Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2328/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 126 ust. 1, 2, 5, 7 i 10 w zw. z art. 124 b
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędzia WSA Bożena Marciniak Asesor WSA Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] W. S.A. w W. na decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] W. S.A. z siedzibą w W., decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] maja 2020 r. nr [...], sprostowaną postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. nr [...], odmawiającą zezwolenia [...] W. S.A. z siedzibą w W. na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działki nr: [...],[...],[...],[...] z obrębu [...], dla których prowadzona jest Kw nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z [...] stycznia 2020 r. skierowanym do Prezydenta W. [...] W. S.A. wystąpiła, na podstawie art. 126 ust. 1, 2, 10 w zw. z art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.) – dalej zwanej "ugn", o udzielenie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] stanowiącej działki nr: [...],[...],[...],[...] z obrębu [...], dla których prowadzona jest Kw nr [...] na okres 48 godzin celem wykonania wyszczególnionych we wniosku czynności związanych z nagłą potrzebą zapobieżenia powstaniu znacznej szkody wraz z wnioskiem o nadanie przedmiotowej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Do wniosku załączono załącznik graﬁczny z przebiegiem sieci ciepłowniczej, na której wnioskodawca zaznaczył miejsce wykonania planowanych prac.

Z księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej dla nieruchomości objętych wnioskiem wynika, że udział w nieruchomości wspólnej przysługuje w równych częściach po [...] właścicielom wyodrębnionych lokali uregulowanych w Kw nr [...] i [...], tj. M. P.

Wnioskodawca w uzasadnieniu wniosku wskazał, że na przedmiotowej nieruchomości posadowiona jest sieć ciepłownicza wykorzystywana przez niego do realizacji dostaw ciepła w zakresie prowadzonej działalności przedsiębiorstwa.

Ponadto podkreślił, że mimo podjętych prób nie udało się nawiązać kontaktu z właścicielką nieruchomości , a kierowane na jej adres zamieszkania przesyłki nie są podejmowane w terminie.

Uzasadniając okoliczności będące podstawą do złożenia wniosku w trybie art. 126 ust. 1, 2, 10 ugn wnioskodawca wskazał, że wyszczególnione we wniosku i planowane prace mają na celu zapobieżenie powstaniu znacznej szkody oraz cel ogólny postrzegany jako istnienie potrzeby podjęcia działań mających na celu zapobieżenie powstania zagrożenia dla ludzi i sieci ciepłowniczej, której awaria może spowodować ryzyko wycieku z uszkodzonej sieci czynnika grzewczego do gruntu, co w konsekwencji spowodować może jego osuwanie się, a tym samym powstanie szkody i zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi.

Ponadto wnioskodawca we wniosku przywołał treść swego pisma z [...] maja 2019 r. nieodebranego przez właścicielkę nieruchomości , w którym wskazał na fakt utraty ważności świadectwa ciepłomierza znajdującego się na terenie nieruchomości oraz brak możliwości jego kontroli spowodowany niedopuszczaniem pracowników wnioskodawcy do urządzeń ciepłowniczych.

Strona podniosła też fakt nieustalenia terminu kontroli oraz wskazała na treść zapisów umowy o kompleksowej sprzedaży ciepła , na podstawie zapisów , której właścicielka nieruchomości zobowiązała się do zapewnienia upoważnionym pracownikom w uzgodnionym terminie dostępu do pomieszczeń węzłów cieplnych ,znajdujących się w obiektach oraz wstępu na teren nieruchomości w celu przeprowadzenia kontroli, przeglądu i prac związanych z eksploatacją zainstalowanych urządzeń i instalacji.

Pismem z [...] lutego 2020 r. Prezydent W. wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie informując zarazem, że w terminie 3 dni od dnia doręczenia pisma , strony mogą zapoznać się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz składać wyjaśnienia i wnioski. ł, że do przeprowadzenia prac niezbędne będzie także wykorzystanie nieruchomości będącej własnością Miasta W., stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...], dla której prowadzona jest Kw nr [...] oraz wyraził zgodę na wykorzystanie powyższego terenu w zakresie przeprowadzenia czynności wskazanych w treści wniosku.

W aktach sprawy znajduje się koperta wskazująca, że przedmiotowa przesyłka, pomimo dwukrotnego awizowania, nie została odebrana przez M. P.

Prezydent W. decyzją z [...] maja 2020 r., sprostowaną postanowieniem z [...] czerwca 2020 r., odmówił zezwolenia [...] W. S.A. z siedzibą w W. na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działki nr: [...],[...],[...],[...] z obrębu [...].

Od przedmiotowej decyzji odwołanie wniosła [...] S.A. zarzucając decyzji nieuzasadnione przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy nie ma miejsca nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody oraz wystąpienie awarii, podczas gdy stan techniczny sieci ciepłowniczej zlokalizowanej na nieruchomości wynikający z jej wyeksploatowania uzasadnia zarówno możliwość powstania szkody, jak i konieczność jej zapobieżenia. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie takich jak: informacja dotycząca utraty ważności świadectwa wodomierza, daty powstania i tym samym stopnia wyeksploatowanie sieci ciepłowniczej, braku kontaktu z właścicielką nieruchomości. Odwołująca zwróciła także uwagę na brak w decyzji daty jej wydania.

Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] maja 2020 r. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 126 ust. 1 i 2 ugn w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku. Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Po upływie okresu, na który nastąpiło zajęcie nieruchomości, podmiot, który zajął nieruchomość, jest obowiązany doprowadzić nieruchomość do stanu poprzedniego. Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku zajęcia nieruchomości przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości, a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Jeżeli na skutek czasowego zajęcia nieruchomości właściciel lub użytkownik wieczysty nie będzie mógł korzystać z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, może żądać, aby podmiot, który zajął nieruchomość, nabył od niego własność lub użytkowanie wieczyste nieruchomości w drodze umowy (art. 126 ust. 3 i 4 ugn). Zgodnie z art. 126 ust. 10 ugn przepisy ust. 1-9 stosuje się również w przypadku nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkody wynikającej z awarii, o których mowa w art. 124b.

Dalej Wojewoda podał, że zajęcie nieruchomości, na podstawie art. 126 ugn, może nastąpić tylko dla realizacji celu publicznego i tylko w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ugn.

Zgodnie z orzecznictwem sądowym nagła potrzeba, o jakiej mowa w art. 126 ust. 1 ugn wskazuje na sytuację nadzwyczajną jako przyczynę zagrożenia, a mianowicie katastrofy, awarie urządzeń lub sieci, itp. lstotą tej przesłanki zatem jest nieprzewidywalna sytuacja lub stan, które nakazują szybkie, niezwłoczne działanie w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. W odniesieniu do kwestii powstania znacznej szkody, to oczywistość ryzyka jej zaistnienia i rozmiaru nie wymaga zasięgania wiadomości specjalnych i specjalistycznego przygotowania, lecz dokonania oceny konkretnego stanu faktycznego z uwzględnieniem wiedzy i doświadczenia życiowego (wyrok NSA z 5 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 301/08; wyrok NSA z 4 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 1274/14).

Ponadto analizując znaczenie pojęć - "siła wyższa" lub "nagła potrzeba" uznał, że w obu wypadkach ustawodawca zakłada powstanie takich stanów, które nakazują natychmiastowe działanie w celu niedopuszczenia do powstania szkody.

W złożonym wniosku z [...] stycznia 2020 r. [...] W. S.A. uzasadniła konieczność udzielenia zezwolenia na czasowej zajęcie ww. nieruchomości nagłą potrzebą zapobieżenia powstania znacznej szkody. Wniosek poza ogólnym odwołaniem się do tak ujętej potrzeby nie tłumaczy na czym w ujęciu szczegółowym polegać miałoby zagrożenie wystąpienia awarii oraz dlaczego wskazane w nim prace sprowadzające się w istocie do odcięcia nieruchomości od istniejącej sieci ciepłowniczej miałyby znaczenie uzasadniające skorzystanie z nadzwyczajnego trybu ograniczenia prawa własności nieruchomości przewidzianego w art. 126 ugn w miejsce trybu przewidzianego w art. 124b ugn właściwego do usuwania awarii lub przeprowadzania remontu sieci przesyłowych.

Wojewoda zauważył, że twierdzenie wnioskodawcy zostało rozwinięte w odwołaniu, gdzie wskazano na to, że istniejąca sieć ciepłownicza została wybudowana [...] września 1986 r. , co prowadzi do wniosku, że urządzenia te są w znacznym stopniu wyeksploatowane oraz ponownie wskazano na utratę ważności świadectwa ciepłomierza na nich zamontowanego, jednak – w ocenie organu odwoławczego – ocena spełnienia tych przesłanek przez wnioskodawcę dokonana przez organ I instancji jest prawidłowa , zaś ich ogólnikowość nie daje podstaw prawnych do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 126 ugn.

Organ ll instancji podzielił argumentację Prezydenta W., że wnioskodawca nie wykazał na czym w przedmiotowej sprawie polegać miałaby zarówno siła wyższa w postaci awarii oraz nagła potrzeba działania, które to przesłanki nie zostały w sposób prawdopodobny uzasadnione przez wnioskodawcę.

Stanowisko powyższe zgodne jest z orzecznictwem sądowym w tym zakresie, w którym przykładowo, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 28 listopada 2019 r. sygn. akt ll SA/Lu 428/19 wskazano podstawy wydania decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości z powodu nagłej potrzeby lub siły wyższej. Sąd ten stwierdził, że istotą ustawowej przesłanki "nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody", o której mowa w ust. 1 art. 126 ugn, jest taka nieprzewidywalna sytuacja lub stan, które nakazują szybkie działanie w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody.

Podstawą wydania takiej decyzji powinny być wiarygodne informacje, potwierdzające konieczność niezwłocznego działania. "Niezwłoczność", o której mowa w cytowanym przepisie, powinna pozostawać w związku z koniecznością przeciwdziałania zdarzeniom, które miałyby wpływ na powstanie znacznej szkody.

W tej sytuacji – w ocenie Wojewody [...] - Prezydent W. zasadnie przyjął, że nie została spełniona przesłanka nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, uzasadniająca wydanie decyzji w trybie art. 126 ugn, zezwalającej na czasowe zajęcie przedmiotowej nieruchomości.

Organ rozpatrując wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 126 ugn bada wyłącznie, czy zajęcie nieruchomości następuje dla realizacji celu publicznego i czy w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. W sytuacji wystąpienia siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, organ, na podstawie art. 126 ugn, jest zobowiązany udzielić, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości. Jednak w niniejszej sprawie art. 126 ugn nie ma zastosowania.

Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy zaznaczył, że brak daty w decyzji pierwszoinstancyjnej został skorygowany poprzez wydanie przez Prezydenta W. postanowienia z [...] czerwca 2020 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki zawartej w zaskarżonej decyzji.

Od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2020 r. [...] W. S.A. z siedzibą w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 126 ust. 1, 2 i 10 w zw. z art. 124b ugn poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy nie ma miejsca nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody oraz wystąpienia awarii, podczas gdy stan techniczny sieci ciepłowniczej zlokalizowanej na przedmiotowej nieruchomości, wynikający z jej wyeksploatowania oraz brak możliwości skontaktowania się przez skarżącą z uczestnikiem postępowania, uzasadnia zarówno możliwość powstania szkody, jak i konieczność zapobiegnięcia jej powstaniu; 2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 kpa poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i błędną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, wyrażającą się w nieuzasadnionym przyjęciu, że skarżąca nie udowodniła konieczności zapobiegnięcia powstania znacznej szkody oraz wystąpienia awarii, podczas gdy okoliczność ta została wykazana złożonymi w sprawie dowodami: - informacją dotyczącą utraty ważności świadectwa wodomierza, datą powstania i tym samym stopnia wyeksploatowania sieci ciepłowniczej, bezskutecznością podjętych przez skarżącą prób skontaktowania się z uczestnikiem postępowania M. P., tj. właścicielką nieruchomości, której dotyczy wniosek o zezwolenie na czasowe zajęcie; 3) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 kpa poprzez zaniechanie przez organ podjęcia czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, należyte zebranie materiału dowodowego i przedstawienie ustaleń dokonanych na ich podstawie w uzasadnieniu faktycznym decyzji administracyjnej. Wobec przedstawionych zarzutów skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postepowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Na wstępie należy wskazać jaką naturę ma instytucja o charakterze wywłaszczeniowym uregulowana w art. 126 ugn.

Z art. 126 ust. 1, 2, 7 i 10 ugn wynika, że w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Jeżeli nastąpiło zajęcie nieruchomości, a nie zaistniały przesłanki, o których mowa w ust. 1 i 5, uzasadniające zajęcie nieruchomości, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, orzeka o nałożeniu kary finansowej, o której mowa w ust. 6. Przepisy ust. 1-9 stosuje się również w przypadku nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkody wynikającej z awarii, o których mowa w art. 124b (awarii dotyczącej m.in. przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwania z gruntu tych przewodów, urządzeń i obiektów).

Regulacja ta ma charakter szczególny. Istota tej regulacji sprowadza się do uzyskania przez dany podmiot zewnętrzny (publiczny lub prywatny) tytułu prawnego do wejścia na grunt osoby mającej do gruntu określone prawo rzeczowe, aby niezwłocznie zlikwidować nagłą, niebezpieczną sytuację. Wówczas to uzasadniona jest w interesie stron tego postępowania i w interesie społecznym potrzeba wejścia na nieruchomość, wynikła z nagłej, o nieznanych skutkach sytuacji, która może być wywołana awarią przewodów i urządzeń przesyłowych i której nie można zapobiec. Zachodzi wówczas konieczność natychmiastowego działania w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody na mieniu, czy też na osobach lub w celu zapobieżenia skutkom tego typu szkody. Potrzeba ta ma być nagła, a więc szkoda nie mogła być wcześniej przewidywalna, czy też planowana.

Art. 126 ugn, z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, wprowadza instytucję ekstraordynaryjną, a zatem potrzeba niezwłocznego zajęcia nieruchomości nie zawsze musi mieć związek z realizacją celu publicznego, o którym mowa w art. 6 ugn. Wobec tego, że w tego typu sprawach ogromne znaczenie ma czynnik czasu, wniosek o wydanie takiej decyzji musi wskazywać przesłanki uzasadniające konieczność natychmiastowego zajęcia nieruchomości.

Przy czym trzeba wskazać, że art. 126 ugn przewiduje różne tryby ograniczenia prawa własności.

Art. 126 ust. 1 ugn dotyczy wydania decyzji w przypadku wystąpienia stanu "zwykłej" nagłej potrzeby zapobieżenia powstania znacznej szkody. Istotą tej przesłanki jest nieprzewidywalna sytuacja lub stan, które nakazują szybkie, natychmiastowe działanie w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Niekwestionowany jest pogląd, według którego, podstawą wydania decyzji w takich sprawach muszą być informacje, które wskazują na potrzebę wyjątkowo szybkiego działania. Chodzi więc o umożliwienie działań podejmowanych, np. przez służby ratownicze w razie zagrożeń wynikających z katastrof urządzeń lub sieci, itp. Nie jest zatem dopuszczalne wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości na podstawie komentowanego przepisu w przypadku planowanych działań (wyrok NSA z 5 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 301/08; wyrok NSA z 27 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3394/15).

Z kolei tryb z art. 126 ust. 5 ugn ma zastosowanie wówczas, gdy nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji. W takim przypadku możliwe jest uczynienie użytku z art. 126 ust. 5 ugn i czasowe zajęcie nieruchomości bez uprzedniego uzyskania stosownej decyzji na to zezwalającej. Zatem przepisy ustawy przewidują dwa poziomy nagłości potrzeby zapobieżenia powstania znacznej szkody. Drugi z nich – kwalifikowany występuje w sytuacji, gdy oczekiwanie na wydanie przez starostę decyzji na podstawie art. 126 ust. 1 ugn uniemożliwiłoby zapobieżeniu powstania nagłej szkody lub innych skutków siły wyższej (wyrok NSA z 19 października 2017 r. sygn. akt I OSK 642/17).

Natomiast zastosowanie art. 126 ust. 10 ugn wiąże się z wystąpieniem stanu "kwalifikowanej" nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkody, wynikającej tylko z awarii, a zajęcie nieruchomości ma charakter na tyle nagły, że nie jest możliwe wstrzymanie się z zajęciem nieruchomości do czasu wydania decyzji w trybie art. 126 ust. 1 ugn. Chodzi tu więc o zdarzenia wymagające natychmiastowej reakcji z wykorzystaniem cudzej nieruchomości, gdy oczekiwanie na wydanie decyzji o czasowym zajęciu (która i tak jest wydawana w przyspieszonym trybie) spowodowałoby najpewniej wyrządzenie szkody (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1284/17; wyrok NSA z 27 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3394/15).

Przy czym w ramach uzyskania dostępu do nieruchomości w których posadowione są urządzenia przesyłowe tryb wynikający z art. 124b ugn nie może być zastąpiony trybem z art. 126 ugn. Zasadnicza różnica pomiędzy art. 124b ugn, a art. 126 ugn dotyczy "nagłości" wystąpienia okoliczności stanowiących przesłanki zastosowania tych przepisów. W art. 124b ust.1 ugn jest mowa o konserwacji, remontach oraz usuwaniu awarii. Hipoteza omawianego przepisu wskazuje na to, że zamysł ustawodawcy dotyczył tych sytuacji, w których opisane działania da się zaplanować z odpowiednim wyprzedzeniem, co stwarza możliwość uprzedniego przygotowania oferty dla osoby władającej nieruchomością w celu uzyskania zgody na wejście na nią. Jeśli zaś chodzi o usuwanie awarii, o których również jest mowa w przywołanej regulacji, to należy przyjąć, że chodzi o tego rodzaju zakłócenia w funkcjonowaniu urządzenia przesyłowego, które nie wymagają niezwłocznego podjęcia kroków zaradczych, pozostawiając jego właścicielowi czas na wystosowanie oferty do osoby władającej nieruchomością. Natomiast hipoteza art. 126 ust. 1 ugn odnosi się do zdarzeń nagłych, nieprzewidywalnych, których charakter i konsekwencje wymagają natychmiastowej reakcji ze względu na wystąpienie siły wyższej lub konieczność zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. W tego rodzaju okolicznościach mieści się niewątpliwie również awaria, co do której zachodzi potrzeba jej jak najszybszego usunięcia, a konsekwencje zaniechań w tym zakresie mogą spowodować trudne do przewidzenia, negatywne następstwa. Stąd też w art. 124b ust. 1 ugn warunkiem uzyskania decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości jest brak zgody właściciela, podczas, gdy art. 126 ugn tego rodzaju przesłanki nie przewiduje. Z powyższego wynika że w razie wystąpienia awarii wymagającej niezwłocznego usunięcia, pierwszeństwo ma tryb przewidziany w tym ostatnim przepisie ze wszystkimi płynącymi z tego faktu konsekwencjami. W takiej sytuacji, o ile istnieje możliwość uzyskania zgody władającego nieruchomością, ten kto ma usunąć awarię może o taką zgodę wystąpić, nie mniej jednak, nie jest ona niezbędna zarówno do samego zajęcia nieruchomości jak i późniejszego uzyskania decyzji sankcjonującej ową ingerencję w prawo do nieruchomości. Decyzja taka ma bowiem dwojaki skutek: po pierwsze "legalizuje" zajęcie cudzej nieruchomości, po wtóre zaś umożliwia dochodzenie roszczeń odszkodowawczych (wyrok NSA z 25 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2873/17).

Sama konieczność remontu urządzenia przesyłowego wynikająca ze znanego inwestorowi od dłuższego czasu stanu tego urządzenia nie daje podstaw do przyjęcia, że wystąpiła "nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody" (wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 773/19).

Mając na uwadze powyższe wywody Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania wnioskowanego przez [...] W. S.A. zajęcia nieruchomości w trybie art. 126 ust. 1 i 2 ugn, czy w trybie art. 126 ust. 10 ugn.

Skarżąca zasadność zastosowania art. 126 ust. 1 i 10 ugn motywuje okresem użytkowania sieci ciepłowniczej wskazując, że sieć ciepłownicza powstała w latach 80-tych XX w. i obecnie jest już w znacznym stopniu wyeksploatowana. Podaje, że w tej sytuacji realnym jest powstanie awarii, która może grozić wyciekiem czynnika grzewczego do gruntu i jego osuwaniem się, a więc powstaniem znacznej szkody i zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Poza tym Spółka zasygnalizowała brak możliwości skontaktowania się z właścicielką nieruchomości.

Wskazane przez wnioskodawcę we wniosku, przedstawione na mapie sytuacyjnej oraz odwołaniu informacje wskazują, że skarżąca ma zamiar podjąć prace naprawcze polegające na remoncie, w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333), sieci ciepłowniczej przy ul. [...].

Sąd zwraca uwagę, że postępujące zużycie techniczne sieci ciepłowniczej jest stanem z założenia przewidywalnym i rozłożonym w czasie. Planowany do wykonania remont sieci ciepłowniczej winien być znany służbom technicznym skarżącej od dłuższego czasu, a zatem nie nosi cechy "nagłości", o której wspomina art. 126 ust. 1 i 10 ugn. Spółka nie sygnalizuje też sytuacji wystąpienia widocznych oznak awarii, tj. np. przerwania dostawy czynnika grzewczego do odbiorców, spadku ciśnienia w sieci, wycieku czynnika grzewczego do gruntu i jego osuwania się.

W tej sytuacji zasadnym wydaje się rozważenie wystąpienia przez skarżącą o wydanie decyzji w trybie art. 124b ugn w zw. z art. 124 ust. 1a ugn.

Kwestia braku skontaktowania się z M. P., która nie odbiera osobiście korespondencji pocztowej i nie jest znana skarżącej z miejsca pobytu może być rozwiązana poprzez ustanowienie dla właścicielki przedmiotowej nieruchomości (zakładając, że osoba ta żyje) kuratora dla osoby nieobecnej (art. 184 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w zw. z art. 601 i art. 604 Kodeksu postępowania cywilnego), co pozwoliłoby przed wszczęciem postępowania administracyjnego przeprowadzić z jego udziałem (gdyby nie udało się ustalić miejsca pobytu właściciela nieruchomości i poinformować go o stanie jego sprawy) czynności mające na celu uzyskanie zgody, o której mowa w art. 124b ust. 1 ugn.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.