Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1281/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: WSA Ewa Michna WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S., Oddział [...] w C. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 16 lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. skargę oddala II. zwraca skarżącej spółce [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 200 zł. (dwieście złotych) tytułem nienależnie uiszczonego wpisu od skargi


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 16 lipca 2021 r. nr [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735) w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2021, poz. 195) oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. 2013 r. poz. 1367) po rozpatrzeniu odwołania A ZP. z o.o. Oddział [...] (dalej: strona skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Nr [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2021 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Powiatowy Inspektor Sanitarny, w związku z postępowaniem prowadzonym na wniosek Ośrodka Medycyny, w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u B. B., ustalił, że była ona zatrudniona w następujących zakładach pracy:

- od 20 czerwca 1986 r. do 6 maja 1987 r. w Gminnej Spółdzielni "[...]" w S obecnie Spółdzielnia [...] "R" w S na stanowisku sprzedawcy, gdzie podawała towar i odkładała na półki, przyjmowała towar od producentów, w trakcie ww. zatrudnienia pracowała również jako kelnerka w restauracji, kawiarni "M" w S, gdzie podawała napoje i posiłki,

- od 7 maja 1987 r. do 15 lutego 1992 r. w Wojewódzkim Szpitalu w N obecnie Szpital Specjalistyczny [...] w N na stanowisku pomocy dentystycznej, gdzie przygotowywała narzędzia dentystyczne oraz przygotowywała stanowiska pracy dla lekarza dentysty, - od 1 marca 1992 r. do 17 maja 1993 r. w Kawiarni "W" w L (zakład zlikwidowany) na stanowisku kelnerki,

- od 5 sierpnia 1993 r. do 28 lutego 1997 r. w Spółce Cywilnej "S"' w L (zakład zlikwidowany) na stanowisku sprzedawcy, gdzie wykładała i podawała towar klientom, obsługiwała kasę (charakter wykonywanych czynności określono na podstawie protokołu przesłuchania Strony z dnia 14 maja 2019 r. PIS),

- od 1 kwietnia 1998 r. do 31 października 1998 r. w Restauracji "W" S.C. K & M. B. w L. (zakład zlikwidowany) na stanowisku kelnerki, gdzie obsługiwała klientów, zbierała zamówienia i podawała dania (charakter wykonywanych czynności określono na podstawie protokołu przesłuchania Strony z dnia 14 maja 2019 r. PIS),

- od 6 stycznia 1999 r. do 13 listopada 2007 r. w Cukiernictwo [...] "N" E. U. obecnie "N" Cukiernictwo Restauracja [...] E. U. w L na stanowisku bufetowej - kelnerki, gdzie obsługiwała klientów, zbierała zamówienia i podawała dania (charakter wykonywanych czynności określono na podstawie protokołu przesłuchania Strony z dnia 14 maja 2019 r. PIS),

- od 1 lipca 2008 r. do 31 grudnia 2009 r. Gastronomia - P. T. w P na stanowisku kucharza (obecnie P. T. Gabinet Stomatologiczny w C), gdzie wykonywała prace kelnerki - obsługiwała salę, zbierała zamówienia i podawała dania do stolików, 2-3 razy w miesiącu pomagała kucharzowi.

Biorąc po uwagę rodzaj wykonywanych czynności oraz ich różnorodność, na stanowiskach zajmowanych przez B. B. w ww. zakładach ustalono, iż praca odbywała się bez narażenia na ruchy monotypowe.

- od 11 stycznia 2010 r. do 4 lipca 2011 r. w P Sp. z o.o. w W (praca wykonywana na rzecz A Sp. z o.o. Oddział [...] w C) w charakterze operatora produkcji, gdzie wykonywała prace na wtryskarkach i polerce, pobierała gotowe komponenty z taśmy wtryskarki, komponenty były rożnej wielkości i masy w zależności od produkowanego typu lampy. Każdy komponent brała do obu rąk i oglądała pod różnym kątem w celu określenia czy nie ma jakiejś wady. Jeżeli na komponencie była jakaś wypływka - nadmiar materiału należało usunąć za pomocą nożyka lub nożyka obrotowego. Na dniówkę z taśmy wtryskarki musiała odebrać i obejrzeć od 800 do 1000 komponentów w zależności od typu lampy. Pobrany, sprawdzony komponent następnie owijała w folię ręcznie lub za pomocą foliarki albo pakowała do worka i umieszczała w pudełku plastikowym (greenboxach). Pełne pudelka plastikowe z etykietą produkcyjną umieszczała na wózku z kółkami i odwoziła do vipów produkcyjnych. Przy wyżej wymienionych pracach wykonywała ruchy monotypowe w zależności od produkowanego komponentu polegające na: - pobraniu i oglądnięciu komponentu, gdzie trzymając komponent wykonywała ruchy obrotowe w obrębie obu nadgarstków od 800 do 1000 razy, - usuwaniu nadmiaru materiału - wypływki plastikowej za pomocą nożyka, gdzie wykonywałam ruchy rąk w obrębie nadgarstków od 800 do 1000 razy, - owijaniu i pakowaniu komponentu, gdzie wykonywała ruchy obrotowe w obrębie nadgarstka od 800 do 1000 razy . W sytuacjach awaryjnych, które występowały sporadycznie obsługiwała także wkrętarki z wiertłem, gdzie na komponencie musiała wywiercić zalane dwa otwory wykonując ruchy monotypowe z obciążeniem stawu nadgarstkowego masą wkrętarki. Pracując na polerce przywoziła szafy z szybami do lamp różnego typu samochodów o różnej masie i wielkości, pobierała szybę, przykładała do polerki z pastą, i wykonywała ruchy w różne strony polerując, następnie te same czynności wykonywała na czystej polerce, na godzinę polerowała ok. 50 sztuk szyb wykonując ruchy monotypowe w obrębie nadgarstków w rożne strony. Wypolerowane szyby odkładała do szafy i odwoziła do vipów.

- od 5 lipca 2011 r. do nadal w A Sp. z o.o. Oddział [...] w C, w charakterze operatora produkcji, logistyka-operatora produkcji, od 5 lipca 2011 r. do 1 marca 2016 r. pracowała na wtryskarkach i polerce. Opisane niżej czynności dotyczą szyby, obudowy Opel Corsa. Pracując na wtryskarkach pobierała gotowe komponenty z taśmy wtryskarki, komponenty były rożnej wielkości i masy w zależności od produkowanego typu lampy. Każdy komponent brała do obu rąk i oglądała w różnych kierunkach w celu określenia czy nie ma jakieś wady. Jeżeli na komponencie była jakaś wypływka, czyli nadmiar materiału należało ją usunąć za pomocą nożyka lub nożyka obrotowego. Na dniówkę z taśmy wtryskarki musiała odebrać i obejrzeć od 800 do 1000 komponentów w zależności od typu lampy. Pobrany, sprawdzony komponent następnie owijała w folię ręcznie lub za pomocą foliarki albo pakowała do worka i umieszczała w pudełku plastikowym (greenboxach), pełne pudelka plastikowe z etykietą produkcyjną umieszczała na wózku z kółkami i odwoziła do vipów produkcyjnych.

Przy wyżej wymienionych pracach wykonywała ruchy monotypowe w zależności od produkowanego komponentu polegające na: pobraniu i oglądnięciu komponentu, gdzie trzymając komponent wykonywała ruchy obrotowe w obrębie obu nadgarstków od 800 do 1000 razy. wypływki plastikowej za pomocą nożyka, gdzie wykonywałam ruchy rąk w obrębie nadgarstków od 800 do 1000 razy; owijaniu i pakowaniu komponentu, gdzie wykonywała ruchy obrotowe w obrębie nadgarstka od 800 do 1000 razy . W sytuacjach awaryjnych, które występowały sporadycznie obsługiwała także wkrętarkę z wiertłem, gdzie na komponencie musiała wywiercić zalane dwa otwory. Zdarzało się, że jeśli nie było pracy na wtryskarkach było to ok. 2-3 razy w miesiącu skarżąca wykonywała prace związane z podmontażem bulbholdera, czyli pobór bulbholdera, zatoczenie trzech żarówek i dwóch uszczelek, odłożeniu do opakowania. Przy tych czynnościach wykonywała 7 ruchów w obrębie nadgarstków razy 450 bulbholdórow. Pracując na polerce przywoziła szafy z szybami do lamp rożnego typu samochodów o różnej masie i wielkości, pobierała szybę i przykładała do polerki z pastę i wykonywała ruchy w rożne strony polerowała ją, następnie te same czynności wykonywała na czystej polerce, potem wypolerowane szyby odkładała do szafy i odwoziła do vipów. Pani B. na polerkach Volvo pracowała ok. 6 miesięcy i praca przy polerowaniu szyb VoIvo trwała średnio 7 godz. w ciągu zmiany roboczej. Na godzinę polerowała około 50 sztuk szyb, przy polerowaniu jednej szyby wykonywała ok. 20-30 ruchów w obrębie nadgarstków. Następnie od 2 marca 2016 r. do maja 2018 r. pracowała przy montażu lamp Porsche [...], LIMO, A 9, Astra. Najdłużej pracowała przy składaniu lampy Porsche [...], na zmianę roboczą, składała ok. 380 lamp. Praca ta wykonywana była na jednym z trzech stanowisk; na 1 stanowisku praca polegała na: pobraniu housinga (obudowy lampy), umieszczeniu go w narzędziu, pobraniu wiązki (kabel z wtyczką, przykręceniu dwoma śrubkami, przełożeniu obudowy na kolejne narządzie i wkręceniu dodatkowej śruby i naklejeniu kropki termicznej i odłożeniu na podajnik. Przy tych czynnościach wykonywała powtarzalne ruchy w obrębie nadgarstków ok. 7 ruchów razy ok. 380 lamp; na 2 stanowisku praca polegała na: umieszczeniu maski na narzędziu, pobraniu i założeniu leda, umieszczeniu go w masce, przełożeniu na kolejne narzędzie, wkręceniu ok. 2-3 śrub, podaniu operatorowi.

Przy tych czynnościach wykonywała powtarzalne ruchy w obrębie nadgarstków ok. 5 ruchów razy ok. 380 lamp; na 3 stanowisku praca polegała na: wyciąganiu lampy z pieca, pobraniu i naklejaniu na obudowie trzech bumperow, odłożeniu obudowy na następne narządzie, pobraniu dwóch plastikowych kapsuł, włożeniu ich w otwory narzędzia i uruchomieniu maszyny, pobraniu lampy z narzędzia i oklejeniu etykietą odłożeniu na podajnik. Przy tych czynnościach wykonywała powtarzalne ruchy w obrębie nadgarstków ok. 12 ruchów razy ok. 380 lamp. Ponadto wykonywała również prace polegające na rozkładaniu lamp, praca ta polegała na uderzeniu krawędzią lampy o posadzkę, a następnie oderwaniu szyby od obudowy i wyjęciu reszty komponentów ze środka i odkręceniu śrub. Na zmiany roboczą, rozbijała ok. 20 lamp, wykonywała przy każdej lampie ok. 15 ruchów w obrębie nadgarstka;

- od 26 maja 2018 r. do nadal pracuje jako logistyk - operator produkcji na montażu Astry 3403, jej praca polega na zamawianiu komponentów, przywożeniu z vipów z magazynu, otwieraniu pudełek, zarzucaniu na podajniki, jest to praca różnorodna bez cech monotypowych.

B. B. badana była w Ośrodku Medycyny Pracy, który w dniu 29 października 2019 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u niej przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni nadgarstka. Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia, w ramach postępowania diagnostyczno-orzeczniczego przeprowadzono badanie ogólnolekarskie, badanie neurologiczne, badania laboratoryjne, badanie EKG, ocenę dokumentacji radiologicznej: RTG nadgarstków, MR kręgosłupa szyjnego, zapoznano się z dokumentacją medyczną oraz dokonano analizy narażenia zawodowego pod kątem narażenia na ruchy monotypowe nadgarstków. Zespół cieśni nadgarstka po stronie prawej rozpoznano badaniem EMG w dniu 16 czerwca 2018 r., początkowe objawy zespołu cieśni nadgarstka po stronie lewej rozpoznano badaniem EMG w dniu 27 lutego 2018 r. Zgodnie z wiedzą medyczną kanał nadgarstka ograniczony jest przez dłoniowe powierzchnie kości nadgarstka i przez niepodatny na rozciąganie troczek zginaczy. Przez kanał nadgarstka przechodzą między innymi ścięgna mięśni palców, ścięgna zginaczy nadgarstka oraz nerw pośrodkowy. Ta topografia anatomiczna kanału nadgarstka czyni tę przestrzeń ciasną, co wpływa na zwiększone ryzyko ucisku szczególnie wrażliwego na niedokrwienie nerwu pośrodkowego.

Ciśnienie w kanale nadgarstka pozostaje w ścisłym związku ze stanem napięcia mięśni i pozycją przedramienia, nadgarstka oraz palców. Seryjne (monotypowe, wielokrotnie powtarzalne) ruchy zginania i prostowania nadgarstka w ciągu dnia pracy, dodatkowo połączone z koniecznością zamykania dłoni lub chwytania narzędzia pracy palcami, używanie siły nacisku na narzędzia przez zginacze palców powodują podwyższone ciśnienie w kanale nadgarstka. Wiedzie to do powstania ciasnoty w kanale i niedokrwienia nerwu pośrodkowego, wiodące do powstania zespołu cieśni kanału nadgarstka. Ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego potwierdza, że pracownik w trakcie czynności zawodowych na stanowisku operatora produkcji w latach 2010-2018, wykonywał seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstka, które wymagały długotrwałej powtarzalności i spełniały kryteria ruchów monotypowych.

Mając powyższe ustalenia na uwadze, Powiatowy Inspektor Sanitarny, decyzją Nr [...] z dnia [...] 2021 r. orzekł o stwierdzeniu u B. B. choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, schorzenia wymienionego w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych.

Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wniosła strona skarżąca. Zaskarżonej decyzji zarzuciła niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niewskazanie przez organ pełnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, oraz niewykazanie spełnienia wszystkich przesłanek do stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując, jako naruszone przepisy art. 7, 77, 78, 84, 80 w zw. z art. 107 § 6 k.p.a. oraz art. 235 1 Kodeksu Pracy. Strona skarżąca wniosła o uzupełnienie postępowania dowodowego przez zażądanie od lekarza orzecznika dodatkowego uzasadnienia wydanego orzeczenia lub wystąpienie do jednostki orzeczniczej II stopnia w celu stwierdzenia, czy u B. B. można mówić, o co najmniej wysokim prawdopodobieństwie w rozumieniu art. 2351 Kodeksu pracy.

Opisaną we wstępie decyzją Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W swoich rozważaniach przytoczył treść art. 2351 kodeksu pracy i podał, aby doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie tej osoby powinno być wykazane w wykazie chorób zawodowych załączonym do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz powinno być spowodowane narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Wydane na podstawie art. 237 § 1 pkt. 3-6 i § 11 Kodeksu pracy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.2013.1367) określa sposób i tryb postępowania dotyczący rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. Osoba zainteresowana, której dotyczy podejrzenie winna być skierowana na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do właściwej jednostki orzeczniczej. Następstwem wykonanego tam badania jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do jej rozpoznania wydane na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Bez wskazanych wyżej opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami, organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, co nie oznacza zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny orzeczenia lekarskiego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej lakonicznej treści, nie zawierającej przekonującego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa.

Z kolei zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

W przedmiotowej sprawie wzięto pod uwagę uzasadnienie orzeczenia lekarskiego wydanego przez jednostkę l szczebla diagnostycznego właściwego do rozpoznawania chorób zawodowych tj. Ośrodka Medycyny Pracy. U pacjentki jednostka orzecznicza rozpoznała zespół cieśni w obrębie nadgarstka, po stronie prawej. Uznała, że charakter pracy, jaka wykonywała B. B., na stanowisku operatora produkcji stwarzała ryzyko powstania przewlekłej choroby zawodowej układ nerwowego w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W trakcie czynności zawodowych B. B. wykonywała prace monotypowe, wielokrotnie powtarzane w czasie zmiany roboczej, pod postacią ruchów dłoni w maksymalnym zginaniu i prostowania nadgarstka.

W przedmiotowej sprawie wszystkie warunki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej u B. B. zostały spełnione tj.: upoważniona jednostka orzecznicza rozpoznała schorzenie, które figuruje pod poz. 20.1 obowiązującego wykazu chorób zawodowych, analiza narażenia zawodowego wykazała, iż sposób wykonywania pracy wiązał się z monotypią w zakresie stawów nadgarstkowych oraz udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w okresie dwóch tygodni od zaprzestania wykonywania pracy w narażeniu na ruchy monotypowe (badanie EMG z 27 lutego 2018 r. - rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka po stronie lewej oraz badanie EMG z 16 czerwca 2018 r. - rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka po stronie prawej).

W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie ustalony został związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy sposobem wykonywania pracy, a rozpoznanym u B. B. zespołem cieśni nadgarstka po stronie prawej.

Następnie organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że niezasadna jest ponowna weryfikacja przez jednostkę orzeczniczą nowej karty oceny narażenia zawodowego ponieważ zmiany w organizacji pracy (przerwy postojowe i inne czynności) nie zmieniły czasu narażenia na ruchy monotypowe, w stopniu mającym istotne znaczenie dla uznania związku przyczynowo-skutkowego, bowiem czas narażenia wynosił powyżej połowy zmiany roboczej (7 godz.)

Odnosząc się do wniosku o uzyskanie od lekarza orzecznika dodatkowego uzupełnienia wydanego orzeczenia lub też wystąpienie do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację uwzględniającą występowanie lub brak występowania "osobniczych właściwości" B. B., w ocenie organu odwoławczego również nie zasługiwało na uwzględnienie. Orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 29 października 2019 r., wydane przez Ośrodek Medycyny Pracy jest jasno i wyczerpująco uzasadnione w kwestii rozpoznanego schorzenia. Z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia wynika, że lekarz orzecznik uwzględnił wszystkie badania i dokumenty niezbędne do wydania rzetelnego orzeczenia, ponadto udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w czasie upoważniającym do rozpoznania choroby zawodowej, a ocena narażenia zawodowego wykazywała związek przyczynowo skutkowy pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami pracy. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, orzeczenia lekarskie są w istocie opiniami biegłych. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie są uprawnione do podważania takich opinii. Jednakże zgodnie z obowiązującymi przepisami, na podstawie których prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawach chorób zawodowych, zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy ocenił wydane orzeczenie w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. i uznał je za nie budzące wątpliwość.

Z kolei odnosząc się ogólnie do przywołanych przez stronę skarżącą w odwołaniu badań wskazujących na pozazawodowe czynniki etiologiczne tego schorzenia, organ odwoławczy podkreślił, iż taka dokumentacja jest ważna w sytuacji, gdy jednostka orzecznicza rozpoznając chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, nie stwierdza jej etiologii zawodowej. W takim przypadku jednostki orzecznicze wskazują inne pozazawodowe czynniki etiologiczne rozpoznanego schorzenia.

Na powyższe rozstrzygnięcie A sp. z o.o. Oddział [...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów:

- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. żart. 7, 10 §1, 11, 77 § 1,80, 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, póz. 869 ze zm. dalej: "Rozporządzenie), polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu l instancji pomimo, że organ ten wydał decyzję bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało tym, że orzekł nie wyjaśniając wszystkich okoliczności, które należało wziąć pod uwagę, tj. nie miał możliwości rzetelnego zbadania całokształtu okoliczności kwalifikujących możliwość wystąpienia choroby zawodowej co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., 80 i 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu l instancji w sytuacji, gdy organ ten nie wskazał w uzasadnieniu pełnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;

- art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji zmierzającego do całościowego rozpoznania analizowanej sprawy;

- art. 2351 kodeksu pracy poprzez niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, że w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba B. B. wymieniona w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Mając powyższe zarzuty na uwadze, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy pozostają w błędzie twierdząc, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wszystkie przewidziane prawem przesłanki konieczne do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia u B. B. choroby zawodowej. Bezspornym jest, że organ wydaje decyzję na podstawie orzeczenia lekarskiego i jest związany treścią tego orzeczenia w ten sposób, że nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Tym niemniej, zgodnie z przyjętym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, jakkolwiek z treści § 8 ust. 1 Rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 ze zm.) wynika, że organ sanitarny jest związany wnioskami płynącymi z orzeczeń, to jednak nie budzi wątpliwości, że nie powinien ich przyjmować bezkrytycznie. Związanie organu pierwszej instancji treścią orzeczenia lekarskiego nie zwalnia go z obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie oraz jego wszechstronnego rozpatrzenia, tj. przestrzegania zasady prawny obiektywnej (materialnej), której źródło stanowią art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

W sprawach, w których wymagane jest powzięcie wiadomości specjalnych istotne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a., gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na wniosek strony może nastąpić jedynie, gdy zachodzą przesłanki wskazane w art. 78 § 2 k.p.a., a mianowicie organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w swojej decyzji nie odniósł się do powyższych okoliczności.

Zdaniem strony skarżącej uzasadnienie faktyczne zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu l instancji, które podlegają kontroli instancyjnej (przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie), nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Nie ma potrzeby w tym miejscu obszernie wskazywać na zasady, jakie rządzą procesem sporządzania decyzji administracyjnej i jej uzasadnienia; wystarczy przypomnieć, że to na organie administracji spoczywa obowiązek należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji (art. 107 § 1 kpa w związku z art. 11 k.p.a.). Uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Jak wskazała strona skarżąca, organ drugiej instancji nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, w szczególności w zakresie:

- zażądania od lekarza orzecznika dodatkowego uzasadnienia wydanego orzeczenia lub też wystąpienie do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację w celu stwierdzenia, czy w przypadku B. B. można mówić o co najmniej "wysokim prawdopodobieństwie" dla ustalenia związku między narażeniem zawodowym a chorobą, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, w kontekście występowania lub braku występowania osobniczych właściwości pracownika w wystąpieniu schorzenia zespołu cieśni nadgarstka oraz stosunkowo krótkiego stażu pracy B. B. w narażeniu zawodowym w zakładzie A;

- ustalenia, czy orzeczenie Ośrodka Medycyny Pracy jest aktualne również w zakresie okoliczności objętych dodatkową (nową) dokumentacją w sprawie, a to kartą oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej sporządzoną 15.01.2021 roku oraz kartą oceny narażenia zawodowego zbiorczej z dnia 17.02.2021.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)

Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 16 lipca 2021r., a także - z mocy art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019.2325 ze zm. – dalej nazywanej p.p.s.a). – poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2021r., pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy także wskazać, że stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 z późn. zm.). Zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Z chorobą zawodową mam więc do czynienia, gdy zostaną spełnione następujące dwie przesłanki: występowanie schorzenia odpowiadającego schorzeniu zamieszczonemu w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a czynnikami szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić po przeprowadzeniu postępowania na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego. Stąd w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym, które odnosi się do zachorowania pozostającego w związku przyczynowo - skutkowym z wykonywaną pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, a na jej rodzaj ma wpływ charakter, sposób i warunki jej wykonywania (Wyrok NSA z 19.03.2021 r., II GSK 52/21, LEX nr 3195523).

Z kolei zgodnie z art. 2352 k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej zostało uregulowane w rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367 z późn. zm.), zwanym dalej rozporządzeniem. Podejrzenie wystąpienia choroby zawodowej należy zgłosić odpowiedniemu organowi państwowemu, którym jest miedzy innymi państwowy powiatowy inspektor sanitarny. Właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, w szczególności przeprowadza ocenę narażenia zawodowego oraz sporządza kartę oceny narażenia zawodowego, którą wraz ze skierowaniem na badania przekazuje do jednostki orzeczniczej I stopnia. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z późn. zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych. Z kolei jednostkami orzeczniczymi I stopnia są:

1) poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy,

2) kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych)

- w zakresie wszystkich chorób zawodowych;

3) poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych;

4) podmioty lecznicze, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby.

Właściwy lekarz wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W przypadkach uznanych przez lekarza za uzasadnione stanem zdrowia pracownika, byłego pracownika albo w przypadku śmierci pracownika albo byłego pracownika lekarz wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

Z kolei narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do:

1) czynników chemicznych i fizycznych - rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i średni czas narażenia zawodowego;

2) czynników biologicznych - rodzaj czynnika, ustalenie kontaktu, okresu utajenia oraz stwierdzenie mechanizmu działania lub drogi szerzenia się czynnika, bez konieczności określenia stężenia tego czynnika;

3) czynników o działaniu uczulającym (alergenów) - rodzaj czynnika i stwierdzenie kontaktu z takim czynnikiem w czasie pracy, jeżeli występował on w środowisku pracy, narzędziach pracy, surowcach, półproduktach lub gotowych wyrobach, bez konieczności określania stężenia tego czynnika;

4) czynników o działaniu rakotwórczym - substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym określone w przepisach wydanych na podstawie art. 222 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy oraz pierwotną lokalizacje nowotworu i okres latencji;

5) sposobu wykonywania pracy - określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego.

Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydaje na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

W orzecznictwie sądowo administracyjnym dominuje pogląd, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., a organ prowadzący postępowanie nie może jej odrzucić. Organ administracji nie jest - co do zasady - upoważniony do dokonywania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która mogłaby prowadzić do odmiennego rozpoznania czy zaklasyfikowania schorzenia. Orzeczenie lekarskie stanowi bowiem jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Organy inspekcji sanitarnej mogą więc odstąpić od ustaleń lekarskich wyłącznie wtedy, gdy ustalenia te budzą wątpliwości w świetle pozostałych zgromadzonych dowodów. Innymi słowy, skoro organy administracji publicznej nie mogą samodzielnie czynić ustaleń wymagających wiadomości specjalnych, to są związane orzeczeniami lekarskimi (Wyrok NSA z 21.01.2021 r., II OSK 1408/18, LEX nr 3124099.).

W niniejszej sprawie bezsporne jest istnienie choroby prawostronnego zespołu cieśni nadgarstka u Pani B. B. Choroba ta została wymieniona w rozporządzeniu jako choroba zawodowa wśród przewlekłych chorób obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy. Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 rok. Schorzenie to jest między innymi wynikiem ruchów monotypowych.

Pani B. B. pracowała zaś w narażeniu na ruchy monotypowe

P Sp. z o.o. w W w okresie 11 stycznia 2010r. – 4 lipca 2011r. w charakterze operatora produkcji, wykonującego prace w zakładzie produkcyjnym A Sp. z o.o. Oddział [...] w C. Wykonywała prace na wtryskarkach i polerce, pobierała gotowe komponenty z taśmy wtryskarki, a komponenty były różnej wielkości i masy w zależności od produkowanego typu lampy..

A Sp. z o.o. Oddział [...] w C w okresie 5 lipca 2011r. – 26 maja 2018r. na stanowisku operatora produkcji, logistyka-operatora produkcji, od 5 lipca 2011r. do 1 marca 2016r. pracowała na wtryskarkach i polerce. Od 2 marca 2016r. do maja 2018r. pracowała przy montażu lampy Porsche, Cayenne, LIMO, A 9, Astra.

Wprawdzie do 11 stycznia 2010r. Pani B. B. pracowała u innych pracodawców, ale zdaniem organów administracyjnych nie pracowała ona tam w narażeniu na ruchy monotypowe, co zostało poparte zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

Ośrodek Medycyny Pracy, orzeczeniem z dnia 29.102019r. u B. B. rozpoznał chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy: prawostronny zespół cieśni w obrębie nadgarstka. W uzasadnieniu podano, że w ramach postępowania diagnostyczno-orzeczniczego przeprowadzono badanie ogólnolekarskie, badanie neurologiczne, badania laboratoryjne, badanie EKG, ocenę dokumentacji radiologicznej: RTG nadgarstków, MR kręgosłupa szyjnego, zapoznano się z dokumentacją medyczną oraz dokonano analizy narażenia zawodowego pod kątem narażenia na ruchy monotypowe nadgarstków. Zespół cieśni nadgarstka po stronie prawej rozpoznano badaniem EMG w dniu 16 czerwca 2018 r., początkowe objawy zespołu cieśni nadgarstka po stronie lewej rozpoznano badaniem EMG w dniu 27 lutego 2018 r.

Ponieważ w zgormadzonym materiale dowodowym zaistniały rozbieżności tj. strony nie zgadzały się co do czasu trwania postojów, organ I instancji przeprowadził w dniu 1 października 2020 r. rozprawę, na której Strony postępowania zgodnie przyjęły wspólne stanowisko, co do czasu trwania postojów. Ustalono, że w ciągu zmiany roboczej 1 godz. to przerwy postojowe, na które składają się: przezbrojenia, awarie, przeglądy techniczne, przerwa socjalna 30 min., przekazanie informacji przez przełożonego dla pracowników 5 min., posprzątanie stanowiska pracy 5 min i czynności monotypowe obciążające stawy nadgarstkowe wykonywane były przez 7 godz. w czasie zmiany roboczej. Ustalenia te zostały ujęte w opracowanej karcie oceny narażenia zawodowego z dnia 15 stycznia 2021 r.

Należy przy tym podkreślić, że właśnie z uwagi na nową kartę narażenia zawodowego poniesione zostały przez skarżącą spółkę zarzut, że orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej z dnia 29 października 2019r. zostało wydane w oparciu o niepełną dokumentację, to jest nieaktualną ocenę narażenia zawodowego z dnia 30 sierpnia 2019r., w której to ustalono, że przerwa socjalna trwała jedynie 30 minut plus 5 minut spotkania pracowników z przełożonym celem przekazania informacji oraz 5 minut na posprzątanie stanowiska pracy. Z kolei w nowej karcie oceny narażenia zawodowego łączny okres przerwy został ustalony na 1 godzinę. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie ta zmiana nie ma wpływu na treść orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej, gdyż różnica czasu przerwy jest niewielka, a organ trafnie zauważył, ze i tak czynności monotypowe były wykonywane przez B. B. przez 7 godzin, czyli ponad połowę czasu trwania zmiany. Nie było więc potrzeby uzupełniania zebranego materiału dowodowego o nowe orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej.

Bezsporne jest więc wystąpienie choroby stanowiącej zgodnie polskim ustawodawstwem chorobę zawodową oraz wykonywanie pracy w narażeniu zawodowym. Zasadniczy spór w sprawie dotyczy kwestii, czy powyższe ustalenia dają podstawę do przyjęcia, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy w skarżącej spółce, czy też jest wynikiem czynników o charakterze pozazawodowym.

Art. 2351 K.p. wyraźnie zakłada konieczność występowania związku przyczynowo-skutkowego między warunkami pracy, a ujawnionym schorzeniem. Zatem w przypadku równoczesnego pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz, że praca była wykonywana w szkodliwych warunkach, istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy tą chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie (tak wyrok WSA z 19 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 538/11, z 12 czerwca 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 134/12, publ.: orzeczenia. nsa.gov). Zgodnie z orzecznictwem naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z 21.10.2020 r., II OSK 2217/18, LEX nr 3106836) dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej występuje, nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem. Przesłanka wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby. Stąd zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w powołanym orzeczeniu istotne dla stwierdzenia istnienia choroby zawodowej jest więc ustalenie, czy na stanowisku pracy pracownik był eksponowany na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, a tym samym, czy podczas wykonywania pracy był on narażony na powstanie tej choroby. Jeżeli bowiem określony czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to występowanie tego narażenia zawodowego na stanowisku pracy daje podstawę, by domniemywać, że doprowadził on do powstania choroby zawodowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które powodują określone schorzenie, stwarza domniemanie istnienia związku między warunkami pracy, a chorobą (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2020 r., sygn akt II OSK 3175/19 oraz z 9 maja 2018 r. sygn akt II OSK 1502/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 13 marca 2019 r., sygn akt II OSK 993/17; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak słusznie podnosi się w judykaturze współistnienie czynników pozazawodowych - przy uznanym przez organy narażeniu zawodowym - nie jest bowiem wystarczające do wzruszenia domniemania związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt IV SA./Gl 183/15, LEX nr 1927148). Szczegółowa analiza czynników pozazawodowych ma jedynie znaczenie w przypadku krótkotrwałego narażenia, czy też w przypadku gdy narażenie występuje co prawda przez długi czas, ale charakter pracy powoduje, że w ciągu dnia pracy pracownik częściowo pracuje w narażeniu, a częściowo wykonuje prace w warunkach, które nie narażają na chorobę. W niniejszej sprawie B. B. przez długie lata pracy dla skarżącej spółki była narażona na wystąpienie choroby zawodowej – zespołu cieśni nadgarstka. Stąd zdaniem Sadu orzekającego w niniejszej sprawie istniał związek przyczynowo-skutkowego między warunkami pracy, a ujawnionym schorzeniem.

Niezasadne są także zarzuty naruszenia przepisów procedury administracyjnej, albowiem w trakcie postępowania organy administracyjne w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i podjął wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również w sposób wyczerpujący uzasadniły swoją decyzję. Organ prowadzący nie ma bowiem obowiązku przeprowadzać wszystkich dowodów zawnioskowanych przez stronę. Organ prowadzi postępowanie dowodowe tylko w takim zakresie jaki jest konieczny do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Skoro organ w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdził, że dysponuje materiałem dowodowym w oparciu, o który zostaną wyjaśnione istotne dla sprawy okoliczności, to nie musi zbierać dodatkowych dowodów na potwierdzenie dokonanych już wcześniej ustaleń w postaci dodatkowej opinii biegłego co do występowania czynników pozazawodowych, które mogły się przyczynić do powstania schorzenia prawostronnego zespołu cieśni nadgarstka.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.