Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 887/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 104, art. 107 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10a ust. 4, art. 34a pkt 5, art. 34c ust. 1 i 2, art. 21 ust. 3 pkt 3 i 3a
journal: Dz.U. 2010 nr 46 poz 276
law: Ustawa z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku zapewnienia udziału pracowników w programach szkoleniowych oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 887/11

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Minister Finansów, na podstawie art. 138 §1 pkt 2, w związku z art. 104 i art. 107 § 1 i 3 Kpa, w związku z art. 34c ust. 5 ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2010 r., Nr 46, poz. 276), art. 10a ust. 4, art. 34a pkt 5, art. 34c ust. 1 i ust. 2, w związku z art. 21 ust. 3 pkt 3 i ust. 3a ustawy, po rozpatrzeniu odwołania G. Sp. z o.o. uchylił decyzję Generalnego Inspektora Informacji Finansowej z dnia [...] listopada 2010 r. w części dotyczącej wysokości kary pieniężnej i orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5 000,00 zł.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż Urząd Celny w [...] zawiadomił Generalnego Inspektora Informacji Finansowej, iż w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] maja 2010 r. w firmie G. Sp. z o.o. kontroli, której zakres obejmował art. 10 a ust. 1 i 2, art. 10 a ust. 4, art. 8 b ust. 3 pkt 1 i art. 9 c oraz art. 8 ust. 1 a ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, stwierdzono brak programów szkoleniowych oraz udziału w nich personelu ośrodków gier odpowiedzialnego za wykonywanie obowiązków związanych z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, co stanowiło naruszenie art. 10 a ust. 4 ustawy o przeciwdziałaniu. Protokół z kontroli (nr [...] z dnia [...] maja 2010 r.) został podpisany przez kontrolowanego bez zastrzeżeń. Zgodnie z art. 34 a pkt 5 ustawy o przeciwdziałaniu instytucja obowiązana, która nie dopełnia obowiązku zapewnienia udziału pracowników w programie szkoleniowym podlega karze pieniężnej nakładanej przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej w drodze decyzji administracyjnej w wysokości nie większej niż 100.000 zł.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. GIIF wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku zapewnienia udziału pracowników w programach szkoleniowych, o których mowa w art. 10 a ust. 4 ustawy o przeciwdziałaniu.

Korzystając z przysługującego 7–dniowego terminu na złożenie wyjaśnień, nadesłanie dokumentów oraz przeglądanie akt sprawy spółka w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010 r. złożyła stosowne wyjaśnienia i przekazała organowi programy szkoleń związanych z obowiązkiem przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, a także potwierdzenia udziału w przedmiotowych szkoleniach personelu ośrodków gier, położonych w [...] przy ul. [...]i ul. [...] oraz oświadczenia pracowników dotyczące udziału w kursie e - learningowym organizowanym przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej a także ich zobowiązanie do przedłożenia stosownego zaświadczenia po ukończeniu ww. kursu.

Spółka zapewniła organ, że jej pracownicy posiadają wymaganą przez ustawę wiedzę, co potwierdza zaliczenie przez nich organizowanego przez Ministerstwo Finansów egzaminu pozwalającego na uzyskanie świadectwa zawodowego.

Ponadto podniosła, że znajomość tematyki związanej z przeciwdziałaniem praniu brudnych pieniędzy została przez pracowników G. Sp. z o.o. poszerzona dzięki uczestniczeniu w dniu [...] września 2010 r. w szkoleniu dotyczącym wykonania obowiązków związanych z przeciwdziałanie praniu brudnych pieniędzy. Pracownicy własnoręcznym podpisem potwierdzili swój udział w szkoleniu oraz odbiór materiałów dydaktycznych w ww. zakresie.

W piśmie z dnia [...] października 2010 r. spółka wniosła o włączenie do materiału dowodowego dodatkowych dokumentów, w tym dziewięciu zaświadczeń o ukończeniu kursu zorganizowanego przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej z zakresu obowiązków związanych z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz programu i listy obecności pracowników G. Sp. z o.o. ze szkolenia z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, przeprowadzonego w dniu [...] września 2010 r.

Organ stwierdził, że tylko trzy ze wszystkich przkazanych mu świadectw zawodowych zostały wydane po dniu wejścia w życie nowelizacji przepisów ustawy o przeciwdziałaniu. Wskazał, że nowelizacja z 22 października 2009 r ustawy o przeciwdziałaniu zasadniczo zmieniła politykę Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, a obowiązkiem spółki było niezwłoczne wywiązanie się z obowiązków nałożonych na niego w myśl art. 10 a ust. 4 znowelizowanej ustawy.

Odnosząc się do zarzutu przyjęcia przez organ I instancji za podstawę decyzji nieaktualnego stanu faktycznego Minister Finansów, podtrzymał argumentację GIIF i podkreślił, że decyzja o nałożeniu kary jest decyzją restryktywną (sankcyjną) i dotyczy stanu faktycznego na dzień, w którym obowiązek ustawowy powinien być wykonany. Natomiast działań podjętych po tym terminie nie można uznać za zmianę stanu faktycznego, a jedynie można je wziąć pod uwagę przy wymierzaniu wysokości kary pieniężnej i, jak wynika z akt sprawy, działania te zostały wzięte pod uwagę, gdyż kara pieniężna została zmiarkowana. Organ stwierdził, że datą graniczną, do której instytucje obowiązane miały obowiązek dostosowania wewnętrznych procedur do znowelizowanych przepisów był dzień 22 kwietnia 2010 r. Kontrola przeprowadzona przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] miała miejsce w dniu [...] maja 2010 r., a więc już po upływie 6-cio - miesięcznego terminu zakreślonego przepisem ustawy o przeciwdziałaniu na dostosowanie procedur.

W związku z podniesioną przez spółkę kwestią trudnej sytuacji finansowej Minister Finansów zauważył, że nie przekazała ona stosownych informacji w toku postępowania przed I instancją. GIIF oparł się na treści składanych zeznań dotyczących wysokości osiągniętego dochodu/poniesionej straty przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za rok 2008 i 2009. Dopiero pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. skierowanym do Ministerstwa Finansów spółka wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci: bilansu sporządzonego na dzień [...] października 2010 r. oraz rachunku zysków i strat sporządzonego za okres od [...] stycznia do [...] października 2010 r. oraz wezwania do zapłaty skierowanego do Skarbu Państwa - zastępowanego przez Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2010 r.

W celu precyzyjnego ustalenia aktualnej sytuacji finansowej organ II instancji zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego o przekazanie stosownych dokumentów. Z przesłanych informacji wynika, że w okresie od dnia [...] stycznia 2010 r. do dnia [...] października 2010 r. spółka nie osiągnęła dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, wygenerowała natomiast stratę w wysokości [...] zł. W ocenie [...] Urzędu Skarbowego w [...] biorąc pod uwagę, że wpłaty zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za rok 2010 były dokonywane jedynie za miesiące styczeń i luty, można przypuszczać, że spółka w deklaracji CIT-8 za 2010 r. wykaże stratę bądź niewielki dochód.

W skardze do Wojewódzkiwgo Sądu Administracyjnego G. Sp. z o.o., zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.

- art. 104 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z treścią art. 107 § 1 i 3 k.p.a., polegający na wydaniu zaskarżonej decyzji w oparciu o stan faktyczny wykonywania przez stronę jej obowiązków (przewidzianych w zakresie przeciwdziałaniu praniu pieniędzy) inny niż ten odpowiadający dacie wydawania decyzji, w szczególności w oparciu o nieaktualny w dacie wydawania decyzji stan faktyczny sprawy;

-art. 77 § 1 k.p.a., polegający na błędnym rozumieniu i zastosowaniu przesłanek nakładania kary za niedopełnienie obowiązków zapewnienia udziału pracowników w programach szkoleniowych, o których mowa w art. 10a ust. 4 ustawy, wyrażające się rozpoznaniem wniosku strony w oparciu o okoliczności o nieistotnym normatywnie znaczeniu i nierelewantne jako podstawa prawidłowo odkodowywanego i stosowanego uznania administracyjnego w zakresie oceny przesłanek nakładania analizowanej kary pieniężnej - z jednoczesnym pominięciem uzasadnionego stanowiska strony skarżącej, popartego przedstawionymi przez stronę dowodami;

-art. 77 § 1 k.p.a., poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego, polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji bez uwzględnienia całokształtu ujawnionych w sprawie istotnych okoliczności i dowodów oraz podstawowych wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, wyrażające się m. in. w przyjęciu, że pracownicy strony nie zostali przeszkoleni w zakresie przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy, podczas gdy pracownicy ci uzyskali wiedzę w przedmiocie prania brudnych pieniędzy oraz ukończyli kurs e-lerningowy organizowany przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej.

Skarżąca przytoczyła także szeroką argumentację mającą uzasadnić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jak również decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Jak stanowi art. 10a ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, instytucje obowiązane wprowadzają w formie pisemnej wewnętrzną procedurę w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (ust.1). Wewnętrzna procedura powinna w szczególności zawierać określenie sposobu wykonania środków bezpieczeństwa finansowego, rejestracji transakcji, sposobu analizy i oceny ryzyka, przekazywania informacji o transakcjach Generalnemu Inspektorowi, procedury wstrzymania transakcji, blokady rachunku i zamrożenia wartości majątkowych, sposób przyjmowania oświadczeń, o których mowa w art. 9e ust. 5, o ile są przyjmowane, oraz sposób przechowywania informacji (ust. 2).

Zgodnie z art. 10a ust. 4. w/w ustawy instytucje obowiązane zapewniają udział pracowników, wykonujących obowiązki związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w instytucji obowiązanej, w programach szkoleniowych dotyczących tych obowiązków.

W myśl art. 34a omawianej ustawy instytucja obowiązana, z wyłączeniem Narodowego Banku Polskiego, która nie dopełnia obowiązku zapewnienia udziału pracowników w programie szkoleniowym podlega karze pieniężnej.(pkt 5).

Stosownie do art. 34c. ust. 1 cyt. ustawy karę pieniężną nakłada Generalny Inspektor w drodze decyzji, w wysokości nie większej niż 750.000 zł, a w razie naruszenia, o którym mowa w art. 34a pkt 5 - w wysokości nie większej niż 100.000 zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej, Generalny Inspektor uwzględnia rodzaj i zakres naruszenia, dotychczasową działalność instytucji obowiązanej oraz jej możliwości finansowe (ust. 2.) .

Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 166, poz. 1317) instytucje obowiązane miały obowiązek dostosowania wewnętrznych procedur do wymagań określonych w art. 10 a ustawy w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej Ustawa ta została ogłoszona w dniu 7 października 2009 r. i weszła w życie w dniu 22 października 2009 r. Tak więc datą graniczną, do której instytucje obowiązane miały obowiązek dostosowania wewnętrznych procedur był dzień 22 kwietnia 2010 r.

W rozpoznawanej sprawie kontrola przeprowadzona przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] miała miejsce w dniu [...] maja 2010 r., a zatem bezspornie po upływie 6-cio miesięcznego terminu zakreślonego w/w przepisem.

Kontrola ta wykazała brak programów szkoleniowych oraz udziału w nich personelu ośrodków gier odpowiedzialnego za wykonywanie obowiązków związanych z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Ustaleń tych skarżąca w istocie nie kwestionuje.

W tej sytuacji postępowanie wszczęte z urzędu przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku zapewnienia udziału pracowników w programach szkoleniowych, o których mowa w art. 10a ust. 4 ustawy dotyczyło stanu faktycznego na dzień 22 kwietnia 2010 r., do którego to dnia skarżąca obowiązana była wykonać obowiązek wynikający z przepisów obowiązującego prawa.

Jak wynika z akt sprawy, jedynie trzy z przekazanych organowi świadectw zawodowych zostały wydane przez Ministra Finansów po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, przy czym Sąd podzielił stanowisko Ministra Finansów, iż powinnością spółki było wywiązanie się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 4 ustawy w stosunku do wszystkich pracowników wykonujących obowiązki związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, że jako podstawa faktyczna wydania decyzji został przyjęty przez organ stan faktyczny sprzed daty wydania decyzji, a w szczególności to, iż podstawy faktycznej wydanej decyzji nie stanowił stan aktualny na dzień jej wydawania.

Prawidłowym jest stanowisko organu, iż wydana w sprawie decyzja o nałożeniu kary jest decyzją sankcyjną i dotyczy stanu faktycznego na dzień, do którego obowiązek ustawowy powinien być wykonany. Nakładane na podstawie w/w przepisu sankcje mają charakter represyjny, a ich celem jest dyscyplinowanie adresatów norm prawnych zagrożonych sankcją do przestrzegania obowiązującego prawa. Niewątpliwie dla osiągnięcia skuteczności przedmiotowe sankcje muszą powodować dolegliwość ale jednocześnie muszą być współmierne w stosunku do rodzaju naruszenia i nieuchronne. Bezsprzecznie skarżąca przedsięwzięła szereg działań zmierzających do usunięcia stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości, czemu organ nie przeczy. Tym niemniej działania te nie zmieniły stanu faktycznego stwierdzonego podczas kontroli.

W ocenie Sądu organ uzasadnił rozstrzygniecie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Jak wynika z analizy uzasadnienia decyzji, Minister przeprowadził szczegółowe postępowanie dowodowe, dopuszczając szereg dowodów, które zostały omówione - zaś dokonana przez organ ocena została powiązana z konkretnymi faktami i poparta przekonującą - zdaniem Sądu - argumentacją.

A zatem uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie organ administracji ustalił wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia prawa materialnego. Zdaniem Sądu analiza okoliczności dokonana przez organ nie jest wadliwa i mieści się w granicach obowiązującego prawa. Nałożona kara jest adekwatna do stwierdzonych w toku postępowania naruszeń przepisów prawa, które znajdują odzwierciedlenie w zebranym materialne dowodowym. Organ wziął pod uwagę podjęte przez skarżącą po przeprowadzonej kontroli działania, uznając je za okoliczność mająca wpływ na wysokość nałożonej kary czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Zdaniem Sądu, decyzja w zakresie w jakim nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 5 000 złotych nie narusza prawa. Organ działał w granicach prawa i uzasadnił wysokość wymierzonej kary wskazując przesłanki, którymi się kierował. Wymierzając ją w podanej wyżej wysokości, odwołał się do wyników finansowych skarżącej. Należy zaakcentować, że na gruncie rozpatrywanej sprawy nie wykazano, że wysokość nałożonej kary została ustalona przez organ dowolnie.

W konsekwencji, w ocenie Sądu należy uznać, iż organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, albowiem podjęły wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, nie dopuściły się tym samym obrazy przepisów kpa wskazanych w skardze. Ponadto poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne obu zaskarżonych decyzji organ nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.. w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 53, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.