Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2715/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt. 2, art. 12 ust. 2 pkt. 2 i 3
journal: Dz.U. 2015 poz 155
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant asystent sędziego Katarzyna Czuduk po rozpoznaniu w dniu 14 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ł. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2139/15 w sprawie ze skargi Ł. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2139/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Ł. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], Starosta [...] odmówił Ł. Z. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C, CE do dnia 6 grudnia 2018 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wobec wnioskodawcy Sąd Rejonowy w [...] II Wydział Karny, wyrokiem z dnia [...] lutego 2015 r., w sprawie o sygn. akt [...], orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów, do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kategorii C i C+E - na okres czterech lat. Powołując się na treść art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155 – zwanej dalej: "u.k.p."), organ stwierdził, jednakże, i wnioskodawca nie może się skutecznie ubiegać o zwrot prawa jazdy kat. C i CE w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B.

Rozpoznając odwołanie Ł. Z. od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. znak:[...], utrzymało w mocy decyzję Starosty [...], bowiem, zdaniem organu odwoławczego, poprzez treść art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p., orzeczony, wyrokiem sądu powszechnego wobec odwołującego się zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, stanowił także zakaz prowadzenia pojazdów kategorii C, C+E. Tym samym, należało uznać, iż decyzja organu I instancji jedynie konkretyzowała w tym przypadku obowiązujące wobec kierowcy zakazy.

Na wyżej przedstawioną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lipca 2015 r. Ł. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie: art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p. w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. oraz art. 6 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną u uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Stanowisko skarżącego uzupełnione zostało pismem procesowym z dnia 18 sierpnia 2016 r., w którym wniesiono również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu tj. odpisu wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., sygn. akt [...].

Na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek dowodowy, zgłoszony w ww. piśmie procesowym uznając, że odpis powyższego wyroku karnego znajdował się w aktach administracyjnych i był dowodem już w toku postępowania administracyjnego.

Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a" – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie była ona uzasadniona.

Dokonując wykładni art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p., Sąd podzielił pogląd Kolegium, że w obecnym porządku prawnym, regulowanym przez ustawę o kierujących pojazdami, w stosunku do osoby ubiegającej się o zwrot (wydanie) prawa jazdy, nie może być zwrócone (wydane) prawo jazdy kategorii C i CE w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Skutki zdarzenia prawnego, jakim jest prawomocny wyrok zakazujący prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie określonej kategorii, zostały zatem rozciągnięte na inne uprawnienia do prowadzania pojazdów, zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy tej innej kategorii, jaki i dysponującym już takim prawem jazdy.

Zdaniem Sądu, decyzja odmawiająca zwrotu dokumentu prawa jazdy konkretyzuje jedynie obowiązywanie zakazu prowadzenia pojazdów, uwzględniając regulacje wskazanej wyżej ustawy a nie modyfikuje środka karnego orzeczonego sądownie, a tym samym nie wkracza w kompetencje sądu karnego.

W kontekście powyższych wskazań, Sąd Wojewódzki nie podzielił stanowiska skarżącego, że dolegliwość orzeczona zaskarżoną decyzją będzie przekraczać dolegliwość odpowiadającego jej środka karnego zawartego w wyroku karnym. Organy w sposób uprawniony bowiem rozszerzyły - na drodze administracyjnej – sankcje, wynikające z wyroku sądu karnego. Wprawdzie wyrok ten - spośród kategorii prawa jazdy, którymi dysponował oskarżony - pozbawiał go jednej z nich, tj. kategorii B, ale okoliczność ta - w świetle przepisów wyżej wymienionej ustawy - musiała skutkować orzeczeniem o odmowie wydania skarżącemu prawa jazdy w zakresie kategorii C oraz CE.

Sąd zaakcentował nadto, że zarówno przy interpretacji, jak i zastosowaniu w niniejszej sprawie wymienionych wyżej przepisów należało mieć na względzie, że służyły one zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego i ochronie takich, w szczególności wartości nadrzędnych, którymi są życie i zdrowie ludzkie. Odebranie skarżącemu, prawomocnym wyrokiem karnym, tylko części posiadanych uprawnień, nie oznaczało więc, że w trakcie obowiązywania tego zakazu mógł on żądać zwrotu dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami pozostałych kategorii. Wyraźnie zakazał tego bowiem ustawodawca w art. 12 ust. 2 u.k.p., w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Adresatem tego przepisu jest zaś organ administracyjny, a nie sąd karny.

Poza tym Sąd w tym miejscu podkreślił, że rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa jazdy, w sytuacji objętej przepisem art. 12 ust. 2 u.k.p., nie zostało objęte uznaniem administracyjnym, lecz obligowało organ do zastosowania wynikających z niego sankcji.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Ł. Z. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

1) art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 ze zm.), dalej: "ustawa o kierujących pojazdami" w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że:

a) do skarżącego miał zastosowanie art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, mimo że uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii C, CE, nabył jeszcze przed orzeczeniem sądu karnego, tj. wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., sygn. akt [...],

b) odmowie wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii C, CE, mimo że uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii C, CE, nabył jeszcze przed wyrokiem, zaś w powołanym wyroku karnym orzekł wobec skarżącego (jedynie) zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - z wyłączeniem pojazdów, do prowadzenia których wymagane jest prawo jazdy kategorii C, CE;

2) art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p. w zw. z art. 42 § 2 oraz art. 56 w zw. z art. 53 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny poprzez ich błędną wykładnię skutkującą wadliwym przyjęciem, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B musi skutkować odmową wydania prawa jazdy w pozostałych kategoriach wymienionych w ustawie o kierujących pojazdami, a przemawia za tym wykładnia językowa i celowościowa tego przepisu, gdyż zagraża on bezpieczeństwu w komunikacji, w sytuacji:

a) gdy to art. 42 k.k. wyznacza faktyczną dolegliwość karną (wobec skarżącego), jak również realizuje funkcję prewencyjną zakazu, która wyraża się w zapewnieniu bezpieczeństwa na drogach, a ustawa o kierujących pojazdami, stanowiąc akt administracyjny, reguluje jedynie problematykę techniczną sfery ruchu drogowego,

b) Sąd (karny) kierując się zasadami wymiaru kary i środków karnych, o których mowa w art. 56 k.k. w związku z art. 53 k.k., tj. wymierza środek karny według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę, bacząc, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy sprawcy - skarżącego, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego - skarżącego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, jest uprawniony do orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju (względnie z wyłączeniem pojazdów określonego rodzaju);

3) art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 ze zm. - dalej "k.k.w.") poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ, do którego przesłano orzeczenie (sądu karnego obejmujące zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, z wyłączeniem kategorii C i CE), zobowiązany jest nie wydać uprawnienia do ich prowadzenia w szerszym zakresie niż wynika z tego orzeczenia sądu karnego, a zatem nie może wydać uprawnień do prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii C i CE, mimo że tego zakresu nie obejmowało orzeczenie sądu karanego, a w konsekwencji wadliwe przyjęcie, że organ może wykonać orzeczenie sądu karanego w ten sposób, że w okresie obowiązywania zakazu orzeczonego przez sąd karny będzie obowiązywał zakaz o szerszym zakresie (tj. obejmującym również kategorię w zakresie, w którym zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju został przez sąd karny wprost wyłączony);

4) art. 12 ust. 2 pkt 3 in fine w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że wobec osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy (a w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, tj. w zakresie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych - z wyłączeniem pojazdów, do prowadzenia których wymagane jest prawo jazdy kategorii C, CE) nie może być wydane prawo jazdy kategorii CE, mimo że wobec tej osoby nie orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii C, a tym samym zastosowanie niedopuszczalnej wykładni ww. przepisów per non est polegającej na pominięciu art. 12 ust. 2 pkt 3 in fine ustawy o kierujących pojazdami, z którego wynika, iż art. 12 ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się zwrot zatrzymanego prawa jazdy w zakresie prawa jazdy kategorii B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D, gdy tymczasem wykładnia przyjęta przez Sąd I instancji, nie uwzględnia, iż wobec skarżącego nie orzeczono wyrokiem karnym zakazu prowadzenie pojazdów kategorii C, a zatem treść tego przepisu nie mogła stanowić podstawy do odpowiedniego zastosowania w zakresie kategorii C+E i orzeczenia na tej podstawie odmowy wydania mu prawa jazdy kategorii C+E.

W oparciu o wskazane wyżej podstawy kasacyjne skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., a także zobowiązanie Starosty [...] do zwrotu skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii C, CE. W przypadku zaś uwzględnienia wyłącznie zarzutu sformułowanego w pkt I.4 wniesiono o zobowiązanie Starosty [...] do zwrotu skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii CE. Ponadto skarżący wnosił o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W piśmie procesowym z dnia 23 sierpnia 2017 r. skarżący wnosił o przeprowadzenie dowodów w postaci:

1) wniosku złożonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k., podnosząc, że został on sformułowany przez organ ścigania, który wniósł o orzeczenie wobec skarżącego kary 4 lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem kategorii C i CE.

2) zaświadczenia Przedsiębiorstwa [...] z dnia 8 lipca 2014 r., umowy o pracę z dnia 13 marca 2014 r. i zaświadczenia z dnia 11 stycznia 2014 r. z których to dokumentów wynikało, że Ł. Z. jest kierowcą samochodu ciężarowego,

3) decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami i zawiadomienie z dnia 7 kwietnia 2015 r. o wykonaniu środka karnego, twierdząc, że zakaz wyrażony w art. 12 u.k.p. stanowi sankcję o charakterze represyjnym.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 14 września 2017 r. Sad postanowił oddalić powyższe wnioski dowodowe jako nieprzydatne dla rozpoznania niniejszej sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zasadności zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Zarzuty te w istocie rzeczy koncentrują się na wykazaniu, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni, stanowiących materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji przepisów, przepisów art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.) a w konsekwencji, zostały one niewłaściwie zastosowane - poprzez przyjęcie, iż orzeczony wobec Ł. Z. wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. (sygn. akt [...]) zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B skutkował odmową zwrotu zatrzymanego w/w prawa jazdy w posiadanych dotąd przez niego kategoriach C i C+E, a co do których to kategorii sąd karny nie orzekł zakazu. Powyższe – jak twierdził skarżący – doprowadziło zaś do nieuprawnionego rozszerzenia zakresu orzeczonego w stosunku do niego przez sąd środka karnego.

W związku z powyższym wyjaśnić trzeba, że – zgodnie z treścią w art. 12 ust. 1 u.k.p. (obowiązującą w dacie orzekania przez organy), dokument prawa jazdy nie może być wydany osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Po myśli natomiast art. 12 ust. 2 u.k.p., ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:

1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;

2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;

3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. (art. 12 ust. 2).

W związku z tym stwierdzić trzeba, że z woli ustawodawcy okoliczność, wyłączająca możliwość wydania prawa jazdy, określona w art. 12 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, odnosi się także do innych kategorii uprawnień w zakresie prawa jazdy, aniżeli objęte orzeczonym przez sąd zakazem.

Podkreślić w tym miejscu wypada, że przepis art. 12 ust. 2 u.k.p., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, został nadany ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. 2014 r., poz. 970 - zwanej dalej: "ustawą nowelizującą"), a która weszła w życie w dniu 25 października 2014 r. Przed wskazaną wyżej nowelizacją, regulacja art. 12 ust. 2 u.k.p. stanowiła bowiem jedynie, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy, nie określając wprost, że należy go stosować także względem osoby ubiegającej się o zwrot prawa jazdy. Postanowienia art. 12 ust. 2 u.k.p. w znowelizowanym brzmieniu znajdują przy tym zastosowanie w stosunku do osób, wobec których orzeczono, prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy, co wynika wprost z brzmienia art. 3 ustawy nowelizującej. Zważywszy zatem na to, że przepisy znowelizowanej ustawy mają zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu 25 października 2014 r., nie ulega wątpliwości, że przepisy te mają zastosowanie w stosunku do skarżącego, albowiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych wobec niego został orzeczony przez Sąd Rejonowy w [...] już po tej dacie (w dniu [...] lutego 2015 r. ).

W konsekwencji prowadzi to do wniosku, że – wbrew zarzutom kasacyjnym - w rozpatrywanej sprawie miały zastosowanie mają przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p. w brzmieniu nadanym im ustawą nowelizującą.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie nie podziela argumentacji, zawartej w skardze kasacyjnej, opartej na twierdzeniu, że treść art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p. prowadzi do nieuprawnionego rozszerzenia zakazu orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądowym, a tym samym narusza art. 42 § 2 i art. 56 w zw. art. 53 § 1 i 2 Kodeksu karnego.

Niewątpliwie na mocy powyższych przepisów u.k.p., skutek zdarzenia prawnego, jakim jest skazanie prawomocnym wyrokiem, w którym orzeczono wobec danej osoby zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie danej kategorii, może (zależy od danej sytuacji faktycznej) być rozciągnięty na inne jej uprawnienia do prowadzania pojazdów, przy czym skutki te dotyczą zarówno ubiegającego się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, jak i dysponującego już takim dokumentem. Sam jednak fakt skazania strony i orzeczenie wobec niej środka karnego może wywoływać różne, niezależne od siebie skutki prawne na gruncie innych, niż prawo karne, gałęzi prawa. Przepis art. 12 ust. 2 u.k.p. nie pozostawia zaś wątpliwości, że wolą ustawodawcy było wywołanie w tym wypadku dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi.

Prezentowane stanowisko odpowiada poglądom prawnym prezentowanym już przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach: z dnia 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2412/16; z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2109/16; z 15 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2514/14; z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt I OSK 382/14; z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 603/14; z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 678/14 i z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 888/14), a które skład orzekający w pełni aprobuje. Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B musi więc skutkować odmową wydania prawa jazdy w pozostałych kategoriach, wymienionych w art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p. Za taką interpretacją, jak i zastosowaniem w sprawie wymienionych przepisów, przemawia bowiem nie tylko rygoryzm przepisów i zasad ruchu drogowego, które służą zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego i ochronie w szczególności wartości nadrzędnych, takich jak życie i zdrowie ludzkie, ale również art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, dopuszczający ustanowienie w ustawie ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw w sytuacji, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, przy czym ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Bez systemu sankcjonowania działań, godzących w tę wartość, jej ochrona nie byłaby zaś możliwa.

Słusznie wiec zauważył Sąd pierwszej instancji, że regulacja zawarta w art. 12 ust. 2 u.k.p. ma bardzo istotne uzasadnienie celowościowe. Jej celem jest (czasowe) wykluczenie z ruchu drogowego tych kierowców, którzy swoim zachowaniem wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Z punktu widzenia racjonalności ustawodawcy, jak również chronionej konstytucyjnie wartości bezpieczeństwa publicznego, nie da się bowiem zaakceptować sytuacji, w której osoba naruszająca w bardzo poważnym stopniu zasady ruchu drogowego, mogłaby nadal być użytkownikiem tego ruchu prowadząc bez ograniczeń pojazdy wymagające wyższej kategorii uprawnień, niż te, których czasowo została pozbawiona.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można również zgodzić się ze skarżącym, iż organ działający na podstawie wskazanych wyżej przepisów ingeruje w prawomocny wyrok sądu karnego. To właśnie prawomocny wyrok sądu karnego, orzekający zakaz prowadzenia pojazdów danej kategorii leży bowiem u podstaw możliwości zastosowania przez organ art. 12 ust. 2 u.k.p.

Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, iż adresatem tego przepisu jest właśnie organ administracji publicznej, a sfera jego stosowania nie dotyczy sprawy sankcji karnej, o której rozstrzygał sąd karny. Choć zatem obie sfery są ze sobą w tym przypadku funkcjonalnie powiązane, sprawa, rozstrzygana przez organ administracyjny jest sprawą odrębną od sprawy zakończonej wyrokiem karnym. Wskazać trzeba, że sposób orzekania sądu karnego w sprawie zagrożonej sankcją zakazu prowadzenia pojazdów jest determinowany specyfiką sankcji karnej, która musi być bardzo ściśle powiązana z zachowaniem sprawczym.

Stosowanie art. 12 ust. 2 u.k.p. przez organy administracji publicznej opiera się natomiast na zupełnie innych przesłankach, gdyż chodzi tu nie o sankcję, lecz - jak już wcześniej wspomniano - o ochronę bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Decyzja organu administracji konkretyzuje jedynie obowiązujące (również wobec skarżącego) zakazy, wynikające z przepisów ustawy o kierujących pojazdami, a które to dolegliwości są jedynie dalszym skutkiem orzeczonego wobec strony przez sąd karny środka karnego.

Dodać też trzeba, że przepisy art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p. zobowiązują organy administracji do odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii C i C+E przez okres obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, a zatem nie pozostawiając tej kwestii ich uznaniu. Nie jest więc dla ustawodawcy istotną okolicznością - w zakresie odmowy zwrotu dokumentu prawa jazdy kategorii C i C+E - podnoszona przez skarżącego sytuacja, w której uzyskał on prawo jazdy tej właśnie kategorii jeszcze przed skazaniem go przez sąd.

Za niemające znaczenia dla sprawy należy także uznać zawarte w skardze kasacyjnej wywody, w których akcentowano fakt przerwy w świadczeniu pracy przez skarżącego z uwagi na brak możliwości legalnego prowadzenia pojazdów ciężarowych. Ustawa o kierujących pojazdami nie przewiduje bowiem żadnych okoliczności wyjątkowych, związanych z zakazem zwrotu dokumentu prawa jazdy, a w związku z tym wszelkie okoliczności, występujące po stronie skarżącego a dotyczące jego sytuacji osobistej, czy też majątkowej, pozostają bez znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia.

Nie jest trafny także zarzut naruszenia art. 182 § 2 kodeksu karnego wykonawczego bowiem kwestionowana przez skarżącego decyzja nie dotyczy cofnięcia uprawnienia do prowadzenia pojazdów w orzeczonym przez sąd zakresie, lecz została wydana na podstawie przepisów ustawy o kierujących pojazdami, które regulują kwestie związane z wydaniem (zwrotem) dokumentu prawa jazdy w zakresie kategorii nieobjętych orzeczonym w wyroku karnym zakazem w związku z wnioskiem skarżącego. Wskazany wyżej przepis nie miał zatem w niniejszej sprawie w ogóle zastosowania.

Reasumując stwierdzić trzeba, że w ustalonych okolicznościach sprawy Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt. 2 i 3 u.k.p., uznając, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii B, pozbawiał skarżącego również prawa do wydania (zwrotu) prawa jazdy kategorii C, C+E. Tym samym dokument prawa jazdy uprawniający do prowadzenia pojazdów powyższych kategorii nie mógł być zwrócony skarżącemu w okresie obowiązywania orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądu karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B.

Nie znajdując więc żadnych podstaw do podważenia prawidłowości zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.