Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 825/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 100 par 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędziowie: Sędzia NSA Anna Szkodzińska WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Beata Łomnicka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Wojewody z dnia 16 maja 2016 r., znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu l instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego R. K. kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia 16 maja 2016 r. znak [...] na podstawie:

- art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23);

- art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.);

po rozpatrzeniu zażaleń E.B. oraz Z.H. na postanowienie Starosty W. z dnia 12 listopada 2015 r., znak [...]

uchylił zaskarżone postanowienie Starosty W. z dnia 12 listopada 2015 r., znak [...]

i orzekł

I. o zawieszeniu postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015r., poz. 2031) w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oznaczoną ewidencyjnie jako działka nr [...] obr. [...] , która stała się własnością Gminy K. w związku z decyzją Starosty W. z dnia 29.01.2015 r., znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa dróg gminnych: ul [...] fragmentu ul. [...] skrzyżowania z ul. [...] wraz z przebudową i budową kanalizacji opadowej, przebudową i budową chodnika, oświetleniem ulicznym i przebudową kolidującego uzbrojenia", która została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia 25.06.2015 r. znak: [...], do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. uzgodnienia stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym tej nieruchomości

II. o wezwaniu – E.B. , Z.H. , E.R., K.G. , L.M. , R.K , B.J. , Z.M. do wystąpienia w terminie do dnia 31 października 2016 r. do sądu powszechnego z wnioskiem o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym tej nieruchomości, celem rozstrzygnięcia zaistniałego w sprawie zagadnienia wstępnego.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniem z dnia 12 listopada 2015 r., znak [...] Starosta W. zawiesił postępowanie administracyjne prowadzone w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 2031) w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oznaczoną ewidencyjnie jako działka nr [...] obr. [...] która stała się własnością Gminy K. w związku z decyzją Starosty W. z dnia 29 stycznia 2015 r., znak: [...] o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa dróg gminnych: ul. [...] fragmentu ul. [...] , skrzyżowania z ul. [...] wraz z przebudową i budową kanalizacji opadowej, przebudową i budową chodnika, oświetleniem ulicznym i przebudową kolidującego uzbrojenia", która została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Wojewody z dnia 25 czerwca 2015 r. znak: [...] , do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. prawidłowego określenia wysokości udziałów w księdze wieczystej nr [...] Dodatkowo ww. postanowieniem organ wezwał współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości do "uzgodnienia treści stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym tej nieruchomości, w celu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego ".

W uzasadnieniu swojego postanowienia Starosta W. wskazał, iż "w toku postępowania wyjaśniającego na podstawie treści wpisów ujawnionych w dziale III ww. księgi wieczystej ustalono, iż suma udziałów w prawie własności nieruchomości przysługujących współwłaścicielom została określona błędnie i nie odpowiada zasadom wskazanym w ustawie z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. Nr 80, poz. 903 ze zm.). (...) Mając na uwadze fakt, iż wielkość udziałów w nieruchomości wspólnej jest podstawą określenia wysokości odszkodowania przypadającemu poszczególnemu współwłaścicielowi, prawidłowe ich określenie stanowi zagadnie wstępne w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego".

W dniu 14 grudnia 2015 r. do Wojewody wpłynęły zażalenia E.B. oraz Z.H. , w którym ww. osoby podniosły, iż wszelkie zapisy w odpowiednich dokumentach, zmiany itp. są dokonywane przez odpowiednie organy i instytucje pod nadzorem Urzędu Miasta K. a więc do Urzędu powinno należeć przeprowadzenie uzgodnienia stanu prawnego tej działki tym bardziej, że zarówno Gmina K. jak i Skarb Państwa są również współwłaścicielami tej działki.

Wojewoda [...] stwierdził, iż organ rozpatrujący zażalenie może orzekać jedynie w granicach kwestii proceduralnej, będącej przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji. Oznacza to, iż badając sprawę może on kontrolować i odnieść się tylko do tego, co było przedmiotem postanowienia organu I instancji, na które wniesiono zażalenie. Szersze rozpatrzenie sprawy oznaczałoby bowiem wkroczenie w kompetencje organu I instancji oraz pozbawienie strony prawa do dwukrotnego merytorycznego jej rozpoznania.

Organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotem niniejszego postępowania zażaleniowego jest kwestia zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oznaczoną ewidencyjnie jako działka nr [...] obr. [...] , która stała się własnością Gminy K. w związku z decyzją Starosty W. z dnia 29.01.2015 r., znak: [...] o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa dróg gminnych: ul. [...], fragmentu ul. [...], skrzyżowania z ul. [...] wraz z przebudową i budową, kanalizacji opadowej, przebudową i budową, chodnika, oświetleniem ulicznym i przebudową kolidującego uzbrojenia", która została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia 25.06.2015 r. znak: [...], do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. prawidłowego określenia wysokości udziałów w księdze wieczystej nr [...] .

Organ podniósł, iż przepis art. 97 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego statuuje podstawy obligatoryjnego stosowania zawieszenia postępowania. Wobec powyższego, w przypadku wystąpienia jednej z wyliczonych w tym przepisie przesłanek organ zobowiązany jest do zawieszenia postępowania z urzędu.

Zatem w przypadku gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sad, organ administracji obowiązany jest zawiesić postępowanie aż do czasu rozstrzygnięcia powyższej kwestii przez organ właściwy w tej sprawie. W myśl cytowanego artykułu obligatoryjność zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku wystąpienia zagadnienia prejudycjalnego (wstępnego) jest zasadą od której można odstąpić tylko w szczególnych wypadkach (art. 100 § 2 i 3). Zawieszenie postępowania w sprawie trwa aż do czasu odpadnięcia podstawy prawnej na mocy której zostało postanowione.

Organ odwoławczy podkreślił, iż w analizowanej sprawie Starosta W. wydał decyzję z dnia 29 stycznia 2015 r., znak: [...] o zezwoleniu na realizacje wskazanej inwestycji drogowej, która została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Wojewody z dnia 25 czerwca 2015 r. znak: [...] w efekcie czego Gmina K. nabyła prawo własności nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna K. –K. Z uwagi zatem na powyższe Starosta W. prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość.

Pismem z dnia 13 lipca 2015 r., znak [...], organ I instancji zwrócił się do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta K. z prośbą o "udzielenie informacji jaka parcela katastralna utworzyła ww. działkę oraz o podanie numeru księgi wieczystej obejmującej tą działkę". Jednocześnie ten sam organ zwrócił się do Wydziału Spraw Społecznych Urzędu Miasta K. o udostępnienie danych z rejestru mieszkańców. Dodatkowo pismem z dnia 28 października 2015 r., znak [...] Starosta W. zwrócił się do Wojewody [...] z prośbą o "udzielenie informacji czy dla działek nr [...] oraz [...] obr. [...], jedn. ewid. K. –K. , położonych przy ulicy [...] w K. , zostały wydane decyzje stwierdzające nabycie ich prawa własności przez Gminę K. w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawę reformującą administrację publiczną (Dz. U. 1998r., poz. 872)".

W efekcie podjętych przez Starostę W. czynności w przedmiotowej sprawie, został ustalony "wykaz stron postępowania". Z uwagi na powyższe Starosta W. , pismem z dnia 10 listopada 2015 r., znak [...] adresowanym do ustalonych stron postępowania, poinformował je o prowadzonym postępowaniu oraz wyjaśnił, iż "jak wynika z treści księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla K. –P. , obejmującej m.in. działkę nr [...], która utworzyła działkę nr [...] (wydzieloną pod inwestycję drogową ), według stanu na dzień 25.06 2015 r. tj. na datę wydania ww. ostatecznej decyzji Wojewody [...], w dziale II widnieli Państwo jako współwłaściciele ww. nieruchomości według stanu na dzień 29.01.2015 r. tj. na dzień wydania decyzji Starosty W. znak: [...] w dziale III «Prawa, roszczenia i ograniczenia »ww. księgi wieczystej widniały wpisy:

* Ostrzeżenie - ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym odnośnie wysokości udziałów na rzecz i przeciwko współwłaścicielom;

* wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego odnośnie części działki nr [...] ,[...] ,[...] ,[...]

* ostrzeżenie - ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym odnośnie wysokości udziałów na rzecz i przeciwko współwłaścicielom wobec braku jedności po zsumowaniu udziałów - ułamków współwłaścicieli w nieruchomości (...) ".

W świetle powyższego Wojewoda po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, iż podnoszone w zażaleniu zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Organ powołał treść art. art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, który stanowi, że nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren, o których mowa w art. 11 f ust 1 pkt 6, stają się z mocy prawa:

1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,

2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych - z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stała się ostateczna.

Zgodnie z art. 12 ust 4a decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Z kolei jak to wynika z treści ustępu 4f "odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe".

W tym celu organ I instancji na podstawie odpisu zupełnego księgi wieczystej, z dnia 6 października 2015 r. ustalił krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania odszkodowania za ww. nieruchomość. Jednocześnie, jak już wskazano powyższa księga wieczysta w dziale III zawierała wpis - ostrzeżenie - o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Z uwagi zatem na okoliczność, iż w przypadku, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości wpisu w księdze wieczystej, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, zachodzi konieczność wystąpienia przez podmiot uprawniony do sądu z powództwem o uzgodnienie treści stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Jak podnoszono to już powyżej, wspomniana okoliczność stanowi zagadnienie wstępne, gdyż organ administracji publicznej nie może samodzielnie dokonać ustaleń odnośnie prawidłowej wielkości udziałów z uwagi na wpisane w księdze wieczystej [...] "ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym odnośnie wysokości udziałów na rzecz i przeciwko współwłaścicielom" oraz "ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym odnośnie wysokości udziałów na rzecz i przeciwko współwłaścicielom wobec braku jedności po zsumowaniu udziałów - ułamków współwłaścicieli w nieruchomości".

W ocenie organu powyższe okoliczności stanowią przesłankę do zbadania zagadnienia wstępnego, którego wynik będzie miał wpływ na określenie wysokości odszkodowania przypadającego poszczególnym współwłaścicielom. Prawidłowe określenie wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej jest bowiem niezbędne do określenia wysokości odszkodowania przypadającego poszczególnym współwłaścicielom.

Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 8 ustawy o księgach wieczystych i hipotece "rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych wyłącza wzmianka o wniosku, o skardze na orzeczenie referendarza sądowego, o apelacji lub kasacji oraz ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości"

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w złożonych zażaleniach, iż "wszelkie zapisy w odpowiednich dokumentach, zmiany itp. są dokonywane przez odpowiednie organy i instytucje pod nadzorem Urzędu Miasta K. a więc do Urzędu powinno należeć przeprowadzenie uzgodnienia stanu prawnego tej działki (...) ", należy zauważyć, iż nie są one zasadne.

Stanowisko Starosty W. jest więc co do zasady prawidłowe. Z uwagi jednak na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz jednoznaczne brzmienie art. 100 § 1 k.p.a. należało uchylić zaskarżone postanowienie oraz orzec jak w sentencji, tj. ze wskazaniem terminu, w jakim wezwane osoby winny wystąpić do właściwego sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe postanowienie w zakresie punktu II wniósł skarżący R.K. .

W zaskarżonym zakresie zarzucił przedmiotowemu aktowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 7, art. 77 § l i art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a.

- poprzez brak wszechstronnego rozważania całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie administracyjnej i skutkiem tego nieprawidłowe ustalenie, na potrzeby sformułowania rozstrzygnięcia zawartego w pkt II. zaskarżonego postanowienia, kręgu dotychczasowych właścicieli nieruchomości składającej się z m. in. z nowo wydzielonej działki ew. nr [...] obr. [...] (dalej jako: działka nr [...] ), która stała się własnością Gminy Miejskiej K. w związku z ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia 25 czerwca 2015 r., znak [...] ;

2. w następstwie uchybienia opisanego w pkt a) powyżej, także naruszenie art. 100 § 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4) k.p.a.

- poprzez zaniechanie wezwania jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, z której wydzielono działkę nr [...], tj. Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Prezydenta Miasta K. do wystąpienia w określonym terminie do sądu powszechnego z wnioskiem o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nr [...] , prowadzonej m. in. dla działki nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości, celem rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody w części, tj. pkt II (drugiego) tego aktu.

Oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów załączonych do niniejszej skargi, tj. dwóch pism Urzędu Miasta K. Wydziału Geodezji: z dnia 20 maja 2015 r. oraz z dnia 29 lipca 2015 r. - na okoliczność ich treści, w tym dla wykazania działań podejmowanych przez Prezydenta Miasta K. reprezentującego Skarb Państwa, tj. jednego z dotychczasowego współwłaścicieli nieruchomości, z której wydzielono działkę nr [...] , w celu kompleksowego uzgodnienia stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości.

Skarżący podniósł, iż w aktach postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ I instancji znajduje się, datowany na dzień 6 października 2015 r., odpis zupełny księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w K. , Wydział IV Ksiąg Wieczystych dla nieruchomości złożonej m. in. z działki ew. nr [...], z której została wydzielona działka nr [...] .

Z wpisów w Dziale II. przedmiotowej księgi wieczystej wynika, iż dotychczasowym właścicielem działki (w rozumieniu art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych; tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 2031), która w części przeszła na własność Gminy Miejskiej K. w związku z ww. ostateczną decyzją Wojewody z dnia 25 czerwca 2015 r. jest także Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta K.

Pomimo, iż organ II instancji powołuje się w uzasadnieniu swojego postanowienia na ww. odpis ( vide str. 4 akapit 6 uzasadnienia), jak również na wpisy w przedmiotowej księdze wieczystej, nieprawidłowo ustalił on, na potrzeby sformułowania rozstrzygnięcia zawartego w pkt II zaskarżonego postanowienia, krąg dotychczasowych właścicieli nieruchomości, która stała się własnością Gminy Miejskiej K. . Wojewoda [...] nie dostrzegł bowiem, że do tego kręgu zalicza się również Skarb Państwa.

W związku z nieprawidłowym ustaleniem kręgu dotychczasowych właścicieli nieruchomości, której cześć stała się własnością Gminy Miejskiej K. , a zatem kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskania odszkodowania, organ II instancji bezzasadnie zaniechał wezwania także Skarbu Państwa do wystąpienia w określonym terminie do sądu powszechnego z wnioskiem o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości i poprzestał na skierowaniu wezwania jedynie do współwłaścicieli będących osobami fizycznymi.

Tymczasem Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. , czynnie zaangażował się już w kompleksowe doprowadzenie stanu prawnego ujawnionego w przedmiotowej księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości, a to na skutek interwencji skarżącego podjętej w 2015 r. Prezydent Miasta K. realizuje w ten sposób obowiązki nałożone na niego w art. 23 ust. 1 pkt 8-9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1774), jako podmiot gospodarujący zasobem nieruchomości Skarbu Państwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Nadto stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 p.p.s.a.).

Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługiwała na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty należało ocenić jako zasadne.

Poza sporem pozostaje, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na niezgodność treści księgi wieczystej [...] z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości składającej się z dz. nr [...], z której powstała działka nr [...] obr. [...] . adm. K. –K. Jest to niewątpliwie zagadnienie wstępne, bez którego nie ma możliwości wydania decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, której prawo własności nabyła Gmina K. na podstawie decyzji Starosty W. z dnia 29 stycznia 20115 r. znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa dróg gminnych: ul.[...], fragmentu ul.[...] skrzyżowania z ul. [...] wraz z przebudową i budową kanalizacji opadowej, przebudową i budową chodnika, oświetleniem ulicznym i przebudową kolidującego uzbrojenia". Z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, usunięcie przeszkody do prowadzenia postępowania ma więc miejsce po ostatecznym lub prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie, której rozstrzygnięcie ma znaczenie prejudycjalne dla wyniku toczącego się postępowania.

Zagadnienie wstępne może mieć charakter sprawy cywilnej wymagającej rozstrzygnięcia przez sąd powszechny. W takim przypadku, o ile sprawa o prejudycjalnym znaczeniu dla wyniku postępowania administracyjnego nie jest sprawą, w której przepis szczególny przyznaje konkretnemu organowi administracji publicznej zarówno zdolność sądową, jak i legitymację do wystąpienia z żądaniem orzeczenia o pewnym stosunku prawnym lub prawie, to obowiązki organu administracji publicznej stwierdzającego, że dla rozstrzygnięcia o sprawie administracyjnej niezbędne jest uprzednie rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w postępowaniu cywilnym, ograniczają się do zidentyfikowania tego zagadnienia i zobowiązania strony do zainicjowania stosownego postępowania przed sądem powszechnym. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

W wyroku z dnia 4 czerwca 2003 r., I CKN 471/01, OSNC 2004, nr 7–8, poz. 126, SN wyjaśnił, że art. 100 § 1 nie przyznaje organowi administracji publicznej zdolności sądowej (art. 64 k.p.c.) ani uprawnienia do wystąpienia do sądu w sprawie, która dotyczy strony prowadzonego przez ten organ postępowania. Takie stanowisko zajął też NSA w wyroku z dnia 8 kwietnia 2011 r., I OSK 850/10, LEX nr 1081059, WSA w Krakowie w wyroku z dnia 15 września 2011 r., II SA/Kr 595/11, LEX nr 965373, oraz WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 9 grudnia 2010 r., IV SA/Po 623/10, LEX nr 758565. Zgodnie zaś z uchwałą 7 sędziów SN z dnia 25 marca 2006 r. sygn. akt III CZP 106/05 powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym może wytoczyć tylko osoba uprawniona do złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej. Art. 626 § 5 kpc stanowi w tym względzie, że wniosek o wpis może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej. W sprawach dotyczących obciążeń powstałych z mocy ustawy wniosek może złożyć uprawniony organ.

W tym stanie rzeczy organ administracyjny był zobligowany do zobowiązania właściciela nieruchomości do wystąpienia ze stosownym powództwem do sądu powszechnego.

Rację ma jednak skarżący, że skoro przedmiotowa nieruchomość jest przedmiotem współwłasności osób fizycznych oraz Skarbu Państwa (okoliczność bezsporna), to zasadnym jest zobowiązanie wszystkich stron postępowania. Wypada w tym miejscu przytoczyć podzielany przez skład orzekający pogląd wyrażony przez WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 26 listopada 2008 r., II SA/Ol 809/08 LEX nr 467044, z którego wynika, że w sytuacji gdy legitymacja do wszczęcia postępowania o prejudycjalnym znaczeniu dla sprawy przysługuje kilku stronom łącznie, to obowiązek wszczęcia postępowania należy na nie łącznie nałożyć. Pominięcie zatem Skarbu Państwa jako podmiotu zobowiązanego do wszczęcia postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej [...] w zaskarżonym postanowieniu jest uchybieniem skutkującym uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Zważywszy jednak, że zaskarżone postanowienie organu odwoławczego było merytorycznym rozstrzygnięciem, koniecznym było także wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwego poprzedzającego go postanowienia organu I instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a. Nadto należało mieć na uwadze, że stosownie do treści art. 100 § 1 k.p.a. organ zawieszając z urzędu postępowanie administracyjne z przyczyn prejudycjalnych, równocześnie obowiązany jest wezwać uprawniony podmiot w oznaczonym czasie do wystąpienie do właściwego organu lub sądu. Wyeliminowanie więc jedynie pkt II zaskarżonego postanowienia powodowałoby, że brak byłoby podstawy prawnej do wydania przez ten organ rozstrzygnięcia li tylko w przedmiocie zobowiązania uprawnionych podmiotów do wszczęcia stosownego postępowania przed sądem powszechnym.

Z powyższych względów biorąc za podstawę rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 210 § 2 p.p.s.a.