Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1577/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13i ust. 3, art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2003 nr 220 poz 2181
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów  drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej organem) decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w B. (zwanego dalej stroną/skarżącym) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (zwanego dalej organem I instancji) z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] odmawiającą uchylenia w trybie wznowienia decyzji z [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich kary pieniężnej.

Decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 1 500 zł, w związku z wykonywaniem przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty o której mowa w przepisach ustawy o drogach publicznych.

Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie ww. sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję nakładającą karę pieniężną. Pismem z dnia 8 stycznia 2016 r. strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Postanowieniem z [...] marca 2016 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego wznowił postępowanie administracyjne w sprawie.

Decyzją z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2015 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł.

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, przejawiającego się w braku oznakowania drogi tabliczkami T-34. Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, poprzez wydanie decyzji bez zbadania wszystkich okoliczności sprawy, tj. nieprawidłowego oznakowania drogi informującego o konieczności uiszczenia opłaty elektronicznej oraz nałożenia kary pieniężnej za brak urządzenia viabox.

Organ stwierdził, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Jego zdaniem prawidłowo wznowił postępowanie, bowiem przed wydaniem decyzji ostatecznej, nie dysponował istotnym dowodem w przedmiotowej sprawie, w postaci notatki służbowej z oględzin oznakowania drogi ekspresowej S8 dokonanej przez pracownika [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia 10 grudnia 2015 r. wraz z dokumentacją fotograficzną oraz dokumentacji kartograficznej będącej częścią dokumentacji podwykonawczej docelowej organizacji ruchu z września 2013 r. Dowód ten był niezbędny w celu ustalenia obowiązku ponoszenia opłat za przejazd przez przedmiotowy odcinek drogi oraz dokumentacji w postaci protokołów wprowadzenia stałej organizacji ruchu na płatnym odcinku drogi ekspresowej S8 J. (skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr 671) – C. (skrzyżowanie z drogą powiatową nr 2287B). Organ wskazał, że z przeprowadzonych dowodów wynika, że ww. odcinek był prawidłowo oznakowany tabliczkami T-34, oznaczającymi pobór opłaty elektronicznej.

Jego zdaniem w sprawie nie wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a zatem nie zaistniała podstawa do uchylenia decyzji ostatecznej i wydania rozstrzygnięcia innej treści. Wskazał, że przedstawiony przez stronę materiał dowodowy potwierdza prawidłowość ustawienia tabliczek T-34 na drodze krajowej S8. Wskazał, że ta okoliczność została już wyjaśniona w zaskarżonej decyzji i podtrzymał stanowisko, że nie istnieje możliwość ustawienia tabliczek T-34 poza drogą, na której obowiązuje pobór opłaty elektronicznej.

W ocenie organu I i II instancji brak było podstaw do zmiany decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego.

Wskazał, że organ naruszył zał. nr 1 cz. 6 pkt. 6.3.7.8. pkt b Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach - poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że droga ekspresowa S8 na odcinku J. – C. była drogą prawidłowo oznakowaną. Nadto wskazał, że organ niewłaściwe zastosował art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1. pkt 3 ustawy o drogach publicznych i wymierzenie skarżącemu karę pieniężną w wysokości 1500 zł. Podniósł naruszenie przepisu § 65 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lutego 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że sam fakt umieszczenia znaku T-34 zgodnie z przepisem ww. Rozporządzenia, nawet i bez zapewnienia użytkownikom dróg publicznych zjazdu na drogę bezpłatną, czyli w wypadku urządzenia viabox jedynego możliwego zachowania zgodnego z prawem, stanowi wystarczającą podstawę do nałożenia kary pieniężnej za brak opłaty elektronicznej. Podniósł, że skoro tabliczka informacyjna T-34 umieszczana jest na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej, to za prawidłowe nie można uznać umieszczenie jej dopiero przed bramownicą poboru opłat, a nie na samym wjeździe na drogę krajową, co uniemożliwiło kierującemu zorientowanie się w trasie i wybór alternatywnej, nieodpłatnej drogi przejazdu.

Wskazał, na naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj: art. 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. - poprzez ustalenie stanu faktycznego jedynie w oparciu o dowody w postaci pism i dokumentów nadesłanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad przy jednoczesnym zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z oględzin drogi ekspresowej S8 na odcinku J. – C. i lakonicznym odniesieniu się do załączonej dokumentacji fotograficznej, co doprowadziło w konsekwencji do niewystarczających, niepełnych i niezgodnych z rzeczywistym stanem faktycznym ustaleń w przedmiocie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy

Jego zdaniem zgodnie z zał. nr 1 cz. 6 pkt 6.3.7.8. pkt b Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach - znaki z numerami dróg, również z tabliczką T-34, umieszcza się na tablicach przeddrogowskazowych, drogowskazach tablicowych i drogowskazach w kształcie strzały do miejscowości wskazujących numer drogi oraz na tablicach szlaku drogowego - jako jeden z elementów treści tych tablic. Wskazał, że z powyższego, wynika, iż możliwe jest oznakowanie tabliczką T-34 odcinka drogi, na której nie obowiązuje jeszcze pobór opłaty elektronicznej. Podniósł, że materiał dowodowy zebrany w sprawie, w szczególności załączona przez niego dokumentacja fotograficzna wskazuje, że na tablicach przeddrogowskazowych na odcinku drogi miejsca ekspresowej S 8 J. – C. nie umieszczono wymaganej prawem tabliczki T-34, która umożliwiłaby kierującemu pojazdem odpowiednio wczesne zorientowanie się o poborze opłaty elektronicznej i wybór drogi alternatywnej. Gdyby stosowne oznakowanie znajdowało się na tablicach przeddrogowskazowych, kierujący zdołałby zawrócić z płatnego odcinka, tymczasem takie oznakowanie pojawiło się dopiero na etapie uniemożliwiającym zjazd z drogi objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej.

Wskazał, że organ zaniechał wszechstronnej oceny stanu faktycznego sprawy nie ustosunkowując się w odpowiedni sposób do zarzutu skarżącego, sprowadzającego się do braku realnej możliwości zachowania zgodnego z prawem. Podnosił, że na pokonywanym przez niego odcinku drogi ekspresowej nr 8, aż do momentu zbliżenia się do bramownicy pobierającej opłatę za przejazd, nie było posadowione odpowiednie oznaczenie o obowiązku uiszczenia przez niego opłaty elektronicznej.

Wskazując na powyższe wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji Generalnego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz uprzedniej decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r., którą odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2015 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2016 r. odmawiająca uchylenia w trybie wznowienia postępowania administracyjnego decyzji z [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Zdaniem Sądu prawidłowo ustalono, że w dniu 30 czerwca 2015 r. o godzinie 12:18:08 urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy [...], znajdującej się na odcinku drogi krajowej nr S8 J. (skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr 671) – C. (skrzyżowanie z drogą powiatową nr 2287B), zarejestrowało przejazd samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] poruszającego się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod numerem [...].

Pojazd nie został wyposażony w jednostkę pokładową viabox, służącą do naliczania i pobierania opłaty za przejazd po drogach krajowych, w tym autostradach wymienionych w załączniku nr 1 lub 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz., 1406) przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, użytkownik:

zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, zwaną dalej "umową";

odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie;

instaluje urządzenie w pojeździe, do użytkowania w którym zostało ono przeznaczone zgodnie z umową;

wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1;

ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika trybu wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2.

Przepis § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje, iż opłatę elektroniczną wnosi się w trybie:

1. przedpłaty albo

2. płatności okresowej z zabezpieczeniem.

Uiszczenie opłaty elektronicznej może nastąpić jedynie przy wykorzystaniu urządzenia tzw. jednostki pokładowej viabox, będącym urządzeniem w rozumieniu art. 13i ust. 3 udp. Ustawodawca nie przewidział możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej w inny sposób. Warunkiem koniecznym dla nabycia urządzenia viabox jest zawarcie stosownej umowy z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną. Jak wskazano wyżej, strona postępowania takowej umowy nie zawarła, czego następstwem było niewyposażenie pojazdu w wymagane urządzenie viabox, co w konsekwencji skutkowało nieuiszczeniem opłaty elektronicznej.

Zasady stosowania znaków na drogach uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2003 r. nr 220, poz. 2181 ze zm.). Tabliczkę T-34 umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady E-15c, drogi ekspresowej E-15d lub innej drogi krajowej E-15a, występującym samodzielnie. Numery dróg umieszcza się samodzielnie, w odległości do 50 m:

za skrzyżowaniem, bez względu na rodzaj obszaru, dla potwierdzenia kierunku, a szczególnie jeżeli szlak zmienia kierunek na skrzyżowaniu oraz w przypadkach, gdy układ skrzyżowania może stwarzać wątpliwości co do przebiegu szlaku,

przed skrzyżowaniami w obszarze zabudowanym, jeżeli zmiana przebiegu szlaku nie jest sygnalizowana tablicami przeddrogowskazowymi oraz drogowskazami tablicowymi.

Należy stwierdzić, że korzystający z drogi publicznej, wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie a więc wjeżdżając na drogę płatną, był zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Kierowca pojazdu znajdującego się na drodze krajowej musi się liczyć z koniecznością ponoszenia opłaty a ewentualny jej brak może wynikać z pewnych problemów technicznych, które nie są regułą ale wyjątkowo mogą się zdarzyć. W ocenie sądu należy wskazać, że w opisanym przypadku regułą jest zobowiązanie do uiszczenia opłaty elektronicznej. W tym stanie rzeczy zarzuty skarżącego, że znak z numerem drogi był umieszczony w odległości do 50 m od skrzyżowania a więc w miejscu, w którym poruszając się takim pojazdem nie miał możliwości dokonania manewru z uwagi na niemożność techniczną nie może być uwzględniony. Jak wskazał organ znaki z numerami dróg stosuje się na znakach kierunku na skrzyżowaniach dróg krajowych i wojewódzkich pomiędzy sobą. Zaleca się ich stosowanie także na skrzyżowaniach z innymi drogami. Znaki te jako samodzielne należy stosować możliwie często, gdyż w istotny sposób ułatwiają kierującym orientację, potwierdzając obrany kierunek jazdy, szczególnie w miejscach, w których mogą powstać wątpliwości co do przebiegu drogi. W tym stanie rzeczy należy wskazać, że kierowca był poinformowany o wjeździe na drogę krajową (która z reguły jest drogą płatną) i powinien się liczyć z obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej. Możliwe jest uiszczenie opłaty elektronicznej w jedynej obecnie formie tj. poprzez urządzenie viabox. Powyższy obowiązek nie został przez skarżącego dopełniony, dlatego też organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zgodnie z prawem nałożył karę pieniężną w wysokości 1500 zł za naruszenie art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1. pkt 3 ustawy o drogach publicznych.

Organ nie dysponował przed wydaniem decyzji ostatecznej, istotnym dowodem w przedmiotowej sprawie, w postaci notatki służbowej z oględzin oznakowania drogi ekspresowej S8 przez pracownika Podlaskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia 10 grudnia 2015 r. wraz z dokumentacją fotograficzną oraz dokumentacji kartograficznej będącej częścią dokumentacji podwykonawczej docelowej organizacji ruchu z września 2013 r., na okoliczność braku informacji o obowiązku ponoszenia opłat za przejazd przez przedmiotowy odcinek drogi oraz dokumentacji w postaci protokołów wprowadzenia stałej organizacji ruchu na płatnym odcinku drogi ekspresowej S8 J. (skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr 671) – C. (skrzyżowanie z drogą powiatową nr 2287B). Należy stwierdzić, że ww. odcinek był prawidłowo oznakowany tabliczkami T-34, oznaczającymi pobór opłaty elektronicznej. Zasadnie zatem wznowił postępowanie, w ramach którego ustalił, że ww. odcinek drogi był prawidłowo oznakowany tabliczkami T-34, oznaczającymi pobór opłaty elektronicznej.

W ocenie Sądu nie wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a zatem nie zaistniała podstawa do uchylenia decyzji ostatecznej i wydania rozstrzygnięcia innej treści. Przedstawiony przez stronę materiał dowodowy jedynie potwierdza prawidłowość ustawienia tabliczek T-34 na drodze krajowej S8.

Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.