Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 696/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 9 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy wiaty oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Skargą wywiedzioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu G. G. oprotestował decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej – DWINB) z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy wiaty. Przedłożone łącznie ze skargą akta administracyjne dokumentują następujący przebieg przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego.

Wnioskiem z dnia 17 marca 2016 r. G. G. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej – PINB) z żądaniem zbadania legalności robót budowlanych realizowanych na nieruchomości przy ul. [...] w B.. Zintensyfikowanie przez inwestora robót spowodowało uzupełnienie wniosku pismem z dnia 31 marca 2017 r.. Celem sprawdzenia zasadności wniosku w dniu 10 kwietnia 2017 r. PINB przeprowadził potwierdzone protokolarnie oględziny wskazanej nieruchomości, zaś poczynione ustalenia spowodowały skierowanie do stron postępowania zawiadomienia z dnia 10 kwietnia 2017 r. o wszczęciu postępowania w sprawie legalności budowy wiaty zlokalizowanej na działce nr [...] na posesji nr 16 przy ul. [...] w B. przy granicy z działką nr [...].

Po zawiadomieniu pismem z dnia 8 maja 2017 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w dniu [...] r. PINB wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie w sprawie. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego wskazano art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej – k.p.a.). W treści decyzji, odwołując się do ustaleń kontroli organ podał, że na przełomie marca i kwietnia 2017 r. T. N. wybudował na działce nr [...] obr. 12 na posesji nr 16 przy ul. [...] w B., przy granicy z działką nr [...] obr. 12, wiatę drewnianą o wymiarach 16,80 x 1,56 m i wysokości maksymalnie 3,26 m. Wiata pokryta jest dachówką ceramiczną karpiówką, nie posiada ścian, odprowadzanie wód opadowych z dachu wiaty odbywa się za pomocą rynien i rur spustowych do studni wykonanej na posesji inwestora. Pomiędzy posesjami nr [...] i [...] istnieje mur z bloczków betonowych grubości 24 cm o wysokości maksymalnie 2,20 m. Nie stwierdzono, by wiata była użytkowana jako skład drewna czy też miejsce postoju samochodów.

Inwestycja została zrealizowana na podstawie zgłoszenia dokonanego w dniu 14 marca 2017 r. w Starostwie Powiatowym w B., zaś organ ten nie wniósł sprzeciwu. Zainwestowana działka oznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta B., zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta B. z dnia 14 marca 2007 r., nr [...] symbolem E-MN 10,11. Dla tego terenu plan wprowadza przeznaczenie podstawowe: teren zabudowy jednorodzinnej i przeznaczenie uzupełniające: usługi nieuciążliwe o charakterze lokalnym, stanowiące nie więcej niż 30% powierzchni użytkowej budynku. Plan nie wprowadza ograniczeń w zakresie lokalizowania wiat na terenie opisanej nieruchomości.

Wobec braku legalnej definicji wiaty w ustawie Prawo budowlane organ I instancji w swoich rozważaniach uwzględnił poza znaczeniem przyjętym w języku potocznym poglądy orzecznictwa, stanowisko zajęte w "Uniwersalnym słowniku języka polskiego" oraz definicję zaczerpniętą z rozporządzenia w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB). Następnie dokonując analizy przepisów prawa materialnego PINB wskazał w szczególności, że art. 29 ustawy Prawo budowlane zawiera katalog obiektów i robót budowlanych, których wykonanie nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, natomiast zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2c pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m², sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m² powierzchni działki. Stosownie do art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, budowa taka nie wymaga również zgłoszenia właściwemu organowi, co oznacza, że może ona zostać zrealizowana bez jakiejkolwiek akceptacji organu architektoniczno-budowlanego.

Według organu warunkiem skorzystania przy budowie wiaty ze zwolnienia określonego w tym przepisie jest powierzchnia zabudowy wiaty, która nie może przekroczyć 50 m² (warunek ten jest spełniony w niniejszej sprawie), sytuowanie na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe (warunek spełniony), łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m² powierzchni działki (warunek spełniony, na działce zlokalizowana jest jedna wiata). Przepis też nie wprowadza zastrzeżeń co do przeznaczenia wiaty i funkcji jaką ona pełni.

Wobec stwierdzonych okoliczności uznano, iż postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy przedmiotowej wiaty jest bezprzedmiotowe, co uzasadniano tym, że przystąpienie do budowy tego rodzaju wiaty nie wymaga ani uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, nadto inwestor dokonał zgłoszenia przedmiotowej wiaty w Starostwie Powiatowym w B. w dniu 14 marca 2017 r., które zostało przyjęte i nie wniesiono sprzeciwu.

W części decyzji dotyczącej zarzutów podnoszonych w toku postępowania zanegowano konieczność doprowadzenia wiaty do zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż przepisy te nie odnoszą się do wiat. Ponadto w trakcie przeprowadzonych oględzin nie stwierdzono, aby wiata była użytkowana jako miejsce składu opału na paliwo stałe, garaż samochodowy czy wydzielone miejsce postojowe przeznaczone dla samochodu osobowego. Ponadto w sytuacji gdy położenie bądź inne warunki wykonania wiaty byłyby sprzeczne z przepisami z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w tym w szczególności z przepisami ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej oraz rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, to kompetencje kontrolne w tym zakresie, obejmujące wydawanie stosownych nakazów i zakazów, realizują organy ochrony przeciwpożarowej. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 5 z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej do podstawowych zadań Państwowej Straży Pożarnej należy nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych. W decyzji przytoczono też kompetencje organów ochrony przeciwpożarowej wynikające z art. 26 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.

Na koniec organ I instancji odnośnie zagrożeń, które może generować zabudowa wiaty względem działki sąsiedniej wskazał na uprawnienia wynikające z kodeksu cywilnego, zaś po szczegółowym przytoczeniu zapisów uchwały Rady Miasta B. z dnia 14 marca 2007 r. nr [...] wykazano brak naruszeń zawartych tam regulacji poprzez zrealizowanie wiaty.

Nie godząc się z wydanym rozstrzygnięciem G. G. oprotestował je odwołaniem, w którym kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jej podstawę polegający na uznaniu, że przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego jest obiekt budowlany będący wiatą, w sytuacji gdy podstaw ku temu nie daje zebrany dotąd w sprawie materiał dowodowy, naruszenie art. 80 k.p.a. przez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, w sposób wybiórczy i nieuwzględniający wszystkich istotnych okoliczności sprawy, obrazę przepisów postępowania art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w sposób obiektywny, a więc z uwzględnieniem słusznych interesów każdej ze stron postępowania, nie zaś tylko jednej, jak miało to miejsce w sprawie, co w efekcie doprowadziło do naruszenia art. 8 k.p.a..

Obszerna argumentacja odwołania sprowadzała się w szczególności do zanegowania stanowiska organu w zakresie braku konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na realizację przedmiotowego obiektu, co wynikało z nieprawidłowego określenia jego charakteru. Z powodu wykluczenia konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę nieprawidłowo wykluczono też możliwość zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przede wszystkim przepisu § 12 regulującego usytuowanie na działce budowlanej budynków, ale także budowli pełniących funkcje użytkowe budynków, stosownie do treści § 2 ust. 1, jak również inne, w szczególności przepisy § 136 ust. 2 zdanie drugie, § 28 ust. 2 oraz § 19 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Na tle nieprawidłowego ustalenia charakteru obiektu i znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego zarzucono naruszenie obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a. stanowiącego dopełnienie normy z art. 7 k.p.a. polegającego na zebraniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i jego wnikliwego rozpatrzenia. Powinności te w tej sprawie według odwołującego się nie zostały zrealizowane. Potwierdzając podniesiony zarzut wskazano na dowód z oględzin, z którego wyprowadzono, że obiekt będący przedmiotem postępowania nie był użytkowany jako miejsce składu na paliwo stałe, garaż samochodowy, czy wydzielone miejsce postojowe dla samochodu osobowego. Nadto nie przeprowadzono dowodów pozwalających na wyjaśnienie charakteru przedmiotowego obiektu budowlanego.

Względem charakteru obiektu odniesiono się do jego cech konstrukcyjnych, z czego wyprowadzono, że ma miejsce rozbudowa budynku mieszkalnego. Mocno akcentowany był też fakt gromadzenia w przedmiotowym obiekcie opału, co potwierdzano dokumentacją fotograficzną oraz innymi dowodami związanymi chociażby ze sposobem ogrzewania budynku mieszkalnego wskazanym w pozwoleniu na budowę. Podobnie zauważono brak w budynku mieszkalnym pomieszczenia na skład paliwa stałego. Zwrócono również uwagę na konieczność uwzględnienia regulacji wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. z tej przyczyny, że zrealizowana wiata ze względu na cechy konstrukcyjne stanowi jedną funkcjonalną całość z budynkiem mieszkalnym.

W dniu [...] r. DWINB wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po zrelacjonowaniu dotychczasowego postępowania oraz istotnych elementów rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego w ramach własnych rozważań organ odwoławczy podzielił zasadność umorzenia postępowania w niniejszej sprawie. Z przytoczonych regulacji prawa materialnego, w tym w szczególności z art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego DWINB wywiódł, że zrealizowana inwestycja nie wymagała pozwolenia na budowę, gdyż obowiązek ten nie dotyczy budowy wiat o powierzchni zabudowy do 50 m², sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m² powierzchni działki. Stosownie do art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, budowa taka nie wymaga również zgłoszenia właściwemu organowi, co oznacza, że może ona zostać zrealizowana bez jakiejkolwiek akceptacji organu architektoniczno-budowlanego. Organ II instancji zauważył, że powierzchnia zabudowy przedmiotowej wiaty wynosi ok. 26 m² i jest ona usytuowana na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny oraz na tej działce znajduje się tylko jedna wiata. Roboty budowlane zostały zrealizowane na podstawie zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w B. z dnia 13 marca 2017 r., które zostało przyjęte i nie wniesiono sprzeciwu.

Odwołując się do braku dla zrealizowanych robót obowiązku uzyskania decyzji o pozwolenie na budowę ani konieczności dokonania zgłoszenia właściwemu organowi uznano postępowanie prowadzone w sprawie legalności budowy wiaty zlokalizowanej na działce nr [...] obr. 12 na posesji nr 16 przy ul. [...] w B., przy granicy z dz. nr [...] obr. 12 za bezprzedmiotowe. Wedle organu II instancji w toku przeprowadzania dowodu z oględzin PINB w B. nie dostrzegł jakichkolwiek nieprawidłowości, widocznych wad technicznych, ubytków, uszkodzeń w obrębie wykonanych robót czy niezgodności robót ze sztuką budowlaną bądź z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki. Wobec tego, po zaprezentowaniu poglądów orzecznictwa, stwierdzono konieczność wydania decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego.

Względem argumentacji odwołania organ II instancji kwestię oddziaływania inwestycji na nieruchomość sąsiednią uznał za podlegającą regulacjom cywilistycznym, podając przy tym brak kompetencji w tym zakresie organów nadzoru budowlanego. Nadto przypomniano, że w toku czynności kontrolnych w dniu 10 kwietnia 2017 r. nie stwierdzono, aby wiata pełniła funkcję składu opału na paliwo stałe, czy też garażu samochodowego. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego zawierało odniesienie się do problematyki zgodności wykonanych robót z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym przeznaczeniem zainwestowanej nieruchomości, dochowaniem maksymalnego współczynnika zabudowy. Na koniec uznano za dostateczne wyjaśnienie sprawy przez organ I instancji i jako prawidłowe określono umorzenie postępowania w sprawie.

W skardze wywiedzionej przez G. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję DWINB z dnia [...] r., nr [...] wniesiono o jej uchylenie i uchylenie decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Żądania skargi oparto na zarzutach wadliwego uznania, że w sprawie brak jest przedmiotu postępowania i nie zachodzi konieczność wydania nakazów lub zakazów przez organy nadzoru budowlanego, u podstaw czego legło błędne ustalenie charakteru obiektu będącego przedmiotem postępowania, przede wszystkim z uwagi na pominięcie kwestii jego przeznaczenia, w następstwie czego doszło do naruszenia:

- art. 29 Prawa budowlanego przez przedwczesne i nieuprawnione uznanie, że budowa obiektu nie wymagała akceptacji organu architektoniczno- budowlanego, jak również przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przede wszystkim normy zawartej w § 12, określającej odległość budynku od granicy z działką sąsiednią, jak również tych, które dotyczą wymagań z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz regulują kwestie odprowadzania wód opadowych,

- § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów zakazującego składowania poza budynkami w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej materiałów palnych, a więc drewna opałowego. Nadto zarzucono dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, z naruszeniem art. 80 k.p.a., czego wyrazem było pominięcie okoliczności mających wpływ na wynik sprawy, przede wszystkim tego, że w obiekcie składowane jest drewno opałowe w bardzo dużej ilości przeznaczone do ogrzewania budynku i przygotowania ciepłej wody użytkowej.

Autor skargi stwierdził, że zaskarżona decyzja podjęta została z rażącym naruszeniem prawa, mającym wpływ na wynik sprawy, zaś organ nie odniósł się do żadnego z zarzutów podniesionych w odwołaniu i nie rozważył żadnego z argumentów powołanych w jego uzasadnieniu. Materiał dowodowy został oceniony w sposób wybiórczy i jednostronny, powielając uchybienia, jakich dopuścił się organ I instancji. W motywach skargi wskazano na materiał dowodowy przedłożony przez skarżącego w postaci dokumentacji fotograficznej oraz dokumentów uzyskanych od organów w trybie informacji publicznej. Organ uwzględnił ,,tylko te dowody, które pasowały do założenia poczynionego w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a które bezkrytycznie i bezrefleksyjnie powielone zostało przez organ drugiej instancji" dotyczące rozpoczęcia i prowadzenia budowy obiektu będącego drewnianą wiatą niewiadomego przeznaczenia. Według skarżącego pominięto wskazywane przez niego dowody dowodzące ogrzewania budynku mieszkalnego za pomocą kotła na paliwo stałe, w sytuacji, gdy budynek ten nie jest wyposażony w skład paliwa stałego.

Skarżący podał, iż w piśmie inicjującym postępowanie wskazał na naruszenie § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Zgodnie z tym przepisem w obiektach oraz na terenach przyległych do nich zabronione jest wykonywanie czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji, w szczególności składowanie poza budynkami w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej materiałów palnych, w tym pozostałości roślinnych, gałęzi i chrustu. Domagał się zbadania prawidłowości robót budowlanych rozpoczętych i prowadzonych przez właściciela nieruchomości przy ul. [...] w B. w obszarze oddziaływania nieruchomości należącej do niego oraz ich zgodności z przepisami ustawy Prawo budowlane i przepisami wskazanego rozporządzenia. Posiłkując się orzecznictwem sądowoadministracyjnym za nieprawidłowe uznano niezastosowanie w sprawie rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów i rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w sytuacji gdy organ nie zbadał przeznaczenia realizowanego obiektu, który jest przeznaczony na składowanie drewna opałowego.

Zdaniem skarżącego organy pominęły materiał dowodowy przedłożony w toku postępowania wskazujący na funkcję obiektu, która dodatkowo została potwierdzona w prywatnej opinii rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa pożarowego. Wobec sprzeczności ustaleń organu z zebranym materiałem dowodowym oraz istniejącymi naruszeniami przepisów jako konieczne uznano podjęcie przez organ działań w oparciu o art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. W motywach skargi zwracano też uwagę na pominięcie przez organ II instancji kwestii budowy wydzielonego miejsca postojowego, usytuowanego w tej części nieruchomości, która położona jest od strony drogi, przed obiektem będącym składem paliwa. Wielokrotne parkowanie w tym miejscu samochodów pozwala wnioskować o takim jego przeznaczeniu, co narusza § 19 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bo jego usytuowanie nie odpowiada wymaganej tym przepisem odległości od granicy działki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia w trybie samokontroli.

Na rozprawie w dniu 9 stycznia 2018 r. skarżący podtrzymał skargę oraz zarzuty i wnioski w niej zawarte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria prowadzi do przekonania, że nie narusza ona przepisów prawa. Zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji, która została podjęta na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej - k.p.a.), zgodnie z którym organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa powyżej, oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec którego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to zatem brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy, to brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Bezprzedmiotowość postępowania może mieć charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania czy też sprawa ma cywilny charakter. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje. W sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia (np. z powodu śmierć osoby fizycznej, ustania bytu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej) mamy do czynienia z nieistnieniem przesłanek podmiotowych do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy.

W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością przedmiotową, gdyż brak jest przedmiotu postępowania, tj. nie ma podstaw do orzekania merytorycznego w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowalne (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) wszczętego w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 17 marca 2016 r., to zaś uzasadniało umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego.

Z akt sprawy wynika, że PINB w B. w ramach czynności kontrolnych potwierdził realizację na zainwestowanej nieruchomości wiaty. W sporządzonym na okoliczność oględzin protokole odnotowano zarówno jej wymiary jak i opisano konstrukcję. Poczynania organu zmierzające do ustalenia czy w istocie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów polegały także na weryfikacji zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z uzasadnienia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego kolizji w tym względzie nie stwierdzono. Organ I instancji biorąc pod uwagę rodzaj zrealizowanej inwestycji wykluczył także konieczność uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz dokonania zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru realizacji obiektu, co poparto także wyjaśnieniami zamieszczonymi w treści decyzji. PINB zauważył także, że inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru budowy wiaty właściwemu organowi, który nie wniósł sprzeciwu. W tym stanie rzeczy za zasadne uznano umorzenie postępowania wskazując na możliwość dochodzenia podnoszonych przez skarżącego naruszeń prawa w trybie cywilnym oraz na właściwość straży pożarnej odnośnie podnoszonych zagrożeń pożarowych. Z samej podstawy prawnej przyjętej w rozstrzygnięciu drugoinstancyjnym, a mianowicie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., wynika, że także DWINB podzielił słuszność stanowiska organu I instancji, co do samego rozstrzygnięcia jak też wykładni i zastosowania przepisów prawa.

Zauważyć w tym miejscu przyjdzie, że zarówno w odwołaniu jak i w samej skardze podnoszone są zarzuty nakierowane na podważenie legalności rozstrzygnięć organów obu instancji ze względu na uchybienia procesowe jak i nieprawidłowe odkodowanie i zastosowanie norm prawa materialnego. Sąd w składzie orzekającym nie znalazł podstaw do uwzględnienia twierdzeń skargi, a tym samym nie są uzasadnione wnioski dotyczące uchylenia wydanych w sprawie decyzji. W świetle argumentacji odwołania i skargi dającej podstawę do uznania, iż ich autor zna i rozumie zasady procesu budowlanego, który został ograniczony wolą ustawodawcy w ściśle określonych okolicznościach, dość będzie wskazać, że obowiązujące przepisy nie obligowały w niniejszej sprawie inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a nawet poprzedzenia zrealizowanych robót budowlanych zgłoszeniem. Mimo to w aktach administracyjnych znajdują się kopie zgłoszenia z dnia 13 marca 2017 r. oraz załączonych do niego szkiców. Porównanie dokumentacji zebranej w sprawie ze zgłoszeniem wyklucza aby możliwe było przyjęcie, że zrealizowano obiekt inny niż opisany w zgłoszeniu. Zdecydowanie należy podkreślić, że inicjator postępowania w swoim wniosku, uzupełnionym zresztą pismem z dnia 31 marca 2017 r., żądał interwencji organu ze względu na sam proces budowlany związany z przedmiotowym obiektem. PINB w B. czyniąc zadość temu żądaniu w zawiadomieniu z dnia 10 kwietnia 2017 r. przedmiot postępowania zakreślił jako ,,legalność budowy wiaty". Co prawda w zawiadomieniu podano, że postępowanie wszczęto z urzędu, jednak należy mieć na uwadze to, że uwzględniając policyjny charakter czynności organów nadzoru budowlanego, podejmowanych dla ochrony interesu publicznego, postępowanie tych organów wszczynane jest wyłącznie z urzędu. Skoro zatem sam proces budowy wiaty nie podlega reżimom wynikającym z art. 28 czy art. 30 Prawa budowlanego nie było podstaw do merytorycznego orzekania w sprawie, co uzasadniało umorzenie prowadzonego postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a..

Argumentacja odwołania i skargi według Sądu potwierdza, że naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego w tym rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie skarżący wiąże z samym użytkowaniem przedmiotowej wiaty, a nie z jej budową. Skoro zasadnie organy nadzoru budowlanego wywiodły, że przepisy rozporządzenia z 2002 r. nie mają zastosowania do wiat, trudno doszukiwać się jego naruszenia w budowie przedmiotowej wiaty w konkretnych odległościach od granicy nieruchomości. Podobnie sam proces realizacji wiaty, w sytuacji gdy w zgłoszeniu nie opisywano jej przeznaczenia nie mógł podlegać regułom ,,rozporządzenia o ochronie przeciwpożarowej". Trudno więc oczekiwać aby służby nadzoru budowlanego miały interweniować w trybie art. 50 Prawa budowlanego w proces budowy przedmiotowej wiaty. Trafnie więc organy orzekając w tak zakreślonym przedmiocie postępowania uznały postępowanie za bezprzedmiotowe jednocześnie odsyłając wnioskodawcę względem konkretnych zarzutów na drogę postępowania przed sądem powszechnym oraz wskazując na kompetencje odnośnie warunków przeciwpożarowych straży pożarnej.

Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż skarżący podając na wybiórczą i jednostronną ocenę materiału dowodowego sprawy szczególny nacisk kładzie na sposób ogrzewania budynku mieszkalnego i dokumentację fotograficzną, którą sam organowi dostarczył. Zagadnienia z zakresu realizacji budynku mieszkalnego czy zgłoszenia zakończenia jego budowy pozostają poza sferą prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego. Z kolei dokumentacja fotograficzna istotnie potwierdza przechowywanie opału na zainwestowanej wiatą nieruchomości. Trudno jednak zakładać aby składowanie opału na nieruchomości, a nawet pod samą wiatą mogło mieć wpływ na legalność przeprowadzonego procesu inwestycyjnego dotyczącego budowy wiaty. Okoliczności te nie były znane przed wydaniem decyzji przez PINB, natomiast DWINB jak słusznie dowodzi skarżący okoliczność tę pominął, co faktyczne stanowi mankament procesowy, jednak w uzasadnieniu decyzji potwierdził organ odwoławczy prawidłowość rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego rzeczowo opisując podstawy zajętego stanowiska. Sposób użytkowania wiaty może być rozważany przez organy nadzoru budowlanego, jednak jest to możliwe w odrębnym postępowaniu, gdyż postępowanie dotyczące budowy wiaty rozstrzyga legalność samego zamierzenia inwestycyjnego.

Jak już sygnalizowano realizacja wiaty nie wymagająca pozwolenia na budowę czy zgłoszenia nie może być weryfikowana przez pryzmat wskazanych wyżej rozporządzeń. Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych nie ma zastosowania do wiat, zaś co do rozporządzenia przeciwpożarowego inwestor przedłożył stosowną opinię, która została przekazana Komendantowi Powiatowemu Państwowej Straży Pożarnej w B.. Zauważyć należy, że ze skierowanego do PINB w B. pisma z dnia 18 lipca 2017 r. wynika, iż Państwowa Straż Pożarna przeprowadziła czynności kontrolno-rozpoznawcze i weryfikuje sprawę w kierunku sposobu całościowego zabezpieczenia przeciwpożarowego wiaty z drewnem. W świetle powyższego po pierwsze trafnie organy nadzoru budowlanego wskazywały na brak kompetencji do sankcjonowania ewentualnych naruszeń przedmiotowego rozporządzenia, a po wtóre sprawa jest przedmiotem czynności prowadzonych przez właściwy w tym względzie organ.

Nie tracą na aktualności poglądy organów w świetle twierdzeń skargi opierających się na wskazanych w niej orzeczeniach sadów administracyjnych. Jakkolwiek w przytoczonych orzeczeniach wypowiadano się względem korelacji art. 50 Prawa budowlanego z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów nie można uznać aby stanowiska zaprezentowane w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i Naczelnego Sądu Administracyjnego znajdywały zastosowanie wprost w niniejszej sprawie. Odmienny jest bowiem stan faktyczny rozstrzyganej tymi wyrokami sprawy od istniejącego w badanym przypadku. Wskazywane wyroki dotyczą przypadku przyjęcia zgłoszenia na realizację wiaty, którą sami inwestorzy w rzeczonym zgłoszeniu przewidzieli do gromadzenia peletów czy drewna kominowego. W niniejszym przypadku w zgłoszeniu mowa była wyłącznie o budowie wiaty, zaś funkcji jej nie opisywano. Dodatkowo zgodnie z wnioskiem inicjatora postępowania służby nadzoru budowlanego przedmiotem postępowania uczyniły samą budowę wiaty, a nie jej użytkowanie czy wręcz gromadzenie w niej opału. W sprawach rozstrzygniętych wyrokami II OSK 1304/08 i II SA/Gd 190/08 problematyczne było zastosowanie przepisów Prawa budowlanego oraz sam charakter decyzji drugoinstancyjnej, gdyż była to decyzja kasacyjna. W realiach niniejszej sprawy zagadnienia tego rodzaju nie występowały. Inaczej rzecz ujmując wskazane orzeczenia nie dają podstaw do przyjęcia, aby w niniejszej sprawie dotyczącej badania prawidłowości budowy wiaty istniały podstawy do wydawania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 50 Prawa budowlanego skoro sam proces inwestycyjny obowiązującego porządku prawnego nie naruszał zaś ewentualne zagadnienia z zakresu użytkowania tego obiektu mogą być ewentualnie rozważane w odrębnym postępowaniu.

W ocenie składu orzekającego Sądu jako nietrafny należy uznać argument związany z pominięciem przez organy zagadnień dotyczących parkowania samochodów na nieruchomości. PINB w B. przedmiot postępowania zakreślił zgodnie z wnioskiem G. G. jako budowa przedmiotowego obiektu, a nie jego użytkowanie. Stąd też, podobnie jak już wyjaśniano, kwestia parkowania pojazdu może być weryfikowana na gruncie przepisów Prawa budowlanego związanych z utrzymaniem obiektu czy nawet zmianą sposobu użytkowania.

Biorąc pod uwagę powyższe, brak było materialnoprawnych podstaw do wydania w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia, bowiem nie doszło do naruszenia przepisów Prawa budowlanego poprzez budowę wiaty. W świetle twierdzeń skargi zakładać można, że dalsza ingerencja organów nadzoru budowlanego nie jest wykluczona. Niemniej jednak dalsze prowadzenie postępowania w zakresie budowy przedmiotowej wiaty okazało się bezprzedmiotowe, co dawało organom podstawy do umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a.. Tym samym nie doszło zdaniem Sądu do naruszenia prawa, zatem skargę należało oddalić w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.