Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 347/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2006-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 19 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2006 roku sprawy ze skargi S. R. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" roku nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu l instancji, 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" r. nr "[...]" Prezydent Miasta E. orzekł o wymeldowaniu S. R. z pobytu stałego przy ul. "[...]" w E. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, iż S. R. opuścił przedmiotowy lokal.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. R. podnosząc, że zamieszkuje w mniejszym budynku określanym jako tzw. budynek gospodarczy na terenie posesji przy ul. "[...]" w E. Odwołujący się argumentował, że budynek ten był przewidziany od początku jego budowy jako budynek mieszkalny i tak został zbudowany. Według odwołującego się przedmiotem wniosku M. R. o wymeldowanie S. R. z pobytu stałego, nie było ustalenie, czy mniejszy budynek mieszkalny w którym zamieszkuje odwołujący się powinien posiadać inny numer porządkowy, niż większy dom jednorodzinny.

Organ I instancji niesłusznie uznał, iż odwołujący się faktycznie zmienił miejsce zamieszkania, przeprowadzając się do miejscowości S.

Decyzją z dnia "[...]"r. nr "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy argumentował, iż art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) stanowi, że właściwy organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z wniosku M. R. o wymeldowanie wynika, iż ojciec S. R. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania przy ul. "[...]" w E. Z zeznań M. R. złożonych w trakcie przesłuchania w dniu 25 października 2005r. wynika, że S. R. zamieszkiwał przy ul. "[...]" w E. od 1993r. do 1999r., zaś w 1999r. wyprowadził się i zamieszkiwał w budynku gospodarczym usytuowanym na terenie posesji. Od kwietnia 2003r. w budynku gospodarczym przebywa sporadycznie, bowiem zamieszkuje w miejscowości S. Przesłuchany w dniu 29 listopada 2005r. S. R. zeznał z kolei, iż zamieszkuje w budynku gospodarczym położonym na terenie posesji przy ul. "[...]". Wyjaśnił, iż nie zamieszkuje wspólnie z synem, który zajmuje dom mieszkalny. Podał, iż posiada klucze do budynku gospodarczego, w którym przechowuje swoje rzeczy. Wyjaśnił, iż zawarł z synem umowę dożywotniego zamieszkiwania w budynku gospodarczym. Budynek ten nie posiada numeru porządkowego.

Dalej organ odwoławczy powołując się na pismo Komendanta Powiatowego Policji w E. z 14 listopada 2005r. wskazał, iż S. R. przebywa w S. przy ul. "[...]", a w czasie wizyty Policji w dniu 29 listopada 2005r. na posesji przy ul. "[...]" nie zastano S. R.

Oceniając zebrany materiał dowodowy organ odwoławczy uznał, że S. R. opuścił lokal przy ul "[...]" w E. w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i dalsze zameldowanie stanowiłoby tzw. fikcję meldunkową. Organ wyjaśnił, iż w obecnym stanie prawnym meldunek to jedynie rejestracja miejsca pobytu i nie rodzi żadnych praw do lokalu. Zameldowanie w lokalu służy jedynie celom ewidencyjnym i jest potwierdzeniem faktycznego pobytu w lokalu.

W ocenie organu odwoławczego odrębnym zagadnieniem jest kwestia zameldowania S. R. w budynku gospodarczym położonym na terenie posesji przy ul. "[...]" w E. Organ podniósł, iż numer "[...]" jest numerem porządkowym budynku, a nie numerem całej posesji i znajdujących się na niej wszystkich budynków (gospodarczych i mieszkalnych). Zgodnie z art. 9b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie na pobyt stały następuje pod oznaczonym adresem. Adres określa się przez podanie nazwy miasta, ulicy, numeru domu i lokalu (pomieszczenia) oraz nazwy województwa.

Informacyjnie organ wskazał, że gdy syn nie wywiązuje się z zawartej umowy dożywotniego użytkowania budynku gospodarczego to S. R. może dochodzić swych roszczeń w drodze postępowania sądowego.

W skardze na decyzję Wojewody S. R. podniósł, że nie jest prawdą, iż wyprowadził się z ul. "[...]" w E. do L. P. zamieszkałej w S. Wskazał, iż wprawdzie organ I instancji zakwestionował przeprowadzkę skarżącego do S., niemniej jednak orzekł o wymeldowaniu skarżącego z adresu przy ul. "[...]", ponieważ stwierdził, iż skarżący wyprowadził się do wyremontowanego budynku gospodarczego znajdującego się na posesji przy ul "[...]". Skarżący ponownie wskazał, iż organ I instancji wykroczył poza zakres wniosku o wymeldowanie z pobytu stałego, gdyż jego przedmiotem nie było ustalenie, czy mniejszy budynek mieszkalny, w którym zamieszkuje skarżący powinien posiadać odrębny numer porządkowy, niż większy dom jednorodzinny. Dopiero wyjaśnienie tej kwestii w ocenie skarżącego pozwala rozpoznać wniosek M. R.

Ponadto skarżący podważył ustalenie Policji poczynione co do zamieszkiwania skarżącego w S. oraz wskazał, iż od czasu podjęcia przez organ I instancji krzywdzącej dla skarżącego decyzji o wymeldowaniu M. R. wyłączył w budynku w którym skarżący zamieszkuje prąd i ciepłą wodę.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przepisem tym ustawodawca określił materialnoprawne przesłanki uprawniające właściwy organ do podjęcia decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego. Z mocy art. 9 ust. 2b ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu.

Z pobytem stałym wiąże się wola koncentracji w danym miejscu spraw życiowych określonej osoby, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2001 r., V SA 1496/00, baza Lex nr 54454). Należy też zwrócić uwagę, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., orzekającego o niezgodności z Konstytucją RP art. 9 ust. 2 w/w aktu normatywnego (sygn. akt K 20/01, publ. Dz, U. z 2002 r., Nr 78, póz. 716) i stosownej zmiany ustawy, zameldowanie w lokalu jest instytucją służącą wyłącznie celom ewidencyjnym, potwierdzającą fakt pobytu w danym lokalu.

W niniejszej sprawie jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ wymeldował skarżącego z lokalu przy ul. "[...]" uznając, iż skarżący ten lokal opuścił. Podał, iż odrębną kwestią jest sprawa zameldowania skarżącego w budynku gospodarczym, położonym na terenie posesji przy ul. "[...]". Organ odwoławczy uznał, iż numer "[...]" jest numerem porządkowym budynku nie zaś całej posesji.

Z akt sprawy wynika, iż na nieruchomości należącej do M. R. znajduje się budynek mieszkalny, w którym zamieszkuje M. R. oraz drugi budynek, w którym zamieszkuje skarżący. Budynek ten jest określany przez strony postępowania jako budynek gospodarczy, który jest przystosowany do zamieszkania. Z wyjaśnień skarżącego wynika, iż zamieszkuje on w budynku gospodarczym, gdzie posiada swoje rzeczy osobiste. Do budynku tego skarżący posiada klucze. Z zamieszkiwaniem w tym budynku skarżący wiąże także swoje centrum życiowe. M. R. w dniu 30 listopada 2005r. zeznał (zmieniając swoje wcześniejsze wyjaśnienia w sprawie z 25 października 2005r.), że ostatnio jego ojciec przebywa częściej w tymże budynku, niż u swojej znajomej w miejscowości S. W postępowaniu administracyjnym nie ustalono więc, by skarżący opuścił budynek gospodarczy położony na posesji przy ul. "[...]" w E. Wykazano natomiast z całą pewnością, iż skarżący nie zamieszkuje w budynku mieszkalnym wraz z M. R.

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, iż w obecnym stanie prawnym meldunek jest jedynie rejestracją miejsca pobytu i nie rodzi żadnych praw do lokalu. Nie można natomiast podzielić stanowiska wojewody, iż numer "[...]" jest jedynie numerem porządkowym budynku mieszkalnego położnego przy ul. "[...]" w E. Stosownie do treści § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości (Dz. U. Nr 243, poz. 2432) z zastrzeżeniem § 4 i 5, każda nieruchomość powinna mieć jeden numer porządkowy. Tym samym numerem porządkowym oznacza się również budynki położone na nieruchomości, nawet jeżeli stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Powyższe oznacza co do zasady, iż każda nieruchomość winna mieć numer porządkowy, a każdy budynek na tejże nieruchomości oznaczony jest tym samym niejako pochodnym numerem porządkowym co nieruchomość, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w § 4 i 5 rozporządzenia.

Z 4 ust. 1 rozporządzenia wynika, iż nieruchomość, na której znajduje się więcej niż jeden budynek położony frontem do ulicy, oznacza się numerem porządkowym złożonym z kilku kolejnych numerów, stosownie do liczby istniejących na tej nieruchomości budynków położonych frontem do ulicy. W przypadku gdy kolejnych numerów jest więcej niż trzy, podaje się numer najniższy i najwyższy, oddzielone myślnikiem. Budynki, o których mowa w ust. 1, oznacza się kolejnymi numerami, które składają się na numer nieruchomości (§ 4 ust. 2 rozporządzenia).

Natomiast § 5 ust. 1 rozporządzenia stanowi, iż jeżeli na nieruchomości oprócz budynku przylegającego do ulicy znajduje się jeden lub większa liczba budynków położonych w głębi nieruchomości, wówczas budynki te oznacza się numerem porządkowym, który ma cała nieruchomość, z dodatkowym oznaczeniem kolejnymi wielkimi literami alfabetu łacińskiego, z wyłączeniem liter właściwych wyłącznie językowi polskiemu. Przepisu § 5 ust. 1 nie stosuje się jednak do budynków z pomieszczeniami nieprzeznaczonymi na stały pobyt ludzi, w szczególności budynków gospodarczych oraz magazynowych. Budynki te można oznaczać numerem porządkowym w sposób określony w ust. 1, na wniosek właściciela nieruchomości (§ 5 ust. 2 rozporządzenia).

Organy rozstrzygając o wymeldowaniu skarżącego nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości, jaka jest numeracja porządkowa budynków znajdujących się na posesji przy ul. "[...]" w E. Nie odniosły się ponadto do przeznaczenia budynku gospodarczego w rozumieniu § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia (w sytuacji, gdyby budynek gospodarczy położny był w głębi nieruchomości w rozumieniu tego przepisu), w którym zamieszkuje skarżący, nie wskazując, czy w ich ocenie budynek ten jest przeznaczony na stały pobyt ludzi. Należy przyjąć, iż budynki gospodarcze wymienione w § 5 ust. 2 rozporządzenia, które nie są przeznaczone na stały pobyt ludzi mają ten sam numer porządkowy, co nieruchomość na której budynek się znajduje.

Skoro więc w sprawie nie ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, jaki numer ma budynek gospodarczy, w którym zamieszkuje skarżący, to przyjąć należy, iż wymeldowanie skarżącego z wymienionego adresu było więc co najmniej przedwczesne. Z uwagi na okoliczność, iż dane znajdujące się w ewidencji ludności odpowiadać powinny stanowi faktycznemu, organ nie był uprawiony do wymeldowania skarżącego ze wskazanego adresu, do czasu ustalenia prawidłowej numeracji budynków znajdujących się na nieruchomości oznaczonej numerem porządkowym "[...]" przy ul. "[...]" w E. Skoro skarżący przebywa w jednym z budynków znajdujących się na tej nieruchomości, oznacza to, iż budynek w którym skarżący zamieszkuje może być także oznaczony numerem "[...]", w konsekwencji więc skarżący może przebywać pod adresem "[...]" w E.

W sprawie o wymeldowanie bez znaczenia prawnego pozostaje natomiast okoliczność posiadania przez skarżącego (na co skarżący wskazuje) ewentualnej umowy o dożywocie zawartej przez skarżącego z M. R. Jak wskazano wyżej w obecnym stanie prawnym zameldowanie ma na celu jedynie potwierdzenie faktycznego pobytu pod danym adresem. Ewentualne spory z umowy o dożywocie związane z prawem skarżącego do zamieszkiwania w budynku gospodarczym rozstrzygnąć może jedynie sąd powszechny.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji winien przede wszystkim ustalić prawidłową numerację budynków znajdujących się na nieruchomości oznaczonej numer porządkowym "[...]" położonej przy ul. "[...]" w E. Po ustaleniu tejże numeracji możliwe będzie dopiero przeprowadzenie postępowania administracyjnego mającego na celu rozpatrzenie wniosku M. R. o wymeldowanie skarżącego.

Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 tejże ustawy.