Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 953/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Stwierdzono niezgodność z prawem zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 i 2, art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2017 poz 1460
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych  w perspektywie finansowej 2014- 2020  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Adam Nita, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w W. na pismo Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie środkami unijnymi w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa mającym istotny wpływ na wynik oceny i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa Śląskiego; 2. zasądza od Zarządu Województwa Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowe "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka, Wnioskodawca, skarżąca), jest wydane przez Zarząd Województwa Śląskiego - pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej RPO dla Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (dalej : IZ RPO WD), rozstrzygnięcie z [...] r., nr [...]) o braku uwzględnienia protestu od negatywnego wyniku oceny formalnej wniosku nr [...]złożonego w ramach konkursu [...].

Wydanie zaskarżonego aktu w przedmiocie negatywnej oceny formalnej projektu nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskodawca, złożył w trybie konkursowym wniosek o dofinansowanie realizacji projektu "Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstwa poprzez wdrożenie innowacyjnego systemu kompleksowej oceny stanu technicznego układów jezdnych pojazdów" w ramach RPO Województwa Śląskiego na lata 2014-2020. W wyniku weryfikacji tego wniosku, pismem z dnia [...] r. został poinformowany przez Instytucję Organizującą Konkurs - B w C. (dalej: B lub B), że złożony w ramach konkursu [...] wniosek o dofinansowanie projektu o numerze [...], nie przeszedł pozytywnie oceny formalnej z powodu niespełnienia formalnych kryteriów wyboru projektów stanowiących załącznik nr 3 do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014 - 2020: Kryterium zerojedynkowe - niepodlegające uzupełnieniom: Kwalifikowalność przedmiotowa projektu. Wniosek został oceniony negatywnie, bowiem Wnioskodawca nie dochował efektu zachęty. Organ stwierdził, że celem przedsięwzięcia jest uruchomienie C w R. przy ul. [...], a realizacja tego zamierzenia inwestycyjnego została, co wynika z przedłożonej dokumentacji, rozpoczęta przed złożeniem wniosku aplikacyjnego.

W odpowiedzi na powyższe, w dniu [...] r., Wnioskodawca za pośrednictwem B wniósł protest, od negatywnej oceny formalnej wniosku, w którym nie zgodził się z przeprowadzoną procedurą oceny wniosku o dofinansowanie. Przedstawił w proteście obszerne wyjaśnienia, a w szczególności podniósł, że rozpoczęcie budowy nieruchomości w R. przy ul. [...] nie stanowiło rozpoczęcia realizacji projektu, gdyż decyzja dotycząca budowy obiektu była związana z niezależnymi od projektu planami inwestycyjnymi Spółki. Wnioskodawca rozpoczął budowę stacji diagnostycznej, która wcale nie musi być wyposażona w innowacyjny system kompleksowej oceny stanu technicznego układów jezdnych pojazdów. Jej powstanie jest zupełnie niezależne od istnienia przedsięwzięcia inwestycyjnego stanowiącego przedmiot wniosku. Realizacja przedsięwzięcia ujętego we wniosku aplikacyjnym nie dotyczy uruchomienia C w R. przy ul. [...], lecz wdrożenia innowacyjnego systemu kompleksowej oceny stanu technicznego układów jezdnych pojazdów.

Wnioskodawca wskazał, że dokonana ocena jest wadliwa, ponieważ opiera się na błędnym przyjęciu, że fakt budowy samego obiektu (budynku), który może funkcjonować i co do zasady funkcjonuje, bez innowacyjnego systemu stanowiącego przedmiot wniosku, stanowił podjęcie prac w zakresie samego systemu. Wnioskodawca podkreślił, że rozpoczęcie budowy nieruchomości przy ul. [...] nie stanowiło rozpoczęcia realizacji projektu, gdyż decyzja dotycząca budowy obiektu była związana z planami inwestycyjnym Spółki i oprócz zastosowania na cele projektu będzie ona wykorzystywana do świadczenia innego rodzaju usług, niż wskazanych w projekcie, przy wykorzystaniu środków trwałych (maszyn i urządzeń) zakupionych ze środków własnych Wnioskodawcy, poza przedmiotowym projektem.

Pismem z dnia [...] r. B poinformowała Wnioskodawcę o podtrzymaniu negatywnej oceny formalnej przedmiotowego projektu oraz o przekazaniu złożonego protestu do Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 celem jego rozpatrzenia.

Na wstępie organ podkreślił, że na etapie procedury odwoławczej nie jest dokonywana ocena treści zawartych w złożonym wniosku, gdyż zakres ten należy do obowiązków członków Komisji Oceny Projektów. Natomiast podczas rozpatrywania protestu weryfikowane jest, czy ocena została przeprowadzona prawidłowo, tj. zgodnie z obowiązującą dokumentacją konkursową, czy zakres przeprowadzonej oceny odpowiada treściom znajdującym się we wniosku o dofinansowanie oraz czy Oceniający dokonali odniesienia do wszystkich zapisów zawartych we wniosku.

Zgodnie z zapisami Kryteriów wyboru projektów w ramach przedmiotowego kryterium weryfikowane będzie czy projekt wpisuje się w działanie RPO WSL, dla którego dedykowany jest konkurs oraz czy realizuje jego cele, tj. w przypadku działania 3.2 czy projekt prowadzi do zwiększenia zastosowania innowacji w MŚP i zwiększenia konkurencyjności gospodarki oraz wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw, czy miejsce realizacji Projektu jest zgodne z zapisami Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (dalej: SZOOP RPO WSL). W kryterium zostanie zweryfikowana również zgodność zakresu rzeczowego projektu z typem przewidzianym w SZOOP RPO WSL dla danego działania. Weryfikacja przedmiotowego kryterium będzie przeprowadzana w oparciu o zapisy SZOOP RPO WSL, regulaminu konkursu oraz ogłoszenia o konkursie.

Weryfikacja przeprowadzona zostanie na podstawie przedstawionego opisu projektu (wydatki kwalifikowalne i niekwalifikowalne). Zakres rzeczowy projektu oraz założone cele i rezultaty muszą być zgodne z wybranym typem projektu.

W ramach kryterium weryfikowane będzie również czy:

1. przedmiot projektu nie dotyczy rodzajów działalności wykluczonych z możliwości uzyskania wsparcia;

2. zachowany został efekt zachęty;

3. projekt nie został rozpoczęty przed złożeniem wniosku o dofinansowanie;

4. projekt spełnia warunki dotyczące inwestycji początkowej w rozumieniu art. 2 pkt. 49 lit. A Rozporządzenia 651/2014 z późn. zm.

Możliwość uzyskania dofinansowania wpłynęła na rozszerzenie zakresu projektu, przez co usługi jakie zamierza świadczyć Wnioskodawca będą bardziej kompleksowe. Rezultatem będzie również zwiększenie przychodów firmy oraz zatrudnienie 4 pracowników na stanowiskach :diagnosta samochodowy / mechanik /referent.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 6 Rozporządzenia 651/2014 KE możliwość uzyskania wsparcia zależy m.in. od faktu czy dochowany został efekt zachęty. Zgodnie z treścią pkt. 2 przedmiotowego artykułu uznaje się, że pomoc wywołuje efekt zachęty, jeżeli beneficjent złożył do danego państwa członkowskiego pisemny wniosek o przyznanie pomocy przed rozpoczęciem prac nad projektem lub rozpoczęciem działalności. Ponadto zgodnie z zapisami regulaminu konkursu (7. Kwalifikowalność wydatków w ramach konkursu, podpunkt 6) przez rozpoczęcie realizacji projektu rozumie się rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją lub pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego, co nastąpi najpierw; zakupu gruntów ani prac przygotowawczych, takich jak uzyskanie zezwoleń i przeprowadzenie studiów wykonalności, nie uznaje się za rozpoczęcie prac. Przez inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna rozumie się w szczególności pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia innych środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych lub usług.

Organ uznał, że Wnioskodawca planując budowę ww. stacji miał zamiar wyposażenia/zakupu urządzenia będącego jednocześnie przedmiotem niniejszego wniosku, tj. WYD015 Testera głębokości i profilu bieżnika opon, co również potwierdza tezę o bezpośrednim powiązaniu przedmiotu projektu z omawianą stacją kontroli pojazdów (której budowę rozpoczęto przed dniem złożenia ww. wniosku). Skoro zatem urządzenia planowane do nabycia w ramach przedmiotowego wniosku są związane z określonym budynkiem o dedykowanym przeznaczeniu, czyli kontroli pojazdów, trudno nie uznać, że zakup tych urządzeń i budowa stacji są ze sobą ścisłe powiązane, a tym samym rozpoczęcie budowy stacji przed złożeniem wniosku narusza ww. efekt zachęty.

Ponadto Wnioskodawca dopiero w złożonym proteście podał, że ww. urządzenia nie stanowią wymaganego wyposażenia stacji kontroli pojazdów (str. 4 protestu), co jego zdaniem dowodzi, że budowa stacji nie była determinowana wdrożeniem systemu objętego wnioskiem. Odnosząc się do tej kwestii organ zaznaczył, że rolą przeprowadzających ocenę jest dokonywanie oceny projektu na podstawie jednoznacznych danych zawartych we wniosku o dofinansowanie, załącznikach oraz zgodnie z dokumentacją konkursową oraz, że Wnioskodawca ma obowiązek przedstawienia we wniosku oraz załącznikach do wniosku wszelkich informacji, które uważał, że mogą mieć wpływ na ocenę projektu. Tym samym wszelkie informacje wskazane dopiero w proteście nie mogą zostać uwzględnione, gdyż zgodnie z załącznikiem nr 4 do Regulaminu konkursu dla Działania 3.2. § 7 pkt 4 na etapie wnoszenia/rozstrzygania protestu, Wnioskodawca nie może wnosić dodatkowych dokumentów oraz informacji, których nie przedstawił w trakcie oceny projektu, a które mogłyby rzutować na jej wynik.

Rozpatrzenie protestu opiera się na podstawie dokumentacji zgromadzonej w sprawie. Zarzucono, że Wnioskodawca nie przedstawił dowodu, który potwierdzałby fakt pouczenia go co do sposobu wypełnienia wniosku o dofinansowanie przez pracowników B. Ponadto Wnioskodawca miał obowiązek stosowania się do wskazówek zawartych w Instrukcji wypełniania wniosku.

W konkluzji IZ RPO WD stwierdziła, że ocena formalna wniosku została przeprowadzona prawidłowo, a zatem nie ma podstaw do przekazania tego wniosku o dofinansowanie do B celem przeprowadzenia ponownej jego oceny we wskazanym zakresie.

W skardze, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na rozstrzygniecie protestu, Spółka zarzuciła:

- naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 w związku z treścią załącznika nr 2 do Regulaminu konkursu dla Działania 3.2 "Innowacja MŚP" (dalej: załącznik nr 2) poprzez przyjęcie, że realizacja przedsięwzięcia ujętego we wniosku dotyczy uruchomienia C w R, przy ulicy [...], podczas gdy tytuł projektu (pkt II wniosku o dofinansowanie) oraz pozostała treść wniosku jednoznacznie wskazują, że przedmiotem projektu jest wdrożenie innowacyjnego systemu kompleksowej ochrony stanu technicznego układów jezdnych pojazdów z uwzględnieniem dwóch lokalizacji przedsięwzięcia.

- naruszenie art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w związku z art 6 ust. 1 i 2 oraz pkt 18 preambuły Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w stosowaniu art. 107 i 108 Traktatu - zwanego dalej rozporządzeniem nr 651/2014 oraz w zw. z pkt. 1 ppkt 5 Regulaminu konkursu nr [...] (zwanego dalej "regulaminem") poprzez przyjęcie, że wniosek skarżącej nie spełnia kryterium "efektu zachęty", podczas gdy prawidłowa ocena przedsięwzięcia dokonana przez pryzmat należytej wykładni wymogu formalnego w postaci wystąpienia "efektu zachęty" prowadzi do odmiennego wniosku;

- naruszenia § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 10 lutego 2006 r. w sprawie szczególnych wymagań w stosunku do stacji przeprowadzających badania techniczne pojazdów (Dz. U. 2006 Nr 40, poz. 275), dalej: rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżąca dopiero na etapie składanego protestu wskazała, iż urządzenia w postaci m.in. montażownicy do kół, wyważarki do kół, czy pozycjonowania laserowego ciężarków nie stanowią wymaganego wyposażenia stacji kontroli pojazdów, podczas gdy zakres obowiązkowego wyposażenia stacji wynika z przepisów powszechnie obowiązujących, które organ zobowiązany jest brać pod uwagę z urzędu;

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na uznaniu, że wskazanie we wniosku o dofinansowanie konkretnych środków trwałych wiąże ze sobą jednoznacznie przedmiot projektu i jego lokalizację, podczas gdy należyta analiza wniosku wraz z późniejszymi uzupełnieniami wskazuje, że budowa samego budynku związana jest niezależnie z inną inwestycją i nie determinuje miejsca położenia objętego wnioskiem przedmiotu projektu, a część środków trwałych nabytych w ramach projektu zostanie ulokowana w drugiej lokalizacji - tj. w R. przy ul. [...];

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na uznaniu, że o powiązaniu objętego wnioskiem o dofinansowanie przedmiotu inwestycji z budową stacji kontroli pojazdów świadczy fakt, że skarżąca niezależnie od przyznanego dofinansowania miała zamiar zakupu testera głębokości i profilu bieżnika opon, podczas gdy z treści wniosku o dofinansowanie wynika że to w siedzibie przy ul. [...] w R. realizowana będzie usługa sprawdzania profilu ogumienia pod kątem zużycia, do której wykorzystywany będzie tester głębokości i profilu bieżnika opon - a który, co istotne, nie został wymieniony w wykazie urządzeń umiejscowionych w lokalizacji przy ul. [...] w R.;

- dokonanie oceny wniosku i protestu z naruszeniem reguł przejrzystości, rzetelności, bezstronności, z jednoczesnym użyciem argumentacji dowolnej, to znaczy nie mieszczącej się w granicach logicznego rozumowania i nie posiadającej waloru spójności oraz kompletności (brak wszechstronnej analizy zgromadzonej dokumentacji).

Wskazując na powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o stwierdzenie, że nieuwzględnienie protestu było nieuzasadnione i przekazanie sprawy przez właściwą instytucję oraz zasądzenie od IZ RPO WSL kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalanie.

Organ uznał za bezzasadne podniesione zarzuty i podtrzymał zajęte stanowisko i jego argumentację. Wskazał, że ocena została przeprowadzona rzetelnie, przejrzyście i zgodnie z przyjętymi w konkursie kryteriami, a ustalony prawidłowo stan faktyczny pozwolił wykazać naruszenie efektu zachęty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - zwanej dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontroli sądów administracyjnych podlegają akty wymienione w art. 3 § 2. Według § 3, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 ( j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1460; dalej: ustawa wdrożeniowa ), w przypadku negatywnej ponownej oceny projektu, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 r. poz. 1647, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy ustrojowej). Do kryterium legalności nawiązał ustawodawca w art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, skoro w przepisie tym nakazał sądom uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub pośredniczącą). Natomiast, jeśli ocenę przeprowadzono zgodnie z prawem, skarga podlega oddaleniu, stosownie do art. 61 ust. 8 pkt 2 ww. ustawy. W przepisach samej ustawy wdrożeniowej przewidziano kilka rozwiązań autonomicznych, regulujących wybrane zagadnienia procesowe, w tym także rodzaje rozstrzygnięć, jakie może podjąć sąd, rozpoznając skargę (art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej). Natomiast w zakresie nieuregulowanym w ustawie, w postępowaniu sądowoadministracyjnym odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy p.p.s.a. (określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem jednak: art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 64 ustawy wdrożeniowej).

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, należy przede wszystkim zauważyć, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zasadności nieuwzględnienia protestu strony skarżącej na negatywną ocenę formalną wniosku pn " [...]", a w szczególności czy projekt spełnia Kryterium formalne: Kwalifikowalność przedmiotowa projektu.

Kluczowym zagadnieniem w przedmiotowej sprawie pozostaje udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy C przy ul. [...] w R., której budowa rozpoczęła się przed złożeniem wniosku o dofinasowanie, obejmuje projekt wdrożenia innowacyjnej usługi dotyczącej oceny stanu pojazdu poprzez zakup nowych urządzeń urządzenia co powoduje, że prace nad realizacją projektu rozpoczęły jeszcze przed złożeniem wniosku, a tym samym projekt nie spełnia kryterium formalnego, tzw. efektu zachęty, czy też jak twierdzi skarżący, była to inwestycja niezależna i pozostająca bez wpływu na oznaczenie początku rozpoczęcia prac przy realizacji projektu, a tym samym na ocenę efektu zachęty.

Z powyższymi zagadnieniem wiąże się stwierdzenie czy przyznanie pomocy skarżącemu zapewniłoby realizację projektu, który w innym przypadku nie zostałby zrealizowany (zasada konieczności, niezbędności pomocy).

W ocenie Składu orzekającego w niniejszej sprawie, rację w tak zakreślonym sporze należy przyznać skarżącemu.

Na podstawie art. 14 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 (Dz.U.UE. L. 2014. 187.1 z dnia 2014.06.26), środki regionalnej pomocy inwestycyjnej są zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), jeżeli spełnione są m.in. warunki ustanowione w rozdziale I. Tam zaś w art. 6 ustanowione zostało kryterium efektu zachęty. W ustępie 2 art. 6 przyjęto, że pomoc wywołuje efekt zachęty, jeżeli beneficjent złożył do danego państwa członkowskiego pisemny wniosek o przyznanie pomocy przed rozpoczęciem prac nad projektem lub rozpoczęciem działalności. Z kolei, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 23 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 za "rozpoczęcie prac" uważa się rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją lub pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego, co nastąpi najpierw. Zakupu gruntów ani prac przygotowawczych, takich jak uzyskanie zezwoleń i przeprowadzenie studiów wykonalności, nie uznaje się za rozpoczęcie prac.

Powyższe zapisy prawodawcy unijnego przeniesione zostały do postanowień Regulaminu konkursu, który wchodzi w zakres systemu realizacji. Stanowi on mianowicie w ust. 7 pkt 5 i 6 pt. Kwalifikowalność wydatków w ramach konkursu, że przez rozpoczęcie realizacji projektu rozumie się rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją lub pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, może nastąpić najwcześniej po złożeniu wniosku o dofinansowanie. Przy czym przez inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna rozumie się w szczególności pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia innych środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych lub usług.

Wynika to z obowiązku spełnienia przez wnioskodawcę tzw. "efektu zachęty" (w rozumieniu art. 6 rozporządzenia 651/2014). Naruszenie wyżej opisanego wymogu oznacza dyskwalifikację całego projektu. Reguła ta nie dotyczy prac przygotowawczych, takich jak zakup gruntu, uzyskanie zezwoleń i przeprowadzenie studiów wykonalności, które mogą zostać poniesione przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, Ponadto należy podkreślić, że przedmiotem wniosku o dofinansowanie w ramach Konkursu objętego RPO Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 dla osi priorytetowej: III Konkurencyjność MŚP dla działania: 3.2. Innowacje w MŚP był wzrost konkurencyjności przedsiębiorstwa poprzez wdrożenie innowacyjnego systemu kompleksowej oceny stanu technicznego układów jezdnych pojazdów.

W ocenie Sądu, IZ RPO WD dokonała niewłaściwej wykładni powołanych przepisów w zakresie oceny kryterium efektu zachęty w okolicznościach przedmiotowej sprawy, czego powodem było pominięcie szeregu okoliczności, których organ nie zakwestionował, bądź wyciągnięcie błędnych wniosków co do elementów stanu faktycznego. Poza sporem jest, że skarżący do wielu lat prowadzi działalność gospodarczą w zakresie badań technicznych pojazdów, którą rozwija i poszerza asortyment oferowanych usług.

Z wniosku o dofinasowanie wynika, że skarżący w chwili obecnej posiada 6 [...] w Z., W., 2 w R., w K. i w R., w czerwcu 2018 r. planuje otwarcie kolejnej [...]. Skarżący nie ukrywał we wniosku, że zamierza realizować niniejszy projekt w dwóch obiektach tj. w R. przy ul. [...] i przy ul. [...] w nowo wybudowanej nieruchomości. Skarżący nie ukrywał faktu budowy nowego obiektu. Wskazywał wprost, że w budowanym obiekcie planowane jest świadczenie innowacyjnych usług będących przedmiotem projektu. Polegać one mają na wdrożeniu 3 nowych usług w oparciu o innowacyjne technologie poszerzeniu asortymentu świadczonych usług, zwiększeniu szybkości oceny stanu bieżnika, szybkości pomiaru i regulacji geometrii kół do i powyżej 3,5 t.

Z tej perspektywy należy więc dokonać oceny, czy rozpoczęcie budowy kolejnej stacji obsługi pojazdów, która nie jest pierwszą tego rodzaju inwestycją skarżącego, a która była jedną z lokalizacji projektu, gdzie zamierzano umiejscowić planowane do dofinansowania urządzenia, powoduje, że bez jej realizacji wprowadzenie innowacyjnej usługi nie byłoby możliwe. Skarżący wskazuje, że projekt polega na wyposażeniu stacji obsługi pojazdów w specjalistyczne urządzenia. Nie ulega jednak wątpliwości, że z samym obiektem przy ul. [...] nie wiąże się wprost możliwości wprowadzenia innowacyjnych usług. Odnosząc się do budowy nowej stacji obsługi pojazdów, skarżący wyjaśnił, czego organ skutecznie nie podważył, że nie była ona powiązana z wprowadzeniem innowacyjnych usług objętych wnioskiem o dofinasowanie. Skarżący wyjaśnił, że sporna nieruchomość była planowana wcześniej i znajdzie zastosowanie w działalności skarżącej, bez względu na realizację projektu. Skarżąca konsekwentnie podnosiła, że nieruchomość przy ul. [...] nie jest częścią projektu i będzie wykorzystywana również na inne cele,

Należy mieć na uwadze również zakres rzeczowy zgłoszonego projektu, który pozwala na ustalenie, czy w jego ramach rozpoczęły się jakiekolwiek prace, co z kolei pozwala na stwierdzenie czy doszło do naruszenia obowiązku powstrzymania się z rozpoczęciem prac przed złożeniem wniosku. Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, w zakres ten wchodzi wyłącznie zakup urządzeń. A zatem zakres rzeczowy projektu nie obejmuje budowy nieruchomości. Objęto nim natomiast wyłącznie zakup środków trwałych, z których wykorzystaniem świadczone będą innowacyjne usługi. Sporna nieruchomość stanowi więc jedynie jeden z elementów służących do osiągnięcia celów zakładanych w projekcie. Tych kwestii nie można rozdzielać.

Zgodnie z art. 2 ust. 18 ustawy wdrożeniowej projekt jest rozumiany, jako przedsięwzięcie zmierzające do osiągnięcia założonego celu określonego wskaźnikami, z określonym początkiem i końcem realizacji. Owym celem wskazanym przez wnioskodawcę jest wdrożenie na rynek nowej technologii, innowacyjnych trzech nowych usług: geometria kół pojazdów do i powyżej 3,5 t oraz usług dotyczących wymiany i wyważania kół przy zastosowaniu innowacyjnych rozwiązań stosowanych na świecie od 3 lat..

Zdaniem Sądu, IZ RPO WD przyjęła bezpodstawnie, że do zaoferowania takiej innowacji, niezbędne jest zastosowanie wyłącznie nowej stacji obsługi pojazdów, powstałej dopiero po dacie złożenia wniosku o dofinansowanie. Brak natomiast przekonywujących argumentów ze strony organu, że budowa obiektu przy ul. [...] została rozpoczęta wyłącznie w celu realizacji planowanego dużo wcześniej projektu (inwestycji).

Przeciwnie przedstawione wyżej okoliczności przemawiają za przyjęciem, że budowę obiektu przy ul. [...] oraz realizację rzeczowego zakresu projektu można i należy od siebie oddzielić. Powstaje pytanie, czy gdyby skarżący wskazał, że objęte dofinasowaniem maszyny i urządzenia umieści nie w nowo budowanej nieruchomości, ale w jednej z wcześniej powstałych stacji, które już są wykorzystywane w działalności skarżącego, to taka inwestycja również zostałaby uznana przez organ za początek realizacji projektu, a także świadczyłoby to o nieodwracalności projektu.

Nie było zatem przeszkód, gdyby skarżący wskazał we wniosku, że innowacyjne usługi zamierza realizować w jednej z wcześniej powstałych stacji obsługi pojazdów. Z tej perspektywy, zdaniem Sądu, nie sposób nie traktować inwestycji w postaci budowy nowej stacji, jako odrębnej od zgłoszonej do dofinansowania, a mającej na celu przede wszystkim poszerzenie własnych zasobów środków trwałych, które mogą być wykorzystywane w bieżącej działalności gospodarczej. Co więcej, podana w Regulaminie definicja rozpoczęcia prac wskazuje, że chodzi o podjęcie pierwszego prawnie wiążącego zobowiązania, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna. Tymczasem, jak trafnie argumentuje skarżący, budowa nowej stacji nie sprawia, że inwestycja objęta wnioskiem o dofinasowanie staje się nieodwracalna, bowiem nowy obiekt będzie wykorzystywany w działalności skarżącego. Inwestycja ta będzie przeznaczona również na inne cele, a nie tylko na potrzeby zgłoszonego projektu. Posiadanie już wcześniej niezbędnego zaplecza w postaci obiektu budowlanego – stacji obsługi pojazdów nie może pociągać dla skarżącego negatywnych konsekwencji. Przeciwnie, byłoby niezrozumiałym z punktu widzenia racjonalności podejmowania decyzji gospodarczych, zwłaszcza szybkiego reagowania na potrzeby klientów, gdyby skarżący wstrzymywał się z budową stacji do czasu otrzymania dofinasowania. Takie spojrzenie na prowadzenie działalności gospodarcze byłoby nieracjonalne i ekonomicznie nieuzasadnione.

W sytuacji zatem, w której wniosek o dofinasowanie nie obejmuje nieruchomości, oczekiwanie z rozpoczęciem budowy stacji do czasu zakończenie konkursu byłoby pozbawione racji gospodarczych i organizacyjnych. Równoległość prowadzenia prac budowlanych oraz złożenie wniosku o dofinasowanie zakupu urządzeń, nie jest wystarczające do uznania, że nastąpiło już rozpoczęcie prac przy projekcie pn. "Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstwa poprzez wdrożenie innowacyjnego systemu kompleksowej oceny stanu technicznego układów jezdnych pojazdów", które eliminuje efekt zachęty. Podkreślenia wymaga, że ani ustanowiony Regulamin Konkursu, ani żaden inny przepis systemu realizacji czy też prawa powszechnie obowiązującego, nie uzależnia osiągnięcia efektu zachęty od wykorzystania w projekcie jedynie nowych zasobów materialnych, które powstały po złożeniu wniosku o dofinasowanie (por. NSA w wyroku z 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 472/17).

W ocenie Sądu, nie niweczy efektu zachęty wykorzystanie przez skarżącego nowego obiektu – kolejnej stacji, w tym sensie, że nabyte w drodze dofinasowania urządzenia miały zostać w niej umieszczone. Budowa nowego obiektu sama w sobie nie przyczynia się w żadnym stopniu do wprowadzenia tej innowacyjnej usługi. Do tego są potrzebne wyspecjalizowane urządzenia wraz z szeroko pojętym zapleczem, którym dysponuje skarżący. W konsekwencji nie niweczy efektu zachęty wykorzystanie przez skarżącego zaplecza technicznego zrealizowanego jeszcze przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Rozpoczęcie budowy stacji obsługi pojazdów przez skarżącego świadczy zdecydowanie o racjonalności podejmowanych przez niego decyzji w sensie ekonomicznym i posiadaniu odpowiedniego zaplecza techniczno-organizacyjnego. Odmowa przyznania w takim przypadku dofinasowania oznacza, że skarżący ponosiłyby negatywne konsekwencje z tego właśnie powodu.

Podsumowując, budowa obiektu przy ul. [...] nie może być uznana, jak przyjął organ, za początek realizacji wnioskowanego do dofinansowania projektu, którego celem jest jedynie wdrożenie innowacyjnych usług.

Budowa stacji ma charakter niezależny, choć komplementarny, z zamierzoną inwestycją. W związku z tym, wniosek IZ RPO WP, że rozpoczęta budowa obiektu przy ul. [...] powoduje, że w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że projekt spełnia warunek efektu zachęty w rozumieniu art. 6 Rozporządzenia 651/17, uznać należy za dowolny.

Konsekwencją stanowiska organu dotyczącego niespełnienia efektu zachęty, będzie konieczność przeprowadzenia przez organ ponownej oceny projektu co do spełnienia przez projekt wymogów formalnych z uwzględnieniem powyższych wskazań Sądu.

Zarząd Województwa Śląskiego ponownie rozpoznając sprawę jest związany dokonaną oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w niniejszym uzasadnieniu. Organ w szczególności będzie miał na uwadze, że celem przedsięwzięcia objętego wnioskiem aplikacyjnym wbrew ustaleniom organu nie było uruchomienie C w R. przy ul. [...], a rozpoczęcie budowy tej nieruchomości przed złożeniem wniosku o dofinansowanie projektu nie narusza efektu zachęty. Błąd w ustaleniach faktycznych powoduje, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie może się ostać.

Z przedstawionych powyżej względów należało orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 64 ustawy wdrożeniowej.