Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1105/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz Asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2005r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...], położonej w G. przy ulicy [...]; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części opisanej w punkcie 1 nie podlega wykonaniu; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz B. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. C. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] odmawiającej zwrotu nieruchomości o powierzchni [...] m² położonej w G. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...], uregulowanej aktualnie w księdze wieczystej KW [...], dawniej KW [...], wywłaszczonej na rzecz Państwa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Wojewoda [...] podał, że nieruchomość ta, oznaczona dawniej jako działka [...] o powierzchni [...] m², stanowiąca własność F. K., wywłaszczona została na rzecz Państwa decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. Urzędu Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1962 r. na wniosek Wydziału Handlu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G., ponieważ była niezbędna pod budowę bazy składowo-magazynowej i pawilonu handlowego w G., zgodnie z decyzją nr [...] o lokalizacji szczegółowej wydaną przez Wydział Architektury i Budownictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. w dniu [...] grudnia 1961 r. dla Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni "S." w P. Teren objęty tą decyzją lokalizacyjną o pow. [...] m², w skład którego wchodziła przedmiotowa nieruchomość o pow. [...] m², obejmował kilkanaście innych jeszcze nieruchomości.

Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości o pow. [...] m², a organ drugiej instancji nie stwierdził podstaw do kwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Z ustaleń organu wynika, że przedmiotowa nieruchomość o pow. [...] m² była częścią terenu o pow. [...] m², objętego decyzją nr [...] o lokalizacji szczegółowej, wydaną dnia [...] grudnia 1961 r. dla Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni "S." w P., pod budowę bazy składowo – magazynowej i pawilonu handlowego na terenie G.

Na szkicu sytuacyjnym stanowiącym załącznik do decyzji lokalizacyjnej oznaczone zostały granice poszczególnych działek wchodzących w skład tego terenu, jednakże bez oznaczenia sytuacji projektowanych obiektów budowlanych, i dlatego w uzasadnieniu decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości określono cel wywłaszczenia przewidziany dla całego terenu objętego lokalizacja inwestycji.

Na działce ewid. nr [...] o pow. [...] m² planowane inwestycje bazy magazynowo – składowej zostały zrealizowane, działka ewid. nr [...] o pow. [...] m² stanowi część drogi utwardzonej małymi kamieniami, znajdującej się pomiędzy terenem bazy składowo – magazynowej a terenem istniejącego targowiska.

Grunt tych działek o powierzchni łącznej [...] m² uregulowany jest w księdze wieczystej KW nr [...] na własność Skarbu Państwa i oddany został w użytkowanie P.Z.G.S. "S." w P. decyzją nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] kwietnia 1963 r., o czym dokonany został wpis w księdze wieczystej. Obecnie grunt ten jest w posiadaniu Rejonowej Spółdzielni [...] "S." w G., która jest następcą prawnym Powiatowego Zarządu Gminnych Spółdzielni "S." w P.

Z pisma Wydziału Planowania Przestrzennego i Gospodarki Terenami Urzędu Miejskiego w G. z dnia [...] września 1994 r. wynika, że teren lokalizacji bazy składowo-magazynowej, w skład którego wchodzi przedmiotowa nieruchomość o powierzchni [...] m² wykorzystywany jest zgodnie z ustaleniami planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta G.

Obecnie niektóre części budynków magazynowych wydzierżawiane są przez Spółdzielnię "S." na okres czasowy osobom trzecim na inne cele.

Zdaniem Wojewody [...] przedmiotowa nieruchomość o powierzchni [...] m² faktycznie została wykorzystana (użyta) na cele, dla których nastąpiło jej wywłaszczenie, i dlatego organ uznał, że nie powstał obowiązek jej zwrotu, choćby nieruchomość następnie była wykorzystywana na inne cele lub nastąpiło rozporządzenie nieruchomością.

Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. C., zarzucając, że nieruchomość o pow. [...] m² wywłaszczona została na rzecz Państwa, a Państwem, czyli Skarbem Państwa nie jest ani PZGS "S.", ani Rejonowa Spółdzielnia [...] "S." ani składnica [...].

Skarżąca podniosła, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego dotyczącym zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, podkreśla się obowiązek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli stała się zbędna na cel publiczny, dla realizacji którego dokonano jej wywłaszczenia, a przeprowadzona dnia [...] września 2003 r. wizja lokalna wskazuje, że cel publiczny nie został zrealizowany.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest zasadna w części dotyczącej działki ewid. nr [...] o powierzchni [...] m², dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja w tej części narusza prawo.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa zwrotu nieruchomości o powierzchni [...] m² położonej w G. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...]i nr [...]z obrębu [...], uregulowanej aktualnie w księdze wieczystej KW [...], dawniej KW [...], wywłaszczonej na rzecz Państwa.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku złożonego przez S. T. dnia [...] lutego 1991 r. o zwrot nieruchomości, w trybie art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, stanowiącej uprzednio własność ojca wnioskodawczyni – F.K., a wywłaszczonej na rzecz Państwa w 1962 r.

Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. prowadzone było ponownie, ze względu na uchylenie wydanych poprzednio decyzji organu pierwszej i drugiej instancji wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1996 r. sygn. akt IV SA 203/95.

Z uzasadnienia przytoczonego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, m.in., że w sprawie jest bezsporne, że wydzielona z wywłaszczonej nieruchomości działka nr [...] o powierzchni [...] m², położona poza ogrodzeniem, nie została zagospodarowana, a organy orzekające w sprawie nie zajęły żadnego stanowiska co do istnienia przesłanek zwrotu tej działki następcy prawnemu poprzedniego właściciela.

Ocena prawna wyrażona w tym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., wiąże w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia, stosownie do art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.).

Ocena ta może dotyczyć stanu faktycznego, stanu prawnego, w tym przepisów prawa materialnego i procesowego, a nieuwzględnienie jej może nastąpić wyjątkowo, z uwagi na zasadniczą zmianę okoliczności (stan faktyczny i prawny). Ale te wszystkie okoliczności, stosownie do art. 107 § 3 kpa, powinny zostać szczegółowo omówiono i uzasadnione, wraz z przytoczeniem stosownych przepisów prawa.

W niniejszej sprawie, odnosząc się do wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] m², organ administracji, naruszając art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...), nie zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, ani nie odniósł się do niej.

Odnosząc się natomiast do wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 , należy uznać, że organ administracji, naruszając art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...), nie zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, ani nie odniósł się do niej.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu organu, że "działka faktycznie została wykorzystana (użyta) na cele, dla których nastąpiło jej wywłaszczenie (...) nie powstał obowiązek jej zwrotu, choćby następnie była wykorzystywana na inne cele lub nastąpiło rozporządzenie nieruchomością.". Nieruchomość o powierzchni [...] m², stanowiąca własność F. K., została wywłaszczona na rzecz Państwa, ponieważ była niezbędna pod budowę bazy składowo-magazynowej i pawilonu handlowego w G., jednakże pawilonu handlowego na tej nieruchomości nigdy nie wybudowano, a na działce nr [...] o powierzchni [...] m² - wbrew intencji wywłaszczenia – nic nie wybudowano.

W świetle powyższego należało uznać, że powyższe uchybienie, jak również naruszenie przepisów prawa procesowego art. 77 § 1 i 80 kpa, jest na tyle istotne, że musiało skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.)., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...).