Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1909/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.109 ust.1 i 4,,66 ust.1 pkt 1 lit.e3,85 ust.4, 82 ust.1,
journal: Dz.U. 2020 poz 1398
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
article: art.627,628,734,750,645,632
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: 145 par.1 pkt 1 lit.a, 205,209
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2021 r. sprawy ze skargi U. w O. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz U. w O. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2020 r. do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wpłynął wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o wydanie decyzji w sprawie objęcia K. O. ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od [...] lutego 2016 r. do [...] maja 2016 r.

z tytułu wykonywania umowy nazwanej umową o dzieło, a uznanej przez ZUS za umowę zlecenia, zawartej z płatnikiem: U.

w O.

W toku postępowania ustalono, że K. O. zawarła z płatnikiem odpłatną umowę, nazwaną umową o dzieło tj. umowę nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. Przedmiotem ww. umowy było wykonanie analizy wskaźników antyoksydacyjnych indyków żywionych różnymi dawkami i formami metioniny. Zgodnie § 2 niniejszej umowy strona zobowiązała się wykonać przedmiot umowy

w terminie od [...] lutego 2016 r. do [...] maja 2016 r. Przedmiot ww. umowy został wykonany z dniem [...] maja 2016 r., co potwierdzają dane zawarte w protokole odbioru dzieła. K. O. z tytułu realizacji ww. umowy otrzymała wynagrodzenie. Z tytułu zawarcia ww. umowy nazwanej umową o dzieło, płatnik nie dokonał zgłoszenia K. O. do ubezpieczenia zdrowotnego,

Ponadto ustalono, że w datach objętych wnioskiem ZUS, K. O. była zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z innego tytułu, co potwierdzają dane zawarte w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych (dowód: informacje zawarte we wniosku ZUS, dane zawarte w CWU). Płatnik składek wniósł zastrzeżenia do protokołu kontroli przeprowadzonej przez ZUS, w których nie zgodził się z dokonaną przez ZUS kwalifikacją umów, zawartych m.in. z K. O. Zastrzeżenia nie zostały przez ZUS uwzględnione.

Zawiadomiono strony o wszczęciu i prowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie oraz o prawach wynikających z art. 10 k.p.a. Jednocześnie wezwano ww. do przekazania wszystkich informacji

i dokumentów mogących mieć wpływ na dokonanie rozstrzygnięcia.

Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. pełnomocnik płatnika składek przekazał wyjaśnienia w sprawie. W złożonym piśmie wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Ponadto wniósł

o uzupełnienie materiału dowodowego o załączone do pisma dokumenty, przedstawił szczegółową analizę zawartej umowy oraz sformułował własne stanowisko prawne, co do przedmiotu zawartej umowy.

Pismami z dnia [...] lutego 2021r. strony zostały poinformowane o włączeniu do akt sprawy wyjaśnień złożonych przez pełnomocnika płatnika.

W dniu [...] lutego 2021 r. do akt sprawy wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. w którym to piśmie ZUS w całości podtrzymał wniosek. Ponadto oświadczył, że ustalenia zawarte w protokole kontroli nie są przedmiotem ponownej analizy, a ZUS nie prowadzi żadnych czynności zmierzających do ich zmiany i w tym zakresie nie wydawał żadnych decyzji.

Pismami z dnia [...] marca 2021 r. strony zostały poinformowane o możliwości wypowiedzenia się w sprawie bezpośrednio przed wydaniem decyzji.

Decyzją z dnia [...] maja 2021r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 109 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1398 ze zm.), zwanej dalej ustawą o świadczeniach i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), zwanej dalej k.p.a., w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy

o świadczeniach, po rozpatrzeniu sprawy wszczętej wnioskiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia [...] października 2020 r. ustalił, że K. O. podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od [...] lutego 2016 r. do [...] maja 2016 r. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, nazwanej umową o dzieło, zawartej z płatnikiem: U.

w O.

Uwzględniając całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, doktrynę i orzecznictwo, organ stwierdził, że umowa zawarta pomiędzy K. O., a płatnikiem nazwana umową o dzieło, miała charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, tak więc rodzi ona obowiązek podlegania przez ww. ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie jej wykonywania tj. od [...] lutego 2016 r. do [...] maja 2016 r.

Organ wskazał, że przedmiot umowy, nazwanej umową o dzieło, która została zawarta pomiędzy K. O., a płatnikiem został określony jako wykonanie analizy wskaźników antyoksydacyjnych indyków żywionych różnymi dawkami

i formami metioniny. Jak wskazał pełnomocnik płatnika w wyjaśnieniach złożonych za pismem z dnia [...] lutego 2021 r. w niniejszym przypadku mamy do czynienia z badaniami i pomiarami przeprowadzonymi na uczelni. Ponadto w ww. wyjaśnieniach wskazano, że efekty badań i pomiarów mogą być analizowane i wykorzystywane przez inne osoby współpracujące z uczelnią, prowadząc następnie do powstania artykułów naukowych. Z powyższego, zdaniem organu, jednoznacznie wynika, że K. O. w ramach realizacji umowy nr [...] wykonywała jedynie czynności polegające na prowadzeniu badań na podstawie, których wykonywała analizę otrzymanych wyników. Zobowiązaniu takiemu nie można przypisać cech (essentialia negotii) umowy o dzieło, o której mowa w cytowanym na wstępie art. 627 k.c.

W ocenie Prezesa NFZ analiza przedmiotu umowy zawartej pomiędzy K. O., a płatnikiem wskazuje, że była to umowa o świadczenie usług,

a nie umowa o dzieło. W przypadku określenia przedmiotu umowy tak jak

w analizowanej umowie zawartej pomiędzy K. O., a płatnikiem brak jest możliwości określenia dzieła, które powinno powstać na skutek realizacji umowy

o dzieło, uregulowanej przepisami Kodeksu cywilnego. Realizacja ww. obowiązków mogła być zatem wykonywana jedynie na podstawie umowy o świadczenie usług.

Organ podkreślił, że w przypadku wykonawcy dzieła nie wystarczy jedynie zachowanie należytej staranności. W ramach umowy o dzieło najważniejszy jest wytwór pracy, czyli efekt końcowy, bo umowa o dzieło jest umową rezultatu. Rezultat ten musi być też obiektywnie osiągalny i w konkretnych warunkach pewny, a przy tym sprawdzalny, czyli zdatny do poddania sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych i prawnych. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie w wypadku niezrealizowania celu umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego, zamierzonego przy zawieraniu umowy, rezultatu, a nie za brak należytej staranności.

Jak wynika z powyższego, faktyczne działania podejmowane przez K. O. miały na celu przeprowadzenie badań z określonego zakresu dziedziny nauki. Na podstawie otrzymanych wyników K. O. była zobowiązana do przeprowadzenia analizy otrzymanych wyników.

Zdaniem organu, w analizowanym przypadku świadczenie pracy przez K. O. na rzecz płatnika opierało się przede wszystkim na starannym działaniu wykonawcy. K. O. wykonując powtarzalne czynności mające charakter usługi, nie doprowadziła do powstania żadnego dzieła, a jedynie wykonywała czynności z zakresu prowadzenia badań, na podstawie których zobowiązana była do wykonania analizy otrzymanych wyników. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że czynności które doprowadziły do powstania analizy wiązały się

z podejmowaniem przez K. O. szeregu jednorodzajowych, powtarzających się działań, wymagających starannego działania z wykorzystaniem własnych umiejętności, wiedzy i doświadczenia.

Pismem z dnia [...] czerwca 2021r. U.

w O., skierował do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie:

I. prawa procesowego tj.:

1. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a w konsekwencji nieustalenia stanu faktycznego sprawy, przejawiającego się:

a) prowadzeniem postępowania jedynie w oparciu o treść kserokopii akt sprawy przekazanych przez inny organ administracji publicznej, podczas gdy kserokopie mogą stanowić dowód, wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach;

b) brakiem zweryfikowania, czy kserokopie przekazane przez inny organ stanowią wierne odwzorowanie oryginalnych dokumentów (brak zapoznania się z oryginałami dokumentów);

c) brakiem ustalenia, jaki był rzeczywisty zakres postępowania toczącego się przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. i jakie jest ostateczne stanowisko ww. organu, co do zasadności prowadzenia postępowania;

d) zaniechaniem zapoznania się treścią dzieła stanowiącego przedmiot umowy;

e) brakiem ustalenia zgodnego zamiaru stron umowy, co do jej charakteru prawnego;

f) nieumożliwieniem skarżącemu wyrażenia stanowiska w przedmiocie toczącego się postępowania na żadnym jego etapie, mimo próśb skarżącego w tym zakresie (zebranie jedynie częściowego materiału dowodowego);

g) brakiem zapoznania się z treścią raportu NIK oraz brakiem ustalenia rekomendacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego tj. nieprzeprowadzeniem wszelkich dowodów, które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy;

- co w konsekwencji skutkowało błędną interpretacją zawartej pomiędzy stronami umowy i w konsekwencji przyjęcie, że w niniejszej sprawie zawarta została umowa zlecenia, (od której nalicza się składki na ubezpieczenie zdrowotne), podczas gdy

w istocie umowa ta stanowi umowę o dzieło (od której nie nalicza się składek na ubezpieczenie zdrowotne);

2. naruszenie art. 8, 9 k.p.a. i 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów państwa i zaufania do prawa, przejawiający się:

a) wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia bez zapoznania się przez organ

z oryginałami dokumentów dotyczących sprawy i bez zebrania całokształtu materiału dowodowego;

b) nieumożliwieniu skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy, przedłożenia dodatkowych wniosków dowodowych oraz wyrażenia swojego stanowiska;

c) nieuwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy (prowadzenie postępowania pod z góry założoną tezę);

d) dokonaniem oceny zawartej między stronami umowy bez zapoznania się

z wykonanym dziełem, co stanowi szczególnie istotny dowód w zakresie umowy

o dzieło;

b) nadmiernym dążeniem do szybkiego zakończenia postępowania, z pominięciem obowiązku organu co do wnikliwego i wszechstronnego rozpoznania sprawy (nieuwzględnienie prymatu zasady prawdy materialnej);

- co w konsekwencji skutkowało błędnym przyjęciem, że w niniejszej sprawie zawarta między stronami umowa miała charakter umowy zlecenie (od której nalicza się składki na ubezpieczenie zdrowotne), podczas gdy w istocie umowa ta stanowi umowę o dzieło (od której nie nalicza się składek na ubezpieczenie zdrowotne);

3. 79a k.p.a. polegające na niepoinformowaniu skarżącego co do tego, jakie dokumenty winien przedłożyć i jakich informacji udzielić, których brak

w konsekwencji mógł doprowadzić do wydania decyzji niezgodnej z żądaniem strony;

4. naruszenie art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez nienależyte sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji przejawiające się:

a) brakiem wskazania, jakie cechy przesądzają o charakterze umowy zawartej między stronami;

b) brakiem wskazania, z jakich przyczyn zawarta między stronami umowa nie może mieć charakteru umowy o dzieło, w szczególności brak odniesienia się do samego rezultatu umowy,

c) brakiem odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do konkretnych okoliczności sprawy i konkretnych postanowień umownych (lakoniczność, ogólnikowość uzasadnienia);

5. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 734 § 1 oraz art. 627 kc w zw. art. 66 ust. 1 pkt lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niezasadne uznanie, że zawarta między stronami umowa ma charakter umowy do której stosujemy przepisy dotyczące umowy zlecenie, podczas gdy umowa ta stanowi umowę o dzieło (nieobjętą obowiązkową składką na ubezpieczenie zdrowotne) oraz przyjęcie, że Uczestniczka postepowania podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania,

w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty, podkreślając że zawarta między stronami umowa miała charakter umowy o dzieło, nie zaś umowy zlecenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym

w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym

i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r. poz. 2325; dalej jako "p.p.s.a.").

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jest ona zasadna.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest charakter prawny umowy zawartej przez skarżącego z uczestniczką postępowania. Spór dotyczy kwestii czy zawarta pomiędzy stronami umowa była umową o dzieło, czy też inną umową o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia i czy w związku z tym uczestniczka podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie tej umowy.

Przedmiotem spornej umowy było wykonanie analizy wskaźników antyoksydacyjnych indyków żywionych różnymi dawkami i formami metioniny. Zgodnie z postanowieniami ww. umowy, ubezpieczona miała wykonać dzieło osobiście, z najwyższą starannością, w warunkach określonych w umowie. Wykonawca oświadczył, że posiada wiedzę, umiejętności możliwości techniczne oraz uprawnienia konieczne do wykonania dzieła. Wyznaczono termin gwarancji jakości dzieła, a nadto oznaczono wysokość kary umownej m.in. za zwłokę w usunięciu wad dzieła.

Do umów załączono oświadczenie wykonawcy dla celów podatkowych

i ubezpieczeniowych, z których wynika m.in. że objęte umową dzieło jest przedmiotem prawa autorskiego oraz, że wykonawca nie jest pracownikiem płatnika zatrudnionym na umowę o pracę bądź mianowania, a także protokół odbioru dzieła.

Kwestią sporną w sprawie był charakter prawny umowy, w związku z czym istota sprawy sprowadza się do zweryfikowania treści postanowień umownych

i stanowisk stron, a następnie udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy przedmiotowa umowa zawiera essentialia negotii, pozwalające na uznanie ich, zgodnie

z nazewnictwem przyjętym przez strony, za umowę o dzieło czy też stanowiła, zgodnie ze stanowiskiem organu, inny typ umowy - umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Konsekwencją stanowiska organu było stwierdzenie, że ubezpieczona podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawartej umowy.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu stanowił m.in. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 tej ustawy - obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które zostały wymienione w tym przepisie. Należą do nich m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osoby z nimi współpracujące (lit. e). Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdza wprost w art. 6 ust. 1 pkt 4 rozdziału 2, regulującego "Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym", że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają (...) osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (...). Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o tę samą kategorię osób, podlegających ubezpieczeniu społecznemu, a tym samym kwalifikujących się do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym.

W myśl art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Wyjaśnienia też wymaga, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

Uznanie, iż sporna umowa nie stanowiła umowy o dzieło (art. 627 i nast. K.c.), lecz umowę świadczenia usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 K.c.) oznacza, że skarżący był obowiązany, jako płatnik składek, do obliczania i pobrania składki z dochodu ubezpieczonego oraz jej odprowadzenia – na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach.

Zgodnie z art. 627 K.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło jest określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także,

z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 K.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny

i w konkretnych warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu. Przy umowie o dzieło chodzi

o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie, w wypadku nieosiągnięcia celu umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego rezultatu, a nie za brak należytej staranności. Przedmiotem umowy o dzieło, w ujęciu Kodeksu cywilnego, jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny

i w danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, którego charakter nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów o rękojmi za wady.

Z kolei, jak stanowi przepis art. 750 K.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Istota umowy zlecenia, w świetle art. 734 K.c. i nast., wyraża się w tym, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu.

Podsumowując powyższe uwagi, należy stwierdzić, że cechami szczególnymi umowy o dzieło jest jej konkretny, z góry określony rezultat, za którego osiągnięcie przyjmujący zamówienie odpowiada. Ponadto, wynagrodzenie z tytułu tej umowy przysługuje za jej wykonanie w sposób wskazany w umowie, a nie za samo staranne działanie podjęte w celu osiągnięcia określonego rezultatu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, sąd uznał,

że stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji odnośnie charakteru zawartej przez skarżącego i uczestniczkę postępowania umowy jest nieprawidłowe.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że sporna umowa zakłada osiągnięcie przez uczestnika postępowania konkretnego rezultatu, w wyniku przeprowadzenia analizy wskaźników antyoksydacyjnych indyków żywionych różnymi dawkami

i formami metioniny w postaci opracowani naukowego. Rezultatem określonym

w umowie były zatem wyniki analiz. Rezultat miał charakter osiągalny i pewny. Już

w momencie zawierania umowy określono efekt, jaki ma zostać osiągnięty. Efekty badań i pomiarów mogą być analizowane i wykorzystywane przez inne osoby współpracujące z uczelnią, prowadząc następnie do powstania artykułów naukowych.

Powyższe prowadzi do wniosku, że przedmiot spornych umów wskazuje na wolę stron zawarcia umów o dzieło, w rozumieniu w art. 627 K.c. Nie można bowiem uznać, że istotą umów pozostawało jedynie staranne dążenie ubezpieczonej do osiągnięcia pewnego rezultatu. W przypadku, gdyby uczestniczka nie wykonała dzieła w postaci analizy wskaźników antyoksydacyjnych indyków żywionych różnymi dawkami i formami metioniny, a jedynie czyniła starania o ich sporządzenie, wówczas wynagrodzenie nie zostałoby wypłacone, niezależnie od okoliczności, czy przy realizacji umowy działał z należytą starannością (wynagrodzenie za rezultat). Gdyby bowiem ubezpieczona nie sporządziła dokumentu końcowego

z przeprowadzonej analizy, nie wykonałaby tej umowy, choćby wykonała pracę

z najwyższą starannością.

Wobec tego należy uznać, że to określony rezultat, a nie czynności do niego prowadzące, stanowił przedmiot umowy stron, zawartej i ukształtowanej w granicach zakreślonych przez prawo i naturę (właściwość) danego stosunku prawnego.

Wskazać ponadto trzeba, że z art. 645 K.c. wynika, że w przypadku umowy

o dzieło istotne są często osobiste przymioty wykonawcy. Przedmiotową analzię wykonać mogła wyłącznie osoba o określonych kwalifikacjach zawodowych i umiejętnościach.

Kolejną cechą charakterystyczną umowy o dzieło, która występuje w umowach dotyczących opinii naukowych, jest sposób zapłaty, o jakim jest mowa w art. 632 § 1 K.c. Z postanowień spornej umowy wynika, że wynagrodzenie przysługiwało ubezpieczonej jedynie za wykonanie dzieła i – co wymaga podkreślenia - było wypłacone dopiero po odbiorze dzieła. Wynagrodzenie to było określane kwotowo. Wynika z tego, że wynagrodzenie przysługiwało ubezpieczonej nie za samo podejmowanie określonych czynności, ale za wytworzenie jednoznacznie określonego rezultatu, w postaci wyników analizy.

Podkreślić należy, że samo podjęcie przez ubezpieczoną działań zmierzających do opracowania analizy wskaźników antyoksydacyjnych indyków żywionych różnymi dawkami i formami metioniny ale bez ich wykonania lub skończenia, niezależnie od przyczyn niewykonania dzieła, nie jest podstawą do wypłacenia wynagrodzenia. Ubezpieczona ponosiła więc całkowite i wyłączne ryzyko wykonania dzieła. Tymczasem przy umowie zlecenia zleceniobiorca takiego ryzyka nie ponosi, a wynagrodzenie należy mu się już za samo podejmowanie czynności zmierzających do wytworzenia określonych dokumentów, niezależnie od tego, czy sam wynik prac prowadziłby do powstania oczekiwanego rezultatu. Zleceniobiorcy należy się zwykle wynagrodzenie nawet wówczas, gdy żaden rezultat jego pracy nie został osiągnięty, o ile działał dostatecznie starannie.

Powyższe argumenty prowadzą do wniosku, że opracowanie naukowe zawierające analizę wskaźników antyoksydacyjnych indyków żywionych różnymi dawkami i formami metioniny posiada wszelkie istotne elementy dzieła, gdyż stanowi efekt badań, co przesądza o jego oryginalnym charakterze.

Sąd doszedł do przekonania, że wadliwe zakwalifikowanie spornej umowy skutkowało wadliwym zastosowaniem przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy

o świadczeniach. Ponieważ wadliwość rozstrzygnięcia wynika z odmiennej oceny umowy z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, Sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umorzył jednocześnie to postępowanie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 145 § 3 ppsa. O zwrocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 p.p.s.a., w związku z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 209 p.p.s.a., w związku z § 14 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.