Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2413/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 8 ust. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 488
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu  drogowego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Irena Kamińska (spr.), Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz, Protokolant asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak, po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 423/13 w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy i skierowania w celu kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia 30 listopada 2012 r. nr [...] działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 138 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012, poz. 1137) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. – na wniosek Komendanta Stołecznego Policji o sprawdzenie kwalifikacji W.K. do kierowania pojazdami – orzekł o skierowaniu W.K. do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w celu kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji oraz o zatrzymaniu prawa jazdy kat. B do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 8 listopada 2012 r. wpłynął wniosek Komendanta Stołecznego Policji o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji W.K. do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień. Zgodnie z treścią wniosku, ww. kierując pojazdami w okresie od dnia 17.02.2012 r. do dnia 26.10.2012 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego i uzyskał w ten sposób łącznie 27 punktów.

Jak wynika z akt ewidencyjnych kierowcy, W.K. posiada uprawnienia do kierowania pojazdami wg kat. B prawa jazdy, w związku z powyższym w dniu 8 listopada 2012 r. wszczęte zostało postępowanie w sprawie skierowania ww. na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierowcy oraz w sprawie zatrzymania dokumentu prawa jazdy.

Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) cytowanej ustawy, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega kierowca, który przekroczył limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W przypadku przekroczenia przez kierującego ww. limitu, starosta na podstawie art. 138 ustawy Prawo o ruchu drogowym wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.

Jednocześnie organ poinformował, że według jego oceny terminem wystarczającym do złożenia egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje kierowcy jest termin dwóch miesięcy, tj. do dnia 30 stycznia 2013 r., a w przypadku braku informacji o przystąpieniu do egzaminu kontrolnego do ww. dnia lub braku informacji o wystąpieniu przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie tego egzaminu, wszczęte zostanie postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Od powyższej decyzji wniósł odwołanie W.K., zarzucając naruszenie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 6 ust. 1 pkt 4 w zw. z § 8 ust. 4 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 488) poprzez skierowanie odwołującego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w sytuacji gdy w dniu 19 listopada 2012 r. odwołujący odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym skutkujące zmniejszeniem liczby punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego do 21 punktów. Zaskarżona decyzja wydana została 30 listopada 2012 r., a więc już po dacie odbycia przez odwołującego szkolenia i uzyskaniu zaświadczenia.

Ponadto odwołujący się zarzucił naruszenie przepisów dotyczących kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji poprzez określenie daty złożenia egzaminu końcowego pod faktycznym rygorem wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień, w sytuacji gdy przepis art. 140 ust. 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie daje podstaw prawnych do określenia daty podejścia do egzaminu, zwłaszcza że termin dwumiesięczny z uwagi na ogromne zainteresowanie egzaminem jest bardzo krótkim terminem.

Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania organu I instancji w całości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 14 stycznia 2013 r. znak [...] na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 138 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) oraz art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania W.K., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zaświadczenie Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Płocku z dnia 19 listopada 2012 r. nr [...] o ukończeniu szkolenia odbytego w dniu 19 listopada 2012 r., znajduje się w aktach sprawy. Zgodnie z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.

Organ wyjaśnił, że szkolenie takie może skutkować zmniejszeniem ilości punktów karnych przed otrzymaniem przez kierowcę 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego (nie dotyczy zd. 2. ww. artykułu). Potwierdzenie takiego rozumowania znajduje się w § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 488) stanowiącym, iż odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Organ zauważył, że analogiczny zapis znajdował się w § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. nr 236, poz. 1998 ze zm.), które zostało uchylone ww. rozporządzeniem z dnia 25 kwietnia 2012 r. (zgodnie z § 14 tego rozporządzenia).

Organ odwoławczy wskazał, że organy administracji publicznej nie są powołane do badania zgodności z ustawami przepisów wykonawczych do ustaw. Organy te są zobowiązane stosować obowiązujące przepisy, w tym § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r., który wyłącza zastosowanie § 6 ust. 1 pkt 4, a także § 8 ust. 4 dotyczących usunięcia punktów z ewidencji oraz zmniejszenia liczby posiadanych punktów w przypadku odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zatem odbycie przez stronę szkolenia po dacie otrzymania 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, nie może spowodować zmniejszenia liczby otrzymanych już 24 (w tym przypadku 27) punktów. Fakt wydania decyzji o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji i o zatrzymaniu prawa jazdy po dacie odbycia szkolenia, nie ma znaczenia dla sprawy. Brak również powodu do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego na okoliczność, kiedy odbyło się szkolenie, gdyż zgodnie z przedstawionym zaświadczeniem szkolenie odbyło się dnia 19 listopada 2012 r., a strona - zgodnie z wnioskiem Komendanta Stołecznego Policji z dnia 29 października 2012 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień -uzyskała ostatnie punkty karne dnia 26 października 2012 r. (w gminie Parzęczew odwołujący się przekroczył prowadząc samochód ciężarowy dozwoloną prędkość o powyżej 50 km/h). Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu 19 listopada 2012 r., tj. równocześnie z odbyciem szkolenia przez stronę, jednak ewentualne późniejsze wszczęcie postępowania nie miałoby znaczenia dla sprawy. Decydujące jest, że szkolenie strona odbyła już po uzyskaniu 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Kwestia wyznaczenia terminu do poddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 w ustawy Prawo o ruchu drogowym należy do uznania organu I instancji. W przypadku ustalenia zbyt krótkiego terminu, strona może wnioskować o jego wydłużenie.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W.K., zarzucając naruszenie:

- art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz § 6 ust. 1 pkt 4 w zw. z § 8 ust. 4 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 488) poprzez skierowanie odwołującego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w sytuacji gdy 19 listopada 2012 r. odwołujący odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym skutkujące zmniejszeniem liczby punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego do 21 punktów, a zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji wydana została po dacie odbycia przez odwołującego szkolenia i uzyskaniu zaświadczenia,

- art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez niezastosowanie i nieuwzględnienie przez organ zmniejszonej liczby punktów wskutek odbycia szkolenia,

- art. 138 § 1 w zw. z art. 135 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez niezgodne z prawem obliczenie ilości posiadanych punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego i uznanie, że skarżący przekroczył 24 punkty, a więc zachodziła przesłanka do zatrzymania mu prawa jazdy,

- przepisów dotyczących kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji poprzez określenie daty złożenia egzaminu końcowego pod faktycznym rygorem wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień, w sytuacji gdy przepis art. 140 ust. 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie daje podstaw prawnych do określenia daty podejścia do egzaminu.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości, a także zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w celu zmniejszenia liczby punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, w dniu 19 listopada 2012 r. odbył w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Płocku szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W dniu wydania decyzji organu I instancji, tj. 30 listopada 2012 r. liczna punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w aktach ewidencyjnych skarżącego powinna wynosić 21. Brak było zatem podstaw do wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jak i zatrzymania prawa jazdy z uwagi na przekroczenie liczby dopuszczalnych punktów o sześć.

Skarżący zauważył, że norma zawarta w przepisie § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, poszerza zakres wyłączenia określony w art. 130 ust. 3 zd. drugie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ponadto, zawarte w art. 130 ust. 4 pkt 4 ww. ustawy upoważnienie obejmuje wyłącznie liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, a nie okoliczności, w jakich odbycie takiego szkolenia nie może skutkować zmniejszeniem liczby uzyskanych punktów, zatem § 8 ust. 6 cytowanego rozporządzenia nie mieści się w granicach upoważnienia ustawowego. Skarżący podniósł, że obowiązek badania przez Sąd, czy przepis § 8 ust. 6 cytowanego rozporządzenia jest zgodny z ustawą i mieści się w granicach jej upoważnienia wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r. w sprawie I OSK 885/09 wskazując, iż ta norma rozporządzenia poszerza zakres wyłączenia określony w art. 130 ust. 3 zdanie drugie ustawy.

W ocenie skarżącego, fakt odbycia szkolenia w celu zmniejszenia liczby punktów jeszcze przed wydaniem decyzji administracyjnej, a nawet przed doręczeniem skarżącemu pism w postępowaniu administracyjnym, tj. wniosku o sprawdzenie kwalifikacji jak i zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, powinien skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji w całości oraz wstrzymaniem wykonania decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wyrokiem z dnia 27 czerwca 2013 r. o sygn. akt VII SA/Wa 42313.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, kontrolowana przez Sąd decyzja została wydana na podstawie z art. 138 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym stanowiącym, iż starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadkach określonych w art. 135 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym, w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego następuje obligatoryjne zatrzymanie prawa jazdy do czasu wykazania się posiadaniem kwalifikacji do kierowania pojazdami mechanicznymi. Podkreślenia wymaga, iż przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym w tym zakresie mają charakter bezwzględnie obowiązujący. W razie stwierdzenia przez organ zaistnienia określonych w ustawie przesłanek, organ ten jest zobligowany do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy i wydania określonej decyzji.

Przed wydaniem decyzji organ na podstawie sformalizowanej informacji przesłanej w formie wniosku przez Komendanta Wojewódzkiego Policji ustala zewidencjonowaną liczbę punktów karnych przypisanych danemu kierowcy. Jednocześnie w myśl art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych, na podstawie art. 130 ust. 1 wskazanej ustawy podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, iż skarżący w okresie od dnia 17 lutego 2012 r. do dnia 26 października 2012 r. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego i otrzymał 27 punktów karnych, a tym samym przekroczył dopuszczalną liczbę 24 punktów karnych.

WSA w Warszawie zaznaczył, że ustawodawca, na mocy art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, dopuścił możliwość udziału kierowcy w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów tej ustawy. Organ wydający decyzję jest związany liczbą punktów przypisanych kierowcy, ujawnioną w ewidencji prowadzonej przez Policję. Organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest uprawniony do kwestionowania prawidłowości wynikających z ewidencji wpisów. Nie jest ponadto dopuszczalne zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego na skutek uczestnictwa w szkoleniu w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy prawa drogowego.

Zatem, zdaniem WSA w Warszawie, fakt odbycia szkolenia, potwierdzonego zaświadczeniem Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Płocku z dnia 19 listopada 2012 r. nr [...] nie zwalania z obowiązku wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Dlatego też, osoba zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego powinna zwrócić się o podjęcie określonego aktu lub czynności przez Policję. Jednakże kwestia ta nie może być rozpatrywana w niniejszym postępowaniu, gdyż bezspornie ustalono, iż zapisana w ewidencji liczba punktów przekroczyła 24 punkty, a szkolenie zostało odbyte już po przekroczeniu tej liczby. Przedłożone przez skarżącego zaświadczenie Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Płocku o odbyciu szkolenia, nie może więc prowadzić do podważenia prawidłowości ustalonej w ewidencji liczby punktów. Nieuzasadniony jest zatem zarzut skargi, że organy miały obowiązek obniżyć liczbę punktów, uzasadniających zatrzymanie prawa jazdy.

W odniesieniu do zarzutu niezgodności z ustawą przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego Sąd stwierdził, że jak wynika z art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej jednym ze źródeł prawa są rozporządzenia. Natomiast organy administracji nie są uprawnione do dokonywania oceny zgodności rozporządzeń z Konstytucją i odmowy zastosowania obowiązującego rozporządzenia. Wskazał przy tym, że w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd o przekroczeniu delegacji ustawowej w § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002r. nie jest jednolity. W wyroku z dnia 22 marca 2011 r. o sygn. akt I OSK 723/10 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął bowiem, że regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002r. w pełni służy realizacji celu unormowań ustawowych. Udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 ustawy ustawodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Zaakceptowanie stanowiska przeciwnego pozostawałoby w kolizji z celem ustawy oraz mogłoby doprowadzić do zagrożenia dla ruchu drogowego, poprzez dopuszczenie do niego kierowców, którzy z różnych przyczyn utracili zdolność bezpiecznego kierowania pojazdami. Takie samo stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r. o sygn. akt I OSK 275/10 i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 29 stycznia 2009 r. o sygn. akt II SA/Ol 878/08.

Reasumując Sąd przyjął, że kierowca, który za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty ma bezwzględny obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i nie może skorzystać z uprawnienia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 721/12).

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W.K. Postawił w niej dwa zarzuty pod adresem ww. wyroku.

Po pierwsze, zarzucił naruszenie art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 6 ust. 1 pkt 4 w zw. z § 8 ust. 4 i 6 rozporządzenia MSW w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 488) przez uznanie, iż odbycie przez skarżącego szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ww. ustawy, po uzyskaniu przez niego 27 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, lecz przed wydaniem jakiejkolwiek decyzji w sprawie nie skutkuje zmniejszeniem liczby punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego do 21 punktów, a tym samym, iż decyzje organów administracji nie naruszają prawa, w sytuacji gdy wprowadzenie jakiegokolwiek innego wyjątku od zasady o randze ustawowej, a więc zasady zmniejszenia liczby punktów wskutek odbycia szkolenia, nadającej obywatelowi takie uprawnienie, wymaga istnienia przepisu szczególnego rangi ustawowej, ewentualnie przepisu rozporządzenia wydanego na podstawie należytej delegacji ustawowej, co nie ma miejsca w obecnie obowiązujących przepisach.

Po drugie, zarzucił naruszenie art. 130 ust. 4 pkt 4 cytowanej ustawy w związku z § 8 ust. 4 ww. rozporządzenia MSW oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji przez uznanie, iż przepis en ma zastosowanie w sprawie, w sytuacji gdy § 8 rozporządzenia nie mieści się w granicach upwoażnienia ustawowego obejmującego wyłącznie liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, a podstawę prawną decyzji administracyjnej mogą stanowić tylko przepisy rozporządzeń wydanych na podstawie upoważnień zawartych w ustawach i mieszczących się pod względem treści w granicach "wykonania "ustaw".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 wskazanej wyżej ustawy, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Wprowadzenie do porządku prawnego systemu punktowego za naruszenia przepisów ruchu drogowego miało na celu zdyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ruchu drogowego oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu tych przepisów. Przekroczenie przez kierującego pojazdem 24 punktów w ciągu 1 roku od dnia pierwszego naruszenia powoduje określone konsekwencje. W takim przypadku kierujący pojazdem winien liczyć się z zatrzymaniem prawa jazdy (art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. b), oraz – jak w rozpoznawanej sprawie – skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji przewidziane w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, zwanej dalej u.p.r.d.). Zgodnie z tym artykułem kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tejże ustawy. Zaś art. 130 ust. 1 ustawy stanowi, że policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Zgodnie natomiast z art. 130 ust. 3 u.p.r.d. kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.

Art. 130 ust. 4 cytowanej ustawy upoważnia ministra właściwego do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości do określenia w drodze rozporządzenia:

1) sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego,

2) warunków i sposobu prowadzenia ewidencji oraz trybu występowania z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji,

3) programu szkolenia i jednostek upoważnionych do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3,

4) liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia,

5) podmiotów uprawnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 2.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 u.p.r.d. zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r., poz. 488), które weszło w życie w dniu 9 czerwca 2012 r. W jego § 6 ust. 1 pkt 4 stwierdzono, że organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 u.p.r.d., z zastrzeżeniem § 8 ust. 4-6. § 8 ust. 4 tego rozporządzenia, kierowcy wpisanemu do ewidencji po przedstawieniu przez niego zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, właściwy dla miejsca zamieszkania ewidencjonowanego komendant wojewódzki Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą. Jednak w § 8 ust. 6 rozporządzenia prawodawca stwierdził, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24 punkty. Przepis zaś art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. wprowadza obowiązek poddania sprawdzeniu kwalifikacji kierowcy, który przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 u.p.r.d. Przekroczenie wskazanej liczby punktów wywołuje konieczność wydania odpowiedniego skierowania przez starostę w celu sprawdzeniu kwalifikacji osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem.

W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma wskazana wyżej regulacja, gdyż skarżącemu zostało ostatecznie przypisane 27 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego zanim ten przystąpił do szkolenia. W tej sytuacji Sąd I instancji zasadnie uznał, że organy obu instancji słusznie przyjęły, że skarżący przekroczył dopuszczalny limit punktów i tym samym musiał zostać poddany kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.

Właściwe odczytanie treści regulacji ustawowych przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, że – wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie – wydany akt podustawowy nie jest sprzeczny z delegacja ustawową i nie jest sprzeczny z unormowaniami o randze ustawowej (zob. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2015 r., I OSK 1815/13).

Organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji stosując § 8 ust. 6 rozporządzenia MSW z dnia 25 kwietnia 2012 r. r. nie naruszyły u.p.r.d., bowiem wykonując delegację ustawową rozporządzenie zgodnie z ustawą wyłączyło możliwość zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec kierowcy, który przed rozpoczęciem szkolenia dopuścił się naruszeń na łączną sumę punktów przekraczających 24.

Regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia w pełni służy więc realizacji celu unormowań ustawowych.

Podkreślenia wymaga to, iż udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 ustawodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego.

Kwestionowany w skardze kasacyjnej przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia nie tylko więc odpowiada unormowaniom zawartym w art. 130 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4 ustawy. Podważane w skardze kasacyjnej unormowanie stanowi jedynie doprecyzowanie postanowień wynikających wprost z samej ustawy. Taki zabieg redakcyjny nie może przesądzać o niezgodności aktu wykonawczego z upoważnieniem do jego wydania (por. pogląd prezentowany w wyroku TK z dnia 5 stycznia 1998 r. sygn. akt P 2/97 publ OTK 1998/1/1). Nie podważa tego przywołany przez skarżącego kasacyjnie wyrok Trybunał Konstytucyjny z dnia 5 marca 2013 r. o sygn. akt U 2/11, w którym nie analizowano zresztą przepisów kwestionowanych w skardze kasacyjnej.

Postulowane w skardze kasacyjnej odczytanie przepisów ustawy i nadanie im takiej treści, iż kierowca mógłby w drodze odbycia szkolenia zmniejszyć liczbę punktów karnych (po przekroczeniu limitu 24), niweczyłoby możliwość stosowania środka z art. 114 ust.1 pkt 1 Prawo o ruchu drogowym a zatem osiągnięcia celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy.

Pogląd przedstawiony powyżej znajduje oparci zarówno w przepisach prawa co wcześniej w tym uzasadnieniu wskazano, ale także w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 22 marca 2011 r., I OSK 723/10, LEX nr 990279; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., I OSK 275/10, LEX nr 745196; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10 oraz wyrok NSA z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1013/10, wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2015 r., I OSK 1504/13).

Należy zatem przyjąć, że zmniejszenie w trybie art. 130 ust. 3 u.p.r.d. liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy przed rozpoczęciem takiego szkolenia przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła sumy 24.

Tym samym zarzuty skargi kasacyjne naruszania art. art. 130 ust. 3 u.p.r.d. oraz w zw. z § 6 ust. 1 pkt 4 w zw. z § 8 ust. 4 i 6 rozporządzenia MSW w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego uznać należy za nieuzasadnione.

Wobec zgodnego z prawem orzeczenia Sądu I instancji, skarga kasacyjna – jako nie posiadająca usprawiedliwionych podstaw – podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi