Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 35/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-04-02 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o. o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 18 listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za czerwiec 2010 r., w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W postępowaniu wszczętym ze skargi spółki A Sp. z o. o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 18 listopada 2011 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za czerwiec 2010 r., reprezentujący spółkę pełnomocnik zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.

W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. W minionym roku podatkowym spółka osiągnęła stratę w kwocie 9.890.506,67 zł. Wskutek wprowadzenia nowych, niekorzystnych regulacji spółka ponosi znacznie większe obciążenie podatkiem od gier, co odbiło się na jej kondycji finansowej i powoduje redukcje zatrudnienia. W roku ubiegłym roku wskaźnik rentowności sprzedaży i kapitału własnego wykazał znaczny spadek, co może wskazywać na zagrożenie dalszego istnienia firmy. W części wniosku dotyczącej oświadczenia o majątku i dochodach pełnomocnik wykazał, iż strona skarżąca posiada środki trwałe o wartości 31.038.967,68 zł, środki pieniężne na rachunku bankowym w wysokości 29.855,49 zł (BS B.), poniosła stratę za poprzedni rok obrotowy w wysokości 9.890.506,67 zł, zaś wielkość kapitału zakładowego opiewa na kwotę 1.928.000 zł. Wraz z wnioskiem pełnomocnik przedłożył kserokopie z wyciągu rachunku bankowego, bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2010 r. Nadto, na wezwanie referendarza, pełnomocnik przedłożył również kserokopie deklaracji podatkowych CIT-8 za 2010 r., deklaracji VAT-7 za okres wrzesień- grudzień 2011 r. i styczeń 2012 r., wyciągi z rachunku bankowego za styczeń 2012 r., zestawienia obrotów i sald, kont wynikowych i bilansowych za listopad i grudzień 2011 r. oraz styczeń 2012 r., bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2011 r.

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 marca 2012 r. odmówiono spółce przyznania prawa pomocy, albowiem nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - dalej p.p.s.a.).

Od orzeczenia referendarza spółka wniosła sprzeciw domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik podniósł, że majątek spółki nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w większości automaty do gier o niskich wygranych, które mogą być używane jedynie do czasu wygaśnięcia udzielonego zezwolenia. Z kolei sprzedaż majątku nieruchomego miałaby charakter nieodwracalny. Pełnomocnik dodał również, że z uwagi ilość spraw zarejestrowanych przed tut. Sądem oraz przed sądami na terenie całego kraju i łączną wysokość wpisów we wszystkich sprawach, spółka nie jest w stanie uiścić wpisu w niniejszej sprawie. Podniósł także, iż postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2011 r., referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zwolnił spółkę od kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 259 § 1 i art. 260 p.p.s.a. postanowienie, przeciw któremu został skutecznie wniesiony sprzeciw traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zatem po wniesieniu sprzeciwu sąd nie ocenia poprawności rozstrzygnięcia wydanego przez referendarza sądowego, lecz rozstrzyga wniosek od nowa korzystając z całości dowodów zgromadzonych we wcześniejszym postępowaniu.

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym (a o takie wnosi skarżąca) może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się więc jedynie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, nr 1, poz. 8). Zatem w tego rodzaju sprawach Sąd ocenia zasadność wniosku w dwóch aspektach: uwzględniając wysokość obciążeń, które strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu oraz uwzględniając jej możliwości finansowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05, niepubl.).

Na obecnym etapie postępowania skarżąca jest obowiązana do uiszczenia wpisu od skargi, który zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – stanowi kwotę 1.500 zł. Oprócz niniejszego postępowania, przed tut. Sądem toczy się obecnie kilkanaście innych postępowań (zarejestrowanych pod sygn. I SA/Op 25/11 do 37/11) i łączna wysokość wpisów należnych od wszystkich skarg z udziałem skarżącej stanowi kwotę 21.884 zł.

Dokonując oceny przedstawionych przez skarżącą w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz jego sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego okoliczności dotyczących jej aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej, Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy.

Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w dużych rozmiarach i posiada znaczny majątek, o czym świadczą dane wynikające z bilansu i rachunku zysków i strat za 2011 r. Przychody netto z prowadzonej przez stronę skarżącą działalności gospodarczej za 2011 r. wyniosły 122.326.500 zł. Wprawdzie skarżąca akcentuje, iż w roku tym poniosła stratę w wysokości 9.890.506,57 zł, jednakże nie jest to okoliczność, która pozwala na miarodajną ocenę sytuacji finansowej strony. Strata w zakresie prowadzonej działalności jest bowiem jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, mającym wpływ na rozliczenia podatkowe, nie oznacza natomiast realnego braku środków finansowych. (por. w tej kwestii postanowienie NSA z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 43/11, opubl. w bazie orzeczeń NSA).

Sąd podziela ugruntowane już w orzecznictwie stanowisko, iż o potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą.

Oceniając zatem przekazane informacje wynikające z przedłożonych deklaracji podatkowych VAT-7 w kontekście osiąganych przez spółkę przychodów z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów stwierdzić należy, iż skarżąca obraca bardzo wysokimi kwotami pieniężnymi, w zestawieniu z którymi należny wpis sądowy w sprawie niniejszej oraz w innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem stanowi wartość niewspółmiernie niską. Już z samej deklaracji VAT-7 za miesiąc styczeń 2012 r. (a więc za miesiąc, w którym skarżąca składając do tut. Sądu skargę, winna się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych) wynika, iż podstawa opodatkowania świadczonych przez spółkę usług bądź wartości dostarczanych przez nią towarów wyniosła 10.105.622 zł, zatem należny wpis od skargi stanowi zaledwie 0,014 % wskazanej kwoty, a łączna suma wpisów należnych od wszystkich skarg jedynie oraz 0,2 %tej kwoty. Natomiast sprzedaż towarów i usług zwolnionych od podatku od towarów i usług za okres od września 2011 r. do końca grudnia 2012 r. stanowiła wartość ponad 40 milionów zł.

Podkreślić przy tym należy, iż przedłożone dokumenty w postaci zestawień obrotów i sald, kont wynikowych i bilansowych za miesiąc styczeń 2012 r. wskazują, iż spółka posiadała wówczas środki pieniężne na rachunku bieżącym w kwocie 10.625.304,02 zł (konto 130); środki pieniężne w kasie krajowej w kwocie 7.285.071,39 zł (konto 101) oraz środki na rachunku dewizowym w kwocie 218,46 zł. Wielkości te potwierdzają, że aktualna sytuacja finansowa spółki nie stanowi przeszkody w partycypowaniu w kosztach niniejszego postępowania sądowego, w tym również w innych sprawach zawisłych ze skarg skarżącej przed tut Sądem.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w sprzeciwie, stwierdzić należy, iż pozostają one bez wpływu na podjętą ocenę o braku podstaw do uwzględnienia wniosku. Okoliczność, że znaczna część majątku ruchomego spółki (automaty) nie może zostać sprzedana nie wystarcza dla przyjęcia, aby zachodziły podstawy do zwolnienia osoby prawnej od kosztów sądowych. Skarżąca spółka nie wskazała, jaką część jej majątku stanowią automaty do gier, jednak mając na względzie wysokość obrotów spółki przyjąć należy, że spółka posiada, bądź może pozyskać środki wystarczające na poniesienie wydatków związanych ze swoim udziałem w sprawie.

Oceny możliwości płatniczych spółki nie zmienia również fakt, że jest ona stroną także w innych, zawisłych przed tut. Sądem sprawach, co także wiąże się z obowiązkiem poniesienia należnych wpisów. Jak już podkreślono wyżej, wysokość tych wpisów stanowi łącznie kwotę ponad 21 tysięcy zł, lecz jak wynika z danych finansowych przestawionych przez stronę, wydatki te znajdują pokrycie w zgromadzonym przez spółkę majątku, którego wartość wielokrotnie przewyższa łączną sumę tychże kosztów.

Dla przyjętego rozstrzygnięcia bez znaczenia pozostaje również fakt, iż w postępowaniu przed WSA w Bydgoszczy skarżąca, postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2011r. sygn. akt I SA/Bd 470/11 została zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, bowiem nie jest ono wiążące w niniejszej sprawie. Zauważyć przy tym należy, że dokonana w tym postanowieniu ocena sytuacji finansowej spółki dotyczyła okresu w którym postanowienie zostało wydane, zatem Sąd w tamtej sprawie nie brał pod uwagę danych odnoszących się do miesięcy od września do grudnia 2011r., jak i danych z początku roku 2012, w związku z czym nie musi się ona pokrywać z oceną sytuacji spółki wykazaną w niniejszej sprawie.

Reasumując, zebrany w toku niniejszego postępowania materiał nie pozwala na stwierdzenie, że spełniona została przesłanka wymieniona w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Uzupełniająco Sąd zauważa, iż strona prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazywać się szczególną zapobiegliwością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, związanym z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, na co zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach (por. postanowienia NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/2004, i z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I FZ 27/11, opubl. w bazie internetowej NSA). Z przedstawionych przyczyn faktycznych i prawnych orzeczono jak w sentencji.