Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 230/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 75 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Kacprzak (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia del. NSA Leszek Leszczyński, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 grudnia 2008r. sygn. akt II SA/Ol 801/08 w sprawie ze skargi K. A. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Olsztynie z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek od wypłaconych należności finansowych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie; 2. zasądza od skarżącego K. A. na rzecz Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Olsztynie kwotę 586 (pięćset osiemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 801/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu skargi K. A. uchylił decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Olsztynie z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w Olsztynie z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek od wypłaconych należności finansowych.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Wojskowy Komendant Uzupełnień w Olsztynie odmówił K. A. wypłaty odsetek od wypłaconych należności finansowych określonych w decyzji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień Nr [...] z dnia [...] października 2006 r. za okres od 1 marca 2003 r. do 30 września 2006 r. W uzasadnieniu podano, iż K. A. wystąpił z wnioskiem o wypłatę przedmiotowych należności w dniu [...] maja 2008 r. Wskazano, iż decyzją z dnia [...] listopada 2002r. Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego wypowiedziano K. A. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej i na tej podstawie rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2002 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2003 r. Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził nieważność wyżej wskazanej decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] listopada 2002 r. W związku z tym decyzją z dnia [...] października 2006 r. Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień w Olsztynie postanowił przyznać naliczyć i wypłacić K. A. należności pieniężne wynikające z ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych za okres od 1 lutego 2003 r. do 31 października 2006 r. W dniu [...] października 2006 r. należności te zostały przekazane na konto K. A. Wskazano, iż w myśl art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzowi przysługują odsetki ustawowe, od dnia w którym stały się one wymagalne. Zatem przesłanką do wypłaty odsetek jest zwłoka jednostki wojskowej w wypłacie należności. Zwłoka zaś ma miejsce, jeżeli wystąpi wymagalność roszczenia, rozumiana jako konkretny moment czasowy, czyli dzień w którym żołnierz może dochodzić swoich praw od jednostki wojskowej. Podano, iż zgodnie z art. 81 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych uposażenia zasadnicze i dodatki o charakterze stałym są wypłacane miesięcznie z góry, w pierwszym dniu roboczym miesiąca za który przysługują, zaś w myśl art. 76 ust. 1 powołanej ustawy prawo do uposażenia powstaje z dniem rozpoczęcia przez żołnierza zawodowego pełnienia służby wojskowej. W związku z tym w ocenie organu roszczenie o wypłatę należności stało się wymagalne z dniem uprawomocnienia się decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] września 2006 r. oraz po otrzymaniu zmienionego rozkazu personalnego z dnia [...] października 2006 r., w wyniku czego organ wydał decyzję z dnia [...] października 2006 r., a w dniu [...] października 2006 r. przekazał należności na konto żołnierza. Zatem organ nie dopatrzył się zwłoki w wypłacie należności.

Od powyższej decyzji odwołał się K. A. Podniósł, iż wskutek stwierdzenia nieważności decyzji wypowiadającej stosunek służbowy przywrócono stan prawny sprzed wydania wadliwej decyzji (skutek ex tunc). Powołując się na orzecznictwo sądowe podał, iż stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu nie tylko usunęło ją z obrotu prawnego, ale także zniosło jej skutki prawne. W związku z tym w ocenie odwołującego się wypłata uposażenia za miesiąc luty 2003 r. należało się w dniu 1 lutego 2003 r., a nie w dniu 11 października 2006 r. i to samo dotyczy pozostałych należności. Wskazał, iż decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] września 2006 r. spowodowała iż w okresie od 1 lutego 2003 r. do 1 października 2006 r. nie był na emeryturze, a pełnił nieprzerwanie służbę jak żołnierz zawodowy, co potwierdza wydane mu świadectwo służby, zaś wynagrodzenie za ten okres otrzymał dopiero w dniu 11 października 2006 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Olsztynie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu w pełni podzielono stanowisko o braku podstaw do wypłaty żądanych odsetek i powtórzono wywody zawarte w uzasadnieniu decyzji będącej przedmiotem odwołania.

Na powyższą decyzję K. A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Podniósł, iż domaga się wypłacenia odsetek od należności finansowych za okres od 1 marca 2003 r. do 30 września 2006 r. wskutek sytuacji prawnej jaka powstała w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji wypowiadającej mu stosunek służbowy, zatem na podstawie stanu prawnego sprzed wydania wadliwej decyzji, bowiem stwierdzenie nieważności decyzji odnosi skutek ex tunc. Podał, iż w identycznej sytuacji faktycznej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 9 lipca 2008r. uchylił decyzje odmawiające wypłaty odsetek i przytoczył wywody zawarte w uzasadnieniu tego wyroku dotyczące skutków stwierdzenia nieważności i daty wymagalności świadczenia w takim przypadku. Wskazał, iż podstawę materialnoprawną żądania odsetek stanowi art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1992 r. podał, iż odsetki mają charakter należności ubocznej, akcesoryjnej, a następstwem tego akcesoryjnego charakteru jest ścisłe powiązanie obowiązku płacenia odsetek z głównym obowiązkiem. Jeżeli jednak należność już powstanie, odsetki uzyskują niezależny byt od długu głównego i mogą istnieć nawet po wygaśnięciu długu głównego. Zatem w ocenie skarżącego skoro zaległe uposażenie wraz z odsetkami wskutek wadliwej decyzji administracyjnej wypłacono w dniu 12 października 2006 r., to winien on otrzymać odsetki ustawowe za okres od dnia wymagalności należności do dnia wypłaty. W związku z tym zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Olsztynie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wskazał, iż po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej skarżący uzyskał status emeryta wojskowego, co ma znaczenie w kontekście art. 41 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, który nie dopuszcza możliwości jednoczesnego pobierania emerytury wojskowej i uposażenia. Podniósł, iż posiadanie przez skarżącego statusu emeryta wojskowego nie obligowało organów wojskowych do naliczenia i wypłaty świadczeń wcześniej niż przed uprawomocnieniem się decyzji z dnia [...] września 2006 r. Podniósł także zarzut przedawnienia, wynikający z art. 75 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w zakresie żądań za okres przed dniem 29 maja 2005 r., a więc 3 lata wstecz od daty złożenia wniosku o wypłatę odsetek.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w uzasadnieniu wyroku stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych względów niż wskazane przez skarżącego. Sąd zwrócił uwagę, iż dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji organy winny w pierwszej kolejności zbadać kwestię dopuszczalności orzekania o roszczeniu z tytułu odsetek w trybie administracyjnoprawnym. Kwestia trybu dochodzenia odsetek od nieterminowego wypłacenia uposażenia, przysługującego z tytułu stosunku służbowego była wielokrotnie przedmiotem orzekania zarówno przez sądy (w tym Sąd Najwyższy i Naczelny Sąd Administracyjny), jak i Trybunał Konstytucyjny, przy czym wywołuje ona rozbieżności orzecznicze. Trybunał Konstytucyjny dwukrotnie już (w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W 14/94, oraz w wyroku z dnia 10 lipca 2000 r., sygn. akt SK 12/99) jednoznacznie stwierdził, iż roszczenia te mają charakter cywilnoprawny. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 5 marca 2001 r., sygn. akt OPS 17/00. Natomiast Sąd Najwyższy w najnowszej uchwale z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt III CZP 106/07 zaprezentował pogląd, iż roszczenia żołnierzy zawodowych o wypłatę odsetek ustawowych należnych na podstawie art. 9 ust. 3a ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych, a od 1 lipca 2004 r. na podstawie art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych podlegają rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy wskazał, iż wprawdzie nie budzi obecnie sporu, że odsetki od nieterminowo wypłaconego uposażenia służb mundurowych są świadczeniem o charakterze cywilnoprawnym, jednak w ocenie Sądu Najwyższego ustawodawca wskazał jako właściwą dla spraw związanych z dochodzeniem tego rodzaju roszczeń drogę postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, iż skład orzekający w przedmiotowej sprawie stoi na stanowisku, iż sprawa odsetek od nieterminowej wypłaty uposażenia żołnierzowi zawodowemu nie podlega rozpatrzeniu w trybie administracyjnoprawnym i podziela w tym względzie stanowisko wyrażone w przywołanych orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego oraz uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2001 r. W orzeczeniach tych wskazano przede wszystkim, iż roszczenie o odsetki od nieterminowej wypłaty należności z tytułu stosunku służbowego ma charakter sprawy cywilnej. W systemie prawa polskiego ocena należytego wykonania zobowiązania i określenie skutków jego niewykonania lub nienależytego niewykonania stanowi domenę prawa cywilnego. Przy czym przyjmuje się powszechnie iż odpowiedzialność ta obejmuje także zobowiązania z aktów administracyjnych. Natomiast obowiązek płacenia odsetek jest jedną z sankcji nienależytego wykonania zobowiązania pieniężnego. Konieczne jest rozróżnienie elementów administracyjno-prawnych danego stosunku prawnego od skutków opóźnienia w wykonaniu świadczeń pieniężnych wynikających z tego stosunku. Owa nieterminowość stanowi natomiast zdarzenie o charakterze cywilnoprawnym, czego nie kwestionuje nawet Sąd Najwyższy w powołanej wyżej uchwale z dnia 29 listopada 2007 r. Sąd Wojewódzki zauważył, iż co prawda art. 8 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892) stanowi w ust. 1, iż od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego i, z zastrzeżeniem ust. 2, skargę do właściwego sądu administracyjnego, jednakże z takiego zapisu zdaniem Sądu nie można wywodzić, iż każda sprawa regulowana przepisami ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej. Należy bowiem zważyć, iż w powołanej ustawie - w tym rozdziale dotyczącym uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych - znajdują się przepisy, które wyraźnie określają, iż sprawa regulowana tym przepisem załatwiana jest w drodze decyzji administracyjnej (np. art. 80 ust. 4, art. 115). Przyjmując zatem zasadę racjonalnego ustawodawcy stwierdzić należy, iż taka regulacja w powołanym przepisie nie byłaby potrzebna, gdyby wszystkie sprawy określone w ustawie były rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast kwestia odsetek za zwłokę w wypłacie uposażenia i innych należności uregulowana jest w art. 75 ust. 3 ww. ustawy, w którym nie określono, iż rozstrzygnięcie w tym zakresie następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zasadą jest - jak podkreślił Sąd - iż dla wydania decyzji administracyjnej musi istnieć podstawa prawna, określona w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Co prawda w orzecznictwie sądowadministracyjnym dopuszcza się możliwość wydawania decyzji w przypadku, gdy przepisy prawa materialnego nie przewidują takiej formy załatwienia danej sprawy przez wyraźne wskazanie, jednakże wydanie tej decyzji musi z przepisu wynikać pośrednio, na przykład przez wyrażoną w formie czasownikowej kompetencję organu administracji do rozstrzygania sprawy (na przykład "zezwala", "przydziela", "potwierdza", "wyraża zgodę"). W analizowanym przepisie art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zawarto sformułowanie "żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe". Nie sposób zatem uznać, aby użycie takiego czasownika świadczyło o kompetencji do administracyjnoprawnego trybu rozstrzygania sprawy. Forma ta raczej stosowana jest w stosunkach cywilnoprawnych.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego w rozpoznawanej sprawie nie można również pominąć faktu, iż istotnym argumentem, który przemawia za uznaniem, iż kwestia odsetek winna być dochodzona przed sądem powszechnym jest konieczność zapewnienia ochrony sądowej do realizacji prawa strony. Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r., jak i w wyroku z dnia 10 lipca 2000 r. wskazał, iż prawo do sądu oznacza materialną, rzeczywistą możliwość poszukiwania ochrony sądowej w każdej sprawie, a nie tylko formalną dostępność drogi sądowej w ogóle. TK podniósł, iż przyjęty w Polsce model sądownictwa administracyjnego nie dopuszcza badania przez Naczelny Sąd Administracyjny cywilnoprawnych skutków niewykonania lub nienależytego wykonania legalnej i niewadliwej decyzji administracyjnej. Sąd Wojewódzki zauważył, iż wprawdzie powyższe rozważania były prowadzone na tle stanu prawnego obowiązującego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a więc przed wprowadzeniem reformy sądownictwa administracyjnego, ale podniósł, iż reforma ta polegała jedynie na wprowadzeniu dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego, nie zaś na zmianie zasad orzekania przez sądy administracyjne. Sąd podkreślił też, iż przytaczane w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 r. środki, które mają gwarantować stronie realizację jej prawa, określone w art. 153-155 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, znajdowały się także w nieobowiązującej już ustawie z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), a mimo to Trybunał Konstytucyjny uznał, iż nie są one wystarczające dla zabezpieczenia stronie prawa do sądu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, iż sprawy dotyczące odsetek od wypłaty zaległego uposażenia nie są sprawami administracyjnymi i winny być rozpoznawane przez sądy powszechne. W związku z tym orzekanie w niniejszej sprawie w trybie administracyjnoprawnym było bezprzedmiotowe, a zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 105 ust. 1 kpa i podlegają uchyleniu.

Od powyższego wyroku w ustawowym terminie Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Olsztynie wniósł skargę kasacyjną. Wyrok zaskarżono w całości, podnosząc naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne zastosowanie przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwana jako: "p.p.s.a.") zamiast art. 151 p.p.s.a. W uzasadnieniu wskazano, iż przyjęte przez Sąd I instancji stanowisko, jako sprzeczne z uchwalą Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt III CZP 106/07, jest niedopuszczalne. Na poparcie poglądu, iż przedmiotowa sprawa należy do kategorii spraw rozpoznawanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym strona skarżąca przywołała jeszcze inne orzeczenia: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II PK 8/08 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1997 r., sygn. akt I PKN 166/97. Za administracyjnym trybem dochodzenia roszczeń o odsetki przemawia także zdaniem strony skarżącej dyspozycja art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, która stanowi, że od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego i, z zastrzeżeniem ust. 2, skargę do właściwego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona jedynie na decyzje w sprawach enumeratywnie wymienionych w art. 8 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, do których nie należą roszczenia o uposażenie, odsetki czy inne należności pieniężne. Wobec powyższego w ocenie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Olsztynie niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd ten związany jest zarówno wnioskami skarżącego określającym przedmiot zaskarżenia, jak i podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Z urzędu Sąd może jedynie brać pod uwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach określonych w § 2 tego przepisu.

W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził po pierwsze, iż nie zachodzi nieważność postępowania, a po drugie, iż zarzuty skargi kasacyjnej są uzasadnione. W skardze tej powołano jako podstawę zaskarżenia wyroku Sądu I instancji naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na błędnym zastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zamiast art. 151 p.p.s.a. W uzasadnieniu wskazano, iż owo naruszenie polegało na błędnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, że sprawy dotyczące odsetek od wypłaty zaległego uposażenia nie są sprawami administracyjnymi i winny być rozpoznawane przez sądy powszechne, a co za tym idzie na uchyleniu przez Sąd zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej jako wydanych z naruszeniem art. 105 ust. 1 kpa. Wnoszący skargę kasacyjną stwierdził natomiast, iż wskazana kategoria spraw podlega kognicji sądów administracyjnych. Z takim stanowiskiem zgadza się również Naczelny Sąd Administracyjny w składzie tu orzekającym.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt III CZP 106/07 (OSNC 2008/12/134), iż "roszczenia żołnierzy zawodowych o wypłatę odsetek ustawowych należnych na podstawie art. 9 ust. 3a ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.), a od dnia 1 lipca 2004 r. na podstawie art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) podlegają rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym". W orzeczeniu tym Sąd Najwyższy stwierdził, iż co prawda obecnie bezspornie przyjmuje się, że odsetki od nieterminowo wypłaconego uposażenia służb mundurowych są świadczeniem o charakterze cywilnoprawnym, jednakże przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jednoznacznie wskazują drogę postępowania administracyjnego także dla dochodzenia roszczeń o odsetki. Artykuł 8 ust. 1 ww. ustawy ustanawia bowiem ten sposób załatwiania spraw dla wszystkich kwestii uregulowanych w ustawie, obejmuje on zatem także świadczenia odsetkowe ujęte w art. 75 ust. 3 ustawy. Takie rozwiązanie prawne, lokujące całość spraw wynikających ze stosunku służbowego żołnierza zawodowego w postępowaniu administracyjnym, spełnia zdaniem Sądu Najwyższego wymagania racjonalności i kompleksowości, co sprzyja szybszemu i jednolitemu załatwianiu problemów, w szczególności zaś nie powoduje sztucznego rozszczepienia drogi dochodzenia roszczeń o uposażenie lub inne należności pieniężne i o świadczenia akcesoryjne wobec tych roszczeń. Nie ma też obaw, że wyłączenie sporów tego rodzaju z kompetencji sądów powszechnych uniemożliwi skuteczne dochodzenie przez uprawnionych przysługujących im praw, gdyż zostały one poddane kontroli sądów administracyjnych.

Przedstawione stanowisko znajduje również potwierdzenie w innych orzeczeniach sądowych m. in. w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt II PK 55/08 oraz w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego – z dnia 17 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1426/08, z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1455/08 oraz z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt I OSK 101/09. Wobec powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie tu orzekającym w chwili obecnej nie budzi już wątpliwości, iż sprawy dotyczące odsetek od wypłaty zaległego uposażenia podlegają rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym, a co za tym idzie podlegają również kognicji sądów administracyjnych. Wcześniejsza linia orzecznicza, na którą powołano się w zaskarżonym wyroku (m. in. uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W 14/94, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2000 r., sygn. akt SK 12/99, czy też uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2001 r., sygn. akt OPS 17/00), przyjmowana na podstawie stanu prawnego sprzed 1 lipca 2004 r., prezentująca odmienne stanowisko, jest już nieaktualna.

Za uznaniem sprawy o odsetki od zaległego uposażenia za sprawę administracyjną przemawia również ostatnia nowelizacja art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Nowela ta obowiązywać będzie od dnia 1 stycznia 2010 r., a została wprowadzona ustawą z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 79, poz. 669). W ust. 3 art. 75 do obecnej treści przepisu dodano zdanie, iż "o odsetkach ustawowych orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności". Zatem od 1 stycznia 2010 r. nie będzie już żadnych wątpliwości, co do trybu, w którym rozpatrywane są sprawy o odsetki od zaległego uposażenia żołnierzy zawodowych. Podkreślić należy, że wskazana nowelizacja de facto nie stanowi zmiany obowiązujących dotychczas przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a jedynie jednoznaczne uściślenie kwestii dotychczas niewymienionej wprost językowo, lecz wynikającej z przepisów całej ustawy z dnia 11 września 2003 r., obowiązującej od dnia 1 lipca 2004 r., co wskazywało orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, którego przykłady przywołano powyżej. Nowelizacja ta stanowi zatem potwierdzenie powyższej wykładni przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którą sprawy dotyczące odsetek od wypłaty zaległego uposażenia podlegają rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym.

W tym stanie rzeczy zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, jako wydany z naruszeniem prawa, należało na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).