Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 705/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 133  par. 1,  art. 173  par. 1,  art. 174,  art. 175,  art. 176,  art. 183,  art. 184,  art. 188
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 123
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 35  ust. 1,  art. 50,  art. 51
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Dałkowska – Szary (spr.) sędzia del. WSA Wanda Zielińska - Baran Protokolant Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 844/09 w sprawie ze skarg E. O. i B. Ł. i M.Ł. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia (...) maja 2009 r. nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 844/09, po rozpoznaniu skargi B. i M. Ł. i E. O. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie (ZWINB) z dnia (...) maja 2009 r. nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. S. (PINB) z dnia (...) stycznia 2009 r. nr (...) oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

PINB wszczął na wniosek B. i M. Ł. postępowanie administracyjne w sprawie zgodności robót budowlanych z zatwierdzonym projektem, prowadzonych przez właściciela nieruchomości E. O. Po przeprowadzeniu w dniu 30 lipca 2004 r. oględzin budowy organ stwierdził, że realizowane na podstawie decyzji Prezydenta Miasta S. nr (...)z dnia (...) maja 2000 r. o pozwoleniu na budowę roboty polegające na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego, znajdującego się przy ul. P. (...) w S., o pomieszczenia mieszkalne z usługą w parterze (biuro dla potrzeb własnych) z wbudowanym garażem dwustanowiskowym, wykonywane są z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Inwestor dokonał zmian powodujących zwiększenie kubatury budynku i jego wysokości oraz zmian w elewacji i konstrukcji obiektu. Organ uznał te odstępstwa za istotne i na mocy art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2004 r. wstrzymał prowadzenie przedmiotowych robót oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni inwentaryzacji i oceny stanu technicznego wykonanych robót. Następnie po otrzymaniu żądanych dokumentów, decyzją z dnia (...) września 2004 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz projektowane zmiany w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a także oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w terminie do dnia 30 grudnia 2004 r. ZWINB utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy decyzją z dnia (...) listopada 2004 r.

Prezydent Miasta S., w związku z wydaniem przez PINB powyższej decyzji, decyzją z dnia (...) listopada 2004 r. uchylił swoją decyzję z dnia (...) maja 2000 r. o pozwoleniu na budowę. ZWINB utrzymał tę decyzję w mocy decyzją z dnia (...) lutego 2005 r.

W dniu 7 kwietnia 2005 r. inwestor przedłożył projekt zamienny rozbudowy przedmiotowego budynku.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) decyzją z dnia (...) kwietnia 2007 r. stwierdził nieważność ww. decyzji z dnia (...) września 2004 r. i (...) listopada 2004 r. organów nadzoru budowlanego I i II instancji, dotyczących nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

PINB po sprawdzeniu prawidłowości wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia (...) września 2004 r. i po usunięciu przez inwestora nieprawidłowości stwierdzonych w projekcie zamiennym, decyzją z dnia (...) maja 2008 r., na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Decyzja ta została uchylona decyzją z dnia (...) sierpnia 2008 r. przez ZWINB z uwagi na niezgodność projektu zamiennego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, wydaną dla przedmiotowej inwestycji.

PINB ponownie rozpoznając sprawę, postanowieniem z dnia (...) listopada 2008 r., nałożył na inwestora obowiązek usunięcia określonych nieprawidłowości w projekcie budowlanym, jednocześnie informując, że ich nieusunięcie będzie skutkować rozbiórką obiektu lub jego części. W związku z tym, że inwestor nie przedłożył poprawionego projektu budowlanego i nie uzyskał zgody organu na zmianę terminu usunięcia nieprawidłowości, PINB decyzją z dnia (...) stycznia 2009 r., na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, nakazał inwestorowi zaniechanie dalszych robót.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli inwestor E. O. oraz B. i M. Ł., współwłaściciele nieruchomości.

ZWINB decyzją z dnia (...) maja 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi częściową rozbiórkę rozbudowanej części przedmiotowego budynku w celu doprowadzenia do zgodności z decyzją Prezydenta Miasta S. nr (...) z dnia (...) września 1999 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, w zakresie usytuowania obiektu, z zachowaniem ustalonej, nieprzekraczalnej linii zabudowy oraz odległości obiektu od wschodniej granicy działki.

Organ II instancji stwierdził, że nie budzi wątpliwości, iż inwestor popełnił samowolę budowlaną odstępując w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego, ponieważ w myśl art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego zwiększenie kubatury i wysokości obiektu mieści się w katalogu odstępstw istotnych. W tej sytuacji w celu doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem ma zastosowanie najpierw art. 50 ust. 1 pkt 4, a potem art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

W przedmiotowej sprawie inwestor nie wykonał obowiązku nałożonego decyzją z dnia (...) września 2004 r., gdyż nie przedłożył projektu budowlanego zamiennego zawierającego projektowane zmiany w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym doprowadzenie do zgodności z decyzją z dnia (...) września 1999 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego. Obiekt wybudowano w odległości 1,20–1,30 m od granicy wschodniej działki, co narusza § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) oraz ustalenia decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ miał być zlokalizowany w odległości 1,5 m od tej granicy. Poza tym budynek wykracza częściowo poza ustaloną nieprzekraczalną linię zabudowy, co wynika z nierównoległości ustalonej linii zabudowy z linią jaką tworzą ściany frontowe budynku istniejącego i dobudowanego. Ponadto przedstawiony przez inwestora projekt zamienny nie uwzględnia robót budowlanych, jakie należy wykonać aby usunąć stwierdzone niedogodności. Uzasadnione jest więc, zdaniem organu, rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.

ZWINB wskazał, że orzeczenie organu I instancji, zgodne z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazujące zaniechanie dalszych robót nie jest prawidłowe, ponieważ akceptuje niezgodne z prawem usytuowanie budynku, a więc nie doprowadza inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Zakres robót budowlanych nakazany w decyzji jest tożsamy z zakresem robót, które powinny były zostać uwzględnione w projekcie budowlanym zamiennym. Dalsza realizacja inwestycji będzie możliwa po otrzymaniu pozwolenia od właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, dotyczących zamierzonych do wykonania dalszych robót.

Organ stwierdził, że przedmiotowy budynek ma wymiary większe niż w projekcie – jest wyższy, o większej kubaturze i powierzchni zabudowy, ale z uwagi na specyfikę budowy (rozbudowa istniejącego na tej samej działce budynku mieszkalnego), w świetle prawa administracyjnego, nie narusza interesów osób trzecich. Zgodnie z oceną stanu technicznego, jego konstrukcja została wykonana prawidłowo i nie stanowi zagrożenia dla istniejącej części budynku i otoczenia. Organ wskazał również, że uciążliwości spowodowane przedmiotową rozbudową dla współwłaścicieli nieruchomości, nie poparte naruszeniem prawa materialnego, należą do spraw cywilnych rozstrzyganych w sądach powszechnych.

B. i M. Ł. w skardze na powyższą decyzję wnieśli o jej uchylenie w części obejmującej merytoryczne rozstrzygnięcie nakazujące częściową rozbiórkę obiektu, zarzucając:

- naruszenie art. 3 ust. 11 i art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 36a ust.1 i 5 tej ustawy, polegające na uwzględnieniu w nakazie częściowej rozbiórki, tylko naruszenia w części decyzji z dnia (...) września 1999 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie usytuowania obiektu, w szczególności ustalonej nieprzekraczalnej linii zabudowy oraz odległości obiektu od wschodniej granicy działki z jednoczesnym pominięciem konieczności usunięcia istotnych odstąpień od projektu objętego pozwoleniem na budowę, takich jak przekroczenie wysokości budowanego obiektu o 2 m, zwiększenie kubatury obiektu, zmiana sposobu użytkowania części obiektu polegająca na wybudowaniu w miejsce tarasu pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi, zmiana obciążeń przy wjeździe do garażu przez poszerzenie wjazdu o 3 m (z 3 m do 6 m) i w związku z tym samowolne zajęcie pasa drogowego i przesunięcie słupów i belki nośnej ze strony wschodniej o co najmniej 1 m w kierunku zachodnim, a także naruszenia pkt. II i IV decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu polegającego na naruszeniu praw osób trzecich, m. in. przekroczeniu wewnętrznej granicy wynikającej z ustalonego postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia (...) września 1993 r., (...) sposobu korzystania z nieruchomości, na której prowadzona jest przedmiotowa budowa oraz wykonanie okien, balkonu i zejścia do ogrodu od strony południowej, co jest niezgodne z przepisami technicznymi, o których mowa w art. 7 Prawa budowlanego,

- naruszenie przepisów postępowania art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) polegające na pominięciu przy podejmowaniu decyzji wszystkich istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego,

- naruszenie prawa materialnego przez pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115) nakazującego przywrócenie stanu poprzedniego w przypadku zajęcia pasa drogowego.

Skargę na powyższą decyzję ZWINB z dnia (...) maja 2009 r. wniósł także inwestor. Wniósł w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucając naruszenie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, ponieważ stronie przypisuje się niewykonanie w terminie obowiązku, którego organ powiatowy nie nałożył w decyzji z dnia (...) września 2004 r. - obowiązek ten nałożono postanowieniem pozaustawowym z dnia (...) listopada 2008 r. Inwestor wskazał, że na skutek błędu architekta budynek jest źle posadowiony. Błąd ten tkwił już w projekcie będącym podstawą udzielenia zgody na budowę i dlatego strona przeoczyła takie posadowienie budynku. Obiekt wykonano w odległości 1,20-1,30 m od granicy wschodniej działki, z tym, że skarżącemu nie wskazano tej okoliczności jako elementu obowiązku doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Organy nadzoru w decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie uznały tej okoliczności za istotne odstąpienie, zatem budowa winna być dokończona z tym odstąpieniem.

W odpowiedzi na skargi ZWINB wniósł o ich oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku wskazał, że skarga B. i M. Ł. zasługuje na uwzględnienie, trafnie bowiem podnieśli oni, że w niniejszej sprawie naruszono przepisy prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 11 i art. 51 ust. 5, w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 36a ust. 1 i 5 Prawa budowlanego i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Jest to konsekwencja niewykonania obowiązku przez inwestora nałożonego na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, na podstawie decyzji z dnia (...) września 2004 r. i nie przedłożenia projektu budowlanego zamiennego zawierającego projektowane zmiany w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Skoro zatem organ przyjął, że doprowadzanie robót do stanu zgodnego z prawem, to m.in. doprowadzenie do zgodności z decyzją Prezydenta Miasta S. Nr (...) z dnia (...) września 1999 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, to tym samym pominął kwestię, jak wskazują skarżący, istotnego odstąpienia od projektu, w zakresie przekroczenia wysokości obiektu, zwiększenia jego kubatury, wybudowaniu w miejsce tarasu pomieszczenia na ludzi, poszerzenia wjazdu, wykonania okien, zejścia do ogrodu i balkonu.

Za uzasadniony uznać należy również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., gdyż w zaskarżonej decyzji nie uzasadniono dlaczego pominięto wszystkie istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ponadto Sąd stwierdził, odnośnie zarzutu naruszenia art. 36 ustawy o drogach publicznych, że organ całkowicie pominął tę kwestię przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, pomimo obowiązku odniesienia się do wszystkich podniesionych zarzutów.

Odnośnie natomiast skargi inwestora Sąd wskazał, że tryb postępowania zastosowany przez organy po stwierdzeniu dokonania przez niego samowoli budowlanej był prawidłowy. Nie ulega wątpliwości, że dopuścił się on samowoli budowlanej przy rozbudowie przedmiotowego budynku, odstępując w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego, gdyż tak należy traktować zwiększenie kubatury i wysokości budynku. Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2004 r. organ I instancji działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4, ust. 2, 3, 4, 5 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzone roboty budowlane i nakazał inwestorowi przeprowadzenie inwentaryzacji i ocenę stanu technicznego wykonanych robót. Następnie decyzją z dnia (...) września 2004 r. rozstrzygnięto o zobowiązaniu inwestora do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz projektowane zmiany w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji, z powodu nie wywiązania się przez inwestora z tych powinności, orzeczony został nakaz rozbiórki.

Skargą kasacyjną inwestor E. O. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:

1) błędną interpretację i wynikające w następstwie tej interpretacji błędne zastosowanie prawa materialnego - a to art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że sformułowanie w decyzji administracyjnej obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oznacza również wykonanie obowiązków nie nałożonych tą decyzją administracyjną, co spowodowało błędne zastosowanie tego przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jako dające organowi administracji możliwość wyszukiwania różnych obowiązków inwestora, które mają doprowadzić roboty do stanu zgodnego z prawem. W danej sprawie, rozważając zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego WSA winien stwierdzić niewłaściwe zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zaskarżanej decyzji organu II instancji i uznać, że nałożony na stronę obowiązek pierwszą decyzją dotyczył ściśle przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, wobec braku podania w decyzji określonych czynności lub robót budowlanych, nakładanie obowiązku wykonania tych czynności czy robót w tej sytuacji jest sprzeczne z prawem.

2) błędną interpretację i w następstwie błędne zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przez interpretację, że przedstawienie projektu budowlanego zamiennego może w sobie zawierać obowiązek spełnienia innych warunków pozwolenia na budowę i obejmować usunięcie błędnego posadowienia budynku na działce. Sąd winien właściwie zastosować sformułowanie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 i stwierdzić, że naprawienie błędnego posadowienia winno być nakazane przez "wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych", stwierdzonych przez organy nadzoru budowlanego jako odstąpienie od "innych warunków pozwolenia na budowę". W obu powyższych zarzutach podane są ewentualnie błędy co do interpretacji i błędne zastosowanie prawa materialnego, jest to bowiem dopuszczalne w orzecznictwie NSA. W danej sprawie jest to uzasadnione tym, co wynika z uzasadnienia wyroku, że Sąd I instancji nie rozważył w ogóle argumentacji strony wnoszącej niniejszą kasację. W uzasadnieniu jest rozważona i w istocie podzielana argumentacja prawna drugiej strony wnoszącej skargę od decyzji II instancji administracyjnej.

3) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy przez orzekanie na podstawie treści wydanej w sprawie decyzji, ale sprzed stwierdzenia jej częściowej nieważności. Stanowi to naruszenie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jak również naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowiącego, że "Sąd wydaje wyrok na podstawie (...) akt sprawy". Sąd winien orzekać na podstawie treści decyzji wydanej po stwierdzeniu częściowej nieważności.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Szczecinie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, powołując się na orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Po 54/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2004 r., sygn. akt IV SA 2017/03), że teza WSA w Szczecinie, iż wydając decyzję w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego organ nie ma obowiązku wykazania sposobu doprowadzenia wybranych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jest sprzeczna z tezami z podanych wyroków. Ponadto taka interpretacja ww. przepisu daje organom możliwość modyfikacji wybranych obowiązków inwestora jak i wręcz dokładania obowiązków odnośnie uchybień pierwotnie nie dostrzeżonych przez organy nadzoru budowlanego.

Inwestor wskazał również, że przedstawił projekt zamienny w istocie w takim zakresie, w jakim się ostała decyzja po stwierdzeniu jej nieważności. Jego zdaniem na podstawie ważnie istniejącej w obrocie prawnym decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie można nałożyć na niego obowiązków, o których wykonania domagają się współwłaściciele. W postanowieniu z dnia (...) listopada 2008 r. są podane trzy obowiązki. Obowiązek podany w pkt 3 jest praktycznie niewykonalny, gdyż oznacza w istocie usunięcie jednej ze ścian nośnych budynku. Problem zbyt bliskiego posadowienia ściany wschodniej pojawił się przy sporządzaniu projektu zamiennego.

Zdaniem inwestora problemem jest to, czy decyzja wydana w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, po częściowym stwierdzeniu jej nieważności przez GINB, daje możliwość uznania rozbiórki ściany jako jeden z obowiązków mieszczących się w ramach tej decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że orzekano na podstawie decyzji o treści sprzed stwierdzenia jej nieważności.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. Ł. wniosła o jej odrzucenie i zasądzenie od skarżącego na jej rzecz kosztów procesu według norm przepisanych, a w przypadku nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie, o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżącego na jej rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi wskazano, że kasacja nie kwestionuje prawidłowości samego wyroku, który zgodnie z żądaniem skarżącego uchylił decyzję ZWINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB. Skarga kasacyjna jest w istocie polemiką z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku i zmierza do uzyskania przez skarżącego innego, korzystnego dla niego uzasadnienia. Z jej treści nie wynika, aby skarżący żądał zmiany samej sentencji. W tej sytuacji, wobec braku przedmiotu zaskarżenia, powinna być odrzucona. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi kasacyjnej B. Ł. podzieliła stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 ustawy. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Na wstępie należy wskazać, że wbrew odmiennemu stanowisku B. Ł. skarga kasacyjna złożona przez E. O. jest dopuszczalna, spełnia wymogi art. 173 § 1 , art. 174, art. 175 i art. 176 p.p.s.a. zaskarża bowiem w całości wyrok z dnia 26 listopada 2009r. wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie i zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Szczecinie. Zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek o jej odrzucenie nie jest zatem uzasadniony.

Przechodząc do rozpatrzenia zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów, należy stwierdzić, że są one nieuzasadnione.

Nietrafny jest podniesiony na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczący dokonania przez Sąd niewłaściwej wykładni i w konsekwencji błędnego zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

W niekwestionowanym stanie faktycznym sprawy wskazać należy, że skoro w toku postępowania administracyjnego ustalono, iż inwestor w trakcie robót budowlanych w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę, to bez wątpienia zachowanie takie wypełnia hipotezę przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Taka sytuacja faktyczna uprawniała organ nadzoru budowlanego do nałożenia na inwestora obowiązku przedstawienia projektu zamiennego.

Nie można przy tym uznać - jak domaga się tego skarżący - że sam fakt przedłożenia projektu zamiennego legalizuje samowolnie wykonane roboty budowlane i nakłada na organ obowiązek wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego. Dopiero bowiem treść przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego stanowić może wyznacznik dalszego postępowania organów nadzoru budowlanego. Nie można przy tym wykluczyć, iż w przypadku, gdy inwestor sporządzi i przedstawi zamienny projekt budowlany, którego założenia nie będą odpowiadały przepisom techniczno-budowalnym, orzeczony zostanie nakaz rozbiórki obiektu.

W wyroku NSA z dnia 16 marca 2009, II OSK 357/08, wyrażono trafny pogląd, iż organ administracji nie ma możliwości przed sporządzeniem projektu budowlanego zamiennego przeprowadzenia pełnej oceny dokonanych robót budowlanych pod względem ich zgodności z prawem. Do dokonania tej oceny niezbędne jest bowiem wykonanie przez uprawnioną osobę projektu zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. Obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu zamiennego w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także zapewniający doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Obowiązkiem organu jest natomiast sprawdzenie projektu zamiennego w zakresie określonym w art. 35 ust. 1, mającym zastosowanie odpowiednio na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Dopiero zatem treść przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego stanowić będzie wyznacznik dalszego postępowania organów nadzoru budowlanego. Podobne stanowisko zajął wcześniej NSA w wyroku z dnia 25 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1087/07.

Takie właśnie postępowanie zostało podjęte przez PINB w wydanym na podstawie art. 123 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego postanowieniu z dnia (...) listopada 2008r., którym organ ten nałożył na inwestora obowiązek usunięcia określonych nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym, jednocześnie informując, że nieusunięcie ich skutkować będzie rozbiórką obiektu lub jego części.

Wbrew temu, co podnosi się w skardze kasacyjnej, jeżeli okaże się, że zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego będzie niemożliwe ze względu na jego sprzeczność z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego czy z przepisami techniczno-budowlanymi organ nadzoru budowlanego jest na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego uprawniony do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wykładnia przepisu art. 51 Prawa budowlanego prowadzi bowiem do przyjęcia stanowiska, iż przez niewykonanie obowiązku określonego w ust. 1 pkt 3 tego artykułu należy rozumieć także sytuację, w której co prawda przedstawiono zamienny projekt budowlany, ale projekt taki, jako niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego czy też z przepisami techniczno-budowlanymi nie mógł zostać zatwierdzony. Inna interpretacja przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego wypaczałaby istotę postępowania naprawczego (doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem) i wyłączałaby możliwość orzekania na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.

W świetle powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, który to przepis został prawidłowo zastosowany i zinterpretowany. Powołane przez skarżącego na poparcie zarzutów orzeczenia WSA zapadły w innych stanach faktycznych i nie odnoszą się do niniejszej sprawy.

Nie doszło także do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania. Przede wszystkim nie mógł być naruszony przez Sąd I instancji przepis art. 174 pkt. 2 p.p.s.a., wskazujący jedynie podstawy skargi kasacyjnej. Zgodnie z przepisem art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższego nie może odnieść zamierzonego skutku również zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd bowiem powołał się na decyzję PINB z dnia (...) września 2004r. znajdującą się w aktach sprawy, a przytoczenie jej treści nie miało wpływu na wynik sprawy.

Na marginesie wskazać należy, że decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2004r. i (...) maja 2004r. stwierdzające częściową nieważność decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia (...) listopada 2004r. i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. S. zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2011r., sygn. akt II OSK 439/11 wydanym w trybie art. 188 p.p.s.a.

Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji