Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 746/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6264 Zarząd gminy (powiatu, województwa)
Hasła tematyczne: Kodeks wyborczy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 par. 2, art. 493 par. 1, art. 492 par. 1-6
journal: Dz.U. 2017 poz 15
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Komisarza Wyborczego w Częstochowie I z dnia 16 lipca 2018 r. nr DCZ2-774-1/2018 w przedmiocie wygaśnięcia mandatu wójta oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 lipca 2018 r. nr DCZ2–774–1/2018 Komisarz Wyborczy w Częstochowie I, działając na podstawie art. 492 § 1 pkt 4, § 2a i § 3a w związku z art. 167 § 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 15, ze. zm., dalej Kodeks Wyborczy lub Kw, tekst jednolity w dacie orzekania przez Sąd, ze wskazaniem, iż każdorazowo nastąpi odniesienie się do tekstu aktualnego i jego zmian w dacie orzekania tak przez organ, jak i Sąd), postanowił:

po pierwsze – stwierdzić wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy P. B. S., wskutek utraty prawa wybieralności, w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Częstochowie VII Wydział Karny Odwoławczy z dnia 4 lipca 2018 r.

po drugie – doręczyć postanowienie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu wójta niezwłocznie zainteresowanemu, Wojewodzie Śląskiemu oraz Przewodniczącemu Rady Gminy P., oraz

po trzecie, że orzeczenie to wchodzi w życie z dniem podpisania i podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego oraz podaniu do wiadomości publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej.

Wydanie przez Komisarza Wyborczego w Częstochowie I tego postanowienia stało się następstwem prawomocnego skazania Wójta Gminy P. B. S. (S.) za przestępstwo stypizowane w art. 231 § 1 kk w zw. z art. 271 §1 kk i w zw. z art. 297 §1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk m.in. na karę jednego (1) roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres dwóch (2) lat tytułem próby oraz grzywny w wysokości stu (100) stawek dziennych po dziesięć (10) zł mocą wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z 4 lipca 2018 r., sygn. akt VII Ka 276/18 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Częstochowie z 25 października 2017 r., sygn. akt XVI K 489/16. Zdaniem organu z uwagi na prawomocne skazanie Wójta na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, w którym strona podmiotowa polega na umyślności uzasadnionym stało się wydanie wskazanego na wstępie postanowienia.

W skardze na to postanowienie Komisarza Wyborczego w Częstochowie I z dnia 16 lipca 2018 r. w sprawie wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy P. wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach jej autor zarzucił mu naruszenie prawa materialnego i – jak określił – "z ostrożności procesowej – naruszenia prawa procesowego, a to:

1) art. 16 i art. 169 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie i orzeczenie o wygaśnięciu mandatu Wójta wybranego w wyborach powszechnych przez wspólnotę samorządową Gminy P., mimo, że Konstytucja nie dopuszcza wygaśnięcia mandatu w drodze postanowienia komisarza wyborczego ani też nie przewiduje regulacji ustawowej w tym przedmiocie,

2) art. 169 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 524 § 1 Kodeksu postępowania karnego polegające na wydaniu postanowienia o wygaśnięciu mandatu mimo, iż Skarżący zdecydował o skorzystaniu z prawa wniesienia kasacji i uczynił już wszelkie konieczne kroki w celu skorzystania z tego środka odwoławczego wnosząc najpierw apelację od wyroku I instancji a następnie po wydaniu przez sąd II instancji wyroku składając wniosek o sporządzenie uzasadnienia do wyroku drugoinstancyjnego.

Formułując powyższe zarzuty wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Komisarza Wyborczego w Częstochowie I;

2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W jej motywach podniósł, że komisarze wyborczy nie mogą skutecznie doprowadzić do wygaśnięcia mandatu wójta pochodzącego z wyborów bezpośrednich, gdyż nie pozwala na to Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Organy gminy jako jednostki samorządu terytorialnego uczestniczącej w sprawowaniu władzy publicznej pochodzą z demokratycznych i bezpośrednich wyborów. Wskazał, że wybory dokonywane przez mieszkańców stanowią wyraz demokracji bezpośredniej. W jego ocenie poprzez wybór wójta mieszkańcy gminy stanowiący wspólnotę samorządową sprawują władzę, która powoduje, że mandat wójta pochodzący od samych mieszkańców może wygasnąć wyłącznie na podstawie wyraźnych przepisów Konstytucji. Tymczasem, jak zaznaczył, w art. 169 Konstytucji brak jest jakichkolwiek podstaw do ustanowienia na rzecz komisarzy wyborczych prawa ingerowania w mandat wójta pochodzący z wyborów powszechnych i bezpośrednich. Jednocześnie podniósł, że wygaśnięcia mandatu wójta nie może nastąpić dopóki istnieje po stronie skarżącego prawo do zaskarżenia wyroku skazującego. W niniejszej sprawie, co wyeksponował, skarżący zamierza wnieść kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie, który uważa za głęboko niesprawiedliwy, gdyż przypisuje mu zamiary, których nigdy nie posiadał.

W odpowiedzi na skargę Komisarz Wyborczy w Częstochowie I, przekazując akta sprawy objęte nią, wniósł o jej oddalenie. Przypomniał w niej, że utrata prawa wybieralności nastąpiła z uwagi na prawomocne skazanie mocą wyroku Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 25 października 2017 r. sygn. akt XVI K 489/16 zmienionego wyrokiem Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt VII Ka 276/18. Podkreślił, że nastąpiła ona z mocy prawomocnego wyroku Sądu. Wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie Komisarza Wyborczego w Częstochowie I w sprawie wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy P. zawiera stwierdzenie tej okoliczności, tj. utraty prawa wybieralności wskutek skazującego prawomocnego wyroku Sądu. Wydanie postanowienia nastąpiło w terminie wynikającym z art. 492 § 2a Kodeksu wyborczego, a ewentualna kasacji wniesiona do Sądu Najwyższego przez Skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie na obecnym etapie postępowania nie wpływa – jak zaznaczył – na bieg sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA). Orzekanie – na podstawie art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Wskazania także wymaga, że Sąd orzeka na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Jednocześnie należy podnieść, że – w czasie orzekania przez organ w roku 2018 – art. 493 § 1 Kodeksu wyborczego stanowił, że od uchwały rady gminy albo postanowienia komisarza wyborczego o wygaśnięciu mandatu wójta z przyczyn, o których mowa w jego art. 492 § 1 pkt 1– 6, zainteresowanemu przysługuje skarga do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały albo postanowienia. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, który stwierdził wygaśnięcie mandatu. Z kolei mocą jego § 2 Sąd administracyjny rozpatruje skargę, o której mowa w § 1, w terminie 14 dni od dnia jej wniesienia. Skargę kasacyjną wnosi się w terminie 14 dni. Natomiast mocą § 3 wygaśnięcie mandatu wójta następuje z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę, o której mowa w § 1.

Uwaga odnośnie daty obowiązywania tekstu prawnego w dacie orzekania przez organ i Sąd jest o tyle istotna, albowiem w czasie orzekania przez Sąd jego brzmienie uległo zmianie, otóż art. 493 § 1 Kodeksu wyborczego zmieniony został przez art. 5 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. zmieniającej ustawę zmienianą (Kodeks wyborczy) (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz.130, dalej: ustawa zmieniająca) z dniem 31 stycznia 2018 r. Zmianie uległy przesłanki stanowiące o wygaśnięciu mandatu organu stanowiącego gminy w aspekcie poddawania rozstrzygnięcia o wygaśnięciu mandatu wójta kontroli sądowej. I tak, przesłanka określona w art. 492 § 1 pkt 4 Kodeksu Wyborczego, tj. wygaśnięcie mandatu wójta na wskutek utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów stanowiąca podstawę wygaśnięcia, wolą ustawodawcy – po styczniu 2018 r. – nie daje zainteresowanemu prawa i nie stanowi podstawy do złożenia skargi do sądu administracyjnego.

Nadto mocą art. 15 ustawy zmieniającej przepisy ustaw, o których mowa w art. 1, art. 2, art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisy art. 383 § 2a, art. 383a, art. 384 § 1, art. 492 § 2a, art. 492a, art. 493 § 1 ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustawy, o której mowa w art. 6, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego następujących po kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie. Z kolei na podstawie jej art. 16 ust. 1 od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do zakończenia kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie nie przeprowadza się nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów tych organów, z wyjątkiem wyborów zarządzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Zaś mocą jego ust. 2 w przypadku wygaśnięcia mandatu wójta, po wejściu w życie niniejszej ustawy, a przed upływem kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, zastosowanie ma przepis art. 28f ustawy, o której mowa w art. 1. Natomiast mocą jego art. 17 przepis art. 11 § 4 ustawy zmienianej w art. 5 nie dotyczy wybrania na wójta, burmistrza lub prezydenta miasta przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustanawiając czas wejścia w życie przepisów zmienianych ustawodawca ustanowił, w art. 19, że ustawa zmieniająca wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 5 pkt 5 w zakresie § 2, 4, 9 i 11–14, pkt 7, 8, 12, pkt 68 lit. a tiret drugie w zakresie pkt 3b i 3d, pkt 99, 109, 110, 129, 130, 134 i 135, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.; art. 5 pkt 59 oraz pkt 60 lit. a, b i d, które wchodzą w życie z pierwszym dniem kadencji Sejmu następującej po kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie.

Tym samym obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego. Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadnienia.

Rozpoczynając rozważania w przedmiotowej sprawie prima vista wskazać należy, że poza sporem jest prawomocne skazanie Wójta Gminy P. B. S. (skarżącego w tej sprawie) za przestępstwa stypizowane w art. 231 § 1 kk w zw. z art. 271 §1 kk i w zw. z art. 297 §1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk na karę jednego (1) roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres dwóch (2) lat tytułem próby oraz grzywny w wysokości stu (100) stawek dziennych po dziesięć (10) zł mocą wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z 4 lipca 2018 r., sygn. akt VII Ka 276/18 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Częstochowie z 25 października 2017 r., sygn. akt XVI K 489/16.

Mając to na uwadze powtórzenia wymaga, że zgodnie z art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego – nie ma prawa wybieralności osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Elementem stanu faktycznego określonego w art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego stanowiącego przesłankę utraty biernego prawa wyborczego jest skazanie za przestępstwo na karę pozbawienia wolności. Tym samym wyłącznie skazanie na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyśle ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe stanowi o ziszczeniu się tej przesłanki. I co ważne, ustawodawca wskazał wyłącznie skazanie na karę pozbawienia wolności, a nie na jakąkolwiek karę z katalogu kar wymienionych w art. 32 Kodeksu karnego. W pojęciu skazania, co także wymaga podkreślenia, mieści się zarówno orzeczenie bezwzględnego, jak i warunkowego zawieszenia jej wykonania. Skazanie na karę pozbawienia wolności następuje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia o wymierzeniu tej kary. Przy czym prawomocność orzeczenia, czego nie dostrzega skarżący, następuje z chwilą upływu terminu do wniesienia apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji lub z chwilą wydania przez sąd odwoławczy wyroku oddalającego apelację. Uprawomocnienie się wyroku sądu karnego nie jest na żadnym etapie związane z prawem wniesienia kasacji. Kasacja jest bowiem nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnego wyroku odwoławczego kończącego postępowanie. Zatem nie ma racji strona skarżąca, że ma jakiekolwiek znaczenie w sprawie, czy to zawieszenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności, czy też prawo wniesienia skargi kasacyjnej. Okoliczność ta nie budzi przy tym żadnych wątpliwości w orzecznictwie przedmiotu, nie jest sporna i kontestowana – zob. art. 519 kodeksu postępowania karnego; a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 07 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2276/15 przytoczony w wyroku WSA w Warszawie z 14 lipca 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 541/17, którego wywody skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje, podobnie jak zawarte w wyroku WSA w Warszawie z 26 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 108/15 i wskazanym już wyroku NSA z 07 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2276/15 oddalającym skargę kasacyjną od tego ostatniego wyroku (wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA). Toteż podkreślenia wymaga, że art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego ma charakter normy bezwzględnie obowiązującej. Zawiera ona imperatywne sformułowanie "nie ma prawa wybieralności w wyborach osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego". W takim przypadku organ prowadząc postępowanie w przedmiocie wygaśnięcia mandatu ma nie prawo ale obowiązek zastosowania tego przepisu. Organem takim wolą ustawodawcy są podmioty przez niego explicite wskazane. Toteż przepisy kodeksu wyborczego normujące wygaszanie czy to mandatu radnego czy mandatu wójta stanowią normę ius cogens (łac., dopełniacz: iuris cogentis, stąd niekiedy używane pol. "norma kogentna" lub "norma kogentalna"), i są przepisami bezwzględnymi. Uzasadnieniem dla potraktowania skazania karą pozbawienia wolności za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego jako przesłanki utraty biernego prawa wyborczego było zapewnienie właściwego doboru kandydatów na stanowiska publiczne, związane i wiążące się ze sprawowaniem władzy (A. Kisielewicz – komentarz do Kodeksu wyborczego – art. 11).

Równocześnie nie sposób nie zaznaczyć, że odpowiednikiem obecnie obowiązującego przepisu art. 11 § 2 Kodeksu wyborczego, był uprzednio art. 7 ust. 2 pkt 1 Ordynacji wyborczej, który również stanowił o pozbawieniu biernego prawa wyborczego osób skazanych za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Przepis art. 7 ust. 2 pkt 1 Ordynacji wyborczej był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, która to ocena prawna zachowuje w ocenie składu orzekającego aktualność również na tle obecnie obowiązującego art. 11 § 2 Kw. W wyroku z dnia 24 listopada 2008 r. sygn. K 66/07 (publik. OTK-A 2008/9/158) Trybunał uznał, że przepis art. 7 ust. 2 pkt 1 Ordynacji wyborczej jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku TK zawarto istotne uwagi, pomocne przy interpretacji przepisów dotyczących biernego prawa wyborczego. W szczególności Trybunał podkreślił, że prawa wyborcze nie są prawami absolutnymi. Bierne prawo wyborcze może podlegać koniecznym społecznie ograniczeniom i może być poddane bardziej surowym wymaganiom, niż czynne prawo wyborcze. Celem regulacji zawartej w art. 7 ust. 2 pkt 1 Ordynacji wyborczej było stworzenie gwarancji prawidłowego sprawowania funkcji przez osoby wchodzące w skład organów wykonawczych samorządu terytorialnego. Osoby te powinny charakteryzować się nie tylko tzw. fachowością, ale także cechami takimi jak: nieposzlakowana opinia, nieskazitelny charakter czy walory moralne (...). Trybunał podniósł, że przyjmuje się powszechnie, iż osoby, które popełniły czyn zabroniony przez prawo karne, nie dają takiej samej rękojmi wykonywania obowiązków publicznych jak osoby, które nie popadły w konflikt z prawem karnym. Niewątpliwie zarówno wygaśnięcie mandatu, jak i utrata biernego prawa wyborczego, stanowi daleko idące wkroczenie przez ustawodawcę w materię podmiotowego prawa konstytucyjnego (biernego prawa wyborczego). Jednakże w niektórych wypadkach np. popełnienia przez osobę wybraną przestępstwa i skazania jej prawomocnym wyrokiem sądowym, pozbawienie jej mandatu jest działaniem odpowiadającym powadze sytuacji i chroni wyborców przed przedsięwzięciami jednostki niegodnej zaufania publicznego". Orzeczenie to zostało przypomniane w wyroku WSA w Warszawie z 05 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 2124/16, którego wywody w pełni uznaje skład orzekający w niniejszej sprawie.

Mając to na uwadze nie sposób nie uznać prawidłowości i legalności zaskarżonego postanowienia. W świetle powyższych ustaleń i argumentacji prawnej niewątpliwie w badanej sprawie zostały spełnione przesłanki wygaśnięcia mandatu skarżącego. Taka sytuacja obligowała Komisarza Wyborczego do wydania postanowienia stwierdzającego wygaśnięcie mandatu Wójta (ale też radnego), które to wygaśniecie następuje ex lege, zaś postanowienie komisarza ma charakter wyłącznie deklaratoryjny. W przypadku, gdy jak w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż strona skarżąca została prawomocnie skazana za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, to okoliczności faktyczne i prawne pozwalają na uznanie w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że zaistniały przesłanki do wygaszania jej mandatu Wójta. Podnoszone w skardze zarzuty nie znajdują żadnego usprawiedliwienia. Zgodnie z art. 493 § 3 Kodeksu wyborczego w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego wygaśnięcie mandatu wójta następuje z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego. Rację ma zatem organ stanowiąc o wygaszeniu mandatu wójta na podstawie art. 492 § 1 pkt 4 i § 2a Kodeksu wyborczego (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ). Ustawodawca, dla przypomnienia, w art. 492 § 1 pkt 4 Kodeksu wyborczego ustanowił o utracie prawa wybieralności, które zgodnie z kolei z art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego następuje w sytuacji skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Dyspozycja normy art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, albowiem stanowi normę bezwzględnie obowiązującą, będącą podstawą do uruchomienia trybu z art. 492 § 1 pkt 4 i § 2a Kodeksu wyborczego (dla przypomnienia w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ). Przypomnienie to jawi się jako niezbędne z uwagi na właściwość organu zobowiązanego do wygaszenia mandatu wójta z powodu utraty biernego prawa wyborczego wskutek ziszczenia się przesłanki określonej w art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego. Przy czym zgodnie z art. 493 § 3 Kodeksu wyborczego wygaśnięcie mandatu wójta następuje z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę, o której mowa w § 1. Dzień ten określony został expressis verbis i wynika z mocy prawa (ex lege). W zaskarżonym postanowieniu w pkt 1 stwierdzono wygaśnięcie mandatu wójta bez określenia daty wygaszenia, co zdaje się być oczywiste w świetle normy art. 493 § 3 Kodeksu wyborczego. W ocenie Sądu nie wymagało wskazywania jej w pkt 1 postanowienia, jako:

po pierwsze – daty określonej ustawowo, wszak ziszczonej się w dacie uprawomocnienia wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę, o której mowa w § 1, a

po drugie – daty przyszłej, uzależnionej od złożenia skargi do sądu administracyjnego i orzeczenia przez sąd administracyjny o jej oddaleniu.

Ponadto Sąd jako właściwe uznaje także rozstrzygnięcie o wejściu w życie zaskarżonego postanowienia jako uzasadnionego albowiem w przypadku nie wniesienia skargi wskazuje na termin wygaszenia mandatu, co jednakże nie występuje w sytuacji wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Rekapitulując ten wywód podkreślenia wymaga, że:

po pierwsze – wygaśnięcie mandatu wójta gminy następuje "w chwili wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu", co jednoznacznie obliguje uprawniony organ do wydania postanowienia stwierdzającego wygaśnięcie mandatu wójta, notabene mającego charakter deklaratoryjny, oraz

po drugie – utrata prawa wybieralności następuje na skutek uprawomocnienia się wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.

Na zakończenie podkreślenia wymaga, że skład orzekający w pełni także uznaje za swoje wywody zawarte w wyroku NSA z dnia 7 października 2015 r., sygn akt II OSK 2276/15, iż skazanie na karę pozbawienia wolności to zarówno orzeczenie bezwzględnego wykonania kary, jak i orzeczenie warunkowego zawieszenia jej wykonania. Dlatego też ustawodawca uznaje, że osoby, które dopuściły się czynu karalnego zagrożonego określonym rodzajem kary, stają się niegodne piastowania funkcji w urzędach publicznych, a co za tym idzie tracą prawo wybieralności.

Zdaniem Sądu w przypadku, gdy – jak w przedmiotowej sprawie – bezsporne jest, że skarżący został skazany za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, to w sprawie zaistniały przesłanki nakazujące wygaszenie jego mandatu. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że skazanie prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe wyklucza możliwość sprawowania mandatu przez osobę skazaną w tych warunkach. Skoro ustawodawca uznaje, że osoby, które dopuściły się czynu karalnego zagrożonego określonym rodzajem kary stają się niegodne piastowania funkcji w urzędach publicznych, a co za tym idzie tracą prawo wybieralności, to obowiązkiem a nie prawem organów powołanych ustawowo do wygaszenia mandatu takich osób jest działanie stanowiące o zrealizowaniu tego obowiązku, co w niniejszej sprawie uczynił zasadnie organ. Sankcja utraty mandatu Wójta pochodzącego z wyboru musi być zastosowana w sytuacji zaistnienia przesłanek nakazujących wygaszenie takiego mandatu. Powyższe oznacza, iż sankcja utraty mandatu Wójta czy radnego wynikająca z art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego stanowiącego expressis verbis, że nie ma prawa wybieralności osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe musi być zastosowana w sytuacji ich zaistnienia. Stanowi o tym w sposób jednoznaczny ustawodawca używając imperatywnego sformułowania "nie ma prawa wybieralności w wyborach osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego" nakazując tym samym wygaszenie takiego mandatu. Przepisy stanowiące podstawę działania organu, zgodnie z zasadą clara non sunt interpretanda (nie dokonuje się wykładni tego, co jasne) nie wymagają interpretacji przy pomocy wykładni systemowej i celowościowej, szczególnie, iż zamieszczone w art. 11 § 2 pkt 1 Kw pojęcia pochodzące z gałęzi prawa karnego nie budzą żadnych wątpliwości w doktrynie i orzecznictwie, o czym także powyżej.

Tym samym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.