Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 39/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 ust. 3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska – Ziołek (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2020 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości w celu doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] września 2019 r. [...] 2. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz R. W. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (powoływany dalej też jako "WINB"), orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., nakazującej I. i R. W. (jako właścicielom budynku Restauracji [...] zlokalizowanej na działce o nr geod. [...] w G. ) usunięcie określonych w tej decyzji nieprawidłowości w celu doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. (dalej "PINB") przeprowadził [...] czerwca 2019 r. kontrolę dwóch budynków w G. gmina L.: zajmowanego przez [...] i zlokalizowanego na działce o nr [...] (stanowiącego przedmiot współwłasności P. K., D. K. i A. F.) oraz budynku usługowo-handlowo-mieszkaniowego zlokalizowanego na działce o nr [...], będącej własnością I. i R. W.. Z protokołu nr [...] wynika, że kontrolujący nie stwierdzili nieprawidłowości w obrębie budynku [...] W załączniku do protokołu nr [...] określili zaś szereg nieprawidłowości. Do protokołów dołączono dokumentację fotograficzną oraz uproszczony protokół z przeglądu stanu technicznego budynku Restauracji [...] sporządzony [...] grudnia 2018 r. przez C. K.. W wyniku powyższej kontroli PINB wszczął postępowanie administracyjne. W zawiadomieniu stron z [...] lipca 2019 r. wskazał, że przedmiotem postępowania obejmuje budynek zlokalizowany na działce nr [...] w G..

PINB, w oparciu o przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t,j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 – dalej powoływanej jako "p.b.") wydał rozstrzygnięcie nr [...], mocą którego nakazał I. i R. W. usunięcie następujących nieprawidłowości w celu doprowadzania budynku Restauracji "[...]" do odpowiedniego stanu technicznego:

1. dokonać naprawy drewnianych słupów przy wejściu do budynku poprzez usunięcie spękań, uzupełnienie ubytków oraz ich pomalowanie,

2. wypełnić spękane płytki na schodach zewnętrznych wejściowych,

3. dokonać naprawy cokołu przy zewnętrznym tarasie poprzez usunięcie spękań oraz ustabilizować ten fragment w miejscu odspojenia,

4. dokonać naprawy murku przy wejściu do budynku poprzez usunięcie spękań na okładzinach lastryka oraz uzupełnienie ubytków,

5. dokonać naprawy narożnika budynku w części parterowej poprzez usunięcie spękań i rys oraz uzupełnienie ubytków,

6. usunąć rysy na ścianach zewnętrznych budynku,

7. wymienić zniszczone, skorodowane opierzenia blacharskie na nowe,

8. wymienić skorodowane biologicznie elementy drewniane przystające na nowe,

9. wymienić pokrycie dachowe z papy na nowe,

10. wymienić skorodowaną instalację odgromową na nową,

11. dokonać wymiany wszystkich widocznych na poddaszu odkrytych elementów drewnianej konstrukcji dachowej oraz drewnianych elementów ścian z uwagi na ich stan techniczny (degradacja biologiczna, zmniejszenie przekroju belek, liczne rysy, ślady po zaciekach), który stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi – z zachowaniem aktualnej wysokości budynku,

12. zlikwidować występujące na sufitach na poddaszu ślady po zaciekach i usunąć rysy i spękania,

13. dokonać naprawy podłogi drewnianej, która miejscami wykazuje ugięcia i ubytki, a także zamocować luźne deski i wymienić deski zbutwiałe,

14. dokonać naprawy ściany frontowej w części poddasza poprzez usunięcie widocznych rys i spękań,

15. dokonać naprawy ściany poddasza od strony pomieszczeń mieszkalnych (budynku [...]") poprzez usunięcie śladów po zaciekach oraz widocznych rys,

16. dokonać naprawy ściany poddasza od strony budynku [...] – drewnianej, pozbawione okładzin – poprzez usunięcie występującego prześwitu umożliwiającego obserwację pomieszczeń w budynku sąsiednim, a także poprzez wymianę zdegradowanych elementów drewnianych,

17. wymienić zużyte drewniane stopnice na drewnianej wewnętrznej klatce schodowej.

PINB ponadto: określił termin wykonania nakazów (co do punktów 8,9,11,12 – do [...] grudnia 2019 r., a w odniesieniu do pozostałych nakazów - do [...] maja 2020 r.), zakazał jednocześnie użytkowania pomieszczeń poddasza do czasu usunięcia nieprawidłowości – z uwagi na nieprawidłowości opisane ww. pkt 11. Wskazał, że zakaz ten podlega natychmiastowemu wykonaniu.

W uzasadnieniu tej decyzji PINB wyjaśnił, że budynki zlokalizowane na działkach o nr [...] są ze sobą połączone. Organ wskazał też, że pierwotnie cały obiekt zlokalizowany był na jednej działce, która była przedmiotem decyzji Wójta Gminy L. z [...] stycznia 2014 r. ([...]), zatwierdzającej projekt jej podziału. W wyniku podziału doszło do wyodrębnienia działek o nr [...], a następnie ich sprzedaży innym podmiotom. Decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa – o czym rozstrzygnęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z [...] października 2017 r. ([...]). Z uwagi na nieodwracalność skutków prawnych ww. decyzji podziałowej nie stwierdzono jej nieważności. Prawidłowość rozstrzygnięcia SKO w T. potwierdzona została wyrokiem WSA w Bydgoszczy (wyrok z 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 156/18). Zakończenie postępowania wznowieniowego pozwala, w ocenie PINB, na stwierdzenie, że stan prawny nieruchomości jest uregulowany, a przebieg granicy między działkami nr [...] uznać należy za ustalony.

Wyjaśniając podstawy wydania decyzji PINB wskazał, że obiekt znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym – o czym świadczą liczne stwierdzone nieprawidłowości, ujawnione w protokole kontroli. W zakresie pomieszczeń poddasza PINB uznał, że ich stan techniczny stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. W tym zakresie organ powołał się na wnioski sformułowane w opracowaniu z [...] grudnia 2018 r., sporządzonym przez C. K.. Organ stwierdził również, że zestawienie uchybień związanych z dachem budynku, stwierdzonych na zewnątrz jak i wewnątrz, prowadzi do wniosku o konieczności wymiany całego dachu obiektu (konstrukcji i pokrycia) na nowy – przy zachowaniu dotychczasowej wysokości budynku.

Zły stan techniczny budynku uzasadnia, w ocenie PINB, wydanie decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. W. (reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika) formułując alternatywne wnioski: o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sprawy organowi I instancji. Skarżący wniósł o uzupełnienie materiału dowodowego i przeprowadzenie dowodu z dokumentu – dołączonej do odwołania opinii technicznej z maja 2019 r., a także o zlecenie odwołującemu sporządzenia ekspertyzy technicznej - celem ustalenia przyczyn nieprawidłowości w stanie technicznym budynku oraz wskazania sposobu ich usunięcia.

R. W. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sprawie przedmiotowego budynku, podczas, gdy postępowanie w sprawie ww. budynku toczyło się i zakończyło ostateczną i prawomocną decyzją,

- art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez określenie terminu wykonania obowiązków oraz sposób wykonania obowiązków niezgodnie z przepisami - co przesądza o niewykonalności decyzji,

- art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez określenie wykonania obowiązków w sposób niewykonalny z przyczyn prawnych i technicznych,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy oraz dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w aktach (w tym zakresie zarzucono: wadliwe przyjęcie, że w sprawie mamy do czynienia z uregulowanym stanem prawnym nieruchomości oraz ustalonym przebiegiem granicy między działkami [...] pominięcie faktu, że sąsiedni budynek został dostawiony do budynku kontrolowanego bez wybudowania ściany przeciwpożarowej, pominięcie faktu, że poddasze zostało wyłączone z użytkowania od 2014 r. z uwagi na niemożność przeprowadzenia kapitalnego remontu z uwagi na nieustalenie przebiegu granicy),

- art. 7 w zw. z art. 75 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego (nieprzeprowadzenie dowodu z: opinii technicznej z maja 2019 r., z opinii geodety z [...] września 2017 r., opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, a ponadto pominięcie zlecenia przeprowadzenia ekspertyzy celem stwierdzenia przyczyn zaistniałych nieprawidłowości, zaniechanie dokonania oględzin przy użyciu urządzeń pomiarowych),

- art. 7 w zw. z art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia, czy przedmiotowy obiekt jest zgodny z przepisami ppoż,

- art. 7a w zw. z art. 81 a § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady przyjaznej interpretacji,

- art. 107 § 3 w zw. z art. 8, art. 9 i 11 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji i niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego – a w konsekwencji naruszenie zasad postępowania administracyjnego,

- art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności,

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia stron o zamknięciu postępowania wyjaśniającego i uniemożliwienie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów,

- art. 66 ust. 1 pkt 1 p.b poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że do wydania decyzji w oparciu o ww. przepis wystarczy ogólnikowe stwierdzenie, że zachodzą przesłanki określone w art. 66 ust. 1 p.b.,

- art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na niewykazaniu, którym wymaganiom wynikającym z obowiązujących przepisów nie odpowiada stan techniczny obiektu;

- art. 66 ust. 1 i 3 p.b. poprzez niewłaściwe ustalenie kręgu podmiotów odpowiedzialnych za utrzymanie w odpowiednim stanie budynków oraz niewyjaśnienie przyczyn nieprawidłowości w stanie technicznym, niedokonanie oceny ich wpływu na stan techniczny.

W uzasadnieniu odwołujący przedstawił obszerną argumentację, w której akcentował, że zaskarżona decyzja jest w sposób trwały niewykonalna albowiem do chwili obecnej nie ustalono przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...], nie uregulowano stanu prawnego tych działek. W przekonaniu odwołującego okoliczność ta dodatkowo uniemożliwia też prawidłową identyfikację stron obowiązanych do wykonania obowiązków związanych z utrzymaniem budynku. Odwołujący wskazywał też, że sąsiedni budynek został dostawiony do budynku do niego należącego bez ściany przeciwpożarowej – co jego zdaniem - wpływa na ocenę stanu technicznego budynku i wadliwość określenia sposobu usunięcia stwierdzanych przez PINB nieprawidłowości. Odwołujący powołał się na opinię techniczną z maja 2019 r., sporządzoną przez C. K., w której wskazano, że "wymogiem bezpiecznego zachowania budynku podstawowego (w razie pożaru) jest wzniesienie ściany grubości 25 cm w pomieszczeniach sąsiednich".

R. W. zarzucił PINB niejednoznaczność ustalenia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku z wykazaniem jakim dobrom określonym w art. 66 ust. 1 p.b. one zagrażają. Podkreślił też, że w sprawach skomplikowanych organ nadzoru budowlanego powinien skorzystać z uprawnienia wynikającego z art. 62 ust. 3 w zw. z art. 81 c ust. 2 p.b. Brak ekspertyzy nie daje w sprawie podstaw do rzetelnego i kompleksowego sformułowania obowiązków w decyzji kończącej postępowanie. W ocenie odwołującego dowody, na których oparł się organ I instancji nie są wystarczające - co w konsekwencji doprowadziło do takiego sformułowania obowiązków usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku by osiągnąć stan zgodny z prawem.

Wskutek rozpoznania powyższego odwołania wydana została zaskarżona, opisana na wstępie, decyzja WINB. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a w odniesieniu do zarzutów odwołania w pierwszej kolejności przytoczył brzmienie art. 66 ust. 1 oraz ust. 2 p,b. Podkreślił też związany charakter decyzji podejmowanej w oparciu o art. 66 ust. 1 p.b. i wyjaśnił, że w sytuacji wystąpienia określonej w nim przesłanki organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do podjęcia stosownej interwencji. W ocenie WINB, ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazują, że zaistniały podstawy do nałożenia obowiązku wykonania określonych robót. Organ zwrócił bowiem uwagę na treść protokołu kontroli z [...] czerwca 2019 r. oraz na uproszczony protokół z przeglądu stanu technicznego z [...] grudnia 2018 r. – wskazujące na zniszczenie konstrukcji poddasza w 75%. Uznał zatem, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala na ustalenie wystąpienia zagrożenia dla życia i zdrowia osób. A zły stan techniczny poddasza daje też podstawę do wstrzymania jego użytkowania.

Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego określenia adresata decyzji oraz do zarzutów naruszenia, wskazanych w odwołaniu, przepisów postępowania administracyjnego – WINB wskazał ogólnikowo na poczynienie przez organ I instancji prawidłowych ustaleń faktycznych. Nie podzielając zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. wskazał jedynie dodatkowo, że w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie z [...] lipca 2019 r., informujące skarżącego o możliwości zapoznania się oraz wypowiedzenia co do zebranych w sprawie dowodów.

Ustosunkowując się zaś do zarzutów dotyczących naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., organ II instancji uznał, że w sprawie wyznaczono adekwatne terminy realizacji nałożonych obowiązków. Podkreślił przy tym okoliczność uwzględnienia przez PINB stopnia pilności poszczególnych prac likwidujących stan zagrażający zdrowiu ludzi i bezpieczeństwa mienia.

WINB nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu pominięcia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji okoliczności nieuregulowania stanu prawnego nieruchomości i braku ustalenia przebiegu granicy. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w ocenie WINB, okoliczność ta w sprawie nie zachodzi, albowiem decyzja Wójta Gminy L. (zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości) pozostaje nadal w obrocie prawnym, a organy administracji publicznej orzekają w oparciu o ustalony stan faktyczny i prawny aktualny na dzień wydania rozstrzygnięcia.

Zdaniem organu odwoławczego wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego I instancji była wystarczająca do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie - dlatego też nie zachodziła konieczność skorzystania z dodatkowej ekspertyzy w oparciu o art. 81c ust. 2 p.b.

W skardze wniesionej od powyższej decyzji WINB R. W. (reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika) powtórzył zarzuty sformułowane w odwołaniu, dodatkowo zarzucając organowi II instancji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 136 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB mimo wydania jej bez rozpoznania istoty sprawy i nie wyjaśnienia stanu faktycznego. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji oraz rozważenie zastosowania art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") i stwierdzenie nieważności decyzji PINB. Alternatywnie wniósł on o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Domagał się też zasądzenia kosztów sądowych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.

Skarżący w skardze oraz w piśmie procesowym z [...] czerwca 2020 r. sformułował ponadto żądanie przeprowadzenia dowodu uzupełniającego na okoliczność przedwczesności decyzji organu I instancji. Skarżący w piśmie z [...] czerwca 2020 r. wniósł o dopuszczenie dowodu z pisma naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w T. z [...] kwietnia 2020r. – na okoliczność podejmowania przez niego działań zmierzających do uzyskania pozwolenia na budowę (obejmującego rozbiórkę i rozbudowę budynku).

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W świetle art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku kontroli decyzja może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa, w stopniu dającym podstawę do ich uchylenia.

Materialnoprawną podstawą tych decyzji jest art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b., który stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska; 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku; 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Wyjaśnić także należy, że przepis ww. art. 66 ust. 1 p.b. określa przypadki, w których organ nadzoru budowlanego powinien nakazać doprowadzenie użytkowanego obiektu do odpowiedniego stanu technicznego. Decyzje wydawane na jego podstawie mają charakter związany, co oznacza, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w treści omawianego przepisu, to organ nadzoru budowlanego jest obowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Nie ulega też wątpliwości, że możliwość nałożenia obowiązków o jakich mowa, powiązana jest z nieprawidłowościami powstałymi w trakcie użytkowania budynku, np. na skutek upływu czasu, czy też wystąpienia innego czynnika, który przyczynia się do pogorszenia stanu technicznego budynku. Obowiązek wykonania robót budowlanych ma przy tym jedynie charakter naprawczy, a sam ich rodzaj oraz zasięg, zależy od stwierdzonych nieprawidłowości.

Fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 p.b., musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu a następnie winien znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu nie wystarczy z pewnością ogólne stwierdzenie organu, że zachodzą przesłanki określone w art. 66 ust. 1. Z tego też powodu, organ nadzoru budowlanego opierając decyzję na przepisie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b., musi jednoznacznie sprecyzować, jakie nieprawidłowości występują oraz któremu z dóbr wymienionych w pkt 1 zagrażają i dlaczego.

Zauważyć warto także, że omawiany przepis nie określa bliżej treści merytorycznej decyzji - stanowi jedynie, że powinna ona dotyczyć usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W związku z tym, że celem decyzji wydanej na podstawie art. 66 p.b. jest doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego, zadaniem organu jest dokładne określenie czynności bądź prac i robót budowlanych, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego powinien wykonać celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania obiektu lub jego części

Podstawę rozstrzygnięcia organu bezsprzecznie powinny stanowić ustalenia poczynione w wyniku kontroli obiektu budowlanego, ale w sprawach szczególnie skomplikowanych i w sprawach spornych elementem dowodowym powinna też być ekspertyza stanu technicznego zawierająca ocenę stanu technicznego obiektu oraz określająca zakres i sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Organ nadzoru budowlanego w toku postępowania może żądać przedstawienia takiej ekspertyzy w drodze aktu wydanego na podstawie art. 62 ust. 3 w zw. z art. 81c ust. 2 p.b.

W nawiązaniu do przedstawionych wyżej uwag dostrzec należy, że decyzja zobowiązująca, a z taką mamy do czynienia w omawianej sprawie, musi w sposób konkretny określić zadania podmiotu zobowiązanego. Sformułowanie nakazów zawartych w takiej decyzji winno być stanowcze, skonkretyzowane i bezwarunkowe na tyle, aby w sposób jednoznaczny i ostateczny (bez konieczności odwoływania się do innych aktów, czy czynności administracyjnych) można było wykonać jej postanowienia. Ponadto, w razie niewykonania decyzji wydanej na podstawie art. 66 p.b. przez podmiot zobowiązany, musi nadawać się ona do egzekucji w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.) w którym stanowić będzie podstawę tytułu wykonawczego. Decyzja taka wymaga zatem ścisłego określenia obowiązków, tak aby można było ją wykonać bez odwoływania się do konieczności innych działań.

Istotne także jest, że roboty budowlane objęte nakazem zawartym w decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 i 1a p.b. nie wymagały pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Komentowany przepis dotyczy utrzymania obiektów budowlanych, czyli zachowania tych obiektów w stanie niepogorszonym, niezmienionym. Prace budowlane wykonywane na podstawie ww. omawianego przepisu mają zatem charakter wyłącznie naprawczy - a więc odnoszą się do stanu obiektu budowlanego, jaki powinien być zachowany przy prawidłowym jego użytkowaniu (vide: np. wyroki NSA: z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1102/07 i z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1980/09 – dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl – baza CBOSA).

Mając powyższe na uwadze trzeba stwierdzić, że skoro roboty budowlane wykonywane na podstawie decyzji wydanej w oparciu o przepis art. 66 p.b. mają charakter naprawczy, to kontrolowana decyzja powinna zobowiązywać do przeprowadzenia wszelkich niezbędnych robót budowlanych koniecznych do zapewnienia stanu technicznego wymaganego przez obowiązujące przepisy prawa. Adresaci decyzji muszą zaś wiedzieć o jakie konkretnie nieprawidłowości chodzi. Obowiązek w tym zakresie powinien być więc formułowany w sposób tę wiedzę im zapewniający, a nieprawidłowości powinny być precyzyjnie i konkretnie przez organ wymienione i określone.

Nałożenie obowiązków w trybie art. 66 ust. 1 p.b. wymaga ponadto w tym kontekście poczynienia szeregu konkretnych ustaleń faktycznych w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym z poszanowaniem jego zasad przewidzianych przepisami prawa. Organy administracji publicznej mają bowiem obowiązek prowadzić postępowanie zgodnie z przepisami prawa (art. 6 k.p.a.). Z zasady praworządności wynika obowiązek rzetelnego wykonywania przez organy władzy publicznej powierzonych im zadań zgodnie z literą prawa. Artykuł 7 k.p.a. wskazuje zaś na konieczność podejmowania przez organy administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaś art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 k.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej przez organ oceny. Wyrażony w art. 77 k.p.a. ustawowy nakaz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego musi być utożsamiany z obowiązkiem podjęcia wszelkich niezbędnych czynności mających na celu zebranie pełnego materiału dowodowego, co z kolei umożliwia dokonanie oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ ma obowiązek rozpatrzenia wszystkich dowodów zgromadzonych lub odzwierciedlonych w aktach sprawy w ich wzajemnej łączności, a zasada prawdy obiektywnej wymaga, aby wydane orzeczenie wynikało z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, który musi przekonywać o słuszności wydanego rozstrzygnięcia. Ocena powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji.

W niniejszej sprawie organy obu instancji przeprowadziły postępowanie administracyjne z naruszeniem ww. zasad, natomiast osnowa decyzji organu I instancji w pełni nie realizuje przedstawionych powyżej wymogów precyzyjności i czytelności nałożonych obowiązków.

Istotne wątpliwości Sądu budzi sposób określenia prac naprawczych koniecznych dla zapewnienia odpowiedniego stanu technicznego obiektu (w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b.).

Podstawowym dowodem, w oparciu o który orzekał organ I instancji, był protokół z kontroli przeprowadzonej w przedmiotowym budynku w dniu [...] czerwca 2019 r. Dowód ten, choć istotny w sprawie, nie może zostać uznany za wystarczający (w świetle sposobu sformułowania poszczególnych nakazów) do nałożenia na skarżącego wszystkich kwestionowanych skargą obowiązków usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Należy tu dla przykładu wskazać na obowiązek z pkt 7 osnowy decyzji organu I instancji odnośnie wymiany skorodowanego opierzenia blacharskiego. Ani z treści decyzji (jej osnowy i uzasadnienia), ani z ustaleń zawartych ww. protokole kontroli nie wynika, czy nieprawidłowość dotyczy całego budynku – tj. czy wymianie mają podlegać jedynie pewne elementy blacharki np. obudowy kominów, czy też całego dachu. W sposób nieczytelny sformułowano również obowiązki odnoszące się do nieprawidłowości ustalonych w zakresie dachu budynku (pkt 9,10,11). Jak wynika z ustaleń protokołu kontrolnego organ nadzoru budowlanego stwierdził skorodowanie instalacji odgromowej oraz znaczne zużycie pokrycia dachowego i nakazał wymianę pokrycia z papy oraz instalacji odgromowej na nową. Organ zobowiązał ponadto skarżącego do wymiany "widocznych odkrytych elementów konstrukcji dachowej". Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na konieczność wymiany całego dachu obiektu (konstrukcji i pokrycia) na nowy. Nie wyjaśniono przy tym w oparciu o jaki dowód uczyniono ustalenia w tym zakresie. Taka również niejasność sformułowanych nakazów, jak i niespójność między osnową i uzasadnieniem decyzji rodzi wątpliwości co do zakresu nałożonych obowiązków. W tej sytuacji nie jest czytelne, czy organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że adresat decyzji wywiąże się z nałożonych obowiązków - wykonując fragmentaryczny remont dachu (usuwając ubytki i dokonując wymiany jedynie pewnych elementów konstrukcji dachowej), czy też w ocenie organów zachowanie należytego stanu technicznego budynku wymagać będzie przebudowy dachu "z zachowaniem dotychczasowej jego wysokości" – jak wskazano to w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Ponadto – co należy podkreślić - oczekiwanie przez organy nadzoru budowlanego "wymiany dachu na nowy" (konstrukcji i pokrycia) może być interpretowane jako nałożenie obowiązku wykonania prac budowlanych, przekraczających zakres remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 p.b. – a tym samym wykonania prac budowlanych wymagających uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 2a lit b p.b.).

Oczywiście wszelkie niejasności w tym zakresie mogą stanowić przedmiot wyjaśnienia decyzji stosownie do brzmienia art. 113 § 2 k.p.a., jednak wyjaśnienia te, w ocenie Sądu, nie mogłyby wpływać na treść osnowy decyzji administracyjnej - a zatem na zakres praw lub obowiązków sformułowanych w decyzji. Oznacza to, że wszelkie niejasności osnowy decyzji administracyjnej skutkują wadliwością podjętego rozstrzygnięcia i wadliwość ta jest tego typu, że ma istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym jest przesłanką uzasadniającą uwzględnienie wniesionej skargi do sądu administracyjnego. Nałożenie na adresata rozstrzygnięcia obowiązku – o treści niedookreślonej – należy uznać za naruszenie zasady ogólnej sformułowanej w art. 8 k.p.a. – pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa. Naruszenie to w okolicznościach niniejszej sprawy ma istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji obu instancji organy nadzoru budowlanego oparły ustalenia co do nieodpowiedniego stanu technicznego budynku również z uwzględnieniem protokołu z przeglądu technicznego, sporządzonego przez C. K. z [...] grudnia 2018 r. (dołączonego do akt organu I instancji - k. 46-48). Z dokumentu tego wynika, że stan techniczny poddasza budynku wymaga podjęcia prac w celu dostosowania budynku do warunków przeciwpożarowych. Organy nadzoru budowlanego, powołując się na ww. protokół nie wyjaśniły jednak, czy zakresem rozważań organów były okoliczności związane z naruszeniem obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych w zakresie ochrony przeciwpożarowej.

Sąd zauważa, że nie w każdym przypadku organy nadzoru budowlanego, stwierdzając podstawy do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b., zobligowane są do wskazania naruszonych norm rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065, z późn. zm. – takie stanowisko zaprezentował NSA m.in. w wyroku z 29 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1123/14 - publ. CBOSA). Nie zawsze można bowiem stosować wprost standardy określone w aktualnym rozporządzeniu – zwłaszcza w odniesieniu do budynku wybudowanego przed wejściem w życie ww. rozporządzenia. Zakres zastosowania przepisów powołanego rozporządzenia został wyraźnie określony w § 2 (projektowanie, budowa, przebudowa oraz zmiana sposobu użytkowania) i z całą pewnością nie może obejmować on przypadków oceny stanu technicznego budynków powstałych na długo przed wejściem w życie powołanego rozporządzenia, jak to ma miejsce w przypadku budynku stanowiącego własność skarżącego. Prawodawca przewidział jednakże możliwość stosowania aktualnych norm techniczno-budowlanych do budynków powstałych w przeszłości i odnosi się to do norm dotyczących bezpieczeństwa pożarowego (§ 207 ust. 2 rozporządzenia). Jeżeli zatem organy nadzoru budowlanego uwzględniły wnioski wynikające z protokołu kontroli z [...] grudnia 2018 r. (co można wnioskować z uzasadnienia decyzji PINB) to powinnością organów było przynajmniej odniesienie się do twierdzeń skarżącego, który w toku całego postępowania administracyjnego konsekwentnie wskazywał na nieodpowiedni stan techniczny budynku należącego do uczestników postępowania (brak ściany oddzielenia przeciwpożarowego) jako na okoliczność, mającą wpływ na stan techniczny także budynku do niego należącego, jak i na określenie sposobu usunięcia stwierdzanych przez organy nadzoru budowlanego nieprawidłowości. Co prawda - wydanie decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. jest możliwe w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, będącego następstwem niewykonania obowiązków właściciela lub zarządcy w zakresie utrzymania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 to jednakże, w ocenie Sądu dopuszczalne jest, w świetle ww. przepisu art. 66 ust. 1 p.b., dokonanie oceny ewentualnego związku stanu technicznego kontrolowanego budynku z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych przy wznoszeniu budynku sąsiedniego.

Sąd w żadnej mierze nie przesądza oczywiście istnienia tego związku – a jedynie stwierdza, że w sprawie brak jest odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów odwołania formułowanych w tym zakresie i na brak wskazania przez organy nadzoru budowlanego, które normy techniczno-budowlane zostały naruszone, a ponadto na brak wyjaśnienia, czy nałożone obowiązki stanowić będą adekwatny zakres koniecznych do wykonania prac celem doprowadzenia budynku do należytego stanu technicznego – stanu zgodnego z prawem. Przy czym w tym miejscu warto też zwrócić uwagę, że doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem może odbywać się w różnych odrębnych trybach – zgodnie z zastosowanym w rozpoznawanej sprawie art. 66 ust. 1 p.b., ale również w oparciu o przepisy art. 50-51 p.b. Przepisy te odwołują się do kwestii nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego, jednakże art. 66 p.b. odnosi się do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku - a więc nie związanych z dokonanymi inwestycjami. Natomiast przepisy art. 50-51 p.b. odwołują się w sposób bezpośredni do procesu budowlanego.

W sprawie organy nie wyjaśniły skarżącemu w sposób zgodny z prawem podstawy prawnej decyzji, istoty stwierdzonej nieprawidłowości, jak i nie odniosły się w sposób jednoznaczny do wniosków sformułowanych w protokole kontroli z [...] grudnia 2018 r. Organ odwoławczy przemilczał zaś zupełnie twierdzenia skarżącego odnoszące się do konieczności wzniesienia ściany oddzielenia przeciwpożarowego (formułowanego zarówno w kontekście przyczyn powstania nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, jak i zakresu nałożonych obowiązków celem dorowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem). Powyższe wskazuje na niewątpliwe naruszenie art. 11 k.p.a., art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. W tym zakresie zarzuty skargi okazały się w pełni zasadne.

Zgodzić się też częściowo należy ze skarżącym, że zaskarżone decyzje nie stanowią wyniku pogłębionej analizy stanu faktycznego i prawnego pozwalającego na dokonanie jednoznacznej oceny co do prawidłowości ustalenia adresatów nałożonych obowiązków. Z dokumentów dołączonych do akt sprawy wynika, że przebieg granicy między nieruchomościami [...] stanowi przedmiot sporu pomiędzy skarżącym i uczestnikami postępowania. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły nieprawidłowości w odniesieniu do muru (ściany poddasza) od strony działki nr [...]. Zaniechały jednak ustalenia, czy toczą się lub toczyły się (i z jakim wynikiem się zakończyły) postępowania rozgraniczeniowe (na co wskazują dokumenty dołączone do odwołania) – a tym samym, czy na dzień wydania zaskarżonej decyzji ustalono inny przebieg granicy między działkami niż ten wynikający z dokumentacji geodezyjno-kartograficzne – co miałoby znaczenie dla ustalenia, czy ściana poddasza jest aktualnie "na granicy" nieruchomości, czy weszła w skład którejś z sąsiadujących ze sobą działek. W tym zakresie zasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu powyższe ustalenia mają znacznie dla możliwości zastosowania art. 154 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm., dalej powoływanej jako "k.c."), zgodnie z którym domniemywa się, że mury, płoty, miedze, rowy i inne urządzenia podobne, znajdujące się na granicy gruntów sąsiadujących, służą do wspólnego użytku sąsiadów. Stosownie zaś do treści art. 154 § 2 k.c. korzystający z wymienionych urządzeń obowiązani są ponosić wspólnie koszty ich utrzymania. Oczywiście przepisy te regulują wyłącznie kwestie związane z użytkowaniem wymienionych w nim urządzeń przez sąsiadów oraz ponoszenia kosztów ich utrzymania i nie rozstrzygają kwestii własnościowych. Te bowiem rozwiązywane są na podstawie reguł ogólnych, dotyczących własności rzeczy oraz części składowych. Nie można jednak pominąć tego, że w świetle ww. art. 154 k.c. – w sytuacji posadowienia ściany ściśle w linii granicznej działek – każdy z sąsiadujących właścicieli tych działek ma prawo korzystania ze "wspólnej" ściany jako elementów składowych obu nieruchomości. Taka ściana nie jest w sensie cywilistycznym przedmiotem współwłasności, ale ustalenie przebiegu granicy środkiem ściany zrodzi domniemanie wspólności prawa korzystania z niej zarówno przez skarżącego, jak i uczestników postępowania (właścicieli działki o nr [...]). W tym miejscu należy przypomnieć brzmienie art. 61 ust. 1 p.b. W myśl tego przepisu właściwe utrzymanie obiektu należy do jego właściciela, bądź do zarządcy. Zasadniczo obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie może być skierowany wybiórczo do jednego ze współwłaścicieli. Reguła ta odnosi się do rozpoznawanej sprawy jedynie analogicznie, niemniej jednak (niezależnie od tego w jakich proporcjach ściana poddasza stanowi część składową graniczących działek nr [...]) rozważenia w sprawie wymagała kwestia skierowania nakazu usunięcia nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego "wspólnej ściany" do wszystkich właścicieli działek, na granicy których posadowiono ścianę. Na akcesoryjne zastosowanie normy wynikającej z art. 154 k.c. w kontekście ustalania kręgu adresatów decyzji wydanej w oparciu o art. 66 ust. 1 p.b. zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 listopada 2017 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 42/17 (ponadto: wyrok WSA z Rzeszowie z 12 lutego 2020r. – sygn. akt II SA/Rz 608/19 – oba orzeczenia dostępne w bazie j.w.).

O ile zatem rację ma skarżący, że zaskarżona decyzja i poprzedzającą ją decyzja organu I instancji zapadły bez dostatecznego ustalenia stanu faktycznego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) to nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w skardze, że wadliwości zaskarżonej decyzji należy dopatrywać się w pominięciu braku "uregulowania stanu prawnego przebiegu granicy" między działkami nr [...] "Nieustalony stan prawny" w tym zakresie, w przekonaniu skarżącego, wynika zaś z faktu stwierdzenia wydania decyzji podziałowej z naruszeniem prawa (decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w T. z [...] października 2017r. nr [...] stwierdzająca wydanie z naruszeniem prawa decyzji Wójta Gminy L. z [...] stycznia 2014 r. zatwierdzającej podział nieruchomości o nr [...]). Strona skarżąca nie zauważa jednak, że doszło do zmian stosunków własnościowych dotyczących podzielonych działek - np. działka o nr [...] powstała wskutek podziału, dokonanego w oparciu o ww. decyzję Wójta Gminy L. i stała się własnością skarżącego. Ten skutek prawny decyzji podziałowej jest zatem nieodwracalny i w obecnym stanie prawnym nie można przyjąć, że wydzielone (wskutek przeprowadzenia podziału) działki ewidencyjne mogą być uznane za jedną nieruchomość. Decyzja zatwierdzająca podział działek pozostaje nadal w obrocie prawnym i za obowiązujące co do przebiegu granicy należy przyjąć dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków (pod warunkiem, że nie doszło do ustalenia odmiennego przebiegu granicy wskutek postępowania rozgraniczeniowego – o czym była mowa powyżej).

Z "brakiem ustalenia przebiegu granicy" i "niedokonaniem podziału budynków" strona skarżąca wiąże też zarzut niewykonalności zaskarżonej decyzji (sposobu wykonania obowiązków oraz określonego terminu ich zrealizowania) – a tym samym nieważności zaskarżonej decyzji, który miałby oparcie w art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a.

Z normy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Natomiast z powołanego w skardze przepisu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. wynika przesłanka nieważności decyzji w postaci jej niewykonalności w dniu jej wydania, przy czym niewykonalność ta winna mieć charakter trwały. Sąd chciałby podkreślić, że w orzecznictwie przyjmuje się, że trwała niewykonalność obowiązków zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze (vide: wyrok NSA z 11.04.2017 r. II OSK 2057/15 - dostępny w bazie LEX nr 2366943). W realiach rozpoznawanej sprawy nie mamy jednak do czynienia z tak rozumianą niewykonalnością decyzji. W sprawie bezspornym jest, że skarżący jest właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem poddanym ocenie organów nadzoru budowlanego. Natomiast to, że istnieje spór pomiędzy skarżącym a właścicielem sąsiedniej działki co do przebiegu granicy nie przesądza o tym, że obowiązki nałożone zaskarżoną decyzją są niewykonalne nawet w odniesieniu do "wspólnej" ściany budynków posadowionych na obu nieruchomościach. Tym bardziej brak jest podstaw do uznania, że jej niewykonalność ma charakter trwały. Ewentualne trudności w dojściu do porozumienia właścicieli obu nieruchomości co do wykonania nałożonych obowiązków, nawet bardzo poważne, nie stanowią o niewykonalności decyzji w sposób trwały. Nakazy na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. mogą być skierowane do właścicieli obu sąsiadujących ze sobą nieruchomości, jak i do osób faktycznie władających budynkiem – na co Sąd zawracał uwagę we wcześniejszych rozważaniach. Sąd stwierdza zatem, że w żaden sposób nie można uznać skuteczności zgłoszonych ww. zakresie zarzutów skargi.

Co do naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. – to w ocenia Sądu zarzut ten jest nie tyle chybiony, co niezrozumiały. Skarżący dopatruje się nieważności zaskarżonej decyzji w naruszeniu zakazu res iudicata. Dla wystąpienia powagi rzeczy osądzonej konieczne jest stwierdzenie tożsamości spraw, tj. tożsamości podmiotu, przedmiotu oraz stanu faktycznego sprawy już rozstrzygniętej i sprawy kolejnej. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej), a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Strona skarżąca nie wskazała jednak na żadne postępowanie administracyjne, które zakończyło się wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku usytuowanego na działce o nr [...] w zakresie objętym zaskarżoną decyzją i już z tego powodu nie sposób odnieść się do tak ogólnikowo sformułowanego zarzutu.

Skarżący, kwestionując legalność zaskarżonej decyzji powołuje się również na nieużytkowanie pomieszczeń poddasza i zamiar jego rozbiórki. Okoliczności te jednak, w ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie.

Podejmując działania mające na celu zapewnienie bezpiecznego utrzymania i użytkowania obiektu organ nie może kierować się bowiem okolicznościami przyszłymi i niepewnymi - jak planowana przez skarżącego częściowa rozbiórka budynku. Trudno oczekiwać, aby nieodpowiedni stan obiektu pozostał bez interwencji służb nadzoru budowlanego tylko z tego powodu, że właściciele zamierzają dokonać jego częściowej rozbiórki lub wykonać inne prace budowlane. Takie zamierzenia inwestycyjne muszą być poprzedzone stosownymi decyzjami, sporządzeniem projektu, a nawet uzgodnieniami i opiniami innych organów – chociażby z tego powodu - na co uwagę zwraca sam skarżący - obiekt wpisany został do rejestru zabytków. Z reguły wszystkie te czynności związane są ze znacznym upływem czasu, a stan obiektu z pewnością nie pozwala na zwłokę (co należy uznać za bezsporne, w sytuacji, gdy skarżący sam dostrzega potrzebę wykonania prac remontowych, czy nawet rozbiórkowych w odniesieniu do poddasza).

Warto też przypomnieć, że celem wydania decyzji w myśl art. 66 ust. 1 p.b. jest eliminacja stwierdzonych przez organy nadzoru budowalnego nieprawidłowości - polegających na zagrażaniu życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska (według pkt 1) lub doprowadzenie budynku do odpowiedniego stanu technicznego (wedle pkt 3). Zastosowane tego instrumentu powinno prowadzić do doprowadzenia budynku do stanu, w którym nie będzie on takich zagrożeń powodował, nie zaś do stanu, w jakim można będzie go użytkować zgodnie z jego przeznaczeniem. Usunięcie przyczyn nieprawidłowości w stanie technicznym budynku wykracza poza zakres stosowania art. 66 ust. 1 p.b.

W konsekwencji - zapatrywanie skarżącego, że podejmowanie przez niego działań zmierzających do uzyskania decyzji właściwych organów administracji architektoniczno-budowlanych (celem doprowadzenia pomieszczeń poddasza do możliwości jego użytkowania) – pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Z tego też względu Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego sformułowanego w piśmie procesowym z [...] czerwca 2020 r. Wniosek oparty został na przepisie - art. 106 § 3 p.p.s.a., w myśl którego sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów - jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu w sprawie nie wystąpiła pierwsza z wymienionych ww. przepisie przesłanek skorzystania z możliwości uzupełnienia materiału dowodowego.

O ile zatem w większości argumentacja skargi okazała się nieuzasadniona, pewnych ocen materialnoprawnych nie można było przesądzić na korzyść skarżącego na obecnym etapie postępowania - to jednak waga pozostałych istotnych uchybień procesowych organu nie pozwalała na oddalenie skargi. Już samo nie odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do istotnych zagadnień materialnoprawnych i zarzutów zawartych w odwołaniu musiało wywołać uchylenie zaskarżonej decyzji, zaś niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy nakazywało uchylenie ponadto decyzji pierwszej instancji.

W dalszym postępowaniu organ nadzoru budowlanego winien podjąć takie działania, które umożliwią ustalenie stanu faktycznego sprawy z poszanowaniem zasad prowadzenia postępowania dowodowego. Ustalenia poczynione przez organ nadzoru budowlanego winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, zawierającym wskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. W pierwszej kolejności organ powinien ustalić, czy i z jakim wynikiem prowadzone były postępowania rozgraniczeniowe, ewentualnie - ustalenia co do aktualnego przebiegu granicy między działkami [...] i [...] - poczynić w oparciu o aktualną dokumentację ewidencyjną, a następnie organ powinien poczynić rozważania co do istnienia podstaw do zastosowania art. 514 k.c. (domniemanie wspólnego prawa użytkowania ściany) w kontekście prawidłowego określenia adresatów decyzji.

Przed wydaniem decyzji organ administracji umożliwi stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów (art. 10 § 1 k.p.a.), ewentualnie rozważy możliwość skorzystania z art. 10 § 2 k.p.a.

Przy ponownym zaś wydaniu decyzji organ I instancji uwzględni wskazania przedstawione powyżej (w treści uzasadnienia niniejszego wyroku) i nałożone na adresata obowiązki sformułuje w zgodzie ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd. Stwierdzając podstawy do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b., zobligowany będzie przy tym do sprecyzowania, jakie występują w sprawie nieprawidłowości i któremu z dóbr wymienionych w punkcie 1 zagrażają. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, zagrażających bezpieczeństwu pożarowemu organ zobligowany będzie do wskazania naruszonych norm rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto organ administracji wyjaśni, czy nałożone obowiązki mają charakter naprawczy i wiążą się bezpośrednio ze stanem technicznym budynku, a także wypowie się w sposób jednoznaczny, czy zakres prac objętych nałożonymi obowiązkami jest adekwatny dla doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego - tj. czy doprowadzi do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Odniesie się do zapatrywania skarżącego co do celowości postawienia ściany oddzielenia przeciwpożarowego i rozważy, czy kwestia ta ma znaczenie dla usunięcia nieprawidłowości wynikających z naruszenia zasad prawidłowego użytkowania obiektu.

Podsumowując - rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji prawidłowo sformułuje sentencję decyzji tak, by nie nasuwała żadnych wątpliwości co do treści nałożonych obowiązków oraz wskaże precyzyjnie ich podstawę prawną, a w uzasadnieniu ją wyjaśni w sposób, jaki wynika z art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe - Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.

O zwrocie kosztów postępowania w postaci wpisu oraz kosztów profesjonalnego pełnomocnictwa procesowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).