Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 745/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Zawody prawnicze
Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art74d § 3 pkt 1
journal: Dz.U. 1991 nr 22 poz 91
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del.WSA Marek Krawczak Protokolant Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2084/21 w sprawie ze skargi M. W. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego z dnia 31 marca 2021 r. nr DZP-II.628.107.2020 w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego na rzecz M. W. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2084/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. W. (dalej: Skarżący) na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań (dalej: organ, Komisja II stopnia) od wyników egzaminu notarialnego z dnia 31 marca 2021 r., nr DZP-II.628.107.2020, w której ustalono negatywny wynik z egzaminu notarialnego M. W. z powodu niedostatecznej oceny w pierwszego projektu aktu notarialnego.

W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że kontrolowana uchwała organu była zgodna z prawem i że w całości podziela pogląd organu i jego argumentację. W ocenie WSA w niniejszej sprawie egzamin notarialny został przeprowadzony zgodnie z prawem, zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu notarialnego, a zaskarżona uchwała została uzasadniona w sposób odpowiadający prawu. Z powodu niezasadności skargi oraz braku stwierdzenia z urzędu innych naruszeń prawa skutkujących uchyleniem skarżonej uchwały, WSA oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając powyższy wyrok w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi Skarżący zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

art. 1 i art. 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nienależycie przeprowadzoną kontrolę działania Komisji Egzaminacyjnej II stopnia w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie skarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom stawianym przez art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na:

przyjęciu przez WSA w Warszawie, że Skarżący w projekcie aktu notarialnego, którego dotyczyła negatywna ocena w/w Komisji, nie powołał odpisu postanowienia sądu opiekuńczego zezwalającego na czynność w imieniu małoletniego, co zdaniem Sądu I instancji winno skutkować nieważnością czynności prawnej (strona 21 oraz 22 uzasadnienia wyroku) i co przekreślało możliwość uzyskania oceny pozytywnej - w sytuacji, w której prawidłowa analiza materiału z akt sprawy prowadzonej przed obiema komisjami egzaminacyjnymi wskazuje jednoznacznie, iż Skarżący w pracy egzaminacyjnej powołał się na instytucję zezwolenia Sądu Rodzinnego przewidzianą w art. 156 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej jako: "k.r.o."), a zastrzeżenia Komisji lI stopnia dotyczyły jedynie posłużeniem się obok zezwolenia sądu rodzinnego na dokonanie czynności prawnej w imieniu małoletniego również instytucją kuratora opisaną w art. 159 k.r.o. - co oznacza, iż stan faktyczny sprawy analizowany przez WSA w Warszawie był nieprawidłowy, jak również nie korespondował z zarzutami stawianymi w skardze na decyzję Komisji Egzaminacyjnej lI Stopnia, co skutkowało oddaleniem skargi i nieuchyleniem skarżonej uchwały,

uznanie przez Sąd I instancji, iż Skarżący popełnił 3 zasadnicze błędy w swojej pracy egzaminacyjnej, a każdy z tych błędów prowadził do obniżenia oceny o jeden stopień (str. 24 uzasadnienia), w sytuacji, w której ta konstatacja uzasadnienia odnosiła się w rzeczywistości do dwóch elementów pracy (nazwanych przez Sąd I instancji "błędami") pierwszego - opisanego w zarzucie z pkt 1 lit. a - powyżej, który nie odnosił się do ocenianej pracy egzaminacyjnej oraz drugiego - dotyczącego zgody Dyrektora Generalnego KOWR - opisanego szerzej w zarzucie II pkt 2, co powoduje, iż uzasadnienie skarżonego wyroku nie koresponduje ze stanem faktycznym ustalonym przez Komisję Egzaminacyjną II Stopnia, co skutkowało oddaleniem skargi i nieuchyleniem skarżonej uchwały,

nie odniesieniu się w uzasadnieniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, do zarzutu skierowanego przez Skarżącego w stronę uchwały Komisji II stopnia dotyczącej naruszenia art. 15 k.p.a., który gwarantuje zachowanie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, pomimo, iż zarzut ten został skutecznie podniesiony na rozprawie uzupełniając zakres zaskarżenia skargi, co jest widomym znakiem sformułowania rozstrzygnięcia przed przeprowadzeniem rozprawy.

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako; "k.p.a.") w zw. art. 74f § 12 ustawy prawo o notariacie w zw. § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 września 2013 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego i notarialnego poprzez nieuchylenie uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia pomimo;

obciążenia Skarżącego obowiązkiem udowodnienia, iż nośnik danych, który służył do przeprowadzenia egzaminu był wadliwy - przy jednoczesnym - nieodniesieniu się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego informatyka na okoliczność wadliwego działania nośnika danych złożony został przez Skarżącego już na etapie postępowania przed Komisją Egzaminacyjną II Stopnia w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej I Stopnia, a który to wniosek został pominięty,

sprzecznych z zasadami logiki ustaleń, iż Komisja Egzaminacyjna dostosowała warunki przeprowadzonego egzaminu notarialnego do potrzeb zdającego zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 września 2013 r., pomimo iż prawidłowa analiza materiału dowodowego dokonana poprzez pryzmat zasad doświadczenia życiowego nie pozwoliłaby uznać, iż czynności związane ze zgłoszeniem problemów technicznych trwały łącznie 3 minuty, jak wskazuje to wyrok Sądu I instancji za Komisją Egzaminacyjną II stopnia,

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 139 k.p.a w związku z art. 74h § 12 ustawy Prawo o notariacie poprzez nieuchylenie uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia pomimo naruszenia przez nią zakazu reformationis in peius w sytuacji, w której stanowisko WSA w Warszawie (stanowiące powielenie treści uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia) w sposób sprzeczny z treścią w/w przepisu wskazuje, iż znalezienie dodatkowych uchybień w pracy egzaminacyjnej przy jednoczesnym uznaniu argumentacji odwołującego co do części zarzutów skierowanych w stronę Komisji Egzaminacyjnej l stopnia nie stanowi pogorszenia jego sytuacji, co powoduje, iż postępowanie odwoławcze w sprawie oceny z egzaminu notarialnego będzie wyłączone w tej części spod jurysdykcji kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie zasady wyrażonej w art. 139 k.p.a.

w oparciu o art. 174 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie uchwały Komisji Egzaminacyjnej Il Stopnia pomimo naruszenia przez nią przepisów prawa materialnego, tj.

art. 74d § 3 pkt 1 ustawy Prawo o notariacie poprzez błędną jego wykładnię i uznanie przez WSA w Warszawie za Komisją Egzaminacyjną II stopnia, iż skala ocen pozytywnych z egzaminu notarialnego jest trzystopniowa, tj. reprezentowana poprzez ocenę bardzo dobra, ocenę dobrą oraz ocenę dostateczną z pominięciem, jako wyjściowej - oceny celującej, pomimo, iż w/w przepis ustawy Prawo o notariacie wskazuje, że ocena pracy egzaminacyjnej winna zaczynać się od oceny celującej, co powoduje w sposób nieuprawniony automatyczne obniżenie skali oceny o jeden stopień,

art. 74e § 2 ustawy Prawo o notariacie poprzez jego niezastosowanie a co za tym idzie niewzięcie pod uwagę przy ocenie pracy egzaminacyjnej właściwych przepisów oraz umiejętności ich interpretacji przez zdającego, co przejawiało się poprzez aprobatę WSA w Warszawie dla działań Komisji Egzaminacyjnej Il stopnia w zakresie w jakim dokonała ona obniżenia oceny Skarżącego, w sytuacji, w której: odstąpienie przez Skarżącego w projekcie aktu notarialnego w części I egzaminu od konieczności legitymowania się przez strony czynności prawnej decyzją Dyrektora Generalnego KOWR-u, o której mowa w art. 2b ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego wynikało (w stanie faktycznym wynikającym z kazusu egzaminacyjnego) z właściwego zastosowania przepisów tejże ustawy i było jednym ze sposobów rozwiązania zadania egzaminacyjnego - co nie powinno być negatywnie oceniane, w szczególności w kontekście rozbieżności w doktrynie,

Skarżący zaproponował alternatywne rozwiązanie zadania poprzez ustanowienie kuratora celem jak najlepszego zabezpieczenia interesu osoby małoletniej przy czynności notarialnej, co świadczy o realizacji zasad wynikających z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jak również znajomości przepisów ustawy Prawo o notariacie, a w szczególności art. 80 § 2 oraz 81 tejże ustawy,

Skarżący użył zamiennie pojęcie "działka" w miejsce "nieruchomość" w sytuacji, w której oba wyrażenie w stanie faktycznym wynikającym z kazusu mają tożsame znaczenie,

Komisja Egzaminacyjna II stopnia pominęła przy wskazaniu jako zasadnicze pozytywne walory pracy, takich jak prawidłowy tytuł aktu, prawidłowo sformułowane oświadczenie o poddaniu się egzekucji, taksie notarialnej w zakresie w jakim została ona częściowo naliczona.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia wniosła odpowiedź na skargę kasacyjną, argumentując, że podniesione przez skarżącego kasacyjnie zarzuty są niezasadne, wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Skarżący złożył pismo dnia 29 kwietnia 2022 r., ustosunkowujące się do odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnika Komisji Egzaminacyjnej II stopnia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie posiedzenia na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Dz. U. poz. 374 ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, prowadząc do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów prawa materialnego.

Rozpoczynając od oceny najdalej idącego zarzutu procesowego, tj. zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (punkt 1.a. petitum skargi kasacyjnej), należy uznać, że jest on zasadny.

Art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Naruszenie tego przepisu może zatem mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, w tym także gdy nie zawiera stanowiska co do przyjętego przez sąd stanu faktycznego, a więc gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie to, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a., musi być na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie NSA zasadnie zarzucił skarżący kasacyjnie, że do takiego naruszenia w tej sprawie doszło.

WSA w zaskarżonym wyroku oddalił skargę wniesioną przez skarżącego na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od egzaminu notarialnego z 31 marca 2021 r., w której ustalono negatywny wynik z egzaminu notarialnego M. W. z powodu niedostatecznej oceny w pierwszego projektu aktu notarialnego, wskazując, że kontrolowana przez Sąd uchwała organu była zgodna z prawem. Sąd w uzasadnieniu swojego wyroku nie wskazał na żadne uchybienia organu, stwierdzając, że w całości podziela jego pogląd i argumentację.

Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi jednak do wniosku, że zachodzi niespójność pomiędzy stanem faktycznym ustalonym przez organ, który stanowił podstawę wydania zaskarżonej uchwały, a stanem faktycznym powołanym w wyroku, a więc który stanowił podstawę wydanego wyroku. Niespójność ta dotyczy istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy elementu stanu faktycznego, a mianowicie wskazanego przez Sąd braku w rozwiązaniu zadania egzaminacyjnego w postaci niepowołania przez Skarżącego odpisu postanowienia sądu opiekuńczego zezwalającego na czynność w imieniu małoletniego. Sąd stosunkowo obszernie odniósł się do kwestii braku w pracy egzaminacyjnej Skarżącego tej zgody sądu opiekuńczego, wskazując jakie są skutki jego braku (nieważność czynności prawnej) i opisując stanowisko doktryny w tym przedmiocie (str. 21-22 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) i konkludując, że "W konsekwencji zasadnie, zdaniem Sądu, Komisja II stopnia uznała, że ten błąd uzasadnia obniżenie oceny o co najmniej jeden stopień".

Natomiast z treści zaskarżonej uchwały nie wynika, by organ ten brak w pracy egzaminacyjnej stwierdził i by uznał go za podstawę obniżenia oceny o co najmniej jeden stopień. Treść zaskarżonego wyroku jest zatem niejednoznaczna, nie wiadomo bowiem, czy Sąd pomimo że oddalił skargę i stwierdził, że w całości podziela pogląd organu, to jednak zakwestionował ustalony przez organ stan faktyczny, dostrzegając w pracy egzaminowanego inne braki, których nie dostrzegł organ. Wątpliwość tę pogłębia stwierdzenie zawarte na str. 21 uzasadnienia, że Sąd "podziela stanowisko organu, że w projekcie znajdują się na tyle poważne uchybienia przepisom prawa, w szczególności dotyczące braku powołania odpisu postanowienia sądu opiekuńczego zezwalającego na czynność w imieniu małoletniego oraz niekompletnego żądania złożenia wniosku wieczystoksięgowego, tj. bez wskazania dokumentów, które zostaną przesłane do sądu i bez wskazania uczestników postępowania wieczystoksięgowego, które – w połączeniu z innymi błędami i uchybieniami opisanymi szczegółowo na s. 7-10 zaskarżonej uchwały – nie pozwalały na wystawienie oceny pozytywnej".

Ta niespójność w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku powoduje, że nie jest jasne jaki stan faktyczny Sąd przyjął za podstawę swojego wyroku, co świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Jak o tym była mowa powyżej, obligatoryjnym elementami uzasadnienia wyroku jest zwięzłe przedstawienie stanu sprawy oraz wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozwala stwierdzić jakie ustalenia faktyczne stanowiły dla Sądu podstawę rozstrzygnięcia. Okoliczność, do której nawiązał Sąd w uzasadnieniu, tzn. czy w pracy egzaminacyjnej Skarżący zawarł istotny element rozwiązania w postaci postanowienia sądu opiekuńczego, czy też ten element pominął, stanowi okoliczność mogącą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro z uzasadnienia wyroku zdaje się wynikać, że Sąd uznał ten błąd za jeden z trzech istotnych, z których każdy obniżał ocenę o jeden stopień, a z kolei z treści rozstrzygnięcia organu nie wynika, by ten błąd wystąpił.

Zasadnie zarzuca też Skarżący kasacyjnie niejasność w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku co do ilości i rodzaju błędów popełnionych w zadaniu egzaminacyjnym przez Skarżącego, które Sąd uznał za zasadnicze i które obniżały ocenę z egzaminu. Mianowicie na str. 24 uzasadnienia Sąd wskazał, że dostrzegł 3 zasadnicze błędy, które rzutowały na ocenę pracy egzaminacyjnej wskazując, "Jako że każdy z tych trzech zasadniczych błędów prowadził do obniżenia oceny o jeden stopień, to biorąc za ocenę wyjściową ocenę bardzo dobrą (...) już te trzy podstawowe błędy powodowały wystawienie oceny negatywnej (...)". Z treści uzasadnienia wyroku poprzedzającej to stwierdzenie Sądu (str. 20-24) nie wynika jednak w sposób jednoznaczny jakie trzy błędy Sąd ma na myśli. Sąd opisuje bowiem dwa: pierwszy z nich, wskazany powyżej, dotyczący braku postanowienia sądu opiekuńczego (którego to braku nie stwierdził organ), a drugi dotyczący niepowołania zgody Dyrektora Generalnego KOWR-u (której wymóg w niniejszej sprawie był zresztą sporny, co potwierdziła Komisja II stopnia uwzględniając argumentację skarżącego). Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika zatem jednoznacznie, które z błędów popełnionych w pracy egzaminacyjnej Sąd uznał za zasadnicze, obniżające ocenę o jeden stopień. Tę wątpliwość potwierdza zestawienie treści uzasadnienia wyroku z treścią zaskarżonej uchwały, w której organ powołał się na trzy zasadnicze błędy pracy, ale odmienne. Także ta wątpliwość co do treści uzasadnienia wyroku ma zasadnicze znaczenie, skoro każde z "tych" trzech uchybień miało obniżać ocenę o jeden stopień, w konsekwencji prowadząc do oceny niedostatecznej.

Należy również podzielić wątpliwość skarżącego kasacyjnie co do sprostania przez Sąd wymaganiu prawidłowego uzasadnienia wyroku w kwestii przyjętej skali ocen z egzaminu notarialnego. Zasadnie zarzucił skarżący kasacyjnie, że Sąd nie uzasadnił wystarczająco z jakiego powodu za wyjściową uznał nie ocenę celującą, która jest najwyższą oceną przewidzianą w ustawie, lecz ocenę bardzo dobrą i tę ocenę obniżał o jeden stopień za kolejne uchybienia w pracy egzaminacyjnej, pomimo treści art. 74d § 3 pkt 1 ustawy Prawo o notariacie przewidującego pięciostopniową skalę ocen: od celującej do niedostatecznej. Nie stanowi wystarczającego uzasadnienia, pozwalającego na przeprowadzenie merytorycznej kontroli zaskarżonego wyroku, lakoniczne stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że "w przedmiotowej sprawie, jak wskazano powyżej, wykluczone było wyjście od oceny celującej dla skarżącego, gdyż ta zarezerwowana jest dla pracy wybitnej" (str. 32 uzasadnienia wyroku). Sąd nie wyjaśnił, na czym oparł przyjęte, jak się wydaje, założenie, że ocena celująca zarezerwowana jest dla pracy wybitnej i nie wyjaśnił czym miałby się charakteryzować "wybitny" akt notarialny. Rolą komisji egzaminacyjnej i komisji odwoławczej jest stwierdzenie czy zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza, w celu zapewnienia wykonywania zawodu zaufania publicznego przez osoby do tego należycie przygotowane. Ustawodawca przewidział 5-stopniową skalę ocen. Sąd nie wyjaśnił dlaczego pierwszą z tych ocen zarezerwował jedynie dla przypadków szczególnych, wyjątkowych ("wybitnych"), a nie dla prac egzaminacyjnych w pełni prawidłowych, tzn. w pełni gwarantujących realizację wskazanego celu egzaminu notarialnego czyli zapewnienia wykonywania zawodu zaufania publicznego przez osoby do tego należycie przygotowane.

Mając powyższe na uwadze należy zatem stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku, pomimo swojej pozornej obszerności, nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. W dużej części zawiera powtórzenie ogólnych uwag dotyczących specyfiki egzaminu notarialnego, jego celu oraz procedury przeprowadzania, natomiast jego treść odnosząca się do okoliczności niniejszej sprawy pozostawia zasadnicze wątpliwości co do istotnych elementów stanu faktycznego i podstawy prawnej, stanowiących podstawę wydanego rozstrzygnięcia, uniemożliwiając przeprowadzenie kasacyjnej kontroli zaskarżonego wyroku.

Tak sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku uniemożliwia jego kontrolę przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie daje bowiem możliwości prześledzenia rozumowania Sądu w celu dokonania oceny jego prawidłowości. Zawarte w uzasadnieniu wyroku motywy jakimi Sąd kierował się podejmując orzeczenie nie są jasne i nie pozwalają na kontrolę instancyjną w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Ponieważ zasadny okazał się zarzut naruszenia wskazanego powyżej przepisu prawa procesowego, przedwczesne byłoby dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny zasadności pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów procesowych oraz zarzutów materialnoprawnych. W ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd pierwszej instancji winien dokonać wnikliwej oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały i precyzyjnie wskazać w uzasadnieniu wyroku podstawę faktyczną i prawną wydanego rozstrzygnięcia oraz jej uzasadnienie, ustosunkowując się do argumentacji podniesionej w skardze, z uwzględnieniem wszystkich zasadniczych podniesionych w niej wątków i argumentacji podniesionej przez skarżącego zarówno w samej skardze, jak i w toku rozprawy przed sądem. Dopiero tak sporządzone uzasadnienie umożliwi kontrolę instancyjną wydanego wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).