Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 30/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1, 2 i 4
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 30/15 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 16 grudnia 2015 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia NSA Henryk Ożóg, , Sędziowie:, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, , , Protokolant:, starszy referent Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r., sprawy ze skargi M.D., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego, , oddala skargę w całości., , ,


UZASADNIENIE

Prezydent W. decyzją z dnia 14 lipca 2014 r., nr [...] powołując się na art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4, art. 8 ust. 1, art. 39 ust. 1, art. 106 ust.4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 3 grudnia 2013 r. oraz wniosku z dnia 12 marca 2014 r., odmówił przyznania M. D. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) zasiłku celowego w formie biletu kredytowego.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu 3 grudnia 2013 r. oraz 12 marca 2013 r. strona złożyła w tut. Ośrodku wniosek o pomoc w formie biletu kredytowanego. Decyzją nr [...] oraz decyzją nr [...] z dnia 29 kwietnia 2014 r., odmówiono stronie przyznania zasiłku celowego w formie biletu kredytowanego. Po wniesieniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...] i decyzją nr [...] z dnia 27 czerwca 2014r. uchyliło kwestionowane decyzje i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Strona w uzasadnieniu żądania wskazała, że "...przedmiotowy zasiłek przeznaczony miał być na zakup biletu kredytowanego na dojazdy do centrum miasta i do innych dzielnic w celu poszukiwania pracy".

Ponadto organ I instancji podał, że strona jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. od 1992 r., nie osiąga żadnych dochodów z pracy dorywczej, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej w formie zasiłków okresowych i celowych, nie wykazuje większej niż obowiązkowa aktywność w poszukiwaniu pracy, jest osobą w wieku produkcyjnym, zdrową w pełni sprawną nie mającą problemów z poruszaniem się. Strona od 1991 r. korzysta z wszechstronnej pomocy ośrodka na realizację podstawowych potrzeb w formie zasiłków okresowych, zasiłków celowych na zakup opału, żywności, w formie posiłków.

Powołując się na treść art. 3 ust. 1, 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej organ I instancji stwierdził, że zakup biletu kredytowanego nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej. Zaistnienie przesłanek do udzielenia pomocy w trudnej sytuacji życiowej nie jest równoznaczne z koniecznością udzielenia pomocy w oczekiwanym przez stronę zakresie. Ograniczone środki finansowe jakimi dysponuje ośrodek, biorąc pod uwagę fakt, iż musi uwzględnić potrzeby innych osób korzystających ze wsparcia tej instytucji spowodowały, że zgłaszane przez stronę potrzeby nie mogą zostać pokryte w całości. Zasiłek celowy na zakup biletu kredytowanego nie został zakwalifikowany przez organ do świadczeń na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, do których zaliczono przede wszystkim pomoc w formie gorącego posiłku, zasiłków celowych na zakup żywności, opału, leków. Strona wskazała, że "...przedmiotowy zasiłek przeznaczony miał być na zakup biletu kredytowanego na dojazdy do centrum miasta i do innych dzielnic w celu poszukiwania pracy", według natomiast wiedzy organu strona jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. od 1992 r., nie podjęła zatrudnienia i wcześniej nie ubiegała się o przyznanie pomocy w formie biletu kredytowanego, dlatego też tut. Ośrodek nie daje wiary, że strona posiadając bilet kredytowany zwiększy swoje szansę na znalezienie zatrudnienia. Po raz kolejny organ wskazał także, iż strona w celu dojazdu do centrum miasta i do innych dzielnic w celu poszukiwania pracy może korzystać z biletów socjalnych, które przysługują wszystkim osobom upoważnionym do świadczeń z pomocy społecznej (uchwała nr XXI/12/04 Rady Miejskiej W. z dnia 27 lutego 2004r w sprawie taryf opłat i zasad odpłatności za usługi przewozowe świadczone środkami transportu zbiorowego organizowanego przez Gminę W.).

Od wydanej decyzji strona złożyła odwołanie uznając wydaną decyzję jako niesłuszną i na tej podstawie wniosła o stwierdzenie przewlekłości postępowania, uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, niezwłoczne rozpatrzenie odwołania, poinformowanie MOPS w W. o formalnych zasadach biurowych obowiązujących przy wypełnianiu kwestionariusza wywiadu przez pracownika socjalnego. Ponadto strona wniosła o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego w trybie art. 20 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych w związku z obecnym odwołaniem i poprzednimi odwołaniami skarżącego od decyzji MOPS W. W uzasadnieniu odwołania strona podała, iż w sposób niedopuszczalny organ pomocy rozstrzygnął zaskarżoną decyzją dwie odrębne sprawy skarżącego, przyznanie zasiłku celowego w formie biletu kredytowego należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym, w części uzasadnienia wydanej decyzji poświadczono nieprawdę, rozstrzygnięcie wydaje się w oparciu o dowody , a nie subiektywne domniemania wydającego decyzję Zdaniem odwołującego, odmowa przyznania zasiłku powoduje, że strona nie jest w stanie aktywniej poszukiwać pracy, a stan taki trwa od wielu miesięcy. Zarzucił, że MOPS wykorzystuje procedurę administracyjną w celu przewlekania postępowania administracyjnego.

Decyzją z dnia 26 września 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 3 ust. 3 i 4, art. 8 ust. 1, art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.) utrzymało w mocy omówioną wyżej decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że odwołujący zamieszkuje sam w nieruchomości przy ul. [...] w W. (dom jednorodzinny), jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, nie pracuje dorywczo, utrzymuje się z pomocy społecznej, otrzymuje zasiłek celowy i okresowy w kwocie 271, który stanowi jedyne źródło dochodu.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 62 k.p.a., w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Jednocześnie zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa dopuszczalne jest prowadzenie jednego postępowania w sprawach dotyczących tego samego podmiotu, jeżeli zostały spełnione warunki określone w art.62 k.p.a.

W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji mógł w postępowaniu łącznym rozpatrzyć wniosek strony z dnia 3 grudnia 2013 r. oraz z dnia 12 marca 2014 r., bowiem prawa i obowiązki strony wynikają z tego samego stanu faktycznego, istnieje ta sama podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz właściwy w sprawie jest ten sam organ.

Dalej organ wskazał, że podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stanowią przepisy art.2 ust.1, art. 3 ust. 3 i 4, art. 8 ust. 1 oraz art. 39 ust. 1 i 2 i ust.4 ustawy o pomocy społecznej.

Stosownie do art.39 ust. 1 i 2 i ust.4 ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego. Bilet kredytowany jest formą zasiłku celowego w formie niepieniężnej. Może zostać przyznany osobom bez dochodu lub o bardzo niskim dochodzie, a celem przyznawania biletu kredytowanego, jak każdego rodzaju zasiłku celowego, jest zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, w tym wypadku potrzeby przemieszczenia się strony w celu poszukiwania pracy.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których osoby te nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Jednocześnie potrzeby osób korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 1 i 4 ustawy). Jedną z form pomocy udzielanej potrzebującym jest świadczenie w postaci biletu kredytowanego (art. 39 ust. 4 ustawy).

Wskazano, że decyzje administracyjne o przyznaniu lub odmowie przyznania biletu kredytowanego wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego (art. 106 ust. 4 ustawy). W przedmiotowej sprawie przeprowadzenie wywiadu środowiskowego nie jest wymagane.

Zdaniem organu odwoławczego strona kwalifikuje się do przyznania świadczenia z pomocy społecznej z uwagi na dochód jak i szczególne okoliczności, tj. bezrobocie.

Fakt spełniania kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Podkreślono, że w przedstawionej przez organ I instancji analizie podana została wielkość środków pozostających do rozdysponowania na pomoc społeczną w porównaniu do roku ubiegłego, która znacznie się zmniejszyła podczas, gdy liczba osób potrzebujących uniemożliwia zaspokojenie większości podstawowych potrzeb.

Z uwagi na ograniczoność środków, którymi dysponują organy pomocy społecznej, a także z uwagi na wielość potrzebujących, takie całkowite zaspokojenie potrzeb jest niemożliwe.

Działając w oparciu o posiadane środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona, organ musi w wyznaczonych granicach realizować swoje ustawowe cele co wymaga realistycznej oceny możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do świadczeń, a racjonalne gospodarowanie posiadanymi środkami finansowymi wymaga określenia, które z potrzeb muszą być zaspokajane niezbędnie i w jaki sposób.

Z akt sprawy wynika, że organ I instancji przyjął zasadę przyznawania zasiłków celowych na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, przy czym do potrzeb podstawowych zakwalifikowano przyznawanie pomocy w formie gorącego posiłku, zasiłków celowych na zakup żywności, opału i leków.

Zasiłek celowy na zakup biletu kredytowanego nie został zakwalifikowany do niezbędnych potrzeb bytowych, a pomoc na w/w cel nie jest przyznawana. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w W. mając ograniczone środki, jakimi dysponuje musi uwzględniać potrzeby innych osób korzystających ze wsparcia tej instytucji, w pierwszej kolejności na zaspokojenie niezbędnych potrzeb i to niejednokrotnie w ograniczonej wysokości (np. 30 zł zasiłku celowego na jedną osobę w rodzinie).

Dodano, że strona wnioskując o przyznanie biletu kredytowanego wskazała jako cel pomocy dojazdy do centrum W. i do innych dzielnic w celu poszukiwania pracy. Z informacji pracownika socjalnego (zawartych w wywiadzie środowiskowym) oraz z wcześniejszych uzasadnień decyzji wynika, że strona może dojechać do centrum W. czy innych dzielnic w poszukiwaniu pracy wykorzystując bilety socjalne na przejazdy komunikacja miejską (korzystanie z biletów socjalnych w cenie 70 groszy przysługuje na czas obowiązywania decyzji przyznającej pomoc z Ośrodka), co znane jest stronie.

Podkreślono też, że strona korzysta z pomocy społecznej od 1991 r. w formie zasiłków okresowych, celowych na zakup opału, żywności i w formie posiłków. W świetle powyższych okoliczności, w ocenie tut. Kolegium, kwestionowana decyzja organu I instancji nie narusza granic uznania administracyjnego, tym samym nie znaleziono podstaw do zmiany lub uchylenia wydanej decyzji.

Odnosząc się do żądania strony dotyczącego poinstruowania MOPS w W. o formalnych zasadach biurowych obowiązujących przy wypełnianiu kwestionariusza wywiadu przez pracownika socjalnego stwierdzono, jak już wyżej zaznaczono, że decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego (art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej). Rozpatrzenie wniosku strony nie wymagało zatem przeprowadzenia wywiadu.

Organ odwoławczy wskazał, że nie uwzględniono także żądania sygnalizacji w trybie art. 20 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.), nie znajdując podstaw do podjęcia orzeczenia w tej kwestii.

Końcowo wskazano, że podnoszony przez stronę zarzut "przewlekłości postępowania administracyjnego przed organem pomocy w powyższej sprawie" wynikał z faktu uchylenia w trybie odwoławczym kwestionowanych przez stronę decyzji organu I instancji jak i wezwań strony do uzupełnienia wniesionego żądania przyznania biletu kredytowanego o cel jego przyznania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnioskodawca zarzucił wydanemu rozstrzygnięciu rażące naruszenie prawa materialnego (art. 17 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 7 pkt 1, 4, 5, 6 ustawy o pomocy społecznej poprzez bezzasadną odmowę przyznania zasiłku celowego w formie biletu kredytowego), rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 11 pkt 9 i art. 20 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez sprzeczny z prawem skład orzekający Kolegium, niedopełnienie obowiązków przez prezesa Kolegium, rażące naruszenie prawa poprzez zmianę tożsamości przedmiotowej sprawy, niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, wydanie jednej decyzji w dwóch różnych sprawach, niezałatwienie w terminie żądania skarżącego.

Mając powyższe na uwadze strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko. Odnośnie złożonych w skardze zarzutów wskazano, że są one bezzasadne. Jak wskazano w zaskarżonej decyzji, odmowa przyznania skarżącemu zasiłku celowego w formie biletu kredytowego niezależnie od spełnienia przez wnioskodawcę kryterium dochodowego czy wystąpienia szczególnej okoliczności, nie oznacza naruszenia prawa.

Wskazana przez organy orzekające podstawa prawna nie oznacza zmiany tożsamości przedmiotowej sprawy.

Nie została także naruszona, zdaniem organu odwoławczego, zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, sprawa została rozstrzygnięta w oparciu o dokumenty znane stronie, co wynika z akt sprawy.

Odnośnie dalszych zarzutów wskazano, że wyznaczony skład kolegium orzekający w niniejszej sprawie nie narusza art. 24 k.p.a., skład orzekający został wyznaczony stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 10 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych.

Wobec powyższego Kolegium wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 cytowanego Prawa sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Powyższe oznacza, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem.

Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania.

Kwestią wymagającą wyjaśnienia pozostaje, czy w sprawie ziściły się przesłanki do odmowy, jak twierdzi organ czy też przeciwnie, zdaniem strony – przyznania – zasiłku celowego w formie biletu kredytowanego.

Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia, stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej. Poza sporem jest, że skarżący ma prawo do świadczeń z pomocy społecznej, spełnia bowiem przepisane w ustawie kryteria z uwagi na dochód i szczególne okoliczności (bezrobocie).

Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 powołanej wyżej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego (art. 39 ust. 4). Bilet kredytowany jest formą zasiłku celowego w formie niepieniężnej. Może zostać przyznany osobom bez dochodu lub o bardzo niskim dochodzie, a celem przyznawania biletu kredytowanego, jak każdego rodzaju zasiłku celowego, jest zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, w tym wypadku potrzeby przemieszczenia się strony w celu poszukiwania pracy.

Jednocześnie, stosownie do regulacji zawartej w art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom tej pomocy.

Z brzmienia przywołanych wyżej unormowań wynika, iż decyzja w zakresie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, jak również w kwestii określenia jej wysokości podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne cechuje się m.in. tym, że organ nie jest związany ścisłymi kryteriami prawnymi, a więc ma pewną swobodę w ocenie zasadności żądania. W przypadku zasiłku celowego organ administracyjny wydaje decyzję oceniając całokształt sytuacji strony mającej wpływ na zakres zaspokojenia potrzeb, uwzględniając przy tym sytuację ogólną, czyli wysokość posiadanych środków, liczbę osób wymagających pomocy. Dopiero po ustaleniu, że taka pomoc jest niezbędna, organ może przyznać (ale nie musi) zasiłek celowy, biorąc pod uwagę przytoczone okoliczności przemawiające za udzieleniem pomocy, jak i przeciw jej udzieleniu. Spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza zatem, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia.

Należy w tym miejscu zaakcentować, iż norma prawna zawarta w art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej zobowiązuje organy orzekające o udzielaniu świadczeń przewidzianych w tej ustawie do uwzględnienia możliwości finansowych pozwalających na realizację potrzeb zgłoszonych przez osoby ubiegające się o pomoc. W sytuacji ograniczonych środków przeznaczanych na cele pomocy społecznej i stale wzrastającej liczby osób ubiegających się o jej uzyskanie, konieczne jest stworzenie gradacji potrzeb tych osób i powiązanie jej z możliwościami finansowymi ośrodków pomocy społecznej. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza więc załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków (tak w wyroku NSA z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1464/06).

Organy orzekające zasady te miały na uwadze, albowiem rozstrzygnęły sprawę zważając zarówno na sytuację skarżącego, jak i ograniczone możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej, a tym samym ochronę interesów osób uprawnionych do uzyskania wsparcia ze środków pomocy społecznej. W toku postępowania administracyjnego zebrano materiał dowodowy pozwalający na ustalenie sytuacji skarżącego i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy akceptując argumenty i stanowisko organu pierwszej instancji dokonał prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz przeprowadził jego trafną ocenę, która uzasadniała odmowę przyznania skarżącemu świadczenia w formie biletu kredytowanego. Zgodnie z regułami procedury administracyjnej, organ ten przeanalizował sytuację życiową wnioskodawcy. Działając w ramach uznania administracyjnego słusznie wskazał, że położenie, w jakim znalazł się wnioskodawca, nie uzasadnia przyznania pomocy we wnioskowanym zakresie.

Mając powyższe na uwadze podkreślenia wymaga, że badając legalność kwestionowanej decyzji w zakresie odmowy przyznania skarżącemu zasiłku celowego, Sąd miał na uwadze, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania takiego świadczenia wydawane jest w ramach uznania administracyjnego, co pozwala organowi na wybór pomocy, którą uzna za najwłaściwszą w świetle celów określonych ustawą o pomocy społecznej, przy jednoczesnym uwzględnieniu możliwości finansowych Ośrodka. Działanie organu w sferze uznania administracyjnego powoduje również, że dokonywana przez Sąd kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądowa w takich przypadkach obejmuje proces wydania decyzji (spełnienie przez organ wymogów proceduralnych), ustalanie stanu faktycznego jako elementu tego procesu czy wszechstronność oceny faktów. Dotyczy ona zatem jedynie tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z kryteriami prawnymi, natomiast nie obejmuje tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (rozumienia celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej (por. wyroki NSA z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2886/13; z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 115/12; z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10).

Dokonując kontroli pod tym kątem, Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest dowolne. W procesie dochodzenia do decyzji właściwie organ odwoławczy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie i nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów.

W pierwszym rzędzie przyjdzie zauważyć, że skarżący pozostaje pod stałą opieką pomocy społecznej, korzysta z jej świadczeń otrzymując potrzebne mu wsparcie materialne (od 1991 r.). Oznacza to, że jego potrzeby są na bieżąco monitorowane i zaspokajane odpowiednio do ich zasadności i możliwości Ośrodka. Słusznie zatem Kolegium zwróciło uwagę, że pomoc oraz jej wysokość jest nie tylko warunkowana potrzebą strony, ale również posiadanymi do dyspozycji przez OPS środkami finansowymi, które są ograniczone. Sąd zwraca też uwagę na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Wymaga to oceny nie tylko niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do tych świadczeń, ale także własnych środków finansowych. Organy pomocy społecznej są zatem upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 658/05, z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 624/07, czy z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1498/10).

Wobec tego zasadnym jest uznanie przez organ I instancji, że zasiłek celowy na zakup biletu kredytowanego nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej, zwłaszcza w sytuacji ograniczonych środków Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, zobowiązanego uwzględniać potrzeby innych osób (gorące posiłki, żywność, leki, opał) niejednokrotnie czasem bardziej potrzebujących wsparcia niż skarżący, który jest osobą w wieku produkcyjnym, zdrową i zdolną do podjęcia zatrudnienia).

Prawidłowe jest stanowisko organów, że dla oceny zasadności wniosku o pomoc w formie biletu kredytowanego, nie mogą one pomijać okoliczności, że skarżący może dojechać do centrum W. czy innych dzielnic w poszukiwaniu pracy wykorzystując bilety socjalne na przejazdy komunikacja miejską (korzystanie z biletów socjalnych w cenie 70 groszy przysługuje na czas obowiązywania decyzji przyznającej pomoc z Ośrodka).

W ocenie Sądu w sprawie nie nastąpiło naruszenie granic przysługującego organom uznania administracyjnego. Wydając rozstrzygnięcie organy miały bowiem na względzie okoliczności sprawy tak istniejące po stronie skarżącego, jak również uwzględniające cele i możliwości pomocy społecznej.

Mając na uwadze przedstawiony stan rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i prawidłowego zastosowania prawa materialnego, zatem nie zachodzą podstawy do podważenia zawartego w nich rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego, jako chybiony ocenić trzeba podniesiony w pkt. 1 skargi zarzut nieważności decyzji z uwagi na to, że skład organu II instancji był sprzeczny z prawem i że przekroczył swoje uprawnienia oraz że doszło do niedopełnienia obowiązków przez prezesa Kolegium a także, że organ II instancji "zmienił tożsamość rozpoznawanej sprawy".

Analiza akt sprawy, w tym znajdującego się w tychże aktach sprawy zarządzenia Prezesa Kolegium z dnia 14 października 2014 r. o wyznaczeniu składu orzekającego oraz protokołu posiedzenia z dnia 15 października 2014 r., nie pozostawia wątpliwości co do tego, że skład orzekający w rozpoznawanej sprawie był zgodny z przepisami.

O składzie samorządowego kolegium odwoławczego rozstrzyga przepis art. 18 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, zgodnie z którym "Kolegium orzeka w składzie trzyosobowym, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Składowi orzekającemu przewodniczy prezes lub etatowy członek kolegium".

Powołany w skardze art. 11 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych dotyczy natomiast czynności pozaorzeczniczych, które wykonuje prezes kolegium, jako organ kierujący jego pracami. Wynikające z pkt 9 tego przepisu uprawnienia polegające na "czuwaniu nad jednolitością orzecznictwa oraz sprawnością pracy kolegium" nie dotyczy w żadnym stopniu wykonywanych przez tego prezesa czynności orzeczniczych, jako członka składu orzekającego. Skarżący całkowicie błędnie przyjmuje, że z tego przepisu wynika "obowiązek zasiadania w składzie orzekającym Kolegium przy orzekaniu w powyższej sprawie".

Chybione są także zarzuty nieważności decyzji opierające się na przekroczeniu uprawnień przez skład orzekający Kolegium oraz o "zmianie tożsamości sprawy".

Niewątpliwie w świetle art. 20 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych postanowienie sygnalizacyjne wydaje prezes kolegium, jeżeli w jego ocenie wystąpiły istotne uchybienia w pracy organu jednostki samorządu terytorialnego. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący wnioskował w odwołaniu z dnia 22 sierpnia 2014 r. o "wydanie postanowienia sygnalizacyjnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze", w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w pełni zasadnie zauważyło, że "Nie może być także uwzględnione żądanie sygnalizacji w trybie art. 20 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. 2001r. nr 79, poz.856 ze zm.)". Zarzut przekroczenia uprawnień przez Kolegium jest w związku z tym całkowicie bezzasadny.

Co się zaś tyczy zarzutu "zmiany tożsamości sprawy" wyprowadzonego ze zmiany podanej w decyzji podstawy prawnej, trzeba odnotować, że podstawą materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia był art. 39 ust. 1 i 2 ustawy stanowiący, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Powołanie przez organ II instancji tego przepisu, jako podstawy prawnej wydanej decyzji nie mogło w żadnym stopniu stanowić o "zmianie tożsamości sprawy", jak błędnie zakładał skarżący.

Za chybiony Sąd wreszcie uznał zarzut naruszenia art. 104 w związku z art. 62 k.p.a., podzielając w tym względzie argumentację wyrażoną w zaskarżonym orzeczeniu.

Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.