Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 791/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2006-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

Dnia 7 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant: Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Czesława G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz Czesława G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Warszawie decyzją z dnia [...] 2000 r. nr [...], powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (wówczas Dz.U. nr 142 z 1997 r. poz. 950 ze zm. obecnie Dz.U. 2002. nr 42. poz. 371 ze zm.), zwanej dalej ustawą o kombatantach, pozbawił skarżącego Czesława G. uprawnień kombatanckich przyznanych jemu decyzją Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w T. z dnia [...] 1977 r. z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej od dnia [...] 1948 r. do dnia [...] 1950 r.

Uzasadniając swoją decyzję organ administracyjny stwierdził, iż skarżący w okresie zaliczonym mu do działalności kombatanckiej pełnił służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego i nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu. W związku z tym, jak stwierdzono, uprawnienia kombatanckie uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził też, że zgodnie z treścią art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art.l ust. 2. art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach.

Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, że wiosną 1949 r. brał udział w potyczce z oddziałem UPA.

Ponownie rozpatrując sprawę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] 200l r. nr [...] utrzymał swoje poprzednie rozstrzygnięcie w mocy. W wyniku wniesionej do sądu administracyjnego skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 listopada 2004r. sygn. akt II SA/Gd 3787/01 uchylił w/wymienione decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Uznając skargę za zasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, iż skarżący w postępowaniu administracyjnym twierdził, że brał udział w walkach z oddziałami UPA na terenach województwa kieleckiego, rzeszowskiego i Puszczy Sandomierskiej. Zdaniem Sądu okoliczność ta mogłaby uzasadniać przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach.

Zdaniem Sądu, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazane twierdzenie skarżącego winien był rozważyć w postępowaniu o pozbawienie go uprawnień kombatanckich.

Sąd powołał się na pogląd zawarty w uchwale z dnia 4 marca 2002 r.. OPS 13/0; opublikowanej w ONSA nr 4 z 2002 r. poz. 132., w której to Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich.

Z powyższych względów Sąd stwierdził, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a., gdyż był zobowiązany do rozważenia twierdzeń skarżącego, iż walczył z oddziałami UPA w zakresie wiarygodności. Zdaniem Sądu organ administracji ograniczył się do sprawdzenia prawdziwości czasu walk z oddziałami UPA wskazanego przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (1949 r.). Z dokumentu, na który powołał się organ administracji wynika, iż jednostka, w której służył skarżący, brała udział w walkach z oddziałami UPA w 1950 r. Fakt ten pozostaje w związku z okresem, za który skarżącemu przyznano uprawnienia.

W następstwie powyższego orzeczenia Sądu, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję z dnia [...] 2005r. Nr [...] o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich, a następnie powyższą decyzję utrzymał w mocy decyzją własną z dnia [...] 2005r. Nr [...]. Jako przepis prawa materialnego stanowiący podstawę do wydania powyższych decyzji organ powołał art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371).

W uzasadnieniu organ powołał się na to, że w wyniku postępowania weryfikacyjnego ustalono, że wnioskodawca nie prowadził żadnej działalności kombatanckiej lub równorzędnej z kombatancką w rozumieniu cyt. wyżej ustawy. Zdaniem organu ustawodawca za taką nie uznał służby w Wojsku Polskim po 30.06.1947 r.

Natomiast zdaniem organu z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż skarżący został powołany do służby w Wojsku Polskim od 23.06.1948 r. i pełnił ją w [...] Pułku KBW do [...] 1950 r. Zgodnie z zaświadczeniem Wojskowej Komendy Uzupełnień w T. z dnia 16.09.1977 r. zainteresowany pełnił służbę w okresie od [...] 1948 r. do [...] 1949 r. oraz od [...]1950 r. do [...] 1950 r. Z dokumentu w postaci kopii pisma Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie z dnia 09.01.2002 r. wynika, iż 7 Płk KBW nie brał udziału w latach 1948-1950 w zwalczaniu UPA, prowadził natomiast walki z ugrupowaniami WiN, NSZ, AK oraz bandami rabunkowymi. Powołane wyżej pismo w sposób jednoznaczny informuje, iż wykaz został sporządzony w oparciu o dokumenty operacyjne jednostek KBW. Na skutek niedopatrzenia wynikającego z rozbieżności nazwiska jednego z dowódców pododdziału UPA oraz pseudonimu osoby działającej w niepodległościowej organizacji poakowskiej powstał mylny zapis o rzekomym udziale żołnierzy [...] Płk KBW w zwalczaniu UPA w miesiącach: styczeń - luty 1950 r.

Organ podkreślił, iż podnoszona przez stronę okoliczność uczestniczenia w walkach z UPA (wiosną 1949 r.) nie została potwierdzona w powołanym wyżej piśmie. Dlatego nie można uznać służby strony w Wojsku Polskim za działalność kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt. 6 ustawy o kombatantach.

Od powyższego rozstrzygnięcia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. 2005r. Nr [...] skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której nie zgadza się z rozstrzygnięciem o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich. Twierdzi, że organ nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 listopada 2004r. sygn. akt II SA/Gd 3787/01, w którym Sąd uznał jego wcześniejszą skargę za zasadną.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.

W dniu rozprawy stawił się skarżący, który do protokołu oświadczył, że brał udział w walkach z bandami UPA na terenie kieleckiego. W walkach tych stracił kolegę, Jana S., który został pochowany z honorami w K. Do akt sądowych skarżący dołączył odpis tytułowej strony Ministerstwa Obrony Narodowej zawierający wykaz jednostek, które wchodziły w skład czynnych Armii i Frontów w czasie wojny oraz jednostek, które prowadziły walki z Bandami Warszawa 1975r., wypis ze strony 68 dotyczących Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego biorącego udział w walkach z bandami UPA Lp. 157-7 Pułk - K.B.W. Z wykazu tego wynika, że 7 Pułk K.B.W. brał udział w walkach w czasie

- 1.01.1948r. - 18.11.1949r.

- 31.01.1950r. - 12.07.1950r.

- 14.10.1952r. - 24. 12. 1951r.

- 2.01.1952r. - 1.02.1952 r.

- 4.05.1952r. - 31.10.1952r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Katalog spraw przewidzianych do kontroli sądowej zawarty został w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)- dalej P.p.s.a.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 P.p.s.a.). W świetle powyższego kontrola legalności działalności administracji publiczne sprowadza się do jego oceny pod kątem zgodności z przepisami prawa, ale tylko w granicach danej sprawy.

Poza sporem pozostaje to, że uprawnienia kombatanckie zainteresowany uzyskał z mocy orzeczenia ZW ZBOWiD w T. z dnia [...] 1977 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od czerwca 1948 r. do października 1950 r. Po wydanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Kierownik Urzędu pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich, gdyż w myśl art.25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego( Dz. U. z 2002 r. nr 42 poz. 371) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2,art. 2 oraz art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10.05.1945 r. do 30.06.1947 r.

W niniejszej sprawie w postępowaniu przed sądem wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody w sprawie istniejące w dniu wydania decyzji zaskarżonej, a nieznane organowi, który wydał decyzję. Skarżący przywołał w dniu rozprawy okoliczność śmierci kolegi, Jana S., który zginął w trakcie jednej z walk z bandami UPA. Jest to okoliczność, która daje podstawę do wznowienia postępowania. Organ w ponownym postępowaniu powinien zweryfikować tą okoliczność. Powinien ustalić, czy Jan S.a w jednym okresie służył ze skarżącym w wojsku, czy faktycznie zginął w trakcie walk z bandami UPA. Nadto nie bez znaczenia pozostaje dokument, na który powołuje się skarżący, Ministerstwa Obrony Narodowej, który wskazuje na okresy walk 7 Pułku K.B.W. z bandami UPA. Dane zawarte w tym dokumencie należy zweryfikować. Okresy walki zawarte w wykazie pokrywają się z okresem pełnienia przez skarżącego służby w wojsku.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję. Jednocześnie Sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy o kosztach postępowania sądowego.