Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 1170/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Scalanie gruntów
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 par. 1, 15
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2003 nr 178 poz 1749
law: Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Andrzej Melezini,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2014 r. sprawy ze skarg S. K. S., J. Z. S., H. L., L. J. i W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących: L. J. kwotę 200,00 (słownie: dwieście) złotych, H. L. 200,00 (słownie: dwieście) złotych, J. Z. S. 457,00 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych i S. K. S. kwotę 200,00 (słownie: dwieście) złotych – tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., wyniku rozpoznania odwołań: C. M., G. K., E. N., S. K., S. K. S., M. L., J. Z. S., R. M., S. J., W. J., L. J., od decyzji Starosty S., Nr [...] z dnia [...].12.2012 r., w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów obiektu "O.", w skład którego wchodzą wsie: O., S., S., M. S. gm. D., J., M., L., S. gm. G., K. W., B. gm. P., powiat s., woj. P., orzekło: 1. uchylić skarżoną decyzję Starosty S. z dnia [...] grudnia 2012 r., Nr [...], o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów nieruchomości obiektu O., w części, w jakiej zatwierdzono projekt scalenia gruntów gospodarstwa rolnego C. M. przewidujący, przebieg wschodniej granicy wydzielonej w wyniku scalenia działki nr geod. [...], obręb M., oraz w części w jakiej zatwierdzono projekt scalenia gruntów gospodarstwa rolnego S. J., obręb O., gm. D.; 2 zatwierdzić zmieniony projekt scalenia gruntów nieruchomości obiektu O., poprzez dokonanie w gospodarstwie rolnym C. M. korekty wschodniej granicy wydzielonej w wyniku scalenia działki nr geod. [...], obręb M.; 3. zatwierdzić zmieniony projekt scalenia gruntów nieruchomości obiektu O., poprzez włączenie do gospodarstwa rolnego S. J., obręb O., gm. D., jako ekwiwalent działek nr geod.: [...] i [...] o łącznej powierzchni 6,5323 ha, położonych w obrębie O., gm. D.; 4. w pozostałym zakresie skarżoną decyzję utrzymać w mocy. U podstaw rozstrzygnięcia organu odwoławczego legły następujące ustalenia.

Powołaną decyzją Starosta S. zatwierdził projekt scalenia gruntów nieruchomości obiektu "O." na terenie wsi: O., S., S., M. S. gm. D., J., M., L., S. gm. G., K. W., B. gm. P., powiat s., woj. P., o łącznym obszarze 2869,7178 ha, wynikającym z nowego pomiaru granic obrębów, zgodnie z projektem scalenia sporządzonym i wykazanym na mapie obszaru scalenia oraz w rejestrze szacunkowym gruntów wydzielonych w wyniku scalenia, na warunkach objęcia w posiadanie nowo wydzielonych gruntów, spisanych w wykazie z dnia [...]-[...].09.2012 r.

Przedmiotowa decyzja została ogłoszona w dniu w dniu [...] grudnia 2012 r.

Wojewódzkie Biuro Geodezji w B. i wyznaczony na gruncie projekt scalenia gruntów obiektu O., w skład którego wchodzą wsie O., S., S., M. S. gm D., J., M., L., S. gm. G., K. W., B. gm. P., powiat s., woj. P. został w dniu [...] września 2012 roku we wsi G. okazany wszystkim zainteresowanym uczestnikom scalenia. Podstawą projektowania rozłogów pól i przebiegu dróg były założenia do projektu scalenia gruntów realizowanego w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 "Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa przez scalanie gruntów", które stanowiły również załącznik do wniosku o przyznanie pomocy na realizację operacji pn. "Scalenie obiektu O.". Zgodnie z założeniami, oprócz części geodezyjnej dotyczącej scalenia, do wykonania przewidziano również zagospodarowanie poscaleniowe obejmujące budowę i przebudowę dróg dojazdowych do gruntów rolnych i zabudowań gospodarczych. W wyniku nowego pomiaru obszaru scalenia nastąpiła zmiana jego powierzchni z 2868,8601 ha na 2869,7178 ha. Organ wskazał, ze w procesie projektowania geodeta uwzględnił życzenia tych uczestników scalenia, którzy na piśmie wystąpili o zwiększenie lub zmniejszenie areału ich gospodarstw. Ponadto rolnikom zaproponował grunt o wartości nieprzekraczającej ±3% wartości ich gruntów przed scaleniem. Projekt został wyznaczony na gruncie i okazany uczestnikom scalenia.

W dniach: [...]-[...] września 2012 r. na ogólnym zebraniu, uczestnicy scalenia zostali zaznajomieni z obszarem i wartością wydzielonych im gruntów oraz z warunkami objęcia w posiadanie nowo wydzielonych działek. Uczestników scalenia poinformowano również o przysługującym im w ciągu 14 dni prawie do składania na piśmie Staroście S. zastrzeżeń do okazanego projektu. Organ wskazał, iż z ogólnej liczby 652 uczestników scalenia na zebraniu stawiło się 50 osób, spośród których 50 przyjęło projekt. Ponadto w ustawowym terminie wpłynęło 21 pisemnych zastrzeżeń do projektu scalenia. Zastrzeżenia te zostały szczegółowo rozpatrzone przez powołaną komisję zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. 2003.178.1749) przy udziale zainteresowanych osób, na zebraniach zwołanych w dniach: [...].10.2012 r. oraz [...].11.2012 r. W wyniku prac komisji do projektu scalenia zostały wprowadzone zmiany wskazane w sentencji decyzji. Natomiast wnioski uczestników scalenia, tj.: R. M., L. J., W. J., R. P., H. L., G. K., E. N., L. R. i E. R., pozostawiono bez uwzględnienia.

Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyli: C. M., G. K., E. N., S. K., S. K. S., M. L., J. Z. J., R. M., S. J., W. J., L. J.

1. Odwołujący się L. J. wskazał, iż nie wyrażał zgody na scalenie. Natomiast w trakcie postępowania scaleniowego wnosił zastrzeżenia, które nie zostały rozpatrzone. Wskazał, iż w wyniku scalenia została pomniejszona powierzchnia gospodarstwa, natomiast granice działek ewidencyjnych zostały wyznaczone niezgodnie z ustaleniami z geodetą prowadzącym postępowanie scaleniowe. W wyniku scalenia żadne działki nie zostały ze sobą połączone, nie zmniejszyła się liczba działek ewidencyjnych, zmniejszyła się tylko powierzchnia gospodarstwa.

2. Odwołujący się W. J. podobnie jak L. J. wskazał, iż nie wyrażał zgody na scalenie. Natomiast w trakcie postępowania scaleniowego wnosił zastrzeżenia, które nie zostały rozpatrzone. Wskazał, iż w wyniku scalenia została pomniejszona powierzchnia gospodarstwa, natomiast granice działek ewidencyjnych zostały wyznaczone niezgodnie z ustaleniami z geodetą prowadzącym postępowanie scaleniowe. W wyniku scalenia żadne działki nie zostały ze sobą połączone, nie zmniejszyła się liczba działek ewidencyjnych, zmniejszyła się tylko powierzchnia gospodarstwa.

3. Odwołujący się S. J. wskazał, iż nie zgadza się z zatwierdzonym projektem scalenia gruntów wsi O. Podniósł, iż w wyniku scalenia gruntów zaprojektowano drogę zagumienną kosztem jego działki zakupionej od Powiatu S. po bardzo wysokiej cenie. Na obszarze tej wsi posiada gospodarstwo rolne o powierzchni ponad 68 ha. Wskazał, że zgodnie z ustawą o scalaniu i wymianie gruntów, uczestnicy scalenia lub wymiany otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane; za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3 %. W jego przypadku jest to powierzchnia ponad 2 hektary. W pierwotnej wersji projektu scalenia do jego ekwiwalentu włączono niewielkie działki stanowiące własność Powiatu S., rekompensując tym samym poniesione straty. Podał, że z nieznanych przyczyn projekt ten zmieniono na jego niekorzyść.

4. Odwołująca się R. M. wniosła o wytyczenie granicy pomiędzy działkami: nr geod. [...] oraz nr geod. [...], nr geod. [...], w linii prostej polegającej na pozostawieniu istniejących na gruncie punktów początkowego i końcowego albowiem - jej zdaniem - proponowane w projekcie rozwiązanie jest nieracjonalne i można przypisać mu cechy braku funkcjonalności wskazanych wyżej nieruchomości podlegających scaleniu dlatego należy uznać podstawę do uchylenia przedmiotowej decyzji lub jej zmianę w kwestionowanym zakresie.

5. Odwołująca się E. N. oświadczyła, iż nie wyraża zgody na ustalenia dotyczące wytyczenia nowej drogi nr [...] w ramach scaleń w obrębie wsi O., w gminie D. Wskazała, iż według księgi wieczystej Kw Nr [...] powierzchnia działki Nr geod. [...], według stanu przed scaleniem wynosiła 3,29 ha. Natomiast po scaleniu powierzchnia w/w działki, która otrzymała Nr geod. [...], wynosi [...] ha, czyli została zmniejszona o szerokość poszerzenia drogi. W związku z powyższym wniosła o ponowne wytyczenie drogi Nr geod. [...], według stanu przed scaleniem.

6. Odwołujący G. K. wniósł o przywrócenie do stanu pierwotnego sprzed scalenia ,tj. na datę objęcia przez niego własności nieruchomości, oznaczonych Nr geod.: [...], [...], [...], [...] (akt notarialny z dnia [...] lipca 2003 r. Rep. A Nr [...]) oraz oznaczonych Nr geod.:[...], [...], (akt notarialny z dnia [...] czerwca 2005 r. Rep. A Nr [...]), położonych w obrębie O., poprzez uchylenie skarżonej decyzji lub jej zmianę, albowiem na wniosku o scalenie podpisała się osoba nieuprawniona K. K., który nie jest właścicielem ani nie legitymował się stosownym upoważnieniem do działania w imieniu Odwołującego się.

7. Odwołujący J. Z. S. zarzucił, iż w projekcie scalenia granica działki siedliskowej Nr geod. [...], przebiega w odległości mniejszej niż 4 metry od domu, co w przyszłości może powodować konflikty sąsiedzkie.

8. Odwołujący M. L. nie zgadza się na proponowany w toku postępowania scaleniowego podział działki.

9. Odwołujący S. K. S. uważa, iż granice działek siedliskowych nie powinny pozostać zmienione.

10. Odwołujący S. K. zarzucił, iż w wyniku scalenia otrzymał grunty gorszej klasy oraz z wyrobiskiem.

11. Odwołujący C. M. wnosi o dokonanie korekty wschodniej granicy wydzielonej w wyniku scalenia działki Nr geod. [...], obręb M.

Ponadto Kolegium stwierdziło, iż uwagi wniesione do projektu scalenia przez W. K. (pismo z dnia [...].11.2012 r. ), R. P. (pismo z dnia [...].11.2012 r. ), H. L. (pisma: z dnia [...].11.2012 r. i z dnia [...].11.2012 r.), zostały wniesione przed wydaniem kwestionowanej decyzji Starosty S. w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia, lecz po upływie terminu do składania zażaleń do projektu scalenia, określonego w ustawie o scalaniu i wymianie gruntów. Wskazać przy tym należy, iż kwestie sygnalizowane w pismach, były rozważane na zebraniu w dniu [...].10.2012 r. w sprawie komisyjnego rozpatrzenia zgłoszonych zastrzeżeń do projektu scalenia gruntów na obiekcie scaleniowym "O.".

Z uwagi na powyższe, pisma W. K., R. P., H. L. nie mogą zostać uznane za odwołania od decyzji Starosty S. z dnia [...] grudnia 2012 r., bowiem zostały wniesione przed wydaniem kwestionowanej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., rozpoznając sprawę stwierdziło, że zgodnie z ustawą celem scalenia gruntów jak wynika z art. 1 ustawy, jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu. W uproszczeniu scalenie polega na połączeniu w jedną całość wielu rozdrobnionych lub też położonych w niekorzystnej konfiguracji nieruchomości celem dokonania ponownego podziału nieruchomości, które podlegały scaleniu, z zachowaniem proporcji w zakresie wartości tych scalonych nieruchomości, jednakże ze zmianą w zakresie ich usytuowania, a także przeznaczenia. Niewątpliwym zatem jest, że procedurę scalenia gruntów cechują rozwiązania mające charakter techniczny, których stopień skomplikowania z uwagi chociażby na obszar gruntów objętych scaleniem, ilość działek oraz uczestników scalenia jest nierzadko bardzo wysoki. Co więcej cała konstrukcja scalenia i podziału nieruchomości dodatkowo jest skomplikowana ze względu na istniejącą często rozbieżność interesów wszystkich podmiotów biorących udział w scaleniu. Nie jest zatem zadaniem prostym stworzenie warunków do efektywniejszego wykorzystanie danego terenu z jednoczesnym stworzeniem zaplecza technicznego, w postaci odpowiednich dróg i urządzeń infrastruktury technicznej, ułatwiającego eksploatację nowo wydzielonych działek i zarazem uwzględnieniem interesów i wniosków wszystkich uczestników scalenia. Dlatego też organy administracyjne opracowujące projekt scalenia korzystają z pewnej swobody w jego ukształtowaniu i wyborze najlepszego - ich zdaniem - rozwiązania w danych warunkach. Tak, by w miarę możliwości uwzględnić interesy i życzenia wszystkich uczestników scalenia. Zwykle jednak w toku postępowania scaleniowego rodzą się liczne konflikty pomiędzy uczestnikami, oczekującymi wyłącznie na poprawę ich warunków gospodarowania.

Kolegium zauważyło, że w sprawach scalania gruntów rolnych rola organu odwoławczego jest specyficzna. Jeżeli wniesiono jedno lub kilka odwołań, które mogą być uwzględnione poprzez dokonanie w decyzji scaleniowej takich zmian, które nie ingerują w prawa i obowiązki innych uczestników scalenia, postępowanie organu II instancji może zostać ograniczone do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia wyłącznie o prawach i obowiązkach osób skarżących. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, stąd Kolegium ograniczyło się do wydania decyzji o częściowym uchyleniu decyzji organu I instancji i rozstrzygającej sprawę co do istoty tylko w takim zakresie. Było to możliwe, gdyż sprawa ta dotyczyła interesów prawnych Pana C. M. i S. J.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 i 2 ustawy, uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane; za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3 %, oraz w wypadkach gdy ze względów technicznych nie jest możliwe wydzielenie gruntów o równej wartości szacunkowej, stosuje się dopłaty pieniężne. Dopłaty te przysługują za różnicę wartości szacunkowej przekraczającą 3 %. Jednocześnie art. 14 ust. 2 tejże ustawy stanowi, że oprócz zachowania wartości gruntów sprzed scalenia, bez zgody uczestnika scalenia, różnica powierzchni wydzielonych mu gruntów w stosunku do powierzchni gruntów objętych scaleniem nie może przekraczać: 1) 20% powierzchni gruntów objętych scaleniem, 2) 10% dotychczas posiadanych gruntów o szczególnie wysokiej przydatności rolniczej lub gruntów przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy podniesiono, że gospodarstwo stanowiące własność C. M., położone na terenie wsi S. i M., składające się przed scaleniem z 10 działek, oznaczonych Nr geod.: [...], .., [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 10,83 ha, oszacowano na 2129945,59 jednostek szacunkowych. Po scaleniu na rzecz tego uczestnika wydzielono ekwiwalent składający się z 8 działek, oznaczonych Nr geod.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 10,9679 ha i wartości 217044,75 jednostek szacunkowych.

W ocenie Kolegium, z powyższego wynika, iż uczestnik postępowania za wniesione do scalenia grunty otrzymał ekwiwalent o równej wielkości szacunkowej z zachowaniem dopuszczalnej różnicy w powierzchni gospodarstwa określonej w art. 8 ust. 1 ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane, przy czym za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekracząjącej 3%. Jak bowiem wskazano uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej, a nie o takiej samej powierzchni, co przed scaleniem. Wartość szacunkowa posiadanych przez niego przed scaleniem i po scaleniu wzrosła, i wzrost ten mieści się w dopuszczalnej różnicy 3%.

W toku postępowania odwoławczego Kolegium zwróciło uwagę, na niekorzystny przebieg wschodniej granicy wydzielonej w wyniku scalenia działki Nr geod. [...], obręb M., wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego C. M. W ocenie Kolegium niekorzystny przebieg wschodniej granicy wydzielonej w wyniku scalenia działki Nr geod. [...], obręb M., uzasadnia uwzględnienie jego zastrzeżenia (w projekcie scalenia, zatwierdzonym przez organ I instancji). Dlatego też - stosownie do art. 136 k.p.a - Kolegium zleciło organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, polegającego na dokonaniu zmiany w projekcie scalenia dot. gospodarstwa rolnego C. M., poprzez dokonanie korekty wschodniej granicy wydzielonej w wyniku scalenia działki Nr geod. [...], obręb M.

Starosta S., przy piśmie z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...], przekazał Kolegium fragment mapy obszaru scalenia dot. działki Nr geod. [...], obręb M., rejestr zmian i protokół z wyznaczenia zmian.

Jeżeli chodzi o gospodarstwo stanowiące własność S. K., położone na terenie wsi O. wskazać należy, iż przed scaleniem składało się z 2 działek, oznaczonych Nr geod.: [...] i [...] o łącznej powierzchni 5,86 ha, oszacowanych na 139534,2 jednostek szacunkowych. Po scaleniu na rzecz tego uczestnika wydzielono ekwiwalent składający się również z 2 działek, oznaczonych Nr geod.: [...] i [...] o łącznej powierzchni 6,0521 ha i wartości 142823,56 jednostek szacunkowych. W ocenie Kolegium, z powyższego wynika, iż uczestnik postępowania za wniesione do scalenia grunty otrzymał ekwiwalent o równej wielkości szacunkowej z zachowaniem dopuszczalnej różnicy w powierzchni gospodarstwa określonej w art. 8 ust. 1 ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane, przy czym za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekracząjącej 3%. Jak bowiem wskazano uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej, a nie o takiej samej powierzchni, co przed scaleniem. Wartość szacunkowa posiadanych przez niego przed scaleniem i po scaleniu wzrosła, i wzrost ten mieści się w dopuszczalnej różnicy 3%. Za niezasadny należy więc uznać podnoszony w odwołaniu zarzut, iż w wyniku scalenia odwołujący się otrzymał grunty gorszej klasy.

Jeżeli zaś chodzi o gospodarstwo stanowiące własność E. N., położone na terenie wsi O. wskazano, iż przed scaleniem składało się z 1 działki, oznaczonej Nr geod.: [...] o powierzchni 3,29 ha, oszacowanych na 71936,5 jednostek szacunkowych. Po scaleniu na rzecz tego uczestnika wydzielono ekwiwalent składający się również z l działki, oznaczonej Nr geod.: [...] o powierzchni 3,2111 ha i wartości 70176,4 jednostek szacunkowych. W ocenie Kolegium, z powyższego wynika, iż uczestniczka postępowania za wniesione do scalenia grunty otrzymała ekwiwalent o równej wielkości szacunkowej z zachowaniem dopuszczalnej różnicy w powierzchni gospodarstwa określonej w art. 8 ust. 1 ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane, przy czym za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3%. Jak bowiem wskazano uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej, a nie o takiej samej powierzchni, co przed scaleniem. Wartość szacunkowa posiadanych przez niego przed scaleniem i po scaleniu wzrosła, i wzrost ten mieści się w dopuszczalnej różnicy 3%. W ocenie Kolegium brak jest podstaw prawnych i faktycznych do wydzielenia drogi, oznaczonej działką Nr geod. [...], według stanu przed scaleniem, albowiem naruszałoby to interes pozostałych uczestników scalenia, albowiem w wyniku scalenia poszerzono drogę do szerokości 10 m, (przy dotychczasowych ok. 4 m).

Jeżeli zaś chodzi o gospodarstwo stanowiące własność G. K., położone na terenie wsi K. W. i O. wskazać należy, iż przed scaleniem składało się z 5 działek, oznaczonych Nr geod.: [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 11,4 ha, oszacowanych na 228521,1 jednostek szacunkowych,.

Po scaleniu na rzecz tego uczestnika wydzielono ekwiwalent, składający się z 3 działek, oznaczonych Nr geod.: [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 11,0992 ha i wartości 226621,4 jednostek szacunkowych. W ocenie Kolegium, z powyższego wynika, iż uczestnik postępowania za wniesione do scalenia grunty otrzymał ekwiwalent o równej wielkości szacunkowej z zachowaniem dopuszczalnej różnicy w powierzchni gospodarstwa określonej w art. 8 ust. l ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane, przy czym za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3%. Jak bowiem wskazano uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej, a nie o takiej samej powierzchni, co przed scaleniem. Wartość szacunkowa posiadanych przez niego przed scaleniem i po scaleniu wzrosła, i wzrost ten mieści się w dopuszczalnej różnicy 3%. Kolegium zauważa, iż w toku postępowania scaleniowego Skarżący nie kwestionował czynności podejmowanych w jego imieniu przez ojca K. K. dotyczących scalenia gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego Skarżącego. Organ scaleniowy nie miał zatem podstaw żądać pełnomocnictwa, uznając iż K. K. jest członek najbliższej rodziny Skarżącego, reprezentuje jego interesy w tym postępowaniu.

Jeżeli zaś chodzi o gospodarstwo stanowiące własność S. K. S., położone na terenie wsi L. wskazać należy, iż przed scaleniem składało się z 7 działek, oznaczonych Nr geod.: [...], [...], [...], [...],[...], [...],26 o łącznej powierzchni 13,29 ha, oszacowanych na 348881,18 jednostek szacunkowych. Po scaleniu na rzecz tego uczestnika wydzielono ekwiwalent, składający się z 5 działek, oznaczonych Nr geod.: [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 13,1536 ha i wartości 345305,51 jednostek szacunkowych. W ocenie Kolegium, z powyższego wynika, iż uczestnik postępowania za wniesione doscalenia grunty otrzymał ekwiwalent o równej wielkości szacunkowej z zachowaniem dopuszczalnej różnicy w powierzchni gospodarstwa określonej w art. 8 ust. l ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane, przy czym za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3%. Jak bowiem wskazano uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej, a nie o takiej samej powierzchni, co przed scaleniem. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu w oparciu o materiał dowodowy wskazać należy, iż w wyniku scalenia granice działek siedliskowych nie uległy zmianie.

Jeżeli zaś chodzi o gospodarstwo stanowiące własność M. L., położone na terenie wsi L., wskazać należy, iż przed scaleniem składało się z 2 działek, oznaczonych Nr geod.: [...] i [...] o łącznej powierzchni 10,42 ha, oszacowanych na 263208,79 jednostek szacunkowych. Po scaleniu na rzecz tego uczestnika wydzielono ekwiwalent, składający się również z 2 działek, oznaczonych Nr geod.: [...] i [...] o łącznej powierzchni 10,4127 ha i wartości 262775,95 jednostek szacunkowych. W ocenie Kolegium, z powyższego wynika, iż uczestnik postępowania za wniesione do scalenia grunty otrzymał ekwiwalent o równej wielkości szacunkowej z zachowaniem dopuszczalnej różnicy w powierzchni gospodarstwa określonej w art. 8 ust. l ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane, przy czym za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3%. Jak bowiem wskazano uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej, a nie o takiej samej powierzchni, co przed scaleniem. Wartość szacunkowa posiadanych przez niego przed scaleniem i po scaleniu wzrosła, i wzrost ten mieści się w dopuszczalnej różnicy 3%. W ocenie Kolegium brak jest podstaw prawnych i faktycznych do wydzielenia drogi, oznaczonej działką Nr geod. [...], według stanu przed scaleniem, albowiem naruszałoby to interes pozostałych uczestników scalenia, albowiem w wyniku scalenia poszerzono drogę do szerokości 10 m, (przy dotychczasowych ok. 4 m).

Jeżeli zaś chodzi o gospodarstwo stanowiące własność G. K., położone na terenie wsi K. W. i O. wskazano, iż przed scaleniem składało się z 5 działek, oznaczonych Nr geod.: [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 11,4 ha, oszacowanych na 228521,1 jednostek szacunkowych. Po scaleniu na rzecz tego uczestnika wydzielono ekwiwalent, składający się z 3 działek, oznaczonych Nr geod.: [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 11,0992 ha i wartości 226621,4 jednostek szacunkowych. W ocenie Kolegium, z powyższego wynika, iż uczestnik postępowania za wniesione do scalenia grunty otrzymał ekwiwalent o równej wielkości szacunkowej z zachowaniem dopuszczalnej różnicy w powierzchni gospodarstwa określonej w art. 8 ust. l ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane, przy czym za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3%. Jak bowiem wskazano uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej, a nie o takiej samej powierzchni, co przed scaleniem. Wartość szacunkowa posiadanych przez niego przed scaleniem i po scaleniu wzrosła, i wzrost ten mieści się w dopuszczalnej różnicy 3%. Kolegium zauważa, iż w toku postępowania scaleniowego Skarżący nie kwestionował czynności podejmowanych w jego imieniu przez ojca K. K., dotyczących scalenia gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego Skarżącego. Organ scaleniowy nie miał zatem podstaw żądać pełnomocnictwa, uznając iż K. K. jest członek najbliższej rodziny Skarżącego, reprezentuje jego interesy w tym postępowaniu.

Jeżeli zaś chodzi o gospodarstwo stanowiące własność S. K. S., położone na terenie wsi L. wskazano, iż przed scaleniem składało się ono z 7 działek, oznaczonych Nr geod.: [...], [...], [...], [...],[...], [...],[...] o łącznej powierzchni 13,29 ha, oszacowanych na 348881,18 jednostek szacunkowych. Po scaleniu na rzecz tego uczestnika wydzielono ekwiwalent, składający się z 5 działek, oznaczonych Nr geod.: [...], [...],[...], [...], [...] o łącznej powierzchni 13,1536 ha i wartości 345305,51 jednostek szacunkowych. W ocenie Kolegium, z powyższego wynika, iż uczestnik postępowania za wniesione doscalenia grunty otrzymał ekwiwalent o równej wielkości szacunkowej z zachowaniem dopuszczalnej różnicy w powierzchni gospodarstwa określonej w art. 8 ust. 1 ustawy. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu w oparciu o materiał dowodowy wskazano, iż w wyniku scalenia granice działek siedliskowych nie uległy zmianie.

Jeżeli zaś chodzi o gospodarstwo stanowiące własność M. L., położone na terenie wsi L., wskazano, iż przed scaleniem składało się ono z 2 działek, oznaczonych Nr geod.: [...] i [...] o łącznej powierzchni 10,42 ha, oszacowanych na 263208,79 jednostek szacunkowych. Po scaleniu na rzecz tego uczestnika wydzielono ekwiwalent, składający się również z 2 działek, oznaczonych Nr geod.: [...] i [...] o łącznej powierzchni 10,4127 ha i wartości 262775,95 jednostek szacunkowych. W ocenie Kolegium, z powyższego wynika, iż uczestnik postępowania za wniesione do scalenia grunty otrzymał ekwiwalent o równej wielkości szacunkowej z zachowaniem dopuszczalnej różnicy w powierzchni gospodarstwa określonej w art. 8 ust. l ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za W toku postępowania odwoławczego Kolegium uznało za zasadne dokonanie zmiany w projekcie scalenia dot. gospodarstwa rolnego S. J., położonego w obrębie O., poprzez włączenie do ekwiwalentu bezpośrednio przyległych do jego działek, niewielkich obszarowo działek stanowiących własność Powiatu S., co polepszy ogólny rozłóg gospodarstwa.

W ocenie Kolegium, wskazane wyżej okoliczności uzasadniają uwzględnienie jego zastrzeżenia (w projekcie scalenia, zatwierdzonym przez organ I instancji). Dlatego też - stosownie do art. 136 k.p.a - Kolegium zleciło organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, polegającego na dokonaniu włączenia do ekwiwalentu bezpośrednio przyległych do działek, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego S. J., położonego w obrębie O., niewielkich obszarowo działek stanowiących własność Powiatu S. Starosta S., przy piśmie z dnia [...]. lipca 2013 r., Nr [...], przekazał Kolegium fragment mapy obszaru scalenia dot. wydzielonych działek, rejestr zmian i protokół z wyznaczenia zmian.

Jeżeli chodzi o gospodarstwo stanowiące własność W. J., położone na terenie wsi O. wskazano, iż przed scaleniem składało się ono z 3 działek, oznaczonych Nr geod.: [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 15,2881 ha, oszacowanych na 311476,7 jednostek szacunkowych. Po scaleniu na rzecz tego uczestnika wydzielono ekwiwalent składający się również z działek, oznaczonych Nr geod.: [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 15,2462 ha i wartości 142823,56 jednostek szacunkowych. W ocenie Kolegium, z powyższego wynika, iż uczestnik postępowania za wniesione do scalenia grunty otrzymał ekwiwalent o równej wielkości szacunkowej z zachowaniem dopuszczalnej różnicy w powierzchni gospodarstwa określonej w art. 8 ust. l ustawy. Wskazano ponadto, iż podnoszone przez Skarżącego w toku postępowania zastrzeżenia do projektu scalenia nie zostały uwzględnione przez komisję scaleniową, przy udziale zainteresowanych osób, na zebraniach zwołanych w dniach: [...].10.2012 r. oraz [...].11.2012 r.

Jeżeli chodzi o gospodarstwo stanowiące własność L. J., położone na terenie wsi O. wskazano, iż przed scaleniem składało się z 10 działek, oznaczonych Nr geod.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 31,84 ha, oszacowanych na 723644,42 jednostek szacunkowych,. Po scaleniu na rzecz tego uczestnika wydzielono ekwiwalent składający się z 8 działek, oznaczonych Nr geod.: [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 30,8645 ha i wartości 705357,3 jednostek szacunkowych. W ocenie Kolegium, z powyższego wynika, iż uczestnik postępowania za wniesione do scalenia grunty otrzymał ekwiwalent o równej wielkości szacunkowej z zachowaniem dopuszczalnej różnicy w powierzchni gospodarstwa określonej w art. 8 ust. 1 ustawy. Wskazano ponadto, iż podnoszone przez Skarżącego w toku postępowania zastrzeżenia do projektu scalenia nie zostały uwzględnione przez komisję scaleniową, przy udziale zainteresowanych osób, na zebraniach zwołanych w dniach: [...].10.2012 r. oraz [...].11.2012 r.

Uwzględniając powyższe, w ocenie Kolegium nie można zarzucić Staroście S. zarówno naruszenia procedury scaleniowej, jak i dowolności przyjętych rozwiązań. Poczucie krzywdy wyrządzonej nieakceptowanym przydziałem ekwiwalentu, nie jest argumentem wystarczającym dla podważenia legalności decyzji. Kontrola uznaniowych rozstrzygnięć sprowadza się do oceny prawidłowości "ważenia" interesów i życzeń poszczególnych osób. Treść protokołów posiedzeń komisji scaleniowej dowodzi, że analizowano wnikliwie - w kontekście zarzutów i wniosków poszczególnych uczestników scalenia - przyczyny takiego, a nie innego rozdysponowania nowo wydzielonymi działkami.

Kolegium zauważyło, że organy prowadzące scalenie muszą w miarę możliwości uwzględniać interesy wszystkich uczestników scalenia. W trakcie postępowania scaleniowego nie można z natury rzeczy uwzględnić wszystkich żądań każdego z uczestników scalenia z osobna, a więc i skarżących, ponieważ byłoby to technicznie niemożliwe i naruszałoby interesy innych rolników oraz niweczyłoby cel oraz skuteczność scalenia. Typ postępowania scaleniowego, w którym uczestniczy wiele podmiotów oraz który obejmuje zwykle rozległy obszar z definicji nie pozwala na uwzględnienie każdego interesu indywidualnego oraz stanowi naturalną przesłankę do oceny każdego takiego interesu w świetle interesu ogólnego, spełniającego podstawowy cel scalenia. Nie można tu mówić o występowaniu takiej relacji, jaka ma miejsce w sytuacji jednostkowej decyzji, przedmiotem której jest rozstrzygniecie wyłącznie konkretnej i indywidualnej sprawy administracyjnej. W postępowaniu scaleniowym decyzja w sprawie indywidualnej jest niejako elementem "decyzji ogólnej", odnoszącej się do całego obszaru scalenia. Nagromadzenie interesów indywidualnych, z natury różnych, powoduje, że ich pełna realizacja w takim postępowaniu nie jest możliwa. Muszą być one widziane w kontekście interesu ogólnego, związanego ze wskazanym w art. l ustawy scaleniowej celem stworzenia korzystniejszych warunków do gospodarowania dla wszystkich uczestników scalenia.

Odnosząc się do zarzutów odwołań, Kolegium stwierdziło, że nie zawierają one żadnych kwestii, które nie byłyby przedmiotem rozważań organu I instancji.

Skargi do tut. Sądu, na wymienioną decyzję Kolegium, wywiedli: H. L., S. K. S., J. Z. S., W. J., L. J.

H. L. podniósł, że po scaleniu działka oznaczona numerem geodezyjnym [...] ma powierzchnię 0,9398 ha. Działka ta uległa pomniejszeniu o 300 metrów. Zdaniem Skarżącego takie pomniejszenie działki siedliskowej zakłóci stosunki międzysąsiedzkie. Działka ta jest działką wąską, trudno ją zagospodarować. Z kolei nieruchomość oznaczoną numerem geodezyjnym [...] Skarżący użytkował o powierzchni ponad 5 ha , w geodezji był zapis, iż posiada ona powierzchnię 4,86 ha, a po scaleniu 4,9024 ha. Skarżący wniósł o wyjaśnienie dlaczego usunięto pal graniczny przy drodze. Jego zdaniem "ścięto mu kawał działki". Dodał, że podczas prac scaleniowych stał na stanowisku aby powierzchnie działek jego gospodarstwa rolnego pozostały w tym samym położeniu. W ocenie Skarżącego nikt nie słuchał jego wniosków i argumentów, co potwierdza także korespondencja z Dyrektorem Wydziału Geodezji i Rolnictwa w P. Urzędzie Wojewódzkim. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Skarżący S. K. S. zarzucił decyzji Kolegium naruszenie przepisów postępowania poprzez: błędne przyjęcie stanu faktycznego, tym samym danie wiary ustaleniom poczynionym przez organ I instancji; nieodniesienie się przez organ odwoławczy do odwołania od decyzji organu I instancji. Zdaniem Skarżącego organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. , a także art. 8 k.p.a.

Zdaniem Skarżącego kwestionowana decyzja narusza przepisy prawa materialnego, bowiem mimo złożenia odwołania od decyzji Starosty S. nie uwzględniono praw skarżącego a tym samym naruszono przepisy ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji jako dotkniętych wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ewentualnie o uchylenie decyzji organu obu instancji. W motywach skargi podniósł, że Kolegium błędnie przyjęło, że granice działek siedliskowych [...] i [...] nie uległy zmianie. Wskazał, że przed scaleniem granica między działkami była prosta a teraz jest w wielu punktach "połamana", co utrudnia mu dostęp do własnych działek oraz przejazd z podwórka na działki znajdujące się za stodołą. Zdaniem Skarżącego dokonane scalenie narusza art. 2 ust. 3 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, bowiem w wyniku scalenia gruntów nie może dojść do pogorszenia korzystania z nieruchomości, w szczególności dostępu do budynków.

Skarżący J. Z. S. zarzucił decyzji Kolegium:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 3a i art. 8 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, które miało wpływ na wynik sprawy,

2. naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 12 § 1, art. 75 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.

Zdaniem Skarżącego kwestionowana decyzja Kolegium łamie konstytucyjne prawa własności w sposób dwojaki: kreuje stan sprzeczności z prawem posadowienia obecnej zabudowy mieszkaniowej skarżącego i pozbawia go możliwości zabudowy działki numer [...] poprzez wytyczenie nieracjonalnego przebiegu drogi dojazdowej. Kwestionowana decyzja jest sprzeczna z dyrektywą art. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, bowiem zamiast tworzyć korzystniejsze warunki gospodarowania poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw i dostosowanie granic nieruchomości do sytemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu, w sposób zbędny kreuje nieistniejące do tego czasu problemy prawne i faktyczne na szkodę skarżącego. Ponadto kwestionowana decyzja w całości pomija nie tylko zarzuty i argumenty i wnioski skarżącego ale jest sprzeczna powołanymi przepisami ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Skarżący zauważył, że w wyniku nowych granic scalenia powstanie zygzakowata granica pomiędzy działkami [...] i [...]. Ustanowiona nowa granica spowoduje, że zabudowa mieszkaniowa skarżącego nie będzie spełniać minimalnej odległości od granicy z działką sąsiada .

Odnośnie zapewnienia dojazdu działce rolnej sąsiada nr [...], tj połączenia jej z działką siedliskową sąsiada numer [...] , zdaniem Skarżącego, urzędowy geodeta a zanim organy wymyśliły trzecie, najgorsze z możliwych rozwiązań, pozbawiające przy okazji skarżącego możliwości zabudowy jego działki numer [...].

Skrzący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, ewentualnie o ich uchylenie.

Skarżący W. J. podniósł, że w wyniku poszerzenia drogi znajdującej się pomiędzy działkami [...] i [...] nastąpiła zmiana granic działek ewidencyjnych po 1 metrze z każdej strony drogi. Z obliczeń długości granic działek ewidencyjnych przylegających do drogi wynika, że powierzchnia działek powinna ulec zmianie o około 0,07 ha a faktycznie zmniejszyła się o 0,1244 ha. Zdaniem Skarżącego błędne są wyliczenia odnośnie powierzchni gospodarstwa przed i po scaleniu, bowiem wzrost jednostek szacunkowych przekracza 3%.

Skarżący L. J. podniósł, że wyraził zgodę na scalenie tylko działki nr [...]. Planował przeniesienie posiadania działki numer [...] na swoją córkę. Ponadto na działce nr [...] jest położona utwardzona droga wewnętrzna stanowiąca najbliższe i najlepsze połączenie z drogą asfaltową. Droga ta została sporządzona ze środków własnych i pochłonęła bardzo duże nakłady finansowe. Po nowych pomiarach została przesunięta zachodnia granica tej działki i część istniejącej drogi obecnie znajduje się w posiadaniu innego właściciela na działce sąsiedniej. Przed scaleniem do działki [...] była wyznaczona droga składająca się z działek [...] i części [...], po scaleniach zostały przeniesione granice działek i nowa droga będzie się znajdowała w innym miejscu. Przebiegać będzie ona w bezpośredniej bliskości zabudowań (1 metr od ściany domu mieszkalnego) i będzie stanowiła ograniczenie w rozbudowie budynków gospodarczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:

Skargi podlegały uwzględnieniu bowiem w ocenie Sądu organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, t.j. art. 7, art 77 § 1 i art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego, które to naruszenia mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Decyzja w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t.j. Dz.U. z 2003r., Nr 178, poz. 1749 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Ustawa ta przewiduje szczególny, ściśle określony tryb postępowania, którego niezachowanie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego rozpatrującego odwołanie od decyzji w przedmiocie scalenia gruntów jest zatem przede wszystkim ustalenie, czy organ I instancji dokonał wszystkich procesowych czynności i ocena konkretnych rozstrzygnięć w jednostkowych sprawach.

Organ odwoławczy dokonuje oceny postępowania scaleniowego przede wszystkim w oparciu o dokumentację zgromadzoną przez organ I instancji (w szczególności protokoły czynności) a także może uzupełnić materiał dowodowy w trybie art. 136 k.p.a. żądając odpowiedniej dokumentacji od organu I instancji. Brak kompletnych dokumentów potwierdzających przebieg postępowania scaleniowego uniemożliwia bowiem organowi odwoławczemu prawidłową ocenę decyzji organu I instancji, w szczególności oceny wpływu ewentualnych uchybień proceduralnych na wynik sprawy. Dokonana przez organ odwoławczy analiza przebiegu postępowania scaleniowego powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji tego organu - brak należytego uzasadnienia w tym zakresie stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. i uniemożliwia sądowi administracyjnemu dokonanie prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy administracyjnej zgodnie z regułami Kodeksu postępowania administracyjnego. W przekonaniu Sądu "rozpoznanie sprawy" przez organ odwoławczy sprowadzało się w dużej mierze do powielenia argumentacji organu I instancji, bez przeprowadzenia analizy materiału poglądowego, w tym zwłaszcza map i rysunków nieruchomości. W wyniku tego zaniechania rozpoznając skargi w niniejszej sprawie tut. Sąd nie mógł ocenić poprawności rozstrzygnięć w większości przypadków opisanych w tych skargach, w tym poprawności toku rozumowania organu, bowiem akta administracyjne nie zawierają map ani rysunków obszarów, których spory dotyczą.

Niewątpliwie postępowanie scaleniowe jest postępowaniem szczególnym w tym sensie, że na etapie postępowania przed organem I instancji przeprowadza się szereg czynności procesowych, swoistych dla tego etapu postępowania, takich jak na przykład: opracowanie projektu przez geodetę – projektanta z udziałem komisji scaleniowej, wyznaczenie na gruncie, okazanie uczestnikom scalenia oraz wnoszenie przez uczestników scalenia, w terminie 14 dni od okazania, zastrzeżeń, które rozpatruje starosta, zaś opiniuje komisja scaleniowa (art. 24), opiniowanie zastrzeżeń przez komisję w obecności zainteresowanych uczestników scalenia oraz przynajmniej połowy liczby członków komisji (art. 25); dokonanie oględzin przez komisję lub upoważnionych przez nią członków (art. 26).

Wieloetapowość procedury przed organem I instancji i udział czynnika obywatelskiego w postępowaniu scaleniowym służy niewątpliwie konsensualnemu rozwiązywaniu sporów na tym etapie postępowania. Powyższe nie zwalnia jednak organu odwoławczego z obowiązku ponownego rozpoznania sprawy a zwłaszcza wszechstronnego rozpoznania odwołań podmiotów niezadowolonych z rozstrzygnięcia organu I instancji.

Jak już wspomniano w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy z tego obowiązku nie wywiązał się. Przykładem tego są zarzuty i argumenty zawarte w skargach S. K. S. i J. Z. S. Istota zarzutów obu Skarżących sprowadza się do kwestionowania ustanowionej granicy pomiędzy działkami siedliskowymi Skarżących, która według ich twierdzeń przed scaleniem była prosta o po scaleniu jest "zygzakowata". Drugi problem jaki podnoszą Skarżący to kwestia zapewnienia dojazdu działce nr [...] poprzez połączenie jej z działką siedliskową numer [...]. W odpowiedzi na skargę Kolegium odnosząc się do tych argumentów wskazuje, że podnoszone w skardze zarzuty stanowią powtórzenie zarzutów postępowania scaleniowego, których komisja scaleniowa nie uwzględniła, a do uwag i zastrzeżeń odniósł się organ I instancji. W aktach administracyjnych, poza nieczytelnym brudnopisem (karty akt administracyjnych373-374), nie ma żadnej mapy ani rysunku, w oparciu, o które można byłoby ocenić zasadność zarzutów Skarżących. Rację ma więc skarżący J. Z. S., że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w istocie nie rozpoznało sprawy i nie odniosło się do argumentów Skarżącego podniesionych w odwołaniu (karty 497-498). Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę w zasadzie przyznaje, że nie rozpoznało sprawy w postępowaniu odwoławczym, wskazując że podnoszone w skardze zarzuty stanowią powtórzenie zarzutów z postępowania scaleniowego, których komisja scaleniowa nie uwzględniła (karta 22 akt sądowych).

Podobnie rzecz się ma odnośnie zarzutów i argumentów zawartych w skargach: W. J. L. J. i H. L. - brak materiału poglądowego uniemożliwia ocenę poprawności decyzji organu I instancji.

Rozpoznając skargi Sąd rozważał uchylenie kwestionowanej decyzji Kolegium w zakresie dotyczącym skarg Skarżących. Jednakże w ocenie Sądu niemożliwym było uchylenie kwestionowanej decyzji w części, bowiem w świetle akt sprawy naruszenie przez Kolegium zasady dwuinstancyjności odnosi się do całości sprawy. Odwołania większości osób, które nie złożyły skarg do tut. Sądu, "rozpoznano" podobnie jak odwołanie J. Z. S., kwitując argumenty i zarzuty odwołujących się stwierdzeniem - częstokroć dotyczące przebiegu granic działek i sporów sąsiedzkich - że stanowią one powtórzenie zarzutów z postępowania scaleniowego. Abstrahując od powyższego Sąd doszedł do przekonania, że nie jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji w części także z powodu niemożności precyzyjnego ustalenia, na podstawie akt administracyjnych, podmiotowej struktury własności poszczególnych gruntów objętych scaleniem, w tym ustalenia czy nie zachodzą przypadki ewentualnego posiadania gruntów przez jednego właściciela w kilku wsiach objętych scaleniem.

Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy uzupełni materiał dowodowy o niezbędną dokumentację umożliwiającą ocenę prawidłowości przebiegu postępowania scaleniowego oraz przyjętych rozwiązań w jednostkowych sprawach. Wobec powyższego zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 15 k.p.a. W punkcie drugim orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy, z tym że w stosunku do J. Z. S. o kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461, j.t.).