decyzji Ministra z dnia [...] lutego 2018 r. przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, były bezprzedmiotowe (z uwagi na niemożność zastosowania instytucji uchylenia do decyzji wydanej na podstawie przepisu art. 134 ust. 1 pkt 4 wojskowej ustawy pragmatycznej), organ doszedł do prawidłowego - zdaniem Sądu - przekonania, iż w przypadku analizowanej sprawy słuszny interes strony pozostaje w kolizji z interesem społecznym, gdyż skarżący nie spełnił wymogów określonych w regulaminie studiów wyższych w [...], ponieważ "w zakresie modułu kształcenia wojskowego nadal posiadał zaległości z semestrów 1, 2 i 7 z przedmiotu język angielski", o czym wspomniał [...] w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. Mając na uwadze, iż słuszny interes strony, o którym mowa w art. 155 k.p.a., należy rozumieć, jako interes prawny, a nie jako interes faktyczny, podobnie jak słuszny interes obywateli, o którym mowa w art. 7 k.p.a., zauważyć trzeba, że interesy te nie mogą być sprzeczne z interesem społecznym.

Odnosząc się z kolei do kluczowego - zdaniem strony skarżącej - faktu, jakoby Minister Obrony Narodowej nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do możliwości, jaką wskazał [...] w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. (vide: wskazanie na istnienie możliwości wznowienia studiów), należy zauważyć, że organ podkreślił wyraźnie, iż to [...] zwolnił skarżącego z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka, wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów wyższych w [...], a zatem decyzja o zwolnieniu skarżącego z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka została wykonana i nie było możliwości wycofania wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. skierowanego przez Kierownika [...]. W ocenie Sądu, w świetle powyższych ustaleń, nie można organowi zarzucić podjęcia rozstrzygnięcia dowolnego, niemającego oparcia w stanie faktycznym sprawy. Sąd wskazuje, że bezsporne jest, że skarżący nie spełnił wymogów określonych w regulaminie studiów, a rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego stało się obligatoryjne.

Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że Minister Obrony Narodowej, wydając obie sporne decyzje, dokonał właściwej analizy przepisów, wyraźnie wskazując, że celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz dokonanie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie przesłanek w tym przepisie wymienionych.

Wobec powyższego, należy uznać, że Minister Obrony Narodowej, wydając obie sporne decyzje administracyjne, nie uchybił normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem podjął wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy.

Ponadto, poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne i prawne przedmiotowych decyzji, Minister Obrony Narodowej nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Sąd uznał jednocześnie, że Minister Obrony Narodowej nie dopuścił się również w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście zastosowania przepisu art. 155 k.p.a., wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnili w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanego przepisu art. 155 k.p.a. - nie można było zastosować instytucji uchylenia ostatecznej decyzji wydanej w przedmiocie zwolnienia skarżącego z czynnej zawodowej służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka, na podstawie przepisu art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.