Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 626/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. art. 235
journal: Dz.U. 2014 poz 1502
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: Art. art. 7, 77, 80, 84 par. 1, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Bociąga Protokolant st. ref. Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. przy udziale Prokurator Prokuratury Rejonowej B. K. sprawy ze skargi A S.A. w W na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 29 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 29 stycznia 2014 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie - K.p.a.) w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. jedn., Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 1367 ze zm., zwanym dalej rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych), utrzymał w mocy decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2010 r., znak: [...], o stwierdzeniu choroby zawodowej u byłego pracownika L. M.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją nr [...] z dnia [...] 2003 r., znak: [...], wydaną na wniosek L. M., Powiatowy Inspektor Sanitarny (dalej w skrócie PIS) stwierdził u wnioskodawcy chorobę zawodową - zaćmę wywołaną działaniem promieniowania podczerwonego.

Wskutek odwołania złożonego przez Zakłady Remontowe [...] Spółka z o.o. w K, Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2004 r., znak: [...], uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ odwoławczy ocenił, że uzupełnienia wymaga materiał dowodowy, a rozstrzygnięcie organu I instancji było przedwczesne.

Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Kr 170/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę L. M. na ww. decyzję organu odwoławczego.

Ponownie rozpatrując sprawę, PIS decyzją nr [...] z dnia [...] 2006 r., znak: [...], stwierdził chorobę zawodową strony – zaćmę wywołaną działaniem promieniowania podczerwonego.

Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji, wniesionego przez Zakłady Remontowe [...] Spółkę z o.o. w K, decyzją z dnia [...] 2007 r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej w skrócie WIS) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 650/08, WSA w Krakowie uchylił ww. decyzję WIS oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego ze względu na oparcie rozstrzygnięcia na przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), których niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. P 23/07, co miało wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując sprawę po raz trzeci, Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją nr [...] z dnia [...] 2010 r., znak: [...], stwierdził u L. M. chorobę zawodową – zaćmę wywołaną działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego.

W uzasadnieniu organ podał, że L. M. zatrudniony był od 8 sierpnia 1977 r. do 30 czerwca 1982 r. w Zakładach Remontowych [...] S. A., w K na stanowisku elektromechanika. Do zakresu jego obowiązków zawodowych należał montaż, demontaż, konserwacja, remont i naprawa aparatury automatyki urządzeń energetycznych, gdzie nie potwierdzono pracy w ekspozycji lub narażeniu na promieniowanie podczerwone lub długofalowe nadfioletowe, nie wykonywał prac związanych z obsługą urządzeń spawalniczych. W okresie od 1 lipca 1982 r. do 10 czerwca 1989 r. L. M. zatrudniony był w Zakładach Remontowych [...] Sp. z o.o. w K, na stanowisku montera armatury i rurociągów, montera kotłów energetycznych. Do zakresu jego obowiązków należało prowadzenie prac związanych z remontem armatury, zaworów, zasuw, wymiany rurociągów i innych czynności przygotowawczych w tym prace spawalnicze konstrukcji stalowych, które prowadzone były głównie w obiektach Huty [...] (obecnie [...] S. A.) oraz Elektrowni [...]. Jako monter kotłowy prowadził czynności związane z remontem rurociągów i armatury przemysłowej, remontem i modernizacją kotłów energetycznych oraz wykonywał prace związane z obróbką cieplną styków (wyżarzanie) i spawaniem elektrycznym konstrukcji stalowych.

W okresie od 1984 r. do 1985 r. zatrudniony był na stanowisku montera, jednakże wykonywał prace spawalnicze przy produkcji elementów zbrojeniowych i kratownic. Od października 1990 r. do lipca 1994 r. L. M. prowadził własną działalność gospodarczą (handel obwoźny). Od sierpnia 1994 r. przebywa na rencie chorobowej. Z oceny narażenia zawodowego - dokonanej na podstawie analizy całego zebranego materiału dowodowego, w tym również zeznań świadków - wynika, że L. M. w Zakładach Remontowych [...] Sp. z o.o. we W mając angaż montera faktycznie pracował jako spawacz elektryczny i przez cały okres zatrudnienia był narażony na działanie promieniowania podczerwonego, a w trakcie pracy w Zakładach Remontowych [...] K wykonując prace w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych i podczas obróbki cieplnej styków (wyżarzanie) oraz dorywczo wykonując prace spawalnicze był narażony na promieniowanie podczerwone okresowo.

Organ podał, że Ośrodek Medycyny Pracy w dniu [...] 2003 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby układu wzrokowego, wywołanej czynnikami fizycznymi uzasadniając, że zgodnie z wykazem chorób zawodowych rozpatrywanie zawodowej etiologii zaćmy może być dokonywane do 10 lat od ustania narażenia na promieniowanie podczerwone, a badany zakończył pracę w narażeniu na promieniowanie podczerwone w 1989 r., tj. 13 lat po zaprzestaniu pracy w narażeniu. W trybie odwoławczym L. M. badany był w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, który w dniu [...] 2003 r. wydał orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej - zaćmy wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego (poz. 25 obowiązującego wykazu chorób zawodowych). W uzasadnieniu orzeczenia podano, że u L. M. stwierdza się obuoczną zaćmę, oraz że stwierdzenie zmian zaćmowych kwalifikujących się już do leczenia operacyjnego (w oku lewym) nastąpiło w 2002 r., ale powstanie tych zmian miało miejsce wcześniej. Dalej organ wskazał, Powiatowy Inspektor Sanitarny, zgodnie z przepisem § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych zwrócił się z prośbą o weryfikację orzeczenia lekarskiego L. M. do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w oparciu o rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych. W dniu 20 listopada 2009 r. przekazał również do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego dokumentację lekarską L. M. z okresu wystąpienia pierwszych objawów chorobowych i leczenia w kierunku zaćmy wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego do wykorzystania w prowadzonym przez ww. jednostkę orzeczniczą postępowaniu weryfikacyjnym. W dniu [...] 2010 r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wydał orzeczenie lekarskie nr [....] o rozpoznaniu choroby zawodowej - zaćmy wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego, zweryfikowane na podstawie rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Niemniej orzeczenie to wymagało ponownej weryfikacji, gdyż zawierało nieprawidłowy adres zakładów Remontowych [...] w K Sp. z o.o. W konsekwencji Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w dniu [...] 2010 r. wydał ponowne orzeczenie lekarskie z nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej z wprowadzoną korektą adresu zakładu pracy.

PIS stwierdził, że zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, a w szczególności orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2010 r. nr [...] wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego są podstawą do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosły Zakłady Remontowe [...] K Spółka z o.o., podnosząc, że badania środowiska pracy czynników fizycznych i chemicznych przeprowadzane cyklicznie od 1997 r. do 2003 r., na wszystkich stanowiskach pracy przez WSSE i PSSE nie wykazały przekroczeń NDN i NDS. Ponadto zakres pomiarów był ustalany przez PSSE i nie przewidywał pomiarów promieniowania podczerwonego, gdyż jak do tej pory nie było takiej choroby zawodowej, zwłaszcza, że na stanowiskach - monter armatury i rurociągów i monter kotłowy, nie ma takiego zagrożenia. Odwołujący zaznaczył, że po powrocie do pracy w Zakładach Remontowych [...] K skierowano L. M. na badania lekarskie. Badania przeprowadził Przemysłowy ZOZ Kliniki Chorób Zawodowych A, Poradnia Chorób Zawodowych, wydając orzeczenie: "zdolny" jako monter armatury i rurociągów na wysokości. W ocenie odwołującego, nie ma podstaw do stwierdzenia, że choroba, na którą cierpi L. M., została spowodowana czynnikami szkodliwymi dla zdrowia, na których działanie był on narażony podczas wykonywania pracy na rzecz Zakładów Remontowych [...] K.

Decyzją z dnia [...] 2010 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektor Sanitarny (WIS) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 23/11, WSA w Krakowie uchylił ww. decyzję organu II instancji.

W uzasadnieniu Sąd podał, że podstawą uchylenia decyzji były wady postępowania dowodowego, polegające na niedokonaniu oceny opinii biegłego, jaką jest orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej II stopnia, w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a. W ocenie Sądu, obowiązkiem organów było zwrócenie się do jednostki orzeczniczej, nie tylko o sprecyzowanie, na ile to możliwe, daty pierwszych symptomów powstania rozpoznanego schorzenia, wymienionego w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, ale także o wskazanie, czy jednostka orzecznicza analizowała przesłaną jej za pismem z dnia 18 listopada 2009 r., znak: [...], dokumentację lekarską wobec budzącego wątpliwości stwierdzenia jednostki orzeczniczej, iż takiej dokumentacji jest brak.

Wyrokiem z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1362/12, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną L. M. od powyższego wyroku.

W następstwie powołanego wyroku, Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydał zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję z dnia 29 stycznia 2014 r., znak: [...], którą utrzymał w mocy decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2010 r., znak: [...].

Organ ustalił, że L. M. pracował w następujących zakładach pracy bez narażenia zawodowego:

- Rejonowy Urząd Telekomunikacyjny w E na stanowisku montera;

- Stacja paliw [...] w E na stanowisku magazyniera;

- Kopalnia Węgla Kamiennego w K na stanowisku elektryka;

- PBPW w K na stanowisku robotnika;

- Zakłady Remontowe [...] S.A. w K na stanowisku elektromechanika.

Okres narażenia zawodowego obejmuje u L. M. okresy:

- 1 lipca 1982 r. – 10 czerwca 1989 r. w Zakładach Remontowych [...] K (obecnie A S.A.) kolejno na stanowiskach: montera armatury, kotłów energetycznych (obecnie Zakłady Remontowe [...] K Sp. z o.o.). Podczas pracy wykonywał czynności pomocnicze przy spawaniu wyrównując spawy szlifierką kątową, a następnie dokonywał obróbki cieplnej styków poprzez wyżarzanie. Dorywczo spawał przy użyciu spawarki elektrycznej w charakterze pomocnika spawacza co zostało potwierdzone przez świadków: K. P. jak również J. G. w trakcie przesłuchania w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w dniu 28 maja 2007 r.,

- 31 sierpnia 1984 r. – 31 grudnia 1985 r. w Zakładach Remontowych [...] we W Sp. z o.o. na stanowisku montera (obecnie F Sp. o.o.). Podczas pracy wykonywał na zasadzie usługi eksportowej czynności spawalnicze m.in. na budowie Elektrowni Atomowej "K" w Bułgarskiej Republice Ludowej. Od października 1990 do lipca 1994 r. L. M. prowadził własną działalność gospodarczą - handel obwoźny artykułami spożywczymi.

L. M. był badany w:

- Ośrodku Medycyny Pracy, który wydał orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] 2003 r., znak: [...], o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi. W uzasadnieniu orzeczenia podano wówczas, że pacjent zakończył pracę zawodową spawacza w 1989 r., a zaćmę rozpoznano we wrześniu 2002 r., tj. 14 lat po zaprzestaniu pracy zawodowej w narażeniu. Zgodnie z wykazem chorób zawodowych, rozpoznanie zawodowej etiologii zaćmy może być dokonane do 10 lat od ustania ekspozycji na promieniowanie podczerwone;

- Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, który w dniu [...] 2003 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u L. M. choroby zawodowej - zaćmy wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego. W uzasadnieniu tego orzeczenia podano, że u pacjenta rozpoznano obuoczną zaćmę oraz początkową angiopatię nadciśnieniową siatkówki. Stwierdzenie zmian zaćmowych, kwalifikujących się już do leczenia operacyjnego (w oku lewym) nastąpiło w 2002 r., ale powstanie tych zmian miało miejsce wcześniej. Badany pomimo wcześniejszego obserwowania pogarszania się wzroku nie zgłaszał się do badania okulistycznego, stąd brak lekarskiej dokumentacji okulistycznej, potwierdzającej czasokres powstawania zmian zaćmowych. Ponadto ze względu na obraz i zaawansowanie zmian zaćmowych oraz wiek badanego nie można wykluczyć związku przyczynowo - skutkowego powstałej zaćmy z charakterem pracy zawodowej.

Nadto organ podał, że w toku postępowania odwoławczego pozyskał uzupełnione orzeczenie lekarskie nr [...] Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Z powyższego orzeczenia wynikało, że ze względu na obraz i zaawansowanie zmian zaćmowych, wiek badanego, indywidualną wrażliwość na szkodliwe działania promieniowania związanego ze spawaniem, trudno wykluczyć obecność związku przyczynowego powstałej zaćmy z charakterem pracy zawodowej.

W ocenie organu II instancji, w oparciu o powyższe, występuje wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaną chorobą a warunkami środowiska pracy.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A S.A. z siedzibą w W, zarzucając:

- naruszenie art. 7 K.p.a., art. 77 § 2 i art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie błędnej i dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego poprzez błędne zakwalifikowanie choroby pracownika L. M. jako choroby zawodowej w rozumieniu Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t. jedn., Dz.U. z 2013 r., poz. 1367);

- naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny opinii biegłego poprzez uznanie, że przyjął on wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaniem choroby, a warunkami pracy L. M.;

- naruszenie art. 2352 Kodeksu pracy w związku z poz. 25 pkt 5 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez dopuszczenie do zastosowania innego okresu dokumentowania choroby zawodowej niż w ww. rozporządzeniu.

W uzasadnieniu Spółka podniosła, że ubezpieczający pracodawca wnioskodawcy L. M. nie miał żadnego wpływu na warunki pracy ani czynności wykonywane przez niego na budowie eksportowej, zaś po powrocie z Bułgarii L. M. uzyskał zaświadczenie lekarskie z orzeczeniem zdolności do pracy w charakterze montera armatury i rurociągów na wysokości.

W ocenie skarżącej Spółki, organ II instancji dokonał błędnej oceny opinii biegłego w zakresie stwierdzenia, że jednostka orzecznicza przyjęła wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego pomiędzy rozpoznawaną chorobą a warunkami środowiska pracy.

Mimo faktu badania L. M. w okresie zatrudnienia u strony skarżącej, na okoliczność zdolności do pracy, a także w okresie 10 lat od zakończenia zatrudnienia u strony skarżącej, nie stwierdzono udokumentowanych objawów choroby zawodowej.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o umorzenie postępowania i podał, że uwzględniając powyższą skargę wydał – działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – decyzję z dnia 3 czerwca 2014 r. znak [....], którą uchylił zaskarżoną decyzję własną z dnia 29 stycznia 2014 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2010 r., znak: [...], o stwierdzeniu choroby zawodowej u byłego pracownika L. M.

W uzasadnieniu wskazano m.in., że w wyniku podjętego rozstrzygnięcia odwołanie L. M. od decyzji nr [...] PIS z dnia [...] 2010 r. znak [...] zostanie rozpatrzone jeszcze raz.

Wobec zaskarżenia przez L. M. decyzji WIS z dnia 3 czerwca 2014 r. znak [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r. zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu rozpoznania skargi na decyzję z dnia 3 czerwca 2014 r.

Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1142/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję autokontrolną Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 3 czerwca 2014 r., znak: [...].

W ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy nie zrealizował jakiejkolwiek kompetencji z art. 138 K.p.a., poprzestając wyłącznie na uchyleniu własnej decyzji. Uchylenie własnej decyzji przez organ odwoławczy działający w ramach autokontroli bez jednoczesnego orzeczenia co do istoty sprawy albo umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości albo w części albo wreszcie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji bądź zobowiązania organu I instancji do wydania decyzji o określonej treści, prowadzi do wypaczenia istoty autokontroli. Dochodzi w taki sposób nie do "poprawienia" zaskarżonego rozstrzygnięcia w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego z uwzględnieniem zasad szybkości i ekonomiki postępowania, a do dwukrotnego rozpoznania sprawy administracyjnej przez organ odwoławczy w kolejnym postępowaniu odwoławczym.

Skoro przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy działał z naruszeniem norm kompetencyjnych, które należy zakwalifikować do norm prawa materialnego, to zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2015 r. WSA w Krakowie podjął zawieszone postępowanie w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ponownie decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 29 stycznia 2014 r. nr [...], a to na skutek wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1142/14, którym to została uchylona decyzja autokontrolna organu z dnia 3 czerwca 2014 r., znak: [...], wydana na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., uchylająca własną decyzję tego organu z dnia 29 stycznia 2014 r. nr [...], która to, z uwagi na procesowe rozstrzygnięcia i orzeczenia sądu, podlega ocenie "na nowo" co do zgodności z prawem.

W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem kwestionowanej skargą decyzji, zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, wystarczający do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia i w zgodzie z podstawowymi zasadami procedury, w szczególności w zakresie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i jego wszechstronnej oceny. W konsekwencji, podjęte rozstrzygnięcie, sprowadzające się do stwierdzenia u uczestnika postępowania – L. M. - choroby zawodowej w postaci zaćmy wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego – odpowiada prawu.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 235 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm., zwanej dalej Kodeksem pracy), za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym".

Na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych, które weszło w życie w dniu 3 lipca 2009 r. (rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 1367 ze zm., zwanym dalej rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych)).

Stosownie do treści tego rozporządzenia, na pojęcie choroby zawodowej składają się dwa elementy: wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.

We wskazanym rozporządzeniu, co do niektórych schorzeń sprecyzowano dodatkowo, że ów związek przyczynowy upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej istnieje jedynie wówczas, gdy udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w czasie istnienia narażenia zawodowego albo w okresie nie dłuższym niż wskazany w tym rozporządzeniu.

Aby zatem doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie tej osoby powinno być wykazane w wykazie chorób zawodowych załączonych do rozporządzenia oraz powinno być spowodowane narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem.

W przypadku ustalenia, że rozpoznana u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, ocena warunków jego pracy musi, zatem wykazać bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że pracę wykonywał w warunkach narażających na powstanie tej choroby zawodowej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem, co najistotniejsze, wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Choroba zawodowa jest więc pojęciem prawnym, oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.

Zgodnie § 8 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, podstawę do wydania przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia stanowi materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jeżeli zaś właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust.1 jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że choroba zawodowa w postaci zaćmy wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego, została ujęta w wykazie chorób zawodowych pod poz. 25 pkt 5 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Skoro w świetle orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej II stopnia z dnia [...] 2010 r. nr [...], Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, zweryfikowanego i potwierdzonego orzeczeniem tej jednostki z dnia [...] 2010 r. nr [...], a następnie pozyskanym w toku postępowania odwoławczego, co szczególnie należy podkreślić, orzeczeniem Instytutu nr [...] z dnia [...] 2013 r., ze względu na obraz i zaawansowanie zmian zaćmowych, wiek badanego, indywidualną wrażliwość na szkodliwe działania promieniowania powstającego podczas procesu spawania trudno wykluczyć obecność związku przyczynowego powstałej zaćmy z charakterem pracy zawodowej, to uznać należało za prawidłowe stanowisko organów orzekających, w tym organu odwoławczego, że wystąpiły przesłanki do stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej u uczestnika L. M.

Jak już wskazano, podstawą decyzji w kwestii stwierdzenia choroby zawodowej jest jedynie orzeczenie i badanie lekarskie przeprowadzone na podstawie i w zgodzie z rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych. Orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są opiniami w rozumieniu art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie – K.p.a.), czyli stanowią dowód w sprawie podlegający ocenie przez organy zgodnie z regułami dowodowymi, zawartymi w art. 80 K.p.a.

W okolicznościach niniejszej sprawy, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego jako jednostka orzecznicza II stopnia trzykrotnie weryfikował swoje pierwotne orzeczenie nr [...] z dnia [...] 2003 r. o rozpoznaniu u L. M. choroby zawodowej.

W ostatnim z przywołanych powyżej orzeczeń - z dnia [...] 2013 r., nr [...] - wyraźnie Instytut wskazał, że : "Stwierdzenie zmian zaćmowych kwalifikujących się już do leczenia operacyjnego (w oku lewym) nastąpiło w 2002 r....", ale co najistotniejsze, powstanie tych zmian, jak dalej wyjaśnia w orzeczeniu Instytut "... musiało mieć miejsce wcześniej." Mimo więc, że, jak przyznał Instytut, brak jest dokumentacji medycznej sprzed 2002 r., to "ze względu na obraz i zaawansowanie zmian zaćmowych, wiek badanego w którym te zmiany są tak zaawansowane, indywidualną wrażliwość na szkodliwe działania promieniowania związanego ze spawaniem, trudno wykluczyć obecność związku przyczynowego powstałej zaćmy z charakterem pracy zawodowej badanego.", co jest kwestionowane i szczególnie uwypuklone w argumentacji strony skarżącej. Takie zatem stwierdzenie jednostki orzeczniczej i to II stopnia, przedstawiające motywy tego orzeczenia, nie dawały już, zdaniem Sądu, nie tylko organom orzekającym decyzyjnego pola manewru ale i Sądowi, tym bardziej, że odpowiedzią na wątpliwości, jakie powstały w tym względzie na wcześniejszym etapie tego postępowania przed Sądem, było właśnie wskazane co dopiero orzeczenie z dnia [...] 2013 r., nr [...], które wydane zostało na skutek wyroku tego sądu z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 23/11.

Podnieść więc należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż organ prowadzący postępowanie jest związany orzeczeniem lekarskim jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji państwowej są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 654/12, LEX nr 1252141, wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 22212/11, LEX nr 1138108, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 699/11, LEX 1152987).

Sąd administracyjny, kontrolując pod względem zgodności z prawem zaskarżoną decyzję, może kwestionować jedynie ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do podważenia pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. jeżeli zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź lekarza uprawnionego, lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu jednostce organizacyjnej, jednak nie może dotyczyć treści orzeczenia lekarskiego, które, jak już wcześniej podkreślono, ma charakter opinii biegłego i było weryfikowane w następstwie także wątpliwości orzekającego w tej sprawie Sądu.

Brak w tym przypadku takich dowodów w postaci dokumentacji medycznej, pochodzącej od lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierałyby różne ustalenia niż we wskazanych orzeczeniach lekarskich jednostki orzeczniczej II stopnia, a więc poddające je pod wątpliwość, przekreśla możliwość ich zakwestionowania. Powoływanie się przez stronę skarżącą na zaświadczenie potwierdzające zdolność uczestnika do pracy jeszcze w okresie jego zatrudnienia, przy istnieniu tak zaawansowanych zmian zaćmowych nic nie może zmienić mimo, iż rzeczywiście może budzić pewne zastrzeżenia. Jednostka orzecznicza, dysponująca fachową wiedzą i doświadczeniem medycznym, analizowała jednakże w tym przypadku wszelką dokumentację w tym zakresie, niezbędną do wydania orzeczenia lekarskiego. Z zaświadczenia tego nie wynika natomiast w jakich okolicznościach zostało ono wydane. Po raz kolejny podnieść więc należy, że nawet w sytuacji, gdyby tak było, to ani organ, ani Sąd, nie są władni do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia, mogą jedynie zażądać jego uzupełnienia, co już miało miejsce w tej sprawie.

W sytuacji zatem, gdy jednostki orzecznicze w sposób wystarczający, spójny i logiczny uzasadniły z jakich powodów nie da się wykluczyć istnienia związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy czynnikami chorobowymi a pracą w narażeniu na nie w rozpatrywanym przypadku, to w żaden sposób, wbrew twierdzeniom skargi, nie można było zarzucić organom obu instancji naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy, zgodnie z postanowieniami artykułów: 7 i 77 § 1 K.p.a. zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, i przede wszystkim, stosownie do art. 80 K.p.a., dokonały jego prawidłowej oceny.

Przyznać należy, że związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest rzecz jasna tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono – jak każdy dowód w postępowaniu – ocenie, jak już podkreślono, pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Nie oznacza to w żadnym wypadku, że organy mogą odmienne rozpoznawać schorzenia, niż to wskazano w orzeczeniu lekarskim, czy też nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby wspomniane orzeczenia podważyć, mogłyby dokonać odmiennych ustaleń niż to, stanowiące podstawę tych orzeczeń. Taka sytuacja dokładnie zachodzi w rozpatrywanej sprawie.

Nie można również zarzucić organom naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, skoro przepisy te zostały przez organy w sposób właściwy i poprawny zinterpretowane i zastosowane.

Sąd zdaje sobie sprawę z mogącego budzić wątpliwości u strony skarżącej użytego w treści orzeczenia Instytutu sformułowania: "...trudno wykluczyć obecność związku przyczynowego powstałej zaćmy z charakterem pracy zawodowej badanego." Trafnie jednakże w tym względzie wypowiedział się WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 746/12, LEX nr 1346194, i tezę tę podziela Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, że: "Użyte w treści art. 2351 k.p. określenie "wysokie prawdopodobieństwo" jest równoznaczne z brakiem możliwości wykluczenia dominującego wpływu czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy na nabawienie się choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych."

Brak zatem podstaw do uchylenia wydanej w tej sprawie decyzji i uznania skargi za zasadną.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.