Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 35/98
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1999-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatki inne
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 3
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
article: art. 9
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Teza: Podatnicy podatku od środków transportowych są ustawowo zobowiązani do samodzielnego obliczenia i opłacania należnego podatku na rachunek gminy. Nie występuje w przepisach normujących ten podatek instytucja decyzji wymierzających wysokość świadczenia z tego tytułu. Wydanie więc decyzji deklaratoryjnej w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ potwierdza istnienie zobowiązania podatkowego, nie zmienia natomiast ani terminu, ani warunków płatności wynikających z przepisów dotyczących tego podatku.

TEZY

Podatnicy podatku od środków transportowych są ustawowo zobowiązani do samodzielnego obliczenia i opłacania należnego podatku na rachunek gminy. Nie występuje w przepisach normujących ten podatek instytucja decyzji wymierzających wysokość świadczenia z tego tytułu. Wydanie więc decyzji deklaratoryjnej w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ potwierdza istnienie zobowiązania podatkowego, nie zmienia natomiast ani terminu, ani warunków płatności wynikających z przepisów dotyczących tego podatku.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Arkadiusza Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 3 listopada 1997 r. (...) w przedmiocie podatku od środków transportowych - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 18 września 1997 r. Burmistrz Miasta Ł. określił Arkadiuszowi Ż. zaległość w podatku od środków transportowych za 1992 r. od posiadanego pojazdu marki Mitsubishi Galant w kwocie 110,20 zł wraz z odsetkami od dnia 15 kwietnia 1992 r. Jako podstawę prawną podano /ogólnie/ ustawę z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31 ze zm./, uchwałę (...) Rady Miejskiej w Ł. 2 kwietnia 1992 r. w sprawie podatku od środków transportowych na rok 1992 r., a także art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ i par. 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 stycznia 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 7 poz. 33/. W uzasadnieniu podano, że podatek ustalono na podstawie stawek obowiązujących na terenie miasta Ł. uchwalonych w oparciu o rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 1992 r. w sprawie podatku od środków transportowych /Dz.U. nr 22 poz. 93/.

W odwołaniu od powyższej decyzji Arkadiusz Ż. Zgłosił zarzut przedawnienia wynikający z art. 7 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, który mówi, że "nie można wydać decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeżeli od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy upłynęły 3 lata". Na tej podstawie podatnik uznał, że wydanie decyzji w sprawie podatku od środków transportowych nastąpiło po terminie, gdyż od końca roku podatkowego 1992 r. upłynęło 5 lat.

Decyzją z 3 listopada 1997 r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, jako podstawę prawną powołując art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593/, a także art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalach /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, zaś w nawiązaniu do zarzutów zawartych w odwołaniu podał, że zarzut podatnika, iż prawo dokonania wymiaru podatku od środków transportowych za 1992 r. uległo przedawnieniu nie znajduje uzasadnienia w art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zdaniem Kolegium, organ podatkowy I instancji był zobowiązany wydać decyzję określającą wysokość zaległości podatkowych wraz z odsetkami z uwagi na niewykonanie w terminie przez podatnika zobowiązania w podatku od środków transportowych za I półrocze 1992, od samochodu marki Mitsubishi Galant, który został wyrejestrowany i zbyty 16 czerwca 1992 r.

W skardze na pierwszą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Arkadiusz Ż. Wniósł "o ponowne rozpatrzenie (...) odwołania", zaś w uzasadnieniu podatnik powtórzył stałą swoją dotychczasową argumentację.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, akcentując że do zobowiązania skarżącego należy stosować pięcioletni okres przedawnienia stosownie do art. 7 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. Podmiotami podatku od środków transportowych są właściciele środków transportowych. Obowiązek podatkowy ciąży na tych podmiotach od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany lub wpisany do rejestru, zaś wygasa z końcem miesiąca, w którym środek został na stałe wycofany z ruchu /wyrejestrowany/ lub zbyty /por. art. 9 ust. 3 i 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych/. Wbrew stanowisku skarżącego, prawidłowy jest pogląd organów obu instancji, że fakt wyrejestrowana w dniu 16 czerwca 1992 r. samochodu, od którego naliczono sporny podatek miał istotne znaczenie i powinien był zostać ustalony przez organy administracji. Przepis art. 9 ust. 4 cytowanej ustawy nie ma zastosowania np. do poprzednich właścicieli, którzy zbyli lub wyrejestrowali pojazd /por. L. Etel, E. Ruśkowski: Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Warszawa 1996, str. 114/.

Wymaga podkreślenia, że ustawa z 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, że ustawa z 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ rozróżnia dwa sposoby powstania zobowiązań podatkowych: poprzez wydanie i doręczenie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego /tzw. decyzje konstytutywne - art. 5 ust. 1/ oraz poprzez zaistnienie okoliczności, z którymi prawo łączy powstanie takiego zobowiązania /tzw. decyzje deklaratoryjne - art. 5 ust. 3/. Decyzje konstytutywne powodują powstanie zobowiązania podatkowego, decyzje deklaratoryjne natomiast stwierdzają jedynie fakt uprzedniego powstania zobowiązania podatkowego na skutek zaistnienia okoliczności, z którymi prawo łączy powstanie takiego zobowiązania. O tym, czy w konkretnej sytuacji decyzja jest decyzją, o której mowa w art. 5 ust. 1, czy też w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych decyduje tylko i wyłącznie uregulowany przez ustawodawcę dla tego podatku - sposób powstawania zobowiązań podatkowych. Zarówno art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, dający podstawę do wydawania przez organy podatkowe decyzji o charakterze konstytutywnym, jak i art. 5 ust. 3 ustawy, który stanowi podstawę prawną dla decyzji deklaratoryjnych - znaleźć mogą zastosowanie do tych tylko podatków, w odniesieniu do których ustawa podatkowa kształtująca obowiązek podatkowy nie zawiera regulacji przewidujących wydawanie decyzji podatkowych. Jeżeli natomiast ustawa podatkowa takie przepisy zawiera - one to, jako lex specialis, stanowią podstawę prawną decyzji odnoszących się do zobowiązań podatkowych dotyczących tego przepisu.

Przykładem może tu być art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w myśl którego obowiązek płacenia podatku powstaje od początku miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany lub nabyty. Należy więc podzielić pogląd organu odwoławczego, że uchybienie przez podatnika obowiązkom, o którym mowa w art. 7 ust. 1 /in fine/ ustawy o zobowiązaniach podatkowych powoduje, że zastosowanie znajduje dłuższy okres przedawnienia podatkowego - 5 lat od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy. Podatek od środków transportowych należy bowiem do kategorii podatków, w których zobowiązania podatkowe powstają z mocy prawa na skutek zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy prawa łączą powstanie takiego zobowiązania.

Podatnicy podatku od środków transportowych są ustawowo zobowiązani do samodzielnego obliczenia i opłacania należnego podatku na rachunek gminy. Nie występuje w przepisach normujących ten podatek instytucja decyzji wymierzających wysokość świadczenia z tego tytułu. Wydanie więc decyzji deklaratoryjnej w trybie art. 5 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych potwierdza istnienie zobowiązania podatkowego, nie zmienia natomiast ani terminu, ani warunków płatności wynikających z przepisów dotyczących tego podatku /por. wyroki NSA z dnia: 3 listopada 1998 r., I SA/Ka 365/97; 3 listopada 1998 r., I SA/Ka 366/97; 16 lutego 1987 r., SA/Kr 1124/87; L. Etel, E. Ruśkowski: Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Warszawa 1996 r., str. 118/.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uprawnionego w myśl art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, wniosek organów administracji wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego jest zasadny. Zdaniem Sądu organy administracji nie przekroczyły granic swobody interpretacyjnej i nie naruszyły reguł interpretacyjnych ograniczając stosowanie powołanych przepisów do podanego wyżej znaczenia. Sąd uznał również, że organy administracji nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. W ocenie Sądu wniosek organów administracji wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów przewidzianą w art. 80 Kpa, a więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił również zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z art. 107 Kpa.

Kierując się przedstawionymi okolicznościami prawnymi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.