Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 138/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.30 ust.1
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska Protokolant starszy asystent sędziego Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami oraz odsetkami oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] marca 2019 r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. P. (dalej: strona, skarżący, zainteresowany) od decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta L., Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L., w sprawie ustalenia do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego w kwocie 1 549,77 zł z tytułu wypłaconych zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami na rzecz dziecka M. P. w okresie od 1 kwietnia 2018 r. do 31 października 2018 r wraz z ustawowymi odsetkami - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, z późn. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podano, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L., Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. przyznał K. P. zasiłek rodzinny na dziecko M. P. w wysokości 124,00 zł miesięcznie w okresie od 1 listopada 2017 r. do 31 marca 2018 r a od 1 kwietnia 2018 r. do 31 października2018 r. w wysokości 135,00 zł miesięcznie, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5. roku życia w okresie od 1 listopada 2017 r. do 30 kwietnia 2018 r. w wysokości 110,00 zł miesięcznie, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2018/2019 w miesiącu wrześniu 2018 r. w wysokości 100,00 zł jednorazowo. Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], przyznał K. P. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5. roku życia na M. P. na dalszy okres, tj. od 1 maja 2018 r. do 31 października 2018 r. w wysokości 110,00 zł miesięcznie.

Pismem z dnia 16 stycznia 2019 r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L., Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L., na podstawie art. 61 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.) – dalej k.p.a., zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zbadania, czy w.w. nienależnie pobrał zasiłki rodzinne wraz dodatkiem do zasiłku rodzinnego, przyznane decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] oraz decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...].

Następnie, decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] z upoważnienia Prezydenta Miasta L., powołując się m.in. na unormowania art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 7, ust. 8 oraz art. 20, art. 3, art. 5, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2220) – dalej ustawa, rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1466) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2018 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), orzekł o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego w kwocie 1 549,77 zł z tytułu zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami na rzecz dziecka M. P. wypłaconych w okresie od 1 kwietnia 2018 r. do 31 października 2018 r.

Uzasadniając decyzję organ wskazał, że w toku niniejszego postępowania ustalił, iż w 2016 r. strona osiągnęła dochód w wysokości 15 366,46 zł brutto z tyt. świadczenia emerytalnego. Po odliczeniu należnego podatku w wysokości 0 zł, składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości 0 zł i składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 1.382,94 zł, dochód netto wyniósł 13 983,52 zł. Ponadto ustalono, iż w 2016 r. zainteresowany osiągnął dochód w wysokości 657,62 zł z tyt. zwrotu nadwyżki ulgi podatkowej na rzecz dziecka. Zatem łączny dochód rodziny w 2016 r. wyniósł 14 641,14 zł, natomiast miesięczny dochód rodziny wyniósł 1 220,10 zł. W związku z nabyciem przez małżonkę K. P. prawa do emerytury wypłacanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych - decyzją ZUS z dnia [...] lutego 2018 r. znak; [...] w wysokości 1 287,35 zł miesięcznie w rodzinie nastąpiło uzyskanie dochodu. Organ I instancji stwierdził zatem, że zgodnie z art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, do miesięcznego dochodu rodziny należało doliczyć wysokość uzyskanego dochodu za marzec 2018r. w wysokości 1.287,35 zł. Po doliczeniu ww. kwoty łącznie miesięczny dochód rodziny wyniósł 2.507,44 zł. Po podzieleniu ww. kwoty przez liczbę osób w rodzinie, tj. 3 osoby, dochód na osobę wyniósł 835,81 zł i przekroczył kryterium uprawniające rodzinę do zasiłku rodzinnego, tj. 764 zł na osobę. W tej sytuacji, zdaniem organu I instancji, zasadne stało się zastosowanie obowiązującego od 1 stycznia 2016 r. przepisu art. 5 ust. 3-3b ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że w przypadku, gdy miesięczny dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe pomnożone przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny i dodatki przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługującą w danym okresie zasiłkowym a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny. Łączną kwotę zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami stanowi suma przysługujących danej rodzinie w danym okresie zasiłkowym: zasiłków rodzinnych podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych zasiłków; dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, z tyt. samotnego wychowywania dziecka, z tyt. wielodzietności i z tyt. kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych dodatków; dodatków do zasiłku rodzinnego z tyt. urodzenia dziecka, z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz z tytułu dojazdu i z tyt. zamieszkania w internacie, podzielonych przez 12.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że w przypadku zainteresowanego: 1. miesięczny dochód rodziny wynosi 2.507,44 zł; 2. kwota kryterium dochodowego (kryterium na osobę w rodzinie pomnożone przez liczbę członków rodziny) wynosi 2 292,00 zł (764 zł x 3 osoby); 3. kwota przekroczenia kryterium dochodowego wynosi 215,44 zł (2 507,44 zł – 2 292 zł); 4. kwota przysługujących miesięcznie zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami wynosi 253,33 zł (135 zł + 110 zł + 8,33 zł /100 zł :12 m-cy/ = 253,33 zł) Łączna kwota zasiłków rodzinnych i dodatków przysługuje w wysokości różnicy między kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących w danym okresie zasiłkowym a kwotą o którą został przekroczony dochód. W przypadku strony kwota przysługujących miesięcznie zasiłków rodzinnych, tj. 253,33 zł po pomniejszeniu o kwotę, o którą został przekroczony dochód, tj. 215,44 zł daje kwotę 37,89 zł (253,33 - 215,44 = 37,89). Organ nadmienił, iż zgodnie z art. 24 ust. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych lub obniżenie ich wysokości, świadczenia nie przysługują lub przysługują w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Zatem w przypadku rodziny skarżącego od dnia 1 kwietnia 2018 r. Organ dodał, iż o fakcie uzyskania przez żonę E. prawa do emerytury strona powiadomiła organ w dniu 14 listopada 2018 r. Organ I instancji wskazał także, iż składając wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami w dniu 1 sierpnia 2017 r. oraz w dniu 25 maja 2018 r., zainteresowany był informowany o konieczności informowania organu wypłacającego świadczenia o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczeń.

Ponadto, zarówno w decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. odebranej przez stronę osobiście oraz w decyzji z dnia [...] maja 2018r., odebranej przez stronę w dniu 5 czerwca 2018 r. znajdują się pouczenia dotyczące również konieczności informowania o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Organ dodał, iż zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

W toku niniejszego postępowania ustalono zatem, że strona nienależnie pobrała zasiłki rodzinne w wysokości różnicy pomiędzy wysokością wypłacanych zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami a kwotą przysługującą do wypłaty świadczeń w okresie od 1 kwietnia 2018 r. do 31 października 2018 r. wysokości łącznej 1 549,77 zł, (tj. w okresie od 1 kwietnia 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r. 245 zł -37,89 zł = 207,11 zł miesięcznie, w IX 2018 r. 345 zł - 37,89 zł - 307,11 zł oraz w X 2018r. 245 zł - 37,89 zł = 207,11 zł). Kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia zwrotu należności. Na dzień wydania niniejszej decyzji odsetki wynoszą 52,92 zł. Ostateczna wysokość odsetek zostanie obliczona na dzień spłaty świadczeń nienależnie pobranych (należności głównej).

Od niniejszego rozstrzygnięcia zainteresowany złożył w ustawowym terminie odwołanie. Zdaniem strony, zaskarżona odwołaniem decyzja jest dla niego krzywdząca, niesprawiedliwa i niezgodna z prawem. Jego zdaniem, decyzja przyznająca zasiłek rodzinny wydana została na rok. Jeżeli zatem w 2018 r. zmieniła się sytuacja materialna to rok 2018 będzie miał wpływ na przyszłość, tj. wtedy gdy złoży wniosek o zasiłek rodzinny w 2019 r. Dlatego też zwraca się o zmianę niekorzystnej decyzji organu I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., analizując akta sprawy na skutek złożonego odwołania, stwierdziło co następuje.

Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłaty tych świadczeń regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2220, z późn. zm.). Organ przywołał treść art. 30 ust. 1, ust. 1a, ust. 2.

Podał, że na podstawie art. 30 ust.8 ustawy kwoty świadczeń rodzinnych, o których mowa w ust. 2, podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty.

Na podstawie akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że w 2016 r. skarżący z tytułu świadczenia rentowego osiągnął dochód netto w kwocie 13.983,52 zł. Ponadto, w 2016 r. strona osiągnęła dochód z tytułu zwrotu nadwyżki ulgi podatkowej w wysokości 657,62 zł. Zatem łączny dochód rodziny w 2016 r. wyniósł 14.641,14 zł, co na miesiąc stanowiło kwotę 1.220,10 zł.

Ponadto, w rodzinie nastąpiło uzyskanie dochodu. Żona skarżącego, E. od lutego 2018 r. pobiera emeryturę (decyzja ZUS z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...]). Tak więc zgodnie z art. 5 ust. 4 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, do miesięcznego dochodu rodziny z 2016 r. należało doliczyć miesięczną wysokość tego świadczenia, tj. za marzec 2018 r. w wysokości 1 287,35 zł netto. Po doliczeniu w.w. kwoty łączny miesięczny dochód rodziny wyniósł 2 507,44 zł (1 220,10 zł + 1 287,35 zł) a po podzieleniu przez liczbę osób w rodzinie, tj. 3 osoby, dochód na osobę wyniósł 835,81 zł. Powyższa kwota, przekracza kryterium dochodowe uprawniające do pobierania zasiłków rodzinnych, które gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności wynosi 764,00 zł na osobę w rodzinie.

W tej sytuacji zasadnie organ I instancji zastosował, obowiązujący od 1 stycznia 2016 r. przepis art. 5 ust. 3 - 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 lub 2, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a.

W przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny art. 5 ust. 3a ustawy).

Łączną kwotę zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, stanowi suma przysługujących danej rodzinie w danym okresie zasiłkowym:

1) zasiłków rodzinnych podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych zasiłków;

2) dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 10, art. 11a, art. 12a i art. 13. podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych dodatków;

3) dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 9, art. 14 i art. 15, podzielonych przez 12 (art. 5 ust. 3b ustawy).

I tak, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdzić należy, że:

1. Miesięczny dochód rodziny wynosi 2.507,44 zł;

2. Kwota kryterium dochodowego (kryterium na osobę w rodzinie pomnożone przez liczbę członków rodziny) wynosi 2 292,00 zł (764,00 zł x 3 osoby);

3. Kwota przekroczenia kryterium dochodowego wynosi 215,44 zł (2 507,44 zł – 2 292,00 zł);

4. Kwota przysługujących miesięcznie zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami wynosi 253,33 zł (135,00 zł + 110,00 zł + 8,33 zł/100 zł: 12 miesięcy).

Mając na uwadze treść powołanego art. 5 ust. 3-3b zasiłek winien wynosić 37,89 zł, 253,33-215,44 zł).

Tak więc, strona nienależnie pobrała zasiłki rodzinne w wysokości różnicy pomiędzy wysokością wypłacanych zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami a kwotą przysługującą do wypłaty świadczeń w okresie od 1 kwietnia 2018 r. do 31 października 2018 r. wysokości łącznej 1 549,77 zł, (tj. w okresie od 1 kwietnia 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r. 245,00 zł -37,89 zł = 207,11 zł miesięcznie, we wrześniu 2018 r. 345,00 zł - 37,89 zł =307,11 zł oraz w październiku 2018 r. 245,00 zł - 37,89 zł = 207,11 zł).

Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że w decyzjach z dnia [...] sierpnia 2017 r. i z dnia [...] maja 2018 r., przyznającej zainteresowanemu zasiłek rodzinny wraz dodatkami do zasiłku rodzinnego na dziecko M. P., organ I instancji pouczył stronę o konieczności niezwłocznego powiadamiania organu wypłacającego świadczenie rodzinne o wystąpieniu zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych (art. 25 ust. 1 ustawy). Ponadto, informacja o obowiązku informowania organu o zmianach mających wpływ na prawo do zasiłku rodzinnego, w tym uzyskaniu dochodu podana jest na str. 12 wniosku o ustaleniu prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, z którą strona się zapoznała w dniu 1 sierpnia 2017 r., i dnia 25 maja 2018 r. o czym świadczy własnoręczny podpis złożony pod tą informacją.

Tym samym pouczenia te spełniały normę art. 9 k.p.a. Skarżący został prawidłowo pouczony, a tym samym miał świadomość i zrozumienie pojęcia nienależnie pobranego świadczenia oraz skutków prawnych z tym związanych.

Tymczasem, jak wskazał organ I instancji, o fakcie uzyskanie przez żonę E. prawa do emerytury skarżący powiadomił organ w dniu 14 listopada 2018 r. Tak więc okoliczności ujawnione w rozpatrywanej sprawie prowadzą do wniosku, że w pobraniu świadczeń jako nienależnych brała udział wola strony, która nie poinformowała niezwłocznie organu o zmianie sytuacji dochodowej i nie dostarczyła niezwłocznie dowodów, na podstawie których organ mógłby ponownie przeliczyć dochód rodziny.

Skargę na powyższą decyzję określoną jako odwołanie złożył K. P. Wniósł o jej uchylenie, gdyż jest ona krzywdząca, niesprawiedliwa. Stwierdził, że zasiłek rodzinny i dodatki zostały przyznane na 1 rok na niepełnosprawnego syna. Zostały one przeznaczone na leczenie, rehabilitację i utrzymanie syna i w całości wydane. Zwrot kwoty określonej w decyzji jest krzywdzący i niesprawiedliwy. Dlatego wnosi o jej wnikliwe i sprawiedliwe zbadanie i uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając powyższy wniosek przywołał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny zaskarżonej decyzji według wskazanych zasad uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. ustalająca zwrot nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego w kwocie 1 549,77 zł z tytułu wypłaconych zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami na rzecz dziecka M. P. w okresie od 1 kwietnia 2018 r. do 31 października 2018 r. wraz z odsetkami.

Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych – (Dz.U. z 2018 r. poz. 2220) stanowi on: osoba, która pobrała nienależne świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu (ust. 1). Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się:

1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;

1a świadczenia rodzinne wypłacane w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu – po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 4c; (ust. 2) (...).

Według organów w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności określone w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy, które zobowiązywały organ do wszczęcia postępowania i wydania zaskarżonych decyzji.

W ocenie Sądu powyższe ustalenia były prawidłowe i wynikały z niespornego stanu faktycznego i stanu prawnego, który miał zastosowanie do niniejszej sprawy.

W dniu [...] sierpnia 2017 r. organ I instancji – Prezydent Miasta L. wydał decyzję przyznającą prawo do pobierania zasiłku rodzinnego z odsetkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz z tytułu kształcenia i resocjalizacji dziecka niepełnosprawnego na rzecz syna skarżącego – M. na okres zasiłkowy 2017/2018. Ten ostatni dodatek przyznany w/w decyzją do 30 kwietnia 2018 r., decyzją z dnia [...] maja 2018 r. został przedłużony na okres od 1 marca do 31 października 2018 r. Na obu decyzjach znajduje się pouczenie, które w pkt 4 stanowi, że w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym na wysokość otrzymanych świadczeń, osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia – zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy. W pkt 5 podano, że niepoinformowanie o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń skutkuje powstaniem nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, a w konsekwencji – koniecznością ich zwrotu. W pkt 6 określono świadczenia, które uważa się za nienależnie pobrane. Obie decyzje zostały doręczone skarżącemu; odbiór decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. skarżący pokwitował w dniu 17 sierpnia 2017 r. (w MOPS), drugą z dnia [...] maja 2018 r. – w dniu 5 czerwca 2018 r.

Podstawą do wydania decyzji, co wynika z ich uzasadnienia, był wykazany przez skarżącego dochód 3 osobowej rodziny za rok 2016 w wysokości 14 641,14 zł netto, na który składała się renta skarżącego w wysokości 13 983,52 zł i 657,62 zł z tytułu tzw. ulgi na dziecko. Miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosił 407,33 zł. Tym samym zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy nie przekracza kryterium dochodowego, które wynosi 764 zł na osobę w rodzinie, w której członkiem jest dziecko niepełnosprawne. Syn skarżącego legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Również okolicznością niesporną jest (potwierdzoną decyzją z ZUS z dnia 9 lutego 2018 r.), że żona skarżącego E. otrzymała z dniem 13 lutego 2018 r. emeryturę, która netto (po odliczeniu składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i podatek – art. 3 ust. 1 i 2 ustawy) wyniosła 1 287,35 zł miesięcznie.

W tych okolicznościach miesięczny dochód rodziny wynosił 2 507,44 zł (kwota 14 641,14 rocznego dochodu skarżącego – 13 983,52 + 657,62 ulga podatkowa na dziecko podzielona na 12 miesięcy – daje kwotę 1 220,10 zł + 1 287,35 - emerytura żony skarżącego), a dochód na jednego członka rodziny 835,81 zł.

Skarżący w okresie od 23 listopada 2016 r. do 15 października 2017 r. pracował na podstawie umowy zlecenia w A w L.

Od dnia 4 października 2018 r. podjął pracę w B w Z.

Powyższe zdarzenia mają wpływ na sytuację finansową skarżącego – wpływają na wysokość dochodu otrzymywanego w tym okresie, a tym samym mają znaczenie dla przyznania świadczeń rodzinnych.

Zgodnie z art. 3 ust. 2a pkt 23 ppkt c utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W myśl art. 3 ust. 2a pkt 24 ppkt c i d uzyskanie dochodu – oznacza to uzyskiwanie dochodu spowodowane, uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (ppkt c), uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia emerytalnego nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej (ppkt d).

W związku z powyższym należy uznać, że po roku bazowym jakim jest rok 2016 doszło do uzyskania dochodu, w lutym 2018 r. żona skarżącego otrzymała emeryturę. Skarżący w październiku 2018 r. osiągnął dochód z tytułu podjętego zatrudnienia, jednocześnie utracił dochód uzyskiwany w A.

Przedmiotem oceny w zaskarżonych decyzjach są: decyzja MOPS z dnia [...] sierpnia 2017 r. i [...] maja 2018 r. przyznające świadczenie rodzinne i dodatki do tego świadczenia na okres zasiłkowy 2017/2018, który zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy oznacza okres od 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych.

Z powyższego wynika, że w okresie zasiłkowym 2017/2018, którego dotyczyły wymienione wyżej decyzje zachodziły w rodzinie zmiany wysokości dochodu.

Ustawodawca dążąc do urealnienia sytuacji dochodowej osób pobierających świadczenia rodzinne wprowadził w art. 5 ustawy mówiącym o warunkach przyznania zasiłku rodzinnego, rozwiązywania korygujące dochód.

I tak w ust. 4 tego przepisu prawodawca stanowi, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. W związku z brzmieniem tego przepisu dochód utracony po zakończeniu zatrudnienia w A, nie może być uwzględniony.

Nie może być również uwzględniony w omawianym okresie zasiłkowym dochód uzyskany w B. Jak wyżej stwierdzono skarżący podjął zatrudnienie w tej firmie 4 października 2018 r.

Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 4b ustawy – w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członków rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalone lub zweryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.

Tym samym dochód z zatrudnienia, które miało miejsce 4 października może być włączony od listopada 2018 r.; jest to już następny okres zasiłkowy.

Zatem skoro żona skarżącego otrzymała emeryturę w lutym 2018 r. to uzyskała dochód po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (2016 r.) i dochód ten winien być naliczony od kwietnia 2018 r. do dochodu rodziny.

Jak wskazano wyżej w tej sytuacji dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia – wynosił bowiem na osobę 835,81 zł, kryterium dochodowe zaś wynosi 764 zł miesięcznie.

Zatem w myśl art. 5 ust. 3a ustawy zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny. Rozliczenia w tym zakresie wyglądają następująco: Miesięczny dochód rodziny skarżącego wynosi 2 507,44 zł. Kwota kryterium dochodowego 2 292 zł (764 złx3 osoby); różnica – kwota przekroczenia kryterium dochodowego - wynosi 215,44 zł. Kwota przysługujących miesięcznie zasiłków rodzinnych i dodatków to: 135 zł zasiłek rodzinny, 110 zł – dodatek rodzinny + 8,33 zł z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (100:12) – łącznie 253,33 zł.

Powstała z powyższego rozliczenia różnica wynosi 37,89 zł (253,33-215,44 zł).

Zatem od kwietnia 2018 r. do 31 października 2018 r., w których strona otrzymywała zasiłek rodzinny i dodatek do zasiłku, różnica pomiędzy otrzymywanym a należytym świadczeniem rodzinnym wynosiła 207,11 zł (245 zł – 37,89) we wrześniu 2018 r. – 307,11 zł (245 zł) zasiłek rodzinny i dodatek + 100 zł dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego), w październiku 2018 r. 207,11 zł.

Różnica ta za wskazany okres (od 1 kwietnia do 31 października 2018 r.) wynosi 1 549,77 zł. Jest to nienależnie pobrane świadczenie, które nie należało się skarżącemu w związku ze zwiększeniem dochodu, po uzyskaniu przez żonę skarżącego emerytury. Zaistniały zatem okoliczności wskazane w art. 30 ust. 2 pkt 1, które stały się podstawą do wydania zaskarżonych decyzji. Wystąpiły okoliczności, które powodowały zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych od kwietnia 2018 r. Jak stwierdzono wyżej w lutym 2018 r. żona skarżącego otrzymała emeryturę, a ten fakt winien być zgłoszony do organu, gdyż w myśl art. 5 ust. 4b uzyskany dochód podlega doliczeniu do dochodu uzyskanego w roku 2016 (roku bazowego).

Jak wyżej stwierdzono na obu decyzjach przyznających świadczenia - na rok zasiłkowy 2017/2018 – z dnia [...] sierpnia 2017 r. i z dnia [...] maja 2018 r. skarżący był pouczony o obowiązku powiadomienia organu o zmianie sytuacji dochodowej, czego nie uczynił. Zatem zostały spełnione przesłanki określone w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy stanowiące o nienależnie pobranym świadczeniu.

Zauważyć ponadto należy, że skarga nie zawiera żadnych merytorycznych zarzutów, odwołuje się, do zasad współżycia społecznego, które w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mogą mieć zastosowania.

Z tych też względów skargę należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić.