Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1806/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie sędzia NSA Marek Gorski sędzia NSA Ludwik Żukowski /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 219/05 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2004 r., nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego oddalono skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (zwany dalej WSA, Sądem lub Sądem pierwszej instancji) wyrokiem z dnia 10 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 219/05 oddalił skargę J. P. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2004 r., nr [...]

w przedmiocie nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego w postaci domku letniskowego zlokalizowanego na działce nr [...] w K.. Zawarte w uzasadnieniu główne motywy rozstrzygnięcia Sądu były następujące: zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U . z 2003r.

Nr 207, poz. 2016 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a . Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, organ miał obowiązek wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Domek letniskowy stanowiący przedmiot decyzji odpowiadał definicji tymczasowego obiektu budowlanego, określonego w art. 3 pkt 5 ustawy – Prawo budowlane. Nie był równocześnie obiektem objętym wyłączeniem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy – Prawo budowlane; istnieje już od 2000 r. i jego budowa nie została zrealizowana na podstawie zgłoszenia. Z tych względów objęty był określonym w art. 28 ustawy – Prawo budowlane obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę pomimo istnienia takiego obowiązku, zaszła przesłanka wydania decyzji o rozbiórce wzniesionego obiektu (art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane). WSA nie dopatrzył się naruszenia prawa stanowiącego podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji lub wznowienia postępowania, nie stwierdził naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Opisany na początku wyrok WSA z dnia 10 maja 2007 r. zaskarżony został skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez pełnomocnika skarżącego. Skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego w postaci art. 30 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy – Prawo budowlane (art. 174 pkt 1 "popsa" używając tego skrótu autor skargi kasacyjnej miał na myśli nie wskazany precyzyjnie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi. Dz.U . Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwyczajowo nazywanej w skrócie p.p.s.a .) Naruszenie przepisu prawa materialnego polegało też na zastosowaniu przepisu stanowiącego o czasowych obiektach budowlanych, do przyczepy przystosowanej do ciągnięcia za pojazdem, co do którego mają zastosowanie przepisy stanowiące o ruchu drogowym (zgodnie z art. 2 pkt 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (jedn. tekst Dz.U . z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). "(...) Na zasadzie art. 174 pkt 2 "popsa" zarzucono również w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 1 § 1 i 2 przez dokonanie nieprawidłowej kontroli zaskarżonego orzeczenia i błędne przyjęcie, że orzeczenie jest zgodne z prawem oraz dowolne przyjęcie, że przedmiotowa przyczepa stanowi obiekt budowlany". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że naruszenie art. 30 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy – Prawo budowlane polegało na dokonaniu przez WSA ich błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu. Obiekt objęty zaskarżoną do Sądu decyzją nie był tymczasowym obiektem budowlanym, ale pojazdem (przyczepą) w rozumieniu cyt. wcześniej art. 2 pkt 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Należąca do skarżącego "przyczepa turystyczna" została dopuszczona do ruchu poprzez wydanie stosownego dowodu rejestracyjnego, posiada aktualne badania techniczne i ubezpieczenie OC. Przyczepa wprawdzie została "przebudowana na zewnątrz" i "dokonano w jej konstrukcji przeróbek", nie utraciła jednak cech pojazdu; posiada nadal koła, nie jest trwale związana

z gruntem, nadaje się do holowania przez inny pojazd. Wbrew stanowisku organu, nie została wzniesiona jako obiekt, ale została zaparkowana na działce. Usytuowanie jej na nieruchomości nie może być traktowane jako wzniesienie obiektu budowlanego. Także na przeciwległym brzegu zalewu znajdują się podobne obiekty będące przyczepami obudowanymi tymczasowymi budowlami drewnianymi; względem nich organy nadzoru budowlanego nie wszczynały dotychczas postępowań w sprawie nakazu rozbiórki. Uzasadniając zarzut naruszenia "art. 1 § 1,2" pełnomocnik skarżącego ograniczył się do stwierdzenia, iż WSA błędnie przyjął, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U . Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a .) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Skarga kasacyjna została sporządzona i wniesiona przez należycie umocowanego pełnomocnika skarżącego w rozumieniu art. 175 § 1 p.p.s.a .

Na początku podnieść należy, iż zgodnie z art. 176 p.p.s.a . skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych czyniących zadość wymogom art. 174 pkt 1 bądź pkt 2 p.p.s.a ., nie wyłączając przywołania obydwu podstaw kasacyjnych wymienionych w cytowanym przepisie p.p.s.a . Przytoczenie podstawy kasacyjnej jest wówczas zupełne, jeżeli określa co najmniej tytuł aktu prawnego, miejsce jego publikacji oraz wskazuje jednostkę redakcyjną aktu prawego, którą w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną naruszył Sąd pierwszej instancji. Wymogów tych nie spełnia zarzut kasacyjny obejmujący naruszenie "art. 1 § 1,2". Pełnomocnik skarżącego nie wskazał ani tytułu aktu prawnego, ani też miejsca jego publikacji. Uniemożliwił tym samym Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu realizację kontroli instancyjnej ze względu na tak przytoczony wzorzec kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się treści zarzutów kasacyjnych, ani też ich uzupełniać za stronę wnoszącą skargę kasacyjną.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że obiekt budowlany w postaci wzniesionego na działce nr [...] w K. domku letniskowego spełniał wymogi stawiane tymczasowemu obiektowi budowlanemu objętemu obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę oraz że wzniesienie go bez wymaganego pozwolenia na budowę skutkowało obowiązkiem wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U . z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwanej dalej –Prawem budowlanym), roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem m.in. art. 29 tejże ustawy. Zgodnie z art. 48 ust. 1 – Prawa budowlanego, właściwy organ nakazywał w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obiekt wzniesiony przez skarżącego nie został objęty wyłączeniem spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 zd. pierwsze – Prawa budowlanego; przepis ten zwalniał z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, pod oznaczonymi warunkami, tymczasowe obiekty budowlane, których budowę zgłoszono z trybie art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Istniejący od 2000 r. na działce skarżącego obiekt do takich nie należał, zatem na jego wzniesienie było wymagane pozwolenie na budowę, w myśl zasady określonej w art. 28 ust. 1 – Prawa budowlanego; wybudowanie go, pomimo nieuzyskania pozwolenia na budowę, stwarzało podstawę do wydania określonego w art. 48 ust. 1 tej ustawy nakazu rozbiórki.

Nie może zostać uwzględniony zarzut skargi kasacyjnej, w którym stwierdzono, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni i niewłaściwie zastosował art. 30 ust. 1 – Prawa budowlanego. W rozpoznawanej sprawie art. 30 ust. 1 – Prawa budowlanego nie był przez Sąd pierwszej instancji zastosowany. Przeciwnie, Sąd wykazał w uzasadnieniu wyroku, z jakich przyczyn uznał, że obiekt stanowiący przedmiot decyzji nie należał do określonej w art. 30 ust. 1 kategorii obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jego budowę zrealizowano w 2000 r. nie dokonując zgłoszenia, więc prawidłowo został on uznany za obiekt wymagający uzyskania pozwolenia na budowę. Tylko obiekty, względem, których w odpowiednim zgłoszeniu określono termin ich rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce mogły korzystać ze zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący nie dopełnił zgłoszenia, więc jego obiekt mógł być traktowany wyłącznie jako wybudowany pomimo obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Obiekt stanowiący przedmiot badanej przez Sąd pierwszej instancji decyzji nie mógł być uznany za pojazd typu przyczepy. Sąd przyjął prawidłowe ustalenia faktyczne organów prowadzących postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzając, że obiekt ten czynił zadość wymogom tymczasowego obiektu budowlanego, na które wymagane było pozwolenie na budowę. Zgodnie z art. 3 pkt 5 – Prawa budowlanego, tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania

w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Zgodnie

z ustaleniami dokonani przez organy nadzoru budowlanego, obiekt znajdujący się na działce wzniesiony został w 2000 r. (oświadczenie strony; protokół z dnia 8 listopada 2000 r.,

k. nr 7 akt administracyjnych pierwszej instancji). Ma kształt domku letniskowego i wykonano go z drewna. Posiada prostokątną podstawę o wymiarach: 4,96 m x 3,63 m. Każda

z czterech prostokątnych ścian ma wysokość 2,20 m. Powyżej linii ścian znajduje się dach dwuspadowy pokryty płytami falistymi z rynnami, który w najwyższym miejscu wydłuża ściany do wysokości ok. 5 m (protokół z oględzin z dnia 8 listopada 2000 r. oraz fotografie;

k. nr 4 i 7 akt administracyjnych pierwszej instancji). Obiekt wyposażono w okna: w ścianach

i poddaszu oraz w dwoje drzwi w przeciwległych ścianach frontowych. Przymocowano do jego podstawy (stalowej ramy) trzy koła. Obiekt ten czyni zadość wymogom tymczasowego obiektu budowlanego. Zawarte w art. 3 pkt 5 – Prawa budowlanego wyliczenie wprost wskazuje na barakowozy, przy czym celem tego wyliczenia jest tylko przykładowe, wybiórcze wskazanie niektórych typów tymczasowych obiektów budowlanych (wyrok NSA z dnia

18 listopada 2005 r., II OSK 237/05, niepubl.) Przymocowane koła nie dyskwalifikowały tego obiektu jako przedmiotu reglamentacji – Prawa budowlanego. Zagadnienie obiektów łączących cechy obiektu budowlanego i pojazdu stanowiło już przedmiot wielu wypowiedzi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku NSA z dnia 7 lutego 2008 r., II OSK 1935/06 ( niepubl). stwierdzono, że barakowóz obity deskami jest domkiem letniskowym i jako obiekt budowlany może stanowić przedmiot nakazu rozbiórki. W wyroku NSA z dnia 3 lipca 2007 r., II OSK 992/06 (niepubl). wyrażono pogląd, iż to, że pod obiektem przebiega oś, do której zamocowano koła nie pozbawia go cech obiektu budowlanego. Podobnie, w wyroku NSA z dnia 11 maja 2007 r., II OSK 742/06 ( niepubl.) przyjęto, że obudowanie barakowozu poprzez nadanie mu kształtu domku letniskowego nie oznacza, że obiekt ten wyzbywa się cech obiektu budowlanego. Adaptacja pojazdu na cele letniskowe i ogrodnicze poprzez przebudowanie jego dachu i obicie deskami, powoduje, że wniesiony zostaje obiekt budowlany (wyrok NSA z dnia 10 maja 2005 r., OSK 1564/04 (niepubl.).

Nie można dać wiary twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, że obiekt objęty nakazem rozbiórki jest pojazdem, którego dowód rejestracyjny, zaświadczenie o badaniu technicznym oraz polisę OC przedstawił w postępowaniu przed organem. Jak stwierdzono

w wyniku badań diagnostycznych (k. nr 17 akt administracyjnych pierwszej instancji), przyczepa, na którą został wystawiony dowód rejestracyjny [...] przez Starostę Powiatu Gorlickiego (k. nr 58 akt administracyjnych pierwszej instancji) posiadała zupełnie inne wymiary niż objęty nakazem rozbiórki domek letniskowy; była dłuższa (5 m), węższa (2,45 m) oraz miała wyższe ściany (2,5 m). Była ponadto przystosowana do jazdy na dwóch kołach (pkt 12 wyniku badań diagnostycznych). Skarżący tymczasem opisuje konstrukcję wyposażoną w "trzy koła jezdne" (pismo z dnia 25 marca 2004 r., k. nr 75 akt administracyjnych pierwszej instancji). Przyczepa miała barwę białą; nie była pokryta drewnem (fotografie i pkt 7 wyniku badań diagnostycznych, k. nr 17 i 19 akt administracyjnych pierwszej instancji), jak aktualnie istniejący obiekt. Podkreślenia wymaga także i to, że skarżący sam podważył wiarygodność własnych wcześniejszych oświadczeń

w zakresie zdolności obiektu do poruszania się po drodze. W piśmie z dnia 23 listopada 2004 r. zwrócił się do organu odwoławczego z prośbą o wstrzymanie wykonania nakazu rozbiórki, powołując się na znaczne obciążenia dla budżetu jego rodziny, jakie wiązałyby się

z przetransportowaniem obiektu w inne miejsce (k. nr 18 akt administracyjnych drugiej instancji). Trudno przyjąć, że sprawna przyczepa nie może zostać przetransportowana poza działkę, a jej usunięcie (np. poprzez odholowanie) wiąże się z ogromnymi nakładami, których rozmiar wywołać może uszczerbek finansowy dla całej rodziny. Przedstawione przez stronę skutki wykonania decyzji są natomiast typowe dla rozbiórki obiektów budowlanych, wymagających kosztownego demontażu elementów, które poprzednio podczas budowy złożono. Okoliczność, iż podstawa obiektu zawiera ramę z uwidocznionym numerem podwozia, która poprzednio stanowiła składnik przyczepy nie czyni z obiektu budowlanego pojazdu. Wykorzystanie podczas budowy domku letniskowego elementów dopuszczonego do ruchu pojazdu (przyczepy) nie pozbawiało spornego domku letniskowego cech obiektu budowlanego. Tym bardziej, że przepisy prawa wprost wskazują na obiekty budowlane wyposażone w koła i zdolne do poruszania się po drogach. Nie może zostać uznane za prawdziwe twierdzenie pełnomocnika skarżącego, że obiekt stanowiący przedmiot nakazu rozbiórki także po przerobieniu, tj. w postaci, w jakiej pełni funkcję domku letniskowego, został dopuszczony do ruchu. Jak już wykazano, jego wysokość w najwyższym miejscu wynosi ok. 5 m. Tymczasem zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U . Nr 32, poz. 262 ze zm.) maksymalna dopuszczalna wysokość pojazdu wynosi 4 m.

Wyłożone względy uzasadniały oddalenie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 184 p.p.s.a . w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a ., wobec nieustalenia żadnego z przypadków określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a .