Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 363/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Szef Agencji Wywiadu
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art.184,86
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 963/09 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 963/09 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 963/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Z. N. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 963/09 oddalającego skargę Z. N. na decyzję Szefa Agencji Wywiadu z dnia 21 kwietnia 2009 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż odpis sentencji wyżej wskazanego wyroku, wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego – adw. K. S. - w dniu 9 grudnia 2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy, k – 83).

W dniu 24 marca 2010 r. pełnomocnik skarżącego – adw. I. W. – wniósł skargę kasacyjną od wyżej wskazanego wyroku z dnia 10 listopada 2009 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia.

W uzasadnieniu wskazał, iż dotychczasowy pełnomocnik Z. N. – adw. K. S. – pismem z dnia 18 marca 2010 r. poinformował skarżącego, o treści pisma jakie otrzymał od Agencji Wywiadu, wzywającego do dobrowolnego opuszczenia lokalu mieszkalnego przez skarżącego w związku z uprawomocnieniem się wyżej wskazanego wyroku z dnia 10 listopada 2009 r. Jednocześnie pełnomocnik wyjaśnił skarżącemu, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie było spowodowane przez niezachowanie procedur załatwiania spraw w jego kancelarii adwokackiej przez jedną z pracownic, która niedopełniła swoich obowiązków. Adw. K. S. zapewnił skarżącego w tym piśmie, że stało się to wbrew jego woli i zostały wyciągnięte stosowne konsekwencje służbowe.

Ze względu na powyższe, zdaniem strony wnoszącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, przedmiotowy wniosek jest uzasadniony, bowiem skarżący zachował należytą staranność poprzez umocowanie profesjonalnego pełnomocnika w zakresie całego postępowania sądowoadministracyjnego. Dodatkowo skarżący uzyskał od pełnomocnika zapewnienie, że skarga kasacyjna od powyższego wyroku zostanie w terminie złożona. Z tego wynika, że skarżący zachował należytą staranność, a zatem nie ponosi winy w uchybieniu terminu, bowiem nie mógł przewidzieć, ani usunąć przeszkody w postaci niedbalstwa pracownika kancelarii profesjonalnego pełnomocnika. Strona podkreśliła również, iż nie można także przypisywać winy adw. K. S. , gdyż jako pracodawca nie jest w stanie kontrolować każdej czynność podwładnych.

Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż powierzając prowadzenie swoich spraw pełnomocnikowi, strona winna liczyć się z tym, iż wszelkie jego działania, jak również jego zaniechania w podejmowaniu określonych czynności procesowych, będą odnosić skutek prawny wobec mocodawcy. W ocenie Sądu pierwszej instancji nie ma racji strona skarżąca podnosząc, że nie można przypisać winy w uchybieniu terminu reprezentującemu skarżącego profesjonalnemu pełnomocnikowi, gdyż nie może on nadzorować każdej czynności swoich pracowników. Podkreślenia wymaga bowiem fakt, iż profesjonalny pełnomocnik ponosi na zasadzie ryzyka odpowiedzialność za błędy osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu swego zawodu. Błędy pracowników mu podległych są jego błędami, nawet wtedy, gdy pełnomocnik nie ponosi żadnej winy w wyborze pomocników, co z kolei obciąża samą stronę.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Z. N. podniósł, iż narusza ono art. 86 § 1 P.p.s.a., które polegało na błędnym przyjęciu, iż uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej było zawinione przez stronę skarżącą. W przedmiotowej sprawie chociaż rezultat w postaci niedochowania terminu wystąpił, nie oznacza to jednak automatycznego przyjęcia na zasadzie ryzyka, że pełnomocnik zawinił. Uprawdopodobnienie, ze pełnomocnik nie działał celowo, lekkomyślnie lub niedbale oraz że dochował należytej staranności, niezbędnej do prawidłowego i terminowego dokonania czynności procesowej, powinno być podstawą do przywrócenia terminu. Brak winy zachodzi wówczas, gdy profesjonalny pełnomocnik dochowa należytej staranności przy dokonaniu danej czynności procesowej. Przy tym szczególnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że chodzi tu o staranność należytą w danych stosunkach, a nie szczególną czy najwyższą, obejmującą podejmowanie wszelkich możliwych czynności. Sama istota nadzoru pełnomocnika (pracodawcy) nie polega na tym, aby kontrolować merytorycznie każdą czynność techniczną personelu pomocniczego jego kancelarii. Wykraczałoby to bowiem znacznie ponad miarę należytej staranności. Gdyby przyjąć założenie odmienne, zbędne byłoby przykładowo organizowanie jednostki zajmującej się wysyłką pism, a pełnomocnik zawodowy powinien sam osobiście wykonywać wszystkie czynności, nie wyłączając czynności wyłącznie o charakterze technicznym, a więc nie dotyczących istoty wykonywania wolnego zawodu. Jeśli zatem kancelaria pełnomocnika dysponuje właściwie zorganizowaną strukturą i procedurami, to nie można pełnomocnika obarczać winą za oczywiste omyłki pracowników kancelarii. W ocenie skarżącego nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa pogląd, iż przy ocenie istnienia winy profesjonalnego pełnomocnika w uchybieniu terminu powinno się stosować odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za działanie pomocnika (podwładnego).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie uprawdopodobnił w okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz sądów powszechnych ugruntowany jest bowiem pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dodatkowo, pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (post. NSA z dnia 11 marca 2009r. sygn. akt I OZ 198/09 ; post. NSA z dnia 3 marca 2009r. sygn. akt I OZ 155/09 ; post. NSA z dnia 9 maja 2006r. sygn. akt II OZ 468/06). Przyjmuje się również, że ustanowiony pełnomocnik odpowiada za błędy i zaniechania pracownika kancelarii. Jeżeli pracownik kancelarii odpowiedzialny za korespondencję dopuści się zaniedbania to jest ono traktowane jako wina pełnomocnika profesjonalnego, który jako jego przełożony zlecił mu wykonanie takiego zadania. Właściwa organizacja wewnętrznej pracy kancelarii jest bowiem traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu (post. NSA z dnia 20 lutego 2009 roku sygn. akt II OZ 166/09; post. NSA z dnia 12 lutego 2009 roku sygn. akt II OZ 116/09; post. NSA z dnia 14 listopada 2007 roku sygn. akt II OZ 1131/07).

W niniejszej sprawie poprzedni pełnomocnik skarżącego sam przyznał, iż winę za uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej ponosi jeden z pracowników jego kancelarii. Tego rodzaju uchybienie należy uznać za posiadające znamiona winy polegającej na braku szczególnej staranności, jakiej należy wymagać od pełnomocnika. Niezależnie od tego czy błąd popełnił pełnomocnik skarżącego czy pracownik jego kancelarii, winę za ten błąd ponosi profesjonalny pełnomocnik, a w konsekwencji również jego mocodawca (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r., I GZ 59/09). W konsekwencji trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 86 § 1 P.p.s.a i w konsekwencji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 §2 P.p.s.a.