Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 675/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 3 lit. g)
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Teza: Nie ma wystarczających przyczyn, które wynikając z wykładni systemowej lub celowościowej uzasadniałyby, wbrew wykładni językowej przepisu art. 3 lit. g) rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102/1 z dnia 11 kwietnia 2006 ze zm.), jego zawężającą interpretację, ograniczającą jego stosowanie wyłącznie do prób drogowych do celów rozwoju technicznego. Powołany przepis dotyczy bowiem jazdy próbnej w ramach napraw albo konserwacji pojazdu dokonywanych po wykonanych naprawach, mających na celu utrzymanie pojazdu w sprawności technicznej. Powołane rozporządzenie nie obejmuje np. jazdy z serwisu samochodowego na stację paliw w celu uzupełnienia paliwa lub jazd próbnych dokonywanych przez potencjalnego nabywcę pojazdu przed zawarciem umowy sprzedaży.

TEZY

Nie ma wystarczających przyczyn, które wynikając z wykładni systemowej lub celowościowej uzasadniałyby, wbrew wykładni językowej przepisu art. 3 lit. g) rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102/1 z dnia 11 kwietnia 2006 ze zm.), jego zawężającą interpretację, ograniczającą jego stosowanie wyłącznie do prób drogowych do celów rozwoju technicznego. Powołany przepis dotyczy bowiem jazdy próbnej w ramach napraw albo konserwacji pojazdu dokonywanych po wykonanych naprawach, mających na celu utrzymanie pojazdu w sprawności technicznej. Powołane rozporządzenie nie obejmuje np. jazdy z serwisu samochodowego na stację paliw w celu uzupełnienia paliwa lub jazd próbnych dokonywanych przez potencjalnego nabywcę pojazdu przed zawarciem umowy sprzedaży.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. NSA Stanisław Śliwa Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków – Śródmieście Zachód ze skargi kasacyjnej W. Spółki jawnej w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 648/14 w sprawie ze skargi W. Spółki jawnej w T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz W. Spółki jawnej w T. 500 (pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 648/14, oddalił skargę W. Spółki jawnej w T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.

Inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Krakowie w dniach 25 lutego – 1 marca 2013 r. przeprowadził kontrolę przedsiębiorstwa W. Sp. j. w T. Przedmiotem kontroli była: zgodność prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie uprawnień do wykonywania przewozów drogowych określonych w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.; powoływanej dalej jako: u.t.d.) oraz przepisach wykonawczych do tej ustawy; zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie regulacji czasu pracy kierowców określonych w przepisach rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102/1 z dnia 11 kwietnia 2006 ze zm.; powoływanego dalej jako: rozporządzenie 561/2006), rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE. L z 1985.370.8; dalej jako: rozporządzenie nr 3821/85), Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe AETR (Dz. U. 1999, 1086 i 1087) oraz ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.). Ustalenia kontroli udokumentowano w protokole kontroli z dnia 1 marca 2013 r.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Krakowie nałożył na W. Sp. j. karę pieniężną w wysokości 5.350 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowił: - brak w okazanej wykresówce wpisów o stanie licznika kilometrów w chwili zakończenia użytkowania pojazdu; - okazanie podczas kontroli wykresówki niezawierającej wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - za każdą wykresówkę; oraz - nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła W. Sp. j., domagając się jej uchylenia w całości z powodu naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 68 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.) poprzez niedokładne rozpatrzenie sprawy i ustalenie stanu faktycznego niezgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, niepoinformowanie przed wydaniem decyzji o zakończeniu postępowania i niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto w ocenie spółki naruszono art. 4 pkt 22 u.t.d. W uzasadnieniu strona stwierdziła m.in., że przejazd pojazdem, za który nałożono karę pieniężną nie podlegał przepisom rozporządzenia nr 561/2006, gdyż przewóz był związany z wykonaniem próby drogowej w celu naprawy i konserwacji pojazdu. W ocenie skarżącej, błędne jest stanowisko organu I instancji, iż wyłączenie tego rodzaju dotyczy wyłącznie tzw. laboratoriów drogowych. Skarżąca nie zgodziła się również z naruszeniem lp. 6.3.6 załącznika nr 3 do u.t.d. wskazując, że zakwestionowana wykresówka zawiera wymagany wpis, zaś brak dwóch kilometrów niezarejestrowanych na wykresówce wynikał z konieczności wykonania przejazdu w celu naprawy serwisowej. Aktywność kierowcy udokumentowano zaświadczeniem o nieprowadzeniu pojazdu. Zdaniem spółki, organ nie zastosował art. 92c u.t.d. mimo braku jej odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, a nadto nie uwzględnił możliwości zastosowania art. 92b powołanej ustawy. Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu o niewłaściwej organizacji przewozów w przedsiębiorstwie, bowiem samo zaistnienie naruszenia przepisów nie świadczy o źle zorganizowanej pracy kierowców.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił w całości decyzję I instancji i nałożył na W. Sp. j. karę pieniężną w wysokości 5.000 zł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podczas kontroli nie okazano wykresówki z przejazdu pojazdu o nr rej. [...] z dnia 29 czerwca 2012 r. na odcinku 27 km. Prawidłowość ustaleń w tym zakresie potwierdzają: dowód z zeznań wspólnika spółki R. B. z dnia 3 czerwca 2013 r. oraz dowód z karty pobrania zapisów z urządzenia rejestrującego z dnia 25 lutego 2013 r. W dniu 29 czerwca 2012 r. pojazd był prowadzony przez R. B. bez wykresówki włożonej do tachografu. Organ odwoławczy stwierdził, iż brak było podstaw do przyjęcia, iż przejazd podlegał wyłączeniu określonemu w art. 3 lit. g) rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Skarżąca nie przedstawiła dowodów w postaci np. faktur VAT za wykonanie usługi naprawy pojazdu w dniu 29 czerwca 2012 r., a załączonego do odwołania oświadczenia serwisu organ nie uznał za wiarygodny dowód, bowiem w jego treści wskazano dokładną wartość rzekomej jazdy próbnej tj. 27 kilometrów, w sytuacji, gdy wartość tę podano dopiero w protokole kontroli z dnia 1 marca 2013 r. Zdaniem organu odwoławczego, wskazany dowód jest zatem niewiarygodny w zakresie rzeczywistego wykonania naprawy serwisowej i nie może zostać uwzględniony, a w konsekwencji organ I instancji zasadnie nałożył na spółkę karę pieniężną za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi.

Organ II instancji uchylił karę w wysokości 50 zł nałożoną z powodu braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów - stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia użytkowania pojazdu - tj. za naruszenie lp. 6.3.6.6 zał. nr 3 do ww. ustawy. W ocenie organu, nie doszło do naruszenia wskazanego przepisu i wymierzona w tym zakresie kara pieniężna jest niesłuszna. Zdaniem organu, w sprawie nie doszło również do naruszenia polegającego na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - tj. lp. 6.3.8 zał. nr 3 do u.t.d. Kara pieniężna wymierzona w tym zakresie w wysokości 300 zł została uznana za niesłuszną i podlegała uchyleniu.

Organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zgromadzony nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących na konieczność zastosowania art. 92c u.t.d. Skarżąca nie przedstawiła ani w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie, ani w toku postępowania żadnych dowodów na okoliczność braku wpływu na powstanie naruszenia, ograniczając się w odwołaniu wyłącznie do tez kwestionujących jej odpowiedzialność. W ocenie organu, w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania również art. 92b, gdyż przepis ten stosowany jest wyłącznie w sprawach, w których wykryto i stwierdzono naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i okresów odpoczynku. Nie ma on więc zastosowania w sprawach związanych z użytkowaniem urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), tj. art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 156 § 1 k.p.a., poprzez niedostrzeżenie, że zostały spełnione przesłanki z art. 92a ust. 4 u.t.d. w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne i potwierdzające je dowody (pismo z warsztatu) uzasadniały odmowę wszczęcia postępowania w stosunku do pracodawcy i stanowiły podstawę do jego umorzenia. W skardze zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., tj. art. 7, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej oraz nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów i niepodanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącej odmówiono wiarygodności. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu bierność w postępowaniu podnosząc, że organ nie wezwał o dostarczenie faktury oraz nie przeprowadził dowodu z przesłuchania świadka. Spółka podkreśliła, że wykonuje przewozy drogowe na potrzeby własne - ma własną bazę handlową i tylko w tym zakresie używa pojazdów, zaś kierowcy "mieszczą się" w ośmiogodzinnym czasie pracy, a weekendy mają wolne. Zdaniem skarżącej, kontrola w przedsiębiorstwie nie wykazała żadnych uchybień. Z protokołu kontroli oraz z decyzji wynika jednoznacznie, że przejechanie 27 km miało na celu regulację układu wtryskowego. Strona przedstawiła oświadczenie warsztatu potwierdzającego wyłączony przejazd oraz fakturę z wcześniejszego wykonania tej naprawy, jednakże przejazdy i naprawy reklamacyjne odbyły się w dniu 29 czerwca 2012 r. Kwestionowany przejazd odbył się zatem w ramach jazdy próbnej, a ilość przejechanych kilometrów wynikała ze stanów licznika wpisanych przez kierowców.

Skarżąca podniosła, że organ odwoławczy dokonał błędnej interpretacji art. 3 pkt g) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i niezasadnie przyjął, iż przepis ten nie ma zastosowania w sprawie mimo, że dotyczy pojazdów poddawanych próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego w całości podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym przeprowadzonej w dniu 2 października 2014 r. pełnomocnik skarżącej spółki wyjaśnił m.in., że wskazanie w oświadczeniu serwisu przebytej jazdy próbnej - 27 km wynika z faktu, że jazda ta odbywała się po obwodnicy [...] i odległość ta jest powszechnie znana. W ocenie pełnomocnika, wyłączenie z art. 3 lit. g) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 dotyczy jazdy próbnej po naprawie wraz z mechanikiem i wskazana sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Wyrokiem z dnia 2 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organów w zakresie interpretacji art. 3 lit. g) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, zgodnie z którym przepis ten dotyczy wyłączenie dwóch grup pojazdów, tj. pojazdów poddawanych próbom drogowym oraz pojazdów, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu (zarówno nowych, jak i przebudowanych). Sąd wskazał, że cele, do jakich mogą być przeznaczone pojazdy z pierwszej grupy, aby mogły pozostawać poza zakresem przedmiotowym rozporządzenia nr 561/2006 zostały ściśle określone, bowiem pojazdy te powinny być testowane do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji. Zdaniem WSA, okolicznością bezsporną jest, iż kwestionowany przejazd wykonywano pojazdem dopuszczonym do ruchu poprzez dokonanie jego pierwszej rejestracji w dniu 12 listopada 2003 r., a zatem nie należał on do drugiej grupy pojazdów, których dotyczy art. 3 lit. g) powołanego rozporządzenia. Za rozstrzygającą Sąd uznał zatem okoliczność, czy zakwestionowany przejazd drogowy bez użycia urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi był wykonywany pojazdem należącym do pierwszej grupy pojazdów wskazanej w art. 3 pkt g) ww. rozporządzenia.

Za bezsporne WSA uznał, że w dniu 29 czerwca 2012 r. pojazdem o nr [...] wspólnik spółki R. B. wykonywał przejazd po drodze publicznej bez używania w tym czasie wykresówki rejestrującej wskazania w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy oraz przebytej drogi. Ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie nie są sporne. Sąd podkreślił, że rozbieżne stanowiska stron dotyczą zaś rodzaju charakteru tego przejazdu, tj. określenia, czy był to przejazd kontrolny w celach serwisowych, związany z regulacją wtrysku i napędu pompy - jak twierdzi skarżąca, czy też był to przejazd związany z wykonywaniem przewozu - jak twierdzą organy. W ocenie Sądu, argumenty skarżącej nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ w postępowaniu odwoławczym spółka przedłożyła oświadczenie serwisu z dnia 4 listopada 2013 r., z którego wynika, iż w dniu 29 czerwca 2012 r. we wskazanym samochodzie wykonano naprawę i w celu sprawdzenia jej prawidłowości przeprowadzono jazdę próbną na dystansie 27 km. Do skargi dołączono zaś oświadczenie serwisu z dnia 17 marca 2013 r., z którego wynika, iż w dniu 1 czerwca 2012 r. został wykonany okresowy przegląd samochodu, który ujawnił niesprawność układu paliwowego. Naprawę wykonano i potwierdzono fakturą VAT nr [...]. Następnie, w ramach reklamacji powyższej usługi, w dniu 29 czerwca 2012 r. wykonano naprawę, po której odbyto jazdę próbną na dystansie 27 km. Kierującym był R. B.

W ocenie Sądu, przedłożone przez skarżącą dowody oraz składane wyjaśnienia nie spełniają przesłanek, o których mowa w art. 3 lit. g) rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko organów, że przedmiotowe wyłączenie nie dotyczy każdego przejazdu drogowego dowolnym pojazdem po naprawie albo konserwacji lecz pojazdów poddawanych próbom drogowym do celów rozwoju technicznego. WSA podkreślił, że powołany przepis stanowi wyjątek od zasady obowiązkowego rejestrowania na wykresówce określonych danych, co oznacza, że nie może on być interpretowany rozszerzająco. Sąd nie podzielił zatem stanowiska spółki i stwierdził, że przepis ten nie obejmuje wszystkich przejazdów drogowych wykonywanych po jakiejkolwiek naprawie albo konserwacji. Interpretowane w ten sposób pojęcie naprawy byłoby zbyt szerokie i prowadziłoby do zaprzeczenia istoty wyjątków określonych w tym przepisie. Wyrwane z kontekstu tego przepisu słowo "naprawa" prowadzi do zastąpienia wyjątkowego przypadku, jakim jest naprawa pojazdu poddawanego próbom drogowym do celów rozwoju technicznego – powszechnymi przypadkami tzw. jazd próbnych czy serwisowych po wykonanych naprawach, mających na celu utrzymanie pojazdu w sprawności technicznej. Sąd I instancji stwierdził również, że dokonując interpretacji powyższego przepisu należy uwzględnić inne przypadki wyłączenia powołanego rozporządzenia od zastosowania w odniesieniu do przewozów drogowych o wyjątkowym charakterze, wymienionych w pozostałych punktach art. 3 tego rozporządzenia. Ustawodawca wyłączył bowiem stosowanie przepisów rozporządzenia do przewozów drogowych wykonywanych m.in. pojazdami używanymi do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km, o dopuszczalnej maksymalnej prędkości nieprzekraczającej 40 km/h, należącymi do określonych służb i używanymi w określonym celu, czy też posiadającymi status pojazdów zabytkowych zgodnie z przepisami państwa członkowskiego i wykorzystywanych do niehandlowego przewozu osób lub rzeczy. Podniesiona przez spółkę okoliczność wykonywania jazdy próbnej po naprawie nie ma, zdaniem WSA, charakteru "wyjątkowego" przewozu drogowego, o którym mowa w przedstawionym przepisie, gdyż naprawa ta nie dotyczyła pojazdu poddawanego próbom drogowym do celów rozwoju technicznego. W konsekwencji Sąd uznał, że ustalenia organów obu instancji wynikają z prawidłowo zebranego materiału dowodowego, zaś jego ocena w kontekście przepisów ustawy o transporcie drogowym i rozporządzenia (WE) nr 561/2006 nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem WSA, organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i dokonały prawidłowej jego oceny.

W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej nie ma zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., wyłączający odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł on przewidzieć. Skarżący nie przedłożył dowodów, z których wynikałoby, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu lub, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń czy okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów u.t.d. ma rozszerzony zakres, wobec czego ponosi on konsekwencje zarówno niewłaściwej organizacji przedsiębiorstwa, jak i braku należytego nadzoru nad osobami, którymi się posługuje (kierowcami). Odpowiedzialność taka ma charakter administracyjny i nie opiera się na zasadzie winy, a do stwierdzenia jej wystąpienia wystarczające jest uznanie przepisów o transporcie drogowym za naruszone, nawet jeżeli doszło do tego w sposób niezawiniony.

II

Skargę kasacyjną złożyła W. Spółka jawna.

Wyrok zaskarżyła w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. prawa materialnego, tj.:

- art. 3 pkt g) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przez jego niezastosowanie;

- art. 92 ust. 1 u.t.d. przez jego niewłaściwe zastosowanie do skarżącego, pomimo braku podstaw.

II. prawa procesowego, tj.:

- art. 1 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066; powoływanej dalej jako: p.u.s.a.) w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez Sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i oddalenie skargi, pomimo że w toku postępowania administracyjnego nie odniesiono się rzeczowo do dowodów zaoferowanych przez skarżącego, ani też nie podjęto z urzędu inicjatywy dowodowej dla sprawdzenia stanowiska w sprawie podnoszonego przez skarżącego, przy czym naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że wystąpiła nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie określa art. 183 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie brak jest jednak podstaw do przyjęcia, iż miała w niej miejsce nieważność postępowania. Zwrócić również należy uwagę, iż postępowanie przed Naczelny Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ograniczone jest poszczególnymi zarzutami strony przedstawianymi w środku odwoławczym. Obowiązek badania sprawy w takim zakresie oznacza zatem, iż Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, czyli wskazanymi w niej przepisami prawa materialnego lub procesowego, którym w ocenie strony skarżącej kasacyjnie uchybił Sąd I instancji.

Wywiedziona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a., tj. na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

W takiej sytuacji w pierwszej kolejności kontroli podlegał zarzut naruszenia przepisów postępowania. Zarzut tego rodzaju może być skuteczny w sytuacji, gdy stwierdzone uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sformułowane w sprawie uchybienie procesowe dotyczy naruszenia art. 1 § 1 ust. 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 7, art. 77 i 80 k.p.a. i polega - najogólniej mówiąc – na ich niewłaściwym zastosowaniu i zaniechaniu w ten sposób prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji pomimo, że w toku postępowania administracyjnego nie przeprowadzono prawidłowego postępowania dowodowego w zakresie sprawdzenia stanowiska skarżącego w sprawie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty dotyczące naruszenia tych przepisów są trafne. Skarżąca do odwołania dołączyła oświadczenie serwisu z dnia 4 listopada 2013 r. o wykonaniu naprawy układu paliwowego w samochodzie oraz o przeprowadzonej w ramach reklamacji po tej usłudze jeździe próbnej na dystansie 27 km. Organ zakwestionował wiarygodność tego dowodu, wskazując m.in., że oświadczenie właściciela serwisu nie zostało złożone pod żadnym rygorem za podanie w nim nieprawidłowych informacji, przykładowo pod rygorem odpowiedzialności karnej (s. 5 uzasadnienia decyzji). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie ocenił należycie tej kwestii, ponieważ organ zamiast zakwestionować tego typu oświadczenie, zaznaczając, iż nie zostało złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, powinien przeprowadzić dowód z zeznań świadka (np. właściciela lub pracownika warsztatu). Dopiero po przeprowadzeniu w tym zakresie postępowania dowodowego organ może dokonać oceny dowodów. Dowody można oceniać tylko po ich przeprowadzeniu, a nie przed nim.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie za usprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia art. 3 lit. g) ww. rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady. Sąd I instancji podzielił w tym zakresie stanowisko organów, że wyłączenie, o którym wyżej mowa, nie dotyczy każdego przejazdu drogowego dowolnym pojazdem po naprawie albo konserwacji, ale pojazdów poddawanych próbom drogowym do celów rozwoju technicznego.

Stanowisko to nie jest trafne, ponieważ zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym składzie, nie ma wystarczających przyczyn, które wynikając z wykładni systemowej lub celowościowej uzasadniałyby, wbrew wykładni językowej omawianego przepisu jego zawężającą interpretację, ograniczającą jego stosowanie wyłącznie do prób drogowych do celów rozwoju technicznego.

Należy przyjąć, że art. 3 lit. g rozporządzenia WE nr 561/2006 dotyczy bowiem jazdy próbnej w ramach napraw albo konserwacji pojazdu dokonywanych po wykonanych naprawach mających na celu utrzymanie pojazdu w sprawności technicznej przez kierowcę wraz z mechanikiem albo mechanika, który ma odpowiednie kwalifikacje do kierowania danym pojazdem.

Warto podkreślić, iż także pełnomocnik organu potwierdził na rozprawie, że zwykle analogiczną wykładnię stosuje również Inspekcja Transportu Drogowego w innych sprawach. Należy zauważyć, iż taka wykładnia omawianego przepisu jest także przyjmowana w innych państwach Unii Europejskiej. W nauce prawa podkreśla się w tym kontekście, że wyjątek określony w tym przepisie dotyczy wyłączenie jazd próbnych w celu napraw albo konserwacji pojazdu (por. Peter Mindorf, Unternehmensinterne Fahrten von Autovermietungsfirmen und Sozialvorschriften im Straßenverkehr, SVR - Straßenverkehrsrecht 2008, nr 8, s. 285 i n.). Oznacza to, że nie obejmuje np. jazdy z serwisu samochodowego na stację paliw w celu uzupełnienia paliwa lub jazd próbnych dokonywanych przez potencjalnego nabywcę pojazdu przed zawarciem umowy sprzedaży.

Zasadność ww. zarzutów powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę weźmie pod uwagę wyżej poczynione wywody.

Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.