Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 816/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: par 6 ust. 1, par 8 ust. 1, par 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 326
law: Rozporządzenie MInistra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz  szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

SENTENCJA

Dnia 4 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2015 roku sprawy ze skargi H. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. A. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł., [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej H. G. z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr 328/14 Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008r o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2008 r. Nr 227 poz. 1505), art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (tekst jedn: Dz. U. z 2012 r. poz. 1164), art. 11, art. 124 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 2009 r. Nr L 030 s. 0016-0099), § 8, § 10 ust. 1, § 17a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 09 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2009r. nr 40 poz. 326, ze zm.), § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2010 r. nr 39, poz. 215), po rozpatrzeniu odwołania H.G. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu 10 maja 2013r. H.G. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w T. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

W dniu 23 grudnia 2013r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień. W dniu 27 grudnia 2013r. H.G. złożyła oświadczenie.

Decyzją z dnia 26 marca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. przyznał H.G. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 w wysokości 5 939,72 zł w tym: jednolitą płatność obszarową w wysokości 5 322,22 zł do powierzchni 6,40 ha, uzupełniającą płatność podstawową w wysokości 617,50 zł do powierzchni 4,43 ha i odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym podniosła, że nie zgadza się z odmową przyznania płatności zwierzęcej, ponieważ przejęła gospodarstwo rolne po śmierci brata (rolnika). Wniosła o przyznanie wnioskowanych płatności.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności do gruntów rolnych określa ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. 2012 r. poz. 1164 ze zm.), dalej zwana ustawą. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W myśl art. 7 ust. 2 rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa)

- do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

Rośliny dotowane w ramach uzupełniających płatności obszarowych wymienia § 2 rozporządzenia. Z kolei w § 6, 7 i 8 rozporządzenia prawodawca przedstawił trzy sposoby ustalania wysokości należnych wnioskodawcy płatności zwierzęcych, uzależniając ich zastosowanie od sytuacji, jaka miała miejsce w przeszłości.

Organ odwoławczy stwierdził, że z urzędu jest w posiadaniu informacji, że H.G. nie występowała z wnioskiem o przyznanie płatności w latach poprzednich a zatem ocena spełnienia warunków do przyznania płatności zwierzęcych dokonywana powinna być w oparciu o § 8 rozporządzenia. W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku gdy rolnik nie spełnia wymagań określonych w § 6 ust. 1, płatność zwierzęca przysługuje mu, jeżeli w latach 2004-2006 nie występował z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, z późn. zm.) oraz art. 21 ust.1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zwanej dalej "ustawą", a ponadto:

1) przyznano temu rolnikowi płatność zwierzęcą na podstawie:

a) § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, póz. 309 i Nr 69, póz. 462), zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 13 marca 2007r.", lub

b) § 6 albo 7 rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r. lub

2) w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku rolnik lub jego małżonek był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie "większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi najmniejsza z następujących powierzchni:

1) powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, których posiadaczem był dany rolnik lub jego małżonek, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w danym okresie, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) według średniego stanu z okresu:

a) od dnia 15 września 2006 r. do dnia 14 marca 2007 r. - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a,

b) od dnia 15 września 2007 r. do dnia 14 marca 2008 r. - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b,

c) od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2

- oraz współczynnika 0,3;

2) 75 % powierzchni gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o:

a) przyznanie jednolitej płatności obszarowej na 2007 r., do których została przyznana temu rolnikowi jednolita płatność obszarowa - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a,

b) przyznanie jednolitej płatności obszarowej na 2008 r., do których została przyznana temu rolnikowi jednolita płatność obszarowa - w przypadku, o którym mowa w ust. l pkt l lit. b,

c) przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, do których jest przyznawana temu rolnikowi jednolita płatność obszarowa - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.

3. W przypadku gdy rolnik spełnia jednocześnie wszystkie warunki, o których mowa w ust. 1, albo warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, albo warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2, przy ustalaniu powierzchni maksymalnej bierze się pod uwagę powierzchnię, o której mowa w ust. 2 pkt 1 lit. b, oraz powierzchnię, o której mowa w ust. 2 pkt 2 lit. b.

W przypadku gdy rolnik spełnia jednocześnie warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a pkt 2, przy ustalaniu powierzchni maksymalnej bierze się pod uwagę powierzchnię, o której mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a, oraz powierzchnię, o której mowa w ust. 2 pkt 2 lit. a. Liczbę dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) oblicza się jako iloczyn liczby zwierząt, o których mowa w ust. 2 pkt 1, i współczynnika ustalonego z uwzględnieniem rodzaju i wieku zwierząt, zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia (§ 8 ust. 4 i 5 rozporządzenia). Do ustalania liczby zwierząt, które były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez rolnika lub jego małżonka, stosuje się odpowiednio przepisy § 6 ust. 4 i 5. W przypadku rolnika, o którym mowa w ust. 1, który złoży kolejny wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi powierzchnia, do jakiej została mu przyznana płatność zwierzęca na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 2.

W rozpoznawanej sprawie organ II instancji stwierdził, że na dzień składania wniosku strona nie posiadała zgłoszonej siedziby stada. Z informacji zawartej w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, wynika, że w w/w okresie referencyjnym (§ 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia) wnioskodawczyni nie posiadała zarejestrowanych zwierząt gospodarskich. W związku z powyższym liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosiła 0,00 DJP. W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie, w którym organ I instancji wskazał, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przyznania płatności zwierzęcej, o których mowa w § 8 rozporządzenia, jest prawidłowe i nie budzi zastrzeżeń organu odwoławczego.

Organ II instancji wyjaśnił, że ze względu na fakt, że zwierzęta w okresie referencyjnym posiadał W.S. - brat skarżącej - w tym przypadku, przy wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej za rok 2013, konieczne było spełnienie wymagań, które ustanowione zostały w § 10 ust. 1 rozporządzenia, tj. w przypadku nabycia gruntów rolnych przez rolnika, który nie spełnia warunków do przyznania płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje mu, jeżeli nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi powierzchnia maksymalna ustalona dla zbywcy na podstawie rozporządzenia według stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatniego wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej złożonego przez tego zbywcę. W przypadku nabycia przez rolnika, który w danym roku spełnia warunki do przyznania płatności zwierzęcej, wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r., płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi suma:

1) maksymalnej powierzchni ustalonej dla zbywcy na podstawie rozporządzenia -według stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatniego wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej złożonego przez tego zbywcę oraz

2) maksymalnej powierzchni ustalonej dla nabywcy na podstawie rozporządzenia.

Nabywcy, o którym mowa w ust. 1 i 3, który złoży kolejny wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi powierzchnia, do której nabywcy została przyznana płatność zwierzęca na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 2 albo 3. Płatność zwierzęca nie przysługuje rolnikowi, któremu przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. i który następnie zbył wszystkie grunty rolne wchodzące w skład jego gospodarstwa rolnego. W przypadku gdy w wyniku nabycia własności gruntów rolnych, o których mowa w ust. 1 albo 3, grunty te są przedmiotem współwłasności, płatność zwierzęcą przyznaje się temu współwłaścicielowi, na którego pozostali współwłaściciele wyrazili pisemną zgodę.

Ponadto organ wskazał, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2010 r. nr 39, poz. 215), w przypadku ubiegania się o płatność zwierzęcą w związku z nabyciem gruntów rolnych przez rolnika, o którym mowa w § 10 ust. 1 albo ust. 3 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin, rolnik ten do wniosku o przyznanie tej płatności dołącza:

1) oświadczenie o przeniesieniu na jego rzecz własności wszystkich gruntów rolnych, o których mowa w § 10 ust. 1 albo ust. 3 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin, zawierające imię i nazwisko albo nazwę oraz numer identyfikacyjny nadany zbywcy gruntów;

2) umowę, na podstawie której została nabyta własność wszystkich gruntów rolnych, o których mowa w § 10 ust. 1 albo ust. 3 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin, albo kopię takiej umowy, potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji, albo odpis orzeczenia sądu, na podstawie którego została nabyta własność tych gruntów;

3) jeżeli nabycie własności wszystkich gruntów rolnych, o których mowa w § 10 ust. 1 albo ust. 3 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin, nastąpiło w wyniku dziedziczenia:

a) prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo

b) gdy nie zostało zakończone postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku:

- zaświadczenie sądu o zarejestrowaniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku albo

-kopię wniosku o stwierdzenie nabycia spadku potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez sąd albo notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, wraz z potwierdzeniem nadania tego wniosku w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo kopią tego potwierdzenia poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, albo

c) zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza;

4) zgodę pozostałych współwłaścicieli na przyznanie płatności zwierzęcej temu współwłaścicielowi, który składa wniosek o przyznanie tej płatności, jeżeli nabyte grunty są przedmiotem współwłasności, zawierającą imiona i nazwiska współwłaścicieli, nadane im numery identyfikacyjne, a w przypadku gdy numer taki danemu współwłaścicielowi nie został nadany - jego PESEL albo kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości, jeżeli ten współwłaściciel nie posiada obywatelstwa polskiego.

Składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2013 w dniu 10 maja 2013 r. strona winna zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. przedłożyć prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo gdy nie zostało zakończone postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku zaświadczenie sądu o zarejestrowaniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku albo kopię wniosku o stwierdzenie nabycia spadku potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez sąd albo notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, wraz z potwierdzeniem nadania tego wniosku w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo kopią tego potwierdzenia poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza, zgodę pozostałych współwłaścicieli na przyznanie płatności zwierzęcej temu współwłaścicielowi, który składa wniosek o przyznanie tej płatności, jeżeli nabyte grunty są przedmiotem współwłasności, zawierającą imiona i nazwiska współwłaścicieli, nadane im numery identyfikacyjne, a w przypadku gdy numer taki danemu współwłaścicielowi nie został nadany - jego PESEL albo kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości, jeżeli ten współwłaściciel nie posiada obywatelstwa polskiego.

W niniejszej sprawie skarżąca składając w dniu 10 maja 2013 roku wniosek o przyznanie płatności poza zgodą pozostałych współwłaścicieli na przyznanie płatności zwierzęcej nie przedstawiła dokumentów określonych w wyżej wymienionym przepisie. Dopiero w treści odwołania wskazała, że nabyła grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą. Z uwagi jednak na fakt, że cytowany powyżej przepis wskazuje, iż dokumenty rolnik składa wraz z wnioskiem, należało uznać, że terminem granicznym na ich złożenie jest ostateczny termin na składanie wniosków.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 11 ust. 2 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, pojedyncze wnioski składa się w terminie ustalonym przez państwo członkowskie, lecz nie później niż do dnia 15 maja." Prawodawca krajowy termin ten zawarł w art. 18 ust. 2 ustawy wskazując, że wniosek o przyznanie płatności obszarowych, płatności do krów i owiec, oraz płatności do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. W myśl natomiast art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy.

Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiło się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a zatem wniosek o przyznanie płatności może zostać złożony jeszcze w ciągu 25 dni kalendarzowych po wyznaczonym terminie, czyli do dnia 9 czerwca, przy czym za każdy dzień roboczy opóźnienia stosowana jest redukcja w wysokości 1% kwoty płatności za każdy dzień roboczy opóźnienia. Po tej dacie uprawnienie do żądania przyznania płatności wygasa. Co istotne w kontekście rozpatrywanej sprawy, regulacja ta dotyczy również składania "(...) dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy.(...)" i zgodnie z § 17 rozporządzenia ma zastosowanie do przyznawania uzupełniającej płatności obszarowej, a wiec również płatności zwierzęcej.

Zdaniem organu zgłoszone w dniu 11 kwietnia 2014 roku w treści odwołania żądanie przyznania płatności w związku z nabyciem na własność wszystkich gruntów rolnych rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą, nie może wywołać oczekiwanego przez stronę skutku tj. przyznania płatności zwierzęcej z uwagi na upływ terminów, o którym mowa we wskazanych powyżej przepisach.

Odwołując się do treści art. 3 ustawy, organ podkreślił, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy ARiMR w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego to strona musi wykazać się wzmożoną aktywnością w gromadzeniu oraz przedstawianiu dowodów i nie może oczekiwać, że organ prowadzący postępowanie będzie z urzędu podejmował wszelkie środki dowodowe niezbędne do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ administracji jest zobowiązany do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale nie ma obowiązku jego zebrania i tym samym opiera się na materiale dowodowym przedstawionym przez stronę postępowania. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie przedstawiła w zakreślonym dla czynności terminie dokumentów potwierdzających spełnienie przesłanek przyznania płatności zwierzęcej. Okoliczność, że w treści odwołania strona wyjaśniła, że nabyła na własność wszystkie grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą, nie wpływa na sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, jak bowiem już zostało wskazane powyżej, zgodnie z § 8 rozporządzenia z dnia 11 marca 2010 roku dokumenty potwierdzające spełnienie przesłanek przyznania płatności zwierzęcej, rolnik składa wraz z wnioskiem w terminie zakreślonym na jego złożenie tj. do dnia 9 czerwca.

Na marginesie powyższych rozważań organ zauważył, że jest z urzędu w posiadaniu informacji (kopia aktu poświadczenia dziedziczenia repertorium A nr [...] z dnia [...] r.), że spadek po W.S. nabyła córka E.S. z dobrodziejstwem inwentarza.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podtrzymała argumentację przedstawioną w odwołaniu, wskazując, że nie zgadza się z odmową przyznania płatności zwierzęcej, ponieważ przejęła gospodarstwo rolne po śmierci brata (rolnika). Wniosła o pozytywne rozpatrzenie skargi.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012r. poz.1164 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 40 poz.326 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie szczegółowych wymagań jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 39 poz.215 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Komisji Europejskiej (UE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L nr 316 poz.65 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art.7 ust.1 ustawy z 26 stycznia 2007r. rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W myśl art.7 ust.2 wymienionej ustawy rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa)

- do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

W myśl art.18 ust. 2 wymienionej ustawy wniosek o przyznanie płatności obszarowych, płatności do krów i owiec oraz płatności do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja.

Zgodnie z treścią § 6 ust.1 rozporządzenia z 9 marca 2009r. płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli:

1) rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie;

2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni:

a) trwałych użytków zielonych lub

b) upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, lub

c) mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 r. o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki

– także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim.

Zgodnie z treścią § 8 ust.1 rozporządzenia z 9 marca 2009r. w przypadku gdy rolnik nie spełnia wymagań określonych w § 6 ust. 1, płatność zwierzęca przysługuje mu, jeżeli w latach 2004-2006 nie występował z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, z późn. zm.) oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zwanej dalej "ustawą", a ponadto:

1) przyznano temu rolnikowi płatność zwierzęcą na podstawie:

a) § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 i Nr 69, poz. 462), zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 13 marca 2007 r.", lub

b) § 6 albo 7 rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r. lub

2) w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku rolnik lub jego małżonek był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie.

W myśl § 10 ust.1 wymienionego rozporządzenia w przypadku nabycia gruntów rolnych przez rolnika, który nie spełnia warunków do przyznania płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje mu, jeżeli nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r.

Zgodnie z treścią § 8 ust.1 rozporządzenia z 11 marca 2010r. w przypadku ubiegania się o płatność zwierzęcą w związku z nabyciem gruntów rolnych przez rolnika, o którym mowa w § 10 ust. 1 albo ust. 3 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin, rolnik ten do wniosku o przyznanie tej płatności dołącza:

1) oświadczenie o przeniesieniu na jego rzecz własności wszystkich gruntów rolnych, o których mowa w § 10 ust. 1 albo ust. 3 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin, zawierające imię i nazwisko albo nazwę oraz numer identyfikacyjny nadany zbywcy gruntów;

2) umowę, na podstawie której została nabyta własność wszystkich gruntów rolnych, o których mowa w § 10 ust. 1 albo ust. 3 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin, albo kopię takiej umowy, potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji, albo odpis orzeczenia sądu, na podstawie którego została nabyta własność tych gruntów;

3) jeżeli nabycie własności wszystkich gruntów rolnych, o których mowa w § 10 ust. 1 albo ust. 3 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin, nastąpiło w wyniku dziedziczenia:

a) prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo

b) gdy nie zostało zakończone postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku:

– zaświadczenie sądu o zarejestrowaniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku albo

– kopię wniosku o stwierdzenie nabycia spadku potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez sąd albo notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, wraz z potwierdzeniem nadania tego wniosku w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo kopią tego potwierdzenia poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, albo

c) zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza;

4) zgodę pozostałych współwłaścicieli na przyznanie płatności zwierzęcej temu współwłaścicielowi, który składa wniosek o przyznanie tej płatności, jeżeli nabyte grunty są przedmiotem współwłasności, zawierającą imiona i nazwiska współwłaścicieli, nadane im numery identyfikacyjne, a w przypadku gdy numer taki danemu współwłaścicielowi nie został nadany - jego PESEL albo kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości, jeżeli ten współwłaściciel nie posiada obywatelstwa polskiego.

W myśl art.23 ust.1 rozporządzenia nr 1122/2009 z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13,jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiła się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem żądania skarżącej jest przyznanie płatności zwierzęcej na 2013r. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w okresie od 15 września 2012r. do 14 marca 2013r. ani H.G. ani jej małżonek nie byli posiadaczami bydła lub owiec lub kóz lub koni wpisanych lub zgłoszonych do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych. Okoliczność ta jest niesporna. Nie została zatem spełniona przesłanka przyznania płatności zwierzęcej określona w § 8 ust.1 rozporządzenia z 9 marca 2009r.

Dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji H.G. podniosła, że zwierzęta posiadał jej brat W.S. zmarły w dniu 24 lipca 2012r. Skarżąca podniosła, że po śmierci brata zwierzęta gdzieś poginęły i nie wiadomo co się z nimi stało. W związku z podniesieniem tej okoliczności rozważenia wymaga kwestia czy spełnione zostały przesłanki przyznania płatności zwierzęcej określone w § 10 ust.1 rozporządzenia z 9 marca 2009r.

Z wymienionego przepisu wynika, że następcy prawnemu rolnika, któremu przyrzynano płatność zwierzęcą przysługuje ta płatność w przypadku nabycia na własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością rolnika. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika czy W.S. przyznano płatność zwierzęcą. W aktach administracyjnych brak jest informacji w tej kwestii. Nawet jednak gdyby brat skarżącej pobierał płatność zwierzęcą to i tak nie zostało wykazane, że H.G. nabyła w całości grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego W.S. Należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią § 8 ust.1 pkt.3 rozporządzenia z 11 marca 2010r. w razie nabycia własności gruntów rolnych, o których mowa w § 10 ust.1 rozporządzenia z 9 marca 2009r., w wyniku dziedziczenia winno być to wykazane prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zaświadczeniem sądu o zarejestrowaniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku lub też zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia sporządzonym przez notariusza. Skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu, o którym mowa w § 8 ust.1 pkt.3 rozporządzenia z 11 marca 2010r., stwierdzającego nabycie w drodze dziedziczenia gospodarstwa rolnego W.S. Nie zostały zatem spełnione przesłanki przyznania płatności zwierzęcej określone w § 10 ust.1 rozporządzenia z 9 marca 2010r.

Wspomnieć tylko należy, iż końcowej części zaskarżonej decyzji podniesiono, że organowi z urzędu jest wiadomo, że aktem poświadczenia dziedziczenia z dnia 7 sierpnia 2012r. spadek po W.S. nabyła jego córka E.S.

W ocenie sądu H.G. nie spełnia żadnych przesłanek przyznania jej płatności zwierzęcej, o których mowa w § 8 i 10 rozporządzenia z 9 marca 2009r. Skarżąca nie wykazała, że spełnia warunki do otrzymania tej płatności. Również pełnomocnik skarżącej na rozprawie nie potrafił wyjaśnić z jakiego tytułu ubiega się ona o przyznanie płatności zwierzęcej. W skardze H.G. opisuje okoliczności w jakich doszło do śmierci brata, wyjaśnia swoją trudną sytuację rodzinną i życiową po zgonie brata a także podnosi, że zwierzęta gdzieś poginęły ale nie wiadomo jak. Wymienione okoliczności nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Płatności zwierzęce nie są bowiem przyznawane z uwagi na trudną sytuację rodzinną, życiową i materialną rolnika tylko w razie spełnienia przesłanek określonych w rozporządzeniu z 9 marca 2009r. H.G. tych wymogów nie spełnia.

Nadto w zaskarżonej decyzji słusznie podniesiono, że wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej w związku ze śmiercią brata został złożony po upływie wymaganego terminu. Wnioski o przyznanie płatności zwierzęcej są składane w okresie od 15 marca do 15 maja i tylko w sytuacjach nadzwyczajnych wniosek może być złożony najpóźniej w ciągu następnych 25 dni kalendarzowych czyli do 9 czerwca. H.G. natomiast dopiero w odwołaniu z 11 kwietnia 2014r. zgłosiła po raz pierwszy wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej w związku z nabyciem gospodarstwa rolnego zmarłego brata. Wniosek zatem został złożony po upływie wymaganego terminu. Już chociażby z tego powodu brak było podstaw do przyznania płatności zwierzęcej. Organy administracji trafnie zatem odmówiły uwzględnienia żądania skarżącej.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. H.G. nie spełnia przesłanek do otrzymania płatności zwierzęcej a ponadto jej wniosek o przyznanie tej płatności z tytułu nabycia gospodarstwa rolnego po zmarłym bracie został złożony po upływie wymaganego terminu. Organy administracji słusznie odmówiły przyznania tej płatności. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę H.G.

Na podstawie art.250 p.p.s.a. w związku z § 14 ust.2 pkt.1c.) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2012r. poz.490 z późn. zm.) sąd przyznał radcy prawnemu M.A. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.

bg