Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1113/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 169
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 20 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

IV SA/Po 1113/17

UZASADNIENIE

[...] (dalej: "skarżący") w dniu 18 października 2016 r. zwrócił się o umorzenie zadłużenia z tytułu wypłaconych przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Lesznie zaliczek alimentacyjnych w okresie od 2005 r. do 2008 r. w kwocie 7.245 zł. Wskazał, że nie pracuje, ponieważ przebywa na zwolnieniu lekarskim i utrzymuje się ze świadczenia z zasiłku chorobowego pomniejszonego o kwoty zajęte przez komornika. Wskazał, że z powodu bardzo złego stanu zdrowia nie będzie mógł wrócić do pracy, wobec czego nie ma możliwości spłaty zadłużenia.

W dniu 12 grudnia 2016 r. Prezydent Miasta Leszna wydał decyzję, w której orzekł o odmowie umorzenia należności powstałych z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości 8.494,79 zł z odsetkami w wysokości 4.278,91 oraz o odmowie umorzenia należności powstałej z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej powiększonej o 5% w wysokości 7.245 zł.

W uzasadnieniu podkreślono, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego oraz w oparciu o zgromadzone dokumenty stwierdzono, że nie zachodzą podstawy do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wypłaconej zaliczki alimentacyjnej. Organ w celu ustalenia sytuacji materialno-bytowej wnioskodawcy przeprowadził dnia 30 listopada 2016 r. wywiad środowiskowy. Ustalono, iż skarżący mieszka w wynajętym lokalu (jeden pokój, dostęp do kuchni i łazienki), prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie posiada innych osób na utrzymaniu. Jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę od dnia 31.08.2015 r. do dnia 30.08.2018 r. jako kierowca-konwojent, w pełnym wymiarze czasu pracy, z wynagrodzeniem 1850 zł brutto. Przebywa na zasiłku chorobowym wypłacanym przez ZUS, który to zasiłek podlega zajęciu komorniczemu w wysokości 60 % należnego świadczenia na poczet zobowiązań alimentacyjnych. Od dnia 09.07.2009 r. posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności ustalonego na stałe ze wskazaniem do pracy lekkiej zgodnie z możliwościami psychofizycznymi. Organ stwierdził, iż w sytuacji wnioskodawcy nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające umorzenie ponieważ w/w posiada możliwości zarobkowania, a ponadto mimo zgłaszanej trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej. Ponadto, wyrokiem Sądu Rejonowego w Lesznie z dniem 1 września 2012 r. zniesiony został obowiązek alimentacyjny skarżącego, a więc należność główna nie narasta, co stwarza możliwość stopniowego uregulowania zobowiązania alimentacyjnego.

Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności postanowieniem z dnia 16 grudnia 2016 r. zaliczył skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od dnia 22 sierpnia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. ze wskazaniem do wykonywania pracy lekkiej w warunkach pracy chronionej.

Odwołanie od ww. decyzji wniósł w ustawowym terminie skarżący, który powołał się na pogarszający się stan jego zdrowia i ograniczone w przyszłości możliwości zarobkowania, bardzo niskie dochody z "chorobowego" oraz na uzyskane dnia 16 grudnia 2016 r. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z zaliczeniem do stopnia niepełnosprawności - umiarkowanego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie decyzją z dnia 09 lutego 2017 r. nr [...] uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W toku ponownego postępowania przed organem pierwszej instancji skarżący w dniu 03 marca 2017 r. złożył oświadczenie, iż jest bezrobotny oraz zamierza skorzystać z renty socjalnej.

W dniu 10 marca 2017 r. Prezydent Miasta Leszna wydał decyzję, w której orzekł o odmowie umorzenia należności powstałych z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości 8.494,79 zł z odsetkami w wysokości 3071,15 zł oraz odmowie umorzenia należności powstałej z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej powiększonej o 5% w wysokości 7.245 zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie decyzją z dnia 23 maja 2017 r. nr [...] uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując, iż organ ten nie zebrał wszystkich dowodów oraz nie przeanalizował wszystkich argumentów dotyczących sytuacji zdrowotnej skarżącego oraz jej wpływu na jego możliwości zarobkowe.

W ramach prowadzonego ponownie postępowania organ pierwszej instancji pismem z 01 czerwca 2017 r. zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w Lesznie z pytaniem odnośnie możliwości podjęcia zatrudnienia przez dłużnika alimentacyjnego legitymującego się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Dnia 14 czerwca 2017 r. organ przeprowadził po raz kolejny wywiad środowiskowy celem ustalenia aktualnej sytuacji materialno-bytowej wnioskodawcy.

Decyzją z dnia 20 czerwca 2017 r. Prezydent Miasta Leszna orzekł o odmowie umorzenia należności powstałych z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które na dzień 20.06.2017 r. wynosiły 8.494,79 zł należności głównej wraz z ustawowymi odsetkami w kwocie 2.760,03 zł oraz należności powstałej z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej powiększonej o 5% , która na dzień 20.06.2017 r. wynosiła 7.245 zł.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że decyzją z dnia 23.05.2017r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie uchyliło ponownie zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Pismo o wszczęciu postępowania zostało przez skarżącego odebrane osobiście w dniu 07.06.2017r., jednak nie skorzystał on z możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień lub przedłożenia nowych dokumentów w sprawie. Ponadto w dniu 02.06.2017r. wystosowano zapytanie do Powiatowego Urzędu Pracy w Lesznie, czy dysponuje ofertami zatrudnienia dla osoby zaliczonej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, mającej wskazania do zatrudnienia wykonywania pracy lekkiej w warunkach pracy chronionej. W odpowiedzi na zapytanie pismem z dnia 13.06.2017r. Powiatowy Urząd Pracy w Lesznie wskazał, iż posiada oferty pracy dla osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności na stanowiskach kasjer, kierowca kat. B, operator wózka widłowego, pracownik produkcyjny.

Na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 14.06. 2017r. ustalono, iż skarżący pozostaje osobą samotną, mieszka w wynajętym mieszkaniu z dostępem do łazienki i kuchni, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie posiada innych osób na swoim utrzymaniu. Czynsz za mieszkanie wynosi 393,20 zł. Ponadto ustalono, że nie otrzymuje on pomocy ze strony dzieci, natomiast nadal korzysta z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej w wysokości 604 zł miesięcznie, zasiłków na zakup żywności oraz zasiłków celowych. W trakcie wywiadu skarżący przedstawił kartę leczenia szpitalnego oraz imiennie udokumentowane wydatki na leki. Ustalono również, że złożył on do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o przyznanie mu renty z tytułu niezdolności do pracy i legitymuje się około 28 letnim okresem zatrudnienia. Ustalono, iż w sytuacji skarżącego nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności. Organ wskazał, że co prawda jest on aktualnie osobą bezrobotną, posiadającą orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jednak ze wskazaniem odpowiedniego zatrudnienia, tj. praca lekka w warunkach pracy chronionej. Korzysta z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej oraz z zasiłków celowych. Dokonuje spłat zobowiązań alimentacyjnych w miarę swoich możliwości finansowych. Stan zdrowia skarżącego nie zamyka mu drogi do podjęcia odpowiedniego zatrudnienia, gdyż nie ma przeciwskazań, które uniemożliwiałyby mu podjęcie odpowiedniego zatrudnienia, a Powiatowy Urząd Pracy dysponuje szeregiem ofert umożliwiającym podjęcie pracy z uwzględnieniem posiadanych kwalifikacji, doświadczenia zawodowego, a także stanu zdrowia. Ponadto istnieje możliwość uzyskania przez skarżącego renty z tytułu niezdolności do pracy, a w perspektywie również emerytury, co umożliwi spłatę powstałych należności. W związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w Lesznie III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 21.04.2016r. sygn. akt [...], znoszącym z dniem 01 września 2012r. obowiązek alimentacyjny skarżącego wobec córki [...], zobowiązany jest on do zwrotu świadczenia alimentacyjnego z tytułu wypłaty zaliczki alimentacyjnej za okres od dnia 01.09.2005r. do dnia 30.09. 2008r.oraz z tytułu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od dnia 01.10.2008r. do dnia 30.09.2011r. Od dnia 01.10.2011r. świadczenie z funduszu alimentacyjnego nie jest już wypłacane, a więc należność główna wobec MOPR w Lesznie nie narasta, co stwarza możliwość na stopniowe i całkowite uregulowanie zobowiązania alimentacyjnego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Wobec powyższego mając na uwadze interes społeczny, racjonalne i oszczędne gospodarowanie środkami z budżetu państwa organ odmówił umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zaliczki alimentacyjnej.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł [...] wskazując, że nie może podjąć pracy zarobkowej, gdyż posiada orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie decyzją z dnia 20.09.2017r., nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzje w mocy.

W jej uzasadnieniu wyjaśniono, że uzupełniając postępowanie z uwagi na treść odwołania, Kolegium na podstawie złożonych przez skarżącego wyjaśnień do protokołu z dnia 19 września 2017 r. ustaliło, iż skarżący korzysta z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej w wysokości 604 zł miesięcznie oraz z zasiłków celowych na zakup żywności 200 zł miesięcznie plus 50 zł na leki. Po utracie prawa do zasiłku chorobowego (09 lutego 2017 r.) skarżący uzyskał orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 17 marca 2017 r., o niezdolności do pracy z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy. W związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy stwierdzono, że istnieją okoliczności uzasadniające ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego, na okres 6 miesięcy, licząc od daty wyczerpania zasiłku chorobowego. Skarżący nie ubiegał się o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego z uwagi na wyższe świadczenie z zasiłku stałego. Mimo upływu 6 miesięcy od daty uzyskania orzeczenia z dnia 17 marca 2017 r. skarżący nie poddał się badaniu lekarskiemu i nie złożył wniosku o przyznanie renty inwalidzkiej do ZUS. Orzeczenie z dnia 16 grudnia 2016 r. o zaliczeniu w/w do stopnia niepełnosprawności umiarkowanego wydane zostało do dnia 31 grudnia 2017 r. ze wskazaniem dotyczącym odpowiedniego zatrudnienia - praca lekka w warunkach pracy chronionej. Jak ustalił organ pierwszej instancji Powiatowy Urząd Pracy w Lesznie dysponuje ofertami zatrudnienia dla osoby zaliczonej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, mającej wskazania do zatrudnienia wykonywania pracy lekkiej w warunkach pracy chronionej.

Wobec powyższego Kolegium uznało za uprawnione stanowisko organu pierwszej instancji, który po rozważeniu sytuacji zdrowotnej wnioskodawcy uznał, iż nie zamyka ona mu drogi do podjęcia odpowiedniego zatrudnienia, jak również w innym przypadku uzyskania renty a dalej świadczenia emerytalnego. Kolegium uznało, iż organ pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego orzekając o odmowie przyznania wnioskodawcy ulgi w postaci umorzenia należności powstałych z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego i wypłaconej zaliczki alimentacyjnej wraz z odsetkami w całości lub w części jak również rozłożenia na raty czy odroczenia terminu płatności.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] podnosząc, iż nie posiada i nie może uzyskać zdolności do pracy i dlatego nie może podjąć pracy zarobkowej. Skarżący również opisał swoją sytuację życiową i zdrowotną.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest prawidłowość decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 20 września 2017 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Leszna z dnia 20 czerwca 2017 r, nr [...] odmawiającą umorzenia skarżącemu należności powstałych z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Sąd wskazuje, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2016 r., poz. 169, dalej: "u.p.o.u.a."), zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Decyzje organu oparte na art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. podejmowane są w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że organ ten ma możliwość, lecz nie obowiązek, umorzenia należności nawet w razie stwierdzenia, że zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej zobowiązanego. Zobowiązania alimentacyjne rodziców względem dzieci, które wynikają z art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm., dalej k.r.o.) mają charakter obligatoryjny i zwolnić się z nich można tylko w szczególnie wyjątkowych sytuacjach.

Obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty przez Państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów, nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka.

Każde umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych. W takiej sytuacji, gdzie brak jest szczególnie uzasadnionej okoliczności uzasadniającej umorzenie, byłoby to sprzeczne z założeniami ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i prowadziłoby do niedozwolonej, bowiem rozszerzającej interpretacji przesłanek z art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.

Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "organ może umorzyć" oznacza sytuację, w której właściwy organ administracji ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia, z jednej strony może bowiem umorzyć należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych, z drugiej zaś może odmówić zastosowania tego rodzaju ulgi. Istotne jest, iż działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza jakiejkolwiek dowolności. Wręcz przeciwnie, działanie organu doznaje ograniczenia już w samej normie prawnej, wprowadzającej uznanie poprzez wyznaczenie ram w konkretnej kategorii spraw, a także postanowieniami naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej postanowieniami art. 77 § 1 k.p.a., jak również zasadami i celami określonymi w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Ustalenie, czy istnieją przesłanki umorzenia w całości lub w części należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami powinno być dokonywane na podstawie danych odzwierciedlających bieżącą sytuację dłużnika, tj. stan istniejący bezpośrednio przed wydaniem decyzji w przedmiocie odmowy odroczenia spłaty należności. Na gruncie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. nie jest zatem dopuszczalne dokonywanie oceny we wskazanym wyżej zakresie w oparciu o sytuację dłużnika, czy jego zachowania, jakie miały miejsce przed wydaniem decyzji.

Sądowa weryfikacja decyzji uznaniowych ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy w danym przypadku granice uznania nie zostały przekroczone. O ile zatem stanowisko organu orzekającego oparte jest na prawidłowych ustaleniach stanu faktycznego, odnosi się do przesłanek ustawowych i jest przekonujące z punktu widzenia logicznego rozumowania oraz zasad doświadczenia życiowego, to podważanie tego typu decyzji w trybie skargi sądowej musi być uznane za bezskuteczne.

W przypadku rozstrzygnięć podejmowanych w trybie uznania administracyjnego kontroli sądowej podlega jedynie to, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej, zwłaszcza szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego. Natomiast ocena pod kątem kryteriów słuszności i celowości prowadzona jest wyłącznie w zakresie - czy organy administracji nie przekroczyły granicy uznania administracyjnego. Oczywistym jest, że podejmowanie decyzji opartych na uznaniu administracyjnym nie może oznaczać dowolności i arbitralności. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze normami kompetencyjnymi, przepisami o postępowaniu administracyjnym i przepisami prawa materialnego. Wydając decyzję o charakterze uznaniowym, organ jest związany nie tylko przepisem, ale i celem określonej regulacji. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2009 r., I OSK 1535/08).

Podkreśla się, że umorzenie na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.. winno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, o ile stan taki jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności. Wskazać bowiem należy, że zobowiązania alimentacyjne rodziców względem dzieci, a które wynikają z art. 133 § 1 k.r.o., mają charakter obligatoryjny i zwolnić się z nich można tylko w szczególnie wyjątkowych sytuacjach.

Podobnie umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Sąd orzekający podziela pogląd o wyjątkowości zastosowania umorzenia określonego w art.30 ust.2 u.p.o.u.a. Oznacza to, że ustawodawca dopuszcza możliwość takiego umorzenia w sytuacjach wyjątkowych. Intencją ustawodawcy było umożliwienie umorzenia wspomnianych należności w sytuacjach wyjątkowych, gdy z przyczyn obiektywnych ich egzekucja jest niemożliwa lub wywołałaby wobec dłużnika znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki negatywne. Temu właśnie celowi służy przepis art.30 ust.2 u.p.o.u.a.

W kontrolowanej sprawie Sąd uznał, że bezzasadne są zarzuty skarżącego, a granice uznania administracyjnego nie zostały przez organy przekroczone. W ocenie Sądu organy przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób zgodny z zasadami procesowymi określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Sytuacja zdrowotna, życiowa i majątkowa skarżącego została ustalona w sposób prawidłowy, a zebrany materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że nie ma podstaw do umorzenia zobowiązań alimentacyjnych skarżącego. Sąd podkreśla, że dla oceny przesłanek umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego (art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.) istotna jest nie tylko okoliczność, czy dłużnik aktualnie może wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, ale i to, czy w przyszłości dłużnik będzie mógł spłacać dług alimentacyjny. Przesłankami umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wypłaconych zaliczek alimentacyjnych zawartymi w przepisie art. 30 ust. 2 są wyłącznie sytuacja dochodowa i rodzinna wnioskodawcy.

Sąd uznał, że w niniejszej sprawie szczególnie istotne jest, że orzeczenie z dnia 16 grudnia 2016 r. o zaliczeniu skarżącego do stopnia niepełnosprawności umiarkowanego wydane zostało do dnia 31 grudnia 2017 r. ze wskazaniem dotyczącym odpowiedniego zatrudnienia - praca lekka w warunkach pracy chronionej. Jak ustalił organ pierwszej instancji Powiatowy Urząd Pracy w Lesznie dysponuje ofertami zatrudnienia dla osoby zaliczonej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, mającej wskazania do zatrudnienia wykonywania pracy lekkiej w warunkach pracy chronionej. Sąd orzekający prezentuje pogląd, że skoro orzeczenie o niepełnosprawności skarżącego nie ma charakteru stałego, a ponadto ma on realną możliwość podjęcia pracy zarobkowej w warunkach pracy chronionej, to nie ma żadnych podstaw, by przyjmować za niezasadną odmowę umorzenia zaległości alimentacyjnych. Sąd podkreśla również, że od dnia 01.10.2011r. świadczenie z funduszu alimentacyjnego nie jest już wypłacane, a więc należność główna nie narasta, co stwarza możliwość stopniowego i całkowitego uregulowania zobowiązania alimentacyjnego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

W ocenie Sądu organy należycie ustaliły oraz rozważyły wszystkie okoliczności dotyczące sytuacji materialnej, zdrowotnej i życiowej skarżącego.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.