Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1085/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17, art. 19 § 3 pkt 1, art. 65 § 4 pkt 2, art. 70 § 2, art. 262
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 123 § 1, art. 165 § 1, art. 180 § 1, art. 209 § 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 174 pkt 1, art. 176
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędziowie Joanna Kabat-Rembelska (spr.) NSA Maria Myślińska Protokolant Marta Ludwików po rozpoznaniu w dniu 9 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 7 maja 2007 r. sygn. akt III SA/Po 528/06 w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 7 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Po 528/06 oddalił skargę S. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług.

W uzasadnieniu Sąd podał między innymi, że w dniu [...] września 2002 r. S. S. zgłosił na podstawie dokumentu SAD OBR nr [...] celem objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towar w postaci odzieży. Strona załączyła do zgłoszenia celnego między innymi fakturę, świadectwo pochodzenia Form A nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. oraz deklarację wartości celnej.

Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...], [...] uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne w części dotyczącej określenia wartości celnej, kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług i określił kwotę długu celnego a także podatku od towarów i usług.

W uzasadnieniu decyzji organ celny wskazał, że dla udokumentowania kraju pochodzenia towaru z Chin, tj. kraju znajdującego się w wykazie pozaeuropejskich krajów i regionów rozwijających się, wobec których stosuje się stawki preferencyjne (DEF), strona przedstawiła świadectwo pochodzenia na formularzu FORM A nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. i na jego podstawie wnioskowała o zastosowanie stawki konwencyjnej. Świadectwo to w trakcie prowadzonego postępowania celnego poddano wyrywkowej weryfikacji, która miała na celu potwierdzenie jego autentyczności. Chińskie służby celne w zakresie danych zawartych w świadectwie pochodzenia poinformowały, że świadectwo to nie było wystawione przez organ, do którego zwrócono się o weryfikację i zostało sfałszowane. W związku z tym, stosownie do postanowień wstępnych do Taryfy celnej, do określenia kwoty długu celnego przyjęto stawkę celną autonomiczną.

Dyrektor Izby Celnej w P. po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej wartości celnej towaru oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego, określenia podstawy podatku od towarów i usług i jego wysokości, i orzekł w tym zakresie co do istoty.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że Naczelnik Urzędu Celnego w P. nie spełnił wymogu koniecznego do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru, przez niewypełnienie dyspozycji art. 23 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. Nr 75, poz. 802 ze zm., dalej: Kodeks celny), ponieważ za uzasadnioną przyczynę zakwestionowania wiarygodności i dokładności danych w fakturze nie może być uznane samo przeświadczenie czy domniemanie organu, ale faktycznie wynikająca ze zgromadzonego materiału dowodowego dysproporcja cenowa. Ponadto brak wskazania materiałów, w oparciu o które zakwestionowano wartość transakcyjną towaru, pozbawił stronę możliwości zapoznania się z nimi oraz wypowiedzenia się w tej kwestii. Zdaniem organu odwoławczego w ten sposób, naruszona została zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

Organ II instancji wyjaśnił, że w handlu niepreferencyjnym, odbywającym się między Polską a innymi krajami, stosowane są stawki celne autonomiczne i konwencyjne. Handel ten prowadzony jest w oparciu o Klauzulę Najwyższego Uprzywilejowania (KNU). Zasady tego handlu zostały wypracowane przez Układ Ogólny w Sprawie Taryf Celnych i Handlu (GATT) i przyjęte przez Układ Ogólny Handlu (WTO), którego Polska jest członkiem. Podstawę prawną w tym zakresie stanowią przepisy Kodeksu celnego, tj.: art. 16, art. 17, art. 18 i art. 19 oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. z 1997 r. Nr 130, poz. 851 ze zm. – dalej: rozporządzenie Rady Ministrów). Z przepisu § 11 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów wynika, iż dowodami niepreferencyjnego pochodzenia towarów mogą być: świadectwo pochodzenia, faktura, specyfikacja towarów, kontrakt, świadectwo jakości lub inny dokument urzędowy, o ile w dokumentach tych umieszczony jest zapis o kraju pochodzenia towaru oraz trwałe oznaczenie kraju pochodzenia na towarze. Przedstawienie poprawnego formalnie dowodu niepreferencyjnego pochodzenia towarów, przy jednoczesnym spełnieniu pozostałych warunków wskazanych w przepisach tego rozporządzenia, uprawnia do zastosowania odpowiednio stawki celnej konwencyjnej, albo stawki celnej autonomicznej. Natomiast odzież będąca przedmiotem obrotu towarowego z zagranicą (sekcja XI Taryfy celnej) została wymieniona w wykazie 3 do wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów. Zgodnie z § 11 ust. 1 pochodzenie odzieży musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia w celu stosowania stawki konwencyjnej. W rozpoznawanej sprawie dokument pochodzenia nie mógł być wykorzystany dla celów ustalenia pochodzenia towarów, ponieważ pismem z dnia [...] października 2003 r. władze chińskie poinformowały, że przedstawione świadectwo pochodzenia nie było wystawione przez tamtejszy urząd oraz stwierdziły, że zostało ono sfałszowane. W związku z tym nie można było zastosować stawki celnej konwencyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalając skargę S. S. podał, iż świadectwo pochodzenia, stosownie do § 20a rozporządzenia Rady Ministrów, podlegało czynnościom weryfikacyjnym w sposób i na zasadach przewidzianych tym przepisem. W wyniku tych czynności organ uznał, że dokument jest nieprzydatny dla ustalenia pochodzenia towarów, ponieważ został sfałszowany. Informacja kraju eksportera wskazywała, iż weryfikowany dokument nie został sporządzony przez organ, który widnieje na nim jako wystawca.

Sąd I instancji uznał, że skoro nie wskazano dowodów potwierdzających autentyczność podważanego dokumentu, w pełni uzasadnione jest stanowisko organu, iż przedstawiony dowód pochodzenia towarów nie może być wykorzystany dla celów ustalenia pochodzenia towarów. Sąd podzielił pogląd organu, że weryfikacja przeprowadzona przez właściwe władze celne kraju eksportu stanowi formę kontroli dowodów pochodzenia towarów, co nie wyklucza i nie ogranicza prowadzenia postępowania dowodowego. Poza sporem pozostaje, że zgodnie z treścią art. 180 Ordynacji podatkowej organy miały możliwość posługiwania się dokumentami zagranicznymi i możliwość tę wykorzystały, uznając za dowód w sprawie obcojęzyczny dokument, urzędowo przetłumaczony na język polski.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że już w decyzji organu I instancji wskazano, że w związku z wynikami weryfikacji dokonanymi przez władze chińskie pojawiły się nowe okoliczności istotne dla postępowania. Zdaniem Sądu, ani w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P., ani w decyzji organu odwoławczego nie przyjęto założenia, że pismo władz chińskich nie podlega ocenie polskich organów celnych, nie nadano temu dowodowi szczególnej mocy wiążącej, jego oceny dokonano na równi z innymi dowodami. Organy nie przywołały art. 270 § 1 Kodeksu celnego, ani też art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, na ich zastosowanie nie wskazuje również treść uzasadnień.

Sąd I instancji, wobec regulacji § 20a rozporządzenia Rady Ministrów, uznał za bezzasadny zarzut braku uprawnień do występowania Dyrektora Izby Celnej w P. do władz chińskich celem ustalenia autentyczności świadectwa pochodzenia.

S. S. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 ust. 1 i 2 p.p.s.a. – zarzucił naruszenie:

I. Przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 2, art. 7, art. 83 oraz art. 88 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483), a ponadto naruszenie art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 120, art. 122, art. 165 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 192 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego i naruszenie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności w sprawie, ponieważ Sąd I instancji nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący, w toku rozstrzygania sprawy, całego materiału dowodowego, a Sąd powinien w zaskarżonym wyroku wskazać na czym polegało sfałszowanie świadectwa pochodzenia załączonego do zgłoszenia celnego z dnia [...] września 2002 r., przede wszystkim zaś błędnie uznał, że w sprawie nie musiało zostać wszczęte postępowanie administracyjne. Ponadto Sąd błędnie uznał, że dokument potwierdzający wynik weryfikacji świadectwa pochodzenia, sporządzony przez organy zagraniczne, korzysta z domniemania prawdziwości tego co zostało w nim stwierdzone oraz przez pozbawienie strony możliwości wzięcia udziału w przeprowadzeniu dowodu, co w efekcie oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. dokonał błędnego rozstrzygnięcia w sprawie oraz dopuścił się innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponadto zaaprobowanie przez Sąd braku uzasadnienia faktycznego i prawnego dla zastosowania przez organy celne przepisu wynikającego z art. 29 § 1 Kodeksu celnego stanowi o fakcie naruszenia przepisów postępowania.

II. Przepisów prawa materialnego, tj.: art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 13 § 3 Kodeksu celnego, art. 15 § 1 pkt 1 i 2, art. 19 § 2 Kodeksu celnego oraz art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wyjaśnił wszystkich przesłanek stanowiących podstawę skargi, a ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. nieprawidłowo uznał, że zastosowana została przez organ celny właściwa stawka celna i nieprawidłowo uznał, że zastosowanie preferencyjnych stawek celnych może wynikać wyłącznie ze świadectwa pochodzenia towarów, a ponadto w zaskarżonym wyroku nie rozstrzygnął, czy wskazany przez Dyrektora Izby Celnej w P. zagraniczny podmiot, dokonujący na jego wniosek weryfikacji świadectwa pochodzenia, jest podmiotem spełniającym warunki określone w § 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podkreślił, iż Sąd I instancji przekroczył granice swobodnej oceny dowodów, nie wyjaśniając wszystkich okoliczności sprawy. Sąd nie wskazał na czym polegało sfałszowanie przedłożonego świadectwa pochodzenia.

Skarżący podniósł, iż Sąd nie zakwestionował sposobu weryfikacji autentyczności świadectwie pochodzenia, tym samym naruszył podstawowe zasady postępowania określone w Ordynacji podatkowej. Zgodnie z § 20a pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów organ celny zwrócił się do chińskiej instytucji o zbadanie autentyczności świadectwa pochodzenia towarów. Czynności powyższe przeprowadzono bez zachowania jakichkolwiek reguł postępowania. Wskazane rozporządzenie Rady Ministrów nie reguluje procedury współpracy polskich organów celnych z organem państwa obcego, wobec czego do postępowania winny mieć zastosowanie odpowiednie zasady proceduralne określone w Ordynacji podatkowej.

S. S. wskazał, iż nie ustalono czy chiński organ weryfikujący świadectwo pochodzenia jest jedynym podmiotem uprawnionym do wystawiania i weryfikowania świadectw pochodzenia towarów oraz czy jest to w ogóle organ państwa w rozumieniu prawa polskiego.

Skarżący podniósł, że nie do przyjęcia jest wynik postępowania przeprowadzonego przez organy celne, w wyniku którego polski organ celny oparł się na stanowisku podmiotu zagranicznego, który arbitralnie stwierdził, że pieczęcie i podpisy na świadectwie pochodzenia są fałszywe. Podmiot zagraniczny stawiając tezę o fałszywym dokumencie winien poprzeć ją odpowiednimi dowodami, zaś w przypadku ich braku należało wystąpić o ich przedłożenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach:

1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sad Administracyjny rozpoznaje

sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Wobec takich regulacji nie może budzić wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie i że uzasadnione jest odnoszenie się do poszczególnych zarzutów składających się na podstawy kasacyjne i wyznaczających zakres badania sprawy przez sąd drugiej instancji. Ponieważ składające się na podstawy kasacyjne zarzuty wyznaczają granice badania sprawy przez Naczelny Sad Administracyjny, istotne znaczenie ma należyte ich sformułowanie. W szczególności, koniecznym warunkiem uznania, że strona powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych, jest wskazanie, które

przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 421104, LEX nr 146732).

Największa grupa zarzutów w tym zgłoszonych również w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. odnosi się do sfery ustaleń faktycznych zaakceptowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P., tj. kwestii prawidłowości udokumentowania pochodzenia sprowadzonego z zagranicy towaru i zastosowania stawek celnych. Kluczowe znaczenie w tym przedmiocie ma ustalenie, że świadectwa pochodzenia wydane na terenie państwa eksportera nie są autentyczne. Ustalenie takie dokonane zostało na podstawie pisma podmiotu działającego na terenie

państwa eksportera.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, wydane zostało na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 19 § 3 Kodeksu celnego. W stosunku do towarów innych niż te, w których produkcję zaangażowany jest więcej niż jeden kraj (art. 17 i art. 19 § 3 pkt 1 Kodeksu celnego) upoważnienie (art. 19 § 1 i § 2 oraz art. 19 § 3 pkt 2 Kodeksu celnego) dotyczy wyłącznie sposobu dokumentowania ich pochodzenia (por. J. Chlebny [w:] J. Borkowski, J. Chlebny, J. Chromicki, R. Hauser, H. Wojtachnio, Kodeks celny. Komentarz, Warszawa, 2001 r., str. 61).

Wskazać należy, iż nie można przypisywać treści § 20 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. znaczenia dalej idącego niż związanego ściśle

ze sferą dokumentowania niepreferencyjnego pochodzenia towarów. Brak jakichkolwiek podstaw do doszukiwania się w działaniu podejmowanym celem sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towaru, polegającym na zwróceniu się z odpowiednim pytaniem do podmiotu zagranicznego wystawiającego świadectwo, przeniesienia części kompetencji w zakresie rozpatrywania sprawy na organ państwa obcego względnie instytucji zbliżonej do zajęcia stanowiska przez inny organ na zasadach takich jak określone w art. 209 § 1 Ordynacji podatkowej. Użycie przez prawodawcę słów "weryfikacja" i "organ" należy rozpatrywać w kontekście § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, z którego wynika, ze "organ" wystawiający świadectwo pochodzenia nie zawsze jest organem celnym i niekoniecznie organem administracji publicznej państwa obcego, któremu można przypisać kompetencje do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawach celnych. Z tej też przyczyny pochodzące z państwa obcego pisma dotyczące autentyczności świadectw pochodzenia z założenia nie są wynikiem prowadzonego za granicą w całości lub części postępowania administracyjnego, do którego należałoby odnosić pojecie "weryfikacja". Oczywiście, inaczej rzecz się ma jeżeli część kompetencji polskiego organu celnego przeniesiona jest na organ państwa obcego na podstawie umowy międzynarodowej wielostronnej lub dwustronnej. Co najistotniejsze jednak, pochodzącym z państwa obcego dokumentom, nawet sporządzonym przez organy celne i inne uprawnione podmioty, nie można przypisać mocy dokumentów urzędowych przyznanej polskim dokumentom z mocy art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej (por. J. Borkowski [w:] J. Borkowski, J. Chlebny, J. Chromicki, R. Hauser, H. Wojtachnio, Kodeks celny. Komentarz, Warszawa, 2001 r., str. 516).

Art. 270 § 1 Kodeksu celnego nie ogranicza stosowania za pośrednictwem art. 262 tej ustawy art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, nakazującego dopuszczać jako dowody w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wobec tego pismo podmiotu działającego na terenie państwa obcego zawierające informacje co do nieautentyczności świadectwa pochodzenia stanowi dowód w sprawie podlegający ocenie na ogólnych zasadach określonych w przepisach Ordynacji podatkowej stosowanych za pośrednictwem art. 262 Kodeksu celnego. Na tle stosowania art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej możność posługiwania się dokumentami zagranicznymi nie budzi wątpliwości, pomijając kwestie związane z ich tłumaczeniem (por. B. Dauter Iw:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006 r., str. 575 - 576). Dlatego też wszelkie zarzuty naruszenia przepisów wymienionych w skardze kasacyjnej są bezzasadne. Natomiast wymienione w pkt 1 skargi kasacyjnej przepisy art. 2, art. 7, art. 83 oraz art. 88 ust. 1 Konstytucji RP poza tym, że nie były i nie musiały być stosowane, to nie stanowią przepisów postępowania, a przepisy prawa materialnego. Brak uzasadnienia naruszenia powyższych przepisów jak wymaga art. 176 p.p.s.a. uniemożliwia zajęcie stanowiska przez Naczelny Sad Administracyjny.

W tej konkretnej sprawie istnieją podstawy do przyjęcia, że nie została podważona wiarygodność pisma podmiotu działającego na terenie państwa obcego traktowanego jako dowód podlegający ocenie w ramach zasad obowiązujących w postępowaniu celnym. W piśmie Urzędu Kontroli Przywozu/Wywozu i Kwarantanny Chińskiej Republiki Ludowej Oddział w [...] z dnia [...] października 2003 r. podmiot udzielający odpowiedzi wyjaśnił przyczyny, skutkiem których sformułował tezę o nieautentyczności świadectw. Jak wynika ze wspomnianego pisma świadectwo nie zostało wystawione przez ten urząd, a zatem jest sfałszowane. W związku z tym uzasadnione jest twierdzenie, że przedstawienie informacji poprzedzone zostało odpowiednimi badaniami świadectw pochodzenia sporządzonych w tym urzędzie. Nie sposób też podważyć tezę, że polski organ celny zwrócił się do podmiotu zagranicznego rzeczywiście zajmującego się sprawdzaniem autentyczności świadectw pochodzenia.

Nie są zasadne te zarzuty skargi kasacyjnej, które w powiązaniu z przepisami ustawy procesowej i ustrojowej, dotyczą naruszenia w postępowaniu celnym przepisów odnoszących się do realizacji wyrażonej w art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Zaznaczenia wymaga, że wobec treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. zarzuty takie mogą odnosić skutek tylko wtedy, gdy zostanie wykazany istotny wpływ uchybień na wynik sprawy, a tego autor skargi kasacyjnej nie wykazał.

Nie są zasadne zarzuty zmierzające do wykazania, że naruszono art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej przez zaniechanie wszczęcia postępowania, którego przedmiotem była kontrola autentyczności świadectw pochodzenia towarów. W postępowaniu celnym prowadzonym na podstawie Kodeksu celnego i stosowanych za pośrednictwem art. 262 tej ustawy przepisów działu IV Ordynacji podatkowej obowiązują zasady sprzeciwiające się traktowaniu jako odrębne postępowanie czynności prowadzonych w okresie po zwolnieniu towaru i zmierzających do sprawdzenia danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Przyjęcie zgłoszenia celnego z mocy prawa powoduje objęcie towaru procedurą celną i określenie kwoty wynikającej z długu celnego (art. 65 § 3 Kodeksu celnego) i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 70 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji, polegającej między innymi na kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów. Stwierdzenie po weryfikacji, że zgłoszenie celne nie jest prawidłowe umożliwia wydanie, na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 w związku z art. 70 § 2 Kodeksu celnego, decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Zgodnie z art. 65 § 7 Kodeksu celnego w takim wypadku nie wszczyna się postępowania w tej sprawie, a datą wszczęcia postępowania jest data przyjęcia zgłoszenia celnego. Jak z tego wynika w rozpoznawanej sprawie wszystkie działania były prowadzone w ramach jednego postępowania rozpoczętego przyjęciem zgłoszenia celnego, a zakończonego wydaniem decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określeniem kwoty wynikającej z długu celnego.

Do postępowania celnego, jak wynika z art. 262 Kodeksu celnego, nie mają przy tym zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej o czynnościach sprawdzających i kontroli podatkowej, wobec czego ewentualne posługiwanie się analogiami nie byłoby słuszne. Nadto, sprawdzenie autentyczności świadectw pochodzenia w drodze przedstawienia odpowiedniego pytania podmiotowi działającemu na terenie państwa eksportera stanowi czynność o charakterze dowodowym, podobnie jak pozyskiwanie różnego rodzaju wywiadów czy informacji. Nie może być traktowane jako przedmiot odrębnego postępowania względnie jako przedstawianie przez inny organ stanowiska w trybie art. 209 § 1 Ordynacji podatkowej lub zbliżonym. Z tego powodu nie można uznać by uniemożliwiono stronie udział w postępowaniu toczącym się na terenie państwa eksportera.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut zastosowania przez organ celny niewłaściwej stawki celnej jest nieusprawiedliwiony, albowiem strona nie udokumentowała pochodzenia towaru za pomocą prawidłowego i autentycznego świadectwa jego pochodzenia. Wobec tego organ celny prawidłowo zastosował wobec importowanego towaru, którego pochodzenie można było ustalić na podstawie zapisu zawartego w fakturze dołączonej do zgłoszenia celnego, stawkę celną autonomiczną w wysokości 60 %.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.