Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 170/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1907
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 3 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 3, art. 34, ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę.


UZASADNIENIE

UZSADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 grudnia 2016 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 4 lipca 2016 r. nr [...] nakładającą na M. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe [...], [...] [...], [...], karę pieniężną w wysokości 5800 zł za następujące przewinienia:

- niezgłoszenie w piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie oraz

- nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Jako podstawę nałożenia kary wskazano art. 92a ust. 1,2,6 ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym (j.t. Dz.U. 2016 r., poz. 1907 ze zm.), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 382/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U UE L z dnia 28 lutego 2014 r.), Ip.1.4 i 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W uzasadnieniach do decyzji organy wskazały, że w dniu 14 stycznia 2016 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...] miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], którym kierował A. S. W chwili kontroli trwał przewóz rzeczy z [...] przez D. do Ł. Kontrolowany kierowca okazał wypis z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy oraz dwa dokumenty WZ. Stwierdzono nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole. Przedsiębiorcę zawiadomiono w dniu 20 stycznia 2016 r. o wszczęciu postępowania z urzędu, a po przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji decyzją z dnia 4 lipca 2016 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5800 zł za popełnienie naruszeń określonych w I p 1,4 i 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Od decyzji strona wniosła odwołanie domagając się, między innymi, ponownego przesłuchania kierowcy – sprawcy zdarzenia i strony, bowiem skarżący uważa, że kontrola nie była przeprowadzona rzetelnie, co doprowadziło do nieprawidłowych ustaleń, kierowca nie korzystał przecież z niedozwolonych urządzeń fałszujących rejestrowanie danych, mimo to na kierowcę nałożona została kara nagany, a odwołujący się – jako przedsiębiorca – dba o prawidłową pracę i właściwy nadzór nad pracą zatrudnionych w firmie kierowców, zatem nie miał wpływu na powstanie naruszenia prawa. W odwołaniu nie odniesiono się do naruszenia prawa polegającego na niezgodności nr rejestracyjnego pojazdu zgłoszonego do licencji nr [...], którą okazano w trakcie kontroli drogowej; z okoliczności sprawy wynika, że pojazd, którym dokonywano przewozu, o nr rej. [...], nie został zgłoszony do w/w licencji.

Obnosząc się do zarzutów odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że wbrew twierdzeniom strony zarówno kontrola, jak i postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, wyczerpujący i rzetelny. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości dawał podstawy do stwierdzenia ww. naruszeń. W odniesieniu do naruszenia określonego pod lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy podkreślił, że w trakcie przeprowadzonej kontroli ustalono, że kierowca, mimo wyposażenia pojazdu w tachograf cyfrowy, nie rejestrował swojej aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi począwszy od godz. 21.30 dnia 13 stycznia 2016 r. do momentu zatrzymania w trakcie kontroli, tj. do dnia 14 stycznia 2016 r. godz. 9.11. W związku z tłumaczeniem kierowcy, że nie wie, dlaczego urządzenie nie rejestrowało danych, przeprowadzono jazdę próbną na odcinku 5 km, podczas której dane rejestrowane były prawidłowo.

W uzasadnieniu do decyzji wskazano również, że naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi powodują zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego ze względu na możliwość ukrywania ograniczeń wynikających z wymaganych przerw oraz dziennych i tygodniowych okresów wypoczynku, a odpowiedzialność za pracowników spoczywa na podmiocie wykonującym przewóz.

Szeroko odniesiono się do przepisów regulujących odpowiedzialność i jej wyłączenie wobec przedsiębiorcy, a organ odwoławczy dodał, ze w niniejszej sprawie strona nie wykazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć lub na które nie miała wpływu, zatem – uchylających odpowiedzialność.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. B. wniósł o częściowe uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w zakresie, w jakim na skarżącego nałożona została kara 5000 zł, stosowanie do lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W skardze, podobnie jak w odwołaniu, nie podważono zasadności nałożenia na przedsiębiorcę kary 800 zł przypisanej za naruszenie określone w ww. załączniku do ustawy pod lp. 1.4.

Skarżący stanął na stanowisku, że w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji okoliczności sprawy tj. to, z jakich względów urządzenie nie rejestrowało danych, nie zostały należycie wyjaśnione przez organy, przez co w istotny sposób naruszono przepisy postępowania, w tym art. 6, 7 i 8 kpa. W konsekwencji wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, organy naruszyły przepisy prawa materialnego tj. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym dotyczące niezarejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja głównego Inspektora Transportu Drogowego, nakładająca na skarżącego karę pieniężną za naruszenie przepisów dotyczących wykonywania przewozów drogowych.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu podlega karze pieniężnej. Przez naruszenie obowiązków lub warunków przewozu rozumie się naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz obowiązujących na terenie państw członkowskich przepisów wspólnotowych, dotyczących obowiązków i warunków przewozów drogowych.

Jak wynika z akt sprawy, dniu 14 stycznia 2016 r. na drodze krajowej nr [...] wykonywany był przewóz drogowy pojazdem marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Funkcjonariusze zatrzymali pojazd do kontroli, a jej wyniki utrwalono w protokole nr [...]. Kontrola wykazała, że pojazd był wyposażony w tachograf, ale kierowca nie rejestrował za pomocą urządzenia na karcie kierowcy, jak i w pamięci tego urządzenia, wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy, jak i przebytej drogi za okres od godz. 21.30 dnia 13 stycznia 2016 r. tj. wyjęcia karty, do momentu zatrzymania do kontroli tj. do godziny 9 .11 dnia 14 stycznia 2016 r. Z tego tytułu w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organy stwierdziły dopuszczenie się przez przedsiębiorcę naruszenia określonego w lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W tym też zakresie strona skarżąca kwestionuje wydane wobec niej decyzje administracyjne.

Strona skarżąca nie kwestionuje, że pojazd był wyposażony w tachograf oraz że za pomocą tego urządzenia w ww. czasie - ani w jego pamięci, ani na karcie kierowcy - nie zostały zarejestrowane dane w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. W ocenie strony skarżącej organ nie wyjaśnił jednak w wyczerpujący sposób wszystkich istotnych okoliczności sprawy tj. tego, z jakich powodów tak się stało. Popełnienia naruszenia w omawianym zakresie zostało bowiem stwierdzone w toku kontroli, pomimo, że przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że nie używał niedozwolonych urządzeń w tachografie, miał poprzedniego dnia kłopoty techniczne w pojeździe i nie wie z jakiego powodu nie doszło do zarejestrowania ww. danych.

Stanowisko strony skarżącej, co do niewyjaśnienia okoliczności faktycznych nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. W ocenie Sądu postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 Kpa nie zasługują na uwzględnienie z następujących względów.

Obowiązek wyposażenia pojazdu zarejestrowanego w państwie członkowskim, wykorzystywanego do przewozu drogowego rzeczy w tachograf nakłada rozporządzenie Rady EWG nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L. 60 z dnia 28 lutego 2014 r.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim, używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których ma zastosowanie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 w tachograf powinny być wyposażone pojazdy: 1) przeznaczone do przewozu drogowego rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów, łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3, 5 tony, 2) przeznaczone do przewozu drogowego osób, skonstruowane lub trwale przystosowane i przeznaczone do przewozu więcej niż dziewięciu osób łącznie z kierowcą. Z obowiązku instalacji tachografu są zwolnione pojazdy wymienione w art. 3 ww. rozporządzenia.

Strony są zgodne, że zatrzymany do kontroli zespół pojazdów służył do przewozu rzeczy i z uwagi na posiadane parametry techniczne i przeznaczenie, nie podlegał wyłączeniom z art. 3 ww. rozporządzenia. Pojazd był zatem prawidłowo wyposażony w tachograf. W konsekwencji, wykonującego przewóz rzeczy przedsiębiorcę obowiązywał nakaz przestrzegania przepisów wynikających z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów. Zgodnie z tymi przepisami przedsiębiorcy i kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy (art. 32 ust. 1), kierowcy stosują karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd i nie wyjmują kart z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy (art. 34 ust. 1). Jednoczenie przedsiębiorcy są odpowiedzialni za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni w zakresie prawidłowego działania tachografów, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów (art. 33 ust. 1). W konsekwencji przepisy stanowią, że przedsiębiorcy są odpowiedzialni za naruszenie przepisów niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji (art. 33 ust. 3).

W przedmiotowej sprawie, czego nie kwestionuje także strona skarżąca, stwierdzono, że przy pomocy tachografu nie zostały zarejestrowane dane obejmujące aktywność kierowcy w czasie od 13 stycznia do dnia 14 stycznia 2016 r. we wskazanych godzinach. Powyższe ustalenie jest wystarczające dla stwierdzenia naruszenia przepisów dotyczących transportu drogowego w zakresie, w jakim nakazują one, aby kierowca rejestrował za pomocą urządzenia określone przepisami dane, w tym swoją aktywność, prędkość pojazdu i przebytą drogę.

Stwierdzając ww. naruszenie organy nie mają obowiązku badania z urzędu, z jakich powodów doszło do tego naruszenia.

Zgodnie z art. 92 c ust. 1 cyt. ustawy nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92 a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Jeżeli kontrolowany przedsiębiorca podaje zatem powody, dla których doszło do naruszenia, zadaniem organów jest dokonanie oceny, czy wskazane okoliczności dają podstawę do odstąpienia od wszczęcia postępowania (lub jego umorzenia) w sprawie nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 92 c ust. 1 cyt. ustawy. Jak wskazano wyżej nie należy to jednak do zakresu działań organu kontroli podejmowanych z urzędu.

W przedmiotowej sprawie ocena taka została dokonana. Sąd podziela jednocześnie stanowisko organów, że nie było podstaw do odstąpienia od wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary za naruszenie przez przedsiębiorcę obowiązków dotyczących rejestrowania danych dotyczących aktywności kierowcy, szybkości pojazdu oraz przebytej drogi za pomocą tachografu. Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi bowiem wskazać na konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami.

Niepoparte dowodami twierdzenia strony, nie dają podstaw do odstąpienia od wszczęcia postepowania lub jego umorzenia. Podkreślenia wymaga przy tym, że organ nie ma nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń strony, w sytuacji gdy ona sama ich nie przedstawia. W niniejszej sprawie organy zasadnie uznały, że strona nie przedstawiła dowodów, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania art. 92 c ust. 1 cyt. ustawy.

W sprawie jest istotne, że w toku kontroli kierowca pojazdu zaznaczył, że nie wie z jakiego względu dane nie zostały zarejestrowane. Wskazał jednak, że mogło to być związane z problemami, jakie miał w pojeździe dnia poprzedniego ze skrzynią biegów. W celu sprawdzenia, czy tachograf jest niesprawny kontrolujący w obecności kierowcy przeprowadzili jazdę testową. W jej trakcie nie stwierdzono jednak żadnych usterek tachografu. Dane w trakcie jazdy testowej normalnie rejestrowały się, co zostało potwierdzone przez obecnego podczas jazdy kierowcę. Wbrew stanowisku strony skarżącej dalsze poszukiwanie dowodów i wyjaśnianie okoliczności dlaczego dane nie rejestrowały się do chwili zatrzymania do kontroli pomimo, iż tachograf był sprawny i działał, nie było już ani konieczne, ani też, jak wyjaśniono wyżej, nie było obowiązkiem organów. Dowody te powinny być bowiem dostarczone lub przynajmniej wskazane przez przedsiębiorcę, który w tym zakresie ograniczył się do skierowanego do organu wniosku o ponowne przesłuchanie kierowcy kontrolowanego pojazdu. W sprawie prawidłowo uznano, że tego rodzaju czynność dowodowa z uwagi na ww. okoliczności kontroli, nie mogła wnieść niczego nowego do sprawy.

Awaria urządzenia może stanowić okoliczność świadczącą o tym, że przedsiębiorca nie mógł mieć wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Niewątpliwie również awaria urządzenia może mieć związek z określonego rodzaju usterkami, którym uległ pojazd, w którym urządzenie jest zamontowane. W przedmiotowej sprawie ponad wszelką wątpliwość stwierdzono jednak, że urządzenie było sprawne. Jednocześnie organ uwzględnił przesłane przez stronę oświadczenie B. D., że usterka skrzyni biegów miała miejsce. Zasadnie wskazał jednak, że na podstawie tego oświadczenia nie można wnioskować, aby usterka skrzyni biegów mogła mieć jakikolwiek wpływ na działanie tachografu. Z oświadczenia tego wynika bowiem jedynie, że stwierdzono nadmierne zanieczyszczenie skrzyni biegów opiłkami metalu, uszkodzenie łożyska koła zębatego, jednakże nie wskazano, że miałoby to w jakikolwiek wpływać na prawidłową pracę tachografu. Wskazać przy tym należy, ze nawet gdyby brak rejestracji danych wynikał (czego nie dowiedziono) z usterki skrzyni biegów, mając na uwadze, że przedsiębiorca został powiadomiony o problemach technicznych przez kierowcę w dniu 13 stycznia 2016 r. i zezwolił na kontynuowanie przewozu i nie nakazał mu sprawdzenia, czy usterka w jakiś sposób nie wpływa na działanie tachografu, w tego rodzaju okolicznościach, brak byłoby podstaw do przyjęcia, że naruszenie przepisów nastąpiło na skutek zdarzeń, których podmiot nie mógł przewidzieć. Przedsiębiorca został bowiem poinformowany przez kierowcę o problemach ze skrzynią biegów.

Reasumując, domaganie się przez stronę skarżącą aby organy wyjaśniły przyczyny braku rejestracji danych na karcie kierowcy i przez tachograf prawidłowo oceniono jako nieznajdujące umocowania w przepisach prawa. To bowiem na przedsiębiorcy ciążył obowiązek wykazania, że do naruszenia przepisów doszło na skutek zdarzeń całkowicie od niego niezależnych, za które nie mogą być jednak uznane podejmowane bez wiedzy pracodawcy działania kierowcy. Przedsiębiorcy są odpowiedzialni za naruszenie przepisów popełnione przez zatrudnionych przez siebie kierowców.

Pomimo wiec tego, że w sprawie nie wyjaśniono, czy tachograf nie rejestrował danych na skutek działań kierowcy, czy też z innych względów, wystąpienie ww. naruszenia miało miejsce, czego nie kwestionuje również skarżący. Ponieważ zaś strona nie przedstawiła dowodów pozwalających na zastosowanie w sprawie art. 92 c ust. 1 cyt. ustawy, organy miały obowiązek nałożyć na skarżącego karę pieniężną za ww. naruszenie.

Wysokość nałożonej na skarżącego kary przyjęto zgodnie z załącznikiem nr 3 do ustawy o transporcie drogowym,

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.