Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2515/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Nabycie poprzez zasiedzenie własności działki w okresie poprzedzającym wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę oznacza powstanie podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa.

Dla bytu tak uzasadnionej podstawy wznowienia postępowania nie ma znaczenia, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia zasiedzenia wydane zostało już po dacie zaskarżonej decyzji i skarżący nie wykazał tytułu prawnego do działki przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

TEZY

Nabycie poprzez zasiedzenie własności działki w okresie poprzedzającym wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę oznacza powstanie podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa.

Dla bytu tak uzasadnionej podstawy wznowienia postępowania nie ma znaczenia, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia zasiedzenia wydane zostało już po dacie zaskarżonej decyzji i skarżący nie wykazał tytułu prawnego do działki przed wydaniem zaskarżonej decyzji.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Kazimierza Ż. na decyzję Wojewody M. z dnia 6 października 2000 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę - uchyla zaskarżoną decyzję, (...)


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia 6 października 2000 r. Wojewoda M. w wyniku rozpatrzenia odwołania Kazimierza Ż. od decyzji Starosty Powiatu O. udzielającej Krystynie i Wojciechowi F. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr 109 w Z.-K. - umorzył postępowanie odwoławcze z uwagi na brak przymiotu strony wnoszącego odwołanie.

Według ustaleń organu II instancji Kazimierz Ż. mieszka na działce sąsiadującej z terenem inwestycji /nr 108/, użytkuje ją, płaci podatki - "nie posiada natomiast tytułu prawnego do niej".

Składający odwołanie mógł być traktowany co najwyżej jako posiadacz samoistny.

Odwołujący się przedłożył co prawda akt zgonu /zmarłego w 1990 r./ swego ojca, /który był wymieniony w "rozdzielniku" decyzji organu I instancji/, nie przedstawił jednak - mimo wezwania żadnego dokumentu na dowód, iż zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe - "w wyniku czego (...) mógłby uzyskać wymagany tytuł prawny".

W złożonej skardze Kazimierz Ż. nie zgodził się z rozstrzygnięciem Wojewody M. zarzucając jej naruszenie art. 1, art. 2, art. 21 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/.

Według skarżącego jest on stroną wobec dysponowania interesem prawnym "wynikającym z faktów naturalnych, dziedziczenia, spadkobrania, zasiedzenia, zarządzania, użytkowania i wieloletniego zamieszkiwania na posesji nr 108".

Działka nr 108 jest własnością "pokoleniową", a on jest zarządzającym współwłaścicielem.

Skarżący przyznał, że nie ma jeszcze "aktu notarialnego", ale dysponuje upoważnieniem do zarządzania nieruchomością w całości. Sprawa zaś o "potwierdzenie własności i zasiedzenie" jest w sądzie.

Odpowiadając na skargę Wojewoda M. wnosił o jej oddalenie i podtrzymywał dotychczas prezentowaną argumentację.

Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku skarżący przedłożył odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 4 grudnia 2000 r. stwierdzającego nabycie przez niego w drodze zasiedzenia własności nieruchomości oznaczonej numerem 108 położonej we wsi Z.-K. z dniem 30 września 1990 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na ujawnienie się okoliczności dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją.

Zgodnie z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

W świetle powołanego przepisu chodzi o ujawnienie się zarówno okoliczności faktycznych "lub" dowodów.

Przyjąć należy zatem, iż samo wyjście na jaw okoliczności faktycznych stanowi samodzielną i samoistną podstawę wznowienia postępowania /por. B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz - W-wa 1996 r. str. 718/.

Ujawniona okoliczność faktyczna, zgodnie z omawianym przepisem musi mieć następujące cechy:

1/ musi być istotna dla sprawy,

2/ musi być nowa,

3/ musi istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej oraz

4/ nie może być znana organowi, który wydał decyzję dotychczasową.

Wszystkie te cechy spełnia ujawnienie się okoliczności faktycznej w postaci nabycia własności nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji przez Kazimierza Ż. w drodze zasiedzenia już z dniem 30 września 1990 r.

Na podstawie treści zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż jedyną przyczyną jej wydania był brak tytułu prawnego składającego odwołanie do działki nr 108 graniczącej z działką objętą pozwoleniem na budowę.

Ujawnienie się zatem okoliczności, iż składający odwołanie miał tytuł prawny do działki nr 108 musi być uznane za istotną okoliczność w sprawie, która nie była znana Wojewodzie M.

Jest też okoliczność nowa w sprawie choć istniejąca już w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Postanowienie o stwierdzeniu nabycia zasiedzenia nieruchomości przez sąd powszechny ma zaś jedynie deklaratoryjny charakter /por. System prawa cywilnego - PAN, tom II - Prawo własności i inne prawa rzeczowe - Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1977 r. str. 340/.

Potwierdza bowiem jedynie powstanie skutku w postaci nabycia własności nieruchomości z mocy prawa /zgodnie z art. 172 i następne Kodeksu cywilnego/.

Samo zatem ujawnienie się okoliczności nabycia poprzez zasiedzenie własności działki w okresie poprzedzającym wydanie decyzji oznacza powstanie podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa. Dla bytu tak uzasadnionej podstawy wznowienia postępowania nie ma znaczenia, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia zasiedzenia wydane zostało już po dacie zaskarżonej decyzji i skarżący nie wykazał tytułu prawnego do działki nr 108 przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zasadą jest, że Sąd sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem.

Badanie zgodności z prawem oznacza ocenę z punktu widzenia istnienia podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego.

Ich wystąpienie oznacza wystąpienie naruszenia prawa nakazującego uchylenie zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 22 ust. 2 pkt 2 powołanej już ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy wskazanego przepisu oraz z art. 55 ust. 1 omawianego aktu prawnego.

Na marginesie należy jedynie dodać, iż właścicielowi nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji przysługuje uprawnienie do kwestionowania decyzji dotyczącej budowy na gruncie sąsiednim tylko w zakresie wyznaczonym ochroną uzasadnionego interesu osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2000 nr 109 poz. 1126 ze zm. /por. np. wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r. IV SA 1789/96 - nie publ./. Wyjaśnienie tej kwestii nie może zostać zatem pominięte przez organ odwoławczy.