Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 607/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 c par. 4,  art. 64 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku S. S. W. D. "Ś."

z siedzibą w B., na podstawie tytułów wykonawczych: z dnia

[...] października 2016r. Nr [...], z dnia [...] marca 2017r.

Nr [...] oraz z dnia [...] maja 2018r. o numerach: [...] wystawionych przez wierzyciela - Prezes [...], obejmujących zobowiązanie z tytułu dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, w łącznej kwocie należności głównej [...] zł.

W celu wyegzekwowania przedmiotowej zaległości, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2017r. obejmującym należności z tytułu wykonawczego Nr [...] zajął wierzytelność z rachunku bankowego

w [...] S.A. Zawiadomienie to wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej Spółdzielni w dniu [...] stycznia 2017r. W wyniku realizacji powyższego zajęcia Bank przekazał kwotę [...]zł, którą zaliczono na pokrycie kosztów egzekucyjnych.

Z uwagi na brak wpływu dalszych kwot z zajętego rachunku bankowego, nie zastosowano tego środka egzekucyjnego na pozostałe tytuły wykonawcze.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ podjął inne czynności egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania należności od zobowiązanej Spółdzielni. W dniach [...] marca 2017r., [...] stycznia 2018r. i [...] lutego 2019r. spisano z Prezesem Spółdzielni protokół o stanie majątkowym zobowiązanej. Z ostatniego protokołu sporządzonego w dniu [...] lutego 2019r. wynika, że Spółdzielnia nie prowadzi działalności gospodarczej w B. przy ul. [...] od około 2 lat, nie uzyskuje żadnych dochodów, a obecnie pod tym adresem działalność gospodarczą prowadzi inny podmiot gospodarczy.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2019r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Jednocześnie wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wszczęcie ponownej egzekucji nastąpi

w przypadku ujawnienia majątku lub źródeł dochodu zobowiązanej.

P. z dnia [...] maja 2019r. organ zawiadomił wierzyciela o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego, który następnie zwrócił się do organu egzekucyjnego

z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.

W dniu [...] czerwca 2019r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. wydał postanowienie o obciążeniu wierzyciela - Prezes [...] kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł.

W złożonym zażaleniu Prezes [...] zarzucił naruszenie przepisów art. 64c § 6a pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (j.t. Dz.U. z 2019r., poz. 1438) – dalej jako: "u.p.e.a.", poprzez obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi z przekroczeniem terminu wskazanego w tym przepisie oraz art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 tej ustawy poprzez niezastosowanie wskazówek interpretacyjnych wynikających z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego zawartych w wyroku z dnia 28 czerwca 2016r. sygn. akt SK 31/14 (Dz.U. z 2016r. poz. 1244). Wierzyciel wskazał, że jedynie kwota [...]zł za sporządzenie protokołu o stanie majątkowym oraz kwota [...]zł za wydatek egzekucyjny nie budzą zastrzeżeń. Natomiast pozostałe koszty egzekucyjne obliczone zostały według maksymalnych stawek wskazanych w przepisach od kwot zaległości wraz z odsetkami, których konstytucyjność zakwestionował Trybunał Konstytucyjny w powyższym wyroku.

W ocenie wierzyciela, kwota naliczonych kosztów w wysokości [...] zł pozostaje

w oderwaniu od faktycznie wykonanych czynności przez organ egzekucyjny i narusza standardy wskazane w wyroku Trybunału.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ powołując się na przepisy dotyczące poboru opłat za dokonane czynności egzekucyjne wskazał, że

w przedmiotowej sprawie, w konsekwencji podjętych czynności egzekucyjnych, powstały koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł, odpowiednio:

- na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]: opłata manipulacyjna wynosząca 1% kwoty egzekwowanych należności (wraz z odsetkami za zwłokę)

w kwocie [...]zł oraz opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego

i wkładu oszczędnościowego w wysokości [...] zł oraz opłata za sporządzenie protokołu o stanie majątkowym w kwocie [...]zł i wydatek w kwocie [...]zł; łącznie koszty wynoszą [...] zł;

- na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]: opłata manipulacyjna związana z doręczeniem w dniu [...] stycznia 2018r. odpisu tego tytułu w kwocie [...]zł i opłata za sporządzenie protokołu o stanie majątkowym w kwocie [...]zł oraz opłata manipulacyjna związana z doręczeniem w dniu [...] lutego 2019r. odpisów tytułów wykonawczych Nr [...] i [...], odpowiednio w kwocie [...]zł i [...] zł.

Organ podkreślił, że koszty te, w myśl art. 64 c § u.p.e.a., winien ponieść zobowiązany. [...] jednak ustawodawca wprowadził wyjątki od tej zasady. Jednym z nich jest art. 64c § 4 powołanej ustawy, zgodnie z którym to wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.

W ocenie Dyrektora w zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny prawidłowo podał kwotę kosztów egzekucyjnych wynoszącą [...] zł oraz podstawę prawną ich określenia, a także szczegółowo rozpisał, co składa się na kwotę kosztów egzekucyjnych. Ponadto wskazał numer tytułu wykonawczego, numer oraz datę dokonania czynności egzekucyjnych, podstawy prawne czynności oraz kwotę kosztów egzekucyjnych należnych od danej czynności egzekucyjnej, a także należną opłatę manipulacyjną.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a., z uwagi na przekroczenie terminu zawiadomienia przez organ egzekucyjny o wysokości kosztów egzekucyjnych, Dyrektor stwierdził, że wprawdzie zostało ono doręczone po upływie terminu określonego we wskazanym przepisie, niemniej jednak nie wpłynęło to na wydane w tym postępowaniu rozstrzygnięcie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

Za niezasadny Dyrektor uznał zarzut nieuwzględnienia przez organ przy określaniu wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego, standardów wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] czerwca 2016r. sygn. akt. SK 31/14.

W ocenie Dyrektora określając wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego, którymi są opłata manipulacyjna w wysokości 1% dochodzonej należności, oraz opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego stanowiąca 5% kwoty egzekwowanej należności, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. działał na podstawie nadal obowiązujących w tym zakresie przepisów. W związku z tym nie miał podstaw do obniżenia wysokości naliczonych opłat, którymi obciążono wierzyciela - Prezesa [...]

Organ podkreślił, że ustalona przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego

w B. kwota kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł jest kwotą naliczoną zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie, chociaż uznanymi za niekonstytucyjne, przepisami prawa, mieszczącą się jednocześnie w granicach, jakie przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z dnia 24 maja 2019r. sygn. akt II FSK 407/19.

Organ wskazał na art. 64 § 1 pkt 6 ustawy, gdzie ustawodawca określił wysokość opłaty za zajęcie nieruchomości w wysokości 8% kwoty egzekwowanej należności, nie

więcej jednak niż [...] zł. W zależności od stopnia skomplikowania czynności ustawodawca określił odmiennie wysokości opłat: 4% za zajęcie świadczeń

z ubezpieczenia społecznego i wynagrodzenia za pracę, 5% za pobranie pieniędzy

i zajęcie innej wierzytelności, 6% za zajęcie ruchomości i 8% za zajęcie nieruchomości. Przyjmując zatem jako maksymalną stawkę dla zajęcia nieruchomości w kwocie

[...] zł stanowiącej 8% egzekwowanej należności, to maksymalna opłata manipulacyjna stanowiąca 1% egzekwowanej należności nie może być wyższa niż

[...] zł i wyliczona wg tej samej metody 5% opłata za zajęcie rachunku bankowego nie może być wyższa niż [...] zł.

W złożonej do tut. Sądu skardze Prezes [...] wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego zarzucając naruszenie:

- art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez ich błędne zastosowanie i ustalenie przez organ egzekucyjny opłaty manipulacyjnej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych;

- art. 138 § 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks

postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r. poz. 2096 ze zm.) zwanej dalej:

"k.p.a.", poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] czerwca 2019r., pomimo że organ winien był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Skarżący podobnie jak w zażaleniu wskazał, że wydane postanowienie zostało oparte na przepisach, których niezgodność z Konstytucją RP stwierdził Trybunał Konstytucyjny

w wyroku z dnia [...] czerwca 2016r. Zdaniem Strony organ egzekucyjny nie odniósł się do adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania podjętych przez organ czynności, czy też nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności. Postanowienie w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego wydane zostało w dniu [...] czerwca 2019r., tj. po dacie opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego w dniu 16 sierpnia 2016r. (Dz.U.

z 2016r. poz. 1244). Zatem w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, wyrok TK był już ogłoszony, co oznacza, że w świetle regulacji art. 190 ust. 1 Konstytucji RP ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczny. Tym samym organ powinien uwzględnić skutki tego orzeczenia w treści swego rozstrzygnięcia.

Zdaniem Skarżącego naliczona opłata egzekucyjna winna odzwierciedlać racjonalną zależność między wysokością opłat, a czynnością faktyczną organu egzekucyjnego, za podjęcie której opłaty te zostały naliczone. Skarżący podkreślił, że czynności organu egzekucyjnego nie przyniosły żadnego efektu dla wierzyciela. Brak natomiast określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia

z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1302, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżone postanowienie według podanych kryteriów stwierdzić należy, iż nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B.

z dnia [...] czerwca 2019r., obciążające wierzyciela - Prezes [...] kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł, prowadzonego z majątku zobowiązanej – S. S. W. D. "Ś.".

Z ustaleń faktycznych sprawy wynika, że w toku postępowania egzekucyjnego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. wydał w dniu [...] stycznia 2017r. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. W wyniku realizacji powyższego zajęcia Bank przekazał kwotę [...]zł. Organ podał, że z uwagi na brak wpływu dalszych kwot

z zajętego rachunku bankowego, nie zastosowano tego środka egzekucyjnego na pozostałe tytuły wykonawcze o numerach: [...]

Następnie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...] marca 2019r. umorzył postępowanie egzekucyjne z powodu bezskuteczności

i jednocześnie stwierdził, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Dnia [...] czerwca 2019r. – na żądanie Wierzyciela - wydał postanowienie na podstawie art. 64c § 1, § 6a pkt 1 u.p.e.a., obciążając Wierzyciela - Prezes [...] kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł. Organ egzekucyjny ustalając kwotę kosztów egzekucyjnych wskazał na koszty wynikające: z opłaty manipulacyjnej, z zajęcia rachunku bankowego, za sporządzenie protokołu o stanie majątkowym i wydatek [...] zł.

Istota sporu między Skarżącym a Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej sprowadza się do kwestii prawidłowości określenia w rozpoznawanej sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających Wierzyciela w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 31/14. W ww. wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in., że art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłat za czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej, są niezgodne z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 art. 84 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu wyżej wymienionego wyroku Trybunał wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna.

W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego.

Trybunał jednocześnie podkreślił, że swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat

w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone.

W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku.

Trybunał stwierdził, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 oraz opłaty manipulacyjnej z art. 64 § 6 u.p.e.a. powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale

z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami stają się jedynie sankcją pieniężną. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, iż z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym.

Jak uznał Trybunał, regulacje zawarte w zaskarżonych normach prawnych są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego. Ze względu na brak określenia maksymalnych wysokości opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 oraz opłaty manipulacyjnej z art. 64 § 6 u.p.e.a., opłaty te realizują w nadmiernym stopniu funkcję represyjną.

Trybunał Konstytucyjny, wyjaśniając skutki swojego orzeczenia wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej z art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w sprawie.

Jak trafnie wskazał WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 28 lutego 2019r. sygn. akt I SA/Gl 1167/17 (opublikowany, jak i pozostałe powołane orzeczenia sądów administracyjnych na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) odnosząc się do powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego zwrócić należy uwagę na trzy jego aspekty, istotne w niniejszej sprawie:

"Po pierwsze: skutkiem orzeczenia Trybunału nie jest wyeliminowanie z porządku prawnego podstawy prawnej do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej

w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Podstawa do takiego postępowania organu egzekucyjnego pozostała, natomiast stosowanie tych przepisów nie może prowadzić do przekroczenia maksymalnego rozsądnego pułapu, który w pierwszej kolejności powinien być wyznaczony przez ustawodawcę. Dopóki jednak ustawodawca tego nie uczyni, organy stosujące prawo - a więc w nawiązaniu do realiów danej sprawy, którą rozstrzygają - muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Po drugie: z uzasadnienia wyroku należy wyprowadzić wniosek, że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed nadmiernym fiskalizmem. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością.

Po trzecie: powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy tzw. pominięcia prawodawczego. Pominięcia takie polegają na tym, że ustawodawca unormował jakąś dziedzinę stosunków społecznych, ale dokonał tego w sposób niepełny, regulując ją tylko fragmentarycznie. Co istotne, w realiach rozpoznawanej sprawy, ustawodawca zaniechał również uzupełnienia analizowanej regulacji zgodnie z wyrokiem TK – do dnia dzisiejszego nie określił górnej granicy opłat za dokonanie czynności egzekucyjnej

i opłaty manipulacyjnej.

Dokonując zatem kontroli legalności zaskarżonego postanowienia nie można tracić z pola widzenia wskazanych powyżej kwestii, a w szczególności faktu, że zarówno organ, określając wysokość kosztów egzekucyjnych, jak i Sąd, dokonując oceny zgodności

z prawem tak ustalonej wysokości tych kosztów, działa w obszarze nieunormowanym przez ustawodawcę. W konsekwencji uzupełnienie pominięcia ustawowego nastąpić musi na płaszczyźnie stosowania prawa w granicach określonych przez Trybunał Konstytucyjny."

Sąd w tut. Składzie ww. pogląd podziela.

Zdaniem tut. Sądu organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia faktycznie zastosował się do wskazań zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 31/14. Przy ustalaniu kosztów podał szereg czynności, które zostały dokonane

i w związku z tym poniesiono wydatki. I tak wskazał na: doręczenie tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu Zobowiązanej Spółdzielni, zawiadomienie [...] o zajęciu wierzytelności, spisanie w dniach [...] marca 2017r., [...] stycznia 2018r. i [...] lutego 2019r. z Prezesem Spółdzielni protokołów o stanie majątkowym zobowiązanej. W związku z tym nie można zarzucić organowi, że nie dokonał żadnych czynności, z którymi wiąże się opłata za zajęcie wierzytelności. Istotna w sprawie jest okoliczność, że na rachunku bankowym były środki pieniężne, wprawdzie w niewysokiej kwocie, jednak zostały przekazane organowi, który dokonał ich rozliczenia na koszty postępowania egzekucyjnego. Nie budzi zatem wątpliwości, że zaszły podstawy do naliczenia opłaty z tytułu zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym i dokonano szereg czynności, z którymi związana jest opłata manipulacyjna.

Niewątpliwie też należy mieć na uwadze, że opłaty powinny zapewnić przynajmniej częściowe finansowanie aparatu egzekucyjnego.

Przypomnieć należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (strona 3) organ odwoławczy wskazał, jakie kwoty i tytułem jakich czynności zostały naliczone,

a tym samym składają się na koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł, w tym kwota [...]zł za zajęcie wierzytelności na rachunku bankowym. Z podanego rozliczenia wynika, że opłata za zajęcie wierzytelności na rachunku bankowym została naliczona jednorazowo.

Ważna jest również okoliczność, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organu wynika, iż punktem odniesienia do określenia kosztów egzekucyjnych

w przedmiotowej sprawie były regulacje ustawy egzekucyjnej dotyczące wysokości kosztów egzekucyjnych w przypadku egzekucji z nieruchomości. Uzasadniając przyjętą metodologię, organ odwoławczy zauważył, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji przewiduje ograniczenie wysokości opłaty za zajęcie nieruchomości poprzez wskazanie kwotowo maksymalnej wysokości opłaty za to zajęcie, nie więcej niż [...] zł (art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Przepis art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. określa zatem maksymalną wysokość opłaty za dokonaną czynność egzekucyjną zajęcia nieruchomości. Opłata w przypadku dokonania zajęcia nieruchomości wynosi 8 % kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednakże niż [...] zł. Wedle zaś art. 64 § 3 ustawy egzekucyjnej, opłaty za czynności egzekucyjne, o których mowa w § 1 pkt 1-6

(a więc zarówno dla zajęcia nieruchomości, jak i zajęcia innych wierzytelności), oblicza się oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, który był podstawą dokonania czynności egzekucyjnych.

Wobec powyższego organ trafnie przyjął - w związku z brakiem pełnej ustawowej regulacji, - że skoro w art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. ustawodawca określił wysokość opłaty za zajęcie nieruchomości w wysokości 8% kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż [...] zł, to maksymalna opłata manipulacyjna stanowiąca 1% egzekwowanej należności nie może być wyższa niż [...] zł i wyliczona wg tej samej metody 5% opłata za zajęcie innej wierzytelności nie może być wyższa niż [...] zł.

Podnieść należy, że ustawodawca biorąc pod uwagę stopień skomplikowania czynności określił odmiennie wysokość opłat na 5% za zajęcie innej wierzytelności i 8% za zajęcie nieruchomości. Przejmując z ustawy egzekucyjnej różnice w wysokości opłat przyjętej przez ustawodawcę pomiędzy 5% i 8% oraz zachowując ustawową proporcję, zasadny jest wniosek, że skoro opłata procentowa od 8% została ograniczona do [...] zł, to wypełnieniem wymogu miarkowania kosztów będzie przyjęcie proporcji od tej maksymalnej stawki z uwzględnieniem stawki procentowej dla zajęcia innej wierzytelności i odpowiednio 1% do opłaty manipulacyjnej.

Zastosowane stawki kosztów egzekucyjnych nie powodują, zdaniem Sądu, zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Tym bardziej, że rozważając sporne zagadnienie należy mieć na uwadze, iż z zaleceń Trybunału Konstytucyjnego wynika bowiem konieczność uwzględnienia funkcji fiskalnej kosztów egzekucyjnych. Koszty egzekucyjne mają bowiem zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna powinna polegać na uzyskaniu (przynajmniej częściowego) zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu.

W niniejszej sprawie zarówno opłata za zajęcie wierzytelności w [...] jak i kwota opłaty manipulacyjnej nie przekraczają ustalonych powyższą metodą maksymalnych kwot, tj. odpowiednio [...] zł i [...] zł.

Zastosowana przez organ metoda znajduje akceptację w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyrokach z dnia 28 lutego sygn. akt II FSK 2094/18, z dnia 24 maja 2019r. sygn. akt II FSK 407/1 oraz z dnia 26 czerwca 2019r. sygn. akt II FSK 2549/17. NSA stwierdził, że zaproponowane przez organ rozwiązanie jest oparte na racjonalnych przesłankach - pozwalające do czasu uchwalenia zmiany przepisów u.p.e.a. realizować wskazania Trybunału Konstytucyjnego, wypełnić lukę prawną stwierdzoną w orzeczeniu Trybunału polegającą na braku wyznaczenia maksymalnej wysokości opłat za zastosowane środki. W ocenie NSA zaletą zaproponowanego przez organy rozwiązania zmierzającego do "odtworzenia" maksymalnych stawek opłat dla poszczególnych środków egzekucyjnych jest również

to, że opiera się ono na "parametrach ustawowych" (maksymalna stawka przy egzekucji

z nieruchomości plus stawki procentowe dla poszczególnych środków egzekucyjnych) zamieszczonych w przepisach u.p.e.a., których konstytucyjność nie została zakwestionowana.

Sąd w tut. składzie ww. pogląd podziela.

W konsekwencji zastosowany mechanizm ustalania opłaty stosunkowej chroni Wierzyciela w rozpoznawanej sprawie przed realizacją w nadmiernym stopniu funkcji represyjnej tych opłat i zdaniem Sądu spełnia standard określony w wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania

w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy wskazanych w skardze przepisów k.p.a. oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wydając zaskarżone postanowienie organ odwoławczy, mając na względzie dyrektywy zawarte w wyroku Trybunału o sygn. SK 31/14, działając w obszarze nieunormowanym przez ustawodawcę, prawidłowo podał wyliczenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, jak również przekonywująco i wyczerpująco uzasadnił przyjętą przez siebie metodologię

w okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.