Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 314/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Ruch drogowy
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 § 1 pkt 4 i § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 50a
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie NSA Irena Kamińska del. WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta i Gminy P. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy P. a Starostą Powiatu G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy dotyczącej usunięcia pojazdu postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy P. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy P. wniósł o rozstrzygniecie sporu o właściwość rzeczową zaistniałego miedzy nim a Starostą G. w sprawie organu właściwego do pojęcia dalszych czynności dotyczących motocykla marki Honda SFX o nr rej. [...], przemieszczonego na parking strzeżony Auto - Hol "[...]" w G..

Burmistrz wskazał, że [...] października 2011 r. wpłynęło zawiadomienie Starosty Powiatu G. z [...] października 2011 r., wraz z dokumentami dotyczącymi pojazdu marki Honda SFX o nr rej. [...], usuniętego w dniu 17 kwietnia 2009 r. na parking strzeżony Auto – Hol "[...]" w G.. Starosta wniósł o zastosowanie art. 50a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.). Pojazd został usunięty po pościgu za kierującym tym pojazdem, który nie zatrzymał się do kontroli, skręcił z drogi w las, po czym uderzył w drzewo, porzucił pojazd i uciekł w nieznanym kierunku. Z zawiadomienia Starosty G. oraz notatki urzędowej sporządzonej przez posterunkowego S. K. wynika, że pojazd nie został usunięty z drogi ani z terenu stanowiącego własność Miasta i Gminy P., a z nieruchomości stanowiącej własność prywatną (las). Burmistrz Miasta i Gminy P. wskazał, że wobec powyższego, w jego ocenie brak jest podstaw do zastosowania art. 50a ustawy.

W przekonaniu Burmistrza może on podjąć działania jedynie w przypadku, gdy pojazd zostanie usunięty z drogi, a nie z nieruchomości stanowiącej własność prywatną. Stąd też zawiadomienie z 14 października 2011 r. wraz z aktami sprawy zostało zwrócone Staroście.

W dniu [...] lipca 2013 r. do Burmistrza ponownie wpłynęło zawiadomienie Starosty G. z [...] lipca 2013 r. wraz z dokumentami dotyczącymi pojazdu marki Honda SFX o nr rej. [...] i wnioskiem o zastosowanie art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz informacją, że w przypadku odmowy podjęcia działań należy złożyć wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.

Burmistrz Miasta i Gminy P. ponownie nie znalazł podstaw do zastosowania art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym, wobec czego zwrócił się z przedmiotowym wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość rzeczową i wskazanie organu właściwego do załatwienia przedmiotowej sprawy.

W odpowiedzi na wniosek Starosta G. wniósł o jego oddalenie, gdyż w jego ocenie, żaden z organów pozostających w sporze nie jest właściwy do działania w niniejszej sprawie.

Uzasadniając swoje stanowisko Starosta wskazał, że zarówno w trybie art. 50a ust. 1, jak i w myśl art. 130a ust. 1 i 2 Prawo o ruchu drogowym usunięcie pojazdu, przy spełnieniu określonych tam przesłanek, może nastąpić wyłącznie z drogi. W niniejszej sprawie pojazd został usunięty nie z drogi, lecz z lasu, zatem żaden z przywołanych wyżej przepisów nie może mieć zastosowania. Znajdująca się w aktach niniejszej sprawy dyspozycja usunięcia pojazdu nr [...] z [...] kwietnia 2009 r., wskazująca jako miejsce skąd usunięto pojazd stację paliw [...] w L., w ocenie Starosty G. zawiera informację niezgodną ze stanem faktycznym, gdyż z notatki urzędowej z [...] kwietnia 2009 r., opisującej przebieg pościgu wynika, że pojazd porzucono w lesie. Tym samym należy uznać, że Policja bezpodstawnie wydała dyspozycję usunięcia pojazdu na podstawie art. 50a ust 1 art. 130a ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, bowiem w opisanym stanie faktycznym zastosowanie powinny znaleźć raczej przepisy kodeksu postępowania karnego o zatrzymaniu rzeczy, tj. art. 217 i nast. k.p.k..

W takim stanie faktycznym i prawnym, zdaniem Starosty G., żaden z organów uczestniczących w sporze kompetencyjnym nie jest właściwy rzeczowo do załatwienia sprawy, zatem wniosek powinien ulec oddaleniu na podstawie art. 151 w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a. (por.: postanowienie NSA z 22 października 2010r., sygn. akt I OW 134/10).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych objęte jest natomiast właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy P. a Starostą Powiatu G. o wskazanie organu właściwego do przeprowadzenia dalszych czynności wobec motocykla usuniętego z drogi publicznej. Bezspornym jest, że w sprawie doszło do usunięcia pojazdu, sporne jest miejsce, z którego został usunięty, a w przekonaniu obu organów miejsce to przesądza o braku właściwości obu organów do podjęcia czynności wynikających z przepisu art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Przepis art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że:

"1. Pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza.

2. Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1, nieodebrany na wezwanie gminy przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy."

Pojęcie drogi definiuje art. 2 prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem użyte w ustawie określenia oznaczają wydzielony pas terenu składający się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla pieszych lub drogi dla rowerów, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych znajdującym się w obrębie tego pasa, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt.

Stosując wykładnię językową należy uznać, tak jak wskazał Starosta G., że przepis art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie dotyczy pojazdów usuniętych z innych miejsc niż określone w powyższej definicji. Jednakże interpretując ten przepis należy mieć na uwadze zarówno cel regulacji, jak też okoliczności przedmiotowej sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że motocykl marki Honda SFX o nr rej. [...] był uczestnikiem ruchu drogowego, który odbywał się po drodze publicznej i tylko wskutek nieuwagi prowadzącego pojazd znalazł się poza tym obszarem. Ponadto należy wziąć pod uwagę, że odebranie pojazdu nastąpiło z przylegającego do pasa drogowego terenu stacji benzynowej.

Przedmiotowy pojazd był uczestnikiem ruchu drogowego, który co do zasady odbywa się na drogach publicznych. W przedmiotowej sprawie motocykl poruszający się po takiej drodze wskutek niezatrzymania się do kontroli skręcił z drogi w las, po czym uderzył w drzewo, sprawca natomiast porzucił pojazd i uciekł w nieznanym kierunku. Pojazd został zabezpieczony na terenie stacji benzynowej, skąd został przewieziony na parking strzeżony

Wykładnia funkcjonalna powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że przepis art. art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym dotyczy również takiego pojazdu, który porzucony został poza pasem drogowym wskutek wypadku do którego doszło w czasie, w którym poruszał się po drodze publicznej. Prowadzi to do wniosku, że w przedmiotowej sprawie właściwym do dokonania dalszych czynności, zgodnie z przepisem art. 50a ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest Burmistrz Miasta i Gminy P..

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.