Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 10/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 par. 1, art. 77 par.1, art. 76 par. 1i 2, art. 107 par.3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2, 7 i 32
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 30
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 73
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka ( sprawozdawca) sędzia WSA Jolanta Strumiłło Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2016r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 oddala skargę


UZASADNIENIE

M. P. (dalej powoływana jako "skarżąca", "strona"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora "[...]’ Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "ARiMR") z dnia "[...]’ w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 21 marca 2013 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności na 2013r., w którym zadeklarowała do płatności z tytułu ONW działki rolne o powierzchni 53,20 ha.

W dniach od 30 lipca do 7 sierpnia 2013r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w trakcie której stwierdzono przedeklarowanie powierzchni na działkach rolnych: A, B, C, E, H, I, N oraz powierzchnię większą od zadeklarowanej na działkach: F i G. Powyższe skutkowało zmniejszeniem powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG).

W dniach od 30 lipca do 23 sierpnia 2013r. w gospodarstwie strony została natomiast przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności, w której nie stwierdzono nieprawidłowości.

W celu zweryfikowania poprawności wniosku strony przeprowadzono kontrolę administracyjną wniosku, jego załączników graficznych oraz wyników kontroli na miejscu i ustalono powierzchnię kwalifikującą się do przyznania płatności ONW. W wyniku powyższego stwierdzono następujące powierzchnie: działka A – 4,79 ha, przy deklarowanej 5,20 ha, działka B – 2,45 ha, przy deklarowanej 3,58 ha, działka C – 0,21 ha, przy deklarowanej 0,37 ha, działka D – 10,43 ha, przy deklarowanej takiej samej powierzchni, działka E – 0,33 ha, przy deklarowanej 0,74 ha, działka F – 0,78 ha, przy deklarowanej 0,63 ha, działka G – 2,15 ha, przy deklarowanej 1,83 ha, działka H – 7,51 ha, przy deklarowanej 8,72 ha, działka I – 7,82 ha, przy deklarowanej 8,85 ha, działka J – 0,26 ha, przy deklarowanej takiej samej powierzchni, działka K – 0,29 ha, przy deklarowanej takiej samej powierzchni, działka L – 1,48 ha, przy deklarowanej 1,74 ha, działka Ł – 0,40 ha, przy deklarowanej takiej samej powierzchni, działka M – 0,80 ha, przy deklarowanej takiej samej powierzchni, działka N – 8,53 ha, przy deklarowanej 9,26 ha, działka O – 0,10 ha, przy deklarowanej takiej samej powierzchni. Łączna powierzchnia stwierdzona do płatności wyniosła 48,33 ha.

Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, po ponownym rozpoznaniu sprawy, przyznał stronie na 2013r. płatność w wysokości 6.699,86 zł z tytułu ONW. Ze względu na stwierdzone nieprawidłowości (stwierdzoną mniejszą powierzchnię uprawnioną do płatności niż zadeklarowana) przyznana kwota wynikała z pomniejszenia o kwotę 1.691,03 zł.

W odwołaniu od ww. decyzji, strona zarzuciła naruszenie szeregu przepisów postępowania, w tym art.61 §4, art.10 §1, art.68 §1, art.8 w zw. z art.9, art.77 §1, art.80 w zw. z art.7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz.267 ze zm.), dalej jako "k.p.a." oraz art.30 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 25) i art.73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. WE L 316). Zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych polegające na przyjęciu, że obszar kwalifikujący się do pomocy finansowej z tytułu ONW wynosi 48,20 ha zamiast 53,20 ha, przyjęciu, że powierzchnia części zadeklarowanych nieruchomości jest większa niż powierzchnia stwierdzona przez organ, podczas gdy wskazana przez stronę powierzchnia odpowiada stanowi faktycznemu oraz przyjęciu, że część działek nie kwalifikuje się do płatności, podczas gdy stan wszystkich działek uzasadnia przyznanie płatności w zakresie wskazanym we wniosku. Nadto strona wniosła o przeprowadzenie dowodów: z przesłuchania strony na okoliczność prawidłowego sporządzenia wniosku o przyznanie płatności oraz zgodność deklaracji ze stanem rzeczywistym, z opinii biegłego z zakresu produkcji roślinnej na okoliczność prowadzenia prawidłowej gospodarki na zgłoszonych działkach oraz, że grunty te nadają się do płatności ONW, z opinii biegłego z zakresu geodezji na okoliczność stwierdzenia faktycznego położenia deklarowanych nieruchomości i ich powierzchni, z wypisu z ewidencji gruntów na okoliczność, że wskazana we wniosku powierzchnia działek odpowiada stanowi faktycznemu.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy opisaną decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że warunki i zasady przyznawania pomocy finansowej z tytułu ONW zostały określone w §2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. nr 40, poz.329 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie z 11 marca 2009r.". W celu uzyskania płatności rolnik zobowiązany jest do wypełnienia wniosku o przyznanie płatności i załącznika graficznego zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie. Podkreślił, że płatności obszarowe przyznawane są do działek rolnych usytuowanych na działkach ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na dany rok. Wskazał, że powierzchnia dla ONW została ustalona w oparciu o treść art.17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemu wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz. WE L nr 30 ze zm.), który stanowi, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych), tzw. system LPIS. Zaznaczył, że zgodnie z art.28 ust.1 lit.c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, nie można dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię referencyjną. Wskazał na treść i rolę ortofotomapy, cel i zasady tworzenia LPIS oraz sposób ustalania maksymalnej powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej (PEG).

Organ II instancji stwierdził, że ogółem powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW, po zastosowaniu kompensacji powierzchni, wyniosła 48,33 ha, przy deklaracji 53,20 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią kwalifikującą się do ww. płatności wyniosła zatem 4,87 ha, czyli 10,0766 %. Zgodnie natomiast z art.16 ust.5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3 % lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. Powyższe stanowiło podstawę do pomniejszenia początkowej kwoty płatności.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zachodzą okoliczności do odstąpienia obniżek i wyłączeń w myśl art.30 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Strona nie wykazała bowiem, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości, przy wypełnianiu wniosku dopuściła się winy polegającej co najmniej na niedbalstwie. Deklarując określone działki rolne strona powinna przed złożeniem wniosku dokonać ich pomiaru, powinna sprawdzić jak przedstawia się w rzeczywistości stan posiadanych gruntów. Powierzchnia działki rolnej, do której przysługują płatności to powierzchnia działki ewidencyjnej, wykorzystywana do celów rolniczych, co oznacza, że należy od niej odliczyć powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi (z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej), powierzchnie zabudowane, odłogi, wody i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze. Podkreślił, że podpisując wniosek strona podpisała oświadczenie, że znane jej są zasady przyznawania płatności, była więc świadoma konsekwencji i ewentualnych sankcji w przypadku zadeklarowania powierzchni gruntów rolnych niezgodnie z rzeczywistym sposobem ich wykorzystania.

Organ zaznaczył, że kontrola na miejscu ma na celu ustalenie, czy dane podane we wniosku w zakresie powierzchni działek i zadeklarowanej grupy upraw są zgodne ze stanem faktycznym. W treści raportu z kontroli wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody pomiaru, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw i opis nieprawidłowości. W przypadku działek rolnych A i F wyłączono z pomiaru powierzchni kwalifikującej się do płatności obszar gruntu porośnięty drzewami i krzakami, w przypadku działki G – podmokły obszar nieużytkowany rolniczo, w przypadku działki H – grunt położony w bezpośrednim sąsiedztwie pozostałości po zabudowaniach, porośnięty wysoką roślinnością, nieużytkowany rolniczo oraz teren zakrzaczony położony w sąsiedztwie wysokich drzew, w przypadku działki I – grunt porośnięty wysoką roślinnością i krzakami położony w bezpośrednim sąsiedztwie lasu, nieużytkowany rolniczo, w przypadku działki J – obszar nabrzeża zbiornika wodnego odgrodzonego wysokim płotem, w przypadku działek K, L, Ł, M, N i O (pomierzonych w kompleksie) – grunt znajdujący się przy lesie porośnięty wysoką roślinnością, nieużytkowany rolniczo. Wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonym do raportu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej. Organ nie stwierdził żadnych uchybień w przeprowadzonej kontroli na miejscu. Odnosząc się do zarzutu braku podpisu raportu, organ stwierdził, że został on sporządzony w formie elektronicznej, co zostało w nim odnotowane, a jego kopia została stronie przesłana listem poleconym w dniu 2 września 2013r. W raporcie znajduje się pouczenie o możliwości jego podpisania lub zgłoszenia zastrzeżeń co do ustaleń w nim zawartych.

Z uwagi na przypisany przez inspektorów w 2013r. działkom rolnym : C, G i L, kodu nieprawidłowości DR 50 (granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej) wskazana w raporcie powierzchnia działek została pomniejszona podczas kontroli administracyjnej wniosku, o powierzchnie leżące na niezadeklarowanych działkach ewidencyjnych. Wobec powyższego powierzchnie działek rolnych zmierzone podczas kontroli na miejscu, które znajdują się na niezadeklarowanych działkach ewidencyjnych nie mogą być brane pod uwagę przy ustalaniu powierzchni działek rolnych uprawnionych do płatności.

Odnosząc się do złożonych wniosków dowodowych, organ stwierdził, że kwestionując ustalenia organu I instancji i domagając się ich weryfikacji, strona powinna we własnym zakresie przedstawić określone dowody, w tym stosowne opinie biegłych na powołane okoliczności. Za zbyteczne uznał przeprowadzenie dowodu z zeznań strony, która przedstawiła swoje stanowisko w odwołaniu. Z kolei wypis z rejestru gruntów nie stanowi dowodu potwierdzającego prawidłowość deklaracji przedstawionej we wniosku o płatność, gdyż powierzchnie działek rolnych nie zawsze pokrywają się z powierzchnią działek ewidencyjnych.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, organ odwoławczy przytoczył treść art.21 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013r., poz.173 ze zm.), dalej jako "ustawa o płatnościach" i stwierdził, że stanowi on regulację szczególną w stosunku do ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza ustalenia organu I instancji. W odwołaniu strona nie przedstawiła dowodów na poparcie swojego stanowiska, a jedynie negowała całość prowadzonego postępowania. Podniesione zarzuty organ uznał za niezasadne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w części i uznanie, że obszar kwalifikujący się do płatności wynosi 53,20 ha i tym samym przyznanie stronie płatności z tytułu ONW w kwocie 8.390,89 zł, ewentualnie - o uchylenie zaskarżonej decyzji w ww. części oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów:

- art.61 §4 k.p.a., przez brak zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie,

- art.78 k.p.a., przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych, podczas gdy żądanie przeprowadzenia dowodów należało uwzględnić, gdyż ich przedmiotem były okoliczności mające znaczenie dla sprawy,

- art.107 §3 k.p.a., przez brak odniesienia się do wszystkich twierdzeń i wniosków dowodowych strony w uzasadnieniu decyzji,

- art.8 w zw. z art.9 k.p.a., przez prowadzenie postępowania z pominięciem opinii i wniosków strony oraz brak informowania jej o możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu,

- art.136 k.p.a., przez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, które mogłoby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy,

- art.156 §1 pkt 2 k.p.a., przez rażące naruszenie przepisów postępowania polegające na całkowitym uchyleniu się przez organ od rozpoznania materiału dowodowego,

- art.2, art.7 i art.32 Konstytucji RP, przez wydanie rozstrzygnięcia wskazującego na nierówne, dyskryminujące traktowanie strony,

- art.10 §1 k.p.a., przez brak poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i ujawnionych okolicznościach w sprawie przed wydaniem decyzji,

- art.68 §2 k.p.a., przez brak odebrania od strony podpisu protokołu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w sytuacji gdy strona była obecna przy dokonywaniu czynności i nie zastrzegła prawa do odmowy podpisu protokołu,

- art.77 §1 i art.80 w zw. z art.7 k.p.a, przez brak dokonania pełnego ustalenia wszelkich istotnych faktów niezbędnych do właściwego rozpatrzenia sprawy, w szczególności brak uzyskania wyjaśnień strony w stosunku do rzekomych rozbieżności między danymi zawartymi we wniosku o przyznanie płatności, a wynikami kontroli na miejscu,

- art.8 k.p.a., przez działanie powodujące podważenie zaufania skarżącej do organów państwa, w szczególności przez czynności podejmowane przez organ w zakresie procedury przeprowadzonej kontroli,

- art.30 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2001, który stanowi m.in., że zmniejszenie nie ma zastosowania, jeżeli beneficjent może udowodnić, że nie ponosi winy za wyłączenie niekwalifikującej się kwoty podczas, gdy strona udowodniła brak swojej winy,

- art.73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, przez nie zastosowanie dyspozycji z akapitu 1 i przyjęcie, że strona złożyła wniosek niezgodny ze stanem faktycznym z własnej winy,

2. błędy w ustaleniach faktycznych mające wpływ na treść decyzji, polegające na:

- przyjęciu, że obszar kwalifikujący się do pomocy z tytułu ONW wynosi 48,20 ha, a nie 53,20 ha,

- przyjęciu, że powierzchnia części zadeklarowanych nieruchomości jest większa niż powierzchnia stwierdzona przez organ, podczas gdy wskazana przez stronę powierzchnia odpowiada stanowi faktycznemu,

- przyjęciu, że część działek nie kwalifikuje się do płatności, podczas gdy stan wszystkich działek uzasadnia przyznanie płatności w zakresie wskazanym we wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zasady i tryb kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zostały określone w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c p.p.s.a., sąd uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Sąd badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy pod względem jej zgodności z przepisami procedury administracyjnej, jak i normami prawa materialnego, doszedł do przekonania, że skarga nie mogła zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa materialnego, ani procesowego. Organ dokonał jednoznacznych ustaleń faktycznych, wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów oraz w sposób logiczny umotywował swoje rozstrzygnięcie w uzasadnieniu decyzji. Do ustalonego stanu faktycznego prawidłowo zastosowane zostały przepisy prawa materialnego.

Skarżąca we wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu ONW na 2013r., zadeklarowała 16 działek rolnych, oznaczonych literami od A do O, o łącznej powierzchni 53,20 ha. W wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie strony w zakresie kwalifikowalności powierzchni w dniach od 30 lipca do 7 sierpnia 2013r. oraz dokonanej następnie kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono, że powierzchnia kwalifikująca się do ww. płatności wynosi 48,33 ha. Wobec przedeklarowania powierzchni o 4,87 ha, czyli o 10,0766%, organ przyznał płatność w pomniejszonej (o kwotę przypadająca na dwukrotną wykrytą różnicę) kwocie.

Podczas kontroli na miejscu inspektorzy stwierdzili bowiem, że na działkach rolnych A i F znajduje się obszar porośnięty drzewami i krzakami, na działce G – podmokły obszar nieużytkowany rolniczo, na działce H – grunt położony w bezpośrednim sąsiedztwie pozostałości po zabudowaniach, porośnięty wysoką roślinnością, nieużytkowany rolniczo oraz teren zakrzaczony położony w sąsiedztwie wysokich drzew, na działce I – grunt porośnięty wysoką roślinnością i krzakami położony w bezpośrednim sąsiedztwie lasu, nieużytkowany rolniczo, na działce J – obszar nabrzeża zbiornika wodnego odgrodzonego wysokim płotem, a na działkach K, L, Ł, M, N i O (pomierzonych w kompleksie) – grunt znajdujący się przy lesie porośnięty wysoką roślinnością, nieużytkowany rolniczo.

Tym samym stwierdzone występujące liczne nieużytki w postaci rozrastających się zakrzaczeń i zadrzewień, terenów podmokłych, porośniętych wysoką trawą, nieużytkowanych rolniczo, zmniejszyły ogólną powierzchnię upraw w granicach deklarowanych działek ewidencyjnych. Stan poszczególnych działek rolnych przedstawia dokumentacja fotograficzna sporządzona podczas kontroli na miejscu, dołączona do raportu. Skarżąca była obecny przy kontroli. Raport z czynności kontrolnych, sporządzony został w formie elektronicznej, a jego wersję papierową otrzymała w dniu 2 września 2013r.

Zaznaczyć na wstępie należy, że zasady i tryb przyznawania płatności rolnośrodowiskowej reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. W myśl art. 21 ust. 1 ww. ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 21 ust. 2). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ww. ustawy). Konsekwencją powyższego jest konieczność wzmożenia aktywności stron, bowiem postępowanie w sprawach przyznania pomocy finansowej zostało oparte na dowodach, które będzie przedstawiała strona. Nie oznacza to jednakże, że organ administracyjny nie jest zobowiązany do jakiegokolwiek działania, gdyż także on musi przedstawiać dowody na poparcie swoich twierdzeń i wyjaśniać przesłanki, którymi kierował się wydając rozstrzygnięcie.

Wobec brzemienia powołanych przepisów, zarzuty naruszenia art. 7 i art.77 §1, art. 8, art. 9 oraz art. 10 §1 k.p.a., w których ustanowiono zasadę prawdy obiektywnej, zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej i zasadę informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków w postępowaniu, nie są zasadne.

Jeżeli skarżąca nie zgadzała się z poczynionymi przez organ ustaleniami, co do powierzchni i stanu działek rolnych kwalifikujących się do płatności, winna sama przedstawić stosowne dowody na potwierdzenie swoich twierdzeń co do prawidłowego zadeklarowania powierzchni spornych działek, czy też co do ich stanu na dzień składania wniosku, np. wyniki jej pomiaru przez uprawnionego geodetę.

Zaznaczyć jednocześnie trzeba, że do obowiązków rolnika należy wskazanie dokładnych obszarów działek rolnych, jeśli ubiega się o płatności do nich. Działki rolne, ze względu na zmienny ich charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów, ani innych rejestrów. Producent rolny we wniosku o przyznanie płatności jest natomiast zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, prowadzoną na nich uprawę), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone. Obowiązek wyznaczenia w terenie i obowiązek pomiaru powierzchni działek rolnych zgłaszanych do płatności spoczywał wyłącznie na wnioskodawcy. To on bowiem ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Przesłany przez organ ARiMR spersonifikowany załącznik graficzny do wniosku ma jedynie ułatwić i pomóc producentowi rolnemu w wypełnieniu wniosku. Jednakże to producent rolny musi każdorazowo sprawdzić, czy wszystkie działki zgłaszane w poprzednim roku będą przez niego uprawiane, czy ich stan się nie zmienił np. w wyniku rozrośnięcia się terenów zadrzewionych, zakrzaczonych, zalanych. To producent rolny winien być najlepiej zorientowany w stanie uprawianych przez siebie działek rolnych. Tym samym dane wynikające z wypisów z rejestru gruntów, czy aktów notarialnych (na które wskazuje skarżąca) pozostają bez wpływu na wynik sprawy, gdyż zawarte w nich dane odnoszą się nie do działek rolnych, a działek ewidencyjnych. Jak słusznie zaś wskazał organ, powierzchnia działki rolnej to wyłącznie powierzchnia wykorzystywana do celów rolniczych. Oznacza to, że od ogólnej powierzchni działki należy odliczyć powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi (z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej), powierzchnie zabudowane, odłogi, wody i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie inne niż rolnicze.

Organy dopuściły jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w tym dokumenty urzędowe. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego dokonały oceny okoliczności faktycznych. Subiektywne przekonanie skarżącej o nieprawidłowej ocenie materiału dowodowego nie może natomiast być podstawą stwierdzenia naruszenia ww. przepisów.

Raport z czynności kontrolnych jest, co do zasady, dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Raport z czynności kontrolnych jako dokument urzędowy, może mieć decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ prowadzący postępowanie z wniosku rolnika o przyznanie płatności, w trakcie postępowania wyjaśniającego ma możliwość weryfikacji deklaracji zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych, poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym kontroli na miejscu, która jest w stanie najpełniej oddać rzeczywisty obraz danych zadeklarowanych we wniosku.

Skarżąca nie podważała natomiast ustaleń kontroli w zakresie stwierdzonych granic działek rolnych C, L, G, które wykraczały poza granice zadeklarowanych działek ewidencyjnych, co skutkowało zmniejszeniem ich powierzchni kwalifikującej się do płatności.

W konsekwencji powyższego zarzuty dotyczącej błędów w ustaleniach faktycznych, odmowy uwzględnienia wniosków dowodowych strony i przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, uchylenia się przez organ od rozpoznania materiału dowodowego, są bezzasadne.

Odnosząc się do zarzutu braku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego, stwierdzić należy, że niniejsze postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony, bowiem w dniu 21 marca 2013r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie spornych płatności. Postępowanie w sprawie przyznania płatności na dany rok kalendarzowy jest postępowaniem wszczynanym na wniosek producenta rolnego, a nie z urzędu. Faktu tego nie zmienia okoliczność, że płatność została odmówiona, bądź przyznana w niższej wysokości od oczekiwanej przez stronę.

Podkreślić także należy, że udział w programach dotyczących płatności rolnych jest fakultatywny. Składając corocznie wnioski o przyznanie płatności z tego tytułu skarżąca podpisuje oświadczenia i zobowiązania zamieszczone na formularzu wniosku (s.4 formularza). Wśród tych oświadczeń jest m.in. oświadczenie o tym, że wnioskodawcy znane są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznania płatności (pkt 3). Tym samym stwierdzić należy, że zgłoszenie do płatności działek rolnych, których powierzchni skarżąca nie zweryfikowała, co skutkowało ich przedeklarowaniem, prawidłowo organ zakwalifikował jako niedbalstwo. Wyłącznie strona ponosi odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. W okolicznościach niniejszej spawy organ słusznie zatem stwierdził, że strona nie wykazała, że nie jest winna ujawnionych naruszeń. Tym samym Sąd nie stwierdził naruszenia art.30 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Powołany w skardze art.73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 nie miał natomiast zastosowania w niniejszej sprawie.

W tak ustalonym stanie faktycznym, organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego. Skutkiem bowiem przedeklarowania powierzchni działek rolnych o około 10% było przyznanie płatności w pomniejszonej wysokości. Stanowi o tym art.16 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art.107 §3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji w pełni odpowiada wymogom tego przepisu. O powyższym świadczy analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która pozwala stwierdzić, że rozumowanie organu uwzględnia podstawowe reguły postępowania administracyjnego, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, na s.19-20 zaskarżonej decyzji organ odniósł się do twierdzeń i wniosków dowodowych strony.

W uzasadnienie skargi strona nie wyjaśnia w czym upatruje naruszenia art.2, art.7 i art.32 Konstytucji RP, a Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia ich naruszenia w rozpoznanej sprawie.

Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.