Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1646/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia NSA Jerzy Sulimierski Sędzia WSA del. Kazimierz Włoch (spr.) Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 74/06 w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego w postępowaniu wznowieniowym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2006r., sygn. akt III SA/Gd 74/06 oddalił skargę H. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.

W uzasadnieniu wyroku podano między innymi, że w dniu 2 czerwca 2003 r. H. K. dokonał w Urzędzie Celnym w Gdyni zgłoszenia celnego, wnosząc o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu samochód marki Volkswagen Transporter 1,9 TD, rok prod. 2000, z zastosowaniem obniżonej stawki celnej UE - 0%. Do zgłoszenia załączono między innymi świadectwo przewozowe EUR.1 nr D 501665, wskazujące na preferencyjne pochodzenie towaru ze Wspólnoty Europejskiej. Zgłoszenie spełniało wymogi formalne, wobec czego zostało przyjęte i zarejestrowane pod numerem [...]

W wyniku przeprowadzonej weryfikacji zgłoszenia celnego Naczelnik Urzędu Celnego w Gdyni decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...], uznał je za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej. Następnie na podstawie art. 29 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23 poz. 117 ze zm.) ustalił wartość celną samochodu na kwotę 7350,92 EUR. Od powyższego rozstrzygnięcia nie wniesiono odwołania.

Ze względu na wątpliwości co do prawidłowości zadeklarowanego pochodzenia samochodu Dyrektor Izby Celnej w Gdyni pismem z dnia 4 września 2003 r. zwrócił się do niemieckich władz celnych z prośbą o przeprowadzenie weryfikacji świadectwa przewozowego EUR.1 nr D 5011665 wskazując, że z "rozkodowania" numeru nadwozia wynika, iż pojazd ten został wyprodukowany w Polsce. Wobec braku odpowiedzi na ten wniosek, Naczelnik Urzędu Celnego w Gdyni, powołując przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.), postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2005 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 10 czerwca 2003 r.

Biorąc pod uwagę potwierdzenie przez niemieckie władze celne w toku prowadzonego wznowionego postępowania polskiego preferencyjnego pochodzenia przedmiotowego samochodu (pismo z dnia 17 maja 2005 r.), Naczelnik Urzędu Celnego w Gdyni decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r. w części dotyczącej stawki celnej i określił na nowo kwotę wynikającą z długu celnego, przyjmując stawkę celną autonomiczną 35%. Dyrektor Izby Celnej w Gdyni utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując w uzasadnieniu, iż importowany samochód posiada preferencyjne polskie pochodzenie w myśl postanowień protokołu Nr 4 Układu Europejskiego zmienionego porozumieniem zawartym pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi podpisanym w Brukseli w dniu 24 czerwca 1997r. (załącznik do Dz. U. z 1997 r. Nr 104 poz. 662 ze zm.), co potwierdziły niemieckie władze celne. W dniu dokonania zgłoszenia celnego przez odwołującego się, Polska nie była członkiem Wspólnoty Europejskiej, a taryfa celna, obowiązująca dla towarów importowanych do Polski, nie przewidywała zastosowania obniżonych bądź preferencyjnych stawek celnych dla towarów pochodzenia polskiego.

Oddalając skargę H. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że organy celne prawidłowo skorzystały z możliwości wznowienia postępowania w sytuacji, gdy ujawniona została nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dacie wydania decyzji, ale nieznana organowi, który ją wydał, będąca wskazaną wart. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej przesłanką wznowienia postępowania.

Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że pismo Centralnego Urzędu Kontroli Pochodzenia w Niemczech z dnia 17 maja 2005 r. skierowane do Dyrektora Izby Celnej w Gdyni i wskazujące, iż towar wymieniony w świadectwie przewozowym EUR.1 nr D 5011665 posiada preferencyjne polskie pochodzenie w rozumieniu Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego, stanowi okoliczność, która miała istotny wpływ na zastosowanie właściwej stawki celnej zgłaszanego towaru. Zarówno organy celne, jak i skarżący nie kwestionowali polskiego pochodzenia samochodu, a zatem zarzuty błędnej interpretacji art. 4 Protokołu 4 Układu Europejskiego oraz nie wzięcia pod uwagę art. 12 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż powołane przepisy dotyczyły właśnie kryteriów pochodzenia towarów.

Sąd zauważył, iż w myśl art. 16 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego produkty pochodzące ze Wspólnoty korzystają w imporcie do Polski, a produkty pochodzące z Polski korzystają w imporcie do Wspólnoty z postanowień Umowy pod warunkiem przedłożenia świadectwa przewozowego EUR.1 lub w przypadkach określonych w artykule 21 (1), deklaracji, której tekst jest zamieszczony w załączniku IV, złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty, o których mowa, w sposób wystarczający do ich identyfikacji.

W opinii Sądu, z uwagi na fakt, iż w dniu dokonania zgłoszenia celnego przez skarżącego Polska nie była członkiem Wspólnoty Europejskiej, a taryfa celna, obowiązująca dla towarów importowanych do Polski, nie przewidywała zastosowania obniżonych bądź preferencyjnych stawek celnych dla towarów pochodzenia polskiego, organ celny nie naruszył prawa stosując wobec towaru zaklasyfikowanego do kodu 8704 21 99 9 stawkę celną autonomiczną 35%, obowiązującą dla towarów pochodzących z krajów trzecich (nie objętych preferencjami).

Odnosząc się do zarzutu niedopełnienia przez organ celny wymogu spoczywającego na władzach celnych kraju importu w postaci zwrotu faktury celem przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji dowodów pochodzenia, Sąd podzielił pogląd organów celnych, iż w celu potwierdzenia pochodzenia towarów brak jest bezwzględnego obowiązku przekazania faktury władzom celnym kraju eksportu. Zdaniem Sadu, załączenie faktury staje się wymagane w przypadku gdy istnieje konieczność wyjaśnienia niezgodności pomiędzy dowodem pochodzenia a dokumentami handlowymi. Będzie tak w przypadku, gdy opis w polu 8 świadectwa EUR i jest nieprecyzyjny, a faktura stanowi specyfikację towarową i jest wyszczególniona w polu 10. Znajduje to dodatkowe potwierdzenie w treści art. 16 pkt 1 (a) Protokołu nr 4 odsyłającego do załącznika III, w którym zamieszczony został wzór świadectw przewozowego EUR.1, a zawarte w nim pole 10 "faktury" jest polem nieobowiązkowym.

Skargą kasacyjną H. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie art. 32 pkt 2 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego co spowodowało bezprawne zastosowanie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji Podatkowej oraz nieprawidłowe zastosowanie autonomicznej stawki celnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że postanowienie o wznowieniu postępowania zostało w sprawie wydane na podstawie błędu formalnego popełnionego przez Dyrektora Izby Celnej w Gdyni. Nie dołączenie kopii faktury spowodowało brak odpowiedzi ze strony niemieckich władz celnych, które, co wynika z uzyskanych przez skarżącego informacji, stały na stanowisku, iż nie mają obowiązku odpowiedzieć na pismo Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z powodu nieotrzymania kompletu dokumentów potrzebnych do prawidłowej weryfikacji. Dyrektor Izby Celnej w swych pismach powołując się na art. 32 pkt 6 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego jako przyczynę wydania postanowienia podaje brak odpowiedzi w terminie 10 miesięcy w sytuacji zatem, gdy brak ten był spowodowany niedotrzymaniem przez organ celny warunków tegoż Protokołu.

Skarżący wyjaśnił, iż nie był świadomy polskiego pochodzenia samochodu, albowiem gdyby wiedział o rzeczywistym pochodzeniu zastosowałby w momencie zgłoszenia procedurę towarów powracających. Taką wiedzę odnośnie spełniania przez samochód wszystkich przesłanek do objęcia go procedurą towarów powracających miał natomiast Naczelnik Urzędu Celnego w Gdyni, który nie zastosował tej procedury, ani też nie nadmienił o takiej możliwości.

Odnosząc się do stwierdzenia Sądu odnośnie tego, iż zaistniała w sprawie prawidłowa przesłanka wznowienia postępowania, skarżący wskazał, iż pismo niemieckich władz celnych z dnia 17 maja 2005 r. wpłynęło po wznowieniu postępowania, więc nie może być brane pod uwagę jako bezpośrednia przesłanka wznowienia.

Skarżący nie zgodził się również ze stanowiskiem Sądu, iż taryfa celna obowiązująca dla' towarów importowanych do Polski nie przewidywała zastosowania obniżonych bądź preferencyjnych stawek celnych dla towarów pochodzenia polskiego. Był to towar powracający, o którym mowa wart. 191 Kodeksu celnego, a jedynie specyfika sprawy nie pozwoliła skarżącemu zastosować tej procedury ponieważ został on wprowadzony w błąd poprzez wystawienie świadectwa przewozowego EUR.1 nr D 501665.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone wart. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.

Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały wart. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.

Skarga kasacyjna w sprawie nie powołuje żadnych przepisów proceduralnych, a które stanowiły podstawę ustaleń faktycznych, o których mowa wart. 174 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym sprawy będącym podstawą wydania zaskarżonego wyroku. W konsekwencji dla oceny trafności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny ustalony przez Sąd w zaskarżonym wyroku. Uzasadniał wobec tego przyjęcie przez organy celne i Sąd brak podstawy do zastosowania na przedmiotowy towar stawki celnej obniżonej. W myśl postanowień art. 13 § 3 pkt 4 i § 4 ustawy Kodeks celny - stawki celne obniżone określone w umowach zawartych przez Polskę z niektórymi krajami lub grupami krajów są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile to towary, do których to się odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania. Stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania, jak również stawki celne obniżone, określone w umowach zawartych przez Polskę z niektórymi krajami określone są w Taryfie celnej ustanowionej w drodze rozporządzenia przez Radę Ministrów. Zgodnie z ust. 5 lit. a części A- Stawki celne- Postanowień Wstępnych Taryfy Celnej stanowiącej- załącznik do wyżej cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002r wykaz krajów, do których stosuje się stawki celne obniżone wynikające z umowy zawartej między Polską a Unią Europejską został podany w wykazie nr IV Części Pierwszej Postanowień Wstępnych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej. Nie ma Polski wśród państw wymienionych w wykazie. Dla towarów pochodzących z Polski nie została określona stawka celna obniżona. Taryfa celna obowiązująca dla towarów importowanych do Polski nie przewidywała zastosowania obniżonych lub preferencyjnych stawek celnych.

W świetle cytowanych przepisów oraz uzyskanego materiału dowodowego, istniały podstawy prawne do uznania, że zadeklarowane w zgłoszeniu celnym SAD preferencyjne niemieckie pochodzenie samochodu ciężarowego marki Volkswagen Transporter nie odpowiadało rzeczywistości.

Wskutek zwrócenia się Dyrektora Izby Celnej w Gdyni pismem z dnia 4 września 2003r. do niemieckich władz celnych z prośbą o przeprowadzenie weryfikacji świadectwa pochodzenia EUR. 1 nr D501665 odnośnie pochodzenia importowanego samochodu, przy nasuwających się wątpliwościach, jako że z rozkodowania numeru nadwozia wynikało, iż pojazd był wyprodukowany w Polsce, przy braku odpowiedzi na ten wniosek w terminie 10 miesięcy, zaistniała zgodnie z art. 32 pkt. 6 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego przesłanka do odmowy wszelkich preferencji. Przesłanka ta jako nowa okoliczność w rozumieniu art. 240 § 1 pkt. 5 wyżej cyt. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, nieznana organowi w chwili wydawania decyzji, istotna dla sprawy, stanowiła podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o ten przepis. Okoliczność ta znalazła potwierdzenie w piśmie Centralnego Urzędu Kontroli Pochodzenia w Niemczech z dnia 17 maja 2005r., w którym wskazano, iż towar wymieniony w świadectwie pochodzenia EUR. 1 nr D5011665 posiada preferencyjne polskie pochodzenie, w rozumieniu Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego. Okoliczność ta miała istotny wpływ na zastosowanie właściwej stawki celnej zgłaszanego towaru. Organy celne jak iż skarżący nie kwestionowały polskiego pochodzenia importowanego samochodu. Zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu Celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Dlatego datę zgłoszenia celnego uważa się za wiążącą dla określenia jakie przepisy, a więc i jakie stawki celne stosować do zgłaszanego towaru. Ustalenie wartości celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego następuje na podstawie zgłoszenia celnego i załączonych dokumentów. Za prawidłowe zgłoszenie celne odpowiedzialny jest zgłaszający. Nie można przyjąć, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy konieczne było przedstawienie niemieckim władzom celnym świadectwa pochodzenia wraz z fakturą. Konieczność taka zaistniałaby gdyby obligatoryjne było wyjaśnienie niezgodności pomiędzy dowodem pochodzenia a dokumentami handlowymi. Sytuacja taka zaistniałaby gdyby opis w polu 8 świadectwa EUR. 1 był nieprecyzyjny a faktura stanowiła specyfikacje towarową i była wymieniona w polu 10. W rozpatrywanej sprawie opis towaru w polu 8 nie budził wątpliwości jakiego towaru dotyczyło świadectwo pochodzenia, a faktura nie była wymieniona w polu 10.

Nie jest wobec tego uzasadniony zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 32 pkt. 2 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego jak i art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej. Natomiast towary powracające zwalnia się z cła zgodnie z art. 191 § 1 Kodeksu celnego na wniosek osoby zainteresowanej, przy spełnieniu szeregu wymogów określonych w pozostałych paragrafach tego artykułu. Bezsporne jest iż skarżący takiego wniosku nie złożył.

Powyższe oznacza, że dokonana przez Wojewódzki sąd Administracyjny ocena jest prawidłowa i nie narusza powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Skarga wobec tego podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 wyżej cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.