Postanowienie NSA, sygn. akt III FSK 3055/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 101
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia WSA (del.) Jacek Pruszyński (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 2314/19 w sprawie ze skargi M. N. na uchwałę Rady Miejskiej w R. z dnia 11 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: 1) uchylić zaskarżony wyrok w całości i odrzucić skargę, 2) zasądzić od M. N. na rzecz Rady Miejskiej w R. kwotę 510 (słownie: pięćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3) zwrócić M. N. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 (słownie: trzysta) złotych.


UZASADNIENIE

1. Wyrok sądu pierwszej instancji.

Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. III SA/Wa 2314/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę M. N. (dalej: Skarżący) i stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w R. z dnia [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jako podstawę prawną powołano art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019 r., poz. 506 ze zm., dalej: u.s.g.). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w dniu [...] 2019 r. Rada Miejska w R. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Zgodnie z treścią skarżonej uchwały przyjęto, że średnio roczną ilość odpadów powstających na nieruchomościach "letniskowo-rekreacyjnych" ustala się na 8 pojemników o pojemości 120 l. Natomiast opłata za pojemnik wynosi 75 zł, jeśli odpady zbierane i odbierane są w sposób selektywny i 150 zł jeśli odpady nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Na postawie zaskarżonej uchwały ustalono ryczałtową stawkę opłaty w wysokości 600 zł za rok, jeśli odpady zbierane i odbierane są w sposób selektywny oraz stawkę 1200 zł za rok, jeśli odpady nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny.

Na powyższą uchwałę Skarżący, pismem z dnia 5 września 2019 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając stwierdzenia jej nieważności oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 6k ust. 1, ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 6j ust. 3b i 3c ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminie (Dz. U. z 2016 r., poz. 250, dalej: u.c.p.g.) oraz zasady równości.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w R. wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Zdaniem Sądu I instancji kontrolowana uchwała została podjęta bez przedstawienia prawidłowej kalkulacji uzasadniającej przyjętą stawkę opłaty ryczałtowej. WSA wskazał, że w przedstawionej do spornej uchwały kalkulacji wskazano wprawdzie łączną masę odbieranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (z podziałem na lata 2016-2018) oraz ilość odpadów zbieranych z nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, a także szacunkowy koszt odbioru odpadów w 2019 r. Następnie szacunkowy koszt odbioru podzielono przez liczbę złożonych deklaracji przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, co dało wynik 599,83 zł. W ocenie Sądu I instancji dane zamieszczone w kalkulacji nie znajdują żadnego potwierdzenia w aktach sprawy. Dodał, że z kalkulacji tej nie wynika też na jakiej podstawie wyliczono, że z nieruchomości letniskowych ilość odbieranych odpadów to osiem pojemników 120 I. Sąd I instancji uznał, że w rozpoznawanej sprawie został naruszony przepis art. 6j ust. 3b i ust. 3c u.c.p.g. poprzez zaniechanie dokonania przez organ rzetelnej i wnikliwej kalkulacji wysokości stawki, pozwalającej na prawidłowe ustalenie rocznej opłaty ryczałtowej związanej z zagospodarowaniem odpadów z nieruchomości letniskowych. Organ dokonując obliczenia ryczałtowej opłaty rocznej, przekroczył upoważnienie ustawowe w zakresie uwzględnienia parametrów pozwalających na ustalenie jej ostatecznej wysokości. WSA w Warszawie wskazał również, że w rozpoznawanej sprawie organ, kalkulując wysokość opłat za gospodarowanie odpadami wziął pod uwagę jedynie koszty utylizacji odpadów pochodzących z domków letniskowych, tymczasem winien to uczynić uwzględniając liczbę mieszkańców objętych systemem, prognozowaną ilości wytwarzanych odpadów komunalnych (przeliczając ilości odpadów na podstawie danych z instalacji z 2018 r. dotyczących odebranych z gminy odpadów), koszt funkcjonowania Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (w oparciu o aktualną umowę) i koszt administracyjny systemu. Zdaniem Sądu I instancji dopiero tak skalkulowaną opłatę należy pomnożyć przez liczbę pojemników.

2. Skarga kasacyjna.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył organ. Działający w jego imieniu pełnomocnik zaskarżył wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 4 w zw. z art. 170 i art. 171 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 2 u.s.g., poprzez nieodrzucenie skargi na uchwałę i jej uwzględnienie w sprawie, która została już prawomocnie osądzona, z uwagi na to, że uchwała ta była uprzednio kontrolowana przez sąd administracyjny, który prawomocnie orzekł o braku podstaw do jej uchylenia oddalając skargę, wobec czego skargę należało odrzucić.

Z daleko posuniętej ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia przez NSA powyższego zarzutu kasacyjnego, autor skargi kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 6j ust. 3b - 3c u.c.p.g. poprzez błędną, polegającą na przyjęciu, że przepisy te nakładają na radę gminy obowiązek udokumentowania i szczegółowego wykazania podstaw stanowiących podstawę uchwalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykładnię a w efekcie zakwestionowanie prawidłowego ich zastosowania przez organ;

2) art. 6j ust. 3c w zw. z art. 6j ust. 3b u.c.p.g. poprzez jego błędną, polegającą na przyjęciu, że rada gminy w uchwale podejmowanej na podstawie art. 6j ust. 3b u.c.p.g. ustala stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za pojemnik określonej pojemności wykładnię, a w efekcie zakwestionowanie prawidłowego ich zastosowania przez organ.

Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na pominięciu znajdujących się w aktach sprawy istotnych dla sprawy okoliczności potwierdzających podjęcie uchwały na podstawie rzetelnych kalkulacji dotyczących wysokości ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe;

2) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na wyjściu w zaskarżonym wyroku poza granice przedmiotowej sprawy i poddanie kontroli prawidłowości ustalenia stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za pojemnik o określonej pojemności, w sytuacji gdy kwestia ta została rozstrzygnięta przez organ w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia [...] 2019 roku w sprawie ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności dla właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (...) nie będącej przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie;

3) art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w rezultacie sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku:

a. wewnętrznie sprzecznego,

b. z pominięciem stanowiska prezentowanego w toku niniejszego postępowania przez pełnomocnika organu,

c. odnoszącego się do kwestii wykraczających poza granice niniejszej sprawy.

4) art. 151 p.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu w sprawie i nie oddaleniu skargi przez Sąd I instancji,

ewentualnie - w przypadku stwierdzenia, że uchwała nie w całości jest sprzeczna z prawem,

5) art. 147 § 1 p.p.s.a. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i stwierdzeniu nieważności całej uchwały w sytuacji, gdy ewentualne przesłanki stwierdzenia nieważności dotyczyły tylko jej części - § 1 ust. 3 uchwały,

ewentualnie - w przypadku uznania przez NSA, że niektóre przepisy uchwały naruszały przepisy w stopniu nieistotnym (§ 1 ust. 3 uchwały),

6) art. 147 § 1 in fine p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym polegające na jego niezastosowaniu i niestwierdzeniu, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, z uwagi na wyłączenie możliwości stwierdzenia nieważności uchwały w przypadku nieistotnego naruszenia prawa.

Wskazując na powyższe zarzuty, autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i odrzucenie skargi z uwagi na uprzednie prawomocne osądzenie sprawy. Z daleko posuniętej ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia przez NSA powyższego zarzutu kasacyjnego dotyczącego powagi rzeczy osądzonej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi w całości, ewentualnie – w przypadku stwierdzenia wydania uchwały z nieistotnym naruszeniem prawa – wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez stwierdzenie, że uchwała została podjęta z naruszeniem prawa, ewentualnie - w przypadku stwierdzenia niezgodności z prawem § 1 ust. 3 uchwały - wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez stwierdzenie nieważności § 1 ust. 3 uchwały z uwagi na zamieszczenie w tym przepisie elementów "informacyjnych" stanowiących powtórzenie treści § 1 pkt 1 lit. a oraz § 1 pkt 2 lit. a uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia [...] 2019 roku w sprawie ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności dla właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (...) oraz oddalenie skargi w pozostałym zakresie, ewentualnie - w przypadku uznania przez Sąd, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona – wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz Skarżącego kasacyjnie - Gminy R. zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Skarżący nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Wyrok Sądu pierwszej instancji podlega uchyleniu, a skarga odrzuceniu.

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 4 w zw. z art. 170 i art. 171 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 2 u.s.g. poprzez nieodrzucenie przez Sąd pierwszej instancji skargi na uchwałę Rady Miejskiej w R. z dnia [...] 2019 r. nr [...] i jej uwzględnienie w sprawie, która została prawomocnie osądzona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2035/19.

Z art. 101 ust. 2 u.s.g. wynika, że nie można zaskarżyć uchwały (nie stosuje się art. 101 ust. 1 u.s.g.), jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. Problemy interpretacyjne wynikają z faktu, że różnie rozumiane jest pojęcie "sprawy" wszczętej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. W judykaturze i piśmiennictwie jest to kwestia sporna. Jej rozstrzygnięcie wymaga oceny, w jakim zakresie wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę na konkretną uchwałę kreuje stan powagi rzeczy osądzonej. Nie budzi większych zastrzeżeń pogląd, że sprawa tożsama zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym nie może być rozstrzygana dwukrotnie. Jeżeli pierwszą skargę strony sąd administracyjny oddalił, strona nie może wnieść skargi ponownie, gdyż wiązałoby się to z koniecznością odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Jeśli jednak skargę na tę samą uchwałę wnosi inny podmiot, tożsamość podmiotowa nie zachodzi. Szczególny rodzaj powagi rzeczy osądzonej, wynikający z art. 101 ust. 2 u.s.g., będzie jednak miał miejsce również wtedy, gdy sprawa jest tożsama wyłącznie pod względem przedmiotowym. Ocena w tej kwestii wymaga zbadania zakresu rozpoznania sprawy w przedmiocie konkretnej uchwały w wyroku oddalającym. Można bowiem zauważyć, że zaskarżona uchwała nie zawsze będzie badana w całości.

Szczególny pogląd wyklarował się na kanwie spraw dotyczących uchwał w przedmiocie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. W tego typu sprawach, wszczynanych skargami na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., istnieje w zasadzie jednolita linia orzecznicza, zgodnie z którą sąd administracyjny rozpoznaje skargę w tym przedmiocie w granicach interesu skarżącego, a powaga rzeczy osądzonej dotyczy konkretnych interesów i uprawnień, które miały zostać naruszone przez organ. Rozpoznanie skargi na uchwałę jest dopuszczalne w zakresie naruszenia interesu prawnego skarżącego, w jakim nie było przedmiotem orzekania w poprzedniej sprawie (por. wyroki NSA: z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 212/19; z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 3040/20; z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 332/18; z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1806/12).

W orzecznictwie można zauważyć jednak stanowisko, że o ile w odniesieniu do uchwał w przedmiocie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego taki pogląd jest zasadny, to w innych sprawach sąd jest związany ocenami wyroku oddalającego w przedmiocie danego aktu. W związku z tym uniemożliwia to ponowne orzekanie w zakresie danego aktu w całości (por. postanowienie NSA z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2486/20; podobnie NSA w postanowieniu z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 112/20). W konsekwencji oddalenie skargi w sprawie dotyczącej konkretnej uchwały zamyka drogę do jej ponownego zaskarżenia zarówno stronie w danej sprawie jak i innym podmiotom posiadającym interes prawny.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę określenie zakresu rei iudicatae wynikającego z art. 101 ust. 2 u.s.g. w każdym przypadku wymaga zbadania jaki był zakres rozpoznania w sprawie, w której sąd administracyjny orzekał i oddalił skargę. Sąd podziela te postulaty wyrażane w piśmiennictwie, z których wynika, że jedynym wyjściem pozostaje ustalać każdorazowo rzeczywisty zakres rozpoznania i orzekania sądu jako elementów wyznaczających realny zakres powagi rzeczy osądzonej w sprawie kontroli uchwały organu samorządowego (tak T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 171, akceptując wcześniej wyrażony pogląd J. Parchomiuka, Granice rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego w sprawach kontroli uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego, ZNSA 2013, nr 6, s. 52-72). Podobny pogląd wyraził NSA w tezie postanowienia z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 826/15, wskazując, że dla dopuszczalności powtórnej kontroli sądowej tego samego aktu prawa miejscowego decydujące znaczenie odgrywa rzeczywisty przedmiot zapadłego rozstrzygnięcia, który wraz z uprawomocnieniem się wyroku uzyskuje cechę powagi rzeczy osądzonej.

Realizacja tych założeń wymaga zbadania zakresu powagi rzeczy osądzonej wynikającego z prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2035/19. WSA oddalił skargę, w której zaskarżona została uchwała Rady Miejskiej w R. z dnia [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (dalej: uchwała). Na tę samą uchwałę została złożona skarga także w niniejszej sprawie. Omawiany wyrok był pierwszym orzeczeniem, które zapadło w odniesieniu do przedmiotowej uchwały. Wyrok ten nie został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a strona w tej sprawie nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia, w związku z czym uzasadnienia nie sporządzono.

Z powagi rzeczy osądzonej korzysta jedynie sentencja wyroku, a jego motywy tylko w takich granicach, w jakich stanowią konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne do wyjaśnienia jego zakresu. Wskazuje się jednak również, że istotą sądowej kontroli administracji publicznej jest ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego, przez które należy rozumieć zarówno jego sentencję, jak i uzasadnienie (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 171). Z powyższego wynika, że badanie zakresu rei iudicatae wymaga również sięgnięcia do uzasadnienia danego wyroku. W przypadku, gdy do wyroku oddalającego nie zostało sporządzone uzasadnienie, sąd orzekający w nowej sprawie musi sam ustalić granice powagi rzeczy osądzonej takiego wyroku (por. T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 171). W uchwale 7 sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, dotyczącej związania wyrokiem oddalającym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji NSA przedstawił podobny pogląd w kwestii braku uzasadnienia wyroku, wskazując, że badanie zakresu powagi rzeczy osądzonej będzie musiało z konieczności ograniczyć się do analizy informacji dostępnych organowi administracji publicznej oraz przedstawionych przez wnoszącego żądanie.

Należało zatem przeprowadzić analizę sprawy zakończonej wyrokiem z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2035/19. Skarżąca w tej sprawie zaskarżyła przedmiotową uchwałę w części dotyczącej podwyższenia zryczałtowanej opłaty za gospodarowanie odpadami pochodzącymi z domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, z kwoty 150 zł rocznie do kwoty 600 zł rocznie, zarzucając naruszenie art. 6j ust. 3b i 3c u.c.p.g. Wniosła w związku z tym o stwierdzenie nieważności uchwały lub jej zmianę i utrzymanie opłaty ryczałtowej w wysokości 150 zł rocznie. W uzasadnieniu skargi wskazała, że jest posiadaczką działki i w związku z tym była objęta wcześniejszą uchwałą Rady Miejskiej w R.. Twierdziła, że organ dokonał nieprawidłowej kalkulacji uchwalonej opłaty, przedstawione w tym zakresie wyliczenie uznała za ogólnikowe i niezrozumiałe. W jej ocenie zawyżona została zarówno ilość wytwarzanych śmieci, jak i stawka za pojemnik. Na wywiedzioną skargę organ udzielił tożsamej odpowiedzi jak w niniejszej sprawie, wnosząc o jej oddalenie w całości.

Biorąc pod uwagę przedstawione zarzuty skargi w sprawie IV SA/Wa 2035/19 nie ma podstaw do uznania, że WSA w Warszawie nie ocenił zaskarżonej uchwały w całości, w szczególności w zakresie prawidłowości kalkulacji wysokości rocznej ryczałtowej stawki opłaty, a tym bardziej by nie rozpoznał sprawy merytorycznie. Nawet rozpatrując sprawę ograniczoną do kwestii interesu skarżącej sąd nie mógłby ograniczyć się do części uchwały, w sytuacji gdy podnoszono wadliwość wyliczenia opłaty, co stanowiło przedmiot zaskarżonej uchwały. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały, nie ograniczając się jedynie do jej określonej części, tak również omawianą skargę potraktował organ.

Przyjąć należy, że niniejsza sprawa jest tożsama pod względem przedmiotowym. Zarzuty skargi w kontrolowanej sprawie dotyczyły również prawidłowości wyliczenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Skarżący wskazywał także na naruszenie art. 6j ust. 3b i 3c u.c.p.g. Skarżący kwestionował nieuzasadniony, w jego ocenie, wzrost wysokości opłaty dokonany w zaskarżonej uchwale.

W tym stanie rzeczy należy uznać, że w wyroku z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2035/19 doszło do prawomocnego osądzenia sprawy w zakresie skargi na uchwałę Rady Miejskiej w R. z dnia [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zachodzi zatem przypadek określony w art. 101 ust. 2 u.s.g., gdyż w sprawie orzekał sąd administracyjny i skargę oddalił.

Odnosząc się do treści skargi kasacyjnej należy zwrócić uwagę, że przesłanka nieważności postępowania określona w art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie zachodzi. Dotyczy ona bowiem jedynie przypadku, gdy zachodzi tożsamość zarówno przedmiotowa, jak i podmiotowa sprawy rozpoznawanej ze sprawą prawomocnie osądzoną (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I GSK 733/18). W tym zakresie należy jedynie zauważyć, że w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 8 grudnia 2009 r. (sygn. akt II GPS 5/09) stwierdzono, że w świetle art. 183 § 1 oraz art. 134 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. jest dopuszczalne zastosowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu art. 189 tej ustawy, polegające na uchyleniu orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i odrzuceniu skargi, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i przy braku przesłanek nieważności postępowania sądowego.

WSA w Warszawie winien był zatem odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 2 u.s.g. z uwagi na jej niedopuszczalność. Sąd administracyjny ma obowiązek badania dopuszczalności skargi lub przedmiotowości postępowania z urzędu na każdym etapie rozpoznawanej sprawy, i to niezależnie od tego, czy w skardze kasacyjnej zawarto wniosek o zastosowanie art. 189 p.p.s.a. i czy zachodzą również brane z urzędu pod uwagę podstawy nieważności (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 189). Sąd I instancji miał obowiązek uwzględnienia zakresu powagi osądzonej wynikającej z wyroku z dnia 4 grudnia 2019 r. w sprawie sygn. akt III SA/Wa 2035/19. Istnieje zatem podstawa do zastosowania art. 189 p.p.s.a., gdyż skarga ulegała odrzuceniu już w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Podstawy odrzucenia skargi nie mógł stanowić wskazywany w skardze kasacyjnej art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Odrzucenie skargi na podstawie tego przepisu może zatem nastąpić wyłącznie w przypadku tożsamości podmiotowej ("pomiędzy tymi samymi stronami"). Jak wskazano powyżej, taki przypadek w tej sprawie nie zachodził. Podstawę odrzucenia skargi stanowił natomiast art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne) w związku z art. 101 ust. 2 u.s.g.

Biorąc powyższe pod uwagę, skoro wniesiona w sprawie skarga do sądu administracyjnego ulegała odrzuceniu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 189 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i odrzucił skargę. Zgodnie z tym przepisem jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Powyższy sposób rozstrzygnięcia sprawy oznacza brak podstaw do odnoszenia się do pozostałych zarzutów i wniosków skargi kasacyjnej.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2, art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) uwzględniając wpis od skargi kasacyjnej i wynagrodzenie pełnomocnika.

Natomiast na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił o zwrocie na rzecz Skarżącego uiszczonego wpisu od skargi.

Przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs⁴ ust. 3 w związku z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842).

Jacek Pruszyński Sławomir Presnarowicz Anna Dalkowska