Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1332/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Przemysław Szustakiewicz (spr.), Asesor WSA, Protokolant Monika Niewińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

II SA/Wa 1332/05

UZASADNIENIE

Prezes Rady Ministrów działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. utrzymał w mocy decyzję podjętą w dniu [...] maja 2005 r. odmawiającą przyznania panu J.K. renty specjalnej. W uzasadnieniu organ podniósł, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004, nr 39, poz. 353 z późn. zm.) jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten nie precyzuje warunków, jakie powinny być spełnione, aby renta lub emerytura mogła być przyznana w trybie tego przepisu. W związku z powyższym każdy wniosek jest wnikliwie rozpatrywany i oceniany pod kątem występowania okoliczności mogących uzasadniać potraktowanie sprawy w sposób szczególny. Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych sytuacja bytowa wnioskodawcy brana jest pod uwagę, jednak nie stanowi jedynego kryterium przyznawania tych świadczeń. Świadczenie specjalne może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, o ile w sprawie występują też inne okoliczności, wskazujące na jej szczególny charakter. Mogą to być, m.in. wybitne zasługi wnioskodawcy w jakiejś dziedzinie na przykład: kultury lub sportu albo szczególne zdarzenia losowe. Z nadesłanych dokumentów zdaniem organu wynika, że Pan J.K., 56 lat, otrzymuje obecnie rentę, jako inwalida stanu wojennego. Jej wysokość wynosi 461 zł. Ww. świadczenie pobiera od grudnia 1983 r. Zainteresowany twierdzi, że z tak niskiego świadczenia nie może utrzymać siebie i opłacić alimentów na rzecz niepełnoletniej córki oraz zapłacić za niezbędne lekarstwa. Średni wydatek na leki to 60-80 zł. Opieka społeczna refunduje zainteresowanemu część kosztów ponoszonych na lekarstwa, w miarę możliwości finansowych. Ww. ponosi także koszty rehabilitacji (pobyt w sanatorium i zabiegi - 326 zł). Zainteresowany twierdzi, że jego problemy ze zdrowiem zaczęły się w wyniku represji, w okresie stanu wojennego. Orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy, trwale, w związku z wypadkiem przy pracy. [...] Urząd Wojewódzki poinformował, że Pan J. K. obecnie prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, wyrokiem sądu istniejący związek małżeński został rozwiązany i zasądzono alimenty na rzecz córki w wysokości 150 zł. Pan J.K. jest osobą schorowaną, ma orzeczoną II grupę inwalidzką, leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego w N., wymaga regularnego przyjmowania leków. Sytuacja materialna jest bardzo trudna. Utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 461 zł oraz dodatku mieszkaniowego w kwocie 92 zł. Faktyczny dochód pomniejszony jest o alimenty (150 zł). Stałe miesięczne opłaty na mieszkanie to 182 zł. Strona regularnie zwraca się do ośrodka o pomoc. W okresie od 1 stycznia 2004 r. do 31 marca 2005 r. korzystał z pomocy finansowej ośrodka w formie zasiłków celowych i specjalnych na łączną kwotę 610 zł. Jednak te okoliczności nie wskazują na to, aby można było stronie przyznać świadczenie. Organ wskazał także, że podjęta przez niego decyzja jest ostateczna.

W dniu 20 czerwca 2005 r. skargę na powyższą decyzję złożył pan J. K. W uzasadnieniu skargi podniósł on, iż od najmłodszych lat podjął walkę o suwerenność Polski. W trakcie tej walki stracił zdrowie. Obecnie jest osobą schorowaną, w bardzo trudnej sytuacji materialnej, tak iż nie stać go nawet na wykup leków.

W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji dodatkowo wyjaśniając, że argumenty zawarte w skardze są te same, co we wniosku o przyznanie świadczenia i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem organu sytuacja, w której znalazł się skarżący nie została wywołana żądną szczególną okolicznością niezależną od woli strony, a ona sama nie posiada szczególnych zasług dla Państwa Polskiego.

Odpowiadając na argumenty organu skarżący jeszcze raz podkreślił swoją trudną sytuację materialną oraz podkreślił, iż czuje się osobą pokrzywdzoną. Do odpowiedzi dołączył książkę swojego autorstwa, [...] ,w której jak twierdzi są opisane jego szczególne zasługi dla Polski.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, iż podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten stanowi, że. Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Decyzja podjęta na podstawie przytoczonego przepisu jest decyzją uznaniową.

Oznacza to, iż w sytuacji, gdy ustawodawca nie określił ściśle kryteriów, na podstawie których organ może przyznać uprawnionemu jakieś prawo lub obciążyć obowiązkiem, wówczas ma obowiązek uzasadnić podjętą decyzję i wskazać na przesłanki, którymi się kierował przy jej podjęciu. Tak więc, uznaniowość decyzji nie oznacza jej dowolności. W rozpatrywanej sprawie Prezes Rady Ministrów nie uchybił temu obowiązkowi. Organ wskazał bowiem, iż o przyznaniu świadczenia decydują dwie przesłanki:

• uprawniony jest osobą w trudnej sytuacji bytowej, niezdolną do pracy ze względu na wiek lub stan zdrowia;

• uprawniony posiada wybitne zasługi dla Rzeczypospolitej Polskiej.

W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że pan J. K. jest osobą, która posiada niewielkie środki utrzymania, jest także osobą schorowaną. Należy jednak wskazać, że organ wykazał, iż skarżący posiada środki utrzymania, bowiem posiada rentę, a nadto otrzymuje pomoc z opieki społecznej, która refunduje mu część kosztów ponoszonych na lekarstwa. Fakt, iż strona mieszka samotnie, jest po rozwodzie i ma obowiązek płacenia alimentów na córkę, nie może być okolicznością usprawiedliwiającą jego sytuację materialną. Państwo nie może bowiem ponosić za obywateli skutków ich wyborów dotyczących statusu rodzinnego. Skarżący nie wykazał, że posiada wybitne zasługi na rzecz Państwa Polskiego. Dołączona do akt administracyjnych i sądowych książka jest zapisem subiektywnych odczuć skarżącego, a opisane działania nie zostały w żaden inny sposób potwierdzone. W tej sytuacji organ słusznie wykazał, iż brak jest podstaw do przyznania świadczenia.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.