Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 249/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235(1)
journal: Dz.U. 2018 poz 917
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
article: § 8
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Apollo, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...], nr [...], Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. – dalej: k.p.a.), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917 z późn. zm., dalej: k.p.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 poz. 1367) po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o.o. (dalej: Spółka, strona, skarżąca), od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...], nr [...], o stwierdzeniu u J. C. (dalej: pracownik) choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej wym. w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca1974 r. - Kodeks pracy.

Rozstrzygniecie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z [...], nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. stwierdził u pracownika zatrudnionego w Spółce od 17 stycznia 1997 r. do 24 maja 2018 r. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej w oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z [...].

Przeprowadzone przez PPIS w S. postępowanie wyjaśniające wykazało, że pracownik był zatrudniony w:

- przedsiębiorstwie handlowym "B" I. i B. Z. w S. (podmiot działalność gospodarczą zakończył 12 stycznia 2001 r.) w okresie od 20 stycznia 1992 r. do 31 lipca 1995 r. (w pełnym wymiarze czasu pracy) w charakterze sprzedawcy. Świadczyła pracę obciążającą okresowo kończyny górne, wykonując czynności urozmaicone (bez cech monotypii), dostosowane tempem do możliwości pracownika podczas obsługi klientów w sklepie ogólnospożywczym (obsługa kasy, przyjmowanie i wydawanie pieniędzy, ważenie produktów, wydawanie towarów o wadze od 10 dag do 3 kg) oraz polegające na: przygotowaniu towaru do sprzedaży, kontroli przydatności do spożycia, związane z rozkładaniem oznaczeń cenowych, wykładaniem z kartonu i układaniem towaru (o wadze od 1 kg do 3 kg) na regały sklepowe (z poziomu podłogi na wysokość ok. l70 cm), przyjmowaniem towaru i sprawdzaniem ilości towaru z fakturą, okresowym rozładunkiem towarów (art. spożywcze i monopolowe o wadze od 0,5 kg do 10 kg), transportem (przy współudziale innych pracowników worków z artykułami sypkimi o wadze ok. 50 kg), konfekcjonowaniem i rozważaniem artykułów sypkich (cukier z opakowań zbiorczych do papierowych torebek o wadze 1 kg), porządkowaniem miejsca pracy i pomieszczeń sklepu (zamiatanie, mycie podłóg przy użyciu szczotki i ścierki, z koniecznością przenoszenia wiadra z wodą poj. ok. 10 litrów) oraz okresowym myciem regałów, lady sklepowej i chłodni,

- w "A" Sp. z o. o. w S., w okresie od 17 stycznia 1997 r. do 24 maja 2018 r. (w pełnym wymiarze czasu pracy, z przerwami na urlopy bezpłatne oraz na zwolnienia lekarskie i świadczenie rehabilitacyjne) w charakterze: montera zestawu wskaźników, montera aparatury oświetleniowej, prasera tworzyw sztucznych, prasera tworzyw sztucznych - lakiernika, montera korektora, lakiernika, operatora napylarki. Podczas pracy na w/w stanowiskach obciążała ona obie kończyny górne w: stawach barkowych, łokciowych i nadgarstkowych, w sposób statyczny i dynamiczny poprzez wykonywanie ruchów powtarzalnych o cechach monotypowości (wymagających podnoszenia w płaszczyźnie pionowej, przenoszenia w płaszczyźnie poziomej, wykonywania ruchów przywodzących i odwodzących stawów: nadgarstkowych, łokciowych i barkowych) oraz zginania, prostowania i skręcanie stawów z koniecznością użycia siły (dociskanie), w szczególności stawów w obrębie kończyn górnych (z przewagą ręki prawej). J. C. była badana na podstawie przepisów rozp. R.M. z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenie lekarskie z dnia [...]), gdzie lekarze orzecznicy nie rozpoznali choroby zawodowej tj. przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej wym. w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 k.p. Lekarze orzecznicy na podstawie wywiadu chorobowego, badania przedmiotowego, konsultacji ortopedycznej oraz udostępnionej dokumentacji medycznej stwierdzili u J. C. przewlekle zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej lewej po leczeniu operacyjnym. Biorąc pod uwagę dane z wywiadu i dane o narażeniu zawodowym, wystąpienie objawów choroby od marca 2016 r. tj. w okresie pracy na stanowisku odmuchu detali (operator napylarki - od 1 lutego 2009 r.), gdzie praca wykonywana była ręką prawą (dominująca) i nie przeciążała kończyny górnej lewej w stawie łokciowym, nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych.

J. C. nie zgadzając się z orzeczeniem lekarskim jednostki orzeczniczej I stopnia, wystąpiła o przeprowadzenie ponownego badania w IMP i ZŚ

w S., gdzie lekarze specjaliści orzekli o rozpoznaniu choroby zawodowej (orzeczenie lekarskie z dnia [...]).

W wywiadzie chorobowym pracownik poinformował o występujących od stycznia 2016 r. dolegliwościach bólowych w okolicy stawu łokciowego lewego z promieniowaniem do ręki (nasilających się w godzinach nocnych), bólowych ograniczeniach ruchomości w tym stawie, drętwieniu palców II i III ręki lewej oraz występowaniu bolącej zmiany guzkowej w okolicy lewego dołu łokciowego. Jest osobą praworęczną. W lipcu 2016 r. rozpoczęła diagnostykę i leczenie w poradni ortopedycznej - rozpoznano zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej lewej. Po zastosowanym leczeniu przeciwzapalnym, sterydoterapii dostawowej oraz kilkukrotnych cyklach ambulatoryjnej rehabilitacji nastąpiło krótkotrwałe zmniejszenie dolegliwości bólowych. Ze względu na ponowne nasilenie dolegliwości została zakwalifikowana do leczenia operacyjnego. W dniu [...] w Oddziale Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej w D. przeprowadzono operacyjne odłuszczenie przyczepu mięśni zginaczy na nadkłykciu przyśrodkowym kości ramiennej lewej. Z uwagi na brak poprawy po leczeniu operacyjnym, została zakwalifikowana do radioterapii przeciwzapalnej, którą przeprowadzono w Zakładzie Radioterapii Szpitala Specjalistycznego w D. w okresie od [...] do [...]. Pomimo zastosowanego leczenia dolegliwości utrzymują się nadal. Została skierowana do leczenia osoczem bogatopłytkowym.

Lekarze z IMP i ZŚ w orzeczeniu lekarskim przytoczyli również dokonane przez PPIS w S. dane o narażeniu zawodowym pracownika. Na stanowisku pracy operatora napylarki w okresie od 1 lutego.2009 r. do 24 maja.2018 r. (z przerwami na dłuższe zwolnienia lekarskie oraz świadczenia rehabilitacyjne) badana, wykonywała następujące czynności: przygotowanie stanowiska pracy, pobranie z pojemników detali, uzupełnienie detali na zawieszkach znajdujących się na kole transportowym, wykonanie odmuchu detali (praca ręką prawą - ręka zgięta w stawie łokciowym, wykonywanie ruchów w płaszczyźnie pionowej i poziomej); przewożenie detali do napylarki (ręczne pchanie lub ciągnięcie wózka oburącz), przekładanie zawieszek do bębna napylarki (masa zawieszki z detalami wynosi około 5,5 kg), zamykanie pełnego bębna napylarki i włączanie cyklu napylania aluminium przy użyciu przycisku sterującego, opróżnianie komór z napylonymi detalami i przekładanie (wyjmowanie) zawieszek z detalami na koło transportowe, zdejmowanie detali z zawieszek po przetransportowaniu koła do stanowiska rozładunku, wizualna kontrola jakości detali i pakowanie ich do pojemników (ilość sztuk wyrobu gotowego na zmianę roboczą wynosiła ok. 1500). Na stanowiskach monterskich praca wykonywana była oburącz, z koniecznością utrzymywania ramion w pozycji wymuszonej, nad stołem monterskim lub taśmą montażową.

W ocenie PPIS w S. J. C. na wszystkich stanowiskach pracy obciążała obie kończyny górne, w tym również w stawach łokciowych i nadgarstkowych, w sposób statyczny i dynamiczny poprzez wykonywanie ruchów o cechach monotypowości oraz zginania, prostowania, skręcania stawów z koniecznością użycia siły (dociskanie) z przewagą ręki prawej. Lekarze z IMP i ZŚ uznali, iż odmuch detali wykonywany ręką prawą jest tylko jedną z kilku czynności wykonywanych przez pracownika w trakcie zmiany roboczej. W ciągu godziny roboczej, 48 razy wykonywała czynności podnoszenia i dźwigania zawieszek z detalami - zawieszki podnosiła u dołu ręką lewą, a prawą ręką jedynie podtrzymywała w połowie wysokości w trakcie przenoszenia do napylarki. Zdaniem lekarzy specjalistów z Instytutu powyższe czynności obciążały również kończynę górną lewą, powodując przeciążenie przyczepów zginaczy nadgarstka na nadkłykciu przyśrodkowym kości ramiennej lewej.

Biorąc pod uwagę dane z wywiadu oraz z dostępnej dokumentacji medycznej, potwierdzające u J. C. rozpoznanie i leczenie przewlekłego zapalenia nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej lewej w okresie narażenia zawodowego, uwzględniając wyniki aktualnej konsultacji ortopedycznej, a także charakter wykonywanych czynności zawodowych (monotypowość ruchów, ręczne przemieszczanie przedmiotów o masie powyżej 5 kg, wielokrotnie powtarzane ruchy odwracania przedramienia lewego i podnoszenia przedmiotów z użyciem ręki lewej, wymagające użycia siły) - lekarze z IMP i ZŚ w S. uznali, że istnieją podstawy do rozpoznania u w/w co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem przewlekłej choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej.

Spółka złożyła odwołanie od decyzji PPIS w S.. Zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów k.p.a. oraz k.p. poprzez m. in. niezgromadzenie całości materiału dowodowego, nierozpatrzenie w sposób wnikliwy zebranych dowodów w sprawie, a także przyjęcie zawodowej etiologii schorzenia J. C., podczas gdy zgromadzony materiał wskazuje, że na jej stanowisku pracy nie występowały warunki mogące spowodować przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej lub ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zaskarżoną decyzją z [...], Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie uwzględnił podniesionych przez Spółkę zarzutów i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej, organ odwoławczy przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 ustawy Kodeks pracy, która stanowi, że "za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowym."

Organ odwoławczy uznał, że pracownik pracował w warunkach narażenia zawodowego w związku ze sposobem wykonywania pracy.

W odpowiedzi na zarzuty zawarte w odwołaniu, organ wyjaśnił, że PPIS w S. szczegółowo oraz wnikliwie sporządził ocenę narażenia zawodowego pracownika. Obszernie opisał czynności, które wykonywała na poszczególnych stanowiskach i w określonych latach w zakładzie "A" Sp. z o.o. Dokonał przy tym własnych ustaleń oraz wskazał jasno, że w/w była narażona zawodowo na powstanie przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, co zostało potwierdzone przez lekarzy specjalistów z IMP i ZŚ w S. W odniesieniu do poruszonego przez odwołującą się faktu, że po badaniu pracownika w WOMP PChZ w S. wydane zostało całkowicie odmienne orzeczenie lekarskie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowe, organ wskazał, że odmienna ocena lekarzy orzeczników została uzasadniona nieuznaniem narażenia zawodowego zainteresowanej w "A" Sp. z o.o., w której wykonywała pracę. Jednak jednostka orzecznicza II stopnia ma prawo weryfikować i zmieniać orzeczenie jednostki I stopnia, nie może opierać się tylko na wynikach badań i konsultacji wykonanych na wcześniejszym etapie postępowania diagnostyczno- orzeczniczego. Wręcz przeciwnie, pożądane jest przeprowadzenie własnych, niezależnych badań i konsultacji specjalistycznych. Zdaniem ŚPWIS orzeczenie lekarskie IMP i ZŚ w S. jest uzasadnione w sposób wyczerpujący i zrozumiały. Opisuje oraz wyjaśnia, które czynności mogły spowodować powstanie choroby zawodowej u pracownika. Odnosi się merytorycznie do przyjętego przez łekarzy orzeczników WOMP PChZ w S. argumentu, że w/w była osobą praworęczną, wykonując pracę obciążała tylko tę część ciała i w związku z czym brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej lewej. Lekarze z IMP i ZŚ wyjaśnili, że na stanowisku operatora napylarki pracownik w ciągu godziny roboczej 48 razy wykonywał czynności podnoszenia i dźwigania zawieszek z detalami, przy czym masa zawieszki z detalami wynosi około 5,5 kg - zawieszki podnosiła u dołu ręką lewą, a prawą ręką jedynie podtrzymywała w połowie wysokości w trakcie przenoszenia do napylarki. Uznali zatem - zdaniem ŚPWIS słusznie - że tak wykonywane czynności mogły przyczynić się do powstania choroby zawodowej.

Organ odwoławczy podkreślił, że lekarz wydający orzeczenie lekarskie musi (zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych) spełniać wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27.06.1997 r. o służbie medycyny pracy. Jest to lekarz specjalista, który ma świadomość doniesień naukowych i dysponuje szeroką wiedzą medyczną oraz posiada odpowiednią praktykę w zakresie orzecznictwa w sprawie chorób zawodowych. Ustawodawca powierzył obowiązek rozpoznawania chorób zawodowych lekarzom orzecznikom, gdyż czynność ta wymaga wiedzy specjalistycznej. Ponadto proces orzeczniczy jest procesem indywidualnym i uwzględnia się w nim osobniczą wrażliwość pacjenta, którą ocenia lekarz orzecznik przy wydawaniu orzeczenia. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych organy państwowej inspekcji sanitarnej są związane orzeczeniem lekarskim wydając decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. W postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym to lekarz orzecznik wiąże objawy chorobowe z narażeniem występującym w środowisku pracy (por. wyrok WSA we Wrocławiu 18.08.2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 5/15). W związku z powyższym orzeczenie lekarskie IMP i ZŚ w S., organ uznał za uzasadnione w stopniu pozwalającym na jego przyjęcie za podstawę swojego rozstrzygnięcia.

Dalej organ stwierdził, że zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej uregulowany szczegółowo w rozp. RM z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - w rozpoznawanej sprawie choroby zawodowej został zachowany.

ŚPWIS po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza oceny narażenia zawodowego oraz orzeczenia lekarskiego IMP i ZŚ w S., nie uwzględnił odwołania Spółki i orzekł jak w sentencji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 2351 k.p. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że czynności wykonywane przez pracownika w Spółce mogły przyczynić się do powstania choroby zawodowej oraz naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności: art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 ust. 3 k.p.a. poprzez m. in. nierozpatrzenie w sposób wnikliwy zebranych dowodów w sprawie, przyjęcie zawodowej etiologii schorzenia pracownika, podczas gdy zgromadzony materiał wskazuje, że na jej stanowisku pracy nie występowały warunki mogące spowodować przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, a także nieuwzględnienie ogólnego stanu zdrowia w/w. Strona zarzuca również, że organ nie wskazał przyczyn, dla których nie przychylił się do zarzutów znajdujących się w odwołaniu od decyzji PPIS w S. i wskazał jedynie, że uznał orzeczenie lekarskie za uzasadnione w stopniu pozwalającym na jego przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą ( art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 O.p.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.). Istota sporu w kontrolowanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy prawidłowo organ stwierdził chorobę zawodową u pracownika w postaci przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej wym. w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 k.p..

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji należy wskazać, że zgodnie z art. 235¹ k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Według art. 235² k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą, zwłaszcza z jej rodzajem i charakterem oraz sposobem wykonywania.

W ocenie Sądu orzekającego w sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza powołanych przepisów k.p. U pracownika stwierdzono chorobę zawodową wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jej powstanie co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem zostało wywołane sposobem wykonywania pracy w Spółce co wprost wyrażono w orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej II stopnia.

Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 k.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, które określa m.in. wykaz chorób zawodowych oraz okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.

W rozpatrywanej sprawie objawy choroby wystąpiły jeszcze w okresie zatrudnienia pracownika na stanowisku operator napylarki. Zgodnie z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na postawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia, oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Zatem dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie jednoczesne dwóch ustawowych przesłanek:

• rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do wskazanego rozporządzenia;

• stwierdzenie przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ inspekcji sanitarnej zobowiązany jest ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie, co wprost wynika z wydanego przez jednostkę orzeczniczą II stopnia orzeczenia lekarskiego, u pracownika rozpoznano przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramienne, wymienioną w wykazie chorób zawodowych..

Orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej z [...] szczegółowo i obszernie odnosi się do miejsca zatrudnienia i rodzaju pracy wykonywanej przez pracownika, karty oceny narażenia zawodowego, dokumentacji medycznej, w tym wyników aktualnej konsultacji ortopedycznej oraz danych z wywiadu.

W ocenie Sądu, orzeczenia lekarskie jednostki orzeczniczej I i II stopnia zostały poddane prawidłowej ocenie organów, które nie dopuściły się naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Decyzje organów uwzględniają pełny materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym.

Należy podkreślić, że rozbieżność pomiędzy orzeczeniem lekarskim jednostki orzeczniczej I stopnia i jednostki orzeczniczej II stopnia co do rozpoznania u pracownika choroby zawodowej, nie może być argumentem interpretowanym na niekorzyść pracownika, zwłaszcza, że jego prawem jest w razie nie zgadzania się z treścią orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia wystąpienie o przeprowadzenie badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Nie można przy tym zakładać i oczekiwać, że orzeczenie lekarskie wydane na skutek odwołania pracownika zawsze będzie podzielało ustalenia pierwszego orzeczenia. Nie taka jest jego rola. Ponadto orzeczenie lekarskie z [...] odnosi się do kwestii całkowicie pominiętej w pierwszym orzeczeniu lekarskim, tj. do faktu, ze w ciągu godziny roboczej pracownica 48 razy wykonywała czynności podnoszenia i dźwigania zawieszek z detalami o ciężarze powyżej 5,5 kg. Zawieszki podnosiła u dołu lewą ręką, a prawą jedynie podtrzymywała w połowie wysokości w trakcie przenoszenia do napylarki. Powyższe czynności obciążały więc również kończynę górną lewą, powodując przeciążenie przyczepów zginaczy nadgarstka na nadkłykciu przyśrodkowym kości ramiennej lewej. Spółka dopiero w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej wskazała na możliwość rotacji pracowników pomiędzy stanowiskami, czego jednak nie wykazała. Sama możliwość działań prewencyjnych bez faktycznych i konkretnych działań nie jest wystarczająca dla wykazania braku narażenia zawodowego w stanie faktycznym sprawy.

Organy słusznie uznały, że pracownik pracował w warunkach narażenia zawodowego na chorobę zawodową. Tym samym ta przesłanka niezbędna dla stwierdzenia choroby zawodowej została spełniona.

Należy też podkreślić, że wydane w kontrolowanej sprawie orzeczenia lekarskie jednostki właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, którą organ prowadzący postępowanie jest związany. Organ prowadzący sprawę, której przedmiotem jest istnienie podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, nie jest uprawniony do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia czy też jego wykluczenia. Związanie organu wydanym przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą orzeczeniem w sprawie chorób zawodowych wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia pracownika (czy byłego pracownika) kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (por.: wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1078/06 oraz wyrok NSA z 23 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2237/14 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W kontrolowanej sprawie organ oceniał pracę związaną z narażeniem zawodowym oraz dysponował orzeczeniami lekarskimi, które poddał prawidłowej ocenie. Wbrew postawionym zarzutom nie przekroczono granic swobodnej oceny dowodów. W orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej II stopnia, uwzględniającej także hospitalizację, jednoznacznie stwierdzono podstawy do rozpoznania u pracownika co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem przewlekłej choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy na stanowisku operatora napylarki.

Materiał dowodowy został zebrany w zakresie wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy, a organy dokonały pełnej i wnikliwej analizy zebranych dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera konieczne elementy przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności wyjaśnia podstawę prawną i zawiera wystarczające uzasadnienie faktyczne.

Zdaniem Sądu dokonana przez ograny inspekcji sanitarnej ocena zgromadzonych środków dowodowych nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów, a wydane rozstrzygnięcia zasługują na akceptację.

Podsumowując, Sąd nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy i prawa procesowego, które miałoby istotny wpływ na jej wynik.

Z powyższych względów Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.