Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 1162/95
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1996-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 15, art. 16 ust. 1 pkt 28
journal: Dz.U. 1992 nr 21 poz. 86
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania.
Teza: 1. Za koszt uzyskania przychodu nie można uznać kosztów ustanowienia hipoteki na majątku dłużnika poniesionych przez wierzyciela /podatnika podatku dochodowego od osób prawnych/, jeżeli przedmiotem działania podatnika nie jest udzielanie pożyczek.

2. Działalność /w tym reklama/ nosi znamiona publicznej, gdy jest powszechna, ogólna, nieprywatna. O publicznym charakterze działania można mówić wtedy, gdy działanie to występuje w miejscu dostępnym dla wszystkich, oficjalnie, jawnie.

3. Reklama w wybranym kręgu odbiorców, współpracujących z podatnikiem stanowi reklamę nie mającą charakteru publicznego.

TEZY

1. Za koszt uzyskania przychodu nie można uznać kosztów ustanowienia hipoteki na majątku dłużnika poniesionych przez wierzyciela /podatnika podatku dochodowego od osób prawnych/, jeżeli przedmiotem działania podatnika nie jest udzielanie pożyczek.

2. Działalność /w tym reklama/ nosi znamiona publicznej, gdy jest powszechna, ogólna, nieprywatna. O publicznym charakterze działania można mówić wtedy, gdy działanie to występuje w miejscu dostępnym dla wszystkich, oficjalnie, jawnie.

3. Reklama w wybranym kręgu odbiorców, współpracujących z podatnikiem stanowi reklamę nie mającą charakteru publicznego.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżąca Spółka ponosiła wydatki związane z zakupem zegarków reklamowych, kartek świątecznych, kartek z pozytywką i piórników. Z wyjaśnienia strony skarżącej z dnia 21 czerwca 1994 r. wynika, że zegary opatrzone były przez wytwórnie znakiem skarżącej Spółki i wręczane były osobom i podmiotom współpracującym ze skarżącą Spółką, klientom i osobom trzecim. W szczególności zegary te rozdysponowane zostały wśród szpitali i klinik, w których skarżąca Spółka prowadzi akcje reklamowe. Zegary miały służyć szerokiemu rozpropagowaniu nazwy Spółki. Kalendarze, notesy i karty świąteczne były doręczane lekarzom, pielęgniarkom oddziałowym. Broszura "Co trzeba wiedzieć o karmieniu piersią" wydana przez Instytut Matki i Dziecka zawiera informacje, że sponsorem jej wydania była strona skarżąca.

W dniu 28 maja 1993 r. strona skarżąca pożyczyła Dariuszowi W. 1.450.000.000 zł. Koszt pożyczki ustalono w pięciu ratach rocznych i ustalono stawkę oprocentowania na 6 procent rocznie. Ustalono też, że kwoty należnych płatności przeliczone zostaną na marki niemieckie.

Aktem notarialnym z dnia 12 czerwca 1993 r. pożyczkobiorca ustanowił na nieruchomości przy ul. L. w P. hipotekę w kwocie 1.450.000.000 zł. na rzecz skarżącej spółki. Ustalono, że koszty ustanowienia hipoteki ponosi skarżąca Spółka. Przy tak ustalonym stanie faktycznym należy zważyć, iż zgodnie z treścią art. 15 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Przy ustaleniu kosztów uzyskania przychodu, każdy wydatek - poza wyraźnie wskazanymi w ustawie - wymaga indywidualnej oceny pod kątem bezpośredniego związku z tymi przychodami i racjonalności działania dla osiągnięcia tego przychodu. Zgodnie z powyższym uregulowaniem podatnik ma możliwość odliczenia do celów podatkowych wszelkich wydatków, poda warunkiem, że wykaże ich bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą lub inną działalnością zarobkową, a ich poniesienie ma lub może mieć bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu /np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 1992 r. SA/Po 1393/93/.

Udzielanie pożyczek nie należy do przedmiotu działania strony skarżącej. Nie zachodzi więc bezpośredni związek między kosztami ustanowienia hipoteki poniesionymi przez wierzyciela na majątku dłużnika, a prowadzona przez skarżącą Spółkę działalnością gospodarczą. Za koszt uzyskania przychodu nie można uznać kosztów ustanowienia hipoteki na majątku dłużnika poniesionych przez wierzyciela /podatnika podatku dochodowego od osób prawnych/, jeżeli przedmiotem działania podatnika nie jest udzielanie pożyczek. Nieuznanie przez organy podatkowe za koszt uzyskania przychodu wydatków związanych z ustanowieniem hipoteki było w świetle powyższej argumentacji zgodne z obowiązującym prawem.

Uzasadnione było również nie uznanie za koszt uzyskania przychodu składek na rzecz Izby Handlowej, gdyż jest ona organizacją, do której przynależność podatnika nie jest obowiązkowa /art. 16 ust. 1 pkt 37 ustawy/.

Zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, nie uważa się za koszt uzyskania przychodów kosztów reklamy w części przekraczającej 0,25 proc. przychodów, chyba że reklama prowadzona jest w środkach masowego przekazu lub publicznie w inny sposób. Niesporne jest, że strona skarżąca nie prowadziła reklamy w środkach masowego przekazu. Kluczowe w sprawie jest więc pytanie, czy skarżąca Spółka prowadziła reklamę publiczną w inny sposób (...)

Reklama to rozpowszechnianie pochlebnych wiadomości o osobie lub rzeczy. Są to więc informacje w różnej formie o usługach i towarach, ich producentach, miejscach i możliwościach nabycia oraz propagowanie określonych towarów i usług, firm, miejscowości itp. Ustawodawca w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych uznał za koszty uzyskania przychodów:

- wydatki na reklamę w środkach masowego przekazu,

- wydatki na reklamę prowadzoną publicznie w inny sposób dotyczący przypadków poniesienia wydatków na reklamę prowadzoną publicznie poza środkami masowego przekazu /prasa, radio, telewizja/.

Oznacza to, że aby uznać za koszty przychodów /poza środkami masowego przekazu/ wydatki poniesione na reklamę, konieczne jest, by była to reklama oraz by reklama miała cechy reklamy publicznej. Wykładnia gramatyczna określenia "publicznej" prowadzi do wniosku, że działalność /w tym reklama/ ma charakter publiczny gdy dotyczy ogółu ludzi, przeznaczona /dostępna/ jest dla wszystkich. Działalność nosi znamiona publicznej, gdy jest powszechna, ogólna, nieprywatna. Nadto o publicznym charakterze działania można mówić wtedy, gdy działanie to występuje w miejscu dostępnym dla wszystkich, oficjalnie, jawnie.

Przeprowadzenie działalności reklamowej przez stronę skarżącą nie miało charakteru publicznego. Reklamowano bowiem skarżącą w wybranym kręgu odbiorców, współpracujących ze stroną skarżącą. Chodziło więc o reklamę prowadzoną w inny sposób niż w środkach masowego przekazu i publicznie. W takich zaś okolicznościach wydatki na reklamę mogły być uznane za koszt uzyskania przychodu do wysokości 0,25 proc.

Z tych przyczyn na podstawie art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym i art. 207 par. 5 Kpa, art. 208 Kpa skargę oddalono.