Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 267/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 3, 5 i 11, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 i 2, art. 64
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Jarosław Szaro Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji własnej naliczającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 680 zł /słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 267/18

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO lub Kolegium) z dnia [...] grudnia 2017 r.

nr [...] dotycząca zmiany decyzji o ponoszeniu przez osoby zobowiązane opłaty za pobyt K. S. w domu pomocy społecznej.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] maja 2013 r. ([...]) Prezydent Miasta [...]: w pkt 1) ustalił K. S. opłatę za pobyt w DPS w wysokości 70% osiąganych dochodów, tj. za kwiecień 2013 r. – 542,24 zł, natomiast od 1 maja 2013 r. - 1 084,49 zł miesięcznie; w pkt 2) ustalił M. S. – jako osobie zobowiązanej zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2b ustawy z dnia 12 marca 2004 r.

o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm., dalej: u.p.s.) – kwotę opłaty za pobyt mamy K. S. w DPS w wysokości 229,40 zł miesięcznie, zwalniając go jednocześnie z ponoszenia opłat w okresie do 31 marca 2014 r.;

w pkt 3) wskazał, że pozostałą kwotę, stanowiącą różnicę między średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca DPS a opłatą wnoszoną przez osoby zobowiązane, ponosi Gmina Miasto [...].

Decyzjami z dnia [...] kwietnia i [...] września 2016 r. oraz z [...] kwietnia 2017 r. Prezydent M. [...] dokonywał zmian pkt 1 decyzji z [...] maja 2013 r. odnośnie wysokości opłat za pobyt w DPS obciążających K. S.; ostatnią

z wymienionych ustalił tę opłatę od 1 marca 2017 r. w wysokości 1 563,47 zł miesięcznie, zwalniając ją jednocześnie częściowo z jej ponoszenia w okresie od

1 lipca 2016 r. do 30 czerwca 2017 r. do kwoty 1 084,49 zł miesięcznie; pozostałe zapisy decyzji z 27 maja 2013 r. nie ulegały zmianie.

Kolejną decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Prezydent M. [...] – działając na podstawie art. 104 ust. 2 i art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: K.p.a.) w związku z art. 106 ust. 1 i 5, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1-3, art. 61 ust. 1 i 2, art. 62 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 63 i art. 110 ust. 7 u.p.s. - dokonał zmiany własnej decyzji z 27 maja 2013 r. w ten sposób, że:

- jej pkt 1 (dotyczący opłat obciążających K. S.) pozostawił bez zmian,

- w pkt 2 ustalił A. H. od 1 lipca 2017 r. opłatę za pobyt K. S. w DPSw wysokości 250 zł miesięcznie;

- w pkt 3 ustalił S. S. od 1 lipca 2017 r. opłatę za pobyt K. S. w DPS w wysokości 250 zł miesięcznie;

- w pkt 4 ustalił J. S. od 1 lipca 2017 r. opłatę za pobyt K. S. w DPS w wysokości 1 200,53 zł miesięcznie;

- w pkt 5 odstąpił od ustalenia opłaty M. S. za pobyt K. S. w DPS;

- w pkt 6 odstąpił od ustalenia opłaty S. S. za pobyt K. S. w DPS.

W odwołaniu od tej decyzji J. S. wniósł o jej zmianę w całości

i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zwolnienie go od opłaty za pobyt K. S. w DPS w części przekraczającej kwotę 250 zł miesięcznie, ewentualnie uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że nie jest osobą kwalifikującą się do częściowego zwolnienia od opłaty za pobyt matki w DPS

w sytuacji, gdy przemawia za tym jego sytuacja finansowa i rodzinna.

Wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego i rażące naruszenie przepisów postępowania. Wg niego organ I instancji niezasadnie uznał, że A. H. jest osobą kwalifikującą się do zwolnienia częściowego od opłaty za pobyt

w DPS, skoro nie jest już osobą pozostającą w ciąży ani osobą samotnie wychowującą dziecko, przez co nie spełnia przesłanek do zwolnienia, co miało wpływ na wyliczenie kwoty obciążającej go opłaty.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. SKO działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu powołało się na treść art. 60 oraz art. 61 u.p.s. regulujące zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS, w tym kolejność osób obowiązanych do wnoszenia opłat, podkreślając, że dopiero w sytuacji gdy nie ma osób zobowiązanych lub nie mogą one ponosić opłat związanych z umieszczeniem określonej osoby w DPS, to na właściwej gminie spoczywa obowiązek ich ponoszenia.

Kolegium podzieliło ustalenia i ocenę materiału dowodowego dokonaną w sprawie przez organ I instancji. Wyjaśniło, że K. S. nie ponosi pełnej odpłatności za pobyt w DPS, lecz zgodnie z decyzją z [...] kwietnia 2017 r. w kwocie 1 563,47 zł. Podmiotami zobowiązanymi do ponoszenia opłaty za jej pobyt w DPS zgodnie

z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. są: A. H. (córka), J. S. (syn), S. S. (syn), M. S. (syn) i S. S. (syn). W związku z tym, że obowiązek ponoszenia opłaty przez te osoby zależy wyłącznie od ich sytuacji dochodowej (o czym stanowi art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s.), SKO wskazało, iż do ponoszenia opłaty nie kwalifikuje się S. S. oraz M. S. Odnośnie natomiast A. H., J. S. i S. S. ustalony stan faktyczny i prawny uzasadniał ustalenie opłat w wysokościach wskazanych w decyzji organu I instancji. Ocena sytuacji rodzinnej i dochodowej osób zobowiązanych do ponoszenia opłat znajduje odzwierciedlenie w treści tej decyzji.

W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo (z uwzględnieniem brzmienia art. 8 ust. 3 i 5 u.p.s.) ustalił dochód rodziny J. S., co wynika odpowiednio

z zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2017 r. o wysokości wynagrodzenia jego żony J. S. z tytułu zatrudnienia (wskazującego kwotę przychodu za miesiąc marzec 2017 r.) oraz zaświadczenia z Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2017 r. potwierdzającego wysokość uzyskanego przez niego w 2016 roku dochodu z działalności gospodarczej.

Końcowo SKO zauważyło, że kwestia zwolnienia z obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS a tym samym i argumenty odwołującego o zmianie sytuacji materialnej czy dochodowej (po wydaniu decyzji a podnoszone w odwołaniu) mogą być przedmiotem odrębnego postępowania, gdyż toczące się dotyczy jedynie ustalenia wysokości opłaty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Kolegium J. S. (zastępowany przez pełnomocnika - radcę prawnego) zarzucił naruszenie przepisów postępowania dające podstawę do stwierdzenia nieważności, a mianowicie art. 30 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 175 i art. 159 K.r.i.o. poprzez brak właściwej reprezentacji ubezwłasnowolnionej całkowicie K. S., z uwagi na konflikt interesów z jej opiekunem prawnym A. H., co powoduje, że decyzja dotknięta jest wadą nieważności – art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Skarżący wskazał także na naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego związany z pominięciem okoliczności urodzenia [...] sierpnia 2017 r. przez A. H. dziecka, co wpływa na jej sytuację dochodową, a w konsekwencji na ustaloną mu wysokość odpłatności za pobyt K. S.

w DPS. Wskazał na brak wykazania w uzasadnieniu decyzji podstawy prawnej dla ustalenia A. H. odpłatności w kwocie 250 zł w sytuacji, gdy kwalifikowała się ona do pełnej odpłatności. Zarzucił ponadto naruszenie art. 59 w zw. z art. 61

ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 lit. b u.p.s. poprzez wadliwe i arbitralne ustalenie wysokości odpłatności za pobyt w DPS w zakresie dotyczącym jego i A. H. oraz naruszenie art. 138 § 2 i 2a K.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu I instancji

i brak wskazania wytycznych co do wadliwej wykładni zastosowanych przepisów,

tj. art. 59 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 lit. b u.p.s.

Wobec tych zarzutów skarżący zawnioskował o stwierdzenie nieważności decyzji organu I i II instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Poddawszy kontroli we wskazanym zakresie zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2017 r. Sąd stwierdził, że skarga – zasadniczo z przyczyn w niej podniesionych - zasługuje na uwzględnienie. U przyczyn tego znalazło się stwierdzone naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.) które mogło mieć istotny wpływ na jego wynik z uwagi na brak wszechstronnego wyjaśnienia i uzasadnienia wszystkich kluczowych okoliczności sprawy, skutkiem czego było także uchybienie przepisowi art. 61 ust. 2 u.p.s. stanowiącym jedną z materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia.

Przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego było uaktualnienie kręgu osób obowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt K. S. w DPS oraz jej wysokości przypadającej na poszczególne osoby.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż Sąd nie podziela zaistnienia wywodzonej przez skarżącego przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji

w postaci braku właściwej reprezentacji w toku postępowania całkowicie ubezwłasnowolnionej K. S. Mimo że będąca jej opiekunem prawnym A. H. także jest stroną tego postępowania, obowiązujące przepisy u.p.s. w sposób szczegółowy regulują zasady ustalania i ponoszenia odpłatności zarówno przez osobę umieszczoną w DPS jak i inne, na które może być nałożony obowiązek ponoszenia opłaty. Dotyczy to także źródeł i wysokości dochodów poszczególnych osób, w którym to zakresie u.p.s. dokonuje wyraźnego rozróżnienia dochodu mieszkańca DPS od stanowiących podstawę naliczenia im opłaty dochodów innych osób zobowiązanych, nawet jeżeli w tym gronie znajduje się przedstawiciel ustawowy mieszkańca DPS.

Wynikającą z art. 60 ust. 1 u.p.s. zasadą jest odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca. Osoby obowiązane do ponoszenia tej odpłatności i ich kolejność określa art. 61 ust. 1 tej ustawy, stanowiący, że obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:

1) mieszkaniec domu,

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej

- przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli pełną odpłatność ponosi mieszkaniec domu.

Zasady partycypowania tych osób w ponoszeniu odpłatności ustalone zostały

w art. 61 ust. 2 u.p.s., wg którego opłatę za pobyt w dps wnoszą:

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu;

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej

- w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

Wynikająca z tych przepisów zasada kolejności oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w d.p.s. nie jest w stanie ponosić pełnych kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa kolejno na małżonku, zstępnych, wstępnych oraz na właściwej gminie.

W okolicznościach sprawy nie budzą zastrzeżeń ustalenia organów administracji, że w związku z brakiem pełnego pokrycia opłaty za pobyt w DPS

w dochodach K. S. (ustalonej względem niej na 70 % wysokości tych dochodów), w pierwszej kolejności obowiązani do jej ponoszenia w pozostałej części są jej zstępni w osobach dzieci: A. H., J. S., S. S., M. S. i S. S.. Prawidłowo zostało także ustalone, że z tego grona – z uwagi na brak spełnienia minimalnego kryterium dochodowego warunkującego możliwość nałożenia takiego obowiązku – wyłączony został M. S. i S. S. Nie budzi także zastrzeżeń dopuszczalność ustalenia wysokości opłaty dla S. S. na zadeklarowaną przez niego kwotę 250 zł miesięcznie, mimo że wyliczenie dokonane na podstawie dochodów jego i żony wskazywało na możliwość obciążenia go opłatą w wysokości 223,30 zł miesięcznie.

Kwestią sporną w sprawie pozostawało, czy organy prawidłowo ustaliły wysokość opłaty co do A. H. i skarżącego J. S. Dokonana przez Sąd ocena okoliczności faktycznych sprawy prowadzi do stwierdzenia, że zarówno organ I jak i II instancji dopuściły się w tym względzie uchybień.

Punktem wyjścia do ustalenia wysokości opłaty stanowi właściwe obliczenie ich dochodu i jego relacji do ustawowego kryterium dochodowego o jakim mowa

w art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b) u.p.s., wynoszącego 1 542 zł /osobę /miesiąc. Jak trafnie przyjął w wydanej decyzji Prezydent M. [...], obliczony stosownie do art. 8

ust. 3 i 11 u.p.s. dochód 2-osobowej rodziny A. H. (jej i męża) wyniósł

w lutym 2017 r. 6 741,52 zł miesięcznie, tj. 3 370,76 zł /osobę, przekraczając kryterium ustawowe o 1 828,76 zł, wobec czego – w sytuacji braku innych osób partycypujących w odpłatności - mogłaby być ona obciążona miesięczną opłatą za pobyt swej matki w DPS w maksymalnej wysokości 1 700,53 zł, stanowiącej różnicę między średnim miesięcznym kosztem utrzymania (3 264 zł) a kwotą opłaty ustaloną matce (1 563,47 zł).

Analogicznie w odniesieniu do J. S. prowadzącego gospodarstwo domowe wraz z żoną i dzieckiem, ustalony w myśl art. 8 ust. 3 i 5 u.p.s. miesięczny dochód rodziny w wysokości 15 142,42 zł dawał 5 047,47 zł /osobę, przekraczając kryterium ustawowe o 3 505,47 zł, co również kwalifikowało by go do ponoszenia miesięcznej opłaty w maksymalnej wysokości 1 700,53 zł.

W ocenie Sądu, całkowicie dowolne i pozbawione uzasadnienia było w tej sytuacji przyjęcie odnośnie tych osób zupełnie odmiennych i wzajemnie wykluczających się kryteriów ustalenia wysokości obciążających ich opłat, która w przypadku A. H. odpowiadała wysokości dobrowolnie zadeklarowanej przez nią kwoty

250 zł, zaś w przypadku J. S. – mimo także wyrażanej przez niego woli dobrowolnego ponoszenia opłaty w tej wysokości - stanowiła różnicę pomiędzy średnim miesięcznym kosztem utrzymania pensjonariusza (K. S.) w DPS oraz sumą wysokości opłat obciążających ją i wszystkie pozostałe osoby zobowiązane, tj. 1 200,53 zł.

Jako niezrozumiałe i nie znajdujące oparcia w obowiązujących przepisach należy ocenić stanowisko organu I instancji, który w stosunku do A. H. - uzasadniając wysokość ustalonej dla niej opłaty – powołał się na wykazane w wywiadzie środowiskowym okoliczności w postaci wysokości dochodu uzyskanego z kredytu i ciążę, "co realnie przełoży się na zmianę sytuacji dochodowej w najbliższym czasie". Gdyby bowiem zaakceptować taką argumentację jako odnoszącą się do skutków mających wystąpić w przyszłości, za całkowicie niekonsekwentne należałoby uznać stanowisko tego organu, który prawidłowo ustalając stanowiące punkt odniesienia do wyliczenia opłaty dla J. S. jego dochody z działalności gospodarczej za 2016 r., wywiódł jednocześnie brak podstaw do wzięcia pod uwagę analogicznego w skutkach pogorszenia się jego sytuacji dochodowej w okresie poprzedzającym wydanie decyzji spowodowanego stratą z działalności gospodarczej.

W uzasadnieniu decyzji organu I instancji w przypadku A. H. nie sposób przy tym także nie zauważyć wyraźnej rozbieżności powyższego stanowiska z równoczesnym prawidłowym wskazaniem co do konieczności doliczenia przy wyliczaniu jej dochodu środków pozyskanych w wyniku zaciągnięcia kredytu. Przy ustalaniu należnej od niej opłaty doszło zatem w ten sposób do faktycznego przyznania jej częściowego zwolnienia w tym zakresie, mimo że możliwość orzekania w ramach jednego postępowania o ustaleniu opłaty i zwolnieniu od niej została jednocześnie zasadnie zanegowana w odniesieniu do skarżącego J. S. Jakkolwiek również powiększenie się stanu osobowego rodziny stanowi okoliczność mającą wpływ na wyliczenie dochodu przypadającego na jej członka a w konsekwencji na wysokość opłaty osoby zobowiązanej za pobyt w DPS (o ile nawet nie na obowiązek jej ponoszenia), to określone skutki z tym związane mogą być wywodzone jedynie w sytuacji zaistnienia faktycznej zmiany w tym zakresie. W uzasadnieniu wydanej decyzji Prezydent M. [...] wskazał, że A. H. do dnia wydania decyzji nie zgłosiła zmiany struktury rodziny która wpływałaby na zmianę jej sytuacji dochodowej, niemniej w aktach administracyjnych sprawy tego organu znajduje się podpisana przez nią informacja z dołączoną kserokopią aktu urodzenia, z których wynika, że z dniem [...] sierpnia 2017 r. stan jej rodziny uległ zmianie w związku z urodzeniem córki, w związku z czym wnosi

o przeliczenie dochodu na osobę w gospodarstwie domowym. Informacja ta pozbawiona jest oznaczenia zarówno w postaci daty jej sporządzenia jak i złożenia bądź wpływu do organu, chociaż jej umieszczenie w aktach przed wydaną decyzją, ujęcie w karcie przeglądowej (poz. 7) oraz opatrzony datą sporządzenia [...] sierpnia 2017 r. odpis aktu urodzenia pośrednio wskazują, że znalazła się ona w posiadaniu tego organu przed wydaniem decyzji [...] sierpnia 2017 r.

Opisanych nieprawidłowości nie dostrzegło i nie usunęło rozpatrujące odwołanie J. S. SKO, prezentując stanowisko, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w DPS nie może jednocześnie dotyczyć kwestii rzutujących na możliwość zwolnienia strony z takiego obowiązku, nawet w sytuacji ujawnienia się przemawiających za tym okoliczności (postępowanie w przedmiocie zwolnienia w trybie art. 64 u.p.s. może być wszczęte jedynie wtedy, gdy określona opłata za pobyt w DPS została ustalona w sposób przewidziany przepisami prawa, tj. ustalająca ją decyzja stanie się ostateczna).

Podzielając stanowisko, że rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia z opłaty

- w całości lub w części - może zostać wydane dopiero w odrębnym postępowaniu, po ostatecznym określeniu wysokości opłaty za pobyt i zaistnieniu warunków określonych w art. 64 u.p.s. (m.in. wystąpienia uzasadnionych okoliczności, zwłaszcza długotrwałej choroby, bezrobocia, niepełnosprawności, śmierci członka rodziny, strat materialnych powstałych w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych, a także utrzymywanie się małżonków, zstępnych, wstępnych z jednego świadczenia lub wynagrodzenia) należy jednak zauważyć, że może być ono zaakceptowane wyłącznie w przypadku prawidłowego ustalenia opłaty, do czego

w opisanym zakresie ze wskazanych wyżej powodów w postępowaniu przed organem I instancji nie doszło, a nieprawidłowości nie zostały także wyeliminowane na etapie postępowania odwoławczego przed organem administracji II instancji.

Ponownie prowadząc postępowanie organy obowiązane będą uwzględnić wskazane wyżej uwagi co do ustalenia składu osobowego rodziny A. H.

i jego ewentualnego wpływu na spełnienie przez nią kryterium dochodowego, po czym dokonają ponownie ustalenia należnych opłat, które w szczególności względem niej i skarżącego J. S. powinny być ustalone wg jednolicie stosowanych kryteriów ustawowych oraz – stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. – należycie uzasadnione.

Z uwagi na zgłaszane przez strony w toku postępowania wnioski i podnoszone zarzuty co do wystąpienia okoliczności mających w ich ocenie rzeczywisty wpływ na możliwość wywiązania się z obowiązku ponoszenia nałożonych opłat (dot. to m.in. zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez J. S. na etapie postępowania odwoławczego), niezbędne jest także - wynikające z wyrażonej

w art. 9 i 11 K.p.a. zasady informowania i przekonywania - wyczerpujące pouczenie nt. ustawowych zasad ustalania kryterium dochodowego stanowiącego podstawę naliczenia opłaty oraz warunków i trybu postępowania, w jakich możliwe jest ewentualne uwzględnienie tych okoliczności i uzyskanie zwolnienia (w całości lub

w części) od obowiązku jej ponoszenia.

Mając na względzie powyższą argumentację i wskazania co do dalszego postępowania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. orzekł

o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

O należnych skarżącemu kosztach postępowania, na które złożyły się opłacony wpis od skargi (200 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

(Dz. U. z 2018 r., poz. 265) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.