Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 652/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 114 ust.1, art. 130 ust. 1-4
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: § 3 ust. 1, § 6 ust. 1 pkt 4, § 8 ust. 2, ust. 4, ust. 6
journal: Dz.U. 2002 nr 236 poz 1998
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi  przepisy ruchu drogowego.
article: art. 6
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 87 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 21 ust.1
journal: Dz.U. 1994 nr 122 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2011r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Kielce -Wschód w Kielcach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 13 czerwca 2011r. znak: SKO.RD-52/1716/66/2011 w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 13 czerwca 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania P. B. od decyzji z dnia 8 marca 2011r., wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta, orzekającej o

1) skierowaniu P. B. na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień kat. A,B,BE z części teoretycznej i praktycznej,

2) zatrzymaniu P. B. prawa jazdy kat. A,B,BE nr 06197/02/2661 druk D1019380, wydanego przez Prezydenta Miasta w dniu 9 lipca 2002r., do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje kierowcy,

3) nadaniu decyzji w pkt. 2 rygoru natychmiastowej wykonalności

- uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniu 25 października 2010r. wpłynął wniosek, działającego z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji Eksperta Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Kielcach o skierowanie P. B. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami z powodu przekroczenia 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, wskazujące 3 przypadki naruszenia przepisów w okresie od 19 listopada 2009r. do 10 września 2010r., za które przyznano łącznie 25 punktów karnych.

Pismem z dnia 29 października 2010r. organ I instancji zawiadomił P. B. o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz zatrzymania prawa jazdy, informując jednocześnie w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia.

P. B. w piśmie z dnia 12 stycznia 2011r. przedłożył zaświadczenie wydane przez Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Kielcach z dnia 29 grudnia 2010r. o odbyciu przez niego szkolenia, mającego na celu zmniejszenie o 6 liczby punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ I instancji wystąpił w związku z tym do Komendanta Wojewódzkiego Policji Kielcach o wyjaśnienie, czy w świetle przedłożonego przez stronę zaświadczenia o odbyciu szkolenia wniosek o skierowanie na egzamin jest zasadny i podlega wykonaniu, i otrzymał odpowiedź twierdzącą. Decyzją z dnia 8 marca 2011r. Prezydent Miasta orzekł o skierowaniu P. B. na egzamin sprawdzający kwalifikacje w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b

ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.),

W tak ustalonym stanie faktycznym organ odwoławczy przytoczył w uzasadnieniu decyzji z dnia 13 czerwca 2011r. treść art. 114 ust. 1, art. 130 ust. 1, 2 i 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2002r. Nr 236, poz. 1998), podkreślając w szczególności, że kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1 (tj. ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez policję) może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (art. 130 ust. 3 ustawy), a odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 (§ 8 ust. 6 rozporządzenia).

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że powołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej, wynikającej z art. 130 ust. 4 prawa o ruchu drogowym, której zakres obejmował wyłącznie:

1) sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego;

2) warunki i sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji;

3) program szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3;

4) liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia;

5) podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1.

Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 marca 2007r., sygn. akt III SA/Łd 483/06, organ odwoławczy podzielił pogląd Sądu, co do tego, że § 8 ust. 6 w/w rozporządzenia jest niezgodny z ustawą, bo art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym ustanawia zasadę, zgodnie z którą uczestnictwo w szkoleniu powoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a jedyne ograniczenie tej zasady dotyczy kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Zdaniem sądu regulacja § 8 ust. 6 wprowadzająca dodatkowe ograniczenia w zakresie możliwości odejmowania punktów karnych po odbyciu szkolenia, wykracza poza delegację ustawową, a tym samym nie może być stosowana.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach stwierdziło, że podziela ten pogląd i uznało, że nie można stosować rozszerzającej interpretacji przepisów art. 130 ust. 3 ustawy.

Ponadto Kolegium podniosło, że ani Starosta, ani SKO nie mają prawa do dokonywania czynności polegających na usuwaniu punktów z ewidencji, które leży w gestii Policji. Stosownie do treści § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Ponieważ jednak dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a. i korzystają z domniemania prawdziwości informacji w nim zawartych, to stosownie do art. 76 § 3 k.p.a. domniemanie takie może być obalone przez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu, za pomocą wszelkich środków dowodowych. Kolegium uznało, że zaświadczenie o odbyciu przez P. B. w dniu 28 grudnia 2010r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym ma również charakter dokumentu urzędowego i na podstawie art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 76 § 3 k.p.a. "obowiązane było wziąć pod uwagę jego skutki w przedmiotowym postępowaniu".

Kolegium "zauważyło, że w rzeczywistości nie dokonało czynności związanych ze zmianą danych w ewidencji, które są zastrzeżone dla komendanta wojewódzkiego policji, lecz uwzględniło tylko stan faktyczny, jaki miał miejsce w dniu orzekania i wynikające z niego konsekwencje prawne w świetle brzmienia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym".

W konsekwencji organ stwierdził, że skoro P. B. odbył szkolenie w dniu 28 grudnia 2010r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Radomiu w celu zmniejszenia punktów karnych, to zgodnie z art. 130 ust. 4 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym liczbę posiadanych punktów tj. 25, należy pomniejszyć o 6 punktów, co w konsekwencji powoduje, że ma on na swoim koncie tylko 19 punktów, przez co nie ma podstaw do skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Zgodnie bowiem z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) Prawa o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, w razie przekroczenia 24 punktów karnych. Brak jest także podstaw do zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 138 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Prokurator Rejonowy Kielce-Wschód, powołując się na przepisy art. 8, art. 13 § 1 i § 2, art. 50 § 1, art. 52 § 1, art. 53 § 3 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Prokurator zarzucił w skardze:

1) obrazę prawa materialnego, tj.

- art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, polegającą na błędnym przyjęciu, że odbycie przez P. B. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, potwierdzonego zaświadczeniem z dnia 29 grudnia 2010r., wystawionym przez Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Radomiu, wywołuje automatycznie skutki określone w ust. 4 § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (zmniejszenie o 6 liczby posiadanych punktów), podczas gdy zgodnie z § 8 ust. 6 tego rozporządzenia "odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24", a Prezydent nie jest organem właściwym rzeczowo do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i dokonywania w niej wpisów oraz ich wykreślania, do czego upoważniony jest Komendant Wojewódzki Policji,

- art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, polegającą na błędnym przyjęciu, że uczestnictwo w szkoleniu, o którym mowa w ust. 6 § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, po skierowaniu wniosku do Prezydenta o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i jego rozpoznaniu wywołuje skutki w postaci zmniejszenia ilości punktów, podczas gdy prawidłowa interpretacja w/w przepisów prowadzi do wniosku, że zmniejszenie liczby punktów w drodze odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym może nastąpić tylko do czasu przekroczenia liczby 24 punktów,

2) obrazę prawa procesowego, mającego istotny wpływ na treść orzeczenia:

- art. 6 k.p.a., polegającą na naruszeniu zasady praworządności wyrażonej w tym artykule, poprzez odmówienie zastosowania obowiązujących przepisów prawa, tj. § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego z uwagi na uznanie, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przekroczył delegację ustawową, wynikającą z art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, podczas gdy zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, którymi są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia i akty prawa miejscowego, co oznacza, że organy administracji publicznej mają obowiązek stosowania w ustalonym przez siebie stanie faktycznym obowiązujące aktualnie przepisy, wymienione w katalogu zawartym w Konstytucji jako źródła prawa.

Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto nie podzieliło stanowiska skarżącego, że Kolegium nie jest uprawnione do samodzielnego uwzględnienia skutków odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w którym udział powoduje zmniejszenie liczby punktów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że skarga została złożona w terminie, który w wypadku skarg składanych przez Prokuratora, zgodnie z brzmieniem art. 53 § 3 p.p.s.a., wynosi 6 miesięcy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy. Ustalony przez organy administracji stan faktyczny nie był kwestionowany i odpowiada zebranym w sprawie dowodom. Dlatego mógł być również podstawą rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, dalej zwaną Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz wydanego na jej podstawie (art. 130 ust. 4) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, zwanego dalej rozporządzeniem (Dz.U. z 2002r. Nr 236, poz. 1998 ze zm.).

Wykładnia tych przepisów wymienionych aktów prawnych, które dotyczyły kierowania osób naruszających przepisy ruchu drogowego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, co było przedmiotem sprawy, w zasadniczej części nie budziła wątpliwości w sprawie. Nie było kwestionowane, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, w razie przekroczenia 24 punktów, otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym oraz, że kierowca wpisany do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Policję, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Spór dotyczył natomiast tego, czy przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami, którego zastosowania odmówił organ II instancji – mógł jednak mieć w sprawie zastosowanie, tj. czy odbycie szkolenia powoduje zmniejszenie liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec kierowcy, który przed jego rozpoczęciem dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24.

Stosownie do treści art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja (stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia, komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych). Oznacza to, że w gestii Policji, nie starosty jako organu administracji publicznej, leży przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie, a także usuwanie punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Stanowi o tym wyraźnie § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia stwierdzając, że to organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Natomiast § 8 ust. 2 i 4 rozporządzenia precyzuje, że zmniejszenia punktów organ prowadzący ewidencję dokonuje po przedstawieniu zaświadczenia o odbytym szkoleniu, wystawionego przez dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Czynności te nie mogą być zatem dokonane przez starostę, nie jest on także uprawniony do kwestionowania prawidłowości wynikających z ewidencji wpisów. W konsekwencji nie jest on władny dokonać samodzielnego uwzględnienia (odliczenia) punktów z racji odbycia przez kierowcę szkolenia, dopóki bowiem takiego usunięcia nie dokona Policja jako organ prowadzący ewidencję, dopóty starosta jest związany wskazaną przez Policję liczbą punktów przypisaną mu zgodnie z ewidencją z powodu naruszeń, których się dopuścił.

Zauważyć ponadto należy, że wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej. Strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji może zatem zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie - w zależności od tego, czy i jakie organ ten zajmie stanowisko - skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego, w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 lub pkt 8 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2006r., sygn. akt I OSK 1087/05, LEX nr 27543, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 czerwca 2009r., sygn. akt II SA/Bd 303/09, wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 listopada 2010r. sygn. akt II SA/Ke 691/10). Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia (np. w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o jakim mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym), ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach.

W sprawie niniejszej organ odwoławczy przyznał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że jego zdaniem ani Starosta, ani SKO nie mają prawa do dokonywania czynności polegających na usuwaniu punktów z ewidencji, które leży w gestii Policji i że w rzeczywistości nie dokonał on czynności związanych ze zmianą danych w ewidencji.

Istotnie należy przyznać, że SKO "nie usunęło z ewidencji punktów", gdyż ilość punktów karnych kierowcy w ewidencji pozostała ta sama, tzn. 25 punktów, ale przyjęło, wbrew temu zapisowi w ewidencji, że kierowca ma 19 punktów karnych, gdyż uwzględniło (odjęło dla potrzeb tego postępowania) 6 punktów związanych z odbytym szkoleniem.

Takie postępowanie, w ocenie Sądu stanowi samodzielne ustalenie przez Kolegium ilości punktów karnych, jaka powinna figurować w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Wbrew stanowisku organu, dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego nie mogą być jako dokument urzędowy obalone w postępowaniu o skierowaniu kierowcy na egzamin sprawdzający za pomocą środka dowodowego – innego dokumentu urzędowego, takiego jak zaświadczenie o odbytym szkoleniu.

Dopuszczając – co do zasady - taką możliwość, Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy prawa materialnego, tj. art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym w zw. z § 6 rozporządzenia przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Prezydent Miasta wykonujący funkcję starosty, będący organem niewłaściwym rzeczowo w sprawie prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i dokonywania w niej wpisów oraz ich wykreślania, może bez uprzedniej czynności materialno-technicznej właściwego organu (tj. Komendanta Wojewódzkiego Policji), polegającej na usunięciu w trybie § 8 ust. 4 rozporządzenia w zw. z art. 130 ust. 3 ustawy punktów przyznanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, oceniać samodzielnie, czy takie punkty powinny być usunięte.

Zasadny jest także zarzut skargi, dotyczący naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego - art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Przepisy te, interpretowane łącznie prowadzą do wniosku, że kierowca otrzymujący punkty za naruszenia przepisów ruchu drogowego może spowodować poprzez uczestnictwo w szkoleniu zmniejszenie ogólnej liczby punktów. Jeśli zaś tego nie uczyni, wówczas na wniosek komendanta wojewódzkiego policji starosta decyzją kieruje go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Tym samym w okresie, w którym starosta rozpatruje już wniosek komendanta, wskazujący liczbę punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, przekraczającą 24 (jak w sprawie niniejszej), ani tym bardziej już po rozpatrzeniu takiego wniosku i wydaniu przez organ I instancji decyzji kierującej kierowcę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie można, uczestnicząc w szkoleniu, liczby tej zmniejszyć (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 16 czerwca 2009r., sygn. akt II SA/Bd 303/09, wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 listopada 2010r., sygn. akt II SA/Ke 691/10, wyrok WSA w Kielcach z dnia 15 października 2011r., sygn. akt II SA/Ke 561/11).

W ocenie Sądu orzekającego, zmniejszenie liczby tych punktów w drodze odbycia szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, może następować tylko do czasu przekroczenia liczby 24 punktów. Taka wykładnia omawianych przepisów, jest również zgodna z istotą systemu punktowego represjonowania kierowców dopuszczających się naruszeń przepisów ruchu drogowego oraz z celami, jakim ma system ten służyć. System ten umożliwia kierowcy samokontrolę i samodoskonalenie. Otrzymanie ostrzeżenia stanowi dla kierowcy sygnał, iż dalsze naruszanie przepisów ruchu drogowego może spowodować skierowanie go na egzamin sprawdzający lub odebranie prawa jazdy; zmusza go to do bardziej ostrożnej jazdy. W konsekwencji prowadzi do poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, co jest celem nadrzędnym działań wszystkich organów funkcjonujących w sferze ruchu drogowego (R.A. Stefański, (w:) Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, LEX, 2008, wyd. III.). Temu samemu celowi służy również instytucja zmniejszania liczby punktów za naruszanie przepisów ruchu drogowego w drodze udziału w szkoleniu, którego rolą jest uświadomienie skutków naruszania przepisów ruchu drogowego, zwłaszcza przepisów kształtujących zasady bezpiecznego zachowania się w tym ruchu. W szkoleniu można uczestniczyć nie częściej niż raz na 6 miesięcy.

Aby przedstawione cele zmniejszania liczby punktów za udział w takim szkoleniu mogły zostać spełnione, koniecznym jest, by kierowcy naruszający przepisy ruchu drogowego świadomie i odpowiedzialnie kontrolowali swoją sytuację i podejmowali zawczasu dopuszczone przez prawo działania prowadzące do poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Udział w szkoleniu nie może natomiast być tylko sposobem na uniknięcie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji następującego po przekroczeniu 24 punktów (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) Prawa o ruchu drogowym). Dlatego nie można zaakceptować wykładni przepisów prawa o ruchu drogowym, dopuszczającej stosowanie art. 130 ust. 3 tej ustawy bez względu na liczbę otrzymanych przez kierowcę punktów.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi wskazać należy, że przestawione odczytanie treści regulacji ustawowych przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, że omawiany akt podustawowy (rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego) nie jest sprzeczny z delegacją ustawową (art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym - Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) i nie jest sprzeczny z unormowaniami o randze ustawowej. Kwestionowany przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia nie tylko odpowiada unormowaniom zawartym w art. 114 ust. 1 lit b rozporządzenia, art. 130 ust. 2 i 3 Prawa o ruchu drogowym, lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawodawcy z art. 130 ust. 4. Wskazane przez SKO odczytanie przepisów ustawy i nadanie im takiej treści, że kierowca mógłby w drodze odbycia szkolenia zmniejszyć liczbę punktów karnych po przekroczeniu limitu 24, niweczyłoby możliwość stosowania środka z art. 114 ust. 1 lit b, a zatem osiągnięcia celu w postaci dyscyplinowania wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy.

Sąd podziela zarzut skarżącego Prokuratora, że organ – bez naruszenia określonej w art. 6 k.p.a. zasady praworządności - nie był uprawniony do odmowy zastosowania przepisu rozporządzenia, nawet jeśli uznał go za niezgodny z ustawą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ma uprawnień Sądu, który ma prawo do odmowy zastosowania pozostającego w systemie prawa przepisu rozporządzenia, w przypadku stwierdzenia jego niezgodności z Konstytucją i może to uczynić tylko w toku rozpoznawania konkretnej sprawy. Członkowie składu orzekającego SKO natomiast, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, przy orzekaniu związani są przepisami powszechnie obowiązującego prawa, źródłami którego w Polsce są: Konstytucja, ustawy, rozporządzenia i ratyfikowane umowy międzynarodowe (art. 87 ust. 1 Konstytucji RP).

Wskazane naruszenia przepisów prawa materialnego miały wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem organ II instancji dokonał prawidłowej, przedstawionej wyżej ich wykładni, nie powinien wydać decyzji uchylającej decyzję Prezydenta Miasta z dnia 8 marca 2011r. i umarzającej postępowanie pierwszej instancji, które nie było bezprzedmiotowe.

Uwzględniając powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a). p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 152 tej samej ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Rozpoznając sprawę ponownie, organ II instancji kierując się wszystkimi przedstawionymi wyżej uwagami wyda stosowne rozstrzygnięcie eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.