Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 882/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Małgorzata Fita WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania E. W. od decyzji Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie (dalej jako PCPR) z dnia [...] lipca 2016 r. wydanej w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej jako PFRON), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji odmówił przyznania stronie dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych ze środków PFRON. Wskazał, że w dniu 7.10.2015 r. E. W. złożyła do PCPR wniosek o dofinansowanie ze środków PFRON na remont i przystosowanie schodów. Po uzyskaniu oceny Komisji ds. oceny wniosków działającej przy PCPR w, Dyrektor PCPR poinformował stronę o jego negatywnym rozpatrzeniu. E. W. złożyła odwołanie. Na odwołanie to PCPR udzieliło odpowiedzi negatywnej, podtrzymując pierwotną argumentację.

Następnie E. W. złożyła skargę do WSA w Lublinie na bezczynność i rażące naruszenie prawa przez organ. Skarga ta została odrzucona postanowieniem WSA w Lublinie z 23.03.2016 r., sygn. akt III SAB/Lu 7/16.

W tych okolicznościach strona ponowiła skargę na bezczynność i rażące naruszenie prawa, występując z nią do SKO. Postanowieniem z [...].05.2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że w sprawie doszło do przewlekłości, jednak nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa. W tych okolicznościach organ został zobowiązany do załatwienia sprawy w terminie 30 dni.

W dniu 8 lipca 2016 r. PCPR wydał decyzję, w której odmówił E. W. przyznania dofinansowania. W uzasadnieniu wskazano, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie wskazuje, iżby przyczyną niepełnosprawności były problemy z poruszaniem się. Wnioskowany zakres prac miałby obejmować remont istniejących schodów wewnątrz domu, co oczywiście nie likwiduje barier architektonicznych oraz nie ułatwia swobody ruchu. Taki zakres prac posłuży wyłącznie podniesieniu standardu użytkowego oraz walorów estetycznych tej części domu wnioskodawczyni. Podkreślono też, że zaświadczenie lekarskie wydane wyłącznie z powodu urazu ortopedycznego, nie może stanowić o trwałym uszczerbku narządu ruchu, a tylko taki uszczerbek kwalifikuje do przyznania dofinansowania.

Od decyzji tej odwołanie wniosła strona. Wskazała, że podstawą wniosku była w istocie niepełnosprawność ruchowa, związana ze schorzeniami neurologicznymi, do czego organ nie odniósł się w swojej informacji. Schorzenia neurologiczne często bowiem wiążą się z trudnościami w poruszaniu się.

Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło brzmienie art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d) ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, § 6 pkt 1, § 10 pkt 1, § 12 ust. 1 pkt 3b rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25.06.2002 r. w sprawie określenia rodzaju zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Na tej podstawie stwierdziło, że dofinansowanie ze środków Funduszu na likwidację barier architektonicznych przyznaje się na wniosek strony i w oparciu o załączone przez nią dokumenty. W przypadku odmowy przyznania dofinansowania organ zobowiązany jest wydać decyzję administracyjną. Obowiązek ten nie wynika wprost z przepisów prawa, lecz dominującej w tym zakresie linii orzecznictwa sądów administracyjnych.

Z dołączonego do wniosku orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 7.10.2015 r. wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. wynika, że wnioskodawczyni została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia 31.10.2018 r. (symbol przyczyny 09-M i 10N).

Zdaniem Kolegium, organ I instancji prawidłowo dokonał analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. W pkt XIII wniosku strona podała przedmiot dofinansowania i określiła go jako: "sfinansowanie robót budowlanych, czyli zakup materiałów budowlanych i wykończeniowych. Obróbka i montaż schodów, zakup i zainstalowanie poręczy". Charakter tych prac wskazuje, iż zasadniczo mają one cel remontowy. Montaż schodów czy instalowanie w nich poręczy jest bowiem standardowo związany z pracami wykończeniowymi czy remontowymi w domu, a więc co do zasady zakres robót nie wynika z niepełnosprawności. Inaczej ocenia się zasadność wniosku, który dotyczy wykonania dodatkowych, poza standardowymi, urządzeń lub prac budowlanych, takich jak montaż podjazdów do wózka inwalidzkiego czy wind, a inaczej żądanie wniosku, który dotyczy standardowych prac remontowo-budowlanych. Przyznano przy tym rację stronie, że likwidacja barier architektonicznych nie musi wynikać wyłącznie z orzeczenia, którego podstawą wydania są choroby układu ruchu. Organ ma jednak prawo analizy przyczyn wydania orzeczenia oraz ich oceny w oparciu o wniosek i materiał dowodowy. Oczywiste jest przy tym, że osoby legitymujące się orzeczeniem, którego podstawą są choroby układu ruchu, w znaczącym stopniu utrudniające poruszanie się i codzienne funkcjonowanie, mają większe szanse na pozytywne załatwienie wniosku.

Organ podkreślił, że dołączone do akt sprawy zaświadczenie lekarskie z dnia 30.09.2015 r. wydane przez specjalistę ortopedę – traumatologa, było wystawione na 7 dni przed wydaniem takiego orzeczenia, a więc co do zasady informacje wynikające z tego zaświadczenia powinny być aktualne w dacie wydania orzeczenia o niepełnosprawności i w istotny sposób wpływają na ustalenie czy niepełnosprawność strony wiąże się ze znacznymi utrudnieniami w poruszaniu się i wymaga likwidacji barier architektonicznych. Z zaświadczenia tego wynika, że strona poruszała się z częściową pomocą, sprawność kończyn górnych była pełna, a kończyn dolnych częściowo ograniczona, w związku z czym zachodziła konieczność używania lasek łokciowych. Oceniając orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 7.10.2015 r. przez pryzmat żądania zawartego we wniosku czy nawet zaświadczenia lekarskiego złożonego do akt sprawy, zdaniem organu należało uznać, że przyznanie dofinansowania w tym wypadku nie jest konieczne. W przypadku, gdyby schorzenia neurologiczne powodowały dodatkowe trudności w poruszaniu się lekarz ujawniłby je w zaświadczeniu.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, we wskazanych realiach organ pierwszej instancji miał podstawy do odmowy przyznania dofinansowania. Po pierwsze wskazano, iż sprawność kończyn dolnych strony była jedynie częściowo ograniczona i w okresie leczenia pourazowego zalecone było używanie lasek łokciowych. W dacie wydania zaświadczenia strona była w trakcie leczenia po złamaniu kości śródstopia, co wynika z karty leczenia szpitalnego z dnia 30.08.2015 r. Proponowany we wniosku o dofinansowanie ze środków PFRON przedmiot dofinansowania nie polega na wykonaniu urządzeń bądź modyfikacji domu mieszkalnego poprzez wybudowanie bądź zainstalowanie nowych elementów, urządzeń, które dedykowane są osobom niepełnosprawnych. Wskazany zakres prac jest typowy dla prac remontowo-budowalnych (obróbka i montaż schodów, instalowanie poręczy), których wymaga każdy piętrowy dom, bez względu na stan zdrowia osób w nim zamieszkujących. Za bariery architektoniczne należy uznać natomiast fizyczne przeszkody, ograniczające dostęp osób niepełnosprawnych do możliwości korzystania z miejsc, obiektów budowlanych, budynków i lokali, dróg, chodników i dojść, mebli i sprzętów dostępnych dla osób sprawnych.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego strona stwierdziła, że nie istnieje zamknięty katalog prac mieszczących się w zakresie pojęcia "likwidacji barier architektonicznych". Zaświadczenie lekarskie w istocie opisywało jedynie zaistniały uraz, nie łącząc się z posiadanym rodzajem niepełnosprawności. Strona pobrała zaświadczenie od lekarza specjalisty, leczącego ją ze względu na złamanie kości śródstopia, nie zaś od lekarza specjalisty, pod którego opieką znajdowała się ze względu na dolegliwości neurologiczne.

Skarżąca nadmieniła, że likwidacja barier architektonicznych przez zainstalowanie poręczy, czy wyrównanie wysokości schodów jest nierozerwalnie związana z trudnościami w jej poruszaniu się, co udowadnia symbol niepełnosprawności na posiadanym orzeczeniu, czyli 10-N. Choroby neurologiczne to wiele różnych zaburzeń, o różnym podłożu, objawach, przebiegu i leczeniu. Bezsprzecznie są to dolegliwości, które w stanach zaostrzenia mogą i powodują utrudnienia w poruszaniu się. Skarżąca w tych okolicznościach zarzuciła, że w sprawie nie doszło do wszechstronnej oceny przez organ istotnych elementów stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Poparło stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, dlatego podlega oddaleniu.

Możliwość dofinansowania w celu likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych przewidziana została w art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. "d" ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm., dalej jako "ustawa"), który stanowi, że do zadań powiatu należy między innymi dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych.

Powołany przepis, ani też inne przepisy ustawy, nie określają trybu postępowania w sprawie dofinansowania wymienionych w nim zadań. Nie rozstrzygają zatem również o formie załatwienie sprawy. Określenie trybu postępowania i zasad dofinansowania ze środków Funduszu zadań powiatu, wymienionych w art. 35a ust. 1 ustawy, powierzone zostało ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego, który upoważniony został do wydania w tym zakresie rozporządzenia na podstawie art. 35a ust. 4 ustawy.

Wydane w wykonaniu delegacji ustawowej rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 926, dalej jako "rozporządzenie"), reguluje szczegółowo zasady ubiegania się o poszczególne rodzaje dofinansowania, wymagania jakie spełnić muszą podmioty ubiegające się o dofinansowanie oraz tryb postępowania organów rozpatrujących wnioski o dofinansowanie.

W § 6 pkt 1 rozporządzenia wskazano, iż o dofinansowanie ze środków Funduszu zadań, jeżeli ich realizacja umożliwi lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, mogą ubiegać się na likwidację barier architektonicznych - osoby niepełnosprawne, które mają trudności w poruszaniu się, jeżeli są właścicielami nieruchomości lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości albo posiadają zgodę właściciela lokalu lub budynku mieszkalnego, w którym stale zamieszkują. Zgodnie z § 6 pkt 2 tego rozporządzenia, o dofinansowanie ze środków Funduszu zadań, jeżeli ich realizacja umożliwi lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, mogą ubiegać się na likwidację barier w komunikowaniu się i technicznych – osoby niepełnosprawne, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności. Dofinansowanie następuje na pisemny wniosek złożony do powiatowego centrum pomocy rodzinie (§ 10 ust. 1 rozporządzenia). Wymagania wniosku o dofinansowanie, dokumenty, które powinny być do wniosku dołączone i terminy składania wniosków określone zostały w § 11 i § 12 ust. 1-2 rozporządzenia.

Dalszy tryb postępowania określony został w § 12 ust. 3-5 rozporządzenia. Zgodnie z § 12 ust. 3a, właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego rozpatruje wniosek w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku (wyjątek stanowi wniosek o dofinansowanie usług tłumacza języka migowego lub tłumacza-przewodnika rozpatrywany niezwłocznie, nie dłużej jednak niż w terminie 7 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku).

O sposobie rozpatrzenia wniosku właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego informuje wnioskodawcę w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia kompletnego wniosku (§ 12 ust. 3b rozporządzenia).

Natomiast podstawę dofinansowania zadań ze środków Funduszu stanowi – zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia – umowa zawarta przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) z osobą niepełnosprawną lub jej przedstawicielem ustawowym. Umowa określa w szczególności rodzaj zadania podlegającego dofinansowaniu, wysokość środków Funduszu przyznanych na realizację zadania, termin rozpoczęcia realizacji zadania, zakres i sposób realizacji umowy, warunki i termin wypowiedzenia umowy, warunki rozwiązania umowy i zwrotu niewykorzystanych środków Funduszu, sposób sprawowania kontroli wykorzystania środków Funduszu, sposób rozliczenia oraz zestawienie dokumentów potwierdzających wydatkowanie środków Funduszu.

Z przedstawionego unormowania ustawowego oraz przepisów wykonawczych do ustawy wynika, że dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, o których mowa w art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. "d" ustawy i § 2 pkt 4 rozporządzenia następuje w drodze umowy, zawarcie której poprzedzone jest postępowaniem przeprowadzanym przez właściwy organ, mającym na celu zgromadzenie wymaganych dokumentów, ustalenie uprawnień do dofinansowania i zbadanie przesłanek określonych w § 6 rozporządzenia, a więc dokonanie oceny, czy dofinansowanie określonego urządzenia lub sprzętu jest uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności i umożliwi lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem.

Postępowanie poprzedzające zawarcie umowy kończy się informacją o sposobie rozpatrzenia wniosku, skierowaną do wnioskodawcy. Przepis § 12 ust. 3b rozporządzenia nie precyzuje, co informacja ta powinna zawierać, jest jednak oczywiste, że wnioskodawca powinien być poinformowany, albo co najmniej o wysokości dofinansowania, które zostanie w drodze umowy przyznane, albo o odmowie uwzględnienia jego wniosku o dofinansowanie. Kwestia formy załatwienia sprawy stanowiła przedmiot sporu w doktrynie i judykaturze. Ostatecznie został on rozstrzygnięty przez wskazanie, że organ winien w sprawie wydać decyzję administracyjną. Do takiej formy rozstrzygnięcia został też w niniejszej sprawie zobligowany organ decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r.

Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowiło ustalenie, czy wnioskowane dofinansowanie do zakupu materiałów budowlanych i wykończeniowych, obróbki i montażu schodów, zakupu i instalacji poręczy, kwalifikują tego rodzaju sprzęt się jako likwidujący bariery skarżącej, a tym samym przesądzenie, czy wniosek winien być rozstrzygnięty pozytywnie, czy negatywnie.

Zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2002 r. o dofinansowanie w całości lub w części ze środków PFRON w celu likwidacji barier architektonicznych może ubiegać się każda osoba niepełnosprawna i to niezależnie od stopnia niepełnosprawności. O taką pomoc mogą ubiegać się osoby niepełnosprawne, a więc osoby, u których stwierdzono jeden z trzech stopni niepełnosprawności: znaczny, umiarkowany lub lekki. Wynika z tego, że posiadany przez skarżącą stopień niepełnosprawności (umiarkowany), daje jej – co do zasady – uprawnienie do ubiegania się o przyznanie pomocy finansowej. Spełnia ona także niespornie kryterium właścicielskie wobec nieruchomości, na której mają być wykonane prace budowlano – remontowe, opisane we wniosku.

Jednakże rodzaj niepełnosprawności nie pozostaje obojętny przy ocenie, czy deklarowany sposób przeznaczenia środków objętych wnioskiem o dofinansowanie należy do kategorii likwidujących bariery architektoniczne, w komunikowaniu się i techniczne, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych (wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 października 2015 r., III SA/Lu733/15).

U skarżącej – jak wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 7 października 2015 r.– stwierdzono umiarkowany stopień niepełnosprawności o przyczynach tkwiących w schorzeniach układu moczowo – płciowego i neurologicznych. Skarżąca niespornie uległa w dniu 29 sierpnia 2015 r. wypadkowi, w wyniku którego złamała kość śródstopia. Uraz ten wymagał zaopatrzenia medycznego (karta informacyjna z leczenia szpitalnego w aktach sprawy) i w oczywisty sposób wpłynął na czasowe ograniczenie ruchowe. Tej kwestii dotyczy zaświadczenie lekarskie z dnia 30 września 2015 r., złożone przez skarżącą, z którego wynika że jest ona w trakcie leczenia ortopedycznego, ma ograniczoną częściowo sprawność kończyn dolnych i wymaga użycia lasek łokciowych, wspomagających chodzenie w okresie leczenia.

Skarżąca we wniosku o dofinansowanie wskazała wprawdzie, że z uwagi na dolegliwości o charakterze neurologicznym, w okresach ich nasilenia, ma trudności w poruszaniu się, co zresztą stało się bezpośrednią przyczyną jej wypadku. Niemniej w wykonaniu skierowanego do niej przez organ wezwania do złożenia odpowiedniej dokumentacji, w tym aktualnego zaświadczenia lekarskiego od lekarza specjalisty, zawierającego informację o rodzaju niepełnosprawności oraz wskazanie do likwidacji barier architektonicznych (wezwanie z dnia 9 września 2015 r.), dokumentu takiego nie przedłożyła. Przyznała natomiast, że złożone zaświadczenie dotyczy wyłącznie okoliczności wywołanych i ściśle związanych z urazem nogi, co organ zasadnie ocenił jako schorzenie i dolegliwość o charakterze wyłącznie przejściowym. Bez wątpienia zaświadczenie to nie odnosi się do stanu niepełnosprawności, który – jak wynika z orzeczenia – dotyczy zupełnie innych schorzeń skarżącej. Jeśli zatem, jak twierdzi skarżąca, jej schorzenia neurologiczne, wpływają na zdolność poruszania się, winna w tym względzie złożyć określony dokument, wystawiony przez lekarza prowadzącego. W przeciwnym wypadku, okoliczność ta zasadnie została uznana za nieudowodnioną w sprawie. Ograniczeń tego rodzaju nie można bowiem wyłącznie domniemywać, tym bardziej, że jak podaje sama skarżąca – schorzenia neurologiczne mają różny przebieg i nie zawsze wiążą się z dysfunkcją wpływającą na zdolność poruszania się.

Dokumentacja medyczna stanowi główny dowód (najbardziej obiektywny) w sprawach o dofinansowanie ze środków PFRON. Do jej złożenia zobligowana jest strona, ubiegająca się o dofinansowanie, zgodnie z zasadą, iż dowód obciąża tego, kto z określonych twierdzeń wywodzi dla siebie skutki prawne. Rzeczą organu jest natomiast wszechstronna, oparta na zasadzie swobodnej oceny, analiza zgromadzonego materiału dowodowego przez pryzmat przesłanek koniecznych dla przyznania dofinansowania.

Skarżąca nie przedłożyła takiego dokumentu na żadnym etapie postępowania przed organem, a zatem w pełni uzasadniona była ocena organu, że nie wykazana została konieczna dla pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku o dofinansowanie w celu likwidacji barier architektonicznych przesłanka ograniczeń w poruszaniu się. Rację ma skarżąca, że pojęcie to wykracza poza ramy dysfunkcji układu ruchu, niemniej nie powoduje to przekonania, że każdy rodzaj niepełnosprawności powoduje istnienie barier tego rodzaju.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 października 2015 r. w sprawie II GSK2123/14, zgodnie z językowym znaczeniem "bariera" oznacza m.in. naturalną przeszkodę, która utrudnia lub uniemożliwia przemieszczanie się oraz rzecz, która utrudnia powstanie jakiegoś zjawiska lub sytuacji, "komunikowanie się" zaś oznacza utrzymywanie z kimś kontaktu, porozumiewanie się oraz udzielanie się.

Zatem dla ustalenia, że w danym przypadku mamy do czynienia z istnieniem barier architektonicznych ustalić należy, jaki charakter ma niepełnosprawność wnioskodawcy i czy jest ona tego rodzaju, że powoduje istnienie barier tego rodzaju.

Z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, by skarżąca była osobą niepotrafiącą samodzielnie poruszać się po otoczeniu, w tym ma trudność w pokonywaniu schodów. Nie wykazała ona, iż jej schorzenia, z powodu których uznana została za osobę niepełnosprawną, w istocie – choćby czasowo - powodują powstanie barier w poruszaniu się. Z obserwacji pracowników organu, mających w toku postępowania bezpośredni kontakt ze skarżącą wynikało, że nie posiada ona takich ograniczeń, porusza się samodzielnie i swobodnie. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, organy administracyjne w sposób właściwy ustaliły i dokonały oceny stanu faktycznego oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

Niezależnie od powyższego należy przyznać co do zasady rację skarżącej, że w pojęciu likwidacji barier mogą w określonych okolicznościach mieścić się również prace budowlano – remontowe istniejących schodów wewnątrz domu mieszkalnego, o ile są one pracami, które umożliwiają lub ułatwiają wykonywanie przez osobę niepełnosprawną codziennych i podstawowych czynności w sposób likwidujący bariery architektoniczne. Sąd zgadza się z wyrażonym w skardze poglądem, że nie istnieje zamknięty katalog prac mieszczących się w zakresie pojęcia likwidacji barier architektonicznych. Może to zatem być również remont schodów, których stan techniczny powoduje, że stają się istotną barierą dla osoby chorej. Wówczas bowiem to nie samo pokonywanie stopni schodowych, ale ich konstrukcja (np. brak barierek, stromość, brak stabilności, nierówność stopni, etc.) stają się barierą dla niepełnosprawnego. Zależy to wyłącznie od oceny danego wypadku i szczegółowej analizy potrzeb osoby niepełnosprawnej. Co do zasady jednak, prace remontowe istniejącej bariery architektonicznej w postaci schodów wewnętrznych służą raczej podniesieniu standardu mieszkania, co zapewne również pośrednio może wpłynąć na sposób (i oczywiście jakość) jego użytkowania, ale nie jest tożsame z pojęciem likwidacji barier (vide: wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2016 r., II GSK 2426/14). Ta konstatacja ma jednak charakter wtórny wobec uprzedniego stwierdzenia o braku wykazania w niniejszej sprawie koniecznej dla przyznania dofinansowania przesłanki trudności w poruszaniu się.

Jeśli zatem dofinansowanie może być przyznane, gdy jest to uzasadnione indywidualnymi potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności, to podzielić należy stanowisko organu, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego opisane we wniosku prace nie są uzasadnione potrzebami skarżącej, wynikającymi z niepełnosprawności.

Sąd, podobnie jak organ, daje wiarę skarżącej, iż jej sytuacja finansowa i zdrowotna jest trudna. Prawdą jest, że skarżąca jest osobą chorą, z ograniczoną możliwością podjęcia zatrudnienia (wyłącznie w ramach warunków pracy chronionej). Nie jest to jednak trwała niezdolność do pracy. Skarżąca nie wymaga też stałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Nawet zatem uznanie, że skarżąca jest osobą wymagającą wsparcia, to jednak nie może to być pomoc w postaci dofinansowania ze środków PFRON, gdyż przyznanie skarżącej takiego dofinansowania byłoby działaniem niezgodnym z przepisami prawa (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 października 2016 r. w sprawie III SA/Kr 509/16).

W konsekwencji należało stwierdzić, że organ administracji nie naruszył przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. Prawidłowo bowiem ustalił stan fatyczny sprawy i wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, dlatego nie można postawić mu zarzutu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności przepisów art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzekł w sentencji wyroku.