Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 809/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 262
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 180 § 1, art. 186, art. 187, art. 235
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Babiarz /spr./ Sędziowie NSA Maria Serafin-Kosowska NSA Bożena Wieczorska Protokolant sek.sądowy T. Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2004 r. na rozprawie - sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]kwietnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że powyższa decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zarządza zwrot "A" Spółka z o.o. w M. kwoty 86,90 (słownie: osiemdziesiąt sześć i 90/100) złotych tytułem nadpłaconego wpisu, IV. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz "A" Spółka z o.o. w M. kwotę 250 (słownie: dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

SA/Rz 809/03

Uzasadnienie

W dniu (...) maja 2001 r. "A" Sp. z o. o. w M. (zwana dalej zakładami) zgłosiły do procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła konstrukcję stalową w elementach do montażu części samolotu 15 sztuk w tym: obejma profilu - 3 szt., przyrząd wiertniczy zebra - l szt., przyrząd montażowy z bramą brzegową - 4 szt., brama prześwitu - 6 szt., brama brzegowa /końcówka przyrządu/ - l szt. Do zgłoszenia celnego A. dołączyły wymagane w § 217 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji, skróconych i zgłoszeń celnych /Dz.U. Nr 104, poz. 1193 z późn.zm./ dokumenty tj.: pozwolenie, zabezpieczenie, fakturę, świadectwo EUR- 1, deklarację wartości celnej. W pozwoleniu na dokonanie odprawy czasowej z dnia 15 czerwca 2001 r. Nr R04/100410/00/ 000021 określono termin powrotnego wywozu lub nadania innego przeznaczenia celnego wskazanemu towarowi - na dzień 27 maja 2003 r.

W dniu 9 sierpnia 2002 r. A. wystąpiły z wnioskiem o zniszczenie powyższego towaru i w dniu 14 sierpnia 2002 r. Urząd Celny wydał takie pozwolenie. Czynności zniszczenia towaru dokonano w dniach 22-26 sierpnia 2002 r. co zostało potwierdzone protokołem.

We wniosku z dnia 9 września 2002 r. A. wniosły zgodnie z art. 64 § 4 kodeksu celnego, o uznanie zgłoszenia za nieprawidłowe /pole 38 - waga netto towaru/, ponieważ po zniszczeniu towaru i zwożeniu pozostałości okazało się, że ich waga wynosi 4.540 kg, a nie jak podano w zgłoszeniu 10.000 kg.

Do wniosku załączono:

- tłumaczenia na jęz. polski memorandum eksportera tj. firmy "B" z którego wynikało, że błąd wystąpił u eksportera ponieważ wagi stosowane w W. Brytanii /konstrukcja i dokumentacja z lat 70-tych/ wyrażone wówczas były w funtach, a nie kilogramach,

- protokół Nr 113/HZW/2002 z 11 września 2002 r., przyjęcia surowców wtórnych.

Decyzją z dnia (...) listopada 2002 r. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił uznania zgłoszenia celnego dokonanego na dokumencie JDA SAD E05/100410/00/000013 z dnia 30 maja 2001 r. za nieprawidłowe wskazując, że zgodnie z art. 64 § 2 kodeksu celnego obowiązkiem strony było przedstawić dokumenty wymagane do objęcia towaru wnioskowaną procedurą celną. Z dokumentów załączonych do zgłoszenia jak i do wniosku wynika, że w fakturze brak jest zapisu o wadze netto konstrukcji, w świadectwie EUR-1 określono ją na 10 ton, w dokumencie tranzytowym T2 VAB201083 z dnia 21 maja 2001 r. wagę netto określono na 12.200 kg /dostawa łączona/, faktura przewoźnika za transport obciążająca A. za przewóz towaru o wadze 12.200 kg. W tym stanie sprawy wezwano importera do przedłożenia dokumentów frachtowych i dokumentu CMR, których nie przedłożono. W związku z tym organ uznał, że podstawą do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem celnym są dane zawarte w tym zgłoszeniu /art. 65 § l i 2 kodeksu celnego/.

Od powyższej decyzji A. wniosły odwołanie argumentując, że wagę przyjęto zgodnie z dokumentami przedstawionymi przez kontrahenta brytyjskiego ponieważ gabaryty towaru uniemożliwiały importerowi jego zważenie. Przedstawione memorandum wyjaśnia przyczyny popełnionej omyłki.

Rozpatrując odwołanie Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia (...) kwietnia 2003 r. Nr (...) zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że wystąpienie przez A. z wnioskiem o uznanie zgłoszenia za nieprawidłowe po dokonaniu zniszczenia towaru, uniemożliwia organom celnym sprawdzenie i porównanie zawartych w zgłoszeniu celnym danych ze stanem faktycznym towaru. W czasie kontroli zgłoszenia celnego z załączonymi dokumentami waga netto towaru wpisana w polu 38 nie budziła żadnych wątpliwości. Wątpliwości te pojawiły się dopiero po zniszczeniu towaru i po przedłożeniu przez stronę dokumentów w tym faktury i dokumentu tranzytowego. Wątpliwości tych nie wyjaśnia do końca memorandum kontrahenta A z uwagi na zapisy o wadze w dokumencie tranzytowym. Przedłożenie pozostałych żądanych dokumentów, wątpliwości te wyjaśniłoby jednakże A. ich nie przedłożyły.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego zarzuciły organom naruszenie art. 210 ord. pod. polegające na zaniechaniu przedstawienia: faktów uznanych za udowodnione, dowodów, którym organ dał wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Powoływanie się na treść art. 64 § 2a kodeksu celnego przesądzającą o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu jest chybione skoro prawdziwość ta może być wzruszona w trybie art. 65 § 4 Kod.celn. Zdaniem Zakładów przedstawione memorandum jest wiarygodne, a organy nie wyjaśniły dlaczego odmówiły mu wiarygodności. Żądanie dalszych dokumentów i wskazywanie ich mocy dowodowej oznacza kreowanie legalnej teorii dowodowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Podkreślono, że wprawdzie art. 187 § l ord. pod. nakłada na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego to jednak nie zwalnia to strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji gdy nieudowodnienie określonej okoliczności może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzuty skargi, powtórzone za odwołaniem, koncentrują się na niewyjaśnieniu przez organ celny istoty sprawy, nieustaleniu i nierozpatrzeniu w sposób wystarczający całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz pominięcia w uzasadnieniu istotnych motywów wydanego rozstrzygnięcia poprzez niewskazanie przyczyn odmówienia wiarygodności dowodom wskazanym przez skarżącą Spółkę.

Stosownie do treści art. 262 Kodeksu celnego w sprawie mają odpowiednie zastosowanie przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Nie ulega wątpliwości, że podstawowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko wtedy istnieje możliwość prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego oraz ustalenia zakresu praw lub obowiązków strony tego postępowania.

Przepisy art. 122 i art. 187 § l Ordynacji podatkowej nakładają na organy celne - w celu realizacji zasady prawdy obiektywnej - obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym na podstawie art. 180 § l Ordynacji podatkowej jako dowód organy powinny dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Obowiązki te spoczywają nie tylko na organie I instancji ,ale także z mocy art. 235 Ordynacji podatkowej, na organie drugiej instancji rozpoznającym sprawę na skutek wniesionego odwołania, który zgodnie z art. 229 Ordynacji podatkowej władny jest przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające w celu uzupełnienia dowodów i materiałów albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Dopiero po pełnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy organ celny ocenia na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w myśl art. 191 Ordynacji podatkowej, czy dana okoliczność została udowodniona, a przed podjęciem decyzji wyznacza stronie trzydniowy (obecnie siedmiodniowy) termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, realizując obowiązek nałożony przez art. 200 § l w zw. z art. 123 Ordynacji podatkowej.

W niniejszej sprawie organ celny uznał, że podstawą do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem celnym są dane zawarte w zgłoszeniu celnym. Organ pominął całkowicie podnoszoną przez Spółkę okoliczność, iż wagę towaru ustalono na podstawie dokumentów przedłożonych przez kontrahenta brytyjskiego, nie ustosunkowując się do przedłożonego memorandum wyjaśniającego przyczyny popełnionej pomyłki.

Stanowisko to organ oparł na twierdzeniu, ze w czasie kontroli zgłoszenia

celnego z załączonymi dokumentami waga netto towaru nie budziła żadnych

wątpliwości. W przekonaniu organu to na stronie ciążył obowiązek wyjaśnienia

wątpliwości jakie pojawiły się dopiero po zniszczeniu towaru i po przedłożeniu

przez stronę faktury i dokumentu tranzytowego. Zdaniem organu jeżeli strona -

mimo wezwania - nie przedłożyła dokumentów mogących mieć wpływ na

odmienne załatwienie sprawy, to organ celny nie jest obowiązany poszukiwać

środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony.

Stanowisko to nie jest trafne. Po pierwsze nie można stronie czynić zarzutu z opóźnienia w złożeniu wniosku o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe a więc po zniszczeniu towaru skoro wcześniej importer był przekonany o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a wątpliwości pojawiły się dopiero po zważeniu pozostałości po zniszczeniu.

Po drugie z dokumentów przewozowych wynikałoby, że dostawa elementów konstrukcyjnych była dostawą łączoną. Skoro tak to należało podjąć czynności procesowe zmierzające do wyjaśnienia czy nie można ustalić wagi tych innych towarów transportowych przez przewoźnika.

Skoro znana jest waga dostawy łączonej to w ten sposób można byłoby ustalić wagę elementów konstrukcyjnych objętych niniejszą sprawą. Ponadto nie można wykluczyć z góry możliwości przeprowadzenia na atą okoliczność dowodu z opinii biegłego z zakresu tego rodzaju konstrukcji lotniczych dla ustalenia poniższych faktów.

W końcu organ celny zdaje się nie zauważać, że reguła dowodzenia o jakiej mowa w art. 6 kc odnosi się do stosunków cywilnoprawnych. W wypadku postępowania podatkowego nie można bowiem w ogóle mówić o "ciężarze dowodu". Zasadami dowodzenia w postępowaniu podatkowym rządzi art. 187 § l Ordynacji podatkowej. Jest to regulacja autonomiczna, która nie pozostaje w żadnym związku normatywnym z art. 6 k.c. (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2003r., III SA 2763/02, publ. POP 2004, Nr 4, poz. 74 z aprobującą glosą Bogumiła Brzezińskiego POP z 2004r., Nr 4, poz. 320). Z przepisu art. 122 Ordynacji podatkowej (zasada prawdy obiektywnej) oraz art. 187 § l Ordynacji podatkowej wynika bowiem, że obowiązek zgromadzenia dowodów co do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na organie podatkowym.

W niniejszej sprawie organ podatkowy ograniczył się do zdobycia dowodu "silniejszego" niż dowód przedkładany przez stronę, nie rozpatrując całego materiału dowodowego. Uznał, że wystąpienie przez Spółkę z wnioskiem o uznanie zgłoszenia za nieprawidłowe po dokonaniu zniszczenia towaru, uniemożliwia organom celnym sprawdzenie i porównanie zawartych w zgłoszeniu celnym danych ze stanem faktycznym towaru. Organ nie zauważył jednak, ze przedłożona przez Spółkę faktura za transport dotyczy dostawy łączonej. W takim wiec razie możliwie było - brew twierdzeniom organu - ustalenie spornej wagi towaru, poprzez ustalenie różnicy w wagach towarów o jakich mowa w dokumencie.

Wbrew twierdzeniom Dyrektora Izby Celnej nie ma znaczenia także to, czy Spółka zachowała się aktywnie w postępowaniu dowodowym i przedkładała stosowne dokumenty na poparcie swych twierdzeń, czy też zachowała się biernie. Organ miał możliwość czyniąc zadość zasadzie prawdy obiektywnej, ustalenia spornej wagi towaru, chociażby w ostateczności dopuszczając dowód z opinii biegłego z zakresu konstrukcji maszyn lotniczych. Stanowiło to punkt wyjścia dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

W uwzględnieniu naprowadzonych wyżej okoliczności Sąd w parciu o art. 145 § l pkt 1 "c" w związku z art. 135 p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczenie w przedmiocie niewykonania uchylonej decyzji oparto na podstawie art. 152 p.s.a, o kosztach orzeczono z mocy art. 200 i 225 p.s.a.