Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2567/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.1 a pkt 12, art.33 par.1, art. 54
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA Anna Sękowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2017 r. sprawy ze skargi S.N. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku S.N. (dalej skarżący/strona), na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 15 grudnia 2014 r. nr [...], obejmującego należności z tytułu opłaty wwozowej i podatku obrotowego od importu za 02/1995 wraz z odsetkami za zwłokę.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny w dniach 14 stycznia 2015 r. i 16 stycznia 2015 r. Organ nadzoru nad administracyjnym postępowaniem egzekucyjnym oddalił skargę Strony na ww. czynność egzekucyjną uznając, że przy dokonywaniu tej czynności, organ egzekucyjny nie naruszył przepisów prawa regulujących egzekucję z ruchomości, a podnoszone przez Skarżącego zarzuty dot.: a) istnienia egzekwowanego obowiązku, b) braku podstawy prawnej do prowadzenia egzekucji w oparciu art. 54 § 1 u.p.e.a. nie mogą być uwzględnione. poprzez doręczenie zawiadomień o zajęciu wierzytelności z dnia 12 stycznia 2015 r. odpowiednio do Banku [...] S.A. i [...] Banku S.A.

Skarżący wniósł skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych, wnosząc o uchylenie dokonanych zajęć wierzytelności z rachunku bankowego i umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi na czynność egzekucyjną skarżący podniósł, iż z załączonego do ww. tytułu wykonawczego wynikają inne kwoty oraz, że w wymienionym tytule wykonawczym nie wskazano, jaki został zastosowany kurs Euro do ustalenia zaległości w polskich złotych. Podniósł również, że zawiadomienie o zaległościach płatniczych nie zostało przedstawione mu w oryginale, a tylko w kserokopii, poza tym dokument ten nie został przetłumaczony na język polski. Skarżący wskazał również, że zachodzi obawa, iż zawiadomienie o zaległościach płatniczych, a nie orzeczenie Głównego Urzędu Celnego w C. posłużyło, za podstawę do wystawienia ww. tytułu wykonawczego, co w kontekście wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. akt II FSK 1289/11 należy uznać za działanie niedopuszczalne. Skarżący wskazał również na opieszałość w działaniach niemieckich władz celnych i polskich organów skarbowych wskazując na 3-letni okres, przez który dokument – [...] nie był wykorzystywany do realizacji wskazanych w nim należności pieniężnych. Powyższe w opinii skarżącego powoduje, że osoba zobowiązana do zapłaty tych należności nie powinna być obciążona odpowiedzialnością zwłaszcza, że w okolicznościach sprawy można skutecznie powołać się na zarzut przedawnienia przede wszystkim odsetek za zwlokę. Skarżący podniósł również, że nie zostało wykazane w trybie jakich przepisów prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Zarzucił również, że nie został poinformowany o dacie wniesienia wniosku administracji niemieckiej oraz przed wszczęciem tego postępowania egzekucyjnego nie doręczono mu upomnienia.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] marca 2016 r. oddalił skargę na czynności egzekucyjne.

Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając pominięcie najistotniejszego zarzutu występującego w sprawie, tj. że "Zawiadomienie o zaległościach płatniczych" ([...] nie stanowi zagranicznego tytułu wykonawczego, w oparciu o który można by prowadzić w Polsce postępowanie egzekucyjne oraz brak merytorycznego rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego zawartego we wcześniejszych zarzutach na prowadzenie postępowania egzekucyjnego.

Minister Finansów postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.

Organ podkreślił, że w jego ocenie brak jest podstaw do stwierdzenia, iż dokonując zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. naruszył przepisy prawa regulujące kwestie zastosowania środka egzekucyjnego jakim jest egzekucja z rachunku.

Minister podkreślił, że podnoszone przez skarżącego zarzuty nie odnoszą się do faktycznych czynności dokonanych przez organ egzekucyjny w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego. Podstawą zarzutów skarżącego są kwestie związane z istnieniem egzekwowanego obowiązku, brakiem podstawy prawnej do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o zagraniczny tytuł wykonawczy, tj. "Zawiadomienie o zaległościach płatniczych" [...] Głównego Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia 07.11.2011 r., trybem w jakim toczy się to postępowanie egzekucyjne oraz brakiem rozpatrzenia wniosku o umorzenie tego postępowania egzekucyjnego zgłoszonego na etapie zarzutów (pismo z dnia 20.01.2015 r.) w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Minister wskazał, że okoliczności, na które powołuje się skarżący w skardze na czynność egzekucyjną i w zażaleniu na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nie podlegają ocenie w trybie skargi na czynność egzekucyjną. Tym samym nie zasługują na uznanie, ponieważ skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze formalnoprawnym związane wyłącznie ze stosowaniem środka egzekucyjnego.

Niezależnie od powyższego oraz mając na względzie zasady wyrażone w art. 6 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) dalej K.p.a. stanowiące, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa oraz prowadzą postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej Minister Finansów odniósł się do przedstawionych w zażaleniu zarzutów.

Skarżący nie zgodził się z wydanym postanowieniem i złożył skargę do Sądu.

Wnosząc u uchylenie postanowień obu instancji zaskarżonemu postanowieniu Ministra Finansów zarzucił naruszenie art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) dalej u.p.e.a., poprzez niewłaściwe uznanie, że w trybie skargi uregulowanej tym przepisem niedopuszczalne jest – zważywszy na okoliczności sprawy – zgłaszanie uwag dotyczących dopuszczalności dokonywania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej; naruszenie art. 7 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez – z naruszeniem zasady praworządności – niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; naruszenie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1289 ze zm.) poprzez uznanie, że przepisy tej ustawy nie mają w sprawie zastosowania a zastosowanie będą miały przepisy u.p.e.a.

Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Ministra Finansów z [...] czerwca 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] marca 2016 r., którym oddalił skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych.

Organ nadzoru nad administracyjnym postępowaniem egzekucyjnym oddalił skargę Strony na ww. czynność egzekucyjną uznając, że przy dokonywaniu tej czynności, organ egzekucyjny nie naruszył przepisów prawa regulujących egzekucję z rachunku bankowego, a podnoszone przez Skarżącego zarzuty - związane z istnieniem egzekwowanego obowiązku, brakiem podstawy prawnej do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o zagraniczny tytuł wykonawczy, tj. "Zawiadomienie o zaległościach płatniczych" [...] Głównego Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia 07.11.2011 r., trybem w jakim toczy się to postępowanie egzekucyjne oraz brakiem rozpatrzenia wniosku o umorzenie tego postępowania egzekucyjnego zgłoszonego na etapie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego - w oparciu art. 54 § 1 u.p.e.a. nie mogą być uwzględnione.

Zdaniem sądu, stanowisko Ministra Finansów zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe.

Skargę na czynność egzekucyjną normuje art. 54 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Instytucja ta służy zatem kontroli prawidłowości dokonywania czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014 r., II GSK 1377/13). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonane przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

Nie jest zatem dopuszczalne w ramach skargi na czynności egzekucyjne podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może zatem dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. Ustawodawca nie nadał bowiem regulacji z art. 54 § 1 u.p.e.a. charakteru uniwersalnego i konkurencyjnego wobec innych środków zaskarżenia; (por. wyroki WSA z: 6 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1433/07, z 3 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1580/07, z 9 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 2936/12, z 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 727/12, z 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 827/99, z 22 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 1503/03, oraz z 9 lutego 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1002/04, wyrok NSA z 10 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1588/10, CBOSA dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl oraz P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne..., 2006, s. 184).

Słusznie podkreślił organ kontroli nad postępowaniem egzekucyjnym, że zastosowany środek egzekucyjny (egzekucja z rachunku bankowego) wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit a) u.p.e.a. Samej czynności dokonano z zastosowaniem wymogów określonych w art. 80 § 1 u.p.e.a. (doręczono do banków [...] S.A i [...] S.A. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności zobowiązanego do wysokości egzekwowanych należności, zapadłych odsetek i powstałych kosztów egzekucyjnych; poinformowano banki o zakazie wypłat bez zgody organu egzekucyjnego do wysokości zajętych wierzytelności, zobowiązując je do przekazania zajętych kwot lub zawiadomienia w zakreślonym terminie o przeszkodzie w dokonaniu wpłat; zajęć dokonano przy wykorzystaniu obowiązującego wzoru druku; o zajęciach poinformowano zobowiązanego.

Oceniając poprawność dokonanej czynności egzekucyjnej w granicach przewidzianych w art. 54 u.p.e.a. Dyrektor IS a następnie Minister Finansów zasadnie- zdaniem sądu - uznali, że skarga ta podlega oddaleniu.

Prawidłowe jest także stanowisko organów, że okoliczności, na które powołuje się Skarżący, związane z istnieniem egzekwowanego obowiązku, brakiem podstawy prawnej do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o zagraniczny tytuł wykonawczy, tj. "Zawiadomienie o zaległościach płatniczych" [...] Głównego Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia 07.11.2011 r., trybem w jakim toczy się to postępowanie egzekucyjne oraz brakiem rozpatrzenia wniosku o umorzenie tego postępowania egzekucyjnego nie podlegają ocenie w ramach skargi na czynności egzekucyjne.

Albowiem zgodnie z art. 33. § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Podnoszone przez Skarżącego zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego, istnienia egzekwowanego obowiązku i trybu prowadzonego postępowania podlegają zatem kontroli na podstawie ww. art. 33. § 1 i nie mogły być badane w ramach skargi na czynności egzekucyjne. Również niezałatwienie wniosku o umorzenie postępowania zgłoszone w ramach zarzutów na postępowanie egzekucyjne nie podlega badaniu w niniejszej sprawie.

Podkreślić należy, że mimo braku obowiązku kontroli zarzutów, które nie mieszczą w granicach skargi na czynności egzekucyjne, organ kontroli nad postępowaniem egzekucyjnym informacyjnie, działając w ramach zasady przekonywania, odniósł się jednak do tych zarzutów w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw pozwalających na zakwestionowanie tak zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia, które je poprzedzało, albowiem zastosowany środek egzekucyjny został przewidziany w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. i kwestionowana przez skarżącego czynność egzekucyjna dokonana została z poszanowaniem zapisów art. 80 tej ustawy. Sąd nie stwierdził w dokonanej czynności egzekucyjnej uchybień o charakterze formalnym. Mając na uwadze powyższe, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, orzekając jak w sentencji wyroku.