Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1424/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2  ust. 1  pkt 2 i 16
journal: Dz.U. 2018 poz 1265
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska – Krupa (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Protokolant specjalista Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Prezydent [...] (zwany dalej "Prezydentem [...].") decyzją z [...] marca 2019r. nr [...], po rozpatrzeniu z urzędu sprawy dotyczącej utraty statusu osoby bezrobotnej orzekł o utracie przez A. T. (zwany dalej: "Skarżącym") statusu osoby bezrobotnej od [...] marca 2019r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W podstawie prawnej powołano art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r., poz. 2096, zwana dalej: "k.p.a."), art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a), art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a) i ust. 4c i 4 ca ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2018r., poz. 1265 ze zm., zwana dalej: "u.p.z.i.r.p."), art. 1 ust. 1 ustawy z 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1817).

W uzasadnieniu wskazano, że Skarżący jako osoba bezrobotna zarejestrował się [...] maja 2010r., zaś Prezydent [...] decyzją z [...] maja 2010r. nr [...] orzekł o uznaniu Skarżącego od [...] maja 2010r. za osobę bezrobotną i odmówił przyznania prawa do zasiłku od [...] maja 2010r., z uwagi na rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem dokonanym przez pracownika.

Skarżącemu podczas wizyty w Urzędzie Pracy [...] [...] marca 2019r. przedstawiono propozycję pracy w Poczcie Polskiej S.A. na stanowisku listonosza. Z protokołu sporządzonego w tym dniu wynika, że Skarżący odmówił przyjęcia skierowania do ww. pracodawcy, argumentując, że jest zainteresowany podjęciem pracy jako elektronik i nie może wykonywać pracy listonosza ze względu na stan zdrowia. Zdaniem Prezydenta [...] ww. oferta pracy spełniała definicję "odpowiedniej pracy" z art. 2 ust. 1 pkt 16 u.p.z.i.r.p. - zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Pracodawca w zgłoszeniu wolnego miejsca pracy na stanowisku listonosza określił, że praca będzie wykonywana na podstawie umowy o pracę na okres próbny, z miesięcznym wynagrodzeniem od 2500 zł, a wystarczającym wykształceniem było niepełne podstawowe. Posiadanie przez Skarżącego wykształcenie nie mogło być przeszkodą do podjęcia pracy. Czas dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu publicznego nie przekraczał 3 godzin.

Prezydent [...] wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu Pracy wstępnym badaniom lekarskim podlegają osoby przyjmowane do pracy. Pracodawca nie może dopuścić do pracy osoby bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwskazań do pracy na określonym stanowisku. Skarżącego nie pozbawionoby statusu bezrobotnego, gdyby badania lekarskie wykazały przeciwskazania do wykonywania pracy na zaproponowanym stanowisku. Skarżący jest długotrwale bezrobotny (od 2010r.) i zasługiwał po 8 latach pozostawania na bezrobociu na ponowną szansę na powrót na rynek pracy. Stosownie do art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a u.p.z.i.r.p., starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w u.p.z.i.r.p. od dnia odmowy na okres 120 dni w przypadku pierwszej odmowy. Zgodnie z art. 33 ust. 4ca u.p.z.i.r.p. decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

2. Skarżący w odwołaniu wniósł o uchylenie ww. decyzji i przywrócenie statusu osoby bezrobotnej, uznając, że pozbawiono go uprawnień osoby bezrobotnej z powodu zaoferowania nieodpowiedniej oferty pracy. Jego rodzice są w podeszłym wieku (82 lata) i wymagają opieki.

Skarżący uzupełnił odwołanie pismem z [...] kwietnia 2019r., załączając zaświadczenie lekarskie i receptę, które potwierdzają konieczność używania dwóch par okularów. Zdaniem Skarżącego z ww. dokumentów wynika przeciwwskazanie do pracy na otwartym powietrzu.

3. Wojewoda [...] (zwany dalej "Wojewodą") decyzją z [...] maja 2019r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta [...], w podstawie prawnej wskazując m.in. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 u.p.z.i.r.p.

Zdaniem Wojewody przedstawiona Skarżącemu propozycja pracy spełnia przesłanki "odpowiedniej pracy" określone w art. 2 ust. 1 pkt 16 u.p.z.i.r.p. Pracodawca w szczegółach oferty pracy, której wydruk znajduje się w dokumentacji sprawy, określił bowiem wynagrodzenie od 2.500 zł, a więc w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę; jako rodzaj umowy wskazał - umowę o pracę na okres próbny w systemie jednozmianowym; w punkcie dotyczącym wykształcenia wskazał "brak lub niepełne podstawowe". Wojewoda ponadto ustalił, że łączny czas dojazdu z miejsca zamieszkania Skarżącego do miejsca zatrudnienia i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin.

Wojewoda, odnosząc się do problemów zdrowotnych Skarżącego, zwrócił uwagę, że w ofercie pracy wskazano jako rodzaj zatrudnienia umowę o pracę. W takim przypadku, zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, pracodawca przed dopuszczeniem pracownika do pracy ma obowiązek skierować go na badania lekarskie do lekarza uprawnionego do wydania orzeczenia o zdolności lub niezdolności kandydata do pracy na danym stanowisku. Okoliczność, że Skarżący z uwagi na wadę wzroku nie mógłby wykonywać pracy listonosza, winna być stwierdzona w orzeczeniu lekarskim. Wbrew twierdzeniu Skarżącego zaświadczenie lekarskie, dołączone do pisma z [...] kwietnia 2019r., nie zawiera informacji o przeciwwskazaniach do pracy na otwartym terenie pod wpływem zmiennych warunków atmosferycznych, a nawet, gdyby zawierało taką adnotację, nie mogłoby zostać za uznane za dokument stwierdzający niezdolność Skarżącego do pracy na oferowanym stanowisku. Takie orzeczenie może wydać jedynie uprawniony do tego lekarz medycyny pracy.

Wojewoda, odnosząc się do przyczyny odmowy przyjęcia przez Skarżącego propozycji pracy, uznał, że argumenty Skarżącego nie wyczerpują znamion uzasadnionej przyczyny odmowy przyjęcia propozycji "odpowiedniej pracy". Stwierdzenie, że Skarżący opiekuje się 82-letnimi rodzicami, wymagającymi opieki, nie stanowi uzasadnionej przyczyny odmowy przyjęcia propozycji "odpowiedniej pracy". Za uzasadnioną przyczynę można uznać okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu i które uniemożliwiają mu przyjęcie zaproponowanej formy pomocy. Takie okoliczności nie miały miejsca w sprawie. Skarżący, rejestrując się w Urzędzie pracy m.st. Warszawy oświadczył, że jest osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym w danym zawodzie lub danej służbie. Kwestie związane z opieką nad rodzicami były znane Skarżącemu w dniu rejestracji, a zarejestrowany bezrobotny jest świadomy tego, że musi pogodzić konieczność sprawowania opieki nad członkami rodziny z aktywnym poszukiwaniem zatrudnienia. Status osoby bezrobotnej nabywa się z jej własnej inicjatywy, w wyniku rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, na podstawie własnego wniosku. Jest to uprawnienie dobrowolne, a nie obowiązek prawny nakładany z urzędu. Z chwilą przyznania statusu bezrobotnego, na osobie której taki status przyznano, zaczynają ciążyć, z woli ustawodawcy, pewne obowiązki, których nieprzestrzeganie wywołuje określone prawem skutki.

Wojewoda, odnosząc się do podnoszonego przez Skarżącego w protokole braku pomocy w szukaniu pracy wskazał, że przedłożone bezrobotnym oferty pracy nie muszą wprost odpowiadać ich oczekiwaniom, zwłaszcza, że przedłożenie oferty pracy wynika z możliwości, jakimi dysponuje urząd pracy. Nie zawsze możliwości te odpowiadają oczekiwaniom bezrobotnych. Konsekwencją odmowy przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy bez uzasadnionej przyczyny jest pozbawienie Skarżącego statusu osoby bezrobotnej. To pracodawca, oferujący pracę podejmuje decyzję o zatrudnieniu osoby spośród skierowanych przez urząd pracy.

W sprawie Skarżący sam odmówił przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy na etapie jej przedstawiania w urzędzie pracy. Skarżącego prawidłowo pouczono o warunkach zachowania statusu bezrobotnego i o przysługujących mu prawach oraz nałożonych na niego obowiązkach, w tym m.in. o konsekwencjach odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. Dowodem tego są własnoręczne podpisy Skarżącego złożone na: protokole z [...] marca 2019r. i na "Informacji dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna" z [...] maja 2010r. Skarżący był więc świadomy ciążących na nim obowiązków i konsekwencji wynikających z ich niewypełnienia.

4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji Wojewody, wskazując, że odwołanie zawierało uzasadnienie odmowy przyjęcia pracy. Interpretacja przepisów u.p.z.i.r.p. przyjęta przez Wojewodę jest niewłaściwa i skrajnie niekorzystna. Urząd pracy ma możliwość dostosowania oferty pracy do potrzeb bezrobotnego, ale nie uczynił tego w sprawie.

5. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

2. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167, zwana dalej: "P.u.s.a."), powołano do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w ramach kognicji bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325, zwanej dalej: "P.p.s.a."). Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt. 1 P.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę, na mocy art. 151 P.p.s.a.

3. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżoną decyzję wydano zgodnie z obowiązującym przepisami prawa, stanowiącymi podstawę wydanych w sprawie, wyżej wymienionych decyzji: Prezydenta [...] z [...] marca 2019r. i Wojewody z [...] maja 2019r., a w szczególności art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a), ust. 4c, 4ca, art. 2 ust. 1 pkt 16, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a), art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 u.p.z.i.r.p.

Istota sporu w sprawie sprowadzała się do tego czy organy administracyjne zasadnie pozbawiły Skarżącego statusu osoby bezrobotnej, w związku z tym, że Skarżący – osoba bezrobotna od maja 2010r., odmawiając przyjęcia zaproponowanej [...] marca 2019r. pracy listonosza, z wynagrodzeniem od 2.500 zł, z przewidywaną umową o pracę - powołał się na zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że ma obowiązek używania dwóch par okularów (do bliży i do dali), na stałe oraz na konieczność opieki na 82-rodzicami. Zdaniem Skarżącego powyższe wskazywało na zasadność odmowy przyjęcia pracy, a ponadto urząd pracy nie dostosował oferty pracy do potrzeb bezrobotnego, zaś interpretacja przepisów u.p.z.i.r.p. przyjęta przez Wojewodę była niewłaściwa i skrajnie niekorzystna.

Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, orzeczenia organów administracyjnych obu instancji o utracie przez Skarżącego statusu osoby bezrobotnej były prawidłowe i zgodne z obowiązującym prawem, o czym świadczą uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji. Z okoliczności faktycznych wynika bowiem, iż odmowa przyjęcia propozycji zatrudnienia przez Skarżącego była subiektywna i nie znajdowała usprawiedliwienia w przedłożonym przez Skarżącego zaświadczeniu lekarskim, ani w przedstawianych przez Skarżącego okolicznościach w porównaniu ze znajdującymi się w aktach sprawy dokumentami. Trafnie organy obu instancji oceniły, że ww. okoliczności i dowody nie mogły być uznane za wyczerpujące uzasadnienie przyczyny pozwalającej przyjąć, że Skarżący mógł odmówić podjęcia pracy.

Warto bowiem podkreślić, że do uzyskania statusu bezrobotnego wymagane jest łączne spełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. Istotą ustawowej definicji bezrobotnego jest założenie, że chodzi tu o osobę, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem, zdolnością i gotowością jej podjęcia w pełnym wymiarze czasu obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo w innej pracy zarobkowej. Jednym z podstawowych elementów definicji bezrobotnego jest gotowość do podjęcia zatrudnienia, a tym samym jego dyspozycyjność. Do uzyskania, jak i kontynuowania statusu bezrobotnego nieodzownym jest, by warunek ten był spełniony zarówno w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego, jak i przez dalszy okres korzystania z tego statusu, a zatem pojęcie "gotowość do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej" oznacza sytuację, gdy określona osoba nie tylko wyraża wolę (zamiar) i chęć wykonywania pracy, ale jednocześnie osoba ta ma obiektywne możliwości świadczenia tej pracy.

Z analizy materiału dowodowego sprawy wynika, że organy obu instancji dysponowały dowodami niezbędnymi do dokonania prawidłowych i istotnych ustaleń faktycznych. Ponadto w sposób zgodny z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. rozpatrzyły zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy i dokonały logicznych i spójnych ocen, prawidłowo stosując art. 80 k.p.a., czemu dały wyraz w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji, czyniąc tym samym zadość art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Ustalone w toku postępowania administracyjnego okoliczności uniemożliwiają, tak jak prawidłowo przyjęły organy obu instancji, stwierdzenie gotowości Skarżącego do podjęcia oferowanej pracy, w szczególności tej zaproponowanej [...] marca 2019r. Wbrew stanowisku Skarżącego rację miały organy obu instancji, że Skarżącemu przedstawiono "odpowiednią" ofertę pracy, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 16 u.p.z.i.r.p., mając na względzie jego oświadczenia znajdujące się dokumentach o chęci znalezienia pracy na umowę o pracę.

Zgodnie z definicją zawartą w ww. przepisie odpowiednia praca oznacza zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania, których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

Analiza akt sprawy potwierdza, że pracodawca w szczegółach oferty pracy, której wydruk znajduje się w dokumentacji sprawy, określił wysokość wynagrodzenia na kwotę od 2 500 zł, a więc w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jako rodzaj umowy wskazał umowę o pracę na okres próbny w systemie jednozmianowym. Pracodawca w ofercie pracy w punkcie dotyczącym wykształcenia wskazał "brak lub niepełne podstawowe". Organy obu instancji ustaliły ponadto, że łączny czas dojazdu z miejsca zamieszkania Skarżącego do miejsca zatrudnienia i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin.

Na tej podstawie należało podzielić stanowisko organów administracyjnych wyrażone w wydanych w sprawie decyzjach, że przedstawiona Skarżącemu oferta pracy spełniała warunki "odpowiedniej pracy" określone w u.p.z.i.r.p.

Organy administracyjne obu instancji trafnie ponadto uznały, że za uzasadnioną nie można uznać odmowy przyjęcia propozycji pracy przez Skarżącego. Prawidłowe było stanowisko Wojewody, że za uzasadnioną przyczynę można uznać okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu i które uniemożliwiają bezrobotnemu przyjęcie zaproponowanej formy pomocy. Podnoszone przez Skarżącego okoliczności i przedłożone dowody wykazały raczej, że nie miał on faktycznego zamiaru podjęcia pracy. To, że Skarżący opiekuje się 82-letnimi rodzicami, którzy wymagają opieki, nie stanowią uzasadnionej przyczyny odmowy przyjęcia propozycji "odpowiedniej pracy". Skarżący, rejestrując się w Urzędzie Pracy oświadczył, że jest osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub danej służbie. Dodatkowo stwierdzić należy, że Skarżący składając to oświadczenie widział, w jakim wieku są jego rodzice, a mimo to zaznaczył, że oczekiwana przez niego forma zatrudnienia to umowa o pracę. Stwierdzić ponadto należy, że zarejestrowany bezrobotny powinien być świadomy, że musi pogodzić konieczność sprawowania opieki nad członkami rodziny z aktywnym poszukiwaniem zatrudnienia. Podnoszone natomiast w odwołaniu przez Skarżącego problemy zdrowotne w postaci wady wzroku, która uzasadnia korzystanie z dwóch par okularów również nie może być uznane za przyczynę uzasadniającą odmowę podjęcia zaoferowanego zatrudnienia. Po pierwsze dlatego, że przedłożone przez Skarżącego zaświadczenie lekarskie nie wskazuje, że Skarżący nie może podjąć konkretnej, zaproponowanej mu pracy - listonosza, a po drugie, na co prawidłowo powołał się Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, pracodawca przed dopuszczeniem pracownika do pracy ma obowiązek skierować osobę na badania lekarskie, do lekarza medycyny pracy, który jest uprawniony do wydawania orzeczeń o zdolności lub niezdolności kandydata do pracy na danym stanowisku. Jeżeli, z uwagi na wadę wzroku Skarżący nie mógłby wykonywać pracy listonosza, na otwartym terenie o zmiennych warunkach atmosferycznych, wówczas okoliczności te mogły być stwierdzone przez lekarza medycyny pracy, przy próbie podjęcia przez Skarżącego zatrudnienia, z czego Skarżący zrezygnował. Dodatkowo stwierdzić należy, że na zaświadczeniu lekarskim, przedłożonym przy piśmie z [...] kwietnia 2019r., wbrew stanowisku Skarżącego, nie ma adnotacji, że Skarżący jest niezdolny do pracy na stanowisku listonosza (k. 30 akt administracyjnych).

4. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie uznał, że zasadne jest oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.