Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1256/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6294 Przejęcie mienia na podstawie umów międzynarodowych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 1968 nr 12 poz 65
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Przemysław Żmich, Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta K. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju i Finansów, decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] stycznia 2017 r. nr [...]odmawiającą stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...] ul. [...], działka nr [...], karta mapy [...].

Z ustaleń organu wynika, że Minister Finansów wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zastosowania wobec przedmiotowej nieruchomości ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych. Wynik analizy dokumentów potwierdza, że [...] przysługiwało prawo własności do nieruchomości w latach po podpisaniu Układów. [...].

Potwierdza to odpis księgi wieczystej tom [...] karta [...]. Z odpisu wynika, że w związku ze zmianą nazwy właściciela na wniosek Spółki z [...] grudnia 1963 r. Sąd Rejonowy w [...] w dniu [...] lutego 1964 r. dokonał zmiany wpisu w dziale II księgi wieczystej, polegającego na ujawnieniu nowej nazwy właściciela nieruchomości. Wskazuje to, iż [...] spółka była właścicielem nieruchomości w 1964 r., czyli kilkanaście lat po wejściu w życie Układów. Nieruchomość ta nie mogła więc zostać objęta w latach wcześniejszych polskimi przepisami nacjonalizacyjnymi lub innego rodzaju skutkującymi przejściem na rzecz Skarbu Państwa, bo Sąd wieczystoksięgowy uwzględnił wniosek o zmianę wpisu. Skoro właściciel nieruchomości będący francuską osobą prawną nie utracił nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa przed wejściem w życie Układów, nie jest dopuszczalne wydanie decyzji stwierdzającej przejście tej nieruchomości na Skarb Państwa na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r.

W skardze na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta [...] zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;

2) naruszenie prawa materialnego, a to art. 1 i 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65), poprzez błędne uznanie, że nie została spełniona przesłanka konieczna do wydania decyzji na podstawie tego przepisu, a w konsekwencji niewydanie decyzji stwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...].

Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Finansów wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Problematykę objętą zaskarżoną decyzją reguluje ustawa z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 maja 1968 r. w sprawie trybu dokonywania w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 7, poz. 1090). Zgodnie z art. 1 i 2 powołanej ustawy jej przepisy stosuje się do wpisów na rzecz Skarbu Państwa w księgach wieczystych tytułu własności nieruchomości osób fizycznych i prawnych państw obcych oraz uprawnień wynikających z wieczystego użytkowania, które to nieruchomości i prawa przeszły na Skarb Państwa na podstawie międzynarodowych umów o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych, a wpis Skarbu Państwa do księgi wieczystej, jako właściciela nieruchomości lub jej użytkownika wieczystego, następuje na podstawie decyzji Ministra Rozwoju i Finansów.

Skutkiem przyznania odszkodowania w ramach umowy międzynarodowej, o jakiej mowa w powołanych wyżej przepisach jest przejście własności mienia, z którym wiązało się odszkodowanie na rzecz Skarbu Państwa, a po stronie osoby otrzymującej odszkodowanie powodowało utratę praw do tego mienia i związanych z nim roszczeń majątkowych. Wynika z tego, że na podstawie umów międzynarodowych przyznanie odszkodowania mogło dotyczyć tylko takich nieruchomości, stanowiących własność obywateli państw obcych, które zostały znacjonalizowane lub w inny sposób zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa przed dniem zawarcia umowy. Bowiem celem przyznania odszkodowania w ramach układu indemnizacyjnego było wynagrodzenie szkód, co wskazuje, że mogło dotyczyć tylko nieruchomości obywateli państw obcych znacjonalizowanych przez Skarb Państwa.

W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że przedmiotowa nieruchomość, zabudowana, położona w [...] przy ul. [...], stanowiła własność [...] osoby prawnej. Jest również bezsporne, że pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a Republiką Francuską zostały zawarte:

- układ dotyczący udzielenia przez Polskę odszkodowania dla interesów francuskich, dotkniętych przez ustawę polską z dnia 3 stycznia 1946 r. o nacjonalizacji, podpisany 19 marca 1948 r.;

- układ w sprawie zaspokojenia przez Polskę francuskich roszczeń finansowych, zawarty w Paryżu 7 września 1951 r.

W aktach znajduje się kserokopia poświadczona za zgodność z oryginałem, pisma w języku [...] z 1953 r., z którego wynika, że na podstawie wskazanych wyżej układów zostało przyznane przedmiotowej spółce odszkodowanie za nieruchomość w [...] przy ul. [...] i za nieruchomość w [...] przy ul. [...]. Brak jest dowodów, by francuska spółka otrzymała odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...]. Brak jest także dowodów potwierdzających, że przedmiotowa nieruchomość w datach zawarcia układów była znacjonalizowana lub w inny sposób przejęta na rzecz Skarbu Państwa.

Takich dowodów nie pozyskał organ orzekający w niniejszej sprawie we własnym zakresie. Na takie dowody nie powołuje się również skarżący. W tej sytuacji niezasadnie twierdzi skarżący, że skoro spółce przyznano odszkodowanie za inne nieruchomości, to należy uznać, że odszkodowanie zostało przyznane za przedmiotową nieruchomość. Przyznania odszkodowania nie można domniemywać. Ta okoliczność winna wynikać z dowodów. Natomiast dowody zgromadzone w sprawie przeczą temu, by doszło do nacjonalizacji przedmiotowej nieruchomości przed zawarciem układów indemnizacyjnych. Z odpisu z księgi wieczystej [...] Sądu Rejonowego w [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych, w dziale II zawierającym wpisy dotyczące właściciela nieruchomości, w dniu 3 lutego 1964 r. Sąd dokonał wpisu zmiany dotychczasowej nazwy właściciela nieruchomości – na podstawie wniosku tegoż z [...] grudnia 1963 r. Oznacza to, że w 1964 r. prawo własności nieruchomości przysługiwało Spółce będącej podmiotem prawa państwa obcego, a nie przysługiwało to prawo Skarbowi Państwa, gdyż Sąd wieczystoksięgowy takiego wpisu wówczas by nie dokonał. Tak więc jeszcze kilkanaście lat po podpisaniu układów indemnizacyjnych nieruchomość nadal stanowiła własność obywateli obcego państwa.

Prawidłowo zatem organ uznał, że nie została spełniona przesłanka, od której zależy dokonanie wpisów na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r., jaką jest przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa przed dniem zawarcia układów indemnizacyjnych. To zaś uzasadnia wydanie decyzji odmownej. Zgodna więc z prawem decyzja czyni zarzuty skargi naruszenia przepisów tak postępowania, jak i prawa materialnego niezasadnymi.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.