Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Ka 2477/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-02-23 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie NSA Anna Apollo (spr.), WSA Małgorzata Jużków, Protokolant sekretarz sądowy Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2005 r. sprawy ze skargi "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe co do wartości celnej towaru oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. nr 75, poz. 802 ze zm.) Naczelnik Urzędu Celnego w K. odmówił zawieszenia postępowania wszczętego postanowieniem z dnia [...] r..

W uzasadnieniu wskazał, iż w świetle art. 201 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ celny zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Spółka "A" wniosła o zwrócenie się, za pośrednictwem Ministra Finansów, do Światowej Organizacji Celnej o opinię w sprawie wpływu upustów przyznawanych importerowi po dniu dokonania zgłoszenia celnego na wartość celną importowanego towaru, następnie dopuszczenie dowodu z opinii tej organizacji. W związku z tym wniosła o zawieszenie postępowania do czasu uzyskania opinii. Wniosek dotyczył postępowania celnego, którego przedmiotem była ocena prawidłowości zgłoszenia celnego na JDA SAD z dnia [...] r. nr [...] dotyczącego dopuszczenia na polski obszar celny leków.

W ocenie organu celnego wyrażenie stanowiska przez Światową Organizację Celną w odniesieniu do zagadnienia przedstawionego przez stronę nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Nie byłoby zagadnieniem wstępnym. Analiza materiału dowodowego, w szczególności umowy zawartej z zagranicznym kontrahentem przed dokonaniem zgłoszenia celnego wykazała, że w odniesieniu do towaru objętego zgłoszeniem miały być stosowane upusty. Zatem analiza wpływu upustów na wartość celną towaru w sytuacji, gdy upust został przyznany importerowi po dopuszczeniu towaru do obrotu nie miała znaczenia w sprawie.

W zażaleniu "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. domagała się uchylenia postanowienia i zawieszenia postępowania w sprawie. Zarzuciła organowi celnemu naruszenie art. 91 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. III d Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej sporządzonej w Brukseli dnia 15 grudnia 1950 r. (Dz. U.

z 1978 r. nr 11, poz. 43) przepisu pkt 2 i 3 załącznika II tekstu Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu (Dz. U.

z 1995 r. Nr 98, poz. 483 ze zm.) wreszcie naruszenie art. 201 § 1 pkt 2, art. 203 i art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej.

W ocenie strony arbitralne stanowisko organu celnego co do braku podstaw do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO naruszyło przepisy proceduralne, bowiem nie przeprowadzono niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy. Zwłaszcza, iż we wniosku strona szczegółowo wykazała błędną interpretację przez organ celny zapisów umowy z kontrahentem zagranicznym oraz błędne i nierzetelne ustalenia faktyczne. Nie wydano postanowienia w przedmiocie odmowy dopuszczenia dowodu z opinii. Organ nie uzasadnił swojego negatywnego w tej kwestii stanowiska.

Dalej wskazano, iż w świetle art. 91 ust. 2 Konstytucji RP umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą. Zatem wszelkie wątpliwości związane z interpretacją wartości celnej określonej w kodeksie celnym powinny były być wyjaśniane przez Komitet Techniczny Ustalania Wartości Celnej WCO lub Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Handlu. W ocenie spółki w przypadku wartości celnej towarów powinien był być zastosowany konwencyjny sposób rozstrzygania sporów. Zatem niezbędnym było dokonanie przez pierwszą z wymienionych instytucji oceny wpływu upustów na ustalanie wartości celnej towaru.

Na końcu stwierdzono, że praktyka organów celnych uwzględniania rabatu przy ustalaniu wartości celnej leków po ich dopuszczeniu na polski obszar celny dotyczyła także innych importerów. Zatem tym bardziej zasadnym było wyjaśnienie wszelkich wątpliwości co do interpretacji wartości celnej towaru.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W podstawie prawnej postanowienia powołał art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 262 Kodeksu celnego.

Organ odwoławczy uznał stanowisko Naczelnika Urzędu Celnego w K. o braku podstaw do uznania, iż w sprawie występowało zagadnienie wstępne za słuszne. Rozbieżność stanowiska strony i organów celnych nie może zobowiązywać do wystąpienia o wydanie opinii przez techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej, a tym samym nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia należy do innego organu. Zagadnienie prejudycjalne nie powstaje, gdy na rozpatrzenie sprawy i treść decyzji wpływ mają ustalenia faktyczne.

Strona skarżąca uznała, że wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w toczącym się postępowaniu i uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenie kwoty wynikającej z długu celnego uzależnione jest od uprzedniego wyjaśnienia przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO kwestii wpływu rabatu na wartość celną w sytuacji, gdy rabat ten został przyznany importerowi po dacie dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym. W ocenie organu odwoławczego strona dąży w ten sposób do narzucenia swojej własnej interpretacji stanu faktycznego.

Za niezasadny uznał organ odwoławczy zarzut naruszenia przepisów proceduralnych poprzez niewydanie przez organ I instancji postanowienia o odmowie dopuszczenia dowodu z opinii. Obowiązujące przepisy nie zobowiązywały organu do odmowy przeprowadzenia dowodu w określonej formie, w tym w formie postanowienia i to z uzasadnieniem.

Nie zgodził się także z zarzutem naruszenia art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Kwestie związane z wartością celną reguluje Porozumienie w sprawie stosowania Artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 funkcjonujące w ramach Światowej Organizacji Handlu oraz Międzynarodowa Konwencja o Utworzeniu Rady Współpracy Celnej. Polska ratyfikowała oba te akty. Zobowiązanie do przestrzegania Konwencji powoduje, że interpretacje dokonane przez Radę Współpracy Celnej (obecnie Światową Organizację Celną) są wiążące dla wszystkich krajów członkowskich tej organizacji.

Zgodnie z Konwencją o Utworzeniu Rady Współpracy Celnej do zadań organizacji należy m.in. udzielanie zaleceń w celu zapewnienia jednolitości w interpretacji i stosowaniu Konwencji w sprawie wartości celnej towarów, a także udzielenia informacji lub porad w sprawach celnych w granicach ogólnych celów Konwencji. Zatem wystąpienie o tego rodzaju interpretację lub poradę uzależnione jest od zaistnienia wątpliwości i rozbieżności w stosowaniu przepisów. W rozpoznanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.

Kwestia rzeczywistego przysługiwania importerowi rabatu na sprowadzony z zagranicy towar, a w konsekwencji zasadność uznania, że wartość celna towaru odbiega od wartości deklarowanej podlegały swobodnej ocenie organu celnego.

Na końcu organ odwoławczy zauważył, iż w rozpoznanej sprawie spór zaistniał nie między stronami Konwencji, co uzasadniałoby ewentualne zwrócenie się o interpretację przepisów lecz miedzy stroną, a organem celnym.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podobnie jak w zażaleniu zarzuciła naruszenie przepisów art. 201 § 1 pkt 2, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, art. 91 ust. 2 Konstytucji RP, a także naruszenie przepisu art. III d i g Konwencji o Utworzeniu Rady Współpracy Celnej. Na poparcie swojego stanowiska przytoczyła te same argumenty, które powołano już w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Podkreśliła, iż skarżąca spółka nie wiedziała, tj. nie miała pewności, czy zostanie jej przyznany upust, w jakiej formie i wielkości. A ta okoliczność ma zasadnicze znaczenie dla oceny wartości celnej sprowadzonych leków. Bowiem w dacie dokonania zgłoszenia celnego nie była znana ta wielkość.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie, a na poparcie swojego stanowiska przytoczył argumenty przedstawione już w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, dlaczego skargę wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Otóż z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i stosowanie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzającej ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 85 powołanej na wstępie ustawy z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego wojewódzkie sądy administracyjne, działające na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który jest władny rozpoznać niniejszą sprawę.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) może uchylić zaskarżone postanowienie tylko wówczas, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie naruszyło prawa. W tym miejscu należy wskazać, iż Sąd podziela argumentację organu odwoławczego co do braku podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru i określenia kwoty długu celnego.

Wskazać również przyjdzie, iż Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 lipca 2004 r. sygn. akt GSK 310/04 (publ. Orzecznictwo NSA z WSA nr 3/2004) wydanym w podobnej sprawie, w której również rozważono kwestię wpływu rabatów przyznawanych importerowi leków po dokonaniu przez niego zgłoszenia celnego i po dopuszczeniu towaru na polski obszar celny na wysokość wartości transakcyjnej towaru i dopuszczalność jej ustalenia w ramach kontroli postimportowej zaakceptował pogląd, iż nie ma podstaw do wystąpienia do Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej działającego w ramach Światowej Organizacji Celnej (WCO) – w tamt. sprawie strona skarżąca także złożyła wiosek o uzyskanie opinii tego gremium i zawieszenia postępowania – o wyjaśnienie sposobu interpretowania rabatów udzielonych importerowi po dokonaniu zgłoszenia celnego na wartość celną importowanych towarów.

Za błędny należało uznać pogląd skarżącej o naruszeniu przez organy celne przepisów Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 (Dz. U. z 1995 r. nr 98 poz. 483). Twierdzenie, że Komitet Techniczny Ustalania Wartości Celnej wydaje wiążące opinie dotyczące ustalania wartości celnej towaru było wadliwe. Artykuł 18 ust. 2 Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego wyraźnie stwierdza, że ustanowiony zostanie Komitet Techniczny Ustalania Wartości Celnej pod auspicjami Rady Współpracy Celnej, który będzie wykonywał czynności opisane w załączniku II do tego Porozumienia i funkcjonował zgodnie z ustanowionymi w nim regułami procedury. Załącznik II do tego Porozumienia, określając zadania Komitetu Technicznego w punkcie 2a jednak wyraźnie stwierdza, że jego zadaniem jest wydawanie opinii doradczych co do zastosowanych rozwiązań na podstawie przedstawionych faktów. Zatem z żadnych postanowień określających zadania Komitetu nie wynika norma, która wyłączałaby właściwość polskich organów celnych w zakresie oceny skutków zniżki ceny towaru w odniesieniu do ustalenia jego wartości celnej.

Wreszcie uprawnienia organów celnych do kontroli zgłoszenia celnego zawarte w ustawie z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. nr 75, poz. 802 ze zm.) wynikają również z cytowanego porozumienia w sprawie stosowania art. VII, a przepis art. 17 tego porozumienia wprost potwierdza uprawnienie organów administracji celnej do badania prawdziwości i dokładności każdego oświadczenia, dokumentu, czy deklaracji przedłożonych w celu określenia wartości celnej towaru.

Wobec powyższego za błędny należało uznać zarzut skarżącej o naruszeniu art. 91 ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 78 poz. 483) oraz przytoczonych wyżej umów, których stroną, co w sprawie nie było sporne, jest Polska. Nie popełniono błędu przy ich interpretacji i ustaleniu, przesłanek ich stosowania. W konsekwencji nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.).

W świetle powyższych rozważań skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono.