Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1101/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit a, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 92 a ust. 10
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ AWSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi O. K na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego O. K. kwotę 580 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1101/20

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi O. K. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z [...] lipca 2020 r. nr [...] dotycząca nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Jak wynika z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: PWITD) ustalił, że [...] kwietnia 2019 r. przy ul. [...] w Rzeszowie funkcjonariusze Policji z Komendy Miejskiej Policji przeprowadzili kontrolę pojazdu samochodowego Opel Corsa nr rej. [...]. Funkcjonariusze zostali wezwani na miejsce kontroli przez pasażera tego pojazdu po wykonaniu usługi okazjonalnego przewozu drogowego osób samochodem osobowym, zamówionej przez aplikację Bolt (Taxify) na trasie R., ul. [...], ul. [...]. Kierującym kontrolowanym pojazdem był O. K., który we własnym imieniu wykonywał usługę okazjonalnego przewozu pasażerów nie posiadając na dzień kontroli ważnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ani ważnego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy pojazdów kategorii B.

Mając na uwadze powyższe ustalenia PWITD decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...]nałożył na O. K. karę pieniężną w wysokości 2000 zł z uwagi na naruszenie art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140, dalej: u.t.d.), tj. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, sankcjonowane na podstawie lp. 4.2 załącznika nr 4 do ustawy karą w wysokości 1000 zł oraz naruszenie art. 92a ust. 8 u.t.d., tj. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, sankcjonowane na podstawie lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy karą w wysokości 1000 zł.

W odwołaniu od decyzji PWITD reprezentujący O. K. adwokat zarzucił zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. czy wykonywane przez ukaranego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej której w istocie on nie prowadzi, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego, brak odniesienia do jego twierdzeń wskazujących że kontrolowany przejazd wykonywany był w imieniu firmy A. Sp.k. z/s w R. i uznanie, że przedmiotowy przejazd wykonywany był w imieniu odwołującego, podczas gdy PWITD decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...] umorzył wobec niego postępowanie związane z naruszeniami u.t.d., uznając za udowodniony fakt współpracy pomiędzy nim a Spółką. W ocenie pełnomocnika, niezasadne było wymierzenie kary pieniężnej w sytuacji, w której czynności podejmowane przez ukaranego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym nie był on obowiązany do legitymowania się ani orzeczeniem lekarskim ani psychologicznym. Zarzucił ponadto niezgodne z prawem wymierzenie kar w łącznej kwocie przekraczającej 12 000 zł, albowiem PWITD decyzją nr [...]wymierzył odwołującemu się dodatkowo karę w wysokości 12 000 zł, zaś oba stwierdzone przez PWITD naruszenia wynikają z jednej przeprowadzonej [...] kwietnia 2019 r. kontroli, stwierdzonej jednym protokołem.

Opisaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2020 r. GITD utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w całości, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: k.p.a.) oraz art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j ust. 1-4, art. 39k ust. 1-3, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 u.t.d. oraz lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.

Wyjaśnił, że zgodnie z art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta posiada określone w tym przepisie kwalifikacje. Stosownie do art. 39j ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie z art. 39k ust. 1 u.t.d, kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie z art. 39m u.t.d., wymagania o których mowa w art. 39a-39l stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Wg art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 zł (ust. 4). Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. W myśl lp. 4.2 tego załącznika, wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1000 złotych. Także wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje - stosownie do lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. - nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1000 złotych.

Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 20 grudnia 2017 r. C-434/15 poddał analizie charakter usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest aplikacja Taxify, czy chociażby obecny Bolt i wskazał, że usługę pośrednictwa która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców.

Z ogólnych warunków przewozu pasażerów zawartych m.in. na stronie internetowej aplikacji Bolt wynika, że partnerzy nie świadczą usługi transportowej. Usługi te świadczone są przez kierowców w ramach umowy z klientem dotyczącej przewozu pasażerów. Kierowcy zatem świadczą usługi transportowe w sposób niezależny (osobiście lub za pośrednictwem firmy) jako dostawcy usług gospodarczych i profesjonalnych i to oni ponoszą odpowiedzialność za zrealizowane przewozy osób niezgodnie z przepisami prawa. Ponadto jak wynika z uregulowań dotyczących korzystania z aplikacji Bolt, partnerzy czy też firmy pośredniczące nie tylko dokonują czynności faktycznych polegających na pobieraniu opłaty za przewóz od pasażerów i wypłacaniu odpowiedniej części kierowcom w zamian za wykonane przez nich przewozy, ale poprzez zapewnienie kierowcy dostępu do aplikacji Bolt za wynagrodzeniem pośredniczą w kojarzeniu pasażerów z kierowcą.

W pkt 4.1 regulaminu dotyczącego Ogólnych warunków dla kierowców, dostępnego na stronie internetowej, wskazano, że użytkownik niniejszym gwarantuje świadczenie usług transportowych zgodnie z warunkami ogólnymi, umową oraz przepisami i regulacjami obowiązującymi w państwie, w którym świadczy usługi transportowe. Należy pamiętać, iż kierowca ponosi pełną odpowiedzialność za wszelkie naruszenia lokalnych przepisów i wykonawczych, które mogą wynikać ze świadczenia usług transportowych. Ponadto w pkt 4.2 regulaminu dodano wprost: musisz posiadać wszystkie licencje (w tym ważne prawo jazdy), zezwolenia, ubezpieczenie samochodu, ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej (jeśli dotyczy), rejestracje, certyfikaty i inne dokumenty wymagane w danej jurysdykcji do świadczenia usług transportowych. Twoim obowiązkiem jest utrzymanie ważności wszystkich wyżej wymienionych dokumentów. Bolt zastrzega sobie prawo do zażądania, abyś przedstawił dowody i przedłożył do wglądu wszystkie niezbędne licencje, pozwolenia, zezwolenia, uprawnienia, rejestracje i certyfikaty.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zebrany materiał dowodowy, tj. protokół kontroli, protokół przesłuchania kierowcy i pasażera oraz okazana podczas kontroli dokumentacja jednoznacznie potwierdził wykonywanie przez O. K. w dniu [...] kwietnia 2019 r. pojazdem marki OPEL CORSA o nr rej. [...] usługi przewozu osób – przewozu okazjonalnego w R. Istotne dla oceny stanu faktycznego sprawy jest ustalenie, że za usługę przewozu osób zamówioną przez pasażera za pośrednictwem aplikacji Bolt zrealizowaną przez odwołującego została od pasażera (bezgotówkowo) pobrana opłata w wysokości 5 zł, czego świadomy był zarówno pasażer, jak i kierowca. Nie można zatem w tym przypadku mówić o przewozie grzecznościowym ani koleżeńskim, a zatem świadczenie tej usługi wymagało posiadania licencji uprawniającej do wykonywania przewozu osób oraz legitymowania się dokumentem o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, które nie zostały przedstawione. Kierowca w chwili kontroli nie okazał żadnego z tych dokumentów wydanych na jego rzecz, dysponował jedynie kserokopią wypisu nr 004 z licencji wydanej dla Spółki. Ponadto kierowca nie przedstawił też w chwili kontroli żadnej umowy czy innych dokumentów zawartych z firmą "Bolt" czy też innym podmiotem (partnerem) z których wynikałoby, że świadczy on usługę przewozu w imieniu jakiegoś konkretnego podmiotu. Przesłana przez pełnomocnika kserokopia umowy zlecenia nie stanowi wystarczającego dowodu wskazującego na wykonywanie przedmiotowego przewozu na rzecz innego podmiotu. Skarżący wykonując usługi w zakresie transportu drogowego realizował je we własnym imieniu i na swoją rzecz.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu GITD zważył, iż są niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. Organ I instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest spójny i wiarygodny. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 16 maja 2013 r. II SA/Op 529/12, Legalis nr 771068: wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Co więcej, obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Tym samym brak posiadania statusu przedsiębiorcy nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie.

Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie u.t.d. są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Jednocześnie strona może wystąpić do GITD z wnioskiem o umorzenie kary w całości lub w części, rozłożenie na raty lub odroczenie terminu jej płatności.

W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Strona nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie, iż w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność za popełnienie naruszeń (brak wpływu na powstanie naruszeń), a jej pełnomocnik w odwołaniu ograniczył się wyłącznie do przedstawienia tez kwestionujących odpowiedzialność strony.

W skardze na decyzję GITD z [...] lipca 2020 r. pełnomocnik O. K. zarzucił:

1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli,

2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego,

3) naruszenie przepisów prawa materialnego które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem,

4) naruszenie przepisów prawa materialnego które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem,

5) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 92a ust. 10 u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4 w/w ustawy, podczas gdy za ten sam czyn będący przedmiotem kontroli wymierzono mu karę pieniężną w wysokości 12 000 zł zgodnie z decyzją PWITD z [...] czerwca 2019 r. nr [...];

6) naruszenie przepisów postępowania które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Bolt; art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Mając na uwadze podniesione zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.

Podniósł, że skarżący nie tylko nie posiadał statutu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez niego czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej. Przede wszystkim nie otrzymał on wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem skarżącego możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera przez platformę internetową kojarzącą kierowcę z osobą trzecią, a zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej Bolt (nie zaś na rzecz kierowcy). Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową Bolt, karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przejeździe. Dzieję się to jednak nie na rzecz kierującego, ale na rzecz Bolt.eu. Sam fakt jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania czy ciągłości. Zdaniem skarżącego, nie sposób mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej w sytuacji, w której dokonał jednorazowego przewozu. Innymi słowy, z samego faktu, że wykonał przejazd na określonej trasie, za którą pasażer miał uiścić opłatę (zresztą nie na rzecz skarżącego) w żaden sposób nie wynika, że czynności wykonywane przez skarżącego nosiły znamiona ciągłości czy zorganizowania - a więc elementów niezbędnych, by uznać je za czynniki świadczące o wykonywaniu działalności gospodarczej w postaci transportu drogowego oraz przewozu okazjonalnego. Konsekwencją stwierdzenia, że skarżący: 1) nie wykonywał krajowego transportu drogowego oraz, że 2) nie wykonywał ani nie wykonuje pracy na stanowisku kierowcy musi być uznanie, że nie podlega obowiązkom posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ani orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Cytowane przez organ przepisy dające podstawę do nałożenia kar objętych zaskarżoną decyzją nie mogą być przeto adresowane do skarżącego w ustalonym przez organ stanie faktycznym sprawy i wskazują na zupełne niezrozumienie istoty oraz funkcji tychże przepisów w systemie prawnym.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Dokonana przez Sąd pod względem opisanych wyżej kryteriów kontrola objętej skargą decyzji GITD z [...] lipca 2020 r. doprowadziła do uznania zasadności skargi z powodu naruszenia mającego wpływ na wynik sprawy przepisu prawa materialnego.

Decyzją tą GITD utrzymał w mocy decyzję PWITD z [...] lipca 2019 r. nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2000 zł za wykonywanie okazjonalnego przewozu drogowego osób bez posiadania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego - odpowiednio o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych - do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Powyższe związane było ze stwierdzeniem, że skarżący 3 kwietnia 2019 r. – wykonując we własnym imieniu krajowy transport drogowy – przewiózł zarobkowo pasażera pojazdem marki Opel Corsa nr rej. [...] w R. z ul. [...] na ul. [...]. Usługa przewozu została zamówiona i opłacona za pośrednictwem aplikacji internetowej "BOLT" służącej do kojarzenia pasażera z kierującym pojazdem deklarującym zamiar realizacji przejazdu po określonej trasie.

Stanowiąca materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie u.t.d. określa m.in. zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego i niezarobkowego przewozu drogowego (krajowego oraz międzynarodowego), a także odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 2).

Definicja legalna krajowego transportu drogowego zawarta jest w art. 4 pkt 1 u.t.d. i oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; zgodnie z pkt 6a tego artykułu, przewozem drogowym jest transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1).

Z kolei, przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 11 u.t.d); przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w u.t.d. i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe, Dz. U. z 2018 r., poz. 2244 (art. 4 pkt 7 u.t.d.), przewóz regularny specjalny – to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (art. 4 pkt 9 u.t.d.), zaś przewóz wahadłowy – to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie warunków dodatkowo opisanych w tym przepisie (art. 4 pkt 10 u.t.d.).

Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne związane z tym przewozem czynności powinien zastosować się do obowiązków i warunków wykonywania przewozu drogowego, przez które należy rozumieć obowiązki lub warunki wynikające tak z przepisów u.t.d., jak i innych aktów prawnych szczegółowo wymienionych w art. 4 pkt 22 u.t.d.

Takim przepisem jest m.in. art. 39j ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Analogicznie, wg art. 39k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Także w świetle art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma m.in. przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W myśl art. 39m u.t.d., wymagania, o których mowa w art. 39a-39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Skarżący O. K. w toku kontroli po dokonanym [...] kwietnia 2019 r. pojazdem marki Opel Corsa nr rej. [...] w ramach krajowego transportu drogowego okazjonalnym, zarobkowym przewozie pasażera w R. z ul. [...] na ul. [...] nie okazał orzeczenia lekarskiego potwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na stanowisku kierowcy, jak też orzeczenia psychologicznego potwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy; orzeczenia takie nie zostały także przez niego przedłożone w toku postępowania. Tym samym - w ocenie Sądu - co do zasady trafnie uznały orzekające w sprawie organy o nałożeniu na niego jako osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym (a jednocześnie kierującego i wykonującego przewóz we własnym imieniu i na swoją rzecz) kary pieniężnej w wysokości 2000 zł na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. oraz Ip. 4.2. i Ip. 4.3. załącznika nr 4 do tego aktu.

W związku z podnoszonymi przez skarżącego zarzutami, iż podejmowane przez niego czynności nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej a przez to nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, Sąd podziela również stanowisko organu I i II instancji, że okoliczność, czy dokonujący przewozu osób widnieje w ewidencji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą jest obojętna z punktu widzenia odpowiedzialności za naruszenie normujących to przepisów. W orzecznictwie sądowym na tym tle ugruntowane jest już stanowisko, że z regulacji u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu (obecnie zasady prowadzenia takiej działalności określa ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, Dz. U. z 2019 r., poz. 1292 ze zm.). Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w praktyce byłoby niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie prowadzenie jej na podstawie licencji. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. Z art. 4 pkt 3 lit. a) u.t.d. wynika zresztą, że transportem drogowym jest każdy (faktyczny) przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej niepolegającej na wykonywaniu transportu drogowego, o ile nie stanowi przewozu na potrzeby własne (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 kwietnia 2019 r. II GSK 701/17 - LEX nr 2680146). Tym samym podmiotem wykonującym transport drogowy jest nie tylko ten kto podejmuje i wykonuje tego rodzaju działalność gospodarczą zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ale także ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego chociaż nie dopełnił warunków niezbędnych do legalnego wykonywania tej działalności gospodarczej. Skoro więc w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości fakt odpłatnego wykonania przez skarżącego przewozu drogowego pasażera bez posiadania stosownego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, to spełnione zostały przesłanki do nałożenia na niego w związku z tym kary pieniężnej. Jak słusznie zresztą zauważył GITD w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wg "Ogólnych warunków dla kierowców" jakie przewiduje aplikacja Bolt, to kierowca ponosi pełną odpowiedzialność za wykonywaną przez siebie usługę przewozu i do niego należy zadbanie, by posiadał wszystkie wymagane prawem dokumenty pozwalające na legalne świadczenie usług transportowych.

Odpłatnego charakteru przewozu i odpowiedzialności skarżącego z powyższego tytułu nie wyłącza brak dokonania płatności przez pasażera bezpośrednio na rzecz kierowcy i jej zrealizowanie w trybie automatycznym po zakończeniu przewozu poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji Bolt; istota jej działania polega bowiem na tym, że firmy pośredniczące umożliwiając za pośrednictwem tej aplikacji kojarzenie za wynagrodzeniem pasażerów z kierowcą dokonują czynności faktycznych polegających na pobieraniu opłaty za przewóz od pasażerów i wypłacaniu odpowiedniej jej części kierowcom. Podejmując się realizacji przewozu skarżący niewątpliwie działał zatem w celu zarobkowym, czego nie zmienia łącząca go z B. umowa zlecenia z [...] marca 2019 r., na podstawie której następowało między nimi rozliczenie za dokonane za pośrednictwem aplikacji przejazdy; z umowy tej w sposób jednoznaczny wynika, że jej przedmiotem jest wykonywanie w sposób samodzielny przez zleceniobiorcę usług przez platformę Uber oraz Taxify /obecnie Bolt/ w formie elektronicznej przez czas trwania umowy, w czasie i miejscu wybranym przez zleceniobiorcę (§ 1), za wynagrodzeniem zleceniobiorcy w wysokości według cennika platformy Uber, Taxify, pomniejszone o prowizję Uber, Taxify oraz zleceniodawcy, który także pobiera od zleceniobiorcy opłatę za obsługę i prowadzenie kont na tych aplikacjach (§ 3). Powyższe świadczy, że działanie kierowcy korzystającego z w/w aplikacji nastawione jest na ciągłość działania i ma charakter zarobkowy, czego nie wyklucza, że środki pieniężne za wykonane przejazdy nie pochodzą bezpośrednio od pasażerów, lecz są przekazywane przez pośredników. Oceny tej nie zmienia powoływanie się przez skarżącego na fakt dysponowania kserokopią wypisu nr 004 z licencji wydanej dla A. Sp. k. z/s w R. i nawiązywanie w drodze analogii do decyzji PWITD z [...] lipca 2019 r. nr [...] o umorzeniu w całości względem niego postępowania za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, a także bez posiadania stosownego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, co pozostawało w związku z kontrolą przeprowadzoną [...] kwietnia 2019 r. w R. na parkingu przy hotelu [...] w następstwie wykonania należącym do niego samochodem Opel nr rej. [...] usługi transportowej przewozu osób. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji, w postępowaniu tym pozyskano dowód w postaci faktury potwierdzającej, że podmiotem świadczącym usługę transportową była w/w Spółka; w toku niniejszego postępowania skarżący nie przedstawił zaś żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że usługę przewozu świadczy w imieniu innego podmiotu.

Na kanwie rozpoznawanej sprawy, skarżący jako podmiot wykonujący przewóz drogowy, działający w sposób zorganizowany i na własny rachunek, miał zatem obowiązek legitymowania się ważnymi badaniami lekarskimi i psychologicznymi.

Nakładając na skarżącego karę pieniężną za brak stosownego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego organy nie wzięły jednak pod uwagę treści art. 92a ust. 10 u.t.d., zgodnie z którym "jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1".

Przepis ten kształtuje zasady wymiaru kary podmiotowi, który narusza przepisy u.t.d. jednocześnie jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Jeśli więc ten sam czyn realizuje znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d., karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Poprzez ten sam czyn w kontekście art. 92a ust. 10 u.t.d. należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo - czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy. Ramy czasowe weryfikowanego działania jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w załącznikach nr 3 i nr 4 do ustawy, a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (art. 92a ust. 2 u.t.d.), to karę - stosownie do art. 92a ust. 10 u.t.d. - można wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za naruszenia określone w załączniku nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń, o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 4 do ustawy (por. m.in. wyrok WSA w Łodzi z 29 lipca 2020 r. III SA/Łd 1/20 – LEX nr 3049986 i wyrok WSA w Szczecinie z 15 października 2020 r. II SA/Sz 199/20 - LEX nr 3074570).

W tym kontekście należy zauważyć, że w związku z tym samym zdarzeniem którego dotyczy rozpoznawana sprawa, PWITD decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...] (znajdującą się w aktach administracyjnych sprawy) – wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. – nałożył na O. K. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (Ip. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (Ip. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.).

Ponieważ za ten sam czyn opisany w protokole kontroli z 3 kwietnia 2019 r. wymierzono skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za delikty określone w załączniku nr 3 do ustawy (jako podmiotowi wykonującemu przewóz drogowy), jak i na podstawie art. 92 ust. 2 u.t.d. za delikty określone w załączniku nr 4 do ustawy (jako osobie wykonującej czynności związane z przewozem drogowym), jako zasadny jawi się zarzut skargi pominięcia przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy normy kolizyjnej zawartej w art. 92a ust. 10 u.t.d., która w zaistniałym stanie faktycznym powinna znaleźć zastosowanie.

Ubocznie zaznaczenia wymaga, że niezależnie od wprost sformułowanego zarzutu skargi naruszenia zaskarżoną decyzją art. 92a ust. 10 u.t.d., już w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniesiono (pkt 5) – wskazując właśnie na decyzję PWITD z 25 czerwca 2019 r. - naruszenie art. 92a ust. 3 u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kar w łącznej kwocie przekraczającej 12 000 zł za naruszenia wynikające z jednej kontroli przeprowadzonej 3 kwietnia 2019 r.; mimo że pośrednio mogło okazać się to pomocne dla właściwego rozstrzygnięcia sprawy, organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji do tego zarzutu nie odniósł się.

Dodatkowo należy podkreślić, że WSA wyrokiem z [...] listopada 2020 r. [...] oddalił skargę O. K. na decyzję GITD z [...] czerwca 2020 r. nr [...], utrzymującą w mocy w/w decyzję PWITD z [...]czerwca 2019 r. (w uzasadnieniu tego wyroku Sąd stanął na stanowisku co do odpłatnego charakteru realizowanych przez skarżącego poprzez aplikację Bolt /Taxify usług przewozu pasażerów, mających charakter zorganizowany i ciągły, świadczonych we własnym imieniu, które to działanie mieściło się w ramach wykonywania krajowego transportu drogowego osób).

Z podanych wyżej względów - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. - orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji GITD z [...] lipca 2020 r.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań.

O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi oraz wynagrodzenie reprezentującego skarżącego pełnomocnika orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.