Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1611/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 151 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant ref. staż. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. sprawy ze skargi A. B. i M. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. B. i M. B. kwotę 470 (czterysta siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej GINB), działając w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa) po rozpatrzeniu odwołania A. i M. B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ([...]WINB) z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...] odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że decyzją z dnia [...] czerwca 2008r., znak: [...] [...]WINB utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2008r., znak: [...], którą organ I instancji nakazał A. i M. B. w terminie do dnia 15 lipca 2008r. usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w budynku mieszkalnym znajdującym się na działce położonej w K. przy ul. [...] nr [...], oznaczonej nr ewid. [...] poprzez:

- zamurowanie trzech otworów okiennych o wymiarach: l,20xl,29m, l,00xl,29m i l,00xl,29m w ścianie bocznej budynku od strony granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...];

- zamurowanie dwóch otworów okiennych o wymiarach: 1,20x1,29 i 0,62x0,44m w ścianie bocznej werandy dobudowanej do budynku mieszkalnego od strony granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...].

Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2008r., sygn. akt II SA/Po 709/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę Państwa A. i M. B. na decyzję [...]WINB z dnia [...] czerwca 2008r.

Następnie, postanowieniem z dnia 10 marca 2009r., sygn. akt IV SA/Po 150/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Prokuratora Rejonowego w K. na ww. decyzję.

W dniu 9 lipca 2009r. Prokurator Rejonowy w K. wniósł do [...]WINB sprzeciw od ww. decyzji z dnia [...] czerwca 2008r., wnosząc o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009r., znak: [...] [...]WINB wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2009r., znak: [...] odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] czerwca 2008r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie nie doszło do ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, ani też nie zachodzą inne okoliczności określone w art. 145 § 1 Kpa.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...] GINB utrzymał w mocy decyzję [...]WINB z [...] listopada 2009 r.

Wyrokiem z dnia 17 maja 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. i M. B. na ww. decyzję GINB z dnia [...] stycznia 2010r., znak: [...].

A. i M. B. reprezentowani przez pełnomocnika M. P. wnieśli o ponowne wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2008r. Wnioskodawcy przedłożyli do akt sprawy oryginał projektu [...] budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z garażem o programie [...]. W związku z tym powołali się na istotne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję, zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 5 Kpa.

W rezultacie powyższego [...]WINB, postanowieniem z dnia [...] października 2010r. wznowił z urzędu postępowanie w ww. sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...].

W uzasadnieniu organ podniósł, że zwrócił się do PINB w K. do wezwania U. B. do złożenia zeznań w charakterze świadka co do następujących okoliczności:

1. Czy U. B., weryfikował przesłany w załączeniu projekt [...] Budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z garażem przed wydaniem decyzji pozwolenia na budowę z dnia [...] kwietnia 1985r. nr [...],

2. Czy świadek może potwierdzić, że naniesione w projekcie zmiany (czerwonym długopisem) powstały przed jego zatwierdzeniem i czy to oznacza, że ww. projekt architektoniczno- budowlany przewidywał istnienie okien, stanowiących przedmiot nin. postępowania, tj.:

- trzech otworów okiennych o wym.: 1,20 x 1,29 m., 1,00 x 1,29 m. i 1,00 x 1,29 m. w ścianie bocznej budynku od strony granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...],

- dwóch otworów okiennych o wymiarach 1,20 x 1,29 m. i 0,62 x 0,44 m. w ścianie bocznej werandy dobudowanej do budynku mieszkalnego od strony granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...].

Z treści protokołu z przesłuchania świadka U. B., przeprowadzonego w dniu 5 stycznia 2011 r. wynika, że świadek oświadczył, iż weryfikował pokazany mu projekt budowlany nr [...] budynku mieszkalnego jednorodzinnego przed wydaniem decyzji pozwolenia na budowę z dnia [...] kwietnia 1985r. Wymieniony dodał także, że nie może potwierdzić, że naniesione w projekcie zmiany czerwonym długopisem powstały przed jego zatwierdzeniem, jak również nie może potwierdzić, że projekt architektoniczno-budowlany przewidywał istnienie przedmiotowych okien. Wskazał także, że nie nanosił żadnych poprawek na ww. projekcie, nie wolno mu było takich czynności wykonywać. Do naniesienia takich poprawek mógł być uprawniony jedynie projektant. Świadek dodał, że nie może wykluczyć, że poprawki nie zostały naniesione na projekcie przed wydaniem pozwolenia na budowę. Jego zdaniem takie decyzje były wydawane bez poprawek. Wynika to z planu sytuacyjnego stanowiącego integralną część projektu. Na planie tym brak jest naniesionej werandy. W Urzędzie Gminy nie było wyznaczonej personalnie osoby, która nanosiła takie poprawki w projekcie. Jeśli projekt architektoniczno-budowlany miał naniesione jakieś poprawki to nie mógł stanowić podstawy do wydania decyzji - pozwolenia na budowę.

Pełnomocnik A. i M. B. adwokat M. P. w dniu 11 stycznia 2011 r. poinformował pisemnie, że trzy otwory okienne o wymiarach 1,20 x 1,29 m., 1,00 x 1,29 m. i 1,00 x 1,29 m. w ścianie bocznej budynku od strony granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...], których zamurowanie nakazał PINB w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r., znak: [...], były przewidziane przez projekt architektoniczno-budowlany, także przed sporządzeniem zmian, naniesionych czerwonym długopisem przez Inspektora ds budownictwa wiejskiego M. W. Okna te uwzględnione w projekcie tj. na arkuszu 10 zatytułowanym "rozwiązanie zamienne rzut niskiego parteru" oraz na arkuszu 11 zatytułowanym "rozwiązanie zamienne rzut wysokiego parteru". Wkreślone poprawki przez Inspektora ds Budownictwa wiejskiego M. W., a zatwierdzone przez Inspektora U. B., poprzez wydanie decyzji - pozwolenia na budowę, dotyczyły natomiast zlikwidowania pierwotnego wejścia do budynku mieszkalnego, znajdującego się na działce położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej nr ewid. [...], które w pierwotnym projekcie (przed zmianami), miało być umiejscowione w ścianie bocznej budynku od strony granicy z działką oznaczoną nr [...]. Po dokonanych zmianach projekt przewidywał wejście do budynku od strony werandy (naniesionej na projekt czerwonym długopisem). Poprawki te przewidywały również umieszczenie w ścianie bocznej werandy dobudowanej do budynku mieszkalnego od strony granicy z działką nr ewid. [...], dwóch otworów okiennych o wymiarach: 1,20 x 1,29 m. i 0,62 x 0,44 m. Reasumując, pełnomocnik wnioskodawców wskazał, że pierwotny projekt, jeszcze przed wprowadzeniem naniesionych na niego, czerwonym długopisem poprawek, przewidywał istnienie okien na spornej ścianie bocznej budynku od strony granicy z działką oznaczoną nr [...]. Według niego nie ma żadnych wątpliwości, że organ wydając decyzję - pozwolenia na budowę, akceptował stan niezgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Wkreślenie czerwonym długopisem, zmiany w projekcie architektoniczno-budowlanym, dotyczyły m.in. umieszczenia w ścianie bocznej werandy dobudowanej do budynku mieszkalnego od strony granicy z działką nr ewid. [...], dwóch otworów okiennych o wymiarach l,20xl,29m i 0,62x0,44m - są to jedynie 2 z 5 okien których zamurowanie nakazał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. (znak: [...]), dlatego nie ma także żadnych podstaw by przypuszczać, że dokonanie czerwonym długopisem zmiany powstały po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę.

W dalszej kolejności wezwano w charakterze świadka M. W. do złożenia zeznań co do następujących okoliczności:

1. Czy M. W., wkreślił czerwonym długopisem poprawki w przedmiotowym projekcie przed wydaniem decyzji pozwolenia na budowę z dnia [...] kwietnia 1985r., nr [...], czy też wkreślił przedmiotowy obiekt w mapę sytuacyjną tylko w załączniku do ww. decyzji,

2. Czy świadek może potwierdzić, że naniesione w projekcie zmiany (czerwonym długopisem) powstały przed jego zatwierdzeniem i czy to oznacza, że ww. projekt architektoniczno-budowlany przewidywał istnienie okien, stanowiących przedmiot nin. postępowania, tj.: trzech otworów okiennych o wymiarach 1,20 x 1,29 m., 1,00 x 1,29 m. i 1,00 x 1.29 m. w ścianie bocznej budynku od strony granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...]; dwóch otworów okiennych o wymiarach 1,20 x 1,29 m. i 0,62 x 0,44m w ścianie bocznej werandy dobudowanej do budynku mieszkalnego od strony granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...].

Z treści protokołu z przesłuchania świadka M. W., przeprowadzonego w dniu 7 lutego 2011 r. wynika, że świadek wkreślił przedmiotowy obiekt jedynie w mapę sytuacyjną tylko w załączniku do decyzji - pozwolenia na budowę. Wymieniony dodał, że zmiany w projekcie (czerwonym długopisem) nie mogły powstać (nie mogły zostać naniesione) przed jego zatwierdzeniem. Według M. W. projekt architektoniczno-budowlany mu przedstawiony do oceny w kondygnacji niskiego parteru przewidywał jeden otwór okienny oraz jedno okno wsypowe w kondygnacji wysokiego parteru.

Z kolei w dniu 14 lutego 2011 r. pełnomocnik A. i M. B. wskazał pisemnie, że na rzucie budynku, wkreślonego czerwonym długopisem na mapkę sytuacyjną, widoczne jest wejście do budynku od strony werandy, nie zaś jak było to w pierwotnym projekcie architektoniczno-budowlanym, tj. od strony granicy z działką oznaczoną nr ewidencyjnym [...]. Dodał, że świadek M. W. w sposób jednoznaczny wskazał, iż pierwotny projekt, jeszcze przed wprowadzeniem naniesionych na niego, czerwonym długopisem poprawek, przewidywał istnienie okien w spornej ścianie bocznej od strony granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...]. Jego zdaniem nie ma żadnych wątpliwości, że organ wydając decyzję o pozwoleniu na budowę, akceptował stan niezgodności z prawem.

Po analizie zgromadzonych w sprawie akt, obejmującej badanie przyczyn wznowienia postępowania oraz rozstrzygnięcia istoty sprawy [...]WINB stwierdził, że okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, które stanowiły postawę wznowienia nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji [...]WINB z dnia [...] czerwca 2008r., znak: [...].

Organ zwrócił przede wszystkim uwagę, że decyzja kończąca postępowanie, którego wznowienia domagali się A. i M. B. nakazywała zamurowanie otworów okiennych w budynku, ze względu na naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2002r., Nr 75, poz. 690 ze zm,), dotyczących określenia odległości okien do granicy z sąsiednią działką budowlaną. Organ zaznaczył, że stan przedmiotowych otworów okiennych jest niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi zarówno z okresu wydania pozwolenia na budowę budynku, jak i z przepisami obecnie obowiązującymi. Zarówno bowiem § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r., Nr 17, poz. 62 z późn.), jak i § 12 ust. 1 Rozporządzenia z 2002r. zawiera zakaz umieszczenia otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy sąsiedniej działki. Tymczasem przedmiotowe okna usytuowane są w odległości ok. 2,50-2,80m od granicy z sąsiednią działką.

[...]WINB wskazał również że zarówno U. B., który wydał decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 1985r., znak: [...], jak też M. W. - Inspektora ds budownictwa wiejskiego, który wkreślił czerwonym długopisem w mapkę sytuacyjną przedmiotowy obiekt, zgodnie stwierdzili, że zmiany naniesione czerwonym długopisem w projekcie architektoniczno-budowlanym nie mogły być wkreślone przed jego zatwierdzeniem i przed wydaniem pozwolenia na budowę. U. B. wskazał, że nie nanosił żadnych poprawek w projekcie, gdyż nie było mu wolno takich rzeczy robić. Oświadczył także, że może wykluczyć, że poprawki zostały naniesione na projekt przed wydaniem pozwolenia na budowę, w związku z czym decyzja ta była wydawana bez tych zmian. Dodał, że w Urzędzie gminy nie ma żadnej osoby upoważnionej do wkreślenia w projekt takich zmian. W podobny sposób wypowiedział się także drugi świadek – M. W.

Dodatkowo organ analizując poprawki wkreślone czerwonym długopisem w przedmiotowy projekt architektoniczno-budowlany zauważył, że zrobiono to bez żadnego oznaczenia daty ich naniesienia, czy też podpisu osoby, która to zrobiła, bez jej pieczątki. Zrobiono to w sposób nieprofesjonalny, odbiegający od metod przyjętych w środowisku architektów. Przedstawiony dowód nie może w związku z tym stanowić podstawy do uchylenia decyzji.

[...]WINB postanowił uwzględnić powyższe informacje przekazane podczas przesłuchań świadków przez PINB w K., ponieważ są zwięzłe, wzajemnie się wspierające, dające jasny obraz analizowanej sprawy, natomiast nie uwzględnił informacji przekazywanych przez pełnomocnika stron, ponieważ pozostają w sprzeczności z resztą zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...] GINB po rozpatrzeniu odwołania A. i M. B. od ww. decyzji [...]WINB z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając w całości argumentację organu I instancji.

W uzasadnieniu GINB przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz zasadniczą część rozważań dokonanych przez [...]WINB i wskazał, że w jego ocenie brak jest podstaw do uznania okoliczności i dowodów podniesionych przez stronę za istotne dla sprawy.

Powyższa decyzja GINB z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...] została zaskarżona przez A. i M. B. (dalej: skarżący) reprezentowanych przez pełnomocnika, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący zarzucili decyzji naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

1. art. 7 kpa i 11 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez brak w uzasadnieniu decyzji, wskazania przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, załączonemu przez odwołujących projektowi architektoniczno-budowlanemu;

2. art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa poprzez: nierozpatrzenie całości materiału dowodowego w sprawie, nieodniesienie się do twierdzeń i zarzutów skarżących zawartych w odwołaniu, dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jedynie na podstawie części zgromadzonych w postępowaniu dowodów;

3. art. 76 § 3 kpa, art. 304 § 2 kpk oraz art. 97 § 1 pkt. 4 kpa poprzez niezawieszenie postępowania, do czasu rozstrzygnięcia przez prokuraturę lub sąd, czy doszło do popełniania jednego z przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego z rozdziału XXIV kodeksu karnego;

4. art. 76 § 1 kpa, poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych z treścią dokumentu urzędowego tj. pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy dowody podważające przedmiotowy dokument nie dają podstaw do podważenia dokumentu.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że nie podważają oceny prawnej dokonanej przez organy obu instancji w zakresie przepisów obowiązujących zarówno w dniu dzisiejszym, jak również w chwili wydawania pozwolenia na budowę. Wskazali jednak, że art. 66 Prawa budowlanego nie daje podstaw do nakazania usunięcia stanu niezgodnego z przepisami architektoniczno-budowlanymi, jeżeli stan ten został zaakceptowany w pozwoleniu na budowę.

W związku z tym podstawową kwestią wymagającą wyjaśnienia była analiza projektu architektoniczno-budowlanego, będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę z dnia [...] kwietnia 1985 r. nr [...] udzielonego przez Naczelnika Gminy K. Zwrócili uwagę, że projekt ten przewiduje istnienie w budynku mieszkalnym, znajdującym się na działce położonej w K. przy ul. [...] nr [...], oznaczonej nr ewid. [...] trzech otworów okiennych o wymiarach 1,20 x 1,29 m, 1,00 x 1,29 m i 1,00 x 1,29 m w ścianie bocznej budynku od strony granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...] oraz dwóch otworów okiennych o wymiarach 1,20 x 1,29 m i 0,62 x 0,44 m w ścianie bocznej werandy dobudowanej do budynku mieszkalnego od strony granicy z działką nr ewid. [...].

W ocenie skarżących wnioski wysnute przez organy I i II instancji, zarówno z analizy projektu architektoniczno budowlanego, jak i z zeznań świadków obarczone są błędem logicznym. Wyrazem tego są sprzeczności pomiędzy zeznaniami M. W. i pozostałym materiałem dowodowym. Świadek bowiem przyznał, iż wkreślił czerwonym długopisem, rzut budynku na mapie sytuacyjnej, będącej częścią projektu architektoniczno-budowlanego, natomiast zaprzeczył jakoby dokonywał pozostałych zmian w projekcie tj. wkreślenia czerwonym długopisem werandy, nowego wejścia i otworów okiennych. Tymczasem na rzucie budynku, wkreślonego czerwonym długopisem na mapkę sytuacyjną, widoczne jest wejście do budynku od strony werandy, nie zaś jak było to w pierwotnym projekcie architektoniczno - budowlanym (przed wprowadzeniem poprawek czerwonym długopisem), tj. od strony granicy z działką oznaczoną nr ewidencyjnym [...]. Zdaniem skarżących wkreślony w mapkę sytuacyjną rzut budynku, uwzględniał zmiany wkreślone na arkuszu 10 zatytułowanym "rozwiązanie zamienne rzut niskiego parteru" oraz na arkuszu 11 zatytułowanym "rozwiązanie zamienne rzut wysokiego parteru" projektu architektoniczno-budowlanego tj. zaznaczone na nim zostało nowe wejście do budynku. Skoro zatem M. W., wkreślił w mapkę sytuacyjną rzut budynku uwzględniający nowe wejście do budynku, to poprawki wkreślone czerwonym długopisem na projekt architektoniczno-budowlany, musiały powstać przed wkreśleniem przez M. W. rzutu budynku w mapkę sytuacyjną, a Pan W. musiał się z tymi poprawkami zapoznać, gdyż projekt po dokonaniu poprawek, przewidywał nie tylko umieszczenie okien w bocznej ścianie werandy, ale również przewidywał powstanie werandy i zmianę wejścia do budynku, które w pierwotnym projekcie znajdowało się na ścianie budynku od strony granicy z działką nr ewid. [...], natomiast po wkreśleniu zmian na projekcie wejście do budynku zostało umiejscowione od strony werandy, na frontowej ścianie budynku. Skarżący uznali, że poprawki dokonane czerwonym długopisem musiały zostać wkreślone przed wydaniem pozwolenia na budowę, a co za tym idzie pozwolenie na budowę akceptowało istnienie wszystkich okien od strony granicy z działką nr ewid. [...]. Dlatego też nie można uznać za wiarygodne zeznania świadków: U. B. i M. W., w zakresie wykluczenia przez nich możliwości, że poprawki na projekcie budowlanym, wkreślone czerwonym długopisem, zostały dokonane przed wydaniem pozwolenia na budowę.

W związku z powyższym decyzja nakazująca zamurowanie spornych okien, powinna zostać uchylona, jako że nie było podstaw do zastosowania art. 66 Prawa Budowlanego, skoro ww. stan został zaakceptowany w pozwoleniu na budowę.

Ponadto skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji, że w jej uzasadnieniu brak jest ustosunkowania się do zarzutów i twierdzeń skarżących zawartych w odwołaniu od decyzji [...]WINB. Organ bowiem nie wskazał, czy podważa projekt architektoniczno-budowlany w całości, czy tylko w zakresie wprowadzonych na nim zmian czerwonym długopisem. Brak jest również wyraźnej argumentacji, popierającej rozumowanie organu w tym zakresie. Skarżący wskazali, że nawet przyjmując, że organ kwestionuje projekt architektoniczno-budowlany w części dotyczącej wprowadzonych na nim poprawek, to nieuzasadnione i nielogiczne wydaje się utrzymanie w mocy decyzji, nakazującej zamurowanie wszystkich okien, od strony granicy z działką nr ewid. [...], gdyż trzy otwory okienne od strony granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...], były przewidziane przez projekt architektoniczno-budowlany, także przed naniesieniem czerwonym długopisem zmian. Kwestia ta podnoszona była przez skarżących na każdym etapie postępowania administracyjnego w I instancji oraz w odwołaniu do organu II instancji. Zarówno [...] WINB, jak również Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wypowiedzieli się w sposób jednoznaczny, czy kwestionują projekt architektoniczno budowlany w części, dotyczącej wkreślonych poprawek, jednak taka teza wydaje się być pośrednio stawiana przez organy obu instancji, w lakonicznych uzasadnieniach wydanych decyzji.

Skarżący wskazali również, że treść uzasadnień decyzji organów obu instancji, pozwala przypuszczać, że organy nabrały podejrzeń co do autentyczności przedłożonego projektu architektoniczno-budowlanego. Podkreślili, że projekt architektoniczno-budowlany, jako załącznik stanowiący integralną część wydanej przez organ decyzji, należy traktować jako dokument urzędowy. W tej sytuacji organ nie może prowadzić dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, co wynika z faktu, że to nie organ administracyjny jest organem właściwym dla dokonania oceny czy dokument urzędowy został podrobiony czy też taka sytuacja nie miała miejsca. Samo zaistnienie podejrzenia organu, że doszło do podrobienia dokumentu urzędowego bądź ewentualnie posłużenia się nim, nakłada na organ obowiązek ustawowy (304 § 2 kpk) niezwłocznego zawiadomienia o swoich podejrzeniach policji bądź prokuratury. Obowiązek organu zawarty w art. 304 § 2 kpk, w przypadku zaistnienia okoliczności w nich wymienionych, uniemożliwia zdaniem skarżących prowadzenie przez organ dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego w trybie art. 76 § 3 kpa, co najmniej do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego wszczętego na skutek złożonego przez organ zawiadomienia. Zdaniem skarżących, organ w przypadku powzięcia wątpliwości co do autentyczności przedłożonego dokumentu powinien na podstawie art. 304 § 2 kpk zawiadomić policję bądź prokuraturę o swoich podejrzeniach, a następnie w trybie art. 97 § 1 pkt. 4 kpk powinien zawiesić postępowanie administracyjne, do czasu rozstrzygnięcia przez prokuraturę lub sąd, czy doszło do popełnienia jednego z przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego z rozdziału XXIV kodeksu karnego.

W odpowiedzi na skargę GINB podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w postaci art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa, art. 107 § 3 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 16 kpa, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygając w postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji zasady prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym indywidualnym przypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Wydając decyzję organ jest zobowiązany do przestrzegania przepisów kpa, a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Zauważyć należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy . Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. To na organie administracji publicznej, na mocy art. 77 § 1 kpa ciąży ciężar przeprowadzenia dowodu, organy administracji mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia i załatwienia sprawy.

Organ zobowiązany jest zatem do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 kpa. oraz do uzasadnienia według wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że GINB w niniejszej sprawie nie podjął wszelkich niezbędnych działań mających na celu wyjaśnienie podstawowych kwestii, na które skarżący zwracali uwagę w odwołaniu od decyzji [...]WINB z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], a które sformułowali jako zarzuty skargi do Sądu.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że przedmiotem kontrolowanego postępowania jest ocena przesłanek wznowieniowych w odniesieniu do decyzji [...]WINB z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...]. Decyzją tą organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2008r., znak: [...] nakazującą A. i M. B. usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w budynku mieszkalnym znajdującym się na działce położonej w K. przy ul. [...] nr [...], oznaczonej nr ewid. [...] poprzez:

- zamurowanie trzech otworów okiennych o wymiarach: l,20xl,29m, l,00xl,29m i l,00xl,29m w ścianie bocznej budynku od strony granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...];

- zamurowanie dwóch otworów okiennych o wymiarach: 1,20x1,29 i 0,62x0,44m w ścianie bocznej werandy dobudowanej do budynku mieszkalnego od strony granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...].

Podstawą materialnoprawną ww. rozstrzygnięcia z dnia 23 kwietnia 2008r. był art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. (dalej: Prawo budowlane) zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Nie ulega wątpliwości, że powołany przepis nie może znaleźć zastosowania w sytuacji, gdy stwierdzony stan budynku jest zgodny z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę, co potwierdza również w swoich rozważaniach organ I instancji. W takim przypadku, gdy stan obiektu budowlanego wybudowanego zgodnie z pozwoleniem na budowę jest niezgodny z odpowiednimi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi dotyczącymi m.in. odległości ścian budynku z otworami okiennymi od granicy działki, podjęcie działań przez organ nadzoru budowlanego możliwe jest dopiero po ewentualnym wyeliminowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę z obrotu prawnego. Zastosowanie bowiem działań nadzorczych bez uprzedniej eliminacji takiej decyzji pozostawałoby w oczywistej sprzeczności ze stanem budynku zatwierdzonym decyzją, której załącznikiem pozostaje projekt budowlany. Konsekwentnie organ nadzoru budowlany, który dysponuje projektem budowlanym zatwierdzonym przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, może podjąć działania na podstawie art. 66 Prawa budowlanego jedynie w takim zakresie, w jakim określony stan budynku, niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa, nie został uwzględniony w zatwierdzonym projekcie. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego podjął działania w odniesieniu do otworów okiennych zlokalizowanych w ścianie bocznej budynku od strony granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...]. Tymczasem uszło uwadze organów orzekających w niniejszej sprawie, że projekt architektoniczno-budowlany, będący załącznikiem do pozwolenia na budowę z dnia [...] kwietnia 1985 r. nr [...] udzielonego przez Naczelnika Gminy K. przewiduje w budynku mieszkalnym, znajdującym się na działce położonej w K. przy ul. [...] nr [...], oznaczonej nr ewid. [...] otwory okienne w ścianie bocznej od strony granicy z działką nr ewid. [...]. Wprawdzie ich liczba oraz usytuowanie różnią się od stanu obecnego budynku. Tym niemniej rzeczą organu orzekającego we wznowionym postępowaniu była szczegółowa analiza projektu architektoniczno-budowlanego i jednoznaczne ustalenie, czy sporne otwory okienne zostały przewidziane w tym projekcie i w jakim usytuowaniu ściany oraz ustalenie liczby tych otworów. Jedynie bowiem w zakresie nieobjętym projektem budowlanym możliwe było zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Kwestia ta ma zatem zasadnicze znaczenie dla wyniku postępowania wznowionego postanowieniem [...]WINB z dnia [...] października 2010r. podczas, gdy pozostała ona zupełnie poza przedmiotem rozważań zarówno organu I instancji, jak i GINB. W rezultacie Sąd podzielił zarzut naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa.

Sąd podzielił również zarzut skarżących dotyczący naruszenia art. 107 § 3 kpa, albowiem GINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się w ogóle do zarzutów skarżących i nie wskazał przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności podnoszonym przez nich twierdzeniom. Zauważyć należy, że istota postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, a organ orzeka merytorycznie. W rezultacie organ odwoławczy wydając decyzję winien dokonać oceny zgromadzonego materiału przez organ I instancji. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji jest możliwe jedynie wówczas, gdy ocena organu II instancji jest co do istoty taka sama jak rozstrzygnięcie organu I instancji. W przypadku wątpliwości organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Przede wszystkim zaś powinien powtórnie rozważyć całość zgromadzonego materiału i odnieść się do zarzutów podniesionych przez stronę postępowania składającą odwołanie i domagającą się rozpatrzenia na nowo sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem postępowania. Jedynie przestrzeganie tych prawideł procesowych umożliwia zachowanie wyrażonej w art. 16 kpa zasady dwuinstancyjności postępowania. Należy podkreślić, że GINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ograniczył się jedynie do zrelacjonowania przebiegu postępowania, przytoczenia oceny prawnej organu I instancji i zawarciu jedynie lakonicznego stwierdzenia o braku podstaw do przyjęcia odmiennego stanowiska. Tak skonstruowane uzasadnienie z pewnością nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa a organ narusza swoim działaniem zasadę określoną w art. 16 kpa.

Prowadząc na nowo postępowanie odwoławcze GINB zobowiązany będzie mieć na uwadze ocenę prawną i wiążące wytyczne zawarte w uzasadnieniu tego wyroku, a w szczególności odnieść się do zarzutów skarżących podniesionych w odwołaniu i rozważyć je mając na względzie powołane wymogi procedury administracyjnej. Po przeanalizowaniu tych zarzutów organ zobowiązany będzie wydać nową decyzję opierającą się na bezspornie ustalonym stanie faktycznym i uzasadnioną w sposób odpowiadający wymogom zawartym w art. 107 § 3 kpa. Nie przesądzając wyniku prowadzonego postępowania należy wskazać, że jedynie taka decyzja będzie mogła być uznana za zgodną z obowiązującymi regułami procesowymi określonymi w kpa.

Niezależnie od powyższych uwag Sąd za istotną i wymagającą rozważenia przez GINB kwestię uznał problem ewentualnego zawieszenia postępowania, na co wskazują skarżący, przy uwzględnieniu przepisów art. 97 § 1 pkt. 4 kpa w zw. z art. 304 § 2 kpk i 270 kk. W ocenie Sądu okoliczności, w których został odnaleziony oryginał projektu budowlanego [...] wraz z decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 1985 r. nr [...] wydaną przez Naczelnika Gminy K., wywołują bardzo istotne wątpliwości. Należy bowiem zauważyć, że przesyłka zawierająca ten projekt i pozwolenie na budowę została nadana w placówce pocztowej w K. w dniu [...] sierpnia 2010 r. przez "J. A.", która to osoba najprawdopodobniej nie istnieje. Skoro zatem – jak słusznie twierdzi pełnomocnik skarżących – zatwierdzony projekt budowlany będący załącznikiem do decyzji z dnia [...] kwietnia 1985 r. nr [...] stanowi dokument urzędowy, zaś organ podważa wiarygodność wkreślenia poprawek do projektu budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę i nie zgadza się ze stanowiskiem strony, która z ww. wykreśleń wywodzi określone skutki prawne, to należy w istocie rozważyć, czy w sprawie nie jest zasadne zwrócenie się do odpowiednich organów w celu zbadania czy w sprawie nie został popełniony czyn karalny, o którym stanowi art. 270 Kodeksu karnego. Przyjęcie przez organ zasadności takiego wystąpienia skutkowałoby zastosowaniem w sprawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, na który powołują się skarżący.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" oraz art. 152 i 200 ppsa orzekł jak w sentencji.