Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 957/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz postanowienie organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134,  art. 57  par. 5  pkt 2,  art. 76
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3  pkt 8, art. 3  pkt 20,  art. 21 ust. 2  pkt 1,  art. 45
journal: Dz.U. 2008 nr 189 poz 1159
law: Ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe - tekst jednolity.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 5 poz 34
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1 z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług  pocztowych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 25 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 1059/10 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie opłaty za korzystanie ze środowiska 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz [...] S.A. z siedzibą w C. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 5 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 1059/10 oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie opłaty za korzystanie ze środowiska.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Marszałek Województwa Śląskiego postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] ustalił sposób zarachowania uiszczonej po terminie wpłaty z tytułu należności za korzystanie ze środowiska przez [...] S.A. z siedzibą w C.

Pismem z dnia 26 marca 2010 r. [...] S.A. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, kwestionując dokonany przez organ administracji sposób zarachowania dokonanej po terminie opłaty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało doręczone stronie w dniu 23 marca 2010 r., natomiast zażalenie na to postanowienie oznaczone datą 26 marca 2010 r. zostało nadane za pośrednictwem Pocztex’u Kuriera Poczty Polskiej w dniu 31 marca 2010 r. W ocenie Kolegium, za dowód nadania przesyłki w dniu 30 marca 2010 r. nie może zostać uznane poświadczenie nadania przesyłek listowych w tym dniu, widniejące w książce nadawczej pełnomocnika strony, gdyż z treści tej książki wynika, że przesyłka listowa zawierająca zażalenie została z niej wykreślona. Kolegium, powołując się na wyniki rozprawy administracyjnej, ustaliło, że pracownik kancelarii pełnomocnika strony, który nadawał list zawierający zażalenie pozostawił go na ladzie, nie czekając, aż pracownik poczty wyda mu potwierdzenie nadania tej przesyłki. Poczta nie przyjęła przesyłki zawierającej zażalenie do wysyłki w dniu 30 marca 2010 r., w związku z czym przesyłka ta została ponownie nadana przez pracownika kancelarii pełnomocnika strony dopiero w dniu następnym 31 marca 2010 r., czyli z uchybieniem siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik skarżącego [...] S.A. wyjaśnił, że pracownica jego kancelarii w dniu 30 marca 2010 r. w godzinach wieczornych wraz z pozostałą korespondencją złożyła w dziale przesyłek masowych placówki pocztowej C. 1 przesyłkę zawierającą zażalenie wraz książką nadawczą. Na każdym liście została wcześniej umieszczona naklejka "R" z numerem nadawczym. Powyższe potwierdza złożona do akt sprawy kopia książki nadawczej z uwidocznioną pieczęcią Poczty Polskiej i datą 30 marca 2010 r. W spisie przesyłek widnieje przesyłka adresowana do Marszałka Województwa Śląskiego zawierająca 42 sztuki zażaleń na 42 postanowienia o zarachowaniu wpłaty dokonanej po terminie. Z uwagi na znaczną liczbę nadawanych listów oraz umowę zawartą pomiędzy Pocztą Polską a kancelarią reprezentującą stronę skarżącą, jak też powszechną praktykę stosowaną przez obsługujących pracowników placówki pocztowej, pracownica kancelarii złożyła listy na ladzie, informując o tym fakcie pracownika poczty. Zgodnie z wypracowaną praktyką, przy dużej ilości korespondencji i klientów potwierdzenie nadania złożonych przesyłek przedstawiciel kancelarii odbierał w dniu następnym przy wysyłaniu kolejnej korespondencji. Następnego dnia okazało się jednak, że przesyłka adresowana do Marszałka Województwa Śląskiego została wykreślona z książki nadawczej z adnotacją "list za ciężki". Numer tego listu poleconego został zniszczony i wyrzucony. Przesyłka została jednocześnie zwrócona pracownicy kancelarii, która niezwłocznie, z braku innej możliwości, dokonała jej nadania za pośrednictwem Pocztex’u. W ocenie strony skarżącej, pracownik Poczty Polskiej na mocy umowy zawartej z kancelarią pełnomocnika był jednak zobowiązany do zmiany kwalifikacji przedmiotowej przesyłki z listu poleconego na paczkę pocztową. Z umowy zawartej pomiędzy Pocztą Polską a kancelarią wynika bowiem, że obejmuje ona świadczenie usług pocztowych nie tylko w zakresie przesyłek listowych, ale także wszystkich innych przesyłek dopuszczalnych do obrotu pocztowego, w tym także paczek pocztowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w C. na postanowienie Kolegium, stwierdzając, iż jest ono zgodne z prawem.

W ocenie Sądu, treść skargi przedstawiająca przebieg zdarzeń związanych z nadaniem przesyłki rejestrowanej w dniach 30 i 31 marca 2010 r., potwierdza, że nie jest kwestionowany fakt, iż pracownik kancelarii prawnej pełnomocnika strony w dniu 30 marca 2010 r. w godzinach wieczornych pozostawił na ladzie Urzędu Pocztowego Poczty Polskiej "C. 1" kilka przesyłek, m.in. przesyłkę adresowaną do Marszałka Województwa Śląskiego opatrzoną nalepką "R" oraz książkę nadawczą, a następnie opuścił lokal. Dopiero następnego dnia przy odbiorze książki nadawczej okazało się, że jedynie przesyłka adresowana do Marszałka Województwa Śląskiego została wykreślona z książki nadawczej z adnotacją " list za ciężki", co opatrzono pieczęcią poczty polskiej z datą 30 marca 2010 r. Przedmiotowa przesyłka została też w tym dniu łącznie z książką nadawczą zwrócona nadawcy, a następnie w tym samym dniu, tj. 31 marca 2010 r. nadana jako paczka pocztowa za pośrednictwem Pocztexu – Kuriera Poczty Polskiej. Nie jest też kwestionowany fakt, że przedmiotowa przesyłka rejestrowana ważyła 2200 g, czyli stanowiła paczkę w rozumieniu art. 3 pkt 25 Prawa pocztowego. Sporna w niniejszej sprawie jest natomiast okoliczność, czy pracownik poczty wyraził zgodę na pozostawienie przesyłek na ladzie oraz kiedy nastąpiło wykreślenie przesyłki adresowanej do Marszałka Województwa Śląskiego z książki nadawczej, tj. czy najpierw opatrzono w książce pieczęcią z datownikiem poczty i datą 30 marca 2010 r., całą korespondencję, a następnie wykreślono tę pozycję. Jednak brak ustaleń faktycznych w tym zakresie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Istotny jest fakt, że przedmiotowa przesyłka została zwrócona nadawcy w dniu 31 marca 2010 r.

Sąd wskazał ponadto, że wbrew stanowisku skarżącego, nadanie pisma w polskiej placówce operatora publicznego w rozumieniu art. 57 § 5 kpa, nie jest czynnością jednostronną, czyli samym poleceniem doręczenia przesyłki. Przepis art. 3 pkt 8 prawa pocztowego jednoznacznie stanowi, że polecenie doręczenia przesyłki nastąpić winno zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. Nadawcą jest bowiem podmiot, który zawarł taką umowę (art. 3 pkt 10 ustawy). W przypadku przesyłek rejestrowanych ustawodawca jednoznacznie postanowił, że są to przesyłki przyjęte za pokwitowaniem przyjęcia (art. 3 pkt 20 ustawy). Zatem nadanie przesyłki rejestrowanej następuje po jej przyjęciu przez operatora w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi i wydaniu pokwitowania przyjęcia. Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że przesyłka dostarczona do urzędu pocztowego w dniu 30 marca 2010 r. i pozostawiona na ladzie wraz z książką nadawczą, nie została dostarczona adresatowi, lecz zwrócono ją nadawcy w dniu 31 marca 2010 r., zaś w książce nadawczej wykreślono tę pozycję z adnotacją "list za ciężki" i opatrzono datownikiem pocztowym z datą 30 marca 2010 r. Oznacza to, że przesyłka ta nie została przyjęta w tym dniu przez operatora celem przemieszczenia i doręczenia adresatowi.

Sąd I instancji stanął na stanowisku, że doszło do odmowy przyjęcia przesyłki, co powoduje - zgodnie z treścią art. 22 ustawy Prawo pocztowe - odmowę zawarcia umowy o świadczenie usług pocztowych. A to oznacza , że w tym dniu nie doszło do nadania pisma w rozumieniu art. 57 § 5 kpa. Zdaniem składu orzekającego, taki sam skutek należałoby wiązać z odstąpieniem od wykonania umowy bądź usługi. Sąd wskazał, że skoro w niniejszej sprawie niewątpliwie chodzi o przypadek z art. 22 ustawy – Prawo pocztowe, stąd też przywołany przez skarżącego wyrok w sprawie II FSK 1631/07 nie dotyczy analogicznego przypadku. W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał bowiem jednoznacznie, że w tejże sprawie nie doszło do odmowy zawarcia umowy o świadczenie usług pocztowych, a jedynie sporna była data zawarcia tej umowy. Sąd podkreślił, że podzielając pogląd, co do niekonstytucyjności § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r., że kwestia ta nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. W świetle definicji ustawowych, przesyłka rejestrowana wymaga przyjęcia przez operatora celem przemieszczenia i doręczenia adresatowi. O ile nawet wydanie dowodu nadania nie stanowi momentu zawarcia umowy, to w niniejszej sprawie wydanie nadawcy potwierdzenia nadania przesyłki listowej rejestrowanej z daty 30 marca 2010 r. nigdy nie nastąpiło wobec wykreślenia tej przesyłki z książki nadawczej w dniu 30 marca 2010 r. i zwrotu jej nadawcy.

Według Sądu dla oceny dochowania terminu nie ma też żadnego znaczenia treść umowy z pocztą z dnia 26 lutego 2010 r. Ma ona bowiem charakter ramowy. Stąd też nieistotne jest, że umowa ta opiewa zarówno na przesyłki listowe, jak i paczki pocztowe. To nadawca wybiera formę usługi pocztowej i tylko na podstawie jego zlecenia operator przyjmuje przesyłkę, bądź odmawia zawarcia umowy, czy wreszcie jej wykonania. Skoro przesyłka rejestrowana została w dniu 30 marca 2010 r. zlecona do wysyłki jako przesyłka listowa, to operator mógł jedynie zrealizować tego rodzaju usługę pocztową, o ile spełniała ona wymogi ustawy – Prawo pocztowe oraz umowy ramowej z dnia 26 lutego 2010 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł [...] S.A. z siedzibą w C., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu:

1. naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez nieuchylenie postanowienia, podczas gdy organ administracji naruszył w nim przepisy prawa materialnego, mianowicie art. 3 pkt 8, art. 21 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. nr 189, poz. 1159 ze zm.) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34 ze zm.) w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. poprzez:

- błędne przyjęcie, że ustalony stan faktyczny nie stanowi nadania przesyłki w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.,

- błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 21 ustawy – Prawo pocztowe w zw. z art. art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., polegające na uznaniu, że ustalony stan faktyczny nie wypełnia hipotezy wskazanych przepisów.

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie art. 3 § 1 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej dokonał błędnej oceny zastosowania przez organ przepisów k.p.a. i w konsekwencji nie uwzględnił skargi i nie uchylił postanowienia, pomimo naruszenia przez organ przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem całokształtu materiału dowodowego, w tym umowy z dnia 26 lutego 2010 r. i przyjęcie przez organ, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu, co w konsekwencji stanowi naruszenie art. 134 k.p.a.

Powołując się na te postawy kasacyjne, autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skarżący podniósł, że niedopuszczalne było oddalenie skargi przez Sąd I instancji w sytuacji, gdy organ administracji, pomijając treść umowy zawartej z Pocztą Polską, naruszył zasady k.p.a. nakazujące wydanie rozstrzygnięcia na podstawie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym zasadę swobodnej oceny dowodów. Zdaniem skarżącego, odniesienie się do zawartej przez pełnomocnika skarżącej spółki umowy z Pocztą Polską mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż wykazałoby, że już sama możliwość nadawania przez nadawcę przesyłek w formie paczek pocztowych powinna skutkować przekwalifikowaniem przesyłki nadanej w innej formie, niż przewiduje to regulamin poczty. W tej szczególnej sytuacji, kiedy nadawcę wiąże umowa o świadczenie usług pocztowych, samo złożenie przesyłek do nadania powoduje zawarcie poszczególnych umów na nadawane w danym momencie przesyłki. Sposób ich realizacji (przekazanie przez pocztę do adresata) jest jedynie następstwem nadania tych przesyłek przez składającego zlecenie.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej, wykładnia art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo pocztowe, art. 3 pkt 8 i pkt 20 tej ustawy w zw. z § 3 rozporządzenia w sprawie warunków wykonywania usług pocztowych dokonana przez Sąd I instancji jest błędna, o czym świadczy teza zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 1632/07, który zapadł w bardzo zbliżonym stanie faktycznym. W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny konstytucyjności § 3 rozporządzenia w sprawie warunków wykonywania usług pocztowych i wskazał, iż cytowany przepis został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej, a zatem nie może być podstawą oceny, w jakim momencie i w jaki sposób zawierana jest umowa o świadczenie usług pocztowych. Natomiast ustawa - Prawo pocztowe nie reguluje wprost momentu zawarcia umowy o świadczenie usługi pocztowej. Zatem zgodnie z treścią art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy momentem tym jest przyjęcie przez operatora przesyłki do przemieszczenia i doręczenia. Dowód zaś potwierdzający jej nadanie może mieć tylko znaczenie dowodowe, dokumentujące fakt zawarcia umowy, a nie jej moment.

Nie można zatem - zdaniem autora skargi kasacyjnej - zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że operator odmówił zawarcia umowy, gdyż nie przyjął przesyłki. Umowa została wykonana, lecz w innej, niż zlecona formie i w innej niż zlecona dacie. Odmowa wykonania umowy nie jest tożsama z odmową jej zawarcia. Skoro przedstawiciel nadawcy polecił doręczenie przesyłki i została ona przyjęta przez przedstawiciela operatora (nawet w sposób dorozumiany), to umowa została zawarta w dniu 30 marca 2010 r., a jedynie zrealizowana w dniu następnym.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do podnoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa procesowego należy wskazać, że art. 3 § 1 p.p.s.a. określa kognicję sądu administracyjnego i nakazuje mu stosować przewidziane w ustawie środki, nie określając tych środków, ani przesłanek ich stosowania, czy też sposobu procedowania przed sądem i jako mający taki charakter nie może stanowić skutecznego środka do podważenia wyroku.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że dokonując oceny legalności decyzji administracyjnej, Sąd w pierwszej kolejności dokonuje oceny prawidłowości ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny, w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy, pozwala skontrolować zasadność zastosowanej normy prawa materialnego. Odnosząc się do ustaleń faktycznych dokonanych przez Kolegium, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przytoczył okoliczności, które w sprawie pozostają bezsporne i tych ustaleń nie podważa też strona skarżąca. Sąd wskazał również jednoznacznie - wyczerpująco uzasadniając zajęte stanowisko – z jakich przyczyn uznał, że brak odniesienia się przez organ do treści umowy zawartej pomiędzy kancelarią pełnomocnika skarżącego a Pocztą Polska w dniu 26 lutego 2010 r. nie ma wypływu na ocenę legalności kontrolowanego postanowienia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, treść tej umowy pozostaje bez istotnego znaczenia dla oceny zachowania terminu do wniesienia zażalenia. Jednak sam fakt jej istnienia daje podstawę do zaakceptowania przyjętej praktyki w zakresie nadawania przesyłek pocztowych przez podmioty prowadzące obsługę prawną innych podmiotów. Ustalając, czy doszło do zachowania terminu do wniesienia zażalenia, organ administracji bada okoliczność obiektywną – datę nadania pisma. Pominięcie przez organ administracji treści umowy z dnia 26 lutego 2010 r. zawartej między Pocztą Polską i C. S., prowadzącym K. nie narusza zasady wydania rozstrzygnięcia na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego, nie stanowi również naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów.

Zasadne są natomiast zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 8 i art. 21 ustawy - Prawo pocztowe oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Powołany przepis stanowi, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce operatora publicznego. Z uwagi na to, że kodeks postępowania administracyjnego nie definiuje pojęcia "nadania", należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe. W myśl art. 3 pkt 8 "nadanie" oznacza polecenie doręczenia przesyłki (...) zgodnie z umową o świadczenie usług pocztowych. Zawarcie zaś umowy o świadczenie usługi pocztowej następuje zgodnie z art. 21 ust. 2 wymienionej ustawy, w szczególności przez: przyjęcie przez operatora przesyłki do przemieszczenia i doręczenia (pkt 1), wrzucenie przesyłki listowej z wyłączeniem przesyłek rejestrowanych oraz podlegających ustawowemu zwolnieniu z opłat pocztowych, do nadawczej skrzynki pocztowej operatora (pkt 2), przyjęcie przekazu pocztowego (pkt 3). Z powołanego wyżej przepisu ustawy wynika jednoznaczna norma prawna wskazująca na moment zawarcia umowy o świadczenie usługi pocztowej w każdym z trzech wymienionych przypadków, przy czym jest to katalog otwarty, o czym świadczy użycie zwrotu "w szczególności". Powołany wyżej przepis, jak też żaden inny przepis ustawy - Prawo pocztowe nie wskazuje jednak wprost momentu zawarcia takiej umowy w przypadku przesyłki rejestrowanej. Ustawodawca w art. 46 ust. 1 pkt 3 ustawy nakazał jedynie operatorowi publicznemu świadczyć powszechne usługi pocztowe w sposób ciągły, umożliwiający uzyskanie potwierdzenia odbioru przesyłki rejestrowanej. Określenia momentu zawarcia umowy o świadczenie usługi pocztowej co do przesyłki rejestrowanej nie można również - jak uczynił to Sąd I instancji - wywieść z treści art. 3 pkt 20 ustawy, który stanowi, że przesyłka rejestrowana, to przesyłka przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczona za pokwitowaniem odbioru. Przepis ten definiuje bowiem tylko pojęcie przesyłki rejestrowanej, wskazując jednocześnie na konieczne jej elementy. W tej sytuacji zgodzić się należy, że stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt II FSK 1631/07, publ. Lex nr 485104, że skoro przepisy ustawy – Prawo pocztowe nie odnoszą się wprost do zawarcia umowy o świadczenie usługi pocztowej polegającej na przyjęciu, przemieszczeniu i doręczeniu przesyłki rejestrowanej, zaś żaden inny przepis ustawy takiego momentu również wprost nie określa, to należy przyjąć, iż zgodnie z treścią art. 21 ust. 2 pkt 1 momentem tym jest przyjęcie przez operatora przesyłki do przemieszczenia i doręczenia. Wystarczającą podstawę co do wykładni pojęcia "nadanie" na gruncie ustawy – Prawo pocztowe stanowią zatem przepisy art. 3 pkt 8 w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1. Natomiast w myśl § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych, w przypadku przesyłek rejestrowanych umowę o świadczenie usługi uważa się za zawartą z chwilą wydania dowodu przyjęcia. Słusznie podniósł skarżący, że literalne brzmienie tego przepisu pozostaje w sprzeczności z treścią powołanych wyżej przepisów ustawy – Prawo pocztowe. Skoro tak, to § 3 rozporządzenia, jako akt niższego rzędu niż ustawa, musi być interpretowany w zgodzie z jej przepisami. W tym kontekście potwierdzenie nadania przesyłki służy jedynie celom dowodowym, a data jego wydania świadczeniobiorcy nie przesądza o dacie zawarcia umowy o świadczenie usługi pocztowej. Podkreślenia wymaga, że kwestia daty zawarcia tej umowy, jej nienależytego wykonania lub niewykonania mogłaby stanowić istotny element ustaleń faktycznych w przypadku dochodzenia roszczeń odszkodowawczych przed sądem cywilnym.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że złożenie przez nadawcę w dniu 30 marca 2010 r. w placówce pocztowej przesyłki zawierającej zażalenie na postanowienie Marszałka Województwa Śląskiego

i przyjęcie jej przez pracownika poczty w sposób zgodny ze zwyczajem i przyjętą praktyką dotyczącą nadawania przesyłek masowych przez kancelarię wypełnia hipotezę art. 3 pkt 8 w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo pocztowe, a w konsekwencji stanowi nadanie pisma w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Wprawdzie przesyłka ta, po przyjęciu przez pracownika poczty w dniu 30 marca 2010 r., została wykreślona z książki nadawczej z adnotacją "list za ciężki", ale następnego dnia jedynie przekwalifikowano ją na paczkę i z datą 31 marca 2010 r. przekazano do adresata. Tym samym nie można podzielić stanowiska Sądu I instancji, że doszło do odmowy zawarcia umowy bądź odmowy jej wykonania.

Podkreślenia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy – Prawo pocztowe potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej nie stanowi jedynego dowodu przyjęcia przesyłki i zawarcia umowy o świadczenie usług pocztowych. Zgodnie z treścią art. 45 wskazanej ustawy potwierdzenie nadania takiej przesyłki wydane przez placówkę operatora publicznego ma moc dokumentu urzędowego, który w myśl art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowe stwierdzone. Jednakże ustawodawca w art. 76 § 3 k.p.a. przewidział możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści tych dokumentów. Zatem norma z art. 45 ustawy - Prawo pocztowe stanowi wzruszalne domniemanie prawne, które może być obalone przez wykazanie, że przyjęcie przesyłki przez operatora celem jej przemieszczenia i doręczenia nastąpiło w innym momencie, niż to wynika z potwierdzenia nadania. W aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy znajduje się dowód nadania paczki pocztowej zawierającej przedmiotowe zażalenie opatrzony datą 31 marca 2010 r. Z przesłuchania stron przeprowadzonego podczas rozprawy administracyjnej w dniu 25 czerwca 2010 r., wynika, że pracownik kancelarii pełnomocnika strony skarżącej skutecznie wykazał fakt przyjęcia przez pracownika poczty celem doręczenia przesyłki w dniu 30 marca 2010 r. W aktach sprawy znajduje się ponadto pismo Poczty Polskiej z 2 kwietnia 2010 r. potwierdzające okoliczność przekazania przesyłki w dniu 30 marca 2010 r. Domniemanie zawarcia umowy o świadczenie usługi pocztowej polegającej na przyjęciu przesyłki rejestrowanej w celu jej przemieszczenia i doręczenia w dniu 31 marca 2010 r., wynikające z potwierdzenia nadania, zostało zatem skutecznie obalone.

Konkludując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w stanie faktycznym zaistniałym w przedmiotowej sprawie, zgodnie z przepisami ustawy - Prawo pocztowe, nadanie przesyłki wymagane przez art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w polskiej placówce operatora publicznego nastąpiło 30 marca 2010 r. Oznacza to, że zażalenie na postanowienie Marszałka Województwa Śląskiego nadane w dniu 30 marca 2010 r. zostało złożone z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a. Błędnie zatem Sąd I instancji przyjął, że zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie narusza art. 134 k.p.a. w zw. z art.144 k.p.a.

W tym stanie sprawy uznać należy, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się niezasadne. Naruszenie przez Sąd I instancji art. 134 k.p.a. było wynikiem błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego: art. 3 pkt 8 w zw. z art. 21 ust. 2 ustawy - Prawo pocztowe i w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Zaistniały zatem przesłanki do uchylenia zaskarżonego wyroku na podstawie art. 188 p.p.s.a. i rozpoznania skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z tym, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach narusza powołane powyżej przepisy, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania przed Sądem I instancji – na podstawie art. 200 p.p.s.a.