Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2764/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 61a
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153, art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.) Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz R.L. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu wniosku R. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...][...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne (lokalne miejskie), oznaczonych, jako działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...], stanowiących własność R. L.

Następnie decyzją z dnia [...][...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu odwołania R.L., uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia podnosząc, że z akt sprawy nie wynika, na jakiej podstawie przedmiotowe nieruchomości zostały zaliczone do jednej z kategorii dróg publicznych w rozumieniu art. 2 ustawy o drogach publicznych i czy nieruchomości te stanowiły drogę publiczną w dniu 1 stycznia 1999 r. Brak tych ustaleń natomiast narusza, zdaniem organu, art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Wojewoda [...] po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł o nabyciu przez Gminę [...] opisanych wyżej nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] znak [....] wydaną w następstwie rozpatrzenia odwołania R. L., Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...].

Na skutek wniesionej skargi wyrokiem z dnia 16 marca 2004r. sygn. akt I SA 2397/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...].

Na skutek skargi kasacyjnej Gminy [...] Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 2 marca 2005r. sygn. akt I OSK 1065/04, uchylił zaskarżony wyrok z dnia 16 marca 2004r. i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W wykonaniu powyższego wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 2 grudnia 2005r. sygn. akt I SA/Wa 1350/05 oddalił skargę R. L. na decyzję Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] wskazując, iż zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] Nr [...] o zaliczeniu określonych dróg do kategorii dróg gminnych i lokalnych, zaliczyła całą ulicę [....] do dróg lokalnych miejskich, zaś ze znajdujących się w aktach map wynika, że jest to ulica przelotowa, łącząca się z innymi ulicami na całym swoim odcinku. Sąd stwierdził również, że "z ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] zatwierdzającej podział nieruchomości zajętych pod ulicę [...] wynika w sposób jednoznaczny, iż między innymi przedmiotowe działki oznaczone nr [...] i nr [...] zajęte są pod drogę - ulicę [...]. Tym samym zgromadzony materiał wskazuje, że sporne działki zajęte były pod ulicę [...], która stosownie do ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985r. (Dz. U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838), stanowiła w dniu 31 grudnia 1998r. drogę publiczną. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, okoliczność, że właściciel przedmiotowych nieruchomości uznaje tę drogę za prywatną nie ma znaczenia prawnego dla oceny jej charakteru. Z akt sprawy wynika również, że Gmina włada tą ulicą bowiem to Gmina wydzieliła ulicę i ją utrzymuje, m.in. położono asfalt i ulica jest odśnieżana".

Pismem z dnia 26 lipca 2010 r. R. L. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] Nr [...] wskazując, że w sprawie nie zachodzą niezbędne przesłanki uzasadniające nabycie z mocy prawa wskazanych nieruchomości a mianowicie przesłanka faktycznego władztwa Gminy [...] w dniu [...]. Wskazał poza tym, że droga została wybudowana przez niego i od zawsze stanowiła dojazd do jego nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] znak [...] Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] wskazując na wiążącą organ ocenę prawną wyrażoną w wydanych w sprawie wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która uniemożliwia stwierdzenie nieważności kwestionowanych decyzji nadzorczych.

Pismem z dnia 20 maja 2011 r. (data wpływu do organu) R. L. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując na rażące naruszenie przez organ nadzoru art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw. Wnioskodawca podniósł poza tym, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające nabycie przedmiotowych działek z mocy prawa przez Gminę [...], gdyż w dniu 31 grudnia 1998 r. Gmina nie posiadała faktycznego władztwa nad przedmiotową nieruchomością która od zawsze pozostawała we władaniu skarżącego. Na potwierdzenie powyższego strona wskazała, iż droga została wybudowana na własny koszt skarżącego i jego poprzedników prawnych oraz że jest ona drogą prywatną stanowiącą dojazd do posesji wnioskodawcy. Skarżący zarzucił również, iż w sprawie nie została dostatecznie zbadana kwestia powszechnej dostępności przedmiotowej drogi, co budzi wątpliwości wobec faktu, iż stanowi ona część jego nieruchomości i znajduje się w bezpośredniej bliskości jego domu.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy i wskazał, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, organ który prowadzi to postępowanie, ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, co oznacza, że nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty w granicach określonych ocenianą decyzją. Odnosząc się do zarzutu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącego rażącego naruszenia art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. Minister wyjaśnił, że jak słusznie, jego zdaniem, wskazał organ pierwszej instancji ocena zaistnienia w przedmiotowej sprawie przesłanek przejścia działek nr [...] i nr [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., na własność Gminy [...] jako zajętej pod drogę publiczną, została dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2005r. sygn. akt I OSK 1065/04 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 grudnia 2005r. sygn. akt I SA/Wa 1350/05, które to Sądy prawomocnie przesądziły, że w stosunku do działek nr [...] i nr [...], w dniu 31 grudnia 1998r., zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną tj. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa, ani jednostek samorządu terytorialnego, zajęta została pod drogę publiczną i wykorzystywana była zgodnie z jej funkcją oraz pozostawała we władaniu Gminy [...]. Organ odwoławczy powołał się poza tym na przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r, poz. 270) zgodnie, z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, co oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowo-administracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazał przy tym, że jak wynika z treści ww. wyroków przedmiotem orzekania w postępowaniu sądowo-administracyjnym była ocena zaskarżonych decyzji pod kątem ich zgodności z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października1998r., a zatem pod kątem zbadania zaistnienia wszystkich przesłanek warunkujących przejęcie własności nieruchomości pod drogi publiczne. Skoro więc w wyrokach powyższych Sądy w wiążącej organy administracji ocenie prawnej przesądziły, iż w stosunku do przedmiotowych działek zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące jej przejęcie na własność Gminy [...] w trybie powołanego art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., to w powyższym zakresie organ nadzoru nie może formułować odrębnych ocen i ustaleń. Tym samym merytoryczne odniesienie się do podniesionych przez skarżącego zarzutów musi zostać ograniczone do powołania się przez organ nadzoru na dokonaną w tym zakresie ocenę prawną wyrażoną ww. wyrokach jako wyczerpującą ocenę prawną przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. W związku z powyższym Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uznał, że nie można stwierdzić, aby zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] jako zawierające ocenę zaistnienia przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października1998r. zgodną z oceną prawną wyrażoną w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dotknięte były wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Organ powołał się w tym miejscu na orzecznictwo sądów administracyjnych zgodnie, z którym oddalenie przez sąd skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku tego Sądu.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R.L. reprezentowany przez pełnomocnika adwokata M. K. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez ich błędne zastosowanie i uznanie, że zachodzą przesłanki zawarte w art. 73 ustawy, tj. fakt, że w dniu 31 grudnia 1998 r. Gmina [...] faktycznie wykonywała władztwo nad nabytą z mocy prawa nieruchomością drogową przy ul. [...] albowiem część nieruchomości drogowej jest zajęta oraz że ulica [...] była drogą publiczną na wskazany w ustawie dzień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2249/12 wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym oddalił skargę R. L. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że podziela zdanie organów obu instancji orzekających w trybie nadzoru, że badanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę [...] własności nieruchomości nie można postawić zarzutu wypełnienia którejkolwiek z przesłanek określonych w omówionym powyżej przepisie art. 156 § 1 kpa. Zasadnie, zdaniem Sądu, zarówno Sądy obu instancji uznały bowiem, że uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] zaliczała całą ulicę [...] do dróg lokalnych miejskich i nie było żadnych wątpliwości, co do prawidłowości wspomnianej wyżej uchwały. Jeżeli więc - w opinii skarżącego - uchwała ta nie została w ogóle opublikowana bądź została opublikowana w sposób nieprawidłowy, to okoliczność ta mogła ewentualnie stanowić przesłankę, ale do wznowienia postępowania - na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. a nie żądania stwierdzenia nieważności w/w decyzji.

Na skutek wniesionej od powyższego wyroku skargi kasacyjnej przez R. L., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 1552/13 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przyjęcie w analizowanej sprawie poglądu że skoro, kwestionowane w postępowaniu nieważnościowym, decyzje, były już przedmiotem oceny, dokonanej przez sąd administracyjny, to – na zasadzie art. 153 p.p.s.a. – ocena, dokonana w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2005 r. (sygn. akt I SA/Wa 1350/05), była wiążąca w postępowaniu nieważnościowym, winno skutkować wydaniem przez organ nadzoru postanowienia - w trybie art. 61a k.p.a. - odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego, które to postanowienie by było zaskarżalne zażaleniem.. Zgodnie bowiem z treścią uchwały siedmiu sędziów NSA (IOSP6/09), "żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wówczas (...) gdy organ ustali wystąpienie przeszkody uniemożliwiającej rozpoznanie.

Naczelny Sąd Administracyjny z powołanych względów uznał, że zaskarżony wyrok WSA naruszał w stopniu istotnym przepisy art. 156 i art. 151 ppsa. w zw. z art. 156 kpa. Stąd też przy ponownym rozpoznaniu skargi Sąd winien przede wszystkim, ocenić prawidłowość formalną zaskarżonej decyzji, mając na uwadze przedstawiona wykładnię.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Artykuł ten znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia o którym mówi art. 185 par.1 p.p.s.a., a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zgodnie z treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2010 roku, sygn. II GSK 808/09, Sąd I-szej Instancji rozpoznający sprawę ponownie, nie może dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje. Organy obu instancji rozpoznając ponownie sprawę winny dokonać wnikliwej oceny okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, mając na względzie przedstawioną poniżej argumentację.

Rozpoznając sprawę ponownie w ramach powołanych przez Naczelny Sąd Administracyjny kryteriów, Sąd uznał, że przedmiotowa skarga wniesiona przez R. L. podlega uwzględnieniu. Przy czym przyczyny jej uwzględnienia nie korespondują z podjętą przez Skarżącego argumentacją.

Zgodnie z wywodami zawartymi w uzasadnieniu ww wyroku NSA, odwołując się do treści uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 6/09), należy podkreślić, że fakt utrzymania w mocy decyzji na skutek oddalenia skargi na nią wniesionej przez sąd administracyjny zamykało organom administracji, legitymowanym do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego, możliwość pozbawienia jej mocy wiążącej, jeśli przyczyny tej wadliwości objęte były zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego. Taka zaś sytuacja zachodziła w rozpoznawanej sprawie. Sądy obu instancji uznały bowiem, że uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] zaliczała całą ulicę [...] do dróg lokalnych miejskich i nie było żadnych wątpliwości, co do prawidłowości wspomnianej wyżej uchwały. Jeżeli więc - w opinii skarżącego - uchwała ta nie została w ogóle opublikowana bądź została opublikowana w sposób nieprawidłowy, to okoliczność ta mogła ewentualnie stanowić przesłankę, ale do wznowienia postępowania - na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. a nie żądania stwierdzenia nieważności w/w decyzji.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przyjęcie w analizowanej sprawie poglądu że skoro, kwestionowane w postępowaniu nieważnościowym, decyzje, były już przedmiotem oceny, dokonanej przez sąd administracyjny, to – na zasadzie art. 153 p.p.s.a. – ocena, dokonana w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2005 r. (sygn. akt I SA/Wa 1350/05), którym oddalona została skarga na decyzję, potwierdzającą zaistnienie w sprawie przesłanek z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, była wiążąca w postępowaniu nieważnościowym, winno skutkować nie tyle wydaniem decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji, objętej wnioskiem nieważnościowym, a wydaniem przez organ nadzoru postanowienia - w trybie art. 61a k.p.a. - odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego, które to postanowienie byłoby zaskarżalne zażaleniem. Zgodnie z treścią uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 6/09): "żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a.".

Powyższa uchwała zachowuje nadal swoją aktualność pomimo tego, iż nowelą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), którą (co jest istotne w tej sprawie) weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r., uchylono powyższy przepis. Nowela ta wprowadziła bowiem jednocześnie art. 61a k.p.a., który spełnia funkcje przepisu uchylonego.

Dlatego też organ nadzoru, powinien był wydać postanowienie - w trybie art. 61a k.p.a. - odmawiające wszczęcie postępowania administracyjnego, które to postanowienie byłoby zaskarżalne zażaleniem a nie, jak to uczynił, w drodze wydania decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, objętej wnioskiem nieważnościowym. Oddalenie skargi prawomocnym wyrokiem z dnia 2 grudnia 2005 r. (sygn. akt I SA/Wa 1350/05) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oznaczało, że decyzja ta była prawidłowa (wydana została zgodnie z prawem i nie zawierała cech, które mogłyby uzasadniać stwierdzenie jej nieważności). Fakt utrzymania w mocy decyzji na skutek oddalenia skargi na nią wniesionej przez sąd administracyjny, zamykało organom administracji, legitymowanym do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego, możliwość pozbawienia jej mocy wiążącej, jeśli przyczyny tej wadliwości objęte były zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego (uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09). Taka zaś sytuacja zachodziła w rozpoznawanej sprawie.

Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie zaś do art. 61a k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na które służy zażalenie.

Celem instytucji odmowy wszczęcia postępowania jest odróżnienie postępowania wstępnego polegającego na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego od postępowania właściwego, które kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Tym samym, istotą odmowy wszczęcia postępowania jest wstępna eliminacja żądań, które z przyczyn wymienionych w treści przepisu art. 61 a K.p.a. (gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte) nie mogłyby być przedmiotem postępowania. Przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61 a § 1 K.p.a. należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania jak np. występująca w niniejszej sprawie. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, toczy się w nowej sprawie, w której nie orzeka się co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji.

A zatem reasumując, ponownie rozpoznając sprawę Minister Infrastruktury będzie związany wytycznymi i oceną prawną zawartą w niniejszym wyroku. Z uwagi na okoliczność, iż postępowanie administracyjne zostało już wszczęte przez organ I Instancji – Ministra Infrastruktury, organ nie ma możliwości wydania postanowienia odmawiającego wszczęcie postępowania. Natomiast organ w takim przypadku powinien wydać postanowienie o umorzeniu postępowania administracyjnego już wszczętego, na które służy stronie zażalenie do organu odwoławczego.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.