Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 714/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 81 poz 550
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 35 ust. 1 lit b)
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. P.F. Spółki z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 1318/15 w sprawie ze skargi G. P.F. Spółki z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na wspieranie grupy producentów rolnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od G. P.F. Spółki z o.o. z siedzibą w K. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1318/15 oddalił skargę G.P. F. Sp. z o.o. w K. (dalej: skarżąca lub spółka) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2015r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach działania "grupy producentów rolnych".

Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał skarżącej pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętą Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w okresie od dnia [...] lutego 2013 r. do dnia [...] lutego 2018 r.

W dniu 19 marca 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od dnia [...] lutego 2013 r. do dnia [...] lutego 2014 r. tj. pierwszy okres pomocy.

W dniach [...] - [...] maja 2014 r. w siedzibie spółki przeprowadzona została kontrolna na miejscu, na podstawie, której ustalono, iż sprzedaż produktów wytworzonych przez członków Grupy dokonana została do PPH "F.'" Sp. z o.o., której udziałowcami są członkowie grupy. Ponadto stwierdzono, iż nabywca PPH "F." Sp. z o.o. wydzierżawiła kurniki znajdujące się w miejscowości S. członkom grupy.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Dyrektor Oddziału odmówił skarżącej przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Orzekając na skutek odwołania, Prezes Agencji decyzją z dnia[...] stycznia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Członkami grupy są Bo. F., G. F. i Z. F., K. F. i A. F. Przy czym B. F., G. F. i Z. F., którzy dysponują większością udziałów w Grupie, a także samodzielnie nią zarządzają, jednocześnie są jedynymi udziałowcami PPH "F." Sp. z o.o., w której to spółce są również jedynymi członkami zarządu. Prezes ARiMR ustalił również, że PPH "F." Sp. z o.o. i Grupa są wzajemnie wobec siebie spółkami dominującymi i zależnymi w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 k.s.h. Organ odwoławczy w oparciu o dokonane ustalenia stwierdził, że fakt "powiązań" osobowych między spółką "F." Sp. z o.o., a Grupą powoduje, że podmioty te dokonują transakcji, które nie skutkują wprowadzeniem produktów do obrotu i na rynek, a jedynie do dokonania sprzedaży między wzajemnie wobec siebie "powiązanymi" podmiotami w stosunku spółek dominującej i zależnej. Dodał, iż faktyczne wprowadzenie towarów do obrotu i na rynek następowało dopiero poprzez PPH "F." Sp. z o.o., zatem wyliczany w oparciu o sprzedaż do tego podmiotu przychód netto nie może być brany pod uwagę, przy obliczaniu płatności z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych dla strony. W ocenie organu odwoławczego fakt, że cały przychód netto deklarowany we wniosku o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lala 2007-2013 za okres od [...] lutego 2013 r. do [...] lutego 2014 r. przez Grupę, udokumentowany był sprzedażą do PPH "F." Sp. z o.o., nie może zostać uwzględniony do ustalenia podstawy wyliczenia pomocy. Organ II instancji stwierdził, że z uwagi na brak kwalifikowanego przychodu, brak jest podstaw do wyliczenia przedmiotowej płatności.

Skarżąca nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Sąd I instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia, po uprzednim wskazaniu przepisów prawnych mających zastosowanie w sprawie uznał, że przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa. Wobec uzyskania przez skarżącą wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa Świętokrzyskiego rejestru grup producentów rolnych, Prezes ARiMR zobowiązany był uznać, że Grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych. Organy ARiMR wydając decyzje o płatności są natomiast zobowiązane sprawdzić, czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty pomocy. Tak więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 i rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. L 25 z 28.01.201, str. 8; dalej: rozporządzenie nr 65/2011).

WSA zgodził się z organem, że stwierdzony fakt "powiązań" osobowych między spółką "F." Sp. z o.o., a Grupą powoduje, że podmioty te dokonują transakcji, które nie skutkują wprowadzeniem produktów do obrotu i na rynek, a jedynie do dokonania sprzedaży między wzajemnie wobec siebie "powiązanymi" podmiotami w stosunku spółek dominującej i zależnej. Wszystkie te okoliczności, w ocenie Sądu, jednoznacznie wskazują, iż Grupa nie realizuje celów określonych w art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005.

Sąd przyznał rację organowi, który stwierdził, że faktyczne wprowadzenie towarów do obrotu i na rynek następowało dopiero poprzez PPH "F." Sp. z o.o., zatem wyliczany w oparciu o sprzedaż do tego podmiotu przychód netto nie mógł być brany pod uwagę, przy obliczaniu płatności z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych dla strony. Z uwagi zaś na fakt, że cały przychód netto deklarowany we wniosku o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lala 2007-2013 za okres od 26 lutego 2013 r. do 25 lutego 2014 r. przez Grupę, udokumentowany był sprzedażą do PPH "F." Sp. z o.o., w całości nie może zostać uwzględniony do ustalenia podstawy wyliczenia pomocy. Z uwagi na brak kwalifikowanego przychodu, w ocenie WSA, organ prawidłowo stwierdził brak podstaw do wyliczenia przedmiotowej płatności.

W ocenie Sądu, w oparciu o ustalony stan faktyczny sprawy (skład osobowy grupy producentów rolnych oraz spółki będącej odbiorcą hurtowym produkowanych przez grupę towarów), w pełni uprawniony jest pogląd, że produkty wytworzone przez Grupę Producencką F. sp. z o.o., a sprzedane PPH F. sp. z o.o. nie zostały wprowadzone do obrotu zgodnie z celami określonymi w art. 35 rozporządzenia 1698/2005.

Zdaniem Sądu, zarzut skarżącej, sprowadzający się do stwierdzenia, iż Grupa Producencka F. Sp. z o.o. i PPH "F." Sp. z o.o. to dwa odrębne podmioty prawne, w realiach rozpoznawanej sprawy nie może stanowić podstawy podważenia decyzji organu II instancji. Jest rzeczą oczywistą, że prawo nie zabrania prowadzenia działalności gospodarczej w formie czy to wielu spółek z tymi samymi udziałowcami (akcjonariuszami), czy to w formie działalności osoby fizycznej. Jednakże tam, gdzie prawo ustala pewne ograniczenia (ilość członków grupy, limity pomocy) lub cele, dla których ta pomoc jest przyznawana, organ ma prawo i obowiązek badać i oceniać zarówno przyczyny powstania Grupy, sposób jej funkcjonowania jak i fakt istnienia powiązań łączących grupę ze wskazanymi przez nią odbiorcami hurtowymi produkowanych przez grupę towarów.

W ocenie Sądu dokonana przez organ wykładnia § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 81, poz. 550 – dalej: rozporządzenie g.p.r.) w oparciu o wskazane ustalenia jest prawidłowa i zgodna z przepisami unijnymi. Tym samym zarzut naruszenia § 8 ust. 1 rozporządzenia g.p.r., WSA uznał za bezzasadny. Ponadto, zdaniem Sądu, dostrzeżone przez organ powiązania pomiędzy grupą producentów rolnych, a jedynym odbiorcą hurtowym produkowanych przez nią towarów wskazywać mogą również, iż stworzono sztuczne warunki do uzyskania przedmiotowej płatności.

W konkluzji WSA stwierdził, że organ w sposób wyczerpujący i zgodnie z przepisami procesowymi wyjaśnił dlaczego, pomimo spełnienia formalnych warunków do uzyskania pomocy, Grupa nie realizuje celów wsparcia. Poprzez wykazanie wzajemnych powiązań między Grupą a PPH "F." sp. z o.o. organ w sposób czytelny wykazał zamiar uzyskania korzyści majątkowej sprzecznej z celami wsparcia.

W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wniosła o jego uchylenie i rozpoznanie skargi ewentualnie jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1. w granicach wskazanych w art. 174 pkt. 1 p.p.s.a:

a. naruszenie przez Sąd przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnie polegającą na przyjęciu, że organ prawidłowo zinterpretował § 8 ust. 1 rozporządzenie g.p.r. i uznał, że przepis ten ustanawia zakaz uwzględniania do podstawy naliczenia pomocy finansowej wartości sprzedaży produktów sprzedanych przez grupę na rzecz innego podmiotu (osoby prawnej) w którym niektórzy członkowie Grupy posiadają udziały, czyli dokonanie rozszerzającej wykładni wskazanego przepisu, podczas gdy pojęcie "członka grupy" na gruncie powyższego przepisu należy interpretować w sensie wąskim, jako konkretne, tożsame podmioty, w konsekwencji czego przychód netto wyliczony w oparciu o sprzedaż Grupy do PPH "F." powinien stanowić podstawę obliczenia płatności;

b. naruszenie przez Sąd przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że organ prawidłowo zinterpretował art. 35 ust. 1 lit b) rozporządzenia Rady (WE) nr 1693/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. WE L 277/1 Nr 277, poz. 1 ze zm.)(dalej: rozporządzenie 1698/2005) i uznał, że fakt "powiązań" osobowych między spółką "F." Sp. z o.o., a Grupą powoduje, że podmioty te dokonują transakcji, które nie skutkują wprowadzeniem produktów do obrotu i na rynek, w konsekwencji czego działania podjęte przez Stronę nie korespondują z celami określonymi w powołanym przepisie, podczas gdy wprowadzanie do obrotu na gruncie powyższego przepisu należy interpretować jako zbywanie towarów, a zatem należało uznać, że Grupa dokonując sprzedaży (zbywając) produktów na rzecz odrębnego podmiotu (osoby prawnej), niebędącego członkiem Grupy, wprowadziła produkty do obrotu i na rynek jak również realizuje cele przewidziane przepisami prawa dla grup producentów rolnych;

c. naruszenie przez Sąd przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że organ prawidłowo zinterpretował art. 35 ust. 2 rozporządzenia nr 1693/2005, art. 20 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 10) ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. 2013, poz. 173 ze zm. – dalej: u.w.r.o.w.) oraz w zw. z § 6 ust. 1, § 6 ust. 3 pkt 1) oraz § 8 ust. 1-3 rozporządzenia g.p.r., i uznał, że Grupa nie "skierowała na rynek" produkcji, której wartość mogłaby stanowić podstawę naliczenia pomocy, co w konsekwencji doprowadziło do niezastosowania powyższych przepisów i nieprzyznania spółce środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych za pierwszy rok działalności, podczas gdy wyliczony w oparciu o sprzedaż Grupy do PPH "F." przychód netto powinien stanowić podstawę obliczenia płatności.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów w zaistniałych okolicznościach faktycznych sprawy nie można było uznać za usprawiedliwione, są one bowiem nieskuteczne.

Działania procesowe spółki należało uznać za niekonsekwentne. W skardze do Sądu I instancji stawiała ona zarzuty procesowe kwestionujące istotę sprawy, którą są ustalenia faktyczne. Podnosiła w nich błędne ustalenia faktyczne sprawy i przyjęcie, że produkty nabywane przez Grupę od jej członków nie były wprowadzane przez Grupę na rynek i do obrotu oraz, że były w dalszej kolejności sprzedawane członkom Grupy.

Istoty tej sprawy, czyli tych ustaleń faktycznych nie kwestionuje w zarzutach skargi kasacyjnej. W ogóle w tym środku zaskarżenia nie stawia jakichkolwiek zarzutów procesowych. Nie kwestionuje też stanowiska WSA o stworzeniu sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności, o których mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011. Sąd I instancji stwierdził bowiem, że spółka spełnia jedynie warunki formalne.

Zauważyć zatem należy w kontekście zaistniałego stanu faktycznego, że zgodnie z obowiązującymi regułami procedury administracyjnej organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest do wyczerpującego zbadania wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych związanych z określoną sprawą w celu odtworzenia jej rzeczywistego obrazu i uzyskaniu podstawy do trafnego zastosowania przepisu prawa. Postępowanie dowodowe w sprawach administracyjnych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa administracyjnego. Postępowanie dowodowe w tych sprawach nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja strony podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy prawa materialnego.

Przepisy art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. stanowią emanację naczelnej zasady postępowania administracyjnego, mającej istotny wpływ na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie w nim ciężaru dowodu. Regułą tą jest zasada ogólna prawdy obiektywnej, z której wynika obowiązek organu zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Postępowanie wyjaśniające organu administracji publicznej powinno być prowadzone aż do momentu wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, celem uzyskania podstawy do dokonania aktu subsumcji (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I OSK 3000/14, LEX nr 2168067). Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., będącej naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wynika, iż organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 560/11, LEX nr 1244747 oraz wyrok NSA z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 561/11, LEX nr 1244748). Zaniechanie przez organ administracyjny podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Stosownie do przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., podstawą niewadliwej decyzji w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ administracyjny pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie zgodnego bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1169/11, LEX nr 1233927).

Także w nauce prezentowany jest tożsamy pogląd, że zarówno art. 77 § 1 k.p.a. jak i art. 80 k.p.a. stanowią emanację naczelnej zasady postępowania administracyjnego, mającej istotny wpływ na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie w nim ciężaru dowodu. Regułą tą jest zasada ogólna prawdy obiektywnej, z której wynika obowiązek organu zbadania "wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa" (W. Dawidowicz, "Ogólne postępowanie administracyjne", s. 108, cyt. za B. Adamiak w: "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2009, s. 56).

W ten sam sposób interpretuje się również przepisy Ordynacji podatkowej stanowiące swego rodzaju odpowiedniki omawianych regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 122 o.p. wynika obowiązek organów uzyskania w toku postępowania takiego materiału dowodowego i takiego stanu faktycznego, który jest zgodny z rzeczywistością. Realizacja prawdy obiektywnej wymaga przy tym, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 187 § 1 o.p., obowiązek przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, spoczywa na organach orzekających (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt II FSK 743/15, LEX nr 2143267). Artykuł 122 o.p. statuuje tzw. zasadę prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym, oznaczającą obowiązek organu podatkowego do zgromadzenia dowodów, co do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Powołana zasada uważana jest za naczelną zasadę postępowania administracyjnego, w tym także podatkowego. Z zasady tej wynika obowiązek organu podatkowego do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 317/15, LEX nr 2258505). Z zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 122 o.p. wynika obowiązek organów uzyskania w toku postępowania takiego materiału dowodowego i takiego stanu faktycznego, który jest zgodny z rzeczywistością (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2256/14, LEX nr 2167371 oraz wyrok NSA z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II FSK 899/16, LEX nr 2168580).

Mając na względzie obowiązek organu ustalenia rzeczywistego obrazu sprawy, wskazać dalej należy, że organ prowadzący postępowanie nie dokonuje ustaleń faktycznych przyjmując wprost, to co strony w sposób formalny zawarły w dokumentach, ale wydobywa z nich rzeczywistą treść transakcji cywilnych czy gospodarczych. Podkreślić należy, że działania te mają miejsce w sferze faktu, inaczej rzecz ujmując są to działania dotyczące ustaleń faktycznych.

Dla zobrazowania tej kwestii warto przywołać dwa orzeczenia NSA, w których sąd kasacyjny skonstatował, że naruszenie prawa materialnego nie może polegać na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu. Ustalenie rzeczywistej treści stosunku pracy leży w sferze okoliczności faktycznych sprawy, które mogą być podważone w skardze kasacyjnej wyłącznie w drodze zarzutu naruszenia prawa procesowego (por. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 764/07, LEX nr 443689). Poprzez postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu zawierającego definicję domownika, nie jest możliwe zakwestionowanie oceny materiału dowodowego poczynionej przez sąd pierwszej instancji. Przypisanie określonej osobie statusu domownika każdorazowo musi wynikać z oceny ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie. Dopóki ocena ta nie zostanie skutecznie zakwestionowana w skardze kasacyjnej, jest miarodajna dla sądu drugiej instancji przy dokonywaniu kontroli zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 99/13, LEX nr 1766251).

Przechodząc już konkretnie na grunt stanu faktycznego sprawy, stwierdzić należy, że organy w ramach prowadzonego postępowania ustaliły w sposób jednoznaczny, przyjmując pozorne działania stron ocenianych transakcji, co znalazło odzwierciedlenie w treści decyzji, jak i aprobującego stanowiska Sądu I instancji, że członkowie grupy producenckiej sprzedawali całość swojej produkcji do utworzonej przez nich grupy, a grupa ta (Grupa Producencka "F." Spółka z o.o. ) dokonywała dalszej sprzedaży produktów na rzecz PPH "F." Spółka z o.o., tj. podmiotu utworzonego przez członków grupy. Tak więc 100% wyprodukowanych przez członków grupy produktów nie została wprowadzona do obrotu handlowego przez grupę, a jedynie sprzedana spółce utworzonej przez członków grupy. W ocenie organów takie ukształtowanie transakcji umownych, czyli nabywanie przez grupę produktów (ze względu na które grupa została utworzona) od swoich członków a następnie odsprzedaż tych produktów spółce utworzonej z członków grupy, stanowi pozorną działalność takiego podmiotu, ukierunkowaną na spełnienie formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa krajowego, a przyjęty przez członków grupy sposób organizacji produkcji i sprzedaży wskazuje, iż funkcjonowanie tegoż podmiotu zdeterminowane jest możliwością uzyskania wsparcia dla grup producenckich, w ramach środków finansowych przewidzianych w programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a nie potrzebą dostosowania procesu produkcji do wymogów rynkowych, wspólnego wprowadzenia towarów do obrotu, centralizacji sprzedaży.

Podczas kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd i instancji przyjął, że zgodzić się należy z organem, że stwierdzony fakt "powiązań" osobowych między spółką "F." Sp. z o.o., a Grupą powoduje, że podmioty te dokonują transakcji, które nie skutkują wprowadzeniem produktów do obrotu i na rynek, a jedynie do dokonania sprzedaży między wzajemnie wobec siebie "powiązanymi" podmiotami w stosunku spółek dominującej i zależnej. Wszystkie te okoliczności, w ocenie Sądu, jednoznacznie wskazują, iż Grupa nie realizuje celów określonych w art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005. W ocenie WSA, w oparciu o ustalony stan faktyczny sprawy (skład osobowy grupy producentów rolnych oraz spółki będącej odbiorcą hurtowym produkowanych przez grupę towarów), w pełni uprawniony jest pogląd, że produkty wytworzone przez Grupę Producencką "F." sp. z o.o., a sprzedane PPH "F." sp. z o.o. nie zostały wprowadzone do obrotu zgodnie z celami określonymi w art. 35 rozporządzenia 1698/2005. Zdaniem Sądu I instancji, organ w sposób wyczerpujący i zgodnie z przepisami procesowymi wyjaśnił dlaczego, pomimo spełnienia formalnych warunków do uzyskania pomocy, Grupa nie realizuje celów wsparcia. Poprzez wykazanie wzajemnych powiązań między Grupą a PPH "F." sp. z o.o. organ w sposób czytelny wykazał zamiar uzyskania korzyści majątkowej sprzecznej z celami wsparcia.

Zauważyć także należy, że Sąd i instancji motywując zajęte stanowisko w zaistniałych okolicznościach faktycznych powołał się też na regulacje wspólnotowe, a mianowicie art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, który stanowi o tworzeniu sztucznych warunków do uzyskania wsparcia. Warto w tym miejscu przywołać jeden z wyroków NSA, w którym oceniane były działania Grupy producenckiej, choć formalnie poprawne, w istocie jednak zmierzające do uzyskania nieuprawnionych korzyści. Sąd kasacyjny stwierdził w nim, że w myśl art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, co do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 102/16, LEX nr 2338923).

Mając na względzie powyższe skonstatować należy, że organy prowadzące postępowanie ustaliły rzeczywisty obraz sprawy, z którego wnika, że celem przeprowadzanych przez wskazane podmioty transakcji było spełnienie formalnych warunków do uzyskania pomocy. Grupa ta nie realizowała celów wsparcia, jej zamiarem było uzyskanie korzyści majątkowej sprzecznej z celami wsparcia. Tym samym nie można było uznać, że produkty nabywane od członków grupy były sprzedawane przez skarżącą kasacyjnie na rzecz podmiotu niebędącego członkiem grupy. Organy ustaliły bowiem w ramach prowadzonego postępowania, że sprzedaż następowała do członków grupy, co wyłączało wsparcie.

Stwierdzić wobec zaistniałego stanu faktycznego należy, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest ustaleniami dokonanymi przez organy i zaakceptowanymi przez Sąd I instancji. Oznacza to związanie Sądu kasacyjnego ustaleniami, że podmioty Grupa "F." Spółka z o.o. i "F." Spółka z o.o. dokonywały transakcji, które nie skutkowały wprowadzeniem produktów do obrotu i na rynek, a jedynie były to transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi (sprzedaż produktów przez Grupę na rzecz członków tej Grupy), inaczej rzecz ujmując działania tych podmiotów tworzyły sztuczne warunki, w celu uzyskania płatności.

W trzech postawionych przez spółkę zarzutach kasacyjnych skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenia prawa materialnego, co do zasady spółka de facto kwestionuje w nich ustalenia faktyczne. Kwestionuje bowiem przyjęcie, że produkty nabywane przez Grupę od członków Grupy nie były wprowadzane przez Grupę na rynek i do obrotu, a także że były w dalszej kolejności sprzedawane członkom Grupy. Podkreślić należy, że zarzutami naruszenia przepisów prawa materialnego nie można podważać ustaleń faktycznych.

Brak zarzutów natury procesowej oznacza, że przy rozpatrywaniu skargi kasacyjnej w pełni miarodajny jest stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku. Prawidłowość ustaleń faktycznych oraz ocenę tych ustaleń można zwalczać jedynie za pomocą zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazując przy tym, że określone uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Nie można natomiast tego skutecznie czynić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), w tym przez kwestionowanie błędnej wykładni tego prawa (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2360/11, LEX nr 1340143). W sytuacji, gdy strona skarżąca kasacyjnie podważa prawidłowość zaskarżonego wyroku z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym, w odniesieniu do którego zarzuca błąd wykładni i/lub niewłaściwe zastosowanie, to ocena zasadności tych zarzutów może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś, na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca kasacyjnie uznaje za prawidłowy. W oparciu o zarzut naruszenia prawa materialnego nie można zatem skutecznie kwestionować ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1687/14, LEX nr 2113111). Prawidłowość ustaleń faktycznych oraz ocenę tych ustaleń można zwalczać jedynie za pomocą zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazując przy tym, że określone uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Nie można natomiast tego skutecznie czynić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), w tym przez kwestionowanie błędnej wykładni tego prawa (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2212/11, LEX nr 1340123, wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 166/11, LEX nr 1082668, wyrok NSA z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 662/07, LEX nr 418209 oraz wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 920/07, LEX nr 468874).

W konsekwencji niepodważenia ustaleń faktycznych stosując prawo materialne należało uznać, że płatności spółce nie przysługiwały. Jednoznacznie stwierdzić bowiem należy, że w przypadku sprzedaży produktów przez Grupę producencką członkom tej grupy płatności w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 nie przysługują.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skarg za nieusprawiedliwione i oddalił skargi kasacyjne na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804 ze zm.).