Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2190/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych - Olszanowska WSA Walentyna Długaszewska Protokolant : ref. staż. Barbara Dropek po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2005r. przy udziale sprawy ze skargi M. F. i J. F. - Spółka "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty manipulacyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...] w pkt. II tj. odmawiającej zwrotu odsetek w kwocie [...], II. zasadza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Długaszewska /-/ T.M. Geremek /-/ M. Lorych-Olszanowska T.M.


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego, decyzją nr [...] z dnia [...] działając na podstawie przepisów art.207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U nr 137 poz.926 z późn.zm./ i art.246 § 5 w zw. z art.277 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r.-Kodeks celny /Dz.U nr 23 poz.117 z późn. zm/:

1.zwrócił firmie "A" M. F - J. F. w Iławie, opłatę manipulacyjna dodatkową w wysokości wartości towaru odpowiadającej różnicy miedzy towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej w kwocie [...],

2.odmówił zwrotu odsetek od nieuiszczonej w terminie należności w wysokości [...].

W uzasadnieniu tej decyzji podano, że jak to wynika z akt sprawy organ celny stwierdził różnicę między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej w postaci braku 10 kartonów zbiorczych z obuwiem damskim (120 par) w związku, z czym wydał on stosowną decyzję w dniu [...], której określił dla spółki opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości wartości towaru odpowiadającej różnicy miedzy towarem przedstawionym a ujawnionym w kwocie [...].

Strona odwołała się od powyższej decyzji podnosząc ze nie ponosi odpowiedzialności za ujawnione nieprawidłowości.

W wyniku tego odwołania, Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu celnego I instancji.

Strona wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję.

Prezes Głównego Urzędu Ceł postanowił uwzględnić skargę strony w całości i decyzją z dnia [...] uchylił swoja wcześniejszą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego .

W dniu 1 lutego 2001 r. strona uiściła wymagane należności.

Następnie strona pismem z dnia 5 lipca 2001 r. wniosła o zwrot uiszczonej opłaty manipulacyjnej dodatkowej wraz z zapłaconymi odsetkami za zwłokę.

Organ celny I instancji wyjaśnił, że stosownie do treści art.276 § 2 Kodeksu celnego, jeżeli po przedstawieniu towaru organ celny wykaże różnicę między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej, to od osoby, o której mowa w art.39, pobiera się opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości wartości towaru odpowiadającej różnicy.

Zawarte w tym przepisie pojecie "różnica między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej" oznacza niezgodność pomiędzy rzeczywistym stanem towaru a stanem wynikającym z dokumentów celnych. Różnica ta może stanowić zarówno nadwyżkę jak i niedobór towaru wprowadzonego na polski obszar celny w stosunku do stanu deklarowanego w zgłoszeniu celnym.

W niniejszej sprawie organ celny nie stwierdził usunięcia towaru spod dozoru celnego.

W momencie zgłoszenia i przedstawienia towaru zamkniecie celne -plomba B-119 - było nienaruszone.

Stosownie do treści art.249 Kodeksu celnego, zwrotowi nie podlegają odsetki, które zostały pobrane z tytułu nieterminowego uiszczenia należności celnych, chyba ze niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu.

Zdaniem organu celnego w niniejszej sprawie ustalenie kwoty należności celnych nie było wynikiem błędu tego organu w związku, z czym uznał on ze nie zachodzi podstawa do tego aby od zwracanej kwoty zwrócić również odsetki.

Organ celny wyjaśnił także, że zaistniała sytuacja była wynikiem rozbieżnej interpretacji przepisów pomiędzy organem I instancji a organem odwoławczym.

Strona odwołała się od tej decyzji wnosząc o jej zmianę w pkt. II, zarzucając że została wydana z naruszeniem ( w tej części ) art.249 Kodeksu celnego.

Zdaniem skarżącej spółki organ celny Instancji dowolnie przyjął, że ustalenie opłaty manipulacyjnej dodatkowej nie było wynikiem błędu organu celnego, ponieważ błędna interpretacja przepisów dokonana przez organy celne nie obciąża stronę, ale organy celne.

Dyrektor Izby Celnej, decyzją nr [...] --- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne organu celnego I instancji, podkreślając, że sposób działania organu celnego nie może być uznany za błąd zaś strona przyczyniła się do pobrania przedmiotowej opłaty przez sam fakt, iż ilość przedstawionego przez nią towaru odbiegała od jego faktycznej ilości ujawnionej w wyniku rewizji celnej.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. F. - działający w imieniu spółki cywilnej "A" M. F. - J. F. w Iławie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego a przez to naruszenie art. 249 Kodeksu celnego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono okoliczności i argumenty podobne jak w toku dotychczasowego postępowania.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kwestia sporna pomiędzy stronami w niniejszej sprawie zasadniczo sprowadza się do oceny czy skarżącej firmie należny jest zwrot odsetek w kwocie [...] uiszczonych wcześniej organowi celnemu a naliczonych od pobranej przez ten organ opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

Zdaniem strony organy celne powinny jej zwrócić nie tylko niesłusznie uiszczoną opłatę manipulacyjna dodatkowa, ale także odsetki od pobranej a następnie zwróconej należności.

Jak to wynika z akt sprawy, Prezes Głównego Urzędu Ceł, decyzją nr [...] z dnia [...] powołując podstawę prawną art.38 ust.2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U nr 74 poz.368 ze zm./ --uchylił w całości decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] a nadto w oparciu o przepisy m.in. art. 39, art. 40, art. 262, art. 276 § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz.U nr23 poz.117 ze zm./---uchylił w całości decyzje organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie opłaty manipulacyjnej dodatkowej w wysokości 100 % wartości towaru odpowiadającej różnicy między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił ze postanowił uwzględnić skargę strony w całości, ponieważ o ile w przypadku opłaty manipulacyjnej dodatkowej, wymierzonej na podstawie art.276 par.2 Kodeksu celnego w sytuacji wykazania nadwyżki towaru w stosunku do jego stanu deklarowanego w dokumentach można dopatrywać się sankcji za niedopełnienie obowiązku celnego skutkujące narażeniem Skarbu Państwa na uszczuplenie należności celnych (za wymiarem tej opłaty przemawiają względy celowościowe ) o tyle pozbawione celu jest obciążanie osoby taką opłatą w przypadku stwierdzenia braku towaru ujętego w dokumentach. Opłata ta stanowi wówczas jedynie dodatkowa represję, pozbawiona logicznego uzasadnienia.

Organ odwoławczy uznał zatem że wymierzenie tej opłaty jest nieuzasadnione i ze jest ona tym samym nienależna.

Stosownie do treści, art.38 ust.2 cyt. wyżej ustawy o NSA, organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może uwzględnić skargę w całości do dnia wyznaczenia przez Sąd terminu rozprawy.

Z brzmienia powołanego wyżej przepisu wynika, wprost że organ, którego działanie zaskarżono może uwzględnić skargę jedynie w całości.

Nie ulega wątpliwości że skarżący domagał się uchylenia wobec niego obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej oraz odsetek od kwoty tej opłaty i w żądaniu tym był konsekwentny, co wynika z jego pism w toku postępowania / np. pismo z dnia 5.07.2001 r. do Urzędu Celnego o zwrot opłaty manipulacyjnej i odsetek/a także z jego skargi.

Również organ celny I instancji nie miał w tym zakresie wątpliwości skoro w decyzji z dnia [...] zwrócił spółce opłatę manipulacyjną dodatkową, ale /w pkt.2/ odmówił zwrotu przedmiotowych odsetek.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że organy celne obu instancji w niniejszej sprawie nie działały w ramach uprawnienia zakreślonego treścią art.38 ust.2 poprzednio obowiązującej do końca 2003 r. ustawy o NSA pozwalającego na uwzględnienie skargi jedynie w całości.

Niezależnie od powyższego nie można też podzielić wykładni art.249 Kodeksu celnego dokonanej przez organy celne w wydanych przez nich decyzjach.

Z treści tego przepisu wynika, że nie podlegają zwrotowi odsetki, które zostały pobrane z tytułu nieterminowego uiszczenia należności celnych, chyba, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu.

Organ odwoławczy podkreśla w świetle okoliczności niniejszej sprawy nie można uznać, że ustalenie kwoty należności celnych było wynikiem błędu organu celnego, bowiem miał on podstawę prawną do pobrania tej opłaty na podstawie art. 276 par. 2 Kodeksu celnego. W rozważaniach tych pomija się jednak, że również stronie nie da się faktycznie przypisać winy w tym zakresie.

Zwracając stronie opłatę manipulacyjną dodatkową organ celny uznał ze faktycznie nie była ona należna, w związku, z czym nie znajduje również uzasadnienia pobór odsetek od tej kwoty, które są zawsze związane z należnością główną.

Skoro, zatem opłata manipulacyjna dodatkowa nie była należna to brak jest -zdaniem Sądu -podstaw do odmowy zwrotu odsetek uiszczonych przez stronę z przyczyn wskazanych w art.249 Kodeksu celnego.

Z tych przyczyn, uznając zasadność skargi w oparciu o art.145 par.1 pkt.1 ppkt.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U nr 153 poz.1270/ należało orzec jak w pkt.1 wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 cyt. ustawy.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art.152 tej ustawy.

/-/ W. Długaszewska /-/ T.M. Geremek /-/ M. Lorych-Olszanowska

T.M.