Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 613/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 235
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. odmówił stwierdzenia u G. P. przewlekłych chorób obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka oraz zespołu rowka nerwu łokciowego, wymienionych w poz. 20 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na orzeczenia lekarskie nr: [...] z dnia [...] oraz z dnia [...] nr [...] wydane odpowiednio przez: Poradnię Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., zgodnie z którymi u G. P. nie rozpoznano wyżej wymienionych chorób.

Powyższą decyzję organu I instancji uchylił Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] wskazując na potrzebę przeprowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego w kierunku choroby zawodowej- zespół cieśni nadgarstka i w kierunku choroby zawodowej - zespołu rowka nerwu łokciowego.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego ocenę narażenia zawodowego i po otrzymaniu uzupełniających orzeczeń lekarskich z WOMP w S. z dnia

[...] nr [...] i uzupełniającego orzeczenia IMP i ZŚ w S. z dnia [...] nr [...] dnia [...] wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej - zespół rowka nerwu łokciowego wymienionej w pozycji 20.2 wykazu chorób zawodowych.

W uzasadnieniu decyzji organ sanitarny podniósł, że prowadząc dalsze postępowanie w sprawie przesłuchano G. P. i ustalono chronometraż wykonywanych przez nią prac, sporządzono w dniu 24 kwietnia 2007 r. kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej oraz przesłano całość jej dokumentacji do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, celem wydania orzeczenia lekarskiego uwzględniającego nowe ustalenia faktyczne. W dniu [...] wspomniana placówka wydała uzupełniające orzeczenie lekarskie nr [...] w którym nie rozpoznała u badanej spornej choroby zawodowej ponieważ w oparciu o wyniki badania podmiotowego, przedmiotowego, konsultację neurologiczną, ortopedyczną oraz analizę dokumentacji medycznej zdiagnozowano u niej wyłącznie stan po uwolnieniu nerwu pośrodkowego prawego (przeprowadzonym w dniu 21 kwietnia 2005 r.) i uwolnieniu nerwu pośrodkowego lewego (przeprowadzonym w dniu 21 lipca 2005 r.) z aktualnie występującym zespołem rowka nerwu łokciowego lewego. Biorąc jednak pod uwagę opis sposobu wykonywania pracy uznała, iż brak jest podstaw do wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rzeczonym schorzeniem a warunkami pracy. Następnie, G. P. była badana w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który orzeczeniem nr [...] wydanym w dniu [...] także stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w postaci zespołu rowka nerwu łokciowego podkreślając, że charakter wykonywanych przez nią czynności zawodowych nie był wyłącznie związany z wykonywaniem ruchów monotypowych, lecz przeważały czynności polegające na zróżnicowanych pracach manualnych.

Równocześnie organ sanitarny podkreślił, że dokumentacja pracownicza G. P. potwierdza wykonywanie przez nią pracy powtarzalnej kończyn górnych jedynie w latach 1975-1977, kiedy była zatrudniona na stanowisku operatora pras, z kolei w pozostałym okresie aktywności zawodowej wykonywane przez nią czynności nie miały charakteru stałego obciążenia stawów łokciowych.

Od powyższej decyzji z dnia [...] G. P. wniosła odwołanie domagając się w nim uchylenia tego rozstrzygnięcia i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Zdaniem odwołującej, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. ponownie rozpatrując sprawę nie wykonał zaleceń organu odwoławczego, którymi był związany. Zebrane w sprawie dowody uzyskane zostały bowiem w latach 2006-2007, a zatem wobec przewlekłości postępowania kwestionowany akt należy uznać za wadliwy, gdyż nie został oparty na aktualnych ustaleniach.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji. W uzasadnieniu podkreślił, że do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia, jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, to jest ustalenie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie wystąpiło w czasie i miejscu pracy, w związku z wykonywanym zawodem.

W tym miejscu organ odwoławczy wywiódł, że G. P. pracowała w latach 1975-2005 w Zakładach "A" S.A. (obecnie "A1" S.A. w B.) jako operator pras, samodzielna księgowa, samodzielny referent i specjalista, gdzie sposób wykonywania czynności zawodowych nie był wyłącznie związany z wykonywaniem ruchów monotypowych lecz przeważały czynności wymagające zróżnicowanych prac manualnych. Praca ta nie łączyła się z istotną monotypią ruchów w zakresie nadgarstków, ani też z długotrwałym uciskiem w obrębie stawów łokciowych. Tym samym, w ponowie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym wykazano, iż odwołująca nie pracowała w warunkach ryzyka powstania przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego pod postacią zespołu rowka nerwu łokciowego.

Nadto lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek diagnostycznych obu szczebli, to jest Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenia lekarskie: z dnia [...] nr [...] i uzupełniające nr [...] z dnia [...]) oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenia lekarskie: z [...] nr [...] i nr [...] z dnia [...]) na podstawie przeprowadzonych badań nie rozpoznali u strony choroby zawodowej wymienionej w poz. 20.2 wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.

Zważywszy powyższe, organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na fakt, iż G. P. nie pracowała w narażeniu na czynnik szkodliwy w środowisku pracy oraz wobec braku rozpoznania u niej choroby zawodowej przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych, okoliczności sprawy nie dawały podstaw do kwestionowania prawidłowej decyzji pierwszoinstancyjnej.

G. P. zaskarżyła wspomnianą wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 9 marca 2010 r. uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nakazując rozpatrzenie sprawy w oparciu o aktualny stan prawny powstały w następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego

w T. z dnia [...] i przekazał całość sprawy do ponownego rozpatrzenia zgodnie z wymogami wyroku z dnia 9 marca 2010 r.

W dniu 14 lipca 2010 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T.wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u G. P. choroby zawodowej - zespół rowka nerwu łokciowego. W uzasadnieniu organ sanitarny podniósł, że również w świetle aktualnego stanu prawnego, to jest przy zastosowaniu przepisów art. 2351 oraz art. 2352 Kodeksu pracy oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych brak jest podstaw do stwierdzenia spornej choroby, wymienionej w pozycji 20.2 wykazu chorób zawodowych określonego w tym akcie wykonawczym. Powtórnie zaakcentowano, że jak ustalono w toku przeprowadzonego postępowania, w tym na podstawie szczegółowej dokumentacji obrazującej przebieg i warunki pracy, strona wykonywała powtarzalną pracę kończyn górnych jedynie w latach 1975 - 1977, kiedy była zatrudniona w charakterze operatora pras, natomiast w pozostałym okresie zatrudnienia sposób wykonywania pracy nie łączył się ze stałym obciążeniem stawów łokciowych. Ponadto organ I instancji raz jeszcze powołał się na wydane w sprawie orzeczenia lekarskie.

Od tej decyzji G. P. złożyła odwołanie załączając odpisy dokumentacji medycznej obrazującej przebieg diagnozowania i leczenia z powodu bólów, drętwienia i obrzęków kończyn górnych (dłoni). Między innymi strona doręczyła zaświadczenie z dnia 22 lipca 2010 r. o stanie zdrowia, w którym rozpoznano zespół rowka nerwu łokciowego.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. w dniu

10 września 2010 r. przekazał całość dokumentacji do IMP i ZŚ w S.

z wnioskiem o zajęcie stanowiska wobec przedstawionej w przedłożonej przez G. P. dokumentacji medycznej dotyczącej badań w kierunku choroby zawodowej - zespół rowka nerwu łokciowego.

W odpowiedzi IMP i ZŚ w S., po analizie całości dokumentacji oraz po analizie wyników badań dodatkowych (EMG, USG) i wyników konsultacji neurologicznej i ortopedycznej, wydał orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej- zespołu rowka nerwu łokciowego.

Decyzją z dnia [...] nr [...][...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy decyzję stanowiącą przedmiot odwołania. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wywiódł, że wobec wykazanego w postępowaniu wyjaśniającym braku narażenia strony na czynnik szkodliwy, to jest na wykonywanie pracy związanej z długotrwałym opieraniem łokci o podłoże oraz wobec braku rozpoznania spornej choroby przez dwie orzekające w sprawie kompetentne placówki diagnostyczne, odmowa stwierdzenia choroby zawodowej była zasadna. Dodano przy tym, że jakkolwiek w toku postępowania odwoławczego G. P. przedłożyła dokumentację medyczną obrazującą przebieg diagnozowania i leczenia z powodu bólów, drętwienia i obrzęku kończyn górnych, to jednak IMP i ZŚW w S., po zapoznaniu się z tak uzupełnionym materiałem w dniu [...] wydał kolejne orzeczenie, w którym raz jeszcze wypowiedział się o braku podstaw do zdiagnozowania spornej choroby.

Wyrokiem dnia 8 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił powyższą decyzję i zobowiązał organ odwoławczy do zwrócenia się do IMP i ZŚ w S. o wydanie orzeczenia uzupełniającego, w którym wypowiedziano by się w sposób szczegółowy i jasny co do rodzaju schorzenia obwodowego układu nerwowego występującego u G. P.

Decyzją z dnia [...] nr [...][...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] nr [...] orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u G. P. choroby zawodowej - przewlekłej choroby wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespół rowka nerwu łokciowego.

W motywach uzasadnienia organ podniósł, że w dniu 27 grudnia 2013 r. do WSSE w K. wpłynęło uzupełnione orzeczenie lekarskie IMP i ZŚ w S. z dnia [...] w którym po przeanalizowaniu całości dokumentacji, badań dodatkowych i ponownej konsultacji neurologicznej i ortopedycznej nie stwierdzono podstaw do rozpoznania zawodowego zespołu rowka nerwu łokciowego. Konsultujący ortopeda zalecił wykonanie rozszerzonej diagnostyki z powodu podejrzenia występowania algodystrofii kończyny górnej prawej i podejrzenia polineuropatii. W uzupełnieniu orzeczenia konsultujący ortopeda, po trzykrotnych badaniach stwierdził, że rozpoznanego schorzenia nie można wiązać z wykonywaną pracą.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze G. P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ze względu na naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. niewykonanie wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 8 października 2012 r., co do dalszego postępowania w zakresie uwiarygodnienia przez organ, że skarżąca nie pracowała w warunkach narażenia zawodowego. Jednocześnie skarżąca zarzuciła [...] Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w K. naruszenie art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak uzupełnienia i zebrania kompletnego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności nieuwzględnienie wskazań Sądu. Ponadto skarżąca wskazała na sprzeczność ustaleń w przedstawionych orzeczeniach lekarskich z dnia [...] i [...] w części dotyczącej braku wykazania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. stwierdzenia (jako niekorzystnego dla organu w kolejnym orzeczeniu na skutek odwołania skarżącej) i zastąpienie go zdaniem o wykonywaniu czynności, które nie były związane z wykonywaniem ruchów monotypowych.

Uzasadniając swoje stanowisko G. P. oświadczyła, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, a niezdolność ta datowana od 1 października 2012 r. ma charakter trwały. Skarżąca podniosła, że niezdolność do pracy uwarunkowana jest stanem funkcjonalnym układu ruchu kończyn górnych, to jest przykurczami zgięciowymi palców obu rąk i zniesieniem czucia w ręce prawej. Stan ten ma miejsce po leczeniu operacyjnym obustronnego zespołu cieśni nadgarstka i obustronnego zespołu rowka nerwu łokciowego z obustronnymi przykurczami zgięciowymi palców rąk. G. P. wskazała ponadto, że przedstawiła przebieg leczenia operacyjnego od 21 kwietnia 2005 r., które jedynie ograniczyło postęp choroby.

Skarżąca zaakcentowała, że organ II instancji ograniczył się do zlecenia wykonania dwóch orzeczeń lekarskich, sprzecznych w swoich merytorycznych ustaleniach, a przez to się wzajemnie wykluczających we wnioskach końcowych.

Na koniec strona oświadczyła, że pracowała w warunkach narażenia zawodowego, a twierdzenie przeciwne nie zostało w ogóle umotywowane.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 22 stycznia 2015 r. skarżąca wniosła o uzupełnienie sprawy o dokumenty medyczne będące w posiadaniu ZUS. Podkreśliła, że podstawą uznania całkowitej niezdolności skarżącej do pracy były te same przyczyny jak wskazane we wniosku o ustalenie choroby zawodowej. Do pisma załączyła kserokopię decyzji ZUS z dnia [...] o ponownym ustaleniu renty oraz opinię lekarską sporządzoną na zlecenie Sądu Okręgowego w K. w dniu [...].

Na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i stanowisko wyrażone w piśmie procesowym z dnia 21 stycznia 2015 r. wnosząc o dopuszczenie dowodu z dokumentacji ZUS i opinii lekarskiej sporządzonej na zlecenie Sądu Okręgowego w K. na okoliczność określenia rodzaju choroby skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Sprawa w przedmiocie rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu rowka nerwu łokciowego, wymienionej w poz. 20.2 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.– była rozpoznawana już wcześniej przez organy administracji, a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który dwukrotnie orzekł o uchyleniu decyzji organu odwoławczego.

W dniu 9 marca 2010 r. tutejszy Sąd wydał wyrok w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 367/09, mocą którego orzekł o uchyleniu decyzji organu odwoławczego z dnia [...] i odmówił zastosowania przepisów rozporządzenia Rady Ministrów a dnia 30 lipca 2002 r. podkreślając w szczególności, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07, (Dz. U. nr 116, poz. 740) rozporządzenie z 30 lipca 2002 r. jest niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W kolejnym wyroku z dnia 8 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 1418/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] w której organ orzekł o nie stwierdzeniu u G. P. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu rowka nerwu łokciowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd nakazał uzupełnienie materiału dowodowego i zobowiązał organ odwoławczy do zwrócenia się do IMP i ZŚ w S. o wydanie orzeczenia uzupełniającego, w którym wypowiedziano by się w sposób szczegółowy i jasny co do rodzaju schorzenia obwodowego układu nerwowego występującego u G. P. Sąd zaakcentował przy tym, że organ odwoławczy winien zająć jednoznaczne stanowisko, jaki sposób wykonywania pracy, w tym jaki rodzaj czynności może zaindukować powstanie spornej choroby zawodowej.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwanej: p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższym obowiązkiem organu administracji ponownie rozpoznającego sprawę było przeprowadzenie postępowania zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 października 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 1418/11. Tylko w przypadku zgromadzenia w sprawie pełnego materiału dowodowego, zgodnie z wytycznymi Sądu, organ był w stanie wydać prawidłową decyzję.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] - utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] nr [...] , który działając zgodnie z § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia, orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u G. P. choroby zawodowej – przewlekłej choroby wywołanej sposobem wykonywania pracy zespół rowka nerwu łokciowego wymienionego w poz. 20.2 wykazu chorób zawodowych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 2013, poz.1367).

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym". Jak wynika z treści przywołanego przepisu, aby określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową, muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki: po pierwsze, rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych; po drugie, winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej, albo w związku ze sposobem wykonywania przez nią pracy.

Organy inspekcji sanitarnej rozpoznając sprawę dotyczącą stwierdzenia choroby zawodowej winny postępowanie wyjaśniające ukierunkować na ustalenie takich okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia, jak:

1) stwierdzenie istnienia u danej osoby jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych;

2) określenie rodzaju pracy i warunków, w jakich osoba ta wykonywała bądź wykonuje pracę, wskazujących na występowanie w środowisku pracy obiektywnych czynników wpływających (narażających) na powstanie choroby zawodowej;

3) wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzonymi warunkami wykonywanej pracy bądź sposobem jej wykonywania a wpływem tych okoliczności na powstanie u danej osoby choroby zawodowej.

Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek w stanie faktycznym sprawy wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który rozpatruje obecnie wniesioną skargę, decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] wydana została po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, uwzględniającego wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku uchylającego poprzednio wydane przez ten organ orzeczenie. Przedmiotem zaś sądowej kontroli jest ocena prawidłowości postępowania organów administracji oraz zasadności przesłanek, na których oparto wydane w sprawie rozstrzygnięcia.

Należy wskazać, że organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę, stosując się do zaleceń WSA w Gliwicach podjął czynności zmierzające do uzupełnienia materiału dowodowego sprawy, a mianowicie zwrócił się do IMP i ZŚ w S. o wydanie orzeczenia uzupełniającego, w którym wypowiedziano by się w sposób szczegółowy i jasny co do rodzaju schorzenia obwodowego układu nerwowego występującego u G. P. w obrębie łokci.

Jak wynika z orzeczeń lekarskich nr [...] z dnia [...] (karta 116 akt adm.) oraz nr [...] z dnia [...] (karta 121 akt adm.) nie stwierdzono podstaw do rozpoznania zawodowego zespołu rowka nerwu łokciowego. Konsultujący ortopeda prof. T. G. zalecił wykonanie rozszerzonej diagnostyki z powodu podejrzenia występowania algodystrofii kończyny górnej prawej i podejrzenia polineuropatii. W uzupełnieniu orzeczenia konsultujący ortopeda po trzykrotnych badaniach stwierdził, że rozpoznanego schorzenia nie można wiązać z wykonywaną pracą. Również charakter wykonywanych przez skarżącą czynności zawodowych nie był związany z wykonywaniem ruchów monotypowych, przeważały bowiem czynności wymagające zróżnicowanych prac manualnych.

Skarżąca nie zgodziła się treścią orzeczeń lekarskich uważając, że nie wykonano zaleceń Sądu wskazujących na potrzebę przeprowadzenia w miarę możliwości porównania aktualnego stanu zdrowia ze stanem istniejącym przed leczeniem operacyjnym tj. ze stanem sprzed kwietnia 2005 roku. Podniosła nadto, że z orzeczeń lekarskich nie wynika przyczyna choroby zawodowej jak również te orzeczenia lekarskie nie wykluczają faktu, iż rzeczywistą przyczyną aktualnych schorzeń kończyn górnych są warunki wykonywanej przez nią pracy zawodowej. W ocenie skarżącej uzupełnione orzeczenia lekarskie z [...] i [...] roku nie odnoszą się do przyczyn poprzedzających zabiegi w 2005, 2006 i 2011 roku - z tego też względu nie zasługują na uwzględnienie jako materiał dowodowy "na okoliczność zdarzeń poprzedzających cel, dla którego miały być wydane".

Okolicznością bezsporną w przedmiotowej sprawie jest, że skarżąca od 2005 r. czyni starania do zmierzające do orzeczenia choroby zawodowej zespołu cieśni w obrębie nadgarstka oraz zespołu rowka nerwu łokciowego. Skarżąca pracowała w latach 1975-2005 w Zakładach "A " S.A. (obecnie "A1" S.A" w B.) jako operator pras, samodzielna księgowa, samodzielny referent, specjalista. Przy czym w okresach od 7 sierpnia 1975 do 28 lutego 1977 r. pracowała na stanowisku robotniczym, jako operator pras, następnie od 1 marca 1977 r. do 12 grudnia 1985 r. pracowała w biurze jako starsza księgowa, referent, specjalista. Od 1 października 1993 r. do 29 marca 1994 r. przebywała na L-4 w związku z przebytym zawałem serca, a w konsekwencji tegoż zawału w latach 1994 -1998 pracowała na pół etatu. Po 7 stycznia 1998 r. skarżąca została ponownie zatrudniona na pełny etat w dziale zaopatrzenia. Jak stwierdził organ, sposób wykonywania czynności zawodowych nie był wyłącznie związany z wykonywaniem ruchów monotypowych lecz przeważały czynności wymagające zróżnicowanych prac manualnych.

W aktach sprawy znajdują się orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. – orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] r. (karta 10 akt adm.) i nr [...] z dnia [...] (karta 42 akt adm.) oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. – orzeczenie lekarskie z [...] nr [...] (karta 71 akt adm.) i na podstawie przeprowadzonych badań nie rozpoznali u strony choroby zawodowej wymienionej w poz. 20/2 wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Ponadto w wykonaniu zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawartych w wyroku z dnia 8 października 2012 r. organ odwoławczy zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o wydanie uzupełniających orzeczeń lekarskich. W obu opiniach uzupełniających orzeczenia lekarskie IMP i ZŚ zgodnie orzeczono o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu rowka nerwu łokciowego. Należy przy tym zauważyć, że zarówno z opinii lekarskiej z dnia [...] nr [...] (karta 117 akt adm.) oraz z dnia [...] nr [...] (karta 121 akt adm.) na podstawie całokształtu przeprowadzonych badań, w tym konsultacji ortopedycznej neurologicznej oraz wykonanej przez Sanepid charakterystyki wykonywanej pracy nie rozpoznano zespołu rowka nerwu łokciowego. Konsultujący ortopeda prof. T. G. zalecił wykonanie rozszerzonej diagnostyki z powodu podejrzenia występowania algodystrofii kończyny górnej prawej i podejrzenia polineuropatii. Ponadto po trzykrotnych badaniach konsultujący ortopeda stwierdził, że rozpoznanego schorzenia nie można wiązać z wykonywaną pracą. Obie opinie są zgodne i uwzględniają całość materiału dowodowego rozpatrywanej sprawy. Stosownie do postanowień § 2 powołanego rozporządzenia wykaz chorób zawodowych określa załącznik do rozporządzenia. Pod pozycją 20.2 tego załącznika wskazuje się jako chorobę zawodową – przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy- zespół rowka nerwu łokciowego. Na podstawie wyżej wymienionych orzeczeń w niniejszej sprawie wydano kwestionowaną decyzję.

Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącej o dopuszczenie dowodu z dokumentacji ZUS i opinii lekarskiej sporządzonej na zlecenie Sądu Okręgowego w K. w sprawie o sygn. akt [...] na okoliczność określenia rodzaju choroby skarżącej. Należy bowiem zauważyć, że art. 106 § 3 p.p.s.a. wyznacza ścisłe granice wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Z regulacji tej wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżaną decyzją. Z przepisu tego wynika także, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Celem zaś postępowania dowodowego prowadzonego ewentualnie przez sąd w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej.

Należy zauważyć, że zgodnie z § 5 w zw. z § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych, a więc do wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania jest wyłączne lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach dotyczących służby medycyny pracy, zatrudniony w jednostce orzeczniczej I stopnia wymienionej w § 5 ust. 2, bądź w jednostce orzeczniczej II stopnia określonej w § 5 ust. 3 rozporządzenia. Wskazany lekarz wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności o wskazane orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu bądź o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz formularz oceny narażenia zawodowego, właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia (§ 8 ust. 1 rozporządzenia).

Nadto w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie są uprawnione do samodzielnej oceny zebranej dokumentacji medycznej. W orzecznictwie administracyjnym wielokrotnie podkreślano, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma więc prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów oraz z faktu, że zgodnie z ww. przepisem § 5 ust. 1 rozporządzenia tylko uprawniony lekarz, zatrudniony w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia, jest właściwy do rozpoznania choroby zawodowej. Organy administracji są zatem związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia danej osoby kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, opublikowane w CBOSA, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje, że bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby, tym samym oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Takie stanowisko, akceptowane przez Sąd w przedmiotowej sprawie, zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. (OPS 3/02). Jest ono w pełni aktualne mając na uwadze okoliczność, że w dniu 3 lipca 2009 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, zastępujące mający za przedmiot tę samą materię, co akt normatywny z 2002 r. Podkreślenia wymaga również, że związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono - jak każdy dowód w postępowaniu - ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, w tym pod kątem spełnienia wymagań opinii biegłego.

Odnosząc poczynione uwagi do przedmiotu postępowania, należy wskazać, że w niniejszej sprawie organ II instancji nie miał podstaw do poddania w wątpliwość, w świetle wskazanych wyżej przepisów proceduralnych, orzeczeń lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki orzecznicze. W toku postępowania organy dążyły do jak najpełniejszego i wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie. Orzeczenia lekarskie, na których oparto wydane w sprawie decyzje, są sporządzone w sposób wyczerpujący, przez uprawnionych lekarzy, zawierają jasne uzasadnienie, wskazują na przeprowadzone w sprawie badania lekarskie i ich wyniki oraz precyzyjnie wyjaśniają przyczyny braku rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. Należy również zauważyć, że wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy wykonał wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 października 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 1418/11. Organ odwoławczy, słusznie w ocenie Sądu uznał, że po dwukrotnych badaniach w WOMP w S., dwukrotnych badaniach na Oddziale Chorób Zawodowych IMP i ZŚ w S. oraz po dwukrotnych badaniach w Przychodni Chorób Zawodowych IMP i ZŚ w S., że nie ma podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej, a charakter wykonywanych przez nią czynności zawodowych nie był związany z wykonywaniem ruchów monotypowych, przeważały bowiem czynności wymagające zróżnicowanych prac manualnych.

Reasumując, w ocenie Sądu organy podjęły w sprawie rozstrzygnięcie w oparciu o prawidłowo zgromadzony i wiarygodny materiał dowodowy, który nie potwierdził wystąpienia u skarżącej choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych pod pozycją 20.2, zalecano bowiem dalszą diagnostykę celem zdiagnozowania u skarżącej innych schorzeń (algodystrofii kończyny górnej prawej i polineuropatii) oraz wskazywał na pozazawodowy charakter istniejącej choroby. W niniejszej sprawie zgromadzono szereg orzeczeń dwóch jednostek uprawnionych do orzekania w sprawach chorób zawodowych – WOMP w S. oraz IMP i ZŚ w S.. Orzeczenia te, w szczególności z dnia [...] oraz z dnia [...] wyłączyły możliwość stwierdzenia u skarżącej przewlekłej choroby wywołanej sposobem wykonywania pracy zespół rowka nerwu łokciowego wymienionego w poz. 20.2 wykazu chorób zawodowych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.

Sąd nie dopatrzył się także podstaw do kwestionowania prawidłowości opinii kompetentnych placówek medycznych. Organ jest związany orzeczeniami lekarskimi i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ocenie dowodowej w zakresie zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania, o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponują środkami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć. W ocenie Sądu zarzut skarżącej naruszenia przez organ odwoławczy art. 7 i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego jest bezzasadny bowiem zebrał on i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W trakcie prowadzonego postępowania, zgodnie z przyjętą procedurą organ uzyskał wymagane prawem orzeczenia lekarskie sporządzone przez lekarzy zatrudnionych w uprawnionych jednostkach medycznych. Wykonały także obowiązki wynikające z wyroku WSA w Gliwicach z 8 października 2012 r. Zostało ustalone, iż dolegliwości skarżącej nie mają znamion choroby zawodowej określonej w poz. 20.2 rozporządzenia Rady Ministrów z 2009 r. r.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.