Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1412/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 3 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka NSA Anna Orłowska /spr./ Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia 7 maja 2002 roku Nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia 7 maja 2002 r. po rozpatrzeniu odwołania S. G. od decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia 18 marca 2002 r. w przedmiocie zameldowania K. G. oraz jej małoletniego syna – R. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Rozstrzygnięcie to zapadło na tle następujących ustaleń:

Z wnioskiem o zameldowanie na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w

K. wraz z dzieckiem wystąpiła K. G.. Wnioskodawczyni oraz jej małżonek – S. G. są współwłaścicielami nieruchomości przy ul. [...] w K. Na podstawie informacji uzyskanych w wyniku kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez Komendę Powiatową Policji [...] oraz zeznań wnioskodawczyni organ I instancji ustalił, że K. G. oraz jej syn – R., zamieszkiwali w przedmiotowym lokalu. W postępowaniu przed organami administracji publicznej S. G. konsekwentnie nie wyrażał zgody na zameldowanie żony i syna, uzasadniając swoje stanowisko toczącą się sprawą o rozwód oraz niezakończonym postępowaniem w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie części budynku przy ul. [...] w K.

Burmistrz Gminy [...] stwierdził, iż w sprawie zostały spełnione łącznie obie przesłanki zameldowania określone w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wnioskodawczyni posiada uprawnienia do lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie oraz przebywa w nim z synem. Jako współwłaścicielka - w myśl art. 206 k.c. - ma prawo korzystać z nieruchomości w sposób dający się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.

W tych okolicznościach organ I instancji orzekł o zameldowaniu K. G.

oraz jej syna R. na pobyt stały w przedmiotowym lokalu.

W odwołaniu od decyzji S. G. wskazał m.in., że jako współwłaściciel przedmiotowego lokalu, nie wyrażał zgody na zameldowanie. W tej sytuacji nie można było przyjąć, że K. G. posiada uprawnienia do zamieszkiwania w nim.

Kwestia ta - zdaniem odwołującego - powinna być przedmiotem postępowania sądowego. Zarzucając organowi niewłaściwą interpretację art. 206 k.c. podniósł, iż z chwilą prawomocnego orzeczenia sądu w sprawie o podział majątku wspólnego będzie możliwe rozstrzygnięcie przesłanki zameldowania polegającej na posiadaniu przez jego żonę uprawnień do przebywania we wskazanym lokalu. Również brak odbioru technicznego budynku przemawia za koniecznością uchylenia decyzji.

Organ odwoławczy uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza Gminy [...] podniósł m.in., że w aktach sprawy znajduje się pismo Wydziału Architektury i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Gminy [...] z dnia 7 marca 2003 r. potwierdzające, że przedmiotowy budynek nadaje się do zamieszkiwania. Zatem oceny wymagała kwestia przesłanek zameldowania, o których mowa w art. 10 ust. 1 oraz art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Organ odwoławczy zauważył, że fakt zamieszkiwania K. G. oraz jej

syna w spornym lokalu nie budził wątpliwości. Potwierdziła to kontrola meldunkowa przeprowadzona przez policję. Natomiast uchylenie się przez S. G. od potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu ww. osób spowodowało, że organy administracji orzekły o zameldowaniu w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Skoro S. G. nie podważał faktu posiadania przez żonę prawa współwłasności przedmiotowej nieruchomości, co do tej kwestii nie toczyły się postępowania przed sądem powszechnym, zatem w chwili orzekania uzasadnionym było przyjęcie, iż wnioskodawczyni i jej syn posiadają uprawnienie do zamieszkiwania, a tym samym zameldowanie pod wskazanym adresem.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. G. podniósł w szczególności, że decyzje organów administracji naruszają art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i art. 206 k.c., albowiem przesądzają o niemożności współposiadania przez niego nieruchomości. W jego ocenie zaskarżona decyzja pozostaje w sprzeczności z rozstrzygnięciem organu administracji architektoniczno - budowlanej z 15 kwietnia 2002 r., który odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] powołując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

2

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W myśl art. 1 § l i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zagadnienia dotyczące obowiązku meldunkowego regulują przepisy ustawy z dnia

10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm). Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy, obywatel polski przebywający stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego, czyli w miejscu zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy).

Obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynika z przepisów prawa i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 października 1991 r., III AZP 6/91, OSNC 1992 z. 4, poz. 51).

Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu właściwemu organowi danych wymaganych do zameldowania i wymeldowania. Organ ten podejmuje czynności ewidencyjne na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej własny obowiązek meldunkowy. Osoba obowiązana do zameldowania się na pobyt stały zgłasza dane wymagane do zameldowania organowi gminy (wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta) właściwemu ze względu na nowe miejsce jej pobytu (art. 11 ust. 1 ustawy).

3

Na podstawie zgłoszenia obejmującego wymagane dane organ prowadzący ewidencję ludności obowiązany jest dokonać zameldowania (art. 47 ust. l ustawy), to jest czynności rejestracyjnej rodzącej skutki prawne. Wyjątki od tej zasady, dopuszczające ingerencję organów w formie decyzji, zostały określone w ustawie (art. 8 ust. 2, art. 15 ust. 2 i art. 47 ust. 2).

Wskazany w decyzjach przepis art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych upoważnia organ prowadzący ewidencję ludności do rozstrzygania o zameldowaniu w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu (art. 47 ust. l) budzą wątpliwości. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołany jest także art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. i z uwagi na treść uzasadnienia to ten przepis - a nie art. 15 ust. 2 - jak mylnie podał organ odwoławczy, powinien być wskazany w podstawie prawnej.

W myśl art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy - w brzmieniu obowiązującym w czasie orzekania przez organy - przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy ponad 2 miesiące należało przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie.

Orzekając w niniejszej sprawie należało mieć jednak na względzie, że wskazany przepis utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01, stwierdzającego jego niezgodność z art. 52 ust. l i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdzenie niezgodności z Konstytucją omawianego przepisu oznacza, że do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji Wojewody [...] przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie powinien mieć zastosowania, jako regulacja niekonstytucyjna, a w takim razie, ocena ta powinna ograniczyć się jedynie do tego, czy przy zameldowaniu spełnione były przesłanki z art. 10 ust. l w związku z art. 6 ust. l tej ustawy.

Oznacza to, że w świetle art. 10 ust. l ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wobec niekonstytucyjności przepisu art. 9 ust. 2 wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania w nim, bez konieczności legitymowania się dokumentem uprawniającym do tego. To konsekwencja charakteru i istoty czynności zameldowania, wyłącznie jako aktu rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby (art. l ust. 2 powyższej ustawy) - (por. wyrok NSA z 7 marca 2003 r. V SA 2425/02, Wspólnota [...]). Zameldowanie bowiem ma charakter jedynie ewidencyjny i nie powoduje nabycia jakichkolwiek praw do lokalu bądź ich utraty.

W niniejszej sprawie faktem niekwestionowanym jest długotrwały pobyt K. G. oraz jej syna – R. w przedmiotowym budynku. W zeznaniach z 27 lutego 2002 r. K. G. podała, że zamieszkuje w nim z synem od czerwca 2000 r. natomiast powyższa okoliczność została potwierdzona w wyniku kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez Komendę Powiatową Policji [...].

Odnosząc się do zarzutu sprzeczności zaskarżonej decyzji z rozstrzygnięciem organu administracji architektoniczno - budowlanej z 15 kwietnia 2002 r., który odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku, Sąd zauważa, że kwestie orzekania w sprawach z zakresu prawa budowlanego są

rozpatrywane w innym trybie oraz należą do właściwości innych organów administracji publicznej. Dokonywanie przez organy właściwe w sprawach ewidencji ludności oceny, czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i uzależnianie od tej oceny możliwości zameldowania jest niedopuszczalne, stanowiłoby bowiem wykroczenie poza ustawowe kompetencje tych organów.

Zważywszy zatem, że przepis stanowiący jedną z przesłanek zameldowania został

uznany za niezgodny z Konstytucją, oraz biorąc pod uwagę, iż w niniejszej sprawie organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny oraz oceniły materiał dowodowy w granicach określonych przepisem art. 80 k.p.a., uznać należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego w stopniu jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych też względów skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.