Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 268/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b, art. 5 ust. 4, art. 6 ust. 3, art. 22 ust. 2, art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 24 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
article: art. 67a, art. 121, 122, 187 § 1 i 2, art. 191, art. 210.
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) asesor WSA Katarzyna Górska Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1) uchyla pkt 2 zaskarżonej decyzji, 2) zasadza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej 200 ( dwieście ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A. Sp. z o.o. z siedzibą w "[...]" (powoływana dalej również jako Spółka, strona, przewoźnik, podatnik, odwołująca się, skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nałożenia na przewoźnika kar pieniężnych za nieuzupełnienie i podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, dotyczących zespołu pojazdów, którym dokonywany był przewóz towaru.

Jak wynika z uzasadnień podjętych w sprawie decyzji oraz akt podatkowych przedstawionych Sądowi, funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili w dniu 9 października 2017r., ok. godz. 15:20, kontrolę na placu "[...]" przewozu towaru objętego pozycją CN 2710, tj. oleju napędowego w ilości 3.000 litrów, przewożonego zespołem pojazdów składającym się z ciągnika o nr rej. "[.1.]" oraz naczepy o nr rej. "[.2.]". Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej zweryfikowali dane zawarte w zgłoszeniu przewozu towaru o numerze referencyjnym SENT "[...]". Stwierdzili rozbieżność pomiędzy rzeczywistym numerem rejestracyjnym kontrolowanego ciągnika ("[.1.]") a numerem rejestracyjnym wprowadzonym do systemu ("[.3.]"). Ponadto w rejestrze nie wprowadzono numeru rejestracyjnego naczepy (protokoły z kontroli karty 3 - 8 akt organu).

W trakcie kontroli przewoźnik wprowadził prawidłowe dane ciągnika do systemu i uzupełnił brakujące dane naczepy. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych został sporządzony protokół, który został podpisany przez kierowcę oraz funkcjonariuszy celno-skarbowych. Do protokołu nie zgłoszono żadnych uwag.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego (dalej również Naczelnik Urzędu, organ I instancji) postanowieniem z dnia 26 października 2017r. wszczął postępowanie w sprawie naruszenia przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (k. 12 - 13 akt organu).

W trakcie postępowania właściciel Spółki "[...]" wyjaśnił do protokołu z dnia 21 listopada 2017r. z zapoznania się z aktami sprawy (k. 18), że do zgłoszenia SENT "[...]" został wpisany omyłkowo, w sposób absolutnie niezamierzony, numer innego pojazdu. Było to najprawdopodobniej wynikiem wczytania danych przez sam komputer, na co pracownica Spółki nie zwróciła uwagi. Podkreślił, że w momencie stwierdzenia nieprawidłowości błąd został natychmiast sprostowany. Nadto wszystkie pozostałe dane, dotyczące: kierowcy, nadawcy, odbiorcy i ilości towaru, były całkowicie poprawne. Wskazał, że prowadzi dwie firmy, a dane do rejestru SENT w tych firmach wprowadza ta sama osoba. Dziennie wystawianych jest kilkadziesiąt "SENTów". Wpisany do zgłoszenia SENT pojazd należy do drugiej firmy i nie ma nawet fizycznej możliwości przewiezienia tak dużej ilości paliwa.

Naczelnik Urzędu decyzją z dnia "[...]" 2017r. nr "[...]", na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 201, ze zm., dalej: O.p.), oraz art. 5 ust. 4 pkt 3, art. 22 ust. 2, art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017r. poz. 708, dalej: ustawa SENT), nałożył na przewoźnika:

- karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za nieuzupełnienie zgłoszenia przewozu o ww. numerze referencyjnym SENT o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 3 ustawy SENT, tj. nr rejestracyjny naczepy;

- karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym dotyczących nr rejestracyjnego ciągnika w związku z przewozem towaru o ww. numerze referencyjnym SENT.

Organ I instancji powołując się na art. 5 ust. 4, art. 22 ust. 2, art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 26 ust. 1 i 2 ustawy SENT ocenił, że przewoźnik podlega sankcjom zarówno ze względu na nieuzupełnienie danych w zgłoszeniu SENT, jak również za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Bezsprzecznie bowiem nie uzupełnił omawianego zgłoszenia przewozu towaru o numer rejestracyjny naczepy, oraz wprowadził do systemu nieprawidłowy numer rejestracyjny ciągnika. Przy czym nie ma znaczenia czy niedopełnienie obowiązków wynikało z celowego działania, zaniechania czy niedbalstwa. Przewoźnik jako profesjonalny przedsiębiorca powinien dochować należytej staranności podczas wykonywania przewozu i ponosi pełną odpowiedzialność za nieuzupełnienie zgłoszenia w zakresie określonym w art. 5 ust. 4 ustawy SENT lub za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej zmianę poprzez ograniczenie kary pieniężnej do kwoty 5.000 zł i o umorzenie postępowania w pozostałym zakresie. Zarzuciła naruszenie przepisów art. 5 ust. 4 pkt 3, art. 22 ust. 2, art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT poprzez ich błędne zastosowanie, oraz niezastosowanie art. 26 ust. 3 pomimo stanu faktycznego wskazującego na przesłanki uwzględnienia tego przepisu.

W uzasadnieniu Spółka podniosła, że Naczelnik Urzędu za jeden czyn, będący faktycznie tylko omyłką pisarską, błędnie zarzucił naruszenie aż dwóch przepisów ustawy SENT, wymierzając Spółce jednocześnie dwie kary pieniężne w wysokości 5.000 zł i 10.000 zł. Zarzuciła również, że organ powołując się na przepisy ustawy SENT nie odniósł się do art. 26 ust. 3 tejże ustawy, który umożliwia odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.

W ocenie Spółki, o ile w ogóle uzasadnionym jest zastosowanie sankcji, to jedynie za naruszenie art. 22 ust. 2 ustawy SENT, gdyż w tej sprawie doszło tylko do niepełnego, błędnego zgłoszenia, będącego faktycznie omyłką pisarską odnośnie numeru rejestracyjnego pojazdu realizującego przewóz.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej także Dyrektor Izby, organ II instancji, organ odwoławczy) w toku rozpoznania odwołania sporządził w dniu 1 lutego 2018r. protokół z zapoznania się właściciela Spółki z aktami sprawy (k. 37 akt organu). Do protokołu strona podała, że pogodziła się z karą w wysokości 5 tys. zł, dlatego nie składała pisemnych wyjaśnień i poprzestała na ustnych. Uznała karę za pouczającą i dotkliwą, ale "nie do końca sprawiedliwą". Wskazała, że jest mikro przedsiębiorcą, zatrudnia trzy osoby i ukaranie łączną kwotą 15 tys. zł znacznie obciąża jej budżet. Firma zamknęła bilans za 2017r. na stracie, a "w roku bieżącym musi jeszcze wykupić dwa leasingi". W firmie znajdują się trzy pojazdy, dwa do przewozu paliw i jeden do transportu innych towarów (tzw. plandekę). Starała się wykonywać wszystkie obowiązki rzetelnie i zgodnie z prawem, nie była do tej pory karana żadnym mandatem ani karą finansową. Strona podała, że zapłata tak wysokiej kary wpłynie negatywnie na sytuację finansową firmy i jej płynność.

Dyrektor Izby ww. decyzją z dnia "[...]" uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł i w tym zakresie umorzył postępowanie (pkt 1 sentencji), oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części (pkt 2). Jako podstawę prawną wskazał odpowiednio art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) i art. 233 § 1 pkt 1 O.p.

W uzasadnieniu decyzji organ ocenił, że nie jest właściwa interpretacja dokonana przez Naczelnika Urzędu, że przewoźnik powinien podlegać sankcjom, zarówno ze względu na nieuzupełnienie danych w zgłoszeniu SENT, jak również za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, dotyczących nr rejestracyjnego środka transportu. Ustawodawca zróżnicował wysokość kar w zależności od tego, czy uchybienie polega na nieuzupełnieniu przez przewoźnika wymaganych danych w zgłoszeniu SENT, czy też na podaniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Znalazło to swoje odzwierciedlenie w dwóch odrębnych przepisach ustawy SENT, art. 22 ust. 2 oraz art. 24 ust. 1 pkt 2. Nie oznacza to jednak, że do uchybień w zgłoszeniu SENT, odnoszących się do jednego środka transportu, należy stosować oba przepisy jednocześnie. Prowadziłoby to do irracjonalnych sytuacji, kiedy za uchybienia, które wydaje się, że powinny być sankcjonowane wyżej (biorąc pod uwagę różnicę w wysokości kar pieniężnych wynikających z art. 22 ust. 2 i art. 24 ust. 1 pkt 2), polegające na nieprawidłowym podaniu nr rejestracyjnego całego zespołu pojazdów zespolonych, byłyby nakładane kary niższe niż za uchybienia polegające na podaniu niewłaściwego nr rejestracyjnego jednego z członów pojazdów zespolonych i nieuzupełnieniu nr rejestracyjnego drugiego członu.

Jak wskazał organ odwoławczy Spółka twierdzi, że w związku z omyłką pisarską podany został niewłaściwy nr rejestracyjny środka transportu. W tym przypadku błędnie podany nr rejestracyjny dotyczył samochodu ciężarowego pojedynczego, cysterny marki "[...]", model "[...]" (dane dotyczące środka transportu pozyskane zostały z Centralnej Ewidencji Pojazdów CEPiK). Zatem z całą pewnością nie można uznać, że przewoźnik nie uzupełnił wymaganych danych dotyczących środka transportu, gdyż błędnie wskazany nr rejestracyjny nie dotyczy jednego z członów pojazdów zespolonych, lecz pojedynczego pojazdu specjalistycznego jakim jest cysterna. Przewoźnik podlega zatem karze pieniężnej, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2, za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Oznacza to również, iż błędne jest stanowisko Spółki zawarte w odwołaniu, że powinna być zastosowana sankcja wynikająca co najwyżej z art. 22 ust. 2 ustawy SENT, za nieuzupełnienie zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3 tejże ustawy. Przewoźnik bowiem w ww. zgłoszeniu podał dane innego środka transportu, a więc niezgodne ze stanem faktycznym, podlegając karze pieniężnej wynikającej z art. 24 ust. 1 pkt 2, w wysokości 10.000 zł.

Dyrektor Izby wyjaśnił, że ustawodawca wprowadzając przepis prawa powszechnie obowiązującego nałożył na przewoźników obowiązek uzupełnienia zgłoszenia przewozu towaru poprzez podanie m.in. nr rejestracyjnego środka transportu, o czym jest mowa w art. 5 ust. 4 pkt 3 ustawy SENT, który wszedł w życie 18.04.2017r. Profesjonalny przedsiębiorca powinien zapoznać się z regulacjami prawnymi dotyczącymi dziedziny swojej działalności gospodarczej. Powyższe uchybienie nie powstało na skutek awarii systemu, działania siły wyższej, czy jakiejkolwiek okoliczności, na którą przewoźnik nie miał wpływu. Nieuzupełnienie wymaganej obligatoryjnie informacji jest wynikiem braku dołożenia należytej staranności.

Organ stwierdził, że omawiane przepisy ustanawiają odpowiedzialność administracyjną, a nie karno-administracyjną podmiotów wykonujących przewóz towarów wrażliwych. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego przewóz w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku, i to niezależnie od tego kto przyczynił się do powstania naruszenia. Organy administracji ustalają jedynie czy doszło, czy nie doszło do naruszenia przepisów ustawy.

Wyjaśnił, że istota monitorowania przewozu wrażliwych towarów opiera się na prawidłowej rejestracji przewozów w systemie SENT. Uzupełnienie wszystkich danych w systemie daje właściwym organom pełną możliwość dokonywania zdalnych analiz, monitorowania oraz przeprowadzania skutecznych kontroli, które nie ograniczają się wyłącznie do sprawdzania pojazdów na drodze. Precyzyjne zarejestrowanie wszystkich danych w systemie umożliwia prawidłową identyfikację przewoźnika i rodzaju wykonywanego przewozu.

W zakresie zarzutu odwołania nieodstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej, Dyrektor Izby powołał się na art. 24 ust. 3 ustawy SENT i podał, że strona w trakcie postępowania przed organem I instancji nie podnosiła kwestii odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Nadto podnosząc powyższy zarzut w odwołaniu nie wskazała na istnienie szczególnych powodów lub wyjątkowych okoliczności, które mogłyby być zakwalifikowane do przesłanek jej ważnego interesu lub interesu publicznego uzasadniającego to odstąpienie. Zdaniem strony stwierdzone w trakcie kontroli naruszenie stanowi drobne uchybienie, pozostające bez jakichkolwiek konsekwencji.

Organ II instancji nie zgodził się z takim twierdzeniem. Podał, że jakkolwiek kwota 10.000 zł nie jest kwotą obiektywnie małą, to obciążenie w niniejszym postępowaniu karą przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwem nie spowoduje pogorszenia jego kondycji finansowej w sytuacji, gdy odwołująca się na takie problemy nie wskazywała. Nie wskazywała również, że uiszczenie kary spowoduje zachwianie podstawami jej egzystencji. Dolegliwość wynikająca z zapłaty kary jest oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie przewoźnika, uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary. W zakresie istnienia przesłanki interesu publicznego organ ocenił, że nie zaistniała również ta przesłanka. Dlatego też organ odwoławczy odstąpił od badania warunków określonych w art. 26 ust. 3 ustawy SENT uznając, że zastosowanie odstąpienia, o którym mowa w tej normie prawnej, uzależnione jest od spełnienia co najmniej jednej z ww. przesłanek.

Organ podkreślił, że nałożenie kary za naruszenie art. 5 ust. 4 pkt 3 ustawy SENT było wynikiem niedochowania należytej staranności przy rejestrowaniu przewozu, a nieodstąpienie od jej nałożenia, brakiem stwierdzenia zaistnienia jednej z przesłanek ważnego interesu przewoźnika lub publicznego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej Spółka podała, że zaskarża pkt 2 sentencji decyzji organu II instancji. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 5 ust. 4 pkt 3, art. 22 ust. 2, art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, poprzez błędne ich zastosowanie,

- art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy jego zastosowanie było uzasadnione stanem faktycznym sprawy, a które to uchybienia organ II instancji był zobowiązany uwzględnić przy kontroli legalności działania organu administracji publicznej,

- art. 121, 122, 187 § 1 i 2, art. 191, art. 210 O.p., poprzez dokonanie oceny dowodów z uwzględnieniem tylko części materiału dowodowego, to jest z pominięciem informacji i dowodów wskazujących na rażącą niewspółmierność kary administracyjnej do wartości realizowanej usługi transportowej oraz do wartości przewożonego towaru, w następstwie czego organy obu instancji błędnie nie zastosowały art. 26 ust. 3 ustawy SENT.

W treści skargi podniesiono, że nałożona kara nie jest tylko karą administracyjną za uchybienie formalne, polegające na wpisaniu w dokumentacji innego pojazdu z floty dostępnych stronie, ale poprzez swą wysokość urasta do rozmiaru kary konfiskaty równej wartości przewożonego towaru.

Metoda działania przyjęta przez organy podatkowe w związku z ustawą SENT jest sprzeczna z art. 281 § 2 Ordynacji podatkowej, z którego wyraźnie wynika, że celem kontroli podatkowej jest sprawdzenie czy kontrolowani wywiązują się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego. W niniejszej sprawie nie doszło jednak do naruszenia interesu Skarbu Państwa, ani tym bardziej uszczuplenia jakichkolwiek należności publicznoprawnej. Zważywszy, że żadne dobro prawnie chronione nie zostało umyślnie naruszone, uzasadnionym było wszechstronne zbadanie stanu faktycznego i wydanie orzeczenia na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy. Celem ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, jest sprawowanie nadzoru nad procedurą przemieszczenia wyrobów a nie cel fiskalny. Kara administracyjna winna być uzasadniona ustalonymi i prawidłowo ocenionymi okolicznościami sprawy.

Skarżąca podniosła, że wymiar orzeczonej wobec niej kary stanowi faktyczne obejście norm art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP. Nałożona na Spółkę kara za przewóz towaru skutkuje nie tylko utratą całego dochodu, ale też narusza konstytucyjne prawo do ochrony własności, gdyż organ wydając zaskarżoną decyzję faktycznie naruszył sądową właściwość do orzekania o przepadku rzeczy. Skarżąca jest jedynie podmiotem realizującym usługę transportową, a nie jak podano w decyzji na str. 6 akapit 2 decyzji przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwem. Dla niej kara za przewóz legalnego produktu, wiadomego organom celnym pochodzenia, przeznaczenia, wraz z wiadomym organom celnym odbiorcom, jest karą nieuzasadnioną, nadmiernie dotkliwą. Skarżąca nie dopuściła się żadnego czynu zabronionego, nie uzyskała żadnej korzyści, współpracowała z organami, i sama wskazywała na miejsce popełnienia omyłki, co więcej nie zatajała swojego dochodu, ani w żaden inny sposób nie przyczyniła się do powstania zaległości podatkowych. Takie zachowanie skarżącej winno być wszechstronnie ocenione, nie tylko w oparciu o literalne brzmienie przepisu. Stosowanie norm prawa materialnego winno być oparte na całym systemie, a nie tylko na pojedynczym przepisie. Wskazała, że najbardziej sankcyjne przepisy podatkowe przewidujące stosowanie 75% stawki podatkowej stosowane tylko w przypadku wykrycia nieujawnionych przychodów są mniej dotkliwe, niż zastosowana w niniejszej sprawie wykładnia. Przy czym przepisy stosowane przez organ budzą u skarżącej głębokie przekonanie o ich niekonstytucyjności, gdyż wymiar kar za minimalne uchybienia przewidziany w ustawie przy małych ilościach przekracza wartość produktu jaki mają przemieścić firmy transportowe.

Strona powołała się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. akt SK 18/09. Podała, że Trybunał orzekł w dniu 18 lipca 2013r., że przepis pozwalający na nałożenie 75-procentowej stawki podatku na dochód z nieujawnionego źródła jest zgodny z konstytucją. Jego zdaniem nie jest to kara dla podatnika, tylko reakcja państwa na oszustwa i zatajanie dochodów, a wysoka stawka umożliwia odzyskanie należnego podatku i odsetek za zwłokę.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy Spółka wskazała, że skoro przedmiotem obrad Trybunału stała się ustawa przewidująca 75% obciążenie dla podmiotu dopuszczającego się ciężkich naruszeń, to takie samo obciążenie podmiotu w kompletnie odmiennym stanie faktycznym jest nieuzasadnione. Przy tak ustalonym stanie faktycznym nałożona na skarżącą grzywna jest równoznaczna z karą przepadku. W niniejszej sprawie doszło jedynie do zgłoszenia przewozu będącego faktycznie omyłką pisarską, co też w pełni uzasadniało odstąpienie od wymierzenia skarżącej kary w wymiarze orzeczonym przez organy skarbowe.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 r., poz. 1066.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W § 2 tego przepisu zamieszczono katalog przedmiotów działalności administracji publicznej podlegających kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Natomiast zgodnie z § 3 tego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Sąd akceptuje stanowisko Organu odwoławczego w zakresie zaistnienia przesłanek do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, dotyczących nr rejestracyjnego środka transportu. Z powołanego przez Organ przepisu wynika, że przewoźnik podlega sankcjom, zarówno ze względu na nieuzupełnienie danych w zgłoszeniu SENT, jak również za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym.

Ustawodawca zróżnicował wysokość kar w zależności od tego, czy uchybienie polega na nieuzupełnieniu przez przewoźnika wymaganych danych w zgłoszeniu SENT, czy też na podaniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Znalazło to swoje odzwierciedlenie w dwóch odrębnych przepisach ustawy SENT, art. 22 ust. 2 oraz art. 24 ust. 1 pkt 2. W trakcie kontroli stwierdzono rozbieżność pomiędzy rzeczywistym numerem rejestracyjnym kontrolowanego ciągnika ("[.1.]") a numerem rejestracyjnym wprowadzonym do systemu ("[.3.]"). Ponadto w rejestrze nie wprowadzono numeru rejestracyjnego naczepy (protokoły z kontroli karty 3 - 8 akt organu).

Przewoźnik podlega zatem karze pieniężnej, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2, za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Przewoźnik bowiem w ww. zgłoszeniu podał dane innego środka transportu, a więc niezgodne ze stanem faktycznym, podlegając karze pieniężnej wynikającej z art. 24 ust. 1 pkt 2, w wysokości 10.000 zł.

Skarżąca podlega zatem karze pieniężnej, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2, za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Oznacza to również, iż błędne jest stanowisko Spółki, że powinna być zastosowana sankcja wynikająca co najwyżej z art. 22 ust. 2 ustawy SENT, za nieuzupełnienie zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3 tejże ustawy. Skarżąca bowiem w ww. zgłoszeniu podała dane innego środka transportu, a więc niezgodne ze stanem faktycznym, podlegając karze pieniężnej wynikającej z art. 24 ust. 1 pkt 2, w wysokości 10.000 zł.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że celem obowiązującej od 18 kwietnia 2017 r. ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów jest zapewnienie skutecznej kontroli przewozu określonych grup towarów. Regulacje wprowadzone powyższym aktem prawnym określają zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów (wymienionych enumeratywnie w art. 3 ust. 2 pkt 1 - 4 ww. ustawy) na terytorium kraju, a także wprowadzają odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z przewozem towarów, podmiotów obowiązanych, czyli podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika i kierującego środkiem transportu. Unormowania zawarte w ustawie zapewnić mają skuteczne monitorowanie (kontrolę) przewozu towarów, w tym wyrobów akcyzowych oraz dostarczać organom celno-skarbowym informacji o przewozie określonych grup towarów. Powyższe przede wszystkim ma za zadanie ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów.

W art. 3 SENT określono elementy systemu monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów. System ten obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane (art. 3 ust. 1). Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b SENT przewóz towaru objętego pozycją CN 2710 podlega systemowi monitorowania drogowego, jeżeli jego objętość przekracza 500 litrów. Obowiązki dotyczące zgłaszania faktu przewozu tych towarów nałożono na cztery kategorie podmiotów uczestniczących w procesie przewozu towarów: podmioty wysyłające, podmioty odbierające, przewoźnika oraz kierującego środkiem transportu. Za ich nieprzestrzeganie podmiotom tym grożą kary pieniężne i inne sankcje.

Sąd natomiast nie podzielił stanowiska Organu odnośnie stosowania art. 24 ust. 3 ustawy SENT. Dyrektor Izby powołał się na art. 24 ust. 3 ustawy SENT i podał, że strona w trakcie postępowania przed organem I instancji nie podnosiła kwestii odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. "W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3".

Powyższy przepis nawiązuje w treści do art. 67a Ordynacji podatkowej, który dotyczy odroczenia terminu płatności podatku, rozłożenie zapłaty podatku na raty, umorzenie zaległości podatkowej na wniosek podatnika. Przy stosowaniu wykładni art. 24 ust. 3 ustawy SENT Organ winien uwzględnić dorobek judykatury i doktryny prawniczej, który jest związany ze stosowaniem powołanego przepisu Ordynacji podatkowej.

W wyroku z dnia 27 kwietnia 2018r. sygn. akt I SA/Po 1137/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że "Dla oceny sytuacji podatnika w aspekcie umorzenia zaległości podatkowych ma znaczenie sposób powstania tych zaległości i towarzyszące temu okoliczności". W wyroku z dnia 7 maja 2018 r. , sygn. akt II FSK 2845/17 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił uwagę na potrzebę dokonania analizy sytuacji majątkowej podatnika, przy ocenie istnienia ważnego interesu podatnika.

Natomiast Organ odnosząc się do zarzutu odwołania podał, że strona nie wskazała na istnienie szczególnych powodów lub wyjątkowych okoliczności, które mogłyby być zakwalifikowane do przesłanek jej ważnego interesu lub interesu publicznego uzasadniającego to odstąpienie. Organ odwoławczy w toku rozpoznania odwołania sporządził w dniu 1 lutego 2018r. protokół z zapoznania się właściciela Spółki z aktami sprawy (k. 37 akt organu). Do protokołu przedstawiciel Spółki podał, że jest mikro przedsiębiorcą, zatrudnia trzy osoby i ukaranie łączną kwotą 15 tys. zł znacznie obciąża jej budżet. Firma zamknęła bilans za 2017r. na stracie, a "w roku bieżącym musi jeszcze wykupić dwa leasingi". W firmie znajdują się trzy pojazdy, dwa do przewozu paliw i jeden do transportu innych towarów (tzw. plandekę). Starała się wykonywać wszystkie obowiązki rzetelnie i zgodnie z prawem, nie była do tej pory karana żadnym mandatem ani karą finansową. Podała, że zapłata tak wysokiej kary wpłynie negatywnie na sytuację finansową firmy i jej płynność. Organ nie dokonał wykładni powołanego przepisu prawnego, nie dokonał niezbędnych ustaleń faktycznych i w związku z tym nie dokonał subsumpcji tego przepisu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Należy że zwrócić uwagę, że kara pieniężna ma charakter administracyjny i jej wymierzenie jest związane z zaistnieniem określonego uchybienia.

W tej sytuacji wprowadzona przez ustawodawcę zasada, że "organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej" "w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym" powinna być stosowana z uwzględnieniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Zasada proporcjonalności znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (por. wyroki TK w sprawach o sygn. akt K 7/05, P 43/06, K 8/04, SK 62/06).

Organ rozpoznający odwołanie nie rozważył okoliczności faktycznych, które zdaniem strony skarżącej przemawiały za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej.

W związku z tym Sąd uznaje zarzut skargi w przedmiocie naruszenia prawa procesowego: art. 121, 122, 187 § 1 i 2, art. 191, art. 210 O.p., poprzez dokonanie oceny dowodów z uwzględnieniem tylko części materiału dowodowego. Nie rozważył okoliczności faktycznych, które zostały podane do protokołu. W konsekwencji uzasadniony jest zarzut skargi dotyczący nierozważenia możliwości zastosowania art. 24 ust. 3 ustawy SENT. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ma charakter uznania administracyjnego. Rozważania w tym względzie nie mogą mieć charakteru ogólnego. W zaskarżonej decyzji Organ winien rozważyć, czy w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Samo wymierzenie kary pieniężnej i odstąpienie od kary pieniężnej jest związane ze stosowaniem przepisów prawa materialnego. Stosowanie prawa materialnego jest natomiast związane z ustaleniem prawidłowego stanu faktycznego. Sąd administracyjny nie może wyręczyć organu odnośnie ustalenia stanu faktycznego. Nie może dokonać subsumpcji przepisów prawa materialnego. Dokonuje natomiast kontroli legalności zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylił pkt 2 zaskarżonej decyzji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ odwoławczy winien rozważyć, czy w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Przy stosowaniu tej zasady Organ winien uwzględnić konstytucyjną zasadę proporcjonalności. Przy jej stosowaniu może, w razie zaistnienia przesłanek, odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej w całości czy też w części. Wynika to z zasady a maiori ad minus - wnioskowanie z uzasadnienia silniejszego na słabsze. Jeśli ktoś jest uprawniony lub zobowiązany do czynienia więcej, to tym samym jest uprawniony do czynienia mniej. Organ jest uprawniony do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, to tym bardziej może odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej w części. Stosując tę zasadę Organ powinien mieć na względzie cele związane z wymierzeniem kary pieniężnej.

Ocena istnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego winna być dokonana z uwzględniłem okoliczności faktycznych, które zaistniały w rozpoznawanej sprawie.