Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 877/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 3-4, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 3,
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant: starszy referent sądowy Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 marca 2014 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, nakładającą na S. S. (dalej także: strona, skarżący) karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za naruszenia wymienione w załączniku nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1265, dalej także ustawa, u.t.d.), w punktach: 1.1 wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji i 6.1.1 wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku kontroli w dniu [...] marca 2012 r. pojazdu marki [...], nr rej. [...] z przyczepą marki [...] nr rej. [...], decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 10.000 zł w związku z wymienionymi naruszeniami ustawy. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za naruszenia określone w pkt. 1.1 i 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Strona wniosła od tej decyzji odwołanie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Strona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie następujących przepisów:

1) art. 77 ust. 1 i art. 80 k.p.a. polegające na wyciągnięciu z przeprowadzonych dowodów wniosków pozbawionych logiki i przyjęciu, że wykonującym transport drogowy był S. S., który nie wykonywał transportu faktycznie, a transport nie był wykonywany na jego rzecz; pominięciu, że S. S. nie zarobił na udostępnieniu pojazdu P. F., a tym samym nie świadczył usługi transportowej na jego rzecz;

2) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. polegające na pominięciu w uzasadnieniu decyzji kwestii dotyczących charakteru, w jakim P. F. kierował pojazdem i przyczyn, dla których nie uznano go za wykonującego transport drogowy;

3) art. 92a ust. 1 u.t.d. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wykonawcą transportu drogowego jest podmiot wynajmujący pojazd i upoważniający do jego wykorzystania konkretną osobę fizyczną, niebędącą przedsiębiorcą, na jej własne potrzeby, choć w rzeczywistości w takiej sytuacji wykonawcą transportu drogowego jest ta upoważniona osoba fizyczna;

4) art. 4 ust. 4 u.t.d. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że ten przepis odnosi się do transportu drogowego wykonywanego przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, podczas gdy przepis ten nie dotyczy osób nieprowadzących działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu powołał się na ustalenia kontroli z dnia [...] marca 2012 r. Wywiódł z nich, że kierowca wskazanego zespołu pojazdów wykonywał transport drogowy na rzecz Przedsiębiorcy "A" S. S. Potwierdzały to wystawiona na przedsiębiorcę faktury o nr [...] i [...] za paliwo i parkowanie zespołu pojazdów. Kierowca nie okazał do kontroli wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. W pojeździe nie było zamontowane urządzenie do rejestrowania czasu pracy kierowcy i okresów odpoczynku. W taki sposób naruszono pkt. 1.1 i 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Organ stwierdził, że przewóz skontrolowanym zespołem pojazdów nie spełniał wymogów art. 4 pkt 4 u.t.d. Skarżący w toku postępowania przyznał, że kierowca nie był jego pracownikiem. Zatem już z tego względu przewozu nie można było klasyfikować jako wykonywanego na potrzeby własne. W tej sytuacji przewóz ten był transportem drogowym, na który skarżący zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d. powinien posiadać licencję. Podczas przeprowadzonej kontroli kierowca pojazdu okazał umowę najmu autolawety o nr rej. [...], upoważnienie wystawione przez skarżącego do korzystania z niej przez kierowcę, umowę najmu przyczepy marki [...] o nr rej. [...] oraz dwie faktury nr [...] i [...]. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że autolaweta - pojazd marki [...] wynajął skarżący na okres od [...] marca do [...] kwietnia 2012 r. Skarżący sprzedał P. F. w dniu [...] marca 2012 r. trzy samochody oraz upoważnił go do korzystania z autolawety. W aktach sprawy znajdują się ponadto: faktura VAT nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. za parkowanie powyższego samochodu i przyczepy oraz faktura VAT nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. za zakup paliwa, obydwie wystawione na firmę skarżącego.

W wyjaśnieniach z dnia [...] marca 2013 r. skarżący wskazał, że faktury zostały wystawione na jego firmę, gdyż w cenę sprzedaży samochodów zostały wliczono koszty ich transportu, w tym także koszty opłat za parking strzeżony oraz za zakup paliwa. Ustalenia te potwierdziły, że przewóz wykonywany przez skarżącego miał charakter zarobkowy i stanowił transport drogowy. Skarżący zapewnił bowiem nabywcy transport, którego kosz był uwzględniony w cenie zakupionych pojazdów. Na tę okoliczność organ powołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2007 r. (sygn. akt: VI SA/Wa 1955/06), według którego, w odróżnieniu od transportu drogowego, przewóz na potrzeby własne ma charakter nieodpłatny. Jest tak w sytuacji, gdy przedsiębiorca we sam ponosi koszty przewozu koniecznego dla wykonywania zarejestrowanej przez niego działalności podstawowej innej niż transportowa.

W toku postępowania, na podstawie pisma Starostwa Powiatowego w M. z dnia [...] maja 2012 r. ustalono, że skarżący nie posiada licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Ponadto, na podstawie pisma z dnia [...] maja 2012 r. sporządzonego przez Biuro ds. Transportu Międzynarodowego stwierdzono, że przedsiębiorca nie jest zarejestrowany w systemie informatycznym Biura.

W związku z tym organ uznał za zasadne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w związku z naruszeniem określonym w pkt. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Organ powołał następnie art. 3 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, według którego urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzeniu (WE) nr 561/2006. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 2 rozporządzenia nr 561/2006, ma ono zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 t. W czasie kontroli stwierdzono niekwestionowany przez skarżącego brak urządzenia rejestrującego w pojeździe. Dopuszczalna masa całkowita tego pojazdu wraz z przyczepą wynosiła 5.580 kg. Organ uznał więc za zasadne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 3.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. Wynika to z pkt. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa proceduralnego, organ stwierdził, że w toku postępowania podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i na podstawie zebranego materiału dowodowego rozstrzygnięto rozpatrywaną sprawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Stosownie do art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. podstawę do uchylenia decyzji stanowi stwierdzenie przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie uchybia obowiązującemu prawu w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu. Należy zauważyć, że organy administracji dokonały prawidłowego ustalenia okoliczności stanu faktycznego koniecznych do podjęcia niewadliwego rozstrzygnięcia w sprawie, należycie oceniły zgromadzony materiał dowodowy i dokonały prawidłowej wykładni przepisów stanowiących normatywną podstawę wydanych orzeczeń. Zapewniły także skarżącemu udział w postępowaniu. Biorąc to pod uwagę Sąd uznał za bezzasadne zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Jeżeli chodzi o zarzuty naruszenia prawa materialnego, Sąd stwierdza, że organy inspekcji transportu drogowego ustaliły w wyniku kontroli dnia [...] marca 2012 r. w P. na drodze krajowej nr [...], że zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, składający się z samochodu-autolawety marki [...] nr rej. [...] i przyczepy nr rej. [...], kierowany przez P. F., przewoził do L. trzy samochody sprzedane mu przez skarżącego. Niesporne w sprawie jest, że koszta transportu samochodów były składnikiem ceny ich nabycia, czyli że poniósł je nabywca samochodów. W związku z tym to na skarżącym będącym sprzedawcą tych samochodów ciążył obowiązek zapewnienia ich transportu do miejsca określonego przez kupującego. Nie budzi zdaniem Sądu wątpliwości, że ów transport był związany z działalnością gospodarczą skarżącego w zakresie sprzedaży samochodów.

O zapewnieniu i zorganizowaniu transportu przez skarżącego świadczą także następujące okoliczności ustalone w postępowaniu administracyjnym. Umowa wynajmu autolawety - pojazdu marki [...], nr rej. [...], została zawarta dnia [...] marca 2012 r. na okres do dnia [...] kwietnia 2012 r. między najemcą "B" a wynajmującym skarżącym, który dnia [...] marca 2012 r. upoważnił P. F. do korzystania z tej autolawety. Faktura VAT Nr [...] z [...] kwietnia 2012 r. za wynajem powyższego pojazdu na kwotę 1.000 zł wystawiona została na skarżącego jako nabywcę.

Umowa najmu pojazdu (przyczepy) nr rej. [...] została zawarta dnia [...] marca 2012 r. między F. N. jako wynajmującym a P. F. jako najemcą na okres do dnia [...] kwietnia 2012 r. Faktura VAT Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. na kwotę 420 zł została jednak wystawiona na firmę "A", której właścicielem jest skarżący. Z faktury VAT nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. wynika, że nabywcą paliwa był S. S. Według faktury VAT nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. za parkowanie pojazdu z przyczepą zapłacił S. S.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że z prawnego punktu widzenia skontrolowany transport był wykonywany przez skarżącego. Ustalenie tego nie może zmienić fakt, że klient skarżącego – nabywca trzech samochodów, po opłaceniu kosztów transportu (zawartych w cenie samochodów), postawionym do dyspozycji samochodem – lawetą z przyczepą, którą kupujący wprawdzie wynajął, ale za jej wynajęcie zapłacił sprzedawca, przewoził zakupione samochody.

Wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd uznał, że przedmiotowy transport drogowy był wykonywany przez skarżącego, a nie przez kierującego zespołem pojazdów nabywcę trzech samochodów. Kierujący wykonywał wprawdzie faktycznie transport przewożąc samochody stanowiące jego własność. Transport ten był jednak zorganizowany przez skarżącego, wykonywany w ramach obowiązku umownego. Ustalono bezspornie, że kierujący zespołem pojazdów nie był ani pracownikiem skarżącego, ani jego zleceniobiorcą.

Artykuł 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że niezarobkowym przewozem drogowym, czyli przewozem na potrzeby własne, jest każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Przewóz taki musi jednak spełniać łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Przedmiotowy przewóz drogowy był wprawdzie wykonywany pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego. Nie spełniając wymogu określonego w pkt a) nie mógł być jednak traktowany jako przewóz na potrzeby własne skarżącego. Ponadto w postępowaniu administracyjnym ustalono, że skarżący nie posiadał zaświadczenia o wykonywaniu transportu na potrzeby własne.

Dokonując wykładni prawa materialnego należy zatem uwzględnić treść art. 4 pkt 3 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem transportem drogowym jest każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4. Taki transport jest zatem, stosownie do wymogów art. 5 ust. 1 tej u.t.d., transportem wymagającym licencji. W razie stwierdzenia braku licencji transport taki jest sankcjonowany karą pieniężną w kwocie 8.000 zł, ustaloną w pkt 1.1 załącznika do ustawy. Zatem stwierdzenie przez organy kontroli, że przewóz drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności, który narusza warunek lub warunki przewozu na potrzeby własne określone w art. 4 pkt 4 u.t.d., powoduje uznanie takiego przewozu za transport drogowy, a w rezultacie powoduje konsekwencje wynikające z art. 87 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 u.t.d.

W toku kontroli stwierdzono także brak wyposażenia samochodu - autolawety w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.

Organy orzekające w tym zakresie trafnie powołały art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 według którego urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Pojazdy o których mowa w art. 16 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, oraz pojazdy, które wyłączono z zakresu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, które nie są już wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, muszą spełniać ten wymóg do dnia 31 grudnia 2007 r. Za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące nałożono zatem na skarżącego zasadnie karę pieniężną w kwocie 3.000 zł, stosownie do pkt. 6.1.1 załącznika nr 3.

Według art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem naruszający obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może jednak przekroczyć kwoty 10.000 zł (ust. 2). W tym stanie rzeczy, z uwagi na przekroczenie kwoty 10.000 zł z tytułu wymierzonych kar, organy orzekające nałożyły karę w maksymalnej wysokości 10.000 zł.

Z tych względów stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.