Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 546/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.) Protokolant Referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2007r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. Haliny Pełki sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r. Nr [...]


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. Prokurator Rejonowy w T., działając w oparciu o art. 182 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 160, poz. 1086 ze zm.) wystąpił do Prezydenta Miasta P. o wszczęcie postępowania administracyjnego, mającego na celu stwierdzenie na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przez P. P..

W uzasadnieniu wniosku podano, iż w toku postępowania karnego zaistniała wątpliwość co do poczytalności P. P., w związku z czym poddano go badaniom sądowo-psychiatrycznym. W ramach tej diagnostyki biegli rozpoznali u strony objawy [...]. Na dowód wskazanych okoliczności do akt przesłanych Prezydentowi Miasta P. dołączono wyciąg z akt karnych [...] zawierający protokoły zeznań przesłuchanych w sprawie świadków oraz opinię biegłych psychiatrów wydaną w dniu [...]r. Dalej Prokurator Rejonowy w T. podał, iż z ustaleń Prokuratury wynika, iż P. P. posiada prawo jazdy kategorii A, B, C, E, wydane w dniu [...]r., a także wyjaśnił, że Prokuratura w oparciu o art. 182 k.pa. i art. 24 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. Nr 147 z 2002 r., poz. 1231 ze zm.) wystąpiła do Gminnej Komisji ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w P. z wnioskiem o zobowiązanie P. P. do poddania się leczeniu odwykowemu. Reasumując Prokurator Rejonowy w T. wskazał, iż stwierdzony przez biegłych psychiatrów stan psychiczny P. P. może wskazywać na zaistnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a zatem zasadne jest, w świetle art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, skierowanie P. P. na badania lekarskie, gdyż nasuwają się uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia warunkującego, w myśl art. 87 ustawy Prawo o ruchu drogowym, posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami.

Z protokołu przesłuchania strony z dnia [...]r. przed organem I instancji wynika, że P. P. wyraził zgodę na poddanie się badaniom lekarskim w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S..

W dniu [...] r. organ I instancji wydał decyzję o skierowaniu P. P. na badania lekarskie z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów (w załączeniu przekazano właściwej jednostce medycznej opinię sądowo-psychiatryczną).

W odwołaniu od tej decyzji P. P. podał, iż nigdy nie był alkoholikiem, posiada prawo jazdy od [...]r. i w tym okresie nie uczestniczył w żadnej poważnej kolizji (miał tylko jedną "stłuczkę"), a leczenie [...] przynosi pozytywne efekty. Odwołujący się podał także, iż przedmiotowa sprawa jest przejawem działania jego żony, która po kilkudziesięciu latach małżeństwa chce pogrążyć męża.

Powyższe odwołanie zostało uwzględnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., które decyzją z dnia [...]r. uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał w szczególności, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie zachodzi podstawa do skierowania strony na przedmiotowe badania lekarskie. Decyzję organu I instancji oparto bowiem wyłącznie o wniosek Prokuratury Rejonowej w T. oraz załączonej do niego opinii sądowo-psychiatrycznej, z której wynika jedynie, iż u P. P. rozpoznano [...]. Postawiona przez biegłych diagnoza nie wskazuje w sposób jednoznaczny, jak wymaga tego przepis § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. nr 2, poz. 15), że zaistniały zastrzeżenia mogące powodować niezdolność badanego do prowadzenia pojazdów. Organ odwoławczy podkreślił, że wspomniany przepis wymaga powzięcia przez właściwy organ informacji, która jednoznacznie wskazuje na zastrzeżenia, a nie tylko na możliwość ich występowania. Przywołano także Słownik języka polskiego, w którym "zastrzeżenie" tłumaczy się jako "uwagę wyrażającą krytykę, wątpliwość dotyczącą jakiegoś szczegółu, słabą stronę czegoś mimo ogólnej oceny pozytywnej".

W konkluzji uzasadnienia decyzji organu odwoławczego zobowiązano organ I instancji do ustalenia wystąpienia przesłanki skierowania P. P. na badania lekarskie i stosownie do poczynionych ustaleń - wydania decyzji co do istoty sprawy (nakładającej obowiązek poddania się przedmiotowym badaniom) lub umorzenia postępowanie w sprawie.

W wykonaniu zaleceń organu odwoławczego organ I instancji wystąpił do Prokuratury Rejonowej w T. o uzupełnienie materiału dowodowego dotyczącego stanu zdrowia P. ., zgodnie ze wskazaniami zawartymi w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r.

W odpowiedzi na to pismo Prokuratur Rejonowy w T. wskazał, że celem wniosku z dnia [...] r. było ustalenie okoliczności, o których mowa w decyzji organu odwoławczego z dnia [...] r. i podał, że w toku czynności prowadzonych przez Prokuraturę nie ustalono okoliczności innych niż wskazane we wniosku z dnia [...]r.

W tym stanie rzeczy organ I instancji decyzją z dnia [...]r. umorzył postępowanie wszczęte na wniosek Prokuratury Rejonowej w T. w sprawie skierowania P. P. na badania lekarskie stwierdzające istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano jedynie, że organ I instancji zwrócił się do Prokuratury Rejonowej o uzupełnienie materiału dowodowego, jednakże w odpowiedzi na to żądanie nie przedstawiono żadnych dodatkowych danych dotyczących stanu zdrowia P. P..

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Prokurator Rejonowy w T., który podniósł na wstępie, że tok rozumowania przyjęty przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w decyzji z dnia [...]r. wyklucza de facto zastosowanie trybu skierowania na badania lekarskie stwierdzające istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Dalej stwierdzono, że § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami zobowiązuje Prezydenta Miasta P., który powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia P. P., mogących powodować jego niezdolność do prowadzenia pojazdów, do podjęcia konkretnych działań. Zaakcentowano także, iż odpis opinii biegłych psychiatrów, którzy badali P. P. w toku postępowania karnego potwierdza istnienie u badanego dolegliwości psychicznych, a protokoły zeznań świadków zawierają informację, że nadużywa on alkoholu, pod wpływem którego dopuszcza się przemocy na osobie żony. W tym stanie rzeczy Prokurator Rejonowy w T. wskazał, że wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej obliguje organy administracji do podjęcia wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a realizacja tego obowiązku sprowadza się w niniejszej sprawie przede wszystkim do wszechstronnej analizy opinii biegłych psychiatrów oraz zeznań świadków złożonych w toku postępowania karnego.

Dalej Prokurator Rejonowy w T. zanegował twierdzenie organu odwoławczego, że stwierdzony u P. P. przez biegłych psychiatrów [...] nie może wzbudzić przekonania, że stan zdrowia badanego wskazuje na zastrzeżenia co do zdolności tej osoby do prowadzenia pojazdów. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w T. wskazał, że kierując do Prezydenta Miasta P. wniosek z dnia [...] r. "dał wyraz krytyce", podnosząc, że "słaba strona czegoś" to wynik badań psychiatrycznych P. P. i dane na jego temat ujawnione w zeznaniach świadków. W ocenie odwołującego się wskazana weryfikacja owych "zastrzeżeń" stanowi istotę działania starosty, gdyż w przeciwnym razie należałoby uznać, że dany podmiot, przed zawiadomieniem właściwego organu o zastrzeżeniach w stanie zdrowia konkretnej osoby dokona ich weryfikacji z udziałem biegłych, a starosta automatycznie uwzględni tak rzetelnie umotywowany wniosek i zadecyduje o przeprowadzeniu ponownych badań. W konkluzji odwołania Prokurator Rejonowy w T. skonstatował, że ostatecznym celem analizowanej regulacji jest odebranie uprawnień do kierowania pojazdami tym osobom, których stan zdrowia wyklucza ich prawidłowe wykonywanie. Weryfikacja owych zastrzeżeń, udokumentowanych poprzez ustalenia poczynione w ramach postępowania karnego, może zaś nastąpić wyłącznie w drodze specjalistycznych badań.

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zanegował zaprezentowany w odwołaniu pogląd, iż wyłącznie specjalistyczne badania mogą dać odpowiedź czy istnieją zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia konkretnej osoby, nakazujące pozbawić ją uprawnień do kierowania pojazdami. Organ II instancji wskazał także, iż to właśnie organ administracji zobowiązany jest ocenić czy otrzymane informacje mogą stanowić podstawę skierowania strony na badania lekarskie. Skoro zatem w niniejszej sprawie nie zostało udowodnione, iż schorzenie rozpoznane podczas badania sądowo-psychiatrycznego może być przeciwwskazaniem do kierowania pojazdami to zasadne było umorzenie postępowania.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Prokurator Rejonowy w T. podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art.122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 2 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami poprzez ich błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, iż podniesiona przez Prokuratora Rejonowego w T. okoliczność ujawnienia u kierującego P. P. objawów [...] nie stanowi wiarygodnej informacji o zaistnieniu zastrzeżeń w jego stanie zdrowia dla wykonywania uprawnień do kierowania pojazdami, co stanowiło przesłankę umorzenia postępowania w niniejszej sprawie. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania – art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dowolne przyjęcie, że okoliczności wskazane we wniosku Prokuratora Rejonowego w T. z dnia [...] r. są niewystarczające i nie stanowią wiarygodnej informacji, obligującej organ I instancji do wydania decyzji o skierowaniu P. P. na badania lekarskie w celu zweryfikowania jego zdolności psychofizycznych do prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi stwierdzono, iż wniosek Prokuratora Rejonowego w T. z dnia [...]r. wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, iż zdaniem wnioskodawcy "nasuwają się uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia warunkującego korzystanie z uprawnień do kierowania pojazdami". Stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym rozpoznany u P. P. przez biegłych [...] nie stanowi zastrzeżeń co do zdolności tej osoby do bezpiecznego kierowania pojazdami mechanicznymi, dowodzi, w ocenie skarżącego, (iż z naruszeniem obowiązku wynikającego z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego), nie przeprowadzono wnikliwej analizy przedłożonej opinii biegłych psychiatrów oraz zeznań świadków złożonych w ramach postępowania karnego.

Skarżący odniósł się również do przedstawionej przez organ odwoławczy wykładni pojęcia "zastrzeżenie" (którą w oparciu o Słownik języka polskiego wytłumaczono jako "uwagę wyrażającą krytykę", "słabą stronę czegoś") i wskazał, że wnioskując o skierowanie P. P. na badania lekarskie, "dał wyraz krytyce" podnosząc, iż "słabą stronę" stanowi wynik badania psychiatrycznego oraz informacje ujawnione przez świadków. Weryfikacja wskazanych we wniosku zastrzeżeń stanowi, w ocenie skarżącego, ratio legis analizowanej instytucji, gdyż w przeciwnym razie należało by uznać, że wnioskodawca przed złożeniem wniosku ustali, z udziałem biegłych, w jaki sposób rozpoznana jednostka chorobowa wpływa na umiejętność kierowania pojazdami i dopiero tak udokumentowany wniosek skieruje do organu administracji (nadmienić należy, iż Prokuratura nie posiada, w zakresie inspirowania postępowań administracyjnych, kompetencji do kierowania osób na badania lekarskie).

Prokurator Rejonowy w T. stwierdził dalej, iż we wniosku wykazał owe zastrzeżenia w oparciu o ustalenia postępowania karnego, zaś ich weryfikacja może nastąpić wyłącznie poprzez specjalistyczne badania. Na poparcie tej tezy skarżący przywołał orzeczenie NSA z dnia 23 listopada 2004 r.(sygn. akt OSK 900/04), w którym potwierdzono, że "pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest "inną informacją" w rozumieniu przepisów ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarski Morskiej z dnia 19 października 1999 r. w sprawie skierowania na badania lekarskie przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowana pojazdami (Dz.U. Nr 88, poz. 994) i zauważył, że zastąpienie "innej informacji wskazującej na występowanie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami" (wymienionej w nieobowiązującym już rozporządzeniu) "wiarygodną informacją o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów" nie wyłącza aktualności tego orzeczenia. W przywołanym orzeczeniu NSA stwierdził także, iż informacją wskazującą na występowanie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami może być niewątpliwie informacja pochodząca od organu państwowego, wydana w zakresie właściwości tego organu. Skarżący stwierdził zatem, za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że skierowanie strony na przedmiotowe badania lekarskie pozostawione jest w dyspozycji starosty; do tego organu należy także rozstrzygnięcie, czy otrzymana w konkretnym przypadku informacja może stanowić podstawę skierowania na badania. Zauważyć przy tym należy, że przepisy nie precyzują w żaden sposób formy tej informacji i podmiotu, od którego powinna ona pochodzić.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego skarżący wskazał, iż żądanie od Prokuratory przedłożenia dalszych dowodów, tj. dokumentów dotyczących stanu zdrowia P. P. było istotnym uchybieniem procesowym, stanowiącym wyraźne naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów.

Strona skarżąca podniosła także, iż nie bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje treść, określającego minimalne normy kondycji fizycznej i psychicznej do kierowania pojazdami o napędzie silnikowym, załącznika III do dyrektywy Rady Europy 96/4/WE z dnia 23 lipca 1996 r. zmieniającej dyrektywę 91/439/EWG w sprawie praw jazdy (Dz.U. EE.L96.235.1). Wskazano w nim (pkt 13), że zaburzenia psychiczne, wrodzone lub spowodowane urazem albo operacją neurochirurgiczną, poważnymi problemami związanymi z zachowaniem się lub zaburzeniami osobowości prowadzącymi do poważnego osłabienia rozsądku, zachowania, czy umiejętności dostosowania się, winny być należycie rozważone przez właściwy organ medyczny, z uwagi na istnienie dodatkowego ryzyka i zagrożenia w przypadku kierowania pojazdami przez osoby z w/w grupy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, akcentując, że w niniejszej sprawie nie zostało udowodnione, iż schorzenie stwierdzone u P. P. w ramach badania sądowo-psychiatrycznego może być przeciwwskazaniem do kierowania pojazdami czy też wpływać na ich bezpieczne prowadzenie, a zatem umorzenie postępowania było zasadne. Wobec tej argumentacji organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta P. wydana została z naruszeniem prawa.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Obejmuje ona zarówno przestrzeganie przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych.

Jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne badają przede wszystkim czy kwestionowane decyzje wydane w toku postępowania administracyjnego nie uchybiają przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisom prawa procesowego w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa – sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje również kontrolę, czy zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji publicznej nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną skutkującą ich nieważnością, a więc czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

Istotę sporu stanowi w niniejszej sprawie przede wszystkim rozstrzygnięcie czy organ I instancji, który umorzył postępowanie w sprawie skierowania P. P. na badanie lekarskie w celu ustalenia czy jego stan zdrowia zezwala na prowadzenie pojazdów mechanicznych, powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność tej osoby do prowadzenia pojazdów.

Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 160, poz. 1086 ze zm.) badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U Nr 2, poz.150) stanowi, że starosta może również skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów.

Kierowanie na przedmiotowe badania lekarskie nie może mieć zatem cech dowolności, jednakże podkreślić należy, iż wskazany przepis rozporządzenia obliguje starostę do każdorazowego zbadania czy zachodzą okoliczności uprawdopodobniające istnienie u osoby, której dotyczy wiarygodna informacja, stanów chorobowych, wpływających na zdolność psychofizyczną do kierowania pojazdami (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 79/05, LEX nr 191003)

Oznacza to, iż wspomniana wiarygodna informacja inicjuje postępowanie wyjaśniające, w toku którego organ I instancji jest zobowiązany ustalić (respektując zasady prowadzenia postępowania dowodowego określone w Kodeksie postępowania administracyjnego) czy bezpieczeństwo ruchu drogowego wymaga, aby konkretną osobę skierować na badania lekarskie mające potwierdzić jej zdolność psychofizyczną do kierowania pojazdami mechanicznymi lub wykazać, że z uwagi na stan zdrowia należy uniemożliwić jej uczestniczenie w ruchu drogowym w charakterze kierowcy. Skierowanie na przedmiotowe badania lekarskie lub umorzenie postępowania w sprawie może nastąpić dopiero po dokonaniu wspomnianych ustaleń.

Odnosząc powyższe spostrzeżenia do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zawiadomienie o potrzebie weryfikacji stanu zdrowia P. P. pod kątem jego zdolności do prowadzenia pojazdów pochodzi od Prokuratury Rejonowej, tj. organu, którego zadaniem, w myśl art. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (t.j. Dz.U. z 2006, nr 8, poz.26 ze zm.) jest strzeżenie praworządności. Dołączona do niego opinia sądowo-psychiatryczna została sporządzona przez biegłych psychiatrów, którzy złożyli stosowne przyrzeczenie, o którym mowa w art. 197 § 1 i § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) i podlegają odpowiedzialności karnej przewidzianej w art. 233 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. Nr 89, poz. 553 ze zm.).

W świetle przytoczonych okoliczności trudno uznać, iż wniosek Prokuratora Rejonowego w T. z dnia [...] r. nie spełnia kryteriów wiarygodnej informacji, o której mowa w § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.

Istnienie zastrzeżeń w stanie zdrowia w rozumieniu § 2 ust. 5 wspomnianego powyżej rozporządzenia oceniać należy przede wszystkim w kontekście aspektów, których istnienie lub brak ma stwierdzić uprawniony lekarz badający stan zdrowia danej osoby pod kątem jej zdolności do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Są one określone w § 4 ust. 1 tegoż rozporządzenia i wymienia się wśród nich m.in. zaburzenia psychiczne (pkt 6) oraz objawy wskazujące na uzależnienie od alkoholu lub jego nadużywanie (pkt 9).

Wobec powyższego twierdzenie organów obu instancji, iż nie zostały w niniejszej sprawie spełnione przesłanki skierowania P. P. w trybie § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania przez niego pojazdami uznać należy za przedwczesne.

W ocenie Sądu Prezydent Miasta P. zobowiązany był - wobec informacji otrzymanej od Prokuratury w T., zawierającej m.in. odpis opinii biegłych psychiatrów, którzy stwierdzili u badanego odchylenia od prawidłowego stanu psychicznego, a także podali, że opiniowany nadużywa alkoholu, zdarzają mu się ciągi alkoholowe, okresy, w których traci kontrolę nad piciem - dokonać weryfikacji zasadności skierowania P. P. na badania przeprowadzane przez lekarza uprawnionego do badania kierowców. Dokonanie tych ustaleń stanowi zadanie organu właściwego, który w ramach prowadzonego postępowania dowodowego zobowiązany jest (zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a.) podjąć wszelkie działania niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Respektowanie tych zasad wymaga wszechstronnych działań starosty; za niedopuszczalne uznać należy przerzucanie tych obowiązków na inny podmiot (w niniejszej sprawie bezpodstawnie oczekiwano, że wszystkie istotne dowody przedstawi Prokuratura Rejonowa w T.). Nie negując, że postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie mogło obejmować m.in. skierowanie pytania do Prokuratury czy Policji o dodatkowe istotne informacje o cechach psychofizycznych i stanie zdrowia P. P. (ujawnione nie tylko w ramach postępowania o przestępstwo z art. 207 § 1 kodeksu karnego, ale także dotyczące np. ewentualnych kolizji drogowych, w których uczestniczyła ta osoba), wskazać należy także przykładowo na możliwość zasięgnięcia informacji we właściwej gminnej komisji ds. rozwiązywania problemów alkoholowych, uzyskanie (w trybie art. 75 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a.) dodatkowej (dotyczącej zdolności badanego do prowadzenia pojazdów) opinii biegłych psychiatrów, którzy badali P. P. w [...]r.

Wobec powyższego podważyć należy stanowisko organu odwoławczego, który stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że tylko udowodnione zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia konkretnej osoby mogą stanowić przesłankę skierowania jej na badanie lekarskie w trybie § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Już bowiem uprawdopodobnienie, że stan psychofizyczny danej osoby może stanowić zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego zobowiązuje organ I instancji do skierowania takiej osoby na przedmiotowe badania. Niesłuszne jest zatem zarówno stanowisko organu odwoławczego, który twierdzi, że zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia konkretnej osoby muszą być udowodnione (i to w dodatku przez podmiot, który powiadamia o nich starostę), jak i pogląd strony skarżącej, która zauważa w skardze, iż wszelkie zastrzeżeniach dotyczące stanu zdrowia kierowcy mogą być zweryfikowane wyłącznie poprzez specjalistyczne badania lekarskie.

Jak więc wykazano powyżej rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania wszczętego w związku z otrzymaniem zawiadomienia z Prokuratury Rejonowej w T. poprzedzone być musi przeprowadzeniem postępowania dowodowego, w ramach którego ustalone zostanie czy bezpieczeństwo ruchu drogowego wymaga skierowania P. P. (posiadającego prawo jazdy uprawniające do przewożenia osób i towarów) na badania mające na celu stwierdzenie czy jego stan zdrowia gwarantuje bezpieczne kierowane pojazdami mechanicznymi. Niewypełnienie tego wymogu stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co nakazuje uwzględnić skargę w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia w znacznej części, a zatem zasadne było zastosowanie art. 135 wymienionej ustawy i wyeliminowanie z obrotu prawnego nie tylko zaskarżonej decyzji, ale także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Przeprowadzając ponownie postępowanie wszczęte na wniosek Prokuratora Rejonowego w T. z dnia [...]r. organ uwzględni powyższe uwagi i ustali czy bezpieczeństwo ruchu drogowego wymaga – wobec stwierdzonego u P. P. w [...] r. przez biegłych psychiatrów [...] , a także uzależnienia od alkoholu, o którym mowa w opinii biegłych psychiatrów oraz w złożonych w toku postępowania karnego zeznaniach najbliższych P. P. - weryfikacji jego zdolności do prawidłowego prowadzenia pojazdów. W zależności od tych ustaleń właściwy organ wyda decyzję o skierowaniu P. P. na badania lekarskie w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym lub też umorzy postępowanie.