Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 615/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 4 pkt 4, art. 5 ust. 1, art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. sprawy ze skargi A. [...] sp.j. na decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie kary za wykonywanie transportu drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej na rzecz A. [...] sp.j. kwotę 557 zł /słownie: pięćset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygn. II SA/Rz 615/11

Uzasadnienie

Komendant Placówki Straży Granicznej decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nałożył na przedsiębiorcę A. E. i D. R. Spółka Jawna karę pieniężną w kwocie 8500 zł za naruszenie prawa polegające na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty oraz za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. W treści tego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że w trakcie kontroli pojazdu marki STAR nr rej. [...] jaka miała miejsce w dniu 26 października 2010 r. funkcjonariusze Straży Granicznej stwierdzili u kierowcy wymienionego pojazdu brak ważnych badań lekarskich i psychologicznych jak również zaświadczenia o spełnieniu wymagań określonych ustawą o transporcie drogowym. W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono również, że wykonywany przez przedsiębiorcę A. transport należy zakwalifikować, jako transport drogowy, do którego wykonywania niezbędne jest uzyskanie licencji. Pomimo tego, wymieniony przedsiębiorca nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku zgłoszenia do posiadanej licencji kontrolowanego pojazdu marki STAR nr rej. [...]. Organ pierwszej instancji wyjaśnił również, że przedsiębiorca A. nie posiada także zaświadczenia na wykonywanie przewozów drogowych rzeczy na potrzeby własne. Zdaniem organu, przewóz dokonywany 26 października 2010 r. był przewozem na potrzeby własne, jednak był realizowany na podstawie licencji. Dlatego przyjęto, kwalifikację naruszenia prawa określoną w załączniku do ustawy o transporcie drogowym pod Ip. 1.7, oraz Ip. 1.2.

Opisana powyżej decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej została zaskarżona odwołaniem przez A. E. i D. R. Spółka jawna w zakresie dotyczącym kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Zdaniem strony, w dniu kontroli wykonywany był przewóz na potrzeby własne, a co za tym idzie nie było podstaw do nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego i to bez zgłoszenia tego pojazdu do licencji. Ponadto załącznik do ustawy o transporcie drogowym stanowi wyraźnie, że wykonywanie transportu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia lub niezgłoszonym do zaświadczenia sankcjonowane jest karami 2000 zł i 200 zł nie zaś karą w wysokości 8000 zł.

Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej po rozpoznaniu odwołania spółki A. postanowił utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wyjaśnił iż w oparciu o art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, odwołujący się wykonywał w dniu kontroli transport na potrzeby własne. Organ pierwszej instancji słusznie wymierzył karę w wysokości 8000 zł albowiem zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przewozy drogowe na potrzeb własne mogą być wykonywane po uzyskaniu przez przedsiębiorcę zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wyjaśniono, że odwołujący się takiego zaświadczenia nie posiada. Natomiast zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy posiadający uprawnienia do wykonywania transportu drogowego nie mają obowiązku uzyskiwania takiego zaświadczenia a więc przewóz na potrzeby własne może odbywać się w ramach posiadanej licencji i w konsekwencji z uwzględnieniem wszystkich wynikających z posiadania licencji obowiązków. Zamiarem strony było korzystanie ze zwolnienia określonego w art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. Konsekwencją korzystania z tego zwolnienia i wykonywania przewozu drogowego na potrzeby własne w ramach posiadanej licencji jest spełnienie obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym i zgłoszenie pojazdu do licencji. Przedsiębiorca dopuścił się niedbalstwa i nie zgłosił samochodu do żadnej z licencji, którymi dysponował czym naruszył przepis art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Za zgodne z prawem uznano także nałożenie kary za brak wymaganych dokumentów. Podkreślono w zakończeniu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy określone w art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym.

Decyzja Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej została zaskarżona do WSA w Rzeszowie przez przedsiębiorstwo A. E. i D. R. spółka jawna. W imieniu strony występuje pełnomocnik radca prawny który podnosi naruszenie art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, że A. wykonując przewóz drogowy na potrzeby własne korzystał z licencji na krajowy przewóz drogowy korzystając z zezwolenia określonego w tym przepisie, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał żadnych podstaw do przyjęcie takiego założenia a co za tym idzie uznanie przewozu za wykonywany pojazdem niezgłoszonym do licencji na wykonywanie przewozu drogowego. Ponadto w sprawie zachodzi sprzeczność ustaleń stanu faktycznego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wnoszący skargę wykonywał przewóz na potrzeby własne sprzedanych w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa materiałów budowlanych, zatem przewóz ten wykonywany był z zamiarem skorzystania z zezwolenia określonego w art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym a co za tym idzie wykonywany był z pominięciem obowiązku zgłoszenia kontrolowanego pojazdu do licencji w zakresie krajowego transportu drogowego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik zarzucił decyzji nieścisłości, co do ustaleń stanu faktycznego. Zarówno kierowca jak i wnoszący skargę w toku postępowania nie twierdzili, że przewóz dokonywany 26 października 2010 r. odbywał się na podstawie licencji. Stwierdzenie, że kontrolowany pojazd nie był zgłoszony do licencji niczego nie uzasadnia. Przyjęcie przez organ, że skoro Skarżący nie uzyskał pozwolenia na wykonywanie transportu na potrzeby własne a posiadając licencje wykonywał w dniu 26 października 2010 r. przewóz poza tą licencją, jest nadużyciem. Kara pieniężna w wysokości 8000 zł wymierzana jest za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Zdaniem skarżącego skoro nie wykonywano transportu drogowego to z tego faktu kwalifikacja zdarzenia z 26 października 2010 r., jest błędna. Nie można bowiem zakładać, że każdy przewóz w takim przypadku jest realizowany na podstawie licencji. W niniejszym przypadku przewóz ten nie miał z działalnością przedsiębiorcy żadnego związku. Poza tym, w kontekście uznania przez organy, że przewóz towaru w dniu 26 października 2010 r. był przewozem na potrzeby własne, jest oczywistym, że nie można zakwalifikować tego zdarzenia, jako transport drogowy wykonywany pojazdem niezgłoszonym do licencji. Wyrażono zdanie, iż przewóz na potrzeby własne jest samodzielną kategorią prawną niezależną od licencjonowanego transportu drogowego i łączenie tych instytucji jest nieprawidłowe.

Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę wniósł do Sądu o jej oddalenie, podnosząc o uznanie jej za bezzasadną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określono przepisami między innymi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Badając zgodność z prawem zaskarżonego aktu, Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji przyjmując je za własne oraz czyniąc je podstawą dalszych rozważań.

W przedmiotowej sprawie przedmiotem sporu było określenie zasadności wymierzenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego na własne potrzeby bez wymaganej licencji w kwocie 8000 złotych. Przepisy ustawy o transporcie drogowym stanowią, że "podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego" – art. 5 ust. 1 ustawy. Przez pojęcie transportu drogowego rozumieć należy krajowy transport drogowy i międzynarodowy transport drogowy oraz każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej niespełniającej warunków przewozu na potrzeby własne - art. 4 ust. 3 ustawy. Pierwszy z nich oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi na terenie kraju, natomiast transport drogowy międzynarodowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób i rzeczy pojazdem samochodowym, przy czym jazda pojazdem między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy RP – art. 4 pkt. 1 i 2 ustawy.

Natomiast zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez ładunku wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej spełniający łącznie następujące warunki: pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracownika, przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdem samochodowym, w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane oraz nie jest przewozem w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Zgodnie natomiast z art. 33 ust. 1 ustawy przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Obowiązek uzyskania zaświadczenia nie odnosi się do wszystkich przypadków przewozu niezarobkowego i tak z obowiązku uzyskania zaświadczenia zwolnione są przewozy drogowe wykonywane w ramach powszechnych usług pocztowych, wykonywane przez przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego, oraz przez podmioty nie będące przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3.

Zatem w świetle cytowanych przepisów rozróżnić należy wykonywanie transportu drogowego jako prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług transportowych oraz wykonywanie przewozu na potrzeby własne jako wykonywanie przejazdu przez przedsiębiorcę prowadzącego inną niż usługi transportowe działalność gospodarczą pomocniczo do tej działalności i pozostającego w związku z prowadzoną działalnością. Aby przedsiębiorca mógł wykonywać przewóz pojazdem poddanym regulacji powołanej ustawy zobowiązany jest spełnić określone warunki. Wymagania te adresowane są do przedsiębiorców tzn. tych podmiotów, których działalnością gospodarczą jest transport drogowy i tych wykonujących każdą inną działalność gospodarczą. Podstawowym warunkiem wykonywania przewozu drogowego w ramach transportu przewozu drogowego w ramach transportu drogowego jest uzyskanie licencji transportowej, zaś podstawowym warunkiem realizowania przewozu na potrzeby własne, jest zaświadczenie o zgłoszeniu takiego przewozu potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę wykonywania przewozów drogowych na potrzeby własne. Przenosząc te wszystkie rozważania na grunt sprawy będącej przedmiotem badania przez Sąd bezspornym jest, że przedsiębiorca wykonywał transport na potrzeby własne w rozumieniu przepisów art. 4 pkt 4 ustawy. Prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie podlegała na świadczeniu usług transportowych.

W dniu kontroli wykonywany przez niego transport nie dotyczył przewozów drogowych podlegających zwolnieniu z obowiązku uzyskania zaświadczenia na wykonywanie transportu na potrzeby własne, o których mowa w art. 33 ust. 2 cytowanej ustawy. Wobec tego kierowca wykonując transport na potrzeby własne winien posiadać zaświadczenie o dokonaniu zgłoszenia, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy. W sprawie organy obu instancji błędnie przyjęły, że przedsiębiorca posiadał licencję na inne swoje samochody. Skoro zatem wykonywał przewóz na potrzeby własne a samochód Star, którym ten przewóz wykonywano nie został zgłoszony aby uzyskać zaświadczenie winien posiadać licencję na wykonywanie transportu drogowego. Konsekwentnie błędna jest również wysokość kary pieniężnej nałożonej na podstawie art. 92 ustawy.

Załącznik do ustawy z dnia 6 września 2001 r. w punkcie 1.1 przewiduje karę 8000 zł na wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek, natomiast w punkcie 1.4 i 1.5 za wykonanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia karę 2000 zł oraz wykonywanie na potrzeby własne pojazdem niezgłoszonym do zaświadczenia 200 zł.

Zasadnym wobec tego jest zarzut skargi naruszenia przepisów prawa materialnego a to art. 33 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 4 ustawy. Organ prowadząc ponownie postępowanie uwzględni stanowisko tut. Sądu orzekając o nałożeniu kary na przedsiębiorcę za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.

Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 33 ust. 1 oraz art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125 poz. 874). Na zasadzie przepisów art. 152 p.p.s.a. orzeczono, iż wyrok ten nie podlega wykonaniu do czasu jego prawomocności.

O kosztach orzeczono na zasadzie przepisów art. 200 w związku z art. 210 oraz 205 § 2 p.p.s.a.