Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 83/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 1, art. 59 ust. 1, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 25
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
article: art. 4, art. 15 § 1 pkt 4, § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 25 września 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Burmistrza Miasta M. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta M. a Prezydentem Miasta Ł. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy skierowania A. Z. do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Burmistrza Miasta M. jako organ właściwy w sprawie


UZASADNIENIE

I OW 83/18

Uzasadnienie

Burmistrz Miasta [...], działając na podstawie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), dalej p.p.s.a., wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta [...] a Prezydentem Miasta [...], przez wskazanie Prezydenta Miasta [...] jako organu właściwego do rozpoznania sprawy skierowania A. Z. do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że A. Z. posiada stałe zameldowanie w [...] przy ul. [...] m. [...], a w prywatnym Domu Opieki "[...]" w [...] jedynie tymczasowo przebywa, umieszczona tam przez siostrzenicę wobec znacznego pogorszenia stanu zdrowia i konieczności zapewnienia stałej i codziennej opieki. Organ wyjaśnił, że A. Z. przebywała w [...] ZOZ w [...] w dniach od [...] grudnia 2016 r. do [...] stycznia 2017 r. Dyrektor tej placówki wystąpił z wnioskiem do Sądu Rejonowego VII Wydziału Rodzinnego i Nieletnich w [...] o umieszczenie A. Z. w domu pomocy społecznej bez jej zgody. Sąd Rejonowy, postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., [...], przyjął A. Z. do domu pomocy społecznej bez jej zgody.

W ocenie Burmistrza Miasta [...] A. Z. mieszka na stale w [...]. W dniu złożenia wniosku o umieszczenie jej w DPS, jak i w innych załączonych dokumentach, to mieszkanie w [...] przy ul. [...] m. [...] było miejscem jej zamieszkania, a w [...] przebywa tymczasowo.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Prezydent Miasta [...] wniósł o wskazanie, że organem właściwym do rozpoznania sprawy jest Burmistrz Miasta [...].

Organ podniósł, że w sprawie dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej właściwą do jej rozstrzygnięcia będzie zawsze gmina miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej, co wynika z art. 59 ust. 1 w związku z art. 101 ust. 1 u.p.s.

Skoro zatem miejscem zamieszkania A. Z. w dacie skierowania jej do DPS były [...], to organem właściwym do załatwienia sprawy jest Burmistrz Miasta [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W niniejszej sprawie spór jaki zaistniał pomiędzy Burmistrzem Miasta [...] a Prezydentem Miasta [...] jest sporem negatywnym, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania sprawy skierowania A. Z. do domu pomocy społecznej.

Stosownie do art. 54 ust. 1 u.p.s. osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w takiej placówce wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.).

Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.p.s. właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", co oznacza, że należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu, zawartą w przepisach Kodeksu cywilnego. Przepis art. 25 k.c. stanowi, że miejscem zamieszkania osoby jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, przy czym ustalenie tego zamiaru powinno być oparte o kryteria zobiektywizowane. O zamieszkiwaniu można mówić więc wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem aktywności życiowej danej osoby fizycznej.

Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy zwrócić uwagę, że A. Z. jest wprawdzie zameldowana na stałe w [...], ale od momentu znacznego pogorszenia stanu jej zdrowia przebywa w prywatnym ośrodku w [...]. Umieszczona tam została przez siostrzenicę wobec znacznego pogorszenia stanu zdrowia i konieczności zapewnienia stałej i codziennej opieki. Z akt sprawy wynika bowiem, że A. Z. nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji. Nie ulega przy tym wątpliwości, że nie jest ona aktualnie w stanie powrócić do poprzedniego miejsca zamieszkania w [...]. A zatem to Miasto [...] stanowi aktualnie centrum aktywności życiowej osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej. W chwili obecnej, ze względu na stan zdrowia zainteresowanej, nie można przyjąć odmiennego stanowiska (por. postanowienie NSA z 13 czerwca 2017 r., I OW 89/17).

Dowodzi to, że A. Z. przebywa w [...] z zamiarem stałego pobytu. Skoro tak, to Burmistrz Miasta [...] jest właściwy do rozpatrzenia sprawy dotyczącej skierowania A. Z. do domu pomocy społecznej.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.