Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1024/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2016 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] przyznano do rąk A. D., jako przedstawicielowi ustawowemu K. i Z. S., prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie po 500 zł miesięcznie na każdą z małoletnich w okresie od 1 maja do 30 września 2013 r.

W dniu 29 kwietnia 2015 r. Prokurator Rejonowy w J. wystąpił do organu w trybie art. 182 K.p.a. oraz art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 859) o wszczęcie postępowania w sprawie uznania świadczeń pobranych przez A. D. na K. i Z. S. w okresie od 1 maja do 30 września 2013r. za świadczenia pobrane częściowo nienależnie. Prokurator wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy sygn. [...] Prokuratury Rejonowej w J. i z zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych.

W dniu 5 maja 2015r. Prezydent Miasta J. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz K. i Z. S. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego, A. D. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania skierowane zostało do A. D. Sprawie nadano znak [...]

W dniu 3 czerwca 2015r. organ skierował zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenie nienależnie pobranych świadczeń do K. S. W zawiadomieniu tym podano ten sam znak sprawy- "[...]". Postępowanie to zakończone zostało decyzją z dnia [...] oznaczoną – "znak sprawy[...]" i "znak:[...]". W decyzji tej organ uznał, że kwoty wypłacone na rzecz K. S. w okresie od 1 maja do 30 września 2013r. były świadczeniami nienależnie pobranymi. Adresatem decyzji była K. S.

Drugą decyzją wydaną również w dniu [...] i oznaczoną także znakiem sprawy [...] oraz znakiem[...] , na podstawie art. 105 K.p.a. umorzono w części postępowanie administracyjne wszczęte w dniu 5 maja 2015r. w stosunku do A. D. w sprawie nienależnie pobranych świadczeń alimentacyjnych na rzecz K. S. uznając, że po uzyskaniu pełnoletności przez K. S., to ona powinna być stroną postępowania. Natomiast w drugim punkcie decyzji uznano za nienależnie pobrane świadczenie kwoty wypłacone w okresie od 1 maja do 31 sierpnia 2013r. do rąk A. D. tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz Z. D.

Na podstawie protokołów zeznań świadków złożonych w toku postępowania przygotowawczego przez Prokuraturę Rejonową w J. organ ustalił, że ojciec małoletnich sióstr K. i Z. w okresie od maja do września 2013r. systematycznie dostarczał małoletnim środki utrzymania poprzez udostępnienie kart do rachunku bankowego, z którego K. S. pobierała środki dla siebie i małoletniej siostry. Na podstawie dokumentacji z akt postępowania przygotowawczego ustalono, że w maju 2015r. była to kwota 142,31 euro, w czerwcu 2015r. – 312,35 euro, w lipcu 2015r. – 435,33 euro i w sierpniu 2015r. - 199,35 euro. Opierając się na złożonym przez K. S. oświadczeniu, z którego wynikało, że połowę pobieranych z bankomatu kwot przekazywała siostrze organ ustalił, iż Z. S. uzyskała tytułem alimentów w okresie od maja do sierpnia 2013r. kwotę 1 920, 26 zł.

Organ odwołał się do definicji nienależnie pobranego świadczenia przedstawionej w art. 2 pkt 7 lit.d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a także do brzmienia art. 28 ust. 1 w/w ustawy, w którym ustalona została kolejność zaspokajania należności z kwot uzyskiwanych z egzekucji komorniczej prowadzonej w czasie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Biorąc pod uwagę obie regulacje prawne uznano, że środki pobrane przez K. S., a które dłużnik alimentacyjny pozostawił do jej dyspozycji, powinny zostać przekazane na rachunek bankowy organu. W konsekwencji stwierdzono, że jest to kwota, którą matka małoletniej Z. pobrała nienależnie z funduszu alimentacyjnego, gdyż dwukrotnie była pouczona o obowiązku wynikającym z art. 19 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Prokurator Rejonowy w J. oraz A. D. sporządzili odwołania oznaczając jako zaskarżony akt decyzję o znaku [...]

K. S., działając przez ustanowionego przez siebie pełnomocnika skierowała odwołanie od decyzji oznaczonej jako "znak sprawy[...]".

Odwołanie złożone przez Prokuratora Rejonowego odnosiło się wyłącznie do rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania. Wskazano w nim, że K. S. posiadała zdolność procesową i była czynnym podmiotem procesu niezależnie od zdolności do czynności prawnych, a zatem wystarczyło konwalidować błąd polegający na prowadzeniu postępowania bez udziału strony poprzez wezwanie jej do postępowania a nie kończyć go za pomocą orzeczenia o bezprzedmiotowości postępowania. Podniesiono także, że w zakresie, w jakim dotyczy K. S. decyzja nie została skierowana do osoby będącej stroną w sprawie, a organ mimo, że osoba ta jest pełnoletnia, nadal kieruje decyzję do jej przedstawiciela ustawowego.

W odwołaniu złożonym przez A. D. zakwestionowano stanowisko organu w zakresie uznania za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz Z. S. Odwołująca podniosła, że na mocy wyroku alimentacyjnego dłużnik alimentacyjny zobowiązany był do przekazywania alimentów na małoletnią córkę Z. do rąk jej matki. Dłużnik alimentacyjny nie stosował się do wyroku sądowego lecz bez jej zgody i wiedzy udzielił dostępu do karty bankomatowej małoletnim dzieciom. Stwierdziła, że Prokurator Rejonowy składając wniosek o wszczęcie postępowania oparł się na jednostronnie ocenionych dowodach pochodzących od rodziców dłużnika alimentacyjnego, którzy nigdy nie uczestniczyli w życiu jej córek. Nie przesłuchał natomiast jej i wskazywanych przez nią świadków. Odwołująca zauważyła dodatkowo, że ojciec dzieci nadal nie płaci ustanowionych na ich rzecz alimentów.

W odwołaniu złożonym przez pełnomocnika K. S. zarzucono nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a także błędy w zakresie wykładni art. 2 pkt 7 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. potraktowało wszystkie trzy opisane powyżej odwołania jako odnoszące się do decyzji Prezydenta Miasta J. o znaku [...] i decyzję tę uchyliło umarzając postępowanie organu I instancji (decyzja SKO z dnia [...] nr[...]).

Organ odwoławczy wskazał, że "decyzja doręczona została A. D. w dniu 7 lipca 2015r, a Prokuraturze Rejonowej w J. w dniu 3 lipca 2015r." Dokonano następnie streszczenia odwołania Prokuratora Rejonowego, A. D. i pełnomocnika K. S.

Kolegium ustaliło, że ojciec małoletniej Z. oraz K. S., na mocy postanowienia zabezpieczającego Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] zobowiązany był do płacenia na rzecz małoletniej Z. kwoty 500 zł miesięcznie płatnych z góry do rąk jej matki, A. D. do dnia 10-go każdego miesiąca z 13% odsetkami ustawowymi w stosunku rocznym w przypadku uchybienia płatności którejkolwiek z rat. Wobec bezskuteczności egzekucji przyznane zostało decyzją adresowaną do A. D., jako ustawowemu przedstawicielowi, prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz Z. S. W okresie od maja 2012r. do września 2013r. ojciec małoletniej Z. powierzył jej siostrze K. kartę płatniczą udostępniając w ten sposób środki zdeponowane na specjalnie w tym celu założonym koncie bankowym. K. S. dokonywała wypłat sięgających miesięcznie 250 euro i dzieliła się z młodszą siostrą.

Kolegium przytoczyło brzmienie definicji świadczenia nienależnie pobranego, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jak też pełną treść art. 28 w/w ustawy.

Odwołując się do stanowiska judykatury podniosło, że zawodne jest formułowanie kategorycznych stanowisk uznających bez żadnych wyjątków, że dokonanie przez dłużnika do rąk wierzyciela spłaty zaległych alimentów w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego i zaniechanie poinformowania organów o tym fakcie powoduje automatycznie, że świadczenie wypłacone z funduszu jest świadczeniem nienależnie pobranym. Jako błędne uznano utożsamianie pojęcia nienależnie pobranego świadczenia z pojęciem nienależnego świadczenia. Wyjaśniło, że świadczenie nienależnie pobrane to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniedbania). Obowiązek zwrotu obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że się mu nienależny.

Na podstawie ustalonego stanu faktycznego Kolegium uznało, że nie doszło do pobrania nienależnego świadczenia, gdyż nie doszło do otrzymania przez osobę uprawnioną alimentów bezpośrednio od ojca dziecka. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Rejonowego alimenty powinny być przekazywane do rąk matki małoletniej. Kwoty przekazywane za pośrednictwem karty bankomatowej traktować natomiast można jako rodzaj prezentu lub kieszonkowego. Takie dodatkowe świadczenia nie mają wpływu na realizacje obowiązku dostarczania środków utrzymania, który powinien być realizowany przez ojca dzieci w formie alimentów płatnych do rąk ich matki do dnia 10-go każdego miesiąca w kwocie 500 zł na każde z nich. Kolegium zauważyło dodatkowo, że gdyby środki ulokowane na koncie udostępnione zostały za pomocą karty bankowej matce małoletniej, byłaby to forma uiszczania alimentów. Nie można natomiast uznać za prawnie skuteczne przekazywanie środków finansowych małoletniemu dziecku, bez informacji o tym fakcie jego matki.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Prokurator Rejonowy w J. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji zarzucając pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy dowodów załączonych do wniosku o wszczęcie postępowania w postaci materiałów z postępowania przygotowawczego, a w konsekwencji poczynienie dowolnych ustaleń sprowadzających się do ustalenia, że środki przekazane małoletniej K. i Z. S. nie stanowiły środków utrzymania.

Zarzucono nadto błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezzasadnym uznaniu kwot przekazywanych przez ojca małoletnich jako kieszonkowe, mimo intencji zobowiązanego, wysokości tych kwot oraz systematyczności ich przekazywania.

Skarżący zarzucił także obrazę art. 105 § 1 K.p.a. polegającą na niezasadnym przyjęciu, że postępowanie jest bezprzedmiotowe mimo, że wymaga zakończenia go merytoryczną decyzją.

W motywach skargi podniesiono, że organ nie odniósł się do zeznań A. D., w których podaje ona wprost, że A. S. przesyłał jej pieniądze na konto córki K. Były to świadczenia na obie córki. A. S. upoważnił K. S. do pobierania alimentów i innych świadczeń. Były to "tygodniówki" przelewane na zaspokojenie potrzeb córek. Z zeznań świadka wynika dosłownie, że ojciec dzieci przelewał środki dla córek tyle, że ona nie dostawała tych pieniędzy do ręki, a córki rozliczały się same. Natomiast z zeznań Z. S. wynika, że jej siostra pierwotnie pieniądze oddawała matce (do maja 2012r.) ale od ponad pół roku dzieliła je samodzielnie z siostrą. Świadek zeznała, że dzięki tym pieniądzom mogła zaspakajać swoje potrzeby życiowe oraz tzw. zachcianki.

Skarżący wskazał także na informację pochodzącą od ojca Z., w której wskazano, że matka dzieci wydawała pieniądze na inne cele niż ich przeznaczenie i dlatego zdecydował się przekazywać alimenty do rąk córki K.

Zdaniem Prokuratora Rejonowego okoliczności obiektywne wskazywały, że przekazywane przez dłużnika alimentacyjnego środki stanowiły alimenty. Kwoty przekazywane za pośrednictwem karty bankowej były środkami znaczącymi i były przekazywane regularnie, praktycznie cotygodniowo.

Skarżący poddał w wątpliwość, by racjonalnie działający ojciec przekazywał dzieciom kieszonkowe, zaniedbując w ten sposób dostarczanie środków utrzymania.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 105 § 1 K.p.a. skarżący stwierdził, że nawet gdyby nie doszło do pobrania nienależnych świadczeń, to organ powinien to potwierdzić decyzją merytoryczną o odmowie stwierdzenia pobierania nienależnych świadczeń.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Zauważano nadto, że w odwołaniu złożonym przez matkę małoletniej Z. wyraźnie wskazano, że nie została przesłuchana przez Prokuratora, który oparł się wyłącznie na dowodach, a w tym zeznaniach świadków, przedstawionych przez dłużnika alimentacyjnego.

Na rozprawie przed Wojewódzki Sądem Administracyjny w Gliwicach Prokurator Okręgowy zmodyfikował skargę poprzez cofnięcie zarzutu naruszenia art. 105 § 1 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi może nastąpić tylko wtedy, gdy wystąpiły w sprawie przesłanki określone w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej P.p.s.a.), tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu skarga wniesiona przez Prokuratora Rejonowego w J. nie zasługuje na uwzględnienie ani z tytułu postawionych w niej zarzutów ani też z tytułu uchybień dostrzeżonych przez Sąd w ramach kontroli zaskarżonej decyzji z urzędu.

Kontrolowana decyzja wydana została na gruncie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów sprzed jej nowelizacji jaka nastąpiła w dniu 24 lipca 2015r. na mocy ustawy o zmianie ustawy o pomocy ( . ) - Dz. U. z 2015 r., poz. 1302, a więc w chwili obowiązywania art. 23 ust. 2 w dotychczasowym brzmieniu, zgodnie z którym jako odrębną od decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń należało traktować decyzję o ustaleniu, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego są nienależnie pobranymi świadczeniami.

W kontrolowanej sprawie pomiędzy organem odwoławczym, a skarżącym wystąpiła zasadnicza rozbieżność, co do oceny zachowania dłużnika alimentacyjnego. Rozbieżność ta sprowadza się istocie do odpowiedzi na pytanie czy można uznać za zwolnienie się od obowiązku alimentacyjnego przekazywanie bezpośrednio małoletnim dzieciom dostępu do konta bankowego za pośrednictwem karty płatniczej, zamiast określonych w tytule wykonawczym środków pieniężnych do rąk ich matki.

Przechodząc do oceny trafności stanowiska zajętego przez organ, co do zwolnienia się z obowiązku alimentacyjnego przez dłużnika alimentacyjnego poprzez umożliwienie małoletnim córkom dysponowania jego kartą płatniczą, Sąd stwierdza, że jest to stanowisko zasadne.

Obowiązek alimentacyjny ojca małoletniej Z. ukształtowany został na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego, w którym obok jego wysokości ustalony został sposób jego realizacji. Zwolnienie się z tego obowiązku było zatem możliwe albo poprzez przekazywanie wyznaczonych w postanowieniu kwot, we wskazanym tam czasie i do rąk wskazanej tam osoby albo poprzez wniesienie powództwa o jego zniesienie, ze wskazaniem, że potrzeby małoletnich są dobrowolnie zaspokajane przez ich ojca. Dłużnik alimentacyjny nie podjął jednak ani jednego ani też drugiego działania. W ten sposób nie wypełniał nałożonego na niego obowiązku ani też nie doprowadził do zwolnienia się od niego.

Przekazywanie córce w wieku lat szesnastu (rok urodzenia K. S., to rok 1997) karty bankomatowej i umożliwienie jej podejmowania kwot w swobodnie dobranych wysokościach nie może być natomiast traktowane jako wypełnianie obowiązku alimentacyjnego wynikajacego z orzeczenia sądowego nakazującego przekazywanie środków pieniężnych w określonej kwocie i terminie do rąk przedstawiciela ustawowego osoby małoletniej.

Zarówno K., jak i Z. S. w 2013r. posiadały ograniczoną zdolność do czynności prawnych (art. 15 K.c.). Z tego tytułu mogły one bez zgody przedstawiciela ustawowego zawierać umowy należące do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego, a także rozporządzać swoim zarobkiem (art. 20 i 21 K.c.). Przekazywane im przez ojca kwoty były zatem w ich swobodnej dyspozycji, a ich matka nie była uprawniona do zarządzania tymi środkami. Trudno w stanie faktycznym sprawy przyjąć, że udostępnienie małoletniemu dziecku możliwość korzystania z konta bankowego jest równoznaczne z zaspokajaniem jej istotnych potrzeby. W tym zakresie, z mocy orzeczenia sądowego decyzja należała bowiem do jego matki sprawującej nad nim pieczę.

Przedstawiane przez skarżącego Prokuratora twierdzenia dłużnika alimentacyjnego o upoważnieniu przez niego 16 letniej córki do pobierania alimentów muszą być natomiast ocenione w świetle art. 18 § 1 K.c. Upoważnienie takie wymagałoby bowiem dla swojej ważności zgody matki małoletniej. W przeciwny wypadku taka czynność jest nieważna. Przypomnieć także można, że na mocy art. 508 K.c. zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie to przyjmuje. Zwolnienie z długu alimentacyjnego nie mogło zostać dokonane przez osobę z ograniczona zdolnością do czynności prawnych bez zgody jej przedstawiciela ustawowego.

Konkludując, Sąd uznaje, że ani wysokość przekazywanych córce środków finansowych ani też ich częstotliwość nie zmienia faktu, że były to środki przekazywane z woli dłużnika alimentacyjnego poza obowiązkiem alimentacyjnym. Bez względu na to czy można je nazwać darowiznami czy kieszonkowym, w przypadku gdy nie towarzyszyła temu akceptacja ze strony upoważnionego do odbioru tych środków podmiotu nie czyniło zadość temu obowiązkowi. Z tych też przyczyn, gdy pobierane przez K. S. środki finansowe nie były środkami, którymi mogła swobodnie dysponować matka Z. S. nie można zarzucić, że matka ta nieprawnie korzystała z funduszu alimentacyjnego pobierając nienależne świadczenie.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji ex officio Sąd uznaje za błędną wskazaną przed organem I instancji przyczynę umorzenia postępowania. Przyczyny tej bowiem nie może stanowić okoliczność prowadzenia tego postępowania w stosunku do przedstawiciela ustawowego małoletniej osoby uprawnionej, która stała się już pełnoletnia w chwili wszczęcia postępowania o ustalenie nienależnie pobieranych świadczeń.

W przypadku małoletniego uprawnionego osobą pobierającą świadczenie będzie zazwyczaj jego przedstawiciel ustawowy, na którego można nakładać obowiązek zwrotu. Sąd w pełni podziela pogląd prezentowany w judykaturze, co do tego, że uzyskanie przez osobę uprawnioną pełnoletności – i to już po okresie pobierania świadczeń, jeżeli z wnioskiem o przyznanie świadczeń występował jej przedstawiciel ustawowy i on je pobierał, nie daje legitymacji do występowania przeciwko osobie uprawnionej o zwrot pobranych nienależnie świadczeń (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt I OSK 21/09, wydany na gruncie zbliżonej regulacji art. 15 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej – Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm. , publ. CBOSA ). W przeciwnym razie osoba ta musiałaby zwracać świadczenia z własnego majątku, co nie daje się pogodzić zarówno z treścią przepisów ustawy o pomocy i celem tej regulacji, jak i z ogólnymi zasadami prawa i wartościami konstytucyjnymi. Jeżeli wniosek składa przedstawiciel ustawowy, to on jest zobowiązany do właściwego jego udokumentowania, przy czym składa oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Na nim ciąży też obowiązek powiadamiania o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń (art. 19 ust. 1 w/w ustawy). Zwrócić należy uwagę na brzmienie jej art. 19 ust. 2 mówiący o obowiązkach osób otrzymujących świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Jest raczej oczywiste, że pojęcie "osoby otrzymującej" jest bliższe pojęciu "osoby pobierającej" niż "osobie uprawnionej", a nie może ulegać wątpliwości, że ów obowiązek nie może być kierowany do małoletniego uprawnionego lecz do jego przedstawiciela ustawowego. Systemowa analiza wskazuje więc, że osobą pobierającą nienależnie świadczenie w rozumieniu art. 23 ust. 1 ustawy o pomocy jest osoba, której organ faktycznie przekazał to świadczenie, jako adresatowi decyzji, a więc przedstawiciel ustawowy w przypadku małoletniości osoby uprawnionej. Potwierdza to sama definicja nienależnie pobranego świadczenia (art. 2 pkt 7 cyt. ustawy), która obejmuje przypadek świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenie. Nie można tej hipotezy przepisu odnosić do osoby małoletniej, która do trzynastego roku życia w ogóle nie ma zdolności do czynności prawnych (art. 12 kodeksu cywilnego) jak też do osoby posiadającej ograniczoną zdolność do czynności pranych z przyczyn omówionych powyżej. Skoro zaś dotyczy ona przedstawiciela ustawowego małoletniego, to nie ma uzasadnionych racji, by po uzyskaniu pełnoletniości odpowiadał on swoim majątkiem za działania swojego byłego przedstawiciela. Przemawia przeciwko takiej możliwości także charakter omawianych świadczeń, które zastępują alimenty, a więc służą bieżącemu utrzymaniu, a nie powiększeniu majątku osoby uprawnionej. W tych warunkach przerzucenie na nią odpowiedzialności za inną osobę kłóciłoby się z poczuciem odpowiedzialności, której zasady składają się na pojęcie państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Skuteczne wyegzekwowanie od tej osoby omawianych należności odbyłoby się także z naruszeniem konstytucyjnej ochrony własności i innych praw majątkowych (art. 64 konstytucji) - por. wyroki z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 878 i 879/14 i z dnia 15 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 875/14, publ. CBOSA.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zauważyło powyższego uchybienia.

W stanie faktycznym sprawy nieprawidłowość ta nie spełnia jednakże wymagań, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a, gdyż nie mogłaby mieć wpływu na treść kontrolowanego rozstrzygnięcia. Kolegium umorzyło bowiem zasadnie postępowanie wszczęte w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionej Z. S. Ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie pozostaje zatem w zgodzie z obowiązującym prawem.

W tym stanie rzeczy, zaskarżona decyzja w końcowym efekcie odpowiada wymogom legalności, a zatem orzeczono jak w sentencji na mocy art. 151 P.p.s.a.

Natomiast na marginesie sprawy Sąd uznaje za konieczne zwrócić uwagę na błędne wymienienie w petitum decyzji odwołania K. S. Odniesienie się przez Kolegium w kontrolowanej przez Sąd decyzji do odwołania K. S. i doręczenie jej rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania może wywoływać u strony błędne przekonanie o zmianie jej sytuacji prawnej ukształtowanej decyzją o znaku [...]

Tymczasem z materiału przedstawionego w aktach sprawy jednoznacznie wynika, iż organ I instancji wydal dwie decyzje, a adresatem każdej z nich były inne podmioty. Decyzja oznaczona znakiem [...] była kierowana do A. D. Decyzja oznaczona znakiem [...] skierowana została do K. S. K. S. nie była stroną postępowania zakończonego decyzją oznaczoną znakiem [...]i decyzja ta nie została do niej skierowana.

W odwołaniu złożonym przez pełnomocnika K. S. wskazano co prawda wyłącznie znak sprawy[...], a więc znak wspólny dla obu prowadzonych przez organ postępowań. Treść odwołania przesądza jednak jednoznacznie, że odwołanie to złożone zostało w interesie K. S. Nie jest zatem możliwe merytoryczne rozpoznanie odwołania K. S. jako skierowanego od decyzji oznaczonej znakiem[...], która nie była do niej adresowana i w której rozstrzyga się w kwestii świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłacanych na rzecz Z. S. Zatem pozostaje nadal otwarta kwestia odwołania sporządzonego przez pełnomocnika K. S. W tym celu organ powinien uruchomić odrębne postępowanie odwoławcze, w którym dokona sprawdzenia, czy zamiarem strony było zaskarżenie decyzji o znaku [...]którego przedmiotem byłaby ta właśnie decyzja. Dodatkowo Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że przedstawione w aktach sprawy administracyjnej dwa zwrotne potwierdzenia odbioru, na których nota bene jako adresat oznaczona jest A. D., nie posiadają oznaczenia pozwalającego stwierdzić, która z wydanych w dniu 26 czerwca 2015r. została doręczona. Na obu potwierdzeniach odbioru wpisano bowiem jedynie wspólny dla obu postępowań znak sprawy [...] Kwestia ta wymaga również ustalenia, gdyż tak opisane dokumenty poddają w wątpliwość, czy decyzja adresowana do K. S. weszła w rzeczywistości do obrotu prawnego.