Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1403/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2, art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 21
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: art. 121, art. 122, art. 187 par. 1, art. 194
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.),, Wojciech Organiściak, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 3.299 (trzy tysiące dwieście dziewięćdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej: SKO, organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 17, 18, 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), art. 2 ust. 2, art. 5, art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. w 2010 r. Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844, dalej: u.p.o.l.) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 613, dalej: O.p.) po rozpoznaniu odwołania A w M. (dalej: podatnik, skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy J. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 21 § 3 O.p., organ pierwszej instancji określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. Przedmiotowa decyzja została wydana w skutek zakwestionowania deklaracji podatkowej podatnika z uwagi na klasyfikację gruntów w roku podatkowym w ewidencji gruntów i budynków. Ustalono, że podatnik był właścicielem gruntów sklasyfikowanych jako "Bi", "B", "N" i "dr" i dokonano opodatkowania uwzględniając deklarację podatnika w zakresie powierzchni gruntów terenów mieszkaniowych i gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Natomiast grunty o powierzchni [...] m2 zadeklarowane przez podatnika jako użytki rolne, a sklasyfikowane w ewidencji jako "Bi" opodatkowano podatkiem od nieruchomości jako "grunty pozostałe". W konsekwencji opodatkowaniu podlegały również budynki posadowione na tym gruncie. Organ pierwszej instancji ustalił między innymi w drodze oględzin budynków ich stan fizyczny oraz sposób wykorzystania i na podstawie tych ustaleń wyłączył część deklarowanych obiektów z opodatkowania, gdyż nie istniały bądź nie spełniały definicji budynku (nr [...]), część budynków opodatkował zgodnie z deklaracją podatnika - według stawek dla budynków mieszkalnych, związanych z działalnością gospodarczą (w zakresie obiektów oddanych w posiadanie innym przedsiębiorcom) i zastosował zwolnienie dla budynków zajętych na działy specjalne produkcji rolnej. Natomiast resztę budynków opodatkował jako budynki gospodarcze o powierzchni [...] m2 i jako budynki pozostałe. Wskutek decyzji wysokość zobowiązania wzrosła w stosunku do zadeklarowanego podatku.

Podatnik wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w którym zarzucił naruszenie art. 1a i art. 7a u.p.o.l. poprzez oparcie opodatkowania gruntów wyłącznie na ewidencji gruntów i budynków, w przeciwieństwie do faktycznego wykorzystania nieruchomości i przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wskazał, że zmiana w ewidencji gruntów w

2007 r. nastąpiła bez wiedzy właściciela i wbrew faktycznemu wykorzystaniu tych terenów na potrzeby działalności rolniczej. Podatnik zarzucił także naruszenie art. 7 ust. 4 lit. b i c u.p.o.l. poprzez objęcie opodatkowaniem i uznanie za związane z działalnością gospodarczą budynków usytuowanych na tych gruntach, podczas gdy ich przeznaczenie jest wyłącznie rolnicze, w tym w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej i poprzez uznanie, że prowadzi działalność gospodarczą. Budynki zostały oznaczone w ewidencji jako produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa i są w taki sposób zajęte i powinny korzystać ze zwolnienia podatkowego, dotyczy to także budowli stacji paliw. Także opodatkowanie części budynków jako "pozostałe", w sytuacji gdy w związku z ich rolniczym charakterem nie powinny podlegać opodatkowaniu.

Organ odwoławczy rozpoznając sprawę stwierdził, że zasadniczą kwestią jest ustalenie prawidłowości opodatkowania gruntów. Podatnik kwestionuje objęcie gruntów podatkiem od nieruchomości, w miejsce podatku rolnego dotąd deklarowanego i kwestionuje kategoryczne opieranie się w tym zakresie o zapisy ewidencji gruntów i budynków, bez uwzględnienia okoliczności faktycznie istniejących na gruncie.

SKO omawiając przepisy prawa wskazało, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (w 2010 r.: Dz.U. z 2006, Nr 136, poz. 969, dalej: u.p.r.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Natomiast w myśl art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, które nie stanowią użytków rolnych, gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych lub lasów, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z tym, że w myśl art. 1a ust. 3 u.p.o.l. przez użyte w ustawie określenia: między innymi użytki rolne, lasy, grunty zadrzewione i zakrzewione, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych - rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.

Dalej SKO podkreśliło, że zarówno ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w art. 1a ust. 3 jak i ustawa o podatku rolnym w art. 1 odsyłają do klasyfikacji gruntów dokonanej w ewidencji gruntów i budynków, jako podstawy do wyboru właściwego podatku do opodatkowania. Z tymi przepisami korelują zapisy art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 520), zgodnie z którym wymiar podatku dokonywany jest przez organy podatkowe w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Danym ewidencyjnym towarzyszy domniemanie i waga dowodowa wypływające z art. 194 O.p.

Zdaniem SKO organy podatkowe nie mają uprawnień do ingerowania w zapisy ewidencji gruntów i budynków i powinny przyjąć zapisy ewidencji gruntów i budynków do ustalenia opodatkowania gruntów i rodzaju zastosowanego podatku lokalnego. (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 oraz 3 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 721/14 i I SA/Gl 1127/13)

Z akt sprawy wynika, że w 2010 r. grunty podatnika były zakwalifikowane w ewidencji gruntów i budynków jako "Bi". Wyjaśniając kwestię zmiany kwalifikacji gruntów podatnika w ewidencji gruntów i budynków Starosta B., w piśmie z dnia 26 listopada 2014 r. (nr [...]) wskazał, iż zmiany modernizacyjne wprowadzono na podstawie i zgodnie z procedurą upublicznienia uregulowaną w art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a na etapie wprowadzania i następnie ogłaszania tych zmian nie podniesiono uwag do projektu ani zarzutów do zmienianych danych. Operat ewidencyjny stał się obowiązujący od dnia 1 lutego 2007 r. i w tym kształcie obowiązywał do dnia 3 stycznia 2014 r., kiedy zmiany zostały wprowadzone na wniosek podatnika. Starosta w powołanym stanowisku w sprawie wskazał także, iż przepisy ustawy nie przewidują korekty modernizacji gruntów i budynków. Z tych też względów SKO odrzuciło wniosek dowodowy podatnika o przeprowadzenie w postępowaniu podatkowym czynności podważających prawidłowość dokonania w 2007 r. zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Dalej SKO wskazało, że skoro w 2010 r. grunty podatnika stanowiące przedmiot sporu w niniejszej sprawie były sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako tereny inne zabudowane, nie były użytkami rolnymi to podlegać powinny opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zaś sam fakt opodatkowania budynków został zdeterminowany przez sposób klasyfikacji gruntów. W myśl art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części:

a) służące działalności leśnej lub rybackiej,

b) położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej,

c) zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej.

Organ pierwszej instancji przyjął zwolnienie podatkowe przewidziane dla budynków zajętych na działy specjalne produkcji rolnej, co zaakceptował organ odwoławczy. Natomiast wszystkie pozostałe budynki poddał opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, bowiem, zdaniem SKO, wbrew zarzutom odwoławczym, nie znajduje wobec nich zastosowania zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b u.p.o.l.

Uzasadniając powyższe stanowisko SKO stwierdziło, że jednym z warunków zwolnienia jest fakt położenia budynków na gruntach gospodarstw rolnych. Pojęcie "gospodarstwo rolne" nie zostało zdefiniowane w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, ale w praktyce orzeczniczej nie budzi wątpliwości zasada przyjmowania dla celów podatkowych i zastosowania omawianego przepisu pojęcia gospodarstwa rolnego zdefiniowanego legalnie w art. 2 ust. 1 u.p.r. jako "obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej". Najistotniejsze jest, iż na grunty gospodarstwa rolnego składają się tylko grunty podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym, czyli użytki rolne. SKO przywołało na potwierdzenie swojego stanowiska orzecznictwo sądowe. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Po 851/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2564/11). Zatem fakt sklasyfikowania gruntów podatnika w ewidencji gruntów i budynków jako terenów innych, nie stanowiących użytków rolnych, nie pozwala przyjąć powyższego zwolnienia podatkowego dla budynków położonych na tym gruncie.

Na koniec organ odwoławczy podkreślił, że powierzchnie przyjęte do opodatkowania jako "związane z działalnością gospodarczą" dotyczą budynków wynajmowanych przez podatnika innym podmiotom prowadzącym taką działalność, na tych samych podstawach przyjął także niższą stawkę podatkową dla budynku zajętego na działalność gospodarczą w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym. W pozostałym zakresie budynki wykorzystywane przez podatnika zostały podzielone według stawki dla budynków pozostałych lub budynków gospodarczych. W skardze na decyzję SKO, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącej zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 194 O.p. i art. 76 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) poprzez ich błędną wykładnię, że jedynie zapisy uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli dane w niej zawarte są sprzeczne ze stanem faktycznym, winny stanowić podstawę wymiaru podatków, jako mające moc dokumentu urzędowego, a co z tym się wiąże podważenie ich w toku postępowania podatkowego nie jest dopuszczalne, podczas gdy z treści art. 194 § 3 O.p. wynika jednoznacznie, że istnieje możliwość przeprowadzenia dowodów przeciwnych, co do okoliczności wynikających z domniemania faktów stwierdzonych w dokumentach urzędowych do jakich należy również ewidencja gruntów i budynków, a które to stanowisko dodatkowo wspiera ogólna zasada postępowania dowodowego wyrażona w art. 180 § 1 O.p., nakazująca jako dowód w sprawie dopuścić każdy dowód mogący przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, jeżeli nie jest on sprzeczny z prawem;

2. art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. w szczególności poprzez ich niezastosowanie, skutkujące brakiem wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych ujawnionych w toku postępowania dowodowego prowadzonego przez organ pierwszej i drugiej instancji, a mianowicie związanych z wyłącznie rolniczym przeznaczeniem części nieruchomości skarżącej objętej postępowaniem odwoławczym, a w związku z tym zastosowanie do nich stawki podatkowej przewidzianej dla nieruchomości "pozostałych", a także pominięcie w rozważaniach prawno-dowodowych, bezspornych ustaleń, t.j., że budynki posadowione na gruntach są wykorzystywane na działalność rolniczą i w rezultacie tego nierozważenie sklasyfikowania gruntów objętych w ewidencji symbolami : "Bi" I - IX, "Bi" X - X i " Bi" XI - XII jako faktycznie wykorzystywanych dla działalności rolniczej, co Wójt Gminy J. przyznał m.in. w piśmie z dnia 5 stycznia 2015 r., skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., a co z tym się wiąże z tego tytułu korzystające ze zwolnienia podatkowego;

3. art. 7 i 8 kpa, art. 75 i następne k.p.a. oraz art. 122 O.p. poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności związanych z faktycznym sposobem korzystania z gruntów i budynków opisanych wyżej (oznaczonych jako Bi), określonych w zaskarżonej decyzji i w wyniku tego uchybienia błędne ustalenie, że nieruchomości te - grunty i budynki kwalifikują się do uznania ich za budynki i grunty pozostałe bądź związane z działalnością gospodarczą, podczas gdy przez cały 2010 r. były związane z działalnością rolniczą, a co z tym się wiąże zastosowanie nieprawidłowych zawyżonych stawek podatku, podczas gdy te nieruchomości jako związane wyłącznie z działalnością rolniczą nie podlegają opodatkowaniu i w rezultacie zawyżenie podatku ustalonego zaskarżoną decyzją o kwotę [...] zł.

II. naruszenie prawa materialnego:

1. art. 7 ust. 4 lit. b u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie, a to w związku z nieuwzględnieniem okoliczności faktycznych wynikających z dowodów przeprowadzonych w toku postępowania, wskazujących na rolnicze przeznaczenie i wykorzystywanie w 2010 r. gruntów określonych jako grunty pozostałe "Bi" oraz położonych na nich budynków (o pow. [...] m2) i w rezultacie uzasadniających obalenie domniemania, o którym mowa w art. 194 O.p. i art. 76 k.p.a.;

2. naruszenie art. 7a ust. 1 - 2 u.p.o.l. poprzez oparcie się wyłącznie na ewidencji gruntów i budynków, w powiązaniu z naruszeniem art. 1a ust. 2 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą z pominięciem pozostałych okoliczności faktycznych i dokumentów i, w tym także statusu skarżącej i innej dokumentacji będącej w posiadaniu między innymi organu podatkowego, wskazanej zwłaszcza w art. 7a ust. 2 u.p.o.l. (ewidencja podatkowa).

3. naruszenie art. 2 ust. 1 u.p.o.l. poprzez jego zastosowanie do gruntów i budynków, co do których zastosowane powinny zostać przepisy przewidujące zwolnienie od podatku, a to w związku z ich faktycznym rolniczym wykorzystywaniem w roku 2010 r.

Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa.

Pełnomocnik skarżącej wskazał, że organ podatkowy określił skarżącej zobowiązanie z tytułu podatku od będących jej własnością nieruchomości za 2010 r. w kwocie [...] zł, podczas gdy podatek uiszczany na podstawie deklaracji skarżącej wynosił [...] zł, a zatem przedmiotem zaskarżenia jest zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł. Różnica między tymi kwotami podatku wynika z zakwalifikowania przez organ podatkowy kwestionowanej części użytkowanych rolniczo gruntów i budynków do gruntów i budynków pozostałych jak też do budynków stricte gospodarczych, a co z tym się wiąże uznanie tychże nieruchomości odpowiednio za podlegające opodatkowaniu jako grunty i budynki pozostałe bądź jako związane z działalnością gospodarczą. Po uzyskaniu wiedzy o przekwalifikowaniu gruntów skarżąca złożyła wniosek o zmianę ich kwalifikacji i wyniku tego postępowania w dniu 3 stycznia 2014 r., otrzymała decyzję zatwierdzającą zmianę klasyfikacji gruntów na rolne.

Uzasadniając postawione zarzuty pełnomocnik skarżącej wskazał, że postępowanie podatkowe winno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a organy podatkowe obowiązane są w toku postępowania podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 121 O.p.). Zasady te zostały naruszone w niniejszym postępowaniu przez to, że organ podatkowy uznając dane wynikające z ewidencji gruntów za wyłącznie wiążące - nie poczynił w oparciu o wnioskowane dowody ustaleń odnośnie faktycznego sposobu korzystania z gruntów i budynków, o których mowa w zaskarżonej decyzji ani też decyzji nie uzasadnił w sposób określony w 210 § 4 O.p.

Pełnomocnik skarżącej podniósł, że organ odwoławczy pomimo niekwestionowania przez organ pierwszej instancji rolniczego wykorzystywania gruntów także oparł się wyłącznie na przeznaczeniu nieruchomości wynikającym z ewidencji gruntów, podczas gdy z okoliczności ustalonych i przyznanych przez organ pierwszej instancji wynika, że zarówno grunty jak budynki na nich położone są faktycznie wykorzystywane rolniczo. Skoro zatem zostały poczynione przez organ podatkowy ustalenia o rolniczym przeznaczeniu budynków i gruntów to jest to okoliczność wystarczająca do stwierdzenia, że nieruchomości te nie powinny podlegać podatkowi od nieruchomości, bowiem poprzez dokonanie ustaleń odmiennych od klasyfikacji ewidencyjnej zostało obalone domniemanie z art. 194 O.p. wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a zatem decydujące znaczenie dla określenia braku podstaw do opodatkowania takich nieruchomości, winno mieć ich rolnicze przeznaczenie.

Pełnomocnik skarżącej zakwestionował stanowisko organu odwoławczego, że budynki o powierzchni [...] m2 nie mogą korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., gdyż nie znajdują się na gruncie oznaczonym w ewidencji gruntów jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, a tym samym nie znajdują się na gruncie gospodarstwa rolnego. Jego zdaniem o charakterze prawnym gruntów i budynków winien decydować faktyczny sposób korzystania z nich, a nie wynikające z ewidencji przeznaczenie gruntów, na których są usytuowane te budynki. Natomiast analizowane grunty "Bi" i położone na nich budynki są de facto użytkowane rolniczo.

Dalej pełnomocnik skarżącej wywodził, że nie jest co do zasady prawidłowe stanowisko SKO, że nie jest dopuszczalne podważanie danych wynikających z treści dokumentu urzędowego, jakim jest ewidencja gruntów i budynków, a tym samym między innymi dokonanie innych ustaleń odnośnie wykorzystywania gruntów i budynków, niż przyjęte w zaskarżonej decyzji. Podatnik jest uprawniony do obalenia domniemania prawnego dotyczącego przeznaczenia nieruchomości, wynikającego z ewidencji gruntów i budynków, nie można wszakże zgodzić się ze stanowiskiem, że treść wspomnianej ewidencji ma charakter niepodważalny, a co z tym się wiąże, że nie może być obalone przez przeprowadzenie dowodu co do okoliczności przeciwnych niż z niej wynikających. Taki pogląd wyraził między innymi Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. II FPS 2/13.

Dla uzasadnienia swojego stanowiska autor skargi przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1499/07, w którym Sąd stwierdził, że "co do zasady użytki rolne nie podlegają podatkowi od nieruchomości (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.). Wyjątkiem od tej zasady są grunty zaklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. W tym przypadku ustawodawca posłużył się zatem innym określeniem niż użyte w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Nie można zatem dokonując wykładni językowej i przyjmując działanie ustawodawcy racjonalnie uznać, iż pojęcie użytku rolnego zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej jest tożsame z pojęciem gruntu związanego z działalnością gospodarczą. (por. także wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 czerwca 1999 r., sygn. akt I

SA/Łd 196/98; Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 2457/98; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku: z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 247/11 i sygn. akt I SA/Gd 246/11; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt I SA/Go 436/12).

Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania pełnomocnik skarżącej wskazał, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2632/10, "na gruncie postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości oznacza to, iż organ podatkowy nie jest bezwzględnie związany zapisami widniejącymi w dokumencie urzędowym, jaki stanowi ewidencja gruntów i budynków, zwłaszcza gdy nie odzwierciedlają one rzeczywistego stanu faktycznego. Przyjęcie przeciwnego założenia oznaczałoby stosowanie na gruncie tego postępowania zasady prawdy formalnej, czyli naruszenie art. 122 O.p. Domniemanie prawdziwości danych ujawnionych w dokumentach urzędowych nie ma charakteru domniemań niewzruszalnych, co wynika wprost z art. 194 § 3 O.p., który dopuszcza przeprowadzenie przeciw dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego. Za taką interpretację przepisów prawa podatkowego coraz częściej opowiada się orzecznictwo sądowe".

Skoro zatem istnieje możliwość skutecznego obalenia domniemania danych wynikających z dokumentu urzędowego - ewidencji gruntów, a w niniejszej sprawie, zdaniem skarżącej wykazała ona, że grunty sklasyfikowane jako inwestycyjne, a faktycznie wykorzystywane były rolniczo, a tym samym podlegały zwolnieniu od podatku od nieruchomości, to zasadne są zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania przepisów prawa procesowego i podatkowego powołane w petitum skargi.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. SKO podkreśliło, że w niniejszej sprawie klasyfikacja gruntów wpływa w zasadniczy sposób na opodatkowanie budynków posadowionych na tych gruntach i wskazało podstawy prawne do takiego stanowiska oraz potwierdziło jego przyjęcie w wielu orzeczeniach sądowych. Fakt rolniczego wykorzystania gruntów (niekwestionowany przez organy podatkowe) nie wystarczy do zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b u.p.o.l. wobec budynków, a przepis ten przewiduje więcej warunków zastosowania tego zwolnienia. Stąd powołane w skardze wyroki, odnoszące się tylko do sposobu wykorzystania budynku nie skłaniają do zmiany stanowiska w tej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana

z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej zawarte zasługiwały na uwzględnienie.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia wskazanych kryteriów, Sąd stwierdził, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zastosowana przez organy stawka podatkowa w podatku od nieruchomości w odniesieniu do gruntów i budynków będących własnością skarżącej.

Niemniej zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie sporu wymaga odwołania się do okoliczności, które są poza sporem i winny mieć wpływ na rozstrzygnięcie organów podatkowych. Z materiału zgromadzonego przez organy podatkowe wynika, że:

1. po pierwsze, sporne grunty były użytkami rolnymi do 2007 r., kiedy to Starosta B. działając z urzędu zmienił ich klasyfikację na "Bi";

2. po drugie, grunty te wykorzystywane były zarówno przed zmianą, jak i po zmianie do celów rolniczych, jako głównego przedmiotu działalności skarżącej;

3. po trzecie skarżąca z chwilą podjęcia wiadomości o dokonanej z urzędu zmianie podjęła działania w wyniku, których Starosta B. decyzją z dnia [...] r., nr [...], zmienił klasyfikację spornych gruntów na "użytki rolne".

Należy także mieć na uwadze pismo Starosty B. z dnia 26 listopada

2014 r., nr [...], w którym organ ten stwierdził, że nie podlega jego ocenie rzeczywiste wykorzystanie gruntów w latach 2009 – 2014 oraz, że art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie przewiduje "korekty" modernizacji ewidencji gruntów i budynków". Istotną też okolicznością jest fakt, że organ podatkowy pierwszej instancji nie podważył faktycznego wykorzystania gruntów dla celów produkcji rolnej, jednakże powołując się na art. 2 ust. 1 pkt 1 i art. 2 ust. 2 u.p.o.l. przyjął, że skoro grunty te zostały przekwalifikowane na grunty o charakterze "Bi" to podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości a to z tej przyczyny, że ewidencja gruntów i budynków stanowi zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę wymiaru podatków, a to oznacza, że w postępowaniu podatkowym nie jest możliwe podważenie jej mocy dowodowej.

Sąd orzekający w pełni akceptuje wywody tut. Sądu zawarte w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 829/15, dotyczącej tej samej strony skarżącej i podatku od nieruchomości za wcześniejszy rok 2009. Stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy jest bowiem analogiczny jak w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 829/15, wyrok w tej sprawie jest już prawomocny. Dlatego też Sąd posłuży się argumentacją zawartą w uzasadnieniu wyroku w powyższej sprawie, którą w całości podziela.

Rozstrzygając zaistniały spór należy zaakcentować, że co do zasady rację mają organy podatkowe, że zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 520, dalej: p.g.k), dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji (por. m.in. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09 oraz uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13).

Oznacza to, że o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Niemiej jednak, domniemanie zgodności z prawdą dowodu, jaki stanowi wypis z ewidencji gruntów i budynków, jest domniemaniem wzruszalnym. Przeciwko treści takiego dokumentu mogą być przeprowadzone dowody przeciwne, zgodnie z treścią art. 194 § 3 O.p. Jak słusznie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 560/13, którego pogląd Sąd rozpoznający niniejszą sprawę również podziela, dokument urzędowy, o jakim stanowi art. 194 § 1 O.p., nie jest dowodem niepodważalnym. Zarzut niezgodności z prawdą dokumentu urzędowego (narratywnego - czyli zawierającego oświadczenie wiedzy) może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi. Przepisy Ordynacji podatkowej nie wprowadzają żadnych ograniczeń w odniesieniu do środków dowodowych, które organ orzekający może dopuścić w celu obalenia mocy dowodowej dokumentów urzędowych. Wzruszenie domniemania wynikającego z art. 194 § 1 O.p. oznacza, że dokument urzędowy jest odtąd traktowany tak jak dokument prywatny, a zatem jego treść podlega swobodnej ocenie.

W rozpoznawanej sprawie, zmiana danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków miała istotną rolę na podjęte przez organy rozstrzygnięcia, co podkreślono także w skardze, w której skarżąca zarzuciła, że organy podatkowe winny uwzględnić bezsporny fakt, że grunty te w 2010 r. wykorzystywane były rolniczo i stanowiły użytki rolne. Zasadność stanowiska skarżącej potwierdza zmiana dokonana przez organ geodezyjny na jej wniosek i przywrócenie w ewidencji poprzedniego charakteru gruntów. To, że nie dokonano zmiany wstecz, wynikało wyłącznie z brzmienia art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który nie przewiduje korekty dokonanej uprzednio modernizacji ewidencji gruntów i budynków.

W świetle powyższego w sytuacji, gdy skarżąca w odwołaniu kwestionowała prawidłowość dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków, organ odwoławczy winien odnieść się do powyższych zarzutów i wyjaśnić ten istotny w ocenie Sądu wątek sprawy. Organ odwoławczy kwestii tej w ogóle nie rozważył, zupełnie pominął okoliczności podnoszone przez skarżącą ograniczając się do stwierdzenia, że na podstawie art. 21 ust. 1 p.g.k., dane z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków.

Zauważyć należy, że z dowodów przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji wynika, że skarżąca nie miała wiedzy o dokonanych zmianach a w złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości za 2010 r. ujęła dane zgodne z własną wiedzą. Twierdzenie to znajduje również potwierdzenie w piśmie z dnia 14 listopada 2014., nr [...], skierowanym przez organ pierwszej instancji do Starostwa Powiatowego w B., gdzie organ sformułował m.in. pytanie, "czy grunt ten w rzeczywistości winien być sklasyfikowany jako "Bi". Tak sformułowane pytanie świadczy o tym, że sam organ pierwszej instancji mając wiedzę o sposobie wykorzystania gruntów powziął wątpliwość, co do zasadności zmiany kwalifikacji gruntów. O zasadności twierdzenia skarżącej bezspornie z kolei świadczy przekwalifikowanie spornych gruntów w 2014 r. na użytki rolne. W ocenie Sądu okoliczności te winny zostać uwzględnione przez organy podatkowe, gdyż opisana powyżej sytuacja ma charakter wyjątkowy/szczególny a to zobowiązywało organy do oceny całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Zdaniem Sądu słuszne jest stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym, że wbrew wskazanym w stosownej procedurze administracyjnej przesłankom do zmiany klasyfikacji w ewidencji, tak aby była ona zgodna ze stanem rzeczywistym, organy ewidencyjne nie dokonały właściwej zmiany, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć swoje rozstrzygnięcie w oparciu o prawdę obiektywną (art. 122 O.p). Przeciwna wykładnia systemowa ww. przepisów prawa prowadziłaby do zbytniego formalizmu, który godziłby nie tylko w zasadę prawdy obiektywnej, ale także w zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie można bowiem przyjąć, że ze względu na silnie formalistyczną wykładnię art. 21 p.g.k. ograniczenia może doznać fundamentalna dla postępowania podatkowego zasada prawdy obiektywnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2632/10).

Dokonując z urzędu oraz w aspekcie wniosków i zarzutów skargi kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdza, że w ustalaniu zasadniczej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii (charakteru spornych gruntów) naruszono podstawowe zasady regulujące postępowanie podatkowe. Przede wszystkim naruszono zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 122 O.p., która nakazuje organom podatkowym podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

Również Sąd orzekający podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 560/13, że przepis art. 21 ust. 1 p.g.k., nie stanowi o braku potrzeby przeprowadzenia postępowania podatkowego i dokonania przez organ podatkowy własnych ustaleń co do treści zapisów, zamieszczonych w ewidencji, zwłaszcza w sytuacji, gdy istnieją podstawy do ich negowania. Takie natomiast, zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie miały miejsce. Wyjaśnienia wymaga przede wszystkim ustalenie charakteru (funkcji) jaką w 2010 r. spełniały sporne grunty. Organ podatkowy, by w pełni zrealizować zasadę prawdy obiektywnej i wykonać obowiązek ustalenia stanu faktycznego, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, nie może ograniczać postępowania dowodowego jedynie do zapisów zawartych w ewidencji.

Zdaniem Sądu, trafnie podkreślono w powołanym wyżej wyroku z dnia 18 października 2013 r., że nie może być tak w demokratycznym państwie prawa, że formalistyczne zastosowanie przepisu art. 21 ust. 1 p.g.k. miałoby doprowadzić do akceptacji stanu rzeczy niezgodnego z rzeczywistością. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, organ w zaskarżonej decyzji nie podjął wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czy naruszył art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 O.p.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem uwag poczynionych powyżej. Przede wszystkim organ ustali sposób wykorzystania spornych gruntów w 2010 r. Ustalenie powyższe będzie miało wpływ nie tylko na sposób opodatkowania gruntów, ale także na opodatkowanie posadowionych na nich budynków.

Natomiast zarzuty naruszenia prawa materialnego jako przedwczesne nie mogły zostać rozpoznane, gdyż tylko właściwe ustalenie stanu faktycznego może stanowić o subsumpcji przepisów prawa materialnego.

Powyższe naruszenie prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Na koniec Sąd zauważa, że w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe stosowały przepisy Ordynacji podatkowej, a nie kodeksu postępowania administracyjnego. Strona skarżąca powinna zatem w oparciu o te przepisy formułować zarzuty naruszania prawa procesowego.

Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 3.299 zł, na które składa się uiszczony wpis sądowy w kwocie 882 zł, opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w kwocie 2.400 zł, określone § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 490). Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz.1804), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. stanowi w § 21, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.