Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2659/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.  145  par.  1  pkt  1  lit.  c),  art.  152,  art.  200 w zw. z  art.  205  par.  1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant ref. staż. Agata Próchniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowie w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego W. P. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ), decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027, ze zm.), dalej ustawa o świadczeniach, oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2013 r., stwierdzającą, że W.P, podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od [...] marca 2000 r. do [...] marca 2005 r.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P. pismem z [...] października 2012 r., wniósł o podjęcie decyzji przez [...] Oddział Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu W.P. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Do pisma załączono dokumentację, na podstawie której oparto wniosek.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] stwierdził, że w okresie od [...] marca 2000 r. do [...] marca 2005 r., W.P. podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Od ww. decyzji W.P. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu podkreślił, że w okresie od [...] marca 2000 r. do [...] marca 2005 r. nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej. W.P. wyjaśnił, że faktyczne prowadzenie działalności nie pokrywało się dokładnie z okresem ujętym w ewidencji działalności gospodarczej, bowiem dokonał zgłoszenia zaprzestania prowadzenia działalności do Urzędu Skarbowego w dniu [...] marca 2000 r., myśląc iż to wystarczające formalności, dotyczące likwidacji działalności gospodarczej.

Prezes NFZ decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podkreślił, że w okresie objętym decyzją I instancji nastąpiły zmiany legislacyjne, zatem z uwagi na rozbieżności w stanie faktycznym wskazał celowość wezwania W.P. do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Organ przytaczając ustalenia organu I instancji wyjaśnił, iż co prawda W.P. przesłał do [...] Oddziału NFZ kopię pisma skierowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (data wpływu [...] marca 2005 r.) informującego o likwidacji działalności, jednakże data likwidacji była nieczytelna. Ponadto strona przesłała kopię decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] marca 2005 r., zarejestrowanej [...] czerwca 1995 r. oraz kopię pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat P. z dnia [...] marca 2000 r. wskazującego na okresy prowadzenia działalności gospodarczej i na okresy ubezpieczenia i kopię oświadczenia skierowanego do Urzędu Skarbowego w P. o likwidacji działalności z powodu choroby z dniem [...] marca 2000 r.

Jednakże, zdaniem organu, w przekazanym przez W.P. zaświadczeniu Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia [...] listopada 2012 r. nie było wzmianki o likwidacji działalności gospodarczej z dniem [...] marca 2000 r. Natomiast wynikało z niego, że W.P. prowadził działalność gospodarczą w okresie od [...] czerwca 1995 do [...] marca 2005 r., zaś w okresie od [...] października 1989 r. do [...] marca 2000 r. jego działalność gospodarcza była zawieszona. Dodatkowo Urząd Skarbowy w P., w niniejszym piśmie poinformował, że w tym okresie brak było deklaracji i zeznań podatkowych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji, pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. wezwał W.P. do dostarczenia zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w P. o wysokości przychodów od 1999 r. do 2005 r.

Pismem z dnia [...] lutego 2013 r., W. P. złożył oświadczenie, iż po [...] marca 2000 r. w związku z likwidacją działalności z powodu choroby, nie prowadził działalności gospodarczej, zaś z tytułu częściowej niezdolności do pracy została przyznana mu renta.

W dniu [...] stycznia 2013 r. (data wpływu pisma z dnia [...] stycznia 2013 r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. poinformował ZUS w P., że W.P. figurował w ewidencji podatników jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarcza od dnia [...] czerwca 1995 r. do [...] marca 2005 r. nie składając deklaracji podatkowych VAT-7, od 2000 r. składał rozliczenia PIT-37 wykazując przychody, nie zgłaszał zawieszenia działalności gospodarczej zgłaszając jej zakończenie z dniem [...] marca 2005 r.

W dniu [...] lutego 2013 r., do [...] Oddziału NFZ wpłynęły wyjaśnienia ZUS w sprawie W.P., w zakresie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W piśmie wskazano na pobranie przez W.P. zasiłków chorobowych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okresy styczeń – marzec 1999 r. oraz od [...] października 1999 r. do [...] marca 2000 r. wskazując na nabycie prawa do renty od [...] marca 2000 r. W okresach styczeń - marzec 1999 r.; czerwiec 1999 r. – styczeń 2000 r. i w marcu 2000 r. płatnik złożył deklaracje rozliczeniowe, dokonując płatności składek w okresie od marca do września 1999 r. W wyjaśnieniu powołano się także na pismo Urzędu Skarbowego z [...] stycznia 2013 r.

Pismem OW NFZ z dnia [...] lutego 2013 r., W.P. został wezwany do przedstawienia zaświadczenia o braku rozliczeń z Urzędem Skarbowym w P., z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od roku 1999.

W. P., pismem z dnia [...] marca 2013 r. oświadczył, że z dniem [...] marca 2000 r. zlikwidował działalność z powodu choroby i nie prowadził działalności gospodarczej. Wyjaśnił, iż załączone w toku postępowania, zaświadczenie z dnia [...] listopada 2012 r., uzyskane z Urzędu Skarbowego w P., potwierdzało ten fakt.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, w wyniku ponownej analizy stanu faktycznego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] ustalił, że W.P. w okresie od [...] marca 2000 r. do [...] marca 2005 r., podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W uzasadnieniu organ powołując się na ustalenia poczynione w toku postępowania uznał, iż W.P. nie udowodnił faktu nie prowadzenia działalności gospodarczej w spornym okresie.

Od ww. decyzji, pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. W.P. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ i wskazał, że organ nie odniósł się do zgłoszenia w dniu [...] marca 2000 r. do Urzędu Skarbowego informacji o zaprzestaniu prowadzenia działalności z końcem marca 2000 r.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ pismem z dnia [...] maja 2013 r. wezwał W.P. do dostarczenia dowodów potwierdzających zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od [...] marca 2000 r. do [...] marca 2005 r. wskazując na obowiązek dowody strony postępowania.

Przy piśmie z [...] czerwca 2013 r. (data wpływu), W.P. przedstawił oświadczenie złożone do Urzędu Skarbowego w P. [...] marca 2000 r. o likwidacji (rozwiązaniu) działalności gospodarczej z powodu choroby z dniem [...] marca 2000 r. – "do wiadomości ZUS" – oraz zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w P. z [...] czerwca 2013 r., w którym potwierdzono, iż prowadził opodatkowaną działalność gospodarczą w okresie od [...] czerwca 1995 r., do [...] marca 2005 r., zaś zawieszenie działalności odnotowano w okresie od [...] października 1989 r. do [...] marca 2000 r. W piśmie poinformowano jednocześnie, iż systemy informatyczne urzędu nie zawierają informacji na temat deklaracji i zeznań podatkowych opiewających na ten okres.

Prezes Funduszu pismem z [...] lipca 2013 r., wezwał W.P. do wyjaśnienia, wobec niejednoznaczności przesłanego zaświadczenia Urzędu Skarbowego w P. z [...] czerwca 2013 r., czy W.P. faktycznie nie składał deklaracji i zeznań podatkowych, czy rozliczał się z urzędem, lecz ten tych informacji nie posiada.

W. P. pismem z [...] lipca 2013 r., potrzymała stanowisko w sprawie, po raz kolejny załączając kopię oświadczenia o likwidacji działalności z datą wpływu do Urzędu Skarbowego w P. [...] marca 2000 r. i oświadczając, że od tej daty żadnej działalności gospodarczej nie prowadził.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu, organ wyjaśnił, iż w okresie objętym zaskarżoną decyzją zastosowanie miały przepisy trzech kolejnych ustaw tj. art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. z 1997 r., Nr 28, poz. 153 ze zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., (dalej ustawa o ubezpieczeniu zdrowotnym), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2003 r., Nr 45, poz. 391 z ze zm.) obowiązującej do dnia 30września 2004 r., (dalej ustawa o ubezpieczeniu w NFZ) oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2008 r., które w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.), dalej (ustawa systemowa), obejmowały obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych - od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności.

Organ wyjaśnił dodatkowo, iż we wskazanym w decyzji okresie obowiązywały również kolejno trzy ustawy, określające zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Polski, zawierające podobne unormowania. Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy prawo działalności gospodarczej, przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 7e ust. 1 pkt. 1 tej ustawy, który jest odpowiednikiem uchylonego z dniem 1 stycznia 2004 r. art. 88e ustawy o działalności, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Równocześnie zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym lub Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Prezes Funduszu wyjaśnił, iż dopiero po zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw, z dniem 20 września 2008 r. powstała możliwość zawieszenia działalności gospodarczej. Organ, posiłkując się orzecznictwem, uznał zatem, iż skoro ówcześnie obowiązujące przepisy nie przewidywały instytucji zawieszenia bądź przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej, toteż zgłoszenie takiej przerwy w organie ewidencyjnym, nie korzystało z domniemania prawnego, z którego wynikałoby czasowe zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. W rezultacie ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia społecznego (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciążał stronę, która z faktu tego wywodziła skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia.

Odnosząc się szczegółowo do stanu sprawy, organ podkreślił, iż strona postępowania nie przekazała nowych dowodów potwierdzających faktyczne nieprowadzenie działalności pozarolniczej w spornym okresie, wskazując jedynie, że nie posiada żadnych dokumentów.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. W.P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2013 r. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odnosząc się do zarzutu braku przedstawienia nowych dowodów sprawie, podniósł, iż złożył dodatkowe zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz oświadczenie o nieprowadzeniu działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego organ tych dowodów nie wziął pod uwagę.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane na etapie postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W rozpoznawanej sprawie spór obejmuje okres ujęty w decyzji – od [...] marca 2000 r. do [...] marca 2005 r. – za który organy Funduszu ustaliły podleganie skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, natomiast skarżący twierdził, że w tym okresie już nie prowadził działalności gospodarczej stanowiącej podstawę powyższego ustalenia.

Jest bezsporne, że skarżący formalnie decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 2005 r. został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej, jako podmiot, który zaprzestał wykonywać gospodarczą, z dniem [...] marca 2005 r. W.P. wystąpił o wykreślenie tej działalności pismem z dnia [...] marca 2005 r. informując, że działalność zaprzestał wykonywać z dniem [...] października 1995 r. Jednakże organ rejestrowy, wskazując na obowiązujące przepisy prawa stwierdził, iż wykreślenie działalności z rejestru może nastąpić z datą wsteczną nieprzekraczającą 14 dni od dnia złożenia wniosku o wykreślenie. W tym miejscu należy zauważyć, że skarżący powołując się na inne swoje pismo, złożone do Urzędu Skarbowego w P. w dniu [...] marca 2000 r., wskazywał na likwidację działalności gospodarczej z dniem [...] marca 2000 r., a nie w dniu [...] października 1995 r., jak podał we wniosku o wykreślenie tej działalności złożonym do organu rejestrowego. Niemniej jednak konsekwentnie wskazując na to pismo złożone do Urzędu Skarbowego w P. z wiadomością do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych twierdził, że wykonywanie działalności zaprzestał z dniem [...] marca 2000 r. W.P. składał do Urzędu Skarbowego w P. także inne informacje (data wpływu do organu [...] i [...] marca 2005 r.) jednakże z tych informacji wynika jedynie, że dotyczyły one korekty za 2003 r. w związku z wykreśleniem z ewidencji działalności gospodarczej przedsiębiorcy decyzją z dnia [...] marca 2005 r.

Z ustaleń Funduszy wynika także, iż skarżący pobierał zasiłki chorobowe do dnia [...] marca 2000 r., co koresponduje z jego oświadczeniem złożonym do Urzędu Skarbowego w P. i do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] marca 2000 r. informującym o likwidacji działalności z dniem [...] marca 2000 r., do którego oświadczenia nawiązuje organ Funduszu w zaskarżonej decyzji. Z wyjaśnień ZUS (pismo z dnia [...] lutego 2013 r.) wynika, że skarżący do marca 2000 r. składał miesięczne deklaracje rozliczeniowe, co także odpowiadałoby jego oświadczeniu złożonym [...] marca 2000 r. o likwidacji działalności z dniem [...] marca 2000 r.

Organ Funduszu odwoływał się w swoich ustaleniach również do informacji Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] września 2012 r. i z [...] stycznia 2013 r. Z jednobrzmiących tych informacji wynika m.in., że skarżący nie składał deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7, a od 2000 r. składał rozliczenia roczne PIT-37 w których wykazywał przychody. Tymczasem organ Funduszu, z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i w rezultacie także z naruszeniem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., nie ustalił, czy skarżący otrzymywał, czy nie otrzymywał przychody ze źródeł wskazanych w polu C1 – Dochody/straty ze źródeł przychodu – rubryki 3 i 5 (PIT-37), co byłoby istotne dla ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji. Dokument ten powinien znajdować się w posiadaniu skarżącego, a na pewno w posiadaniu Urzędu Skarbowego w P. W sytuacji zatem, w której Urząd Skarbowy w P. stwierdzał w przedłożonych informacjach, że skarżący od 2000 r. wykazywał w PIT-37 przychody, istotnym było dokonanie tych ustaleń na podstawie tego dokumentu z jakich źródeł przychody te były przez skarżącego wykazywane.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.