Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 859/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a, 30 par. 4, 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Iwona Maciejuk (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi B. N. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia [...] września 1968 r., nr [..], Prezydium Rady Narodowej [...] orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. jako działka nr [...], o pow. [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w [...] Kw nr [...], stanowiącej współwłasność spadkobierców M. R. Odszkodowanie dla spadkobierców M. R. ustalono w kwocie [...] zł.

B. N. pismem z dnia [...] września 1997 r. wniosła o stwierdzenie nieważności m. in. ww. orzeczenia z dnia [...] września 1968 r. nr [....].

Decyzją z dnia [...] listopada 1998 r. nr [..], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [....] z dnia [...] września 1968 r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 1999 r. nr [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia

[...] listopada 1998 r.

Wyrokiem z dnia 22 lutego 2000 r., sygn. akt I SA 310/99, I SA 327/99, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie te decyzje, wskazując w uzasadnieniu wyroku na brak przymiotu strony B. N. w sprawie o stwierdzenie nieważności wymienionego wyżej orzeczenia.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2000 r. B. N., reprezentująca spadkobierców M.R., wystąpiła ponownie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia z dnia [...] września 1968 r.

Decyzją z dnia [..] października 2000 r. nr [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność orzeczenia wywłaszczeniowo-odszkodowawczego z dnia [...] września 1968 r.

Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2000 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2002 r. sygn. akt I SA 617/01, I SA 631/01 uchylił obie te decyzje, ponownie wskazując

w uzasadnieniu wyroku na brak przymiotu strony B. N.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r.

nr [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] września 1968 r. Rozstrzygnięcie

to zostało utrzymane w mocy decyzją tego organu z dnia [...] czerwca 2003 r.

nr [...].

Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA 1736/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzje z dnia [...] stycznia 2003 r. oraz z dnia [...] czerwca 2003 r.

Następnie decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], Minister Transportu i Budownictwa stwierdził nieważność orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...] września 1968 r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy powyższą decyzję z dnia [...] marca 2006 r.

Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1391/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie te decyzje.

Wyrokiem z dnia 23 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 514/08, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną B. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1391/06.

Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...], Minister Infrastruktury stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] września 1968 r. nr [...], o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. jako działka nr [...], o pow. [..]. m2, zapisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w [...] Kw nr [...], stanowiącej własność spadkobierców M. R. w części dotyczącej wywłaszczenia działek oznaczonych obecnie nr [...] oraz stwierdził, że orzeczenie z dnia [...].09.1961 r. zostało wydane z naruszeniem prawa w części dotyczącej wywłaszczenia działek oznaczonych obecnie nr [...] i stwierdził nieważność ww. orzeczenia

w części dotyczącej odszkodowania.

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Minister Infrastruktury uchylił ww. decyzję z dnia [...] września 2010 r. i umorzył postępowanie przed Ministrem Infrastruktury.

Postanowieniem z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 829/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [....] lutego 2011 r. nr [...].

Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], Minister Infrastruktury przekazał Wojewodzie [....] wniosek M. N., B. P., H. K., w której miejsce wstąpiły: J. K. i H.G., pp. J. S., G. M., J. P., w którego miejsce wstąpiła p. B. P., L. S., w której miejsce wstąpili pp. J. L., L. S. i R. S., M. A., w którego miejsce wstąpiły pp. I. A. i A. A., pp. M. P., M. T. oraz C. P., w którego miejsce wstąpiły C. V. i H. P., reprezentowanych przez p. B. N., o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [....] września 1968 r., nr [...], o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. jako działka nr [..], o pow. [...] m2, stanowiącej własność spadkobierców M. R.

Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. B. N. cofnęła wniosek z dnia

[...] kwietnia 2000 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] września 1968 r. nr [...], a następnie pismem z dnia [...] grudnia 2011 r., działając w imieniu własnym, wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia z dnia [...] września 1968 r. w zakresie odszkodowania za wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości.

Rozstrzygając spór o właściwość w dniu [...] września 2012 r. Prezes Rady Ministrów orzekł, iż organem właściwym do rozstrzygnięcia ww. wniosku jest Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [....] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił wszczęcia postępowania

z wniosku B. N. w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [....] września 1968 r., nr [...], o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. jako działka nr [...], o pow. [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego

w [...] Kw nr [....], stanowiącej własność spadkobierców M. R.w części dotyczącej przyznanego odszkodowania.

B. N. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie przepisu art. 61 § 1 i 28 k.p.a. a także przepisu art. 153 P.p.s.a. Pismem z dnia

[...] grudnia 2012 r. pełnomocnik B. N., wskazał, iż poglądy prawne wyrażone w wyrokach NSA z dnia 22 lutego 2000 r. sygn. akt I SA 310/99, I SA 327/99 oraz z dnia 23 kwietnia 2002r. sygn. akt I SA 617/01 są błędne.

Ministrer Transporu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [....] lutego 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie

z dnia [...] listopada 2012 r. W uzasadnieniu wskazał, że z orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [....] września 1968 r. nr [...], wynika, iż nieruchomość położona w [...] przy ul. [....], ozn. jako działka nr [...], o pow. [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w [...] Kw nr [....], stanowiła współwłasność spadkobierców M. R. Odszkodowanie dla spadkobierców M. R. ustalono w kwocie [....] zł. Zatem z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] września 1968 r. mogą wystąpić następcy prawni byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości oraz osoby, które dysponują do niej tytułem prawno rzeczowym.

Organ wskazał, że B. N. legitymację do występowania

z przedmiotowym wnioskiem wywodzi z faktu nabycia od spadkobierców M. R. na podstawie umów z dnia [...] lipca 1997 r. i z dnia [...] lipca 1997 r. praw do spadku po M. R.

Organ stwierdził, że kwestia posiadania przez B. N. przymiotu strony w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej

z dnia [....] września 1968 r., nr [....], była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku z dnia 22 lutego 2000 r. sygn. akt I SA 310/99, I SA 327/99, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż B. N. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w tej sprawie. Sąd wskazał, iż M. R. zmarł w dniu [...] lipca 1967 r., natomiast decyzję wywłaszczeniowo- odszkodowawczą wydano w dniu [...] września 1968 r. Następcy prawni M. R. weszli więc w jego prawa i obowiązki w dniu [...] lipca 1967 r. i stali się z tym dniem stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 1968 r. W tej sytuacji nabycie udziałów spadku otwartego w dniu [...] lipca 1967 r. nie prowadzi do przekazania praw strony, gdyż decyzja wywłaszczeniowa miała już nowych adresatów - faktycznie i prawnie stronami byli już wówczas spadkobiercy M. R.

Stosownie do przepisu art. 30 § 4 k.p.a., w miejsce M. R. w toku postępowania wywłaszczeniowego wstąpili jego spadkobiercy i to oni już w dniu wydania decyzji wywłaszczeniowej posiadali przymiot strony.

Brak jest zatem w ocenie organu podstaw do przyjęcia, że B. N. wstąpiła w prawa strony z mocy czynności cywilnoprawnej dokonanej po zakończeniu postępowania wywłaszczeniowego.

Organ podał, że w kolejnym wyroku z dnia 23 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 617/01, I SA 631/01, wydanym w postępowaniu prowadzonym z wniosku spadkobierców M. R. reprezentowanych przez B. N., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż B. N. nie mogła złożyć wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] września 1968 r., gdyż udziały

w masie spadkowej nabyła w latach [...]. Nabywając te udziały nie mogła nabyć żadnych praw do nieruchomości, gdyż takich praw nie posiadały osoby,

z którymi zawarła umowy o nabyciu praw do udziałów w masie spadkowej.

Organ powołując się na przepis art. 153 i art. 170 ustawy - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oraz art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i

ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wskazał, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna wyrażona w ww. wyroku jest wiążąca i wyrażona została w sposób jednoznaczny, nie budzący wątpliwości interpretacyjnych.

Odnosząc się do wskazanych przez B. N. wyroków sądów administracyjnych zapadłych w innych sprawach organ wskazał, że próba wykazania przymiotu strony B. N. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] września 1968 r. stanowi jedynie polemikę z wydanymi w niniejszej sprawie wiążącymi rozstrzygnięciami sądów administracyjnych.

Organ podkreślił, że brak jest podstaw do uznania, że wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2000 r. i z dnia 23 kwietnia 2002 r. nie mają mocy wiążącej w niniejszej sprawie. Okoliczność, że obecnie wnioskodawczyni ograniczyła swoje żądanie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej

[...] z dnia [...] września 1968 r. do części odszkodowawczej nie oznacza, że przedmiot żądania jest inny.

Postanowienie Ministra Transporu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia

[....] lutego 2013 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi B. N., reprezentowanej przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucił naruszenie:

- art. 30 § 4 k.p.a., art. 61 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędnym przyjęciem, iż B. N. nie przysługuje prawo strony

w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] września 1968 r. w części dotyczącej odszkodowania

za wywłaszczenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [....] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [....] m2, zapisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w [...] Kw nr [....],

- art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne przyjęcie, iż ocena prawna i wskazania wyrażone w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 22 lutego 2000 r. w sprawie sygn. akt I SA 310/99 jest wiążąca dla rozpoznania wniosku B. N. z dnia

[...] grudnia 2011 r.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik przywołując wcześniej przepis art. 1053 k.c. podniósł, że bez znaczenia prawnego jest okoliczność, iż w dacie wydania orzeczenia w dniu [...] września 1968 r. M. R. nie żył, a faktycznymi stronami tego postępowania byli jego spadkobiercy. Pełnomocnik stwierdził, że Minister niewłaściwie zastosował przepis art. 30 § 4 k.p.a. Przepis ten dotyczy następstwa proceduralnego w wypadku toczącego się postępowania administracyjnego .

W sytuacji, gdy następuje śmierć strony będącej osobą fizyczną w jej miejsce wstępuje spadkobierca. Przepis ten jednak nie ma zastosowania w sprawie, której przedmiotem jest stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej. Należy wskazać, że w tym wypadku mamy do czynienia z nowym postępowaniem administracyjnym w stosunku do postępowania, które toczyło się w trybie zwykłym. Przymiot strony należy rozważyć włącznie na gruncie art. 28 kpa.

W związku z nabyciem spadku, w którego skład wchodziła przedmiotowa nieruchomość, co obejmowało także roszczenia do dochodzenia wszelkich praw związanych z tą nieruchomością jest oczywiste, iż B. N. jest stroną

w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia. Rozstrzygnięcie w tym zakresie będzie bowiem dotyczyło bezpośrednio jej interesu prawnego. Za nieuprawnione pełnomocnik uznał przywoływanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z dnia 22 lutego 2000 r. sygn. , akt I SA 310/99, I SA 327/99, w którym Sąd stwierdził, iż B. N. nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu

o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] września 1968 r. z dwóch zasadniczych powodów. Po pierwsze, w ocenie pełnomocnika, teza powyższego wyroku została zakwestionowana późniejszą linią orzecznictwa sądów administracyjnych, czego dowodem są tezy do wyroków wskazane przez wnioskodawczynię we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodatkowo pełnomocnik skarżącej powołał wyrok NSA z dnia 13 października 2003 r., wydany

w składzie 7 sędziów NSA sygn. akt OSA 4/03.

Za nieprawidłowe pełnomocnik skarżącej uznał ustalenie, iż rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2000 r. ma charakter wiążący

w sprawie niniejszej. Prezentując powyższy pogląd, organ administracji w sposób niewłaściwy zastosował art. 153 P.p.s.a. Postępowanie niniejsze zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] grudnia 2011 r. przez B. N., zgodnie z którym wnosi ona o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Nie zachodzi ani formalna, ani też materialna tożsamość tego postępowania z postępowaniem administracyjnym, którego dotyczył wyrok wskazany w treści zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem ustaleń i oceny wyroku NSA była skuteczność złożonego wniosku z dnia [...] września 1997 roku. Zakres przedmiotowy tego wniosku był odmienny od ponowionego wniosku B. N.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa

i Gospodarki Morskiej oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia

[...] listopada 2012 r. odpowiadają prawu. Organ prawidłowo zastosował przepis art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.

z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. i zasadnie odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego w sprawie zakończonej orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [....] września 1968 r. w części dotyczącej odszkodowania

za wywłaszczenie nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznający niniejszą skargę za trafne uznał ustalenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, co do związania oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 lutego 2000 r. sygn. akt I SA 310/99, I SA 327/99 w odniesieniu do braku interesu prawnego B. N. we wszczęciu postępowania nieważnościowego dotyczącego powołanego orzeczenia. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że B. N. nie posiada przymiotu strony w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] września 1968 r. Wymieniona nie posiada zatem legitymacji uprawniającej do skutecznego wszczęcia tego postępowania. Dokonując ustaleń w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił złożone wówczas do wniosku o wszczęcie postępowania odpisy aktów notarialnych z dnia [...] lipca 1997 r.

i z dnia [...] lipca 1997 r. o nabyciu przez B. N. "udziałów spadkowych". Dokonując oceny prawnej NSA wziął pod uwagę, że M. R. zmarł w dniu

[...] lipca 1968 r. natomiast orzeczenie Prezydium Rady Narodowej [...] wydane zostało w dniu [...] września 1968 r. Powołując przepisy Kodeksu cywilnego NSA wskazał, że następcy prawni M. R. weszli w jego prawa i obowiązki

w dniu [....] lipca 1968 r. i z tym dniem stali się stroną postępowania zakończonego powołanym wyżej orzeczeniem. Powołując przepis art. 30 § 4 k.p.a., Sąd stwierdził,

że w miejsce M. R. w toku postępowania wstąpili jego spadkobiercy

i to oni w dniu wydania tego orzeczenia mieli przymiot strony. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że brak przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] września 1968 r. i brak podstaw do przyjęcia, że B. N. wstąpiła w prawa strony z mocy czynności cywilnoprawnej (dokonanej

po zakończeniu postępowania wywłaszczeniowego art. 30 § 4 k.p.a.) pozbawiają

ją możliwości skutecznego żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności wymienionej decyzji.

Zgodnie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Stosownie zaś do art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271), ocena prawna wyrażona

w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Wprawdzie sprawa niniejsza, zakończona zaskarżonym postanowieniem jest sprawą zainicjowaną przez B. N. kolejnym wnioskiem o stwierdzenie nieważności tego samego orzeczenia, albowiem wnioskiem z dnia [...] grudnia 2011 r., jednakże sprawa ta jest sprawą tożsamą zarówno przedmiotowo, jak i podmiotowo

ze sprawą, w której Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyraził przedstawiony wyżej pogląd, co do braku przymiotu strony wnioskodawczyni. Nie zmienia powyższego ustalenia fakt, że wymieniona złożyła nowy wniosek, jak również to, że ograniczyła ten nowy wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia do tej jego części, która obejmuje ustalenie odszkodowania. W sprawie jest bowiem bezsporne, że odszkodowanie ustalone zostało orzeczeniem z dnia [....] września 1968 r. na rzecz spadkobierców M. R. Ocena prawna, co do braku interesu prawnego B. N. we wszczęciu postępowania nieważnościowego jest wiążąca.

Podkreślenia wymaga, że pod pojęciem "ocena prawna" rozumie się zawartą

w uzasadnieniu wyroku wykładnię przepisów prawnych, zarówno prawa procesowego jak i materialnego, polegającą na wyjaśnieniu ich istotnej części oraz sposobu zastosowania ich w konkretnym wypadku związanym z rozpoznawaną sprawą.

W zakresie oceny prawnej mieści się wyjaśnienie przez Sąd, dlaczego stosowanie prawa zostało w danym wypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne oraz jakie, zdaniem sądu, zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organu mogło być uznane za zgodne z prawem. Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego stanowi zatem pogląd w zakresie stosowania prawa o wiążącym charakterze.

W sprawie niniejszej nie wystąpiły okoliczności powodujące nieaktualność oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku w zakresie braku interesu prawnego B. N. we wszczęciu postępowania nieważnościowego. Nie zmieniły się też przepisy prawa stanowiące podstawę oceny dokonanej przez NSA, co do braku przymiotu strony.

Ustawodawca postanowił w art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., że w przypadku m.in., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Instytucja ta znajduje pełne zastosowanie również w przypadku postępowania z wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu, ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Zdaniem Sądu, prawidłowo Minister przyjął, opierając się na ocenie wyrażonej

w tym zakresie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia

22 lutego 2000 r., że B. N. nie ma interesu prawnego we wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [....] września 1968 r. w części dotyczącej odszkodowania. Ocena wyrażona w tym zakresie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie we wskazanym wyroku dotyczyła całego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] września 1968 r. Okoliczność, że B. N. wystąpiła w dniu [....] grudnia 2011 r. z nowym wnioskiem o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia, ograniczając żądanie do części dotyczącej przyznanego odszkodowania, nie zmienia trafności ustaleń organu w tej sprawie. W sprawie jest bowiem bezsporne, co wskazano już wyżej, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość nie zostało przyznane M. R., ale jego spadkobiercom.

Z tych względów, organom nie można zarzucić naruszenia przepisu art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również przepisu art. 30 § 4 k.p.a. i art. 61 § 1 k.p.a. Powołanie przez pełnomocnika skarżącej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2003 r. sygn. akt OSA 4/03, wydanego w innym stanie faktycznym i prawnym, nie czyni zasadnym zarzutu naruszenia art. 30 § 4 k.p.a. w niniejszej sprawie. W sprawie zakończonej orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] września 1968 r. wobec śmierci M. R. w toku postępowania, w jego miejsce, jako strony postępowania, wstąpili jego następcy prawni, i to na rzecz tych następców prawnych jako stron postępowania ustalone zostało odszkodowanie.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.