Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1045/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Z. H. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Z. H. jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej: "PWIS") z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, którą wydano w następującym stanie sprawy;

W dniu 20 listopada 2007 r. Zakłady "[...]" S.A. sporządziły kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem u Z. H. choroby zawodowej, która tego dnia otrzymała również skierowanie na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej. Następnie w toku postępowania poddano w/w badaniom w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy [...] i Instytucie Medycyny Pracy [...], które to jednostki orzecznicze wydały zgodne orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej jako choroby zawodowej.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (dalej: "PPIS") orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u Z. H. choroby zawodowej – astmy oskrzelowej, wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869, dalej: "Rozporządzenie").

Z ustaleń organu I instancji wynika, że w latach 1978 – 2007 Z. H. pracowała w Zakładach "[...]" S.A. w N. Do 1985 r. pracowała na stanowisku: aparatowy, aparatowy procesów suszenia i kalcynacji, aparatowy procesów kondensacji i polimeryzacji w Wydziale Tworzyw w narażeniu na pył polistyrenu, epichlorohydrynę, dwuchlorohydrynę, kwas solny, trójetylenoczterozminę i ciekłe żywice epoksydowe, gdzie zajmowała się obsługą suszarni i instalacji oraz konfekcjonowaniem. Od 1985 r. była zatrudniona jako laborant w Zakładowym Laboratorium Badawczym, a od 2003 r. w Centralnym Laboratorium gdzie wykonywała analizy i badania w kontakcie z różnymi środkami ochrony roślin i takimi substancjami, jak: węglowodory chlorowane, związki kwasu dwucglorofenoksyoctowego, żywice epoksydowe, utwardzacze aminowe, kwasy i bezwodniki, rozpuszczalniki organiczne, zasady. Od listopada 2007 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, a następnie na świadczeniu rehabilitacyjnym. Od sierpnia 2008 r. pobiera świadczenie rentowe. Następnie zwrócono uwagę, że badające stronę uprawnione jednostki orzecznicze nie rozpoznały u strony choroby zawodowej. Wobec tego, stosownie do dyspozycji art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.; dalej: "Kp"), brak było podstaw do rozpoznania u Z. H. zawodowej etiologii jej dolegliwości.

W odwołaniu od w/w decyzji Z. H. zakwestionowała dokonane przez organ ustalenia stanu faktycznego, wnosząc o "zmianę decyzji i przyznanie choroby zawodowej". Podkreśliła, że w trakcie pobytu w Instytucie wystąpiła u niej reakcja na alergeny przekazane z jej stanowiska pracy, co zgłosiła badającemu lekarzowi, który nie odniósł się jednak do tej kwestii w wydanej opinii. Zgłosiła również zastrzeżenia wobec przesłanych z zakładu pracy próbek, ponieważ z substancją chemiczną PAT nie miała kontaktu w pracy zawodowej. Natomiast dolegliwości występowały u niej po kontakcie z żywicami miękkimi, których do Instytutu nie przesłano. Podniosła, że w trakcie pracy zawodowej miała kontakt ze środkami chemicznymi, które nie zostały przekazane do Instytutu, jak środki ochrony roślin, DOP, o-krezole, rozpuszczalniki: toksyn, krylen, OFDA, krezole.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. PWIS utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ podkreślił, że wprawdzie w czasie świadczenia pracy strona była narażona na czynniki szkodliwe, jednak biegli nie rozpoznali u niej danej choroby w sensie medycznym, przez co nie było możliwe ustalenie związku przyczynowego pomiędzy czynnikami środowiska pracy a chorobą. Jednostki orzecznicze uznały bowiem, że stwierdzone dolegliwości miały podłoże pozazawodowe.

Uwzględniając skargę Z. H. Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: "WSA") w Rzeszowie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 904/10, uchylił zaskarżoną decyzję PWIS stwierdzając, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd wskazał, że stosownie do treści § 8 ust. 1 i 2 Rozporządzenia decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jeżeli właściwy organ przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Oprócz bowiem przepisów powołanego Rozporządzenia postępowanie w sprawie toczy się również w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, którego zasady, w tym skodyfikowane w art. 7, 8, 11, należało mieć na uwadze podczas rozpatrywania sprawy, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę dwuinstancyjności postępowania.

Mając powyższe na względzie Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca w odwołaniu podniosła szereg zarzutów dotyczących uchybień i niejasności postępowania dowodowego, w tym sposobu przeprowadzonych badań (testów alergicznych), do których organ odwoławczy się nie odniósł. Sąd podzielił ocenę PWIS, że organ inspekcji sanitarnej nie jest uprawniony do odmiennego rozpoznania choroby niż wynikające z orzeczeń uprawnionych jednostek orzeczniczych, podkreślając jednak, że organy właściwe do wydania decyzji w sprawie powinny dążyć do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości. Z obowiązku tego się nie wywiązały, ponieważ nie wyjaśniły zarzucanych przez odwołującą się nieprawidłowości wykonanych badań, w szczególności dotyczących braku przeprowadzenia prób ze wszystkimi substancjami (alergenami), z którymi miała ona kontakt podczas pracy, a także nie odnotowanie reakcji alergicznej, która wystąpiła u niej podczas pobytu w Instytucie.

Po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. PWIS ponownie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej: "Kpa") oraz § 8 ust. 1 Rozporządzenia.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie podano, że zgodnie z zaleceniami WSA w Rzeszowie w odpowiedzi na wystąpienie PWIS jednostka orzecznicza II stopnia wyjaśniła, że Z. H. podczas pobytu w Klinice miała wykonywane próby prowokacyjne z materiałem nadesłanym z zakładu pracy. Podczas prób zgłaszała dolegliwości skórne i układu oddechowego. Jednak ocena tych reakcji nie potwierdziła, że miały one charakter alergiczny. Dlatego też brak było podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej z uczulenia na alergeny z zakładu pracy, a związki wskazane przez badaną w odwołaniu (kreole, środki ochrony roślin, ksylen) nie mają działania uczulającego drogi oddechowe. Z przesłanego wykazu substancji jedynie żywice epoksydowe i utwardzacze (aminy) mogły mieć działanie alergizujące na drogi oddechowe. Pozostałe natomiast mają silne działanie drażniące i dlatego u osób z rozpoznaną astmą oskrzelową mogły wywoływać napady duszności; nie są one jednak alergenami. Instytut przyznał, że Z. H. nie miała dotychczas wykonanych prób diagnostycznych z Epidianem 5 i dlatego zaoferował gotowość ponowienia badania. Jednak w wyznaczonych terminach strona nie zgłosiła się na badania i nie kontaktowała się w tej sprawie. Z tego też powodu PWIS wydając opisaną decyzję oparł sie na dotychczas zgromadzonym materiale dowodowym.

Organ podkreślił, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym, a nie medycznym. Do jej stwierdzenia niezbędne jest: 1) stwierdzenie, że strona była w środowisku pracy narażona na działanie czynników mogących potencjalnie wywołać chorobę zawodową, 2) rozpoznanie przez biegłych u strony danej choroby w sensie medycznym, 3) ustalenie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy narażeniem zawodowym a rozpoznaną chorobą. W niniejszej sprawie ustalono, że Z. H. była narażona w środowisku pracy na czynniki mogące potencjalnie wywołać rzeczoną chorobę. Jednak zgodnie z wydanymi w sprawie opiniami jednostek orzeczniczych dolegliwości stwierdzone u badanej nie stanowiły choroby określonej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do Rozporządzenie PWIS ponowił argumentację, że przedmiotowe orzeczenia są dla organów inspekcji sanitarnej wiążące, a mogą je ocenić tylko pod tym względem, czy są zgodne w rozpoznaniu, logiczne i zawierają wyczerpujące wyjaśnienie. Jednostki te orzekły, że dolegliwości pacjentki pozbawione były tła zawodowego, rozpoznając zaburzenia wentylacji płuc typu obturacyjnego, która to dolegliwość nie została wymieniona w wykazie chorób zawodowych. U badanej nie stwierdzono objawów nadwrażliwości immunologicznej na alergeny zawodowe, natomiast stwierdzone zaburzenia astmatyczne stanowią astmę atopową, co oznacza że są to dolegliwości wrodzone, a nie wywołane przez narażenie zawodowe. Rozpoznana u Z. H. astma ma zatem podłoże pozazawodowe. W tym stanie rzeczy w ocenie PWIS, mając na względzie dyspozycję art. 2351 Kp stwierdził, iż brak było podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Z. H. wniosła do WSA w Rzeszowie skargę, w której domaga się uchylenia wydanych w sprawie decyzji. W jej ocenie postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej prowadzono z naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa, oraz prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 2351 Kp.

Według skarżącej organ odwoławczy w dalszym ciągu nie odniósł się do szeregu podniesionych przez nią zarzutów odwołania, które przemawiały za uznaniem istnienia u niej choroby zawodowej. Podkreśliła, że z uwagi na pogarszający się stan zdrowia nie mogła stawić się na badania do Instytutu, o czym tę placówkę informowała. Z. H. uważa, że rozpoznanej u niej choroby nabawiła się w czasie świadczenia pracy, a do stwierdzenia choroby zawodowej wystarczające jest ustalenie, że fakt jej powstania ma związek z czynnikami środowiska pracy. Decyzje wydane zatem zostały z naruszeniem art. 2351 Kp. W przekonaniu skarżącej organy nie przeprowadziły ponadto analizy i oceny zmiany przepisów Kp w zakresie chorób zawodowych dokonanej w 2009 r. w związku z wszczęciem niniejszego postępowania jeszcze w 2007 r.

W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Do powyższego dodać należy także, iż według art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Po rozpoznaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek przede wszystkim ze względu na okoliczności, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu.

Zgodnie z definicją ustawową zawartą w przepisie art. 235 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 z późn. zm. - zwanej dalej K.p.), za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników dla zdrowia występujących w środowisku pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Według art. 235 2 K.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu i pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

W oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1 1 K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych zwane dalej Rozporządzeniem, którego załącznikiem (zgodnie z § 2 Rozporządzenia z 2009 r.) jest właśnie wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.

Rozporządzenie to zastąpiło poprzednio obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych...(...), którego niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P23/07 (Dz.U. Nr 16, poz. 740).

Wyżej cytowane definicje ustawowe zostały dodane do kodeksu pracy na podstawie ustawy z dnia 22 maja 2009 r. (Dz. U. Nr 99, poz. 825) o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw jako reakcja ustawodawcy na w/w wyrok T.K. Te zmiany legislacyjne nie powinny mieć wpływu na wynik postępowania prowadzonego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, gdyż zgodnie z zapisami § 11 ust. 1 Rozporządzenia RM z 2009 r. "do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonanie w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne".

Postępowanie administracyjne, w którym zapadła zaskarżona decyzja zostało wszczęte w 2007 r. wobec podejrzenia u Z. H. choroby zawodowej – astmy oskrzelowej z pozycji 6 wykazu wówczas obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z 2002 r.

Poza sporem pozostaje, że skarżąca pracowała w zakładach chemicznych [...] S.A. w latach 1978-2007 r. Do 1985 r. pracowała na stanowisku: aparatowy, aparatowy procesów suszenia i kalcynacji, aparatowy procesów kondesacji i polimeryzacji w Wydziale Tworzyw. Od 1985 r. była zatrudniona w laboratorium w Zakładowym Laboratorium Badawczym, zaś od 2003 r. w Centralnym Laboratorium. Jak wynika z oceny narażenia zawodowego w czasie wykonywania pracy zawodowej Z. H. była narażona na:

- substancje o działaniu rakotwórczym i mutagennym: benzen, epichlorohydryna, karbendazym,

- pestycydy: węglowodory chlorowane, związki kwasu dwuchlorofenoksyoctowego, dwukarbaminiany, związki dwupirydylowe, pyretroidy, dwunitroalkilofenole,

- rozpuszczalniki: aceton, etanol, metanol, butanol – 1, butylodwuglikol, chloroform, dioksan, glikol etylenowy, ksylen, izopropanol, izooktanol, toluen, czterochlorek węgla, eter etylowy, heksan, acetonitryl, octan etylu i butylu, tetrahydrofuran, chlorek metylenu, metyloetyloketon, kwas octowy, dwumetyloformamid, pirydyna, styren, dwusiarczek węgla, mieszaniny rozpuszczalników,

- kwasy i bezwodniki: solny, octowy, azotowy, siarkowy, nadchlorowy, p-toluenosulfonowy, bezwodnik kwasu octowego, maleinowego i ftalowego.

- zasady: sodowa i potasowa,

- żywice epoksydowe, utwardzacze (w tym trójetylenoczteroamina, ortofenylenodwuamina), żywice poliestrowe, dwumetyloanilina, bromek i broman potasu, chlorek amonu, fenol, jod i jodek potasu, magnez, krezole, formaldehyd.

Od listopada 2007 r. skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim, następnie pobierała świadczenie rehabilitacyjne, zaś od sierpnia 2008 r. pobiera świadczenie rentowe.

Wydane na potrzeby postępowania orzeczenia lekarskie – Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [..] z dnia 29 rudnia 2009 r. i Instytutu Medycyny Pracy [...] z dnia 12 kwietnia 2010 r. stwierdzają, iż brak podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. W obu orzeczeniach stwierdzono atopową etiologię astmy.

Tut. WSA uchylając wyrokiem z dnia 3 grudnia 2010 r. zaskarżoną wówczas decyzję podkreślił, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, z czego wynika obowiązek organu II instancji ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, w tym także ustosunkowania się do zarzutów odwołania. Sąd wskazał na konieczność oceny w uzasadnieniu decyzji tych zarzutów i podania argumentów, które przesądziły o ich uwzględnieniu lub braku ich zasadności odwołując się do zapisów art. 107 § 3 k.p.a. Sąd podzielił stanowisko organu w zakresie, że nie jest on władny do takiej oceny orzeczenia lekarskiego, która prowadziłaby do odmiennego rozpoznania schorzenia (oceny medycznej). Jednakże przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz § 8 Rozporzadzenia RM z 2009 r. wskazują na obowiązek podjęcia działań zmierzających do ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienie wątpliwości wskazanych przez skarżącą, a dotyczących prawidłowości badań wykonywanych w Instytucie Medycyny Pracy [...] w szczególności w zakresie braku przeprowadzenia prób ze wszystkimi substancjami, z którymi miała ona kontakt podczas pracy oraz nieodnotowania reakcji alergicznej, która wystąpiła u niej podczas pobytu w Instytucie. Sąd nakazał wyjaśnienie wskazanych wątpliwości, również poprzez zwrócenie się w tej kwestii do jednostki orzeczniczej II stopnia. W zależności od rezultatu przeprowadzonych czynności wskazał także, iż może okazać się konieczne wystąpienie o dodatkową konsultację, gdyby potwierdziły się informacje, że badania skarżącej przeprowadzone zostały w sposób niekompletny (próby prowokacyjne, nie objęły wszystkich alergenów środowiska pracy). Organ miał się też odnieść do zarzutów odwołania.

W ponownym postępowaniu w piśmie z dnia 17 marca 2011 r. Instytut Medycyny Pracy (dalej IMP) wyjaśnił, że w czasie hospitalizacji u Z. H. została przeprowadzona wziewna próba prowokacyjna z materiałami nadesłanymi z zakładu pracy takimi jak substancje chemiczne – TECZA, o-FDA, utwardzacz aminowy przesłane w podpisanych pojemnikach. W czasie próby prowokacyjnej i w kilka godzin po niej pacjentka zgłaszała dolegliwości takie jak: osłabienie, duszności, świąd skóry, zawroty i bóle głowy, katar. Uwagi te zostały odnotowane w dokumentacji medycznej lecz obiektywne metody badawcze – cytologiczna ocena popłuczyn nosowych i plwociny indukowanej nie potwierdziły alergicznej reakcji na powyższe substancje. Także spirometria nie wskazała znaczącego pogorszenia wydolności oddechowej. Dlatego nie znaleziono podstaw do rozpoznania u skarżącej zawodowej astmy oskrzelowej z uczulenia na alergeny zakładu pracy.

W piśmie tym wskazano, że większość związków chemicznych, z którymi Z. H. miała kontakt w pracy i które wymienia w swoim odwołaniu jako te, które wywołały u niej dolegliwości (m.in. krezole, środki ochrony roślin, ksylen) nie ma działania alergizującego na drogi oddechowe. Wyjaśniono też, że w Oddziale Chorób Zawodowych opiekę nad pacjentami sprawują zespoły diagnostyczno – orzecznicze, w których skład wchodzą lekarze, rezydenci w trakcie specjalizacji z medycyny pracy oraz specjaliści z medycyny pracy. Wyniki badań przeprowadzonych w czasie hospitalizacji pacjenta i cała dostarczona dokumentacja medyczna jest wnikliwie analizowana przez wszystkich członków zespołu. Decyzja zaś o rozpoznaniu bądź nierozpoznaniu choroby zawodowej jest podejmowana przez specjalistę medycyny pracy, który podpisuje się pod orzeczeniem.

W kolejnym piśmie IMP z dnia 16 maja 2011 r., odpowiadając na zapytania organu II instancji podano, że spośród sporządzonego wykazu substancji chemicznych, z którymi skarżąca miała kontakt w miejscu pracy, jedynie żywice epoksydowe oraz utwardzacze (aminy) mogą mieć działanie alergizujące drogi oddechowe. Pozostałe substancje mają działanie silnie drażniące i dlatego u osoby z rozpoznaną astmą oskrzelową (jak Z. H., która leczyła się z tego powodu) mogą wywoływać napady duszności, natomiast nie są one alergenami. Wskazano, że w czasie pobytu w Instytucie wykonano wziewną próbę prowokacyjną z materiałami nadesłanymi z zakładu pracy tj. TECZA (trójetylenoczteroamina), o-FDA (ortofenylodwuanina) oraz utwardzaczem aminowym czyli substancjami wykazującymi ewentualne działanie alergizujące.

Po przesłuchaniu w dniu 17 czerwca 2011 r. Z. H., oraz w dniu 20 czerwca 2011 r. Z-cy Kierownika Działku ds. BHP z Zakładow Chemicznych "[...] " S.A., który wskazał, że "PAT 140 i PAC jest w formie płynnej, natomiast o-FDA w formie stałej, zebraniu opisów substancji, z którymi skarżąca miała kontakt w środowisku pracy, wyjaśnień zakładu pracy dotyczących przesłanych do IMP substancji (pismo z 8 lipca 2011 r.) organ ponownie zwrócił się o wyjaśnienia do tego Instytutu.

W kolejnym piśmie IMP z dnia 2 sierpnia 2008 r. wyjaśniono, że u Z. H. w dniu 8 kwietnia 2010 r. przeprowadzono wziewną próbę prowokacyjną z materiałami nadesłanymi z zakładu pracy. Były to substancje chemiczne – TECZA, o-FDA, utwardzacz aminowy przesłane w kilku podpisanych pojemnikach. Wszystkie te substancje miały konsystencję ciekłą. Przyznano, iż do Instytutu nie dotarły próbki substancji Epidian 5, dlatego nie została z nią przeprowadzona próba.

W piśmie z dnia 16 maja 2012 r. IMP poprosił o pobranie i przesłanie na adres Kliniki próbek wszystkich materiałów, z którymi Z. H. miała kontakt na stanowisku pracy w Zakładach Chemicznych "[...]" S.A., w szczególności Epidian 5 i wszystkich innych żywic epoksydowych ciekłych, stałych, utwardzaczy. Poproszono też o dokładny opis, które substancje były używane w stanie ciekłym lub na gorąco.

Następnie przesłuchano Z. H. i M. M. – samodzielnego inspektora BHP z zakładu pracy ZCH "[...]" S.A., który podał, że Instytut otrzymał żywicę epoksydową ciekłą, której przedstawicielem jest Epidian 5. Wskazał też, że o-FDA nie jest substancją ciekłą, zorganizowano komisyjne pobranie substancji (w aktach przedstawionych Sądowi brak protokołu pobrania tych próbek przywoływanego choćby w piśmie Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2012 r. jako protokół nr 1 znak spray [...]).

Pismem z dnia 13 marca 2013 r. IMP odesłał Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy dokumentacje lekarskie Z. H. bez opinii. Podano, że w/w nie zgłosiła się do Instytutu na badania w kolejnym wyznaczonym na 10 grudnia 2012 r. terminie i nie skontaktowała się (zgodnie z ustaleniami telefonicznymi) w sprawie nowego terminu. Do pisma załączono kserokopię pisma kierownika Oddziału Chorób Zawodowych IMP z dnia 2 stycznia 2013 r., kierowanego do skarżącej następującej treści:

"W odpowiedzi na list z dnia 5 grudnia 2012 r. informujący o zaostrzeniu dolegliwości chorobowych prosimy o kontakt po ustabilizowaniu się stanu zdrowia, co umożliwi dokończenie u Pani diagnostyki.

W piśmie z dnia 21.09.2011 roku wyraziła Pani zgodę na dodatkową konsultację. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, że materiał dowodowy jest niewystarczający, dlatego aby przeprowadzić aby przeprowadzić kompletną diagnostykę należy przeprowadzić swoistą próbę prowokacyjną z materiałami ze stanowiska pracy (w szczególności z Epidianem 5).

Prosimy o informację czy podtrzymuje Pani decyzję o rezygnacji z dodatkowych badań. W takim przypadku dokumentacja zostanie odesłana do WOMP [...].

Nie ma możliwości rozpatrzenia sprawy zaocznie".

Do pisma nie załączono ani ewentualnych notatek służbowych z rozmów telefonicznych, które miały być przeprowadzone z Z. H., ani też listu z 5.12.2012 r. przywołanego w jego treści.

W dniu [...] sierpnia 2013 r. została wydana zaskarżona decyzja, w której przedstawiono w skrócie przebieg postępowania wskazując, że decyzję wydano w związku z powyższym (m.in. po informacji IMP z 12 marca 2013 r. i zwrocie dokumentacji do organu) na podstawie zgromadzonej dokumentacji.

W ocenie Sądu decyzja PPIS została wydana z naruszeniem wskazań zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 3 grudnia 2010 r. tj. z naruszeniem art. 153 P.p.s.a. i w konsekwencji nadal nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, a więc naruszono art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz § 8 ust. 2 Rozporządzenia RM z 2009 r. w świetle rozbieżności w zakresie konsystencji jaką powinny posiadać poszczególne substancje alergizujące przesłane wcześniej z zakładu pracy.

Oczywistym jest, że bez współdziałania ze strony skarżącej nie da się wykonać w/w wskazań Sądu, lecz organy powinny, zgodnie z art. 7 k.p.a. podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy m.in. przy uwzględnieniu słusznego interesu strony. Jeśli więc skarżąca nie mogła się stawić na wyznaczony przez IMP termin badań powołując się na pogorszenie się stanu jej zdrowia, to Instytut powinien zażądać od Niej przedstawienia zaświadczenia lekarskiego, które potwierdzałoby taki stan skarżącej. Nieprawidłowy jest także brak jakiegokolwiek udokumentowania w formie choćby zapisków urzędowych, notatek służbowych itp. treści rozmów telefonicznych, które miały zostać przeprowadzone z Z. H., w tym brak potwierdzenia rzekomej rezygnacji strony z badań, tym bardziej, że z kopii pisma Instytutu z dnia 2 stycznia 2013 r. (a więc sporządzonego już po wyznaczonym na 10.12.2012 r. terminie tych badań) wynika, iż proszono skarżącą o kontakt po ustabilizowaniu się stanu zdrowia. Późniejszy więc zwrot dokumentacji bez opinii, bez udokumentowanej rezygnacji z badań, z powołaniem się na niestawiennictwo na badania w dniu 10.12.2012 r. i brak kontaktu w sprawie nowego terminu, skoro ten kontakt miał przecież nastąpić po ustabilizowaniu się stanu zdrowia strony a nie można wykluczyć braku poprawy do chwili zwrotu dokumentacji przez Instytut, nie może jednoznacznie przesądzić, że to z woli strony zaniechano dalszych badań, mimo, iż nadal nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy. Zgodzić się należy z organem, że dotychczas zgromadzone w aktach dowody nie dawały podstaw do wydania decyzji zgodnej z wolą skarżącej, ale też nie ulega wątpliwości, iż organy powinny dołożyć wszelkich starań, aby zgodnie z wyżej przytoczonymi przepisami k.p.a. wyjaśnić sprawę pod kątem istnienia choroby zawodowej, której podejrzenie stało się zaczątkiem prowadzonego postępowania administracyjnego i wykonania wskazań tut. Sądu zgodnie z art. 153 P.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskHarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu skargi organ będzie miał na względzie powyższe wskazania Sądu wyjaśniając istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności a ewentualny brak współdziałania strony przy ich realizacji powinien być stosownie udokumentowany wraz z przyczynami takiego stanu.