Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 412/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie: NSA Irena Krzemieniewska (spr.), p.o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant: referent stażysta Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 roku na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Ł.N.B. sprawy ze skargi Z.J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 12 ust 2 pkt. 1 ustawy z dnia 14.03.1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U.z 1989 r. Nr 90 poz. 575 ze zm.) oraz § 10

Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 115) w związku z § 10 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 61, poz. 364), Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., po rozpatrzeniu odwołania Z.J. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] znak: [...] nie stwierdzającej istnienia u Z.J. choroby zawodowej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyjaśniono, iż Państwowy Powiatowy Inspektor S. w dniu [...] wydał decyzję, w której nie stwierdził u Z.J. choroby zawodowej. Organ I instancji wydał decyzję w oparciu o orzeczenie lekarskie Nr [...] wskazując, że brak było podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z uwagi na fakt, iż wymienione schorzenia: suchy nieżyt gardła i krtani, dysfonia hyperfunkcyjna, odbiorczy ubytek słuchu ucha lewego, mieszany ubytek słuchu ucha prawego graniczącego z głuchotą, nie są objęte obowiązującym wykazem chorób zawodowych. Dodatkowo wskazano, iż u Z.J. nie stwierdzono guzków głosowych, zmian przerostowych ani niedowładów fałdów głosowych, które to schorzenia w przypadku narażenia na nadmierny wysiłek głosowy mogą zostać uznane za chorobę zawodową. W trakcie dochodzenia ustalono, że Z.J. od 1968 r. odczuwała bóle gardła, zanik głosu i leczyła się w Poradni Ogólnej w S.

Od 25.02.2000 r. była pod opieką Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej.

Od powyższej decyzji Z.J. złożyła odwołanie, w którym wskazała, że podczas rozpatrywania sprawy organ I instancji nie wziął pod uwagę jej pracy zawodowej, którą wykonywała w trudnych warunkach lokalowych w wiejskiej szkole w Z., pracy w klasach liczących ponad 35 uczniów oraz zajęć z zuchami i harcerzami w czasie wolnym od pracy także i w wakacje. Zdaniem skarżącej w uzasadnieniu decyzji nie zawarto dokumentów ukazujących przebieg choroby i jej leczenia.

Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył co następuje.

Badanie w jednostce orzeczniczej II stopnia nastąpiło w związku z odwołaniem się Z.J. od orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Instytut Medycyny Pracy Samodzielna Pracownia Otolaryngologii i Audiologii Zawodowej w Ł. wydając orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w uzasadnieniu stwierdził, że podczas badania u Z.J. nie wykazano zmian organicznych w zakresie krtani w postaci guzków głosowych, zmian przerostowych bądź cech niedowładu fałdów głosowych, które są typowe dla następstw nadmiernego wysiłku głosowego i uzasadniają rozpoznanie choroby zawodowej narządu głosu. W związku z czym organ II instancji stwierdził, iż rozpoznane przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. u skarżącej schorzenia: przewlekły suchy nieżyt gardła i krtani, zaburzenia czynnościowe głosu typu dysfonii hyperfunkcjonalnej, nie są ujęte w wykazie chorób zawodowych. Oba orzeczenia tj. orzeczenie WOMP w Ł. nr [...] z dnia [...] i IMP w Ł. nr [...] z dnia [...] są ze sobą spójne.

Powyższą decyzję Z.J. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc argumenty jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wyjaśnił, iż rozpatrując sprawę działał w oparciu o Rozporządzenie Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych. W myśl § 1 ust. 1 rozporządzenia, za choroby zawodowe uważa się choroby określone w załączniku do tego rozporządzenia, jeżeli spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Według tego przepisu do uznania choroby zawodowej niezbędne jest wymienienie choroby w wykazie chorób zawodowych i istnienie związku przyczynowego pomiędzy powstałym schorzeniem, a warunkami pracy osoby ubiegającej się o stwierdzenie u niej choroby zawodowej. Zgodnie z aktualną wiedzą medyczną schorzeniami powstałymi wskutek długotrwałego i stałego wysiłku głosowego są: guzki śpiewacze, niedowład fałd głosowych, zmiany przerostowe. Stwierdzone zmiany chorobowe krtani u Z.J. nie wykazują charakterystycznych cech choroby zawodowej narządu głosu i nie są objęte wykazem chorób zawodowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga jest zasadna .

Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.

Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania

c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Przede wszystkim dokładnego wyjaśnienia wymaga kwestia prawidłowości zastosowania przez organy obu instancji stosowanych przepisów prawa.

Zgodnie z § 10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 115) - postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Rozporządzenie weszło w życie 3 września 2002 r.,

Jak wynika z akt administracyjnych - postępowanie przed organem I instancji zostało wszczęte [...] ( dowód zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] k- 18 akt administracyjnych ).

Jednak orzeczenie lekarskie Nr [...] wydane przez Przychodnię Konsultacyjno-Diagnostyczną Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnię Chorób Zawodowych zostało wydane [...], a zatem przed wszczęciem postępowania przez organ I instancji.

Nie zostało wyjaśnione, czy orzeczenie to wydano dla potrzeb postępowania które zostało wszczęte [...], czy na potrzeby innego postępowania, oraz kto i kiedy skierował skarżącą na te badania.

W aktach administracyjnych brak jest wniosku skarżącej, nie zostało zatem ustalone czy postępowanie zostało wszczęte z wniosku skarżącej.

Nie można zatem ocenić na podstawie tak zebranego materiału dowodowego, czy postępowanie winno być prowadzone na podstawie przepisów nowych, czy też przepisów dotychczasowych i czy zostało przeprowadzone prawidłowo.

Należy zwrócić również uwagę na to, iż u skarżącej w orzeczeniu lekarskim Nr [...] z dnia [...] wskazano na rozpoznanie : suchy nieżyt gardła i krtani , dysfonię hyperfunkcjonalną , odbiorczy ubytek słuchu ucha lewego i mieszany ubytek słuchu ucha prawego graniczący z głuchotą.

Organ I instancji nie wziął w ogóle pod uwagę faktu, iż u skarżącej stwierdzono ubytek słuchu. Postępowanie epidemiologiczne nie wyjaśniło czy skarżąca była narażona na działanie hałasu w miejscu pracy.

Orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy im. [...] nr [...] z dnia [...]wskazuje, iż badanie i rozpoznanie w tej jednostce ukierunkowane zostało jedynie na schorzenia wynikające ze wzmożonego wysiłku głosu. Nie badano natomiast i nie ustosunkowano się do rozpoznania ubytku słuchu u skarżącej. Zatem orzeczenie to wymaga uzupełnienia.

W załączniku do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 61, poz. 364), pod pozycją 15 , zostało wymienione uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu.

Natomiast w załączniku do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 115) pod poz. 21 wymieniono obustronny trwały ubytek słuchu typu

ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o

wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz.

Bez wyjaśnienia jednak daty wszczęcia postępowania w tej sprawie nie jest możliwe określenie, który z przepisów powinien być zastosowany w przypadku skarżącej.

Natomiast odnośnie schorzeń skarżącej dotyczących narządu głosu stwierdzić należy, iż na gruncie obowiązywania Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 61, poz. 364), z uwagi na treść załącznika do rozporządzenia w którym w pkt. 7 wymieniono jako choroby zawodowe: przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym (guzki śpiewacza, niedowłady strun głosowych, zmiany przerostowe) ukształtowało się orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r OPS 3/02 opublikowanej w ONSA z 2003 r. nr 1 poz. 4 stwierdzono, iż : chorobami zawodowymi są przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym w postaci guzków śpiewaczych, niedowładu strun głosowych i zmian przerostowych, wymienione w pkt 7 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). A zatem w świetle obowiązywania przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 61, poz. 364), stwierdzone u skarżącej schorzenia narządu głosu nie mogły być uznane za chorobę zawodową.

Natomiast w załączniku do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 115) pod pozycją 15 wymieniono :

przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem

głosowym, trwającym co najmniej 15 lat:

1) guzki głosowe twarde

2) wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych

3) niedowład mięśni przywodzących i napinających

fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią.

Gdyby zatem organ wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie zostało wszczęte [...] to orzeczenia lekarskie winno się odnosić do tych schorzeń , które wymienione są w cytowanym wyżej załączniku.

Stwierdzić zatem należy, iż niejasny stan faktyczny w sprawie , a zwłaszcza nieustalenie daty wszczęcia postępowania uniemożliwia Sądowi ocenę legalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji .

Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.