Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1228/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 1990 nr 79 poz 464
law: Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2013 r. sprawy ze skargi X S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku X S.A. w W., o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] maja 1992 r. nr [...], zmienionej decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] września 1993 r. nr [...], w części odnoszącej się do dawnej działki nr [...] z obrębu [...], aktualnie stanowiącej część działki nr [...] w obrębie [...], odpowiadającej części działki nr [...], objętej decyzją uwłaszczeniową utrzymał powyższą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny i prawny:

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464), decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 1992 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa przez Y prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu o pow. [...] m2, położonego w W. przy ul. [...], róg [...], oznaczonego jako działka nr [...] w obrębie [...] oraz na mapie sytuacyjnej dla celów prawnych nr [...] literami [...].

Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia [...] września 1993 r. nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania Zarządu [...], uchylił ww. decyzję z dnia [...] maja 1992 r. w części dotyczącej stwierdzenia nabycia użytkowania wieczystego ww. nieruchomości przez Y - Dyrekcję Wojewódzką w W. i orzekł, że prawo to nabyła państwowa jednostka organizacyjna Y.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28.11.1994 r. sygn. akt I SA 1640/94 umorzył postępowanie sądowe wywołane skargą Y w W., z uwagi na wycofanie skargi.

Pismem z dnia 3 lutego 2012 r. W. K., M. K., K. K. i F. K. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności i wstrzymanie wykonania ww. decyzji z dnia [...] maja 1992 r., podnosząc, iż narusza ona jej prawa do zwrotu nieruchomości, aktualnie stanowiącej część działki nr [...] w obrębie [...], odpowiadającej części działki nr [...], objętej decyzją uwłaszczeniową.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] maja 1992 r. nr [...], zmienionej decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] września 1993 r. znak [...], w części odnoszącej się do dawnej działki nr [...] z obrębu [...], aktualnie stanowiącej część działki nr [...] w obrębie [...], odpowiadającej części działki nr [...], objętej decyzją uwłaszczeniową.

Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. Y S.A. z/s w W. reprezentowana przez r.pr. H. M., wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż w wyniku prywatyzacji Y S.A. w drodze publicznej sprzedaży akcji, nastąpił obrót cywilnoprawny skutkujący koniecznością stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.

Badając ponownie całość sprawy organ podniósł, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, organ prowadzący to postępowanie ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Znaczy to, że nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty w granicach określonych orzeczoną decyzją.

Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. W tym więc postępowaniu organ nadzorczy nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie mając na uwadze zaskarżoną decyzję, kontroluje, czy jej wydanie może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek 'określonych w tym przepisie. W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jaki jest wymagany w zwykłym postępowaniu administracyjnym.

Uwłaszczenie, które nastąpiło na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 ww. ustawy z dnia 29 września 1990 r., odnosi się do stanu prawnego obowiązującego w dniu 5 grudnia 1990r. i oznacza przekształcenie istniejącego prawa zarządu państwowej osoby prawnej w prawa rzeczowe wymienione w powołanym przepisie, tj. w prawo użytkowania wieczystego objętego zarządem gruntu i w prawo własności posadowionych na tym gruncie budynków, budowli i urządzeń. Uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich.

Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia [...] czerwca 1991 r. S. Z. wystąpiła o zwrot przedmiotowej działki nr [...]. Jak prawidłowo wskazano w kwestionowanej decyzji dnia [...] stycznia 2013 r., z akt sprawy wynika, iż postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Prezydent W. zawiesił wszczęte pismem z dnia 2 maja 1990 r. postępowanie o zwrot ww. nieruchomości.

Zgodnie z przyjętym stanowiskiem sądów administracyjnych klauzula "nie narusza praw osób trzecich" (art. 2 ust. 1 zdanie drugie ustawy z 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości) oznacza, iż uwłaszczenie nie może nastąpić z pominięciem roszczenia o zwrot nieruchomości. Złożenie wniosku o zwrot nieruchomości przed wszczęciem postępowania uwłaszczeniowego lub w jego trakcie powinno skutkować niewszczynaniem lub zawieszeniem tego ostatniego do czasu zakończenia postępowania o zwrot, gdyby bowiem istniały przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a nastąpiłoby uwłaszczenie to naruszałoby ono prawa osób trzecich, zatem doszłoby do naruszenia, i to rażącego, prawa co potwierdza dotychczasowe orzecznictwo NSA.

Zbliżone stanowisko zajął również Sąd Najwyższy, który w wyroku z dnia 6 kwietnia 1995 r. sygn. akt III ARN 8/95 wyraził pogląd, iż "prawa majątkowe osób trzecich do nieruchomości stanowią przeszkodę w nabyciu przez państwową osobę prawną użytkowania wieczystego nieruchomości pozostającej w jej zarządzie".

Skoro uwłaszczenie nie powinno naruszać praw osób trzecich, to postępowanie z wniosku dawnych właścicieli bądź ich następców prawnych o zwrot nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne w stosunku do postępowania uwłaszczeniowego. Nieuwzględnienie tej okoliczności oznacza, że decyzja uwłaszczeniowa w zakresie odnoszącym się do nieruchomości aktualnie stanowiącej część działki nr [...] w obrębie [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Zdaniem organu wydanie decyzji uwłaszczeniowej co do gruntu, którego dotyczył nierozpatrzony wniosek o zwrot nieruchomości, musi prowadzić w konsekwencji do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, bowiem narusza ona prawa następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości.

W ocenie organu nadzoru nie spełniono zatem dyspozycji przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990r., w związku z czym prawo użytkowania wieczystego do gruntu i prawo własności budynków nie powstało w tym wypadku z mocy prawa, gdyż naruszało prawa osób trzecich. Tym samym, z uwagi na istniejące roszczenie byłych właścicieli, wyłączona została również możliwość skutecznego potwierdzenia uwłaszczenia na przedmiotowej nieruchomości.

Przepis art. 156 § 2 Kpa określa sytuacje kiedy nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji wskazując m.in. jako negatywną przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji takie jej skutki prawne, które mają znamię nieodwracalnych. Przyjmuje się, że z nieodwracalnością skutków prawnych mamy do czynienia wtedy, gdy brak jest przepisów prawnych, które mogłyby stanowić dla organu administracji podstawę prawną do podjęcia aktów lub czynności mogących cofnąć, znieść lub odwrócić skutki prawne wywołane przez decyzję administracyjną dotkniętą wadą nieważności. Innymi słowy jeśli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny.

W ocenie organu nadzoru skutek prawny, jakim było nabycie przez Y S.A. w W. prawa użytkowania wieczystego, powstał w wyniku wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego z dniem [...] grudnia 1990r. Możliwym zatem jest cofnięcie tego skutku w wyniku prawomocnej decyzji organu nadzorczego.

Zdaniem organu nadzoru przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa, czyli transformacja, samoistnie nie uniemożliwia odwrócenia skutków prawnych decyzji administracyjnych dotyczących praw rzeczowych do nieruchomości (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt i OSK 542/07, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Organ stoi na stanowisku, że nie prowadzi do powstania nieodwracalnych skutków prawnych również obecność spółki na giełdzie jak również dokonana przez nią emisja akcji. Emisja akcji nie powoduje, wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bezpośrednich przekształceń w zakresie praw rzeczowych przysługujących spółce w odniesieniu do jej nieruchomości stanowiących majątek trwały przedsiębiorstwa, a tym samym nie powinna mieć wpływu na wywołanie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji wywłaszczeniowej, w następstwie której spółka nabyła prawa rzeczowe do nieruchomości.

Jak wynika z treści księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości właścicielem gruntu jest Skarb Państwa zaś prawo użytkowania wieczystego przysługujące Y S.A. w W. nie zostało w niej ujawnione. Z akt sprawy nie wynika również, aby dokonano zbycia praw rzeczowych w odniesieniu do działki nr [...], jak również aby nastąpiły jakiekolwiek zmiany stanu prawnego nieruchomości, stanowiące przeszkodę do stwierdzenia nieważności w/w decyzji uwłaszczeniowej w tej części. Dlatego też organ nadzoru uznał, że decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] dnia [...] maja 1992 r., w części odnoszącej się do dawnej działki nr [...] z obrębu [...] aktualnie stanowiącej część działki nr [...] w obrębie [...],. odpowiadającej części działki nr [...], objętej decyzją uwłaszczeniową rażąco narusza prawo, tj. rażąco narusza art. 2 ust. 1 ww. ustawy z dnia 29 września 1990 r., co wyczerpuje przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Z powyższych powodów zdaniem organu brak jest podstaw do zmiany orzeczenia zawartego w decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...].

Na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Y S.A. z/s w Warszawie wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej.

W uzasadnieniu podniesiono, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej rozpoznając wniosek spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...], róg [...] o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1992 r. w obu zaskarżonych decyzjach tj. decyzji stwierdzającej nieważność decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] jak i decyzji utrzymującej w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzję uwłaszczeniową Wojewody [...], nie dokonał rzetelnego zbadania zarzutu skarżącej Y S.A, że w dniu nabycia przez poprzednika prawnego Y S.A z mocy prawa wieczystego użytkowania z dniem 5 grudnia 1990 r. nie miało miejsca naruszenie praw osób trzecich -przepisu art. 2 ust. l ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, bowiem w tym dniu tj. 5 grudnia 1990 r. nie było roszczeń do nieruchomości osób trzecich. F. K. i B. K. wystąpili z wnioskiem o zwrot dawnej działki nr [...] w dniu [...] czerwca 1991 r. Zdaniem skarżącej istotny jest stan prawny na dzień uwłaszczenia z mocy ustawy tj. na dzień 5 grudnia 1990 r. bowiem decyzja uwłaszczeniowa jedynie potwierdza ten stan rzeczy, ma jedyni charakter deklaratoryjny. Od F. K. i B. K. Skarb państwa nabył część dawnej działki nr [...] aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1973 r. Rep. [...] i właśnie do tej części poprzednik prawny Y S.A. nabył z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo wieczystego użytkowani i zasada "nie narusza praw osób trzecich" była zachowana.

Z tego względu zdaniem skarżącej zachodzą podstawy do uchylenia wymienionych we wstępie skargi decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej - z dnia [...] marca 2013 r. i z dnia [...] stycznia 2013 r. Zdaniem skarżącej organ nadzorczy błędnie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w jego ocenie skutek prawny, jakim było nabycie przez Y S.A prawa wieczystego użytkowania powstał w wyniku wydania decyzji administracyjnej Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego z dniem 5 grudnia 1990 r. i że możliwe jest cofnięcie tego skutku przez wydanie decyzji organu nadzorczego. Takie rozumowanie i ocena jest zdaniem skarżącej nie do przyjęcia.

Ponadto, w sprawie istnieją, zdaniem skarżącej, przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności decyzji tj. przesłanki z przepisu art. 156§ 2. Przeszkodą do przyjęcia za podstawę rozstrzygnięcia w zaskarżonych decyzjach przepisu art. 156 § 1 ust 2 kpa jest § 2 art. 156 kpa i z tych względów w sytuacji nieuwzględnienia przez Sąd zarzutu braku naruszenia praw osób trzecich w dacie nabycia z mocy prawa przez skarżącego prawa wieczystego użytkowania, winien mieć zastosowanie przepis art. 158 § 2 k p a dotyczący stwierdzenia przez organ nadzorczy wydania zaskarżonych decyzji z naruszeniem prawa.

Wbrew stwierdzeniu w uzasadnieniu decyzji (str 4) zdaniem skarżącej prywatyzacja Y S A nie polegała na przekształceniu przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa bo takie przekształcenie zorganizowanej części państwowej jednostki organizacyjnej X miało miejsce i założycielem spółki Y S.A był Skarb Państwa. Natomiast prywatyzacja Y S.A. poprzez publiczną sprzedaż akcji miała miejsce na podstawie ustawy z 30.08.1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U 118, poz 561) i Skarb Państwa złożył zapewnienie w prospekcie emisyjnym o pełnym uregulowaniu praw własnościowych Y S.A. Komercjalizacja i prywatyzacja poprzez publiczną sprzedaż akcji, potwierdzone aktami notarialnymi, powinny być zdaniem skarżącej uznane za obrót cywilnoprawny w następstwie którego nastąpiły nieodwracalne skutki prawne.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270) - dalej "ppsa".

Analizując materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach przedmiotowej sprawy oraz oceniając zarzuty podniesione przez stronę skarżącą Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ocena zaskarżonej decyzji nie potwierdza, aby organ naruszył prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanej w trybie nadzorczym decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez X prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2 położonego w W. przy ul. [...] róg [...] oznaczonego jako działka nr [...] z obrębu [...] stanowił przypis art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464).

Zgodnie z powyższym przepisem uwłaszczenie odnosi się do stanu prawnego obowiązującego w dniu 5 grudnia 1990 r. i oznacza przekształcenie istniejącego prawa zarządu państwowej osoby prawnej w prawa rzeczowe wymienione w tym przepisie tj. w prawo własności użytkowania wieczystego objętego zarządem gruntu i w prawo własności posadowionych na tym gruncie budynków, budowli i urządzeń. Uwłaszczenie nie narzuca praw osób trzecich.

W tym miejscu wskazać należy, że zarówno ugruntowane już orzecznictwo jak i doktryna, stoi na stanowisku, że choć celem w/w przepisu było niewątpliwie uregulowanie sytuacji prawnej posiadaczy nieruchomości, to nie mogło ono jednak odbyć się kosztem praw osób trzecich do tych nieruchomości.

Tymczasem jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, dawni właściciele części spornej nieruchomości, pismem z dnia 12 czerwca 1991 r. wystąpili o zwrot dawnej działki nr [...] z obrębu [...], aktualnie stanowiącej części działki nr [...] z obrębu [...] odpowiadającej części działki nr [...] objętej decyzją uwłaszczeniową.

Słusznie zatem zdaniem Sądu Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej uznał, że decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa przez skarżącą użytkowania wieczystego nieruchomości w części objętej wnioskiem o zwrot wydana została z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 97 § 1 pkt. 4 Kpa oraz narusza zasadę określoną w art. 156 § 1 pkt. 2 Kpa a także rażąco narusza art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w zakresie praw osób trzecich.

Przed rozpoznaniem sprawy o ustanowienie użytkowania wieczystego organ powinien był bowiem najpierw rozpoznać zasadność wniosku o zwrot. Zagadnienie zasadności roszczenia o zwrot nieruchomości jest bowiem zagadnieniem wstępnym dla nabycia prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości, skoro nabycie tego prawa nie może nastąpić z naruszeniem praw osób trzecich (por, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 178/09).

W orzecznictwie wskazuje się, że uprawnienie byłego właściciela ma pierwszeństwo przed wszystkimi innymi roszczeniami, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Inne stanowisko tej kwestii godziłoby nie tylko w zasadę pewności obrotu prawnego, lecz także w zasadę ochrony prawa własności i innych praw majątkowych wyrażoną w art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości niewykorzystanej na cele wskazane w decyzji wywłaszczeniowej doznaje jedynie ograniczenia w sytuacji przewidzianej w art. 229 ugn, który wyraźnie stanowi, że jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w tym przepisie (została ona sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej) i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to byłemu właścicielowi, ewentualnie jego następcy prawnemu, nie przysługuje roszczenie o zwrot tej nieruchomości, choćby spełnione były przesłanki do zwrotu określone w powołanych

przepisach. Jest to jedyna regulacja w całym systemie prawnym, która wyłącza skuteczne domaganie się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność tej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 647/10).

Zatem wydanie decyzji uwłaszczeniowej co do gruntu, którego dotyczył nierozpatrzony wniosek o zwrot nieruchomości musi spowodować wyeliminowanie jej z obrotu prawnego bowiem narusza prawa byłych właścicieli nieruchomości.

Sąd nie podziela zarzutu skargi, że istotny jest jedyni e stan prawny na dzień 5 grudnia 1990 r., a złożenie wniosku o zwrot po tej dacie nie ma znaczenia. Zdaniem Sądu istotnym jest, że przed wydaniem decyzji z dnia 9 maja 1992 r. organ wiedział o wniosku z dnia [...] czerwca 1991 r. złożonym przez byłych właścicieli o zwrot części uwłaszczonej nieruchomości.

Dlatego też Sąd uznał, że zasadnie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy swoje orzeczenie z dnia [...] stycznia 2013 r. stwierdzające nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. zmienionej decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] września 1993 r. w części objętej wnioskiem o zwrot z dnia [...] czerwca 1991 r.

Sąd nie podziela także zarzutów skargi stwierdzających, że w przedmiotowej sprawie zachodzą nieodwracalne skutki prawne.

Organ administracji miał bowiem kompetencje do cofnięcia na drodze administracyjnej zaistniałego skutku prawnego polegającego na potwierdzeniu, że zostało nabyte prawo, które w związku z powyższym nie powstało. Zaznaczyć bowiem należy, że stwierdzenie nieważności decyzji o uwłaszczeniu skarżącej spowodowało, że zakwestionowana została podstawa wpisu do księgi wieczystej, a nie sam wpis.

Co prawda korekty wpisu w księdze wieczystej dokonuje się przed sądem powszechnym, jednak może to nastąpić dopiero po "odpadnięciu" podstawy do jego dokonania, z czym mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie.

Sąd nie podziela także zarzutu skargi, dotyczącego konieczności zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 158 § 2 Kpa, bowiem przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa nie powoduje powstania nowego podmiotu prawnego. Przekształcenie to polega na transformacji, a zatem zmienia się tylko kształt prawny istniejącego podmiotu. Nie dochodzi do zawiązania spółki, do wniesienia do niej jako aportu mienia Skarbu Państwa, ani do zmiany właściciela przedsiębiorstwa, ponieważ obok Skarbu Państwa nie pojawia się inny podmiot (por. uchwała SN z 19 maja 1992 r. III CZP 49/92, OSNCP 1982 nr 11, poz. 200, uchwała SN z 5 grudnia 2002 r. III CZP 71/2002 OSNC z 2003 nr 10/133).

Sąd w pełni podziela także stanowisko organu że obecność spółki na giełdzie oraz dokonana przez nią emisja akcji nie powodują nieodwracalnych skutków prawnych. Emisja akcji nie powoduje bowiem bezpośrednich przekształceń w zakresie praw rzeczowych przysługujących spółce w stosunku do nieruchomości stanowiących jej majątek trwały, a tym samym nie wywołuje nieodwracalnych skutków prawnych decyzji uwłaszczeniowej, w następstwie której spółka nabyła prawa rzeczowe do nieruchomości.

Jak słusznie zauważa organ również z treści księgi wieczystej KW [...] dotyczącej przedmiotowej nieruchomości wynika, iż właścicielem gruntu jest Skarb Państwa, natomiast prawo użytkowania wieczystego Y S.A. w W. nie zostało w niej ujawnione. Z akt sprawy nie wynika również, aby zostały zbyte prawa rzeczowe w części dotyczącej nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, czy też nastąpiły zmiany stanu prawnego tej części nieruchomości, które byłby przeszkodą do stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej w spornej części.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organ nadzorczy przepisów postępowania oraz naruszenia prawa materialnego w zakresie podniesionym w skardze ponieważ organ wyjaśnił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzja, także prawidłowo zinterpretował art. 156 § 1 Kpa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.