Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 114/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
article: par. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, par. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 46 poz 309
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością  uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 21 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 1 pkt 1, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 63 par. 2, art. 68 par. 1, art. 69 par. 1, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka, sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Protokolant Lidia Wachowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2008 r., w Olsztynie sprawy ze skargi Z.P. na decyzję Dyrektora Warmińsko - Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" r., o Nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 r., 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz skarżącego kwotę 3 314 zł (słownie: trzy tysiące trzysta czternaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]", którą przyznano Z.P. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2007 w łącznej wysokości 28.651,26 zł, w tym: z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) w wysokości 20.317,77 zł, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) w kwocie 7.534,95 zł oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca – PZ) w wysokości 798,54 zł.

Z przedstawionego w zaskarżonej decyzji stanu faktycznego sprawy wynikało, że w dniu 18 kwietnia 2007 r. Z.P. złożył w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR, wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych w 2007 r.. We wniosku tym podał, iż ubiega się o przyznanie płatności do grupy upraw JPO o powierzchni 67,38 ha, do grupy upraw UPO o powierzchni 25,55 ha oraz do grupy PZ o powierzchni 1,82 ha. Organ I instancji uwzględnił w całości żądanie strony i decyzją z dnia "[...]" przyznał płatności bezpośrednie w odniesieniu do deklarowanych przez producenta rolnego powierzchni, w zakresie wskazanych we wniosku grup upraw.

Od powyższej decyzji Z.P. wniósł odwołanie podnosząc, że w dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności, tj. 18 kwietnia 2007 r., weszła w życie zmiana ustawy o płatnościach bezpośrednich. Złożony przez Niego osobiście wniosek został przyjęty i rzekomo sprawdzony pod względem zgodności ze stanem faktycznym przez pracownika Biura Powiatowego ARiMR– inspektora K.K. Składając wniosek skarżący nie wiedział o nowelizacji powołanej wyżej ustawy. W związku dokonaniem klasyfikacji trawy na gruntach ornych według przepisów już nieobowiązujących - do grup upraw JPO, zamiast przepisów nowych - do grupy upraw PZ, poniósł zaś stratę pieniężną w wysokości 28.188,48 zł. Winnym tej straty jest zdaniem strony, z racji wykonywania czynności w imieniu organu administracji, wymieniony pracownik biura, do którego miał pełne zaufanie. Pracownik ten nie poinformował strony o zmianie przepisów dotyczących przyznania płatności do gruntów rolnych i świadomie wprowadził ją w błąd, czym naruszył art. 8 i 9 kpa.

W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że w związku z wejściem w życie w dniu 27 lutego 2007 r. ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), rzeczywiście zmienione zostały zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych w roku 2007, w tym m.in. w zakresie: jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) i płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce - PZ).

Organ podniósł, że przyznanie tzw. płatności zwierzęcych (PZ) uzależnione zostało od spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U. Nr 46, poz. 309 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanego rozporządzenia płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje jeżeli:

1) rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt;

2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.

Organ powołał ponadto ust. 2 wymienionego wyżej przepisu, zgodnie z którym płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której została przyznana płatność, o której mowa w ust. 1 pkt 2.

Organ odwoławczy przyznał, że przepisy umożliwiające uzyskanie płatności zwierzęcych przez rolników, którzy we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonym w 2006 r., zadeklarowali trawy przeznaczone na pasze uprawiane na gruntach ornych weszły w życie z dniem 18 kwietnia 2007 r., tj. z chwilą ogłoszenia w Dzienniku Ustaw rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U. Nr 69, poz. 462).

Organ wskazał również, że w myśl art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej organ administracji publicznej w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Oddziału Agencji uznał, że pracownik przyjmujący wniosek zobowiązany był do udzielenia informacji, m.in. o zmianie przepisów prawa dotyczących przyznawania płatności zwierzęcej, na żądanie strony, a więc w przypadku bezpośredniego zapytania rolnika o te kwestie. Podkreślił, że w notatce służbowej z dnia 10 grudnia 2007 r. pracownik organu – K.K. wskazał, iż podczas składania wniosku skarżący nie zadawał żadnych pytań odnośnie warunków przyznawania płatności zwierzęcych. Ponadto pracownik organu wyjaśnił, iż przeprowadził kontrolę wniosku zgodnie z książką procedur, która określa, iż w obecności rolnika operator (osoba przyjmująca wniosek) powinien przeprowadzić kontrolę wizualną wniosku, załączników graficznych i innych załączników wymaganych w zależności od rodzaju płatności. Kontrola ta polega na sprawdzeniu, czy wszystkie obowiązkowe pola zostały wypełnione. W związku z powyższym organ uznał za bezzasadne twierdzenia skarżącego, że jego wniosek został sprawdzony pod względem zgodności ze stanem faktycznym.

Dyrektor Oddziału Agencji podniósł również, że wnioskodawca miał możliwość zmiany deklarowanej we wniosku grupy upraw do dnia 31 maja 2007r.. Stosownie bowiem do art. 21 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U. UE Nr L 141z 30.04.2004r., str. 18 ze zm.), rolnik może dokonać zmiany w uprzednio złożonym wniosku po terminie 31 maja, ale przed ostatecznym terminem wyznaczonym na złożenie wniosku, tj. do 11 czerwca 2007 r.. Organ podkreślił przy tym, że jeśli zmiana wniosku polega na dodaniu nowej grupy upraw do już zadeklarowanej we wniosku działki rolnej, to sankcje terminowe (1% na każdy dzień roboczy) dla tej działki zostaną nałożone tylko i wyłącznie na płatność w ramach danego schematu.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zaznaczył, że informacja o możliwości ubiegania się o płatności zwierzęce (PZ) do traw na gruntach ornych pojawiała się wielokrotnie w mediach, w prasie, na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak również na stronie internetowej ARiMR.

Dodał, że stosownie do treści art. 63 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, ze zm.), podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Treść żądania wyznacza zaś przedmiot postępowania. Organ administracji publicznej nie jest władny do zmiany kwalifikacji prawnej żądania strony.

Ustosunkowując się do zarzutu podniesionego w skierowanej do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skardze, a wskazującego na nielogiczne przyjęcie przez organ, że strona posiadająca 50 sztuk bydła wypasa je na powierzchni trwałych użytków zielonych wynoszącej 1,82 ha, Dyrektor Oddziału Agencji podniósł, iż organ I instancji naliczając płatność zwierzęcą wziął pod uwagę deklarowaną przez stronę we wniosku na rok 2007 powierzchnię grupy upraw PZ (1,82 ha), liczbę posiadanych przez niego zwierząt przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (49,9 DJP) oraz powierzchnię trwałych użytków zielonych oraz traw na gruntach ornych deklarowanych do uzupełniającej płatności obszarowej we wniosku na rok 2006 (łączna powierzchnia 37,37 ha). Ustalając powierzchnię gruntów, stanowiącą podstawę do naliczenia płatności zwierzęcej, organ nie był zaś zobligowany do wyjaśnienia, ile w gospodarstwie skarżącego wynosiła baza paszowa.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na wymienioną wyżej decyzję Dyrektora Oddziału Agencji ARiMR strona wniosła zmianę bądź uchylenie tego rozstrzygnięcia wraz poprzedzającą decyzją organu I instancji, po czym przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. :

- ustawy z dnia 29.12.1993 r. o utworzeniu ARiMR poprzez nieudzielenie pomocy i informacji w zakresie wypełniania wniosku, ustawy z dnia 26.01.2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz

- wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13.03.2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności, a także art. 9, art. 10 i art. 50 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Ponadto strona skarżąca zarzuciła organowi niewyjaśnienie sprawy oraz przyznanie nieuzasadnionych racji pracownikowi Agencji i niewłaściwe postępowanie mające wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu strona ponownie podniosła, iż została wprowadzona w błąd przez pracownika organu dokonującego weryfikacji wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W wyniku jego działania oznaczyła bowiem uprawę kwalifikowaną jako PZ symbolem JPO.

W ocenie skarżącego, z ustawy o utworzeniu Agencji wynika obowiązek pomocy rolnikowi w zakresie wypełniania wniosku. Strona podkreśliła, że pracownik organu posiadał wiedzę o rozbieżności wniosku z nowymi przepisami, a przynajmniej mógł się tego dowiedzieć. Z wniosku wynikało bowiem, że producent rolny posiadający 50 sztuk bydła deklaruje użytki zielone o powierzchni 1,82 ha. Stan pogłowia w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy był znany organowi także na podstawie wniosku złożonego w 2006 r.. Zdaniem skarżącego, organ podejmujący rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie wziął pod uwagę stopnia zawinienia pracownika i niedopełnienia przez niego obowiązków, a ponadto nie skorygował wniosku pod względem jego zgodności ze stanem rzeczywistym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd ten kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi orzeka w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwana dalej ppsa.

Uchylenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym bądź mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ppsa).

W rozpoznawanej sprawie Sąd uwzględnił skargę, albowiem podczas kontroli legalności decyzji wydanych przez organy administracji publicznej stwierdził naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podnieść w tym miejscu należy, iż podstawowym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest podjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co wynika z dyspozycji art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) zwanej dalej: Kpa. Naruszenie tych przepisów w badanej sprawie doprowadziło w efekcie do rozstrzygnięcia naruszającego art. 80 Kpa, z uwagi na dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Zgodnie z art. 6 Kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przepis ten wyrażający określaną w orzecznictwie sądowym oraz piśmiennictwie zasadę praworządności wiąże konieczność przestrzegania prawa nie tylko przez organ administracji publicznej lecz nakazuje zapobiegać naruszeniom prawa przez strony i innych uczestników postępowania.

Podkreślić należy, iż uprawnienie organów orzekających do przeprowadzania postępowania w oparciu o zapisy rozporządzeń unijnych oraz przyznawania producentom rolnym pomocy ze środków Unii Europejskiej po spełnieniu niezbędnych warunków nie oznacza, że postępowanie wyjaśniające można przeprowadzić z pominięciem ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Nawet jeśli w sprawie miały zastosowanie przepisy szczególne regulujące kwestię postępowania w sprawie składanego wniosku o płatności bezpośrednie, to nie zwalnia to organów orzekających w sprawie z obowiązku stosowania wymienionych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Z treści art. 1 pkt 1 kpa. wynika, że przepisy tego kodeksu stosuje się do postępowań przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Nie można mieć wątpliwości, iż do spraw takich należy sprawa o przyznanie płatności do gruntów rolnych, a wynika to z art. 3 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.)

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, iż Z.P. w dniu 18 kwietnia 2007r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2007 ubiegając się o dopłaty do grupy upraw JPO o powierzchni 67,38 ha, do grupy upraw UPO o powierzchni 25,55 ha oraz do grupy PZ o powierzchni 1,82 ha. Bezspornym pozostaje również, iż w tym dniu wniosek powyższy został przyjęty przez pracownika Biura K.K., co potwierdził On notatką służbową podpisaną w dniu 10 grudnia 2007r. Sporne pomiędzy organem i stroną skarżącą pozostają natomiast okoliczności dotyczące złożenia wymienionego wniosku w Biurze Powiatowym, w dacie jego wypełnienia.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż uznając postępowanie organu w związku z przyjęciem wniosku za prawidłowe, Dyrektor Oddziału Agencji powołał przepis art. 3 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, zgodnie z którym organ administracji publicznej w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Oddziału Agencji stwierdził, że pracownik przyjmujący wniosek zobowiązany był do udzielenia informacji, m.in. o zmianie przepisów prawa dotyczących przyznawania płatności zwierzęcej, jedynie na żądanie strony, a więc w przypadku bezpośredniego zapytania rolnika o te kwestie. Podał również, że według notatki służbowej z dnia 10 grudnia 2007 r. pracownika organu – K.K., podczas składania wniosku skarżący nie zadawał żadnych pytań odnośnie warunków przyznawania płatności zwierzęcych. Pracownik ten wyjaśnił ponadto, iż przeprowadził kontrolę wniosku zgodnie z książką procedur, która określa, iż w obecności rolnika operator (osoba przyjmująca wniosek) powinien przeprowadzić kontrolę wizualną wniosku, załączników graficznych i innych załączników wymaganych w zależności od rodzaju płatności. Kontrola ta polega na sprawdzeniu czy wszystkie obowiązkowe pola zostały wypełnione. Tym samym sposób postępowania organu mieścił się, jego zdaniem, w granicach obowiązku wyznaczonego przepisem prawa i był prawidłowy.

Organ uznał tym samym, że rolnik otrzymał niezbędną informację od pracownika Biura, którego zadanie ograniczało się jedynie do formalnej, a nie merytorycznej pomocy w wypełnieniu wniosku. Dlatego naliczając płatność zwierzęcą wziął pod uwagę najmniejszą wartość, czyli najmniejszą powierzchnię grupy upraw PZ deklarowaną przez stronę we wniosku na 2007r.. Takie ustalenia i ocenę prawną organ poczynił opierając się w szczególności na dołączonej do akt notatce służbowej zawierającej oświadczenie K.K. oraz treści złożonego przez rolnika wniosku.

Z kolei według twierdzeń podatnika zawartych m.in. w dołączonej do akt skardze do Ministerstwa Rolnictwa, w/w pracownik Agencji pomagał mu wypełnić wniosek o przyznanie płatności, zaś wiedząc o zmianie przepisów świadomie wprowadził stronę w błąd.

Zdaniem Sądu, w świetle cyt. wyżej art. 3 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, w związku z podnoszonymi przez stronę zarzutami na tle udzielenia przez organ niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, powołane przez organy dowody nie są wystarczające do uznania spornych okoliczności złożenia wniosku za wyjaśnione. Brak jest tym samym podstaw do przyjęcia, iż postępowanie organu w związku ze złożonym wnioskiem przeprowadzone zostało zgodnie z wymienionymi wyżej przepisami prawa procesowego.

W szczególności nie odpowiada wymogom środka dowodowego, oświadczenie K.K. sporządzone w formie notatki służbowej. Podkreślić należy, iż wymogi te winny być przestrzegane zwłaszcza, że oświadczeniu pracownika organ dał wiarę, a twierdzeniom strony odmówił wiarygodności. Z uwagi na znaczenie dowodowe zeznań pracownika mających istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy powinien być sporządzony protokół z czynności procesowej jaką jest przesłuchanie świadka, który po przesłuchaniu osoby powinien być odczytany i przedstawiony do podpisu tej osobie - art. 69 § 1 Kpa. Po myśli art. 68 § 1 Kpa protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. W trakcie tego przesłuchania pracownika ma zaś prawo być obecny skarżący, któremu umożliwić należy zadawanie świadkowi pytań, stosownie do art. 79 § 2 Kpa, zgodnie z którym strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.

Załączona do akt sprawy notatka służbowa nie odpowiada wymienionym wymogom procesowym. W tym stanie rzeczy na uwzględnienie zasługuje zarzut skarżącego, iż przeprowadzone postępowanie dowodowe nastąpiło z naruszeniem przepisów Kpa. Organ administracji zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, obowiązany jest prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, a ponadto obowiązany jest do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy te czuwają również nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, ( art.8 i art.9 Kpa).

W okolicznościach niniejszej sprawy, z których wynika, że wniosek o przyznanie płatności złożono w dniu wejścia w życie nowych przepisów w tym zakresie, dokładne wyjaśnienie, czy w związku przyjęciem wniosku zasady powyższe były respektowane wymaga szczególnie dokładnego postępowania. Wobec treści art. 3 ust.2 pkt 3 cyt. wyżej ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, organ powinien zaś rozważyć, czy w takiej właśnie sytuacji jak w rozpatrywanej sprawie, a więc w dniu zmiany przepisów w zakresie płatności zwierzęcych, już samo przedstawienie przez rolnika wniosku do kontroli formalnej nie jest w istocie żądaniem niezbędnego pouczenia co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.

W okolicznościach sprawy nie zostały zachowane podstawowe gwarancje procesowe skarżącego, zaś późniejsze umożliwienie skarżącemu zapoznania się z materiałami sprawy nie sanuje wadliwości postępowania. Nieprzeprowadzenie przy tym zasadniczego dla sprawy dowodu uniemożliwiło zadanie pytań świadkowi, co mogłoby jednoznacznie usunąć niejasności w zakresie jego faktycznej roli w wypełnieniu i złożeniu wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, po czym w zależności od ustaleń wykonanie innych wyłaniających się czynności.

W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 77 § 1 Kpa, który zobowiązuje organy do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przede wszystkim organy orzekające w tej sprawie poprzestały jedynie na oświadczeniu pracownika Biura Powiatowego ARiMR, o przeprowadzeniu kontroli wniosku, pomimo, iż w świetle cyt. art. 3 art.3 ust.2 pkt 3 rozporządzenia w 2005r. do kompetencji pracowników organu należała pomoc w wypełnianiu wniosków o dopłaty zgłaszającym się rolnikom nie zaś samo przyjmowanie wniosków o dopłaty. Powyższa okoliczność nie została zweryfikowana u źródła, nie przesłuchując innych pracowników biura przyjmujących wnioski odnośnie zakresu uprawnień. Nie ustalono w sposób nie budzący wątpliwości jaka była procedura postępowania tych pracowników w sytuacji zgłoszenia się określonego rolnika w celu uzyskania pomocy przy wypełnieniu wniosku. Wyjaśnienie tej okoliczności ma zaś istotny wpływ na ustalenie, czy po stronie skarżącego rolnika zaistniała nadzwyczajna okoliczność uzasadniająca przyznanie płatności zwierzęcej we wskazanej w odwołaniu i skardze wysokości, pomimo zadeklarowania we wniosku, do grupy PZ, upraw o powierzchni jedynie 1,82 ha. Wobec wskazanych wyżej niejasności stanowiących o tym, że postępowanie nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a więc z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego mogącym mieć istotne znaczenie dla merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy przedwczesne jest wypowiadanie się w przedmiocie właściwej wykładni i zastosowania powołanych decyzji przepisów prawa materialnego.

W tym stanie sprawy organy orzekające winny uzupełnić postępowanie wyjaśniające w kierunku wskazanym przez Sąd, aby następnie po wyczerpującym zebraniu wszystkich dowodów w sprawie ponownie wypowiedzieć się merytorycznie, czy w zaistniałej po stronie Z.P. sytuacji można doszukać się przesłanek uzasadniających przyznanie pomocy w podanej w odwołaniu i skardze wysokości, w ramach płatności zwierzęcej na 2007r.

Na marginesie należy podnieść, że w postępowaniu administracyjnym strona nie ma obowiązku dowodzenia swoich twierdzeń. Wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzić, stosownie do art. 7 i 77 § 1 kpa, dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. To organy administracyjne zobowiązane są do podejmowania w tym celu wszelkich niezbędnych kroków. Środkiem dowodowym dla dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy mogą być zaś nie tylko dokumenty, ale i przesłuchanie świadków, czy strony.

Nie można wykluczyć, że przeprowadzone ponownie postępowanie dowodowe nie pozwoli na załatwienie wniosku zgodnie z oczekiwaniami strony. Decyzję w tym przedmiocie muszą jednak poprzedzić wnikliwe ustalenia faktyczne, przy czym, jak wskazano wyżej, wobec treści cyt. wyżej art. 3 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, w okolicznościach sprawy, rozważenia przez organ wymaga także, czy wobec złożenia wniosku w dniu zmiany przepisów w zakresie płatności zwierzęcych, już samo przedstawienie przez rolnika tego wniosku do kontroli formalnej nie wiązało się w istocie z żądaniem niezbędnego pouczenia co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków.

Powyższe uwagi i zalecenia Sądu organy uwzględnią w związku z ponownym rozpoznaniem sprawy, mając w szczególności na uwadze konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we wskazanym zakresie.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zaskarżoną decyzję uchylił. O tym, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 tejże ustawy.