Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 634/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 58
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 19 grudnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: St. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] grudnia 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] maja 2018 r. nr [...] W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł na W. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej jako strona, skarżący). W terminie do wniesienia odwołania, pismem z [...] maja 2018 r., pełnomocnik strony wystąpił do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z wnioskiem o "sprostowanie treści decyzji" (poprzez szczegółowe wykazanie jednostkowych kar w odniesieniu do każdego stwierdzonego naruszenia). Jak wynika z akt sprawy wniosek został wysłany do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, po czym przekazany, według właściwości, do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.

Postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego odmówił uzupełnienia decyzji. Pismem z [...] czerwca 2018 r. pełnomocnik strony wniósł odwołanie. Jak wynika z akt sprawy koperta, w której znajdowało się odwołanie, została zaadresowana "Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ul. Szwajcarska 5, 61-285 Poznań" i opatrzona numerem zaskarżonej decyzji.

Pismem z [...] lipca 2018 r. pełnomocnik strony wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Do wniosku zostało załączone odwołanie. Uzasadniając wniosek pełnomocnik strony napisał, że we właściwym terminie wysłał odwołanie na adres Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, lecz organ przesyłki nie przyjął od doręczyciela, wskutek czego odesłano ją z powrotem do nadawcy. Koperta z odwołaniem zawierała błędną nazwę organu: zamiast wielkopolskiego WITD wskazano kujawsko-pomorski WITD. Jednakże na rewersie koperty wskazano właściwą nazwę organu (zwrotne potwierdzenie odbioru). Wskazano także numer sprawy, z którego jednoznacznie wynika, że jest to decyzja organu wielkopolskiego. Pełnomocnik ocenił, że specyficzna numeracja decyzji w sposób automatyczny powinna zasugerować pracownikowi WITD, że korespondencja jest kierowana do WITD w Poznaniu, natomiast wskazanie nazwy kujawsko-pomorski należy traktować jako oczywistą omyłkę, którą w prosty sposób można było zweryfikować przy odbiorze przesyłki. Zdaniem pełnomocnika skarżącego Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nie dochował minimum staranności w celu zweryfikowania właściwego adresata przesyłki dlatego, że odmówił

przyjęcia przesyłki na podstawie wyłącznie jednego parametru przy uwzględnieniu, że wszystkie pozostałe parametry wskazywały jednoznacznie na konkretnego adresata tj. Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, wskazując na art. 59 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając postanowienie organ wskazał, że zgodnie z art. 58 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego w razie łącznego spełnienia następujących przesłanek: uprawdopodobnienia przez zainteresowanego braku jego winy w uchybieniu terminu, wniesienia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, dochowania siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienia czynności, dla której określony był termin.

Organ ocenił, że pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił braku winy; wskazanie na przesyłce błędnej nazwy organu I instancji świadczy o braku należytej staranności, a w konsekwencji nie może uzasadniać braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ wyższego stopnia powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2013 r., II GSK 152/12, zgodnie z którym błędne zaadresowanie koperty z zawartym w niej środkiem zaskarżenia nie stanowi usprawiedliwionej przesłanki do przywrócenia terminu, a błąd taki należy uznać za brak należytej staranności. NSA zaznaczył przy tym, że pogląd taki jest prezentowany w jednolitym orzecznictwie tego sądu.

Dalej organ wyższego stopnia napisał, że zaadresowanie przesyłki spowodowało uzasadnione wątpliwości organu I instancji co do jej adresata i w związku z tym przesyłkę taką należało niezwłocznie zwrócić do nadawcy. Nadto ocenił, że wynikający z przepisów K.p.a. obowiązek przesłania pism przez organ niewłaściwy należy odróżnić od kwestii przyjęcia przesyłki zaadresowanej w sposób ewidentnie błędny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. K. wniósł o uchylenie ww. postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz zwrot kosztów postępowania. Zarzucił rażące naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez zorientowanie rozstrzygnięcia wyłącznie na uzasadnienie odmowy przywrócenia terminu, bez odniesienia się do argumentacji strony skarżącej. Nadto zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 113 § 1 K.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji poprzez uznanie, że organ może popełniać omyłki oczywiste, nie ponosząc z tego tytułu jakichkolwiek negatywnych konsekwencji, a stronie takie prawo już nie przysługuje. Uzasadniając powtórzył argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu. Nadto napisał, że wyrok NSA przywołany przez organ dotyczy sytuacji wysłania przesyłki na adres, pod którym nie funkcjonuje organ administracji publicznej, natomiast skarga dotyczy sytuacji, w której przesyłka dotarła do organu administracji publicznej i jej cechy wskazywały jednoznacznie – zdaniem skarżącego – że adresatem jest Wielkopolski Inspektor Transportu Drogowego.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, określanej dalej "P.p.s.a.") w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w § 2 ustawodawca sprecyzował, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

W pierwszej kolejności Sąd zaznacza, że akta sprawy nie są kompletne. Brakuje dowodu doręczenia postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2018 r. o odmowie uzupełnienia decyzji (zwrotka dołączona do tego postanowienia niewątpliwie dotyczy zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu), zaś w świetle art. 111 § 2 K.p.a. termin do wniesienia odwołania przez skarżącego rozpoczął bieg od dnia doręczenia postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji. Sąd zaznacza, że data stempla pocztowego na przedmiotowej kopercie (9 lipca 2018 r.) nie pozwala ocenić, czy został zachowany termin do wniesienia odwołania i powyższą okoliczność organy administracji będą zobowiązane wyjaśnić.

Przystępując do analizy spełnienia przesłanek z art. 58 K.p.a. Sąd wskazuje, że niewątpliwie został zachowany siedmiodniowy termin do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. Zwrot przedmiotowej przesyłki nastąpił w dniu [...] lipca 2018 r. a już [...] lipca 2018 r. pełnomocnik wysłał pocztą wniosek. W aktach sprawy znajduje się ponadto odwołanie. Spełnienie ww. przesłanek jest bezsporne.

WSA wskazuje, że pełnomocnik skarżącego (jak wynika z dokumentu pełnomocnictwa z dnia [...] maja 2018 r. jest to pełnomocnik "zwykły" – z pełnomocnictwa i akt nie wynika, aby pełnomocnik legitymował się kwalifikacjami zawodowymi) wadliwie napisał nazwę adresata na kopercie zawierającej odwołanie - w części dotyczącej właściwości miejscowej organu I instancji. Zamiast - Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, pełnomocnik napisał - Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, podając przy tym prawidłowe dane adresowe Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i dodatkowo wskazując numer sprawy (decyzji). Czynności te pełnomocnik skarżącego podjął niewątpliwie w celu ułatwienia obiegu korespondencji i czynności kancelaryjnych w siedzibie organu.

Można zatem stwierdzić, że na kopercie nie zamieszczono w pełni prawidłowego adresu (okoliczność bezsporna), jako że wskazanie organu wojewódzkiego z jednego województwa (kujawsko-pomorskiego) oraz adresu organu w innym województwie – jest wzajemnie sprzeczne. Z tego względu nie znajduje tu zastosowania art. 65 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie.

Sąd przyjmuje, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, przy czym w ocenie Sądu skarżący nie ponosi winy w tym zakresie. Określenie adresata w sposób wyżej opisany wynikało z oczywistej omyłki pisarskiej, tym łatwiejszej do popełnienia, że dane adresata zostały naniesione przy pomocy edytora tekstu. W ocenie Sądu należy przyjąć, że dane zawarte na kopercie pozwalały - przy respektowaniu ustawowej zasady prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.) - ustalić adresata, tym bardziej, że na tejże kopercie ujawniony był niepowtarzalny numer prowadzonej sprawy skarżącego, rozpoczynający się od "WITD" a więc wskazujący, że adresatem jest właśnie Wielkopolski Inspektor Transportu Drogowego. Jakkolwiek adresata identyfikuje się według nazwy i adresu, a nie numeru sprawy, jaką prowadzi, zamieszczenie tego numeru dodatkowo wyklucza przyjęcie, że pełnomocnik ponosi winę w braku terminowego wniesienia środka zaskarżenia (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 27 stycznia 2017 r., III SA/Wa 678/15; CBOSA). Okoliczności niniejszej sprawy należało odczytywać respektując wskazaną wyżej zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej i przy uwzględnieniu woli wniesienia środka zaskarżenia, jasnej i jednoznacznej. Sąd zaznacza, że zrezygnowanie przez pełnomocnika z dookreślenia geograficznego w nazwie adresata nie przeszkodziłoby w doręczeniu przesyłki. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest bardzo dotkliwa dla wnoszącego odwołanie i nie może być tak, że uczestnik postępowania jest obciążany swoim uchybieniem, jeżeli informacje zawarte na kopercie pozwalały na jednoznaczną identyfikację adresata. W ocenie Sądu w analizowanej sprawie nie było takiego zaniedbania, które pozwoliłoby przypisać komukolwiek winę w uchybieniu terminu. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności procesowej istnieje między innymi po to, aby skorygować pochopny zwrot korespondencji, czy to przez pracownika Poczty Polskiej, czy też pracownika biura podawczego/odbiorczego organu administracji publicznej.

Odnosząc się natomiast do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2013 r., II GSK 152/12 (CBOSA) na który powołał się organ administracji w zaskarżonym postanowieniu to trzeba zaznaczyć, że wyrok ten wprawdzie dotyczył błędnego zaadresowania przesyłki zawierającej środek odwoławczy, ale błąd polegał na skierowaniu przesyłki do innego organu ochrony prawnej tj. do sądu powszechnego zamiast do organu administracji publicznej. Sąd zaznacza, że w pełni podziela stanowisko zawarte w przywołanym orzeczeniu NSA, że błąd taki należy zakwalifikować jako stan niedochowania należytej staranności wskazujący, że kierowanie odwołań i skarg do niewłaściwych organów są co najmniej następstwem niedbalstwa i nie zasługują na ich uwzględnienie jako usprawiedliwiających uchybienie terminu do wniesienia skargi. Inna jest jednak sytuacja występująca w niniejszej sprawie, w której informacje zawarte na kopercie pozwalały na jednoznaczną identyfikację adresata, bez otwierania przesyłki.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. W kwestii kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.