Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1812/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1, art. 22 ust. 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1446
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Miller po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 66/17 w sprawie ze skargi R. B. na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia gminnej ewidencji zabytków miasta [...] 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. B. na rzecz Prezydenta Miasta [...] kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R. B. na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia gminnej ewidencji zabytków miasta[...].

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Prezydent Miasta [...] Zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr[...] , na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 153 ze zm.) w związku z art. 22 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2010 r., Nr 130, poz. 871 ze zm.) przyjął gminną ewidencję zabytków miasta[...].

Pismem z 11 marca 2014 r. R. B. (prowadzący działalność gospodarczą [...] na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wezwał Prezydenta Miasta [...] do usunięcia naruszenia prawa poprzez wykreślenie z załącznika do Zarządzenia nieruchomości przy ul.[...].

Następnie skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższe zarządzenie, zarzucając m.in. naruszenie art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, kwestionując przyjęcie jej walorów zabytkowych bez przeprowadzenia jakiejkolwiek analizy zasadności wpisu. Przed dokonaniem wpisu nie podjęto działań w porozumieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w [...]– w aktach sprawy brak jakiegokolwiek dowodu na współdziałanie Prezydenta Miasta [...] z konserwatorem. Zdaniem skarżącego doszło także do naruszenia §18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków przez włączenie karty adresowej zabytku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytków, w sytuacji gdy dane w karcie nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu.

Organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 18 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 638/14 oddalił skargę.

R. B. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, po której rozpoznaniu Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 2016 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 713/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA zwrócił uwagę na nieprawidłowość poglądu Sądu pierwszej instancji wskazującego, że ramach skargi na zarządzenie w sprawie przyjęcia gminnej ewidencji zabytków w zakresie dotyczącym danej nieruchomości nie można kwestionować jej zabytkowego charakteru, tj. czy dany obiekt odpowiada definicji zabytku z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Błędne jest stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, że zakresem kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia z dnia [...] kwietnia 2013 r. o przyjęciu gminnej ewidencji zabytków miasta [...] jest jedynie ocena, czy obiekt uwzględniony w ewidencji spełnia przesłanki z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W ten sposób Sąd pierwszej instancji naruszył art. 22 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz §18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że odwołanie się do treści karty adresowej nie jest wystarczające, bo samo w sobie nie dowodzi wartości zabytkowych obiektu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził natomiast, że prawidłowa jest konstatacja Sądu pierwszej instancji, z której wynika, że dokumentem potwierdzającym wyznaczenie przez Prezydenta Miasta [...] do ujęcia nieruchomości skarżącego w gminnej ewidencji zabytków w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków jest przekazana przez Prezydenta Miasta [...] przy piśmie z 6 grudnia 2012 r. Gminna Ewidencja Zabytków Miasta[...] , w której pod pozycją [...] ujęto nieruchomość skarżącego.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 66/17 oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji odwołał się do treści art. 190 P.p.s.a. i wyjaśnił, że w związku z zarzutem skargi, że spornego wpisu do ewidencji nie poprzedzono porozumieniem z wojewódzkim konserwatorem zabytków, zawartym w sposób prawem przewidziany kwestię tę przesadził Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można czynić skutecznie zarzutu, że wymiana korespondencji pomiędzy organami, której przedmiotem jest ujęcie w gminnej ewidencji zabytków danego obiektu nie spełnia wymogów porozumienia, o którym mowa w art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Następnie Sąd pierwszej instancji odniósł się do pojęcia zabytku i stwierdził, że nieostre pojęcia zawarte w tej definicji wymagają oceny, której dokonują służby konserwatorskie w porozumieniu z wojewódzkim konserwator zabytków. Są to organy posiadające szczególne uprawnienie w zakresie badania walorów historycznych obiektów podlegających różnym formom ochrony i opieki, przewidzianej w ustawie. Wbrew twierdzeniom skarżącego ustawa nie nakłada na organ dokonujący wpisu poprzedzenia jej ekspertyzą, czy opinią biegłego. Trafnie wprawdzie wskazuje skarżący na lakoniczność zapisu kart adresowej. Złożona na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 roku karta ewidencyjna [...] zawiera szczegółowy opis przede wszystkim budynku mieszkalnego. Jest jednak w niej również zawarty opis zespołu fabrycznego, wskazane są budynki fabryczne, odnotowano, że pozostała jedynie ich część, oryginalna zabudowa pozostała w części. Jak podkreśla organ, są to jedyne pozostałości po[...]. Karta ewidencyjna zawiera szczegółowy opis historyczny tego miejsca. Z tych powodów nie sposób dostrzec naruszenia unormowania § 18 powoływanego rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł R. B., zaskarżając go w całości oraz domagając się jego zmiany przez uwzględnienie skargi na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie przyjęcia gminnej ewidencji zabytków miasta[...], ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, a także zasądzenia od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącego R. B. zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego - według obowiązujących norm. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) - P.p.s.a. skarżący zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego - art. 22 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz §18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem przez bezpodstawne uznanie, że: a) nieruchomość skarżącego stanowi zabytek, b) wystarczającą analizę jej rzekomo zabytkowych cech stanowią bliżej nieokreślone, niesformalizowane konsultacje z konserwatorem zabytków, c) niezgodność dokumentacji fotograficznej karty adresowej ze stanem rzeczywistym nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, czy nieruchomość skarżącego posiada cechy zabytku;

2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: a) naruszenia art. 190 P.p.s.a. przez wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem wykładni prawa dokonanej przez NSA w wyroku z dnia 15 grudnia 2016r. w sprawie o sygn. akt II OSK 713/15; b) naruszenie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. przez zaniechanie rozpoznania zarzutu naruszenia §18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem, który to zarzut dotyczył zaniechania przez organ weryfikacji zgodności danych wskazanych w karcie adresowej z rzeczywistym stanem prawnym i w konsekwencji pominięcie tego zarzutu w treści uzasadnienia wyroku.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Należy wskazać, że zarzuty skargi kasacyjnej zasadniczo wyznaczają zakres kontroli sprawowanej przez sąd kasacyjny. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej, poza przypadkami nieważności, oznacza bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej podstawami, czyli że władny jest do badania tylko tych zarzutów, które zostały skonkretyzowane w skardze kasacyjnej. Powyższe obliguje stronę wnoszącą skargę kasacyjną zarówno do prawidłowego konstruowania tak zarzutów, jak i ich uzasadnienia.

Jako jedną z podstaw skargi kasacyjnej skarżący wskazał naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku WSA powinno sprowadzać się do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) P.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 30 września 2014 r., II GSK 1211/13, LEX nr 1572635), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. Zarzut skargi kasacyjnej nie został sformułowany zgodnie z powyższym wymogiem, ponieważ nie został powiązany z naruszeniem przepisu postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarżący w ramach powyższej podstawy kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 22 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz §18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem przez bezpodstawne uznanie, że: a) nieruchomość skarżącego stanowi zabytek, b) wystarczającą analizę jej rzekomo zabytkowych cech stanowią bliżej nieokreślone, niesformalizowane konsultacje z konserwatorem zabytków, c) niezgodność dokumentacji fotograficznej karty adresowej ze stanem rzeczywistym nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, czy nieruchomość skarżącego posiada cechy zabytku. Zarzut okazał się chybiony.

Sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokonał prawidłowej oceny i zasadnie stwierdził, że nieruchomość skarżącego obejmująca budynki pofabryczne przy ul. [...] stanowią zabytek w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W myśl tego przepisu zabytkiem jest nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. e powołanej ustawy wynika, że ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania, zabytki nieruchome będące w szczególności obiektami techniki, a zwłaszcza kopalniami, hutami, elektrowniami i zakładami budowlanymi.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału w postaci karty ewidencyjnej zabytku nieruchomego niewpisanego do rejestru zabytków oraz fragmentu publikacji naukowej, złożonych przez organ w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, wynika wartość historyczna zespołu fabrycznego[...] , w tym budynków przemysłowych należących do skarżącego. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie zebrany materiał nie dotyczy wyłącznie domu[...], stanowiącego obecnie siedzibę miejskiego przedszkola, ale odnosi się także do budynków pofabrycznych stanowiących pozostałość zespołu fabrycznego[...]. Karta ewidencyjna zawiera szczegółowy opis budynków fabrycznych ze wskazaniem, że pozostała jedynie ich część oraz że stanowią jedyne pozostałości po dawnej fabryce[...]. Wskazano, że zachowały się dwa wysokie budynki fabryczne ustawione do siebie pod kątem prostym, obecnie przy ul. [...](wschodni – przekształcony). Budynek fabryczny – "fabryka welocypedów" (1895 r., 1902 r. na murach piętrowej fabryki nadbudowa dwóch kondygnacji, proj.[...]), do jego północnej elewacji przylega w paterze budynek szedowy, do narożnika wschodniego – prostopadły budynek fabryczny (przekształcony). W karcie ewidencyjnej prócz opisu znajdują się fotografie budynków przemysłowych. Na tej podstawie organ, tj. Prezydent Miasta [...] miał możliwość dokonania oceny walorów zabytkowych (historycznych) nieruchomości skarżącego. Nie było przy tym konieczne, aby na okoliczność potwierdzenia walorów zabytkowych organ zlecał sporządzenie opinii przez właściwego biegłego. Zespół fabryczny został umieszczony w gminnej ewidencji zabytków na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w porozumieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, który jest wyspecjalizowanym organem dysponującym wykwalifikowaną kadrą kompetentną do badania wartości zabytkowych obiektów na obszarze województwa.

W rozpoznawanej sprawie, jak trafnie wywiódł Sąd pierwszej instancji, walory zabytkowe obiektów zostały należycie zweryfikowane. Wartość historyczna obiektów (jako zakładów przemysłowych będących obiektami techniki), których dotyczy skarga, została należycie udokumentowana w karcie ewidencyjnej oraz karcie adresowej i nie została przez skarżącego skutecznie podważona. Nie przedstawiono np. opinii biegłego, która podważałaby ustalenia organu co do wartości zabytkowych budynków pofabrycznych dawnej fabryki[...]. Na podstawie zebranych danych organ stwierdził niewadliwie, że obiekty te spełniają definicję zabytku i podlegają ochronie. Nie można więc uznać, że działania organu miały charakter dowolny.

Trafnie podniesiono w zaskarżonym wyroku, że opisane obiekty mają szczególną wartość historyczną i kulturową. [...]jest młodym miastem, jej intensywny i niespotykany w skali kraju rozwój na przełomie XIX i XX wieku był następstwem powstawania tu przemysłu. Stąd obiekty przemysłowe mają szczególne znaczenie dla zachowania tożsamości miasta. Należy zgodzić się z wywodem organu zawartym w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że względami decydującymi o ujęciu nieruchomości, ich części lub zespołu w gminnej ewidencji zabytków jest zachowanie w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową nieruchomości będącej dziełem człowieka lub związanej z jego działalnością i stanowiącej świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia. Zatem o tym, czy dana nieruchomość jest zabytkiem nie decyduje wyłącznie jej przedmiotowy, materialny substrat, ale również historyczne aspekty niematerialne. [...] historycznie była miastem fabryk i w związku z tym w interesie społecznym leży zachowanie świadectwa o jej przemysłowych charakterze. Zabytki kultury przemysłowej mają wartość szczególną z uwagi na ich coraz mniejszy zasób w skali lokalnej, ale też w skali kraju. Zwłaszcza na terenie [...] obiekty przemysłowe mają szczególne znaczenie i stanowią o tożsamości kulturowej miasta i jako takie wymagają zachowania dla przyszłych pokoleń. Do takiego wniosku doszedł organ wraz z wojewódzkim konserwatorem zabytków, czego konsekwencją było umieszczenie obiektu w gminnej ewidencji zabytków.

Nie jest trafne podważanie przez skarżącego porozumienia organu z wojewódzkim konserwatorem zabytków w zakresie wyznaczenia obiektu skarżącego do umieszczenia w gminnej ewidencji zabytków. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 713/15 stwierdził jednoznacznie, że dokumentem potwierdzającym wyznaczenie przez Prezydenta Miasta [...] do ujęcia nieruchomości skarżącego w gminnej ewidencji zabytków w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków jest przekazana przez Prezydenta Miasta [...] przy piśmie z 6 grudnia 2012 r. Gminna Ewidencja Zabytków Miasta[...], w której pod pozycją [...] ujęto nieruchomość skarżącego. Przepis art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie precyzuje, w jaki sposób ma dojść do porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków. NSA ocenił, iż wystarczające są wyjaśnienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 10 grudnia 2014 r., z których wynika, że konserwator nie przedstawił zastrzeżeń co do kształtu i zawartości przedstawionej do zaopiniowania przy piśmie z 6 grudnia 2012 r. gminnej ewidencji zabytków miasta [...] i brak jest podstaw do kwestionowania prawdziwości oświadczenia konserwatora zawartego w ww. piśmie. Porozumienie, jak trafnie wywiódł Sąd pierwszej instancji, może przybrać także formę braku sprzeciwu ze strony wojewódzkiego konserwatora zabytków, który zarazem potwierdza zasadność umieszczenia obiektów pofabrycznych dawnej fabryki [...] w gminnej ewidencji zabytków.

Skarżący kasacyjnie podniósł zarzut naruszenia §18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r., który stanowi, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) włącza kartę adresową zabytku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytków po sprawdzeniu, czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym. Przepis ten nie określa jakichkolwiek wymogów, ani też sformalizowanego trybu sprawdzenia zgodności danych. Skarżący kasacyjnie nie podniósł skutecznego zarzutu naruszenia tego przepisu, albowiem nie wykazał istnienia niezgodności danych zawartych w karcie adresowej ze stanem faktycznym. Nie wykazał niezgodności dokumentacji fotograficznej w karcie adresowej ze stanem rzeczywistym. Ponadto jak wynika z wyjaśnień pełnomocnika organu złożonych na rozprawie przed Sądem pierwszej instancji, aktualne na datę zarządzenia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. zdjęcie nieruchomości załączone jest do gminnej ewidencji zabytków na k. 1. Karta adresowa nie dotyczy dokumentów załączonych do pisma z 4 kwietnia 2017 r., które były sporządzone na potrzeby organu przed zarządzeniem z [...] kwietnia 2013r. Innymi słowy, karta adresowa stanowi element gminnej ewidencji zabytków, zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Dołączone do pisma z 4 kwietnia 2017 r. dokumenty w postaci karty ewidencyjnej i fragmentu publikacji naukowej stanowiły podstawę do wydania przez Prezydenta Miasta [...] zaskarżonego zarządzenia. Z tych powodów nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, aby karta adresowa zawierała fotografie nieaktualne na dzień założenia gminnej ewidencji zabytków.

Nieusprawiedliwione okazały się również zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Stwierdzić trzeba, iż wykładnia prawa dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 713/15 wiąże w tej sprawie i nie można opierać skargi kasacyjnej od wyroku wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach kasacyjnych sprzecznych z tą wykładnią (art. 190 P.p.s.a.). Nie można też zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy pominął wykładnię NSA wyrażoną w ww. wyroku. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do przeciwnych wniosków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zastosował się do zaleceń NSA i nie naruszył wykładni dokonanej w wyroku z 15 grudnia 2016 r. W motywach Sąd wyjaśnił, że w sprawie nie zaszła sytuacja, w której mógłby odstąpić od wiążącej wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie doszło bowiem do zasadniczej zmiany stanu faktycznego ani zmiany stanu prawnego, nie została podjęta przez skład poszerzony NSA uchwała zawierająca odmienną wykładnię prawa, niż to dokonał NSA w wyroku z 15 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę ponownie zastosował się do oceny prawnej zawartej w ww. wyroku.

Chybiony jest zarzut naruszenia art.141 § 4 P.p.s.a. poprzez zaniechanie rozpoznania zarzutu naruszenia §18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 26 maja 2011 r., który to zarzut dotyczył zaniechania przez organ weryfikacji zgodności danych wskazanych w karcie adresowej z rzeczywistym stanem prawnym i w konsekwencji pominięcie tego zarzutu w treści uzasadnienia wyroku.

Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. określa elementy uzasadnienia wyroku. Stanowi on, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawarto w nim stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak również, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. II FPS 8/09 dostępna [w:] CBOSA). Taka sytuacja nie występuje w rozpoznawanej sprawie, gdyż analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że odpowiada ono wymaganiom stawianym w przepisie art. 141 § 4 P.p.s.a., tj. zawarto w nim przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku umożliwia tym samym Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżony wyrok. Wprawdzie odniesienie się przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu naruszenia §18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 26 maja 2011 r. jest dość lakoniczne, niemniej jednak wadliwość ta pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

W konsekwencji nie jest zasadny zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 446 – dalej P.u.s.a.)

Zgodnie z art. 1 P.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Trzeba mieć na uwadze, że przepis art. 1 § 2 P.u.s.a. nie jest przepisem procesowym, lecz ustrojowym, określającym podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Sąd może w związku z tym naruszyć powołany przepis ustrojowy wyłącznie wówczas, gdy oceni działalność administracji przyjmując inne, niż legalność, kryterium kontroli - przykładowo będzie ją oceniał pod kątem słuszności. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie zaistniała, albowiem Sąd pierwszej instancji prawidłowo dokonał weryfikacji zgodności z prawem zaskarżonego aktu zarówno w aspekcie procesowym, materialnym, jak i ustrojowym.

Wobec braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej podlegała ona oddalenia zgodnie z art. 184 P.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.