Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1285/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z art. 130 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w P. zawiadomił J. K. o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne w związku z zapisami ustawowymi, określonymi w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), a decyzją z dnia [...] r. wydał skierowanie na badania psychologiczne. W podstawie prawnej tej decyzji przywołał przepis art. 130 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy Prawo o ruchu drogowym, a w uzasadnieniu wyjaśnił, iż powodem wszczęcia postępowania było przekroczenie 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. J. K. poinformowany o możliwości czynnego udziału w postępowaniu, złożył pismo, w którym stwierdził, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania, gdyż suma punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego nie przekroczyła liczby 24, co wynika z faktu, iż w dniu [...] r. odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w W., a to spowodowało zmniejszenie naliczonych punktów karnych. W ocenie organu bezsporne w sprawie pozostaje, że w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. J. K. dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego, co do których zapadły prawomocne rozstrzygnięcia w drodze postępowania mandatowego, a to doprowadziło do przekroczenia 24 punktów. Wprawdzie ostatnie [...] punktów za kolejne naruszenie przepisów zostało wprowadzone do ewidencji w dniu [...] r., a więc po odbyciu szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 cytowanej ustawy, jednak dla konsekwencji prawnych wynikających z naruszeń przepisów ruchu drogowego decydujące znaczenie ma data popełnienia czynu stwierdzona prawomocnym mandatem karnym. Brak zatem było podstaw do usunięcia punktów za przebyte szkolenie w dniu [...] r., ponieważ w dniu [...] r. przekroczona została liczba 24 punktów- zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.).

Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia J. K. wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. , wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i wydanie decyzji o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu stwierdził, iż w dniu [...] r. Prezydent Miasta P. wydał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie zatrzymania jego prawa jazdy i decyzja ta stała się ostateczna. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie zaistniały przesłanki do zatrzymania prawa jazdy, ponieważ "w żadnej chwili liczba wpisanych do ewidencji punktów nie przekroczyła dopuszczonej prawem liczby 24 punktów". Skoro zatem w tej ostatecznej decyzji uprawniony organ prawomocnie stwierdził, że nie znajduje podstawy do zatrzymania prawa jazdy i uzasadnił to nieprzekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, to jednocześnie nie istnieją przesłanki do prowadzenia niniejszego postępowania w sprawie skierowania na badania psychologiczne. Dlatego też postępowanie to powinno być umorzone.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż według utrwalonego w orzecznictwie stanowiska, skierowania na badanie psychologiczne wydawane osobom, o których mowa w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym mają przymiot decyzji administracyjnych, których wydanie poprzedza postępowanie administracyjne. Organ odwoławczy dokonując sprawdzenia w pierwszej kolejności ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w aspekcie zaistnienia przesłanki faktycznej i prawnej skierowania odwołującego na badania psychologiczne. Podkreślił, iż zagadnienie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, w tym sposób naliczania punktów, reguluje art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie wykonawcze - Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. W świetle § 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 tego rozporządzenia popełnienie przez kierowcę naruszenia przepisów ruchu drogowego stwierdzone prawomocnym rozstrzygnięciem sądu albo prawomocnym mandatem karnym, powoduje z mocy prawa przypisanie do ewidencji punktów ostatecznych w ilości odpowiadającej popełnionemu naruszeniu (według załącznika). Z kolei w myśl § 7 - organ prowadzący ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, występuje do organu właściwego z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w razie przekroczenia przez niego liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z poczynionych w sprawie ustaleń (m.in. na podstawie wniosku z dnia [...] r.) wynika, że w okresie od [...] r. do [...] r. J. K. dopuścił się czterech naruszeń prawa ( w dniu [...] r., [...] r., [...] r. oraz [...] r. ) uzyskując w tym czasie 25 punktów karnych. Rozpatrując, w wyniku złożonego odwołania, ponownie sprawę organ odwoławczy potwierdził ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie stwierdzonych naruszeń przepisów ruchu drogowego. Dodał, że zgodnie z treścią art. 98 § 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia mandat karny kredytowy, wydawany ukaranemu za potwierdzeniem odbioru, staje się prawomocny w chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. Nałożone na odwołującego się mandaty karne stały się prawomocne, wobec ich podpisania przez ukaranego. Tym samym w wyniku stwierdzonych tymi mandatami naruszeń przepisów ruchu drogowego, przyznano mu łączną liczbę punktów 25. Zapisy w ewidencji mają przymiot ostatecznych i zostały dokonane w oparciu o prawomocne rozstrzygnięcia potwierdzone wymienionymi mandatami karnymi.

Zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym wpisane do ewidencji punkty usuwa się po upływie roku od dnia naruszenia, chyba, że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24. W ocenie organu istotne jest użycie przez ustawodawcę trybu przypuszczającego "przekroczyłaby", co oznacza, że dla przekroczenia liczby 24 punktów wystarczające jest samo dokonanie naruszeń w okresie jednego roku. System ewidencjonowania punktów bazuje na datach naruszenia tych przepisów, stąd odbycie w dniu [...] r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, na które powołała się strona w trakcie postępowania pozostało bez wpływu na liczbę punktów uzyskanych w okresie od [...] r. Odbycie szkolenia nastąpiło bowiem już po otrzymaniu czwartego punktowanego mandatu w dniu [...] r., po którym w suma punktów wyniosła łącznie 25. Bez wpływu pozostaje w tym zakresie data dokonania przez organ wpisu do ewidencji tego naruszenia.

Uwzględniając wszystkie naruszenia przepisów ruchu drogowego przez J. K. potwierdzone mandatami karnymi, zasadnie uznano, iż wystąpiły przesłanki do sporządzenia przez organ prowadzący ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit.b ustawy, wniosku o sprawdzenie kwalifikacji w związku przekroczeniem 24 punktów. Wystąpiły tym samym przesłanki faktyczne i prawne do skierowania na badanie psychologiczne w trybie art. 124 ust. 1 pkt 2 lib. b ustawy.

Odnosząc się do argumentacji, w której powołano się na treść rozstrzygnięcia wydanego przez Prezydenta Miasta P. w dniu [...] r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, organ odwoławczy zasygnalizował stronie, iż podjęcie decyzji wynikającej z faktu przekroczenia przez kierowcę wskazanej liczby punktów karnych, powinno każdorazowo być oparte na danych wynikających z zapisów wprowadzonych do ewidencji, a nie samodzielnych obliczaniach organu właściwego do wydania decyzji w innym postępowaniu. Dlatego też fakt umorzenia postępowania w sprawie, w której właściwy był Prezydent Miasta P. nie może być podstawą od odstąpienia od skierowania na przedmiotowe badania. Nadto organ dodał, że w sprawie tej decyzji złożone zostało odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , stąd też przywołana przez stronę decyzja nie miała przymiotu ostateczności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. K. zarzucił decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego w P. naruszenie prawa materialnego tj. art. 124 ust. 1 pkt 2 lit.b w związku z art. 130 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez wadliwą wykładnię, polegającą na uznaniu, iż skarżący podlegał skierowaniu na badania psychologiczne w związku z rzekomym przekroczeniem liczby 24 punktów, pomimo, iż w chwili odbycia szkolenia liczba punktów wpisanych do ewidencji nie przekraczała 24, a tym samym brak było podstaw do zastosowania § 8 ust. 6 rozporządzenia i w konsekwencji liczba punktów nie przekroczyła sumy 24. Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasadzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w [...] r. wszczęto trzy postępowania dotyczące jego kwalifikacji i uprawnień do kierowania pojazdami, a mianowicie: postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień oraz postępowanie w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. Dwa pierwsze postępowania przed Prezydentem Miasta P. zakończyły się – pierwsze umorzeniem postępowania, a drugie odmową skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. W uzasadnieniach tych decyzji organ stwierdził, że "w żadnej chwili liczba wpisanych do ewidencji punktów nie przekroczyła dopuszczonej prawem liczby 24 punktów". Wniesione przez Komendanta Wojewódzkiego Policji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie zostało załatwione postanowieniem o jego niedopuszczalności. W ocenie skarżącego, skoro w dwóch toczących się równolegle postępowaniach organ nie znalazł podstaw do zatrzymania prawa jazdy i skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, to tym samym nie istnieją przesłanki do prowadzenia niniejszego, trzeciego postępowania. Zatem decyzja o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Skarżący przypomniał, że w dniu [...] r. odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w W., co spowodowało zmniejszenie naliczonych punków karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego z 17 punktów wpisanych do ewidencji na dzień [...] r. do 11 punktów. Okoliczność posiadania 17 punktów karnych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego skarżący potwierdził przed przystąpieniem do szkolenia w Komendzie Stołecznej Policji w W.. W związku z odbyciem szkolenia liczba naliczonych punktów została zredukowana do 11, a zatem późniejsze, tj. po dniu [...] r. wpisanie do ewidencji 8 punktów nie mogło spowodować przekroczenia ustawowej liczby 24 punktów skutkującej skierowaniem na badania psychologiczne. Skarżący podkreślił, iż wobec jednoznacznego literalnego brzmienia § 8 ust. 6 cytowanego rozporządzenia brak jest podstaw do takiej wykładni, że dla oceny, czy możliwa jest redukcja punktów karnych na skutek odbytego szkolenia przyjmuje się daty popełnienia wykroczeń, a nie daty dokonania wpisów ostatecznych i tymczasowych. W ocenie skarżącego wskazuje na to treść tego przepisu, stąd interpretacja dokonana przez organ jest niedopuszczalna.

Niezależnie od powyższego skarżący wskazał, że art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym przewiduje dla kierowcy wpisanego do ewidencji możliwość uczestniczenia w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, bez żadnych dodatkowych warunków, w tym uzależnienia możliwości zmniejszenia ilości punktów od posiadanej ilości tych punktów w dniu szkolenia. Jednocześnie dodał, że zakres treściowy przepisu § 8 ust. 6 powołanego rozporządzenia, które jest aktem wykonawczym do ustawy, przekracza delegację ustawową przewidzianą w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w związku z czym jego konstytucyjność budzi uzasadnione wątpliwości, co potwierdza także orzecznictwo.

W końcu skarżący podkreślił, iż to na organie spoczywa ciężar dowodu wykazania, iż przypisana skarżącemu liczba punktów wpisanych do ewidencji przekroczyła sumę 24 . Zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie sprostały temu obowiązkowi. Wyłącznie od organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji, Komendanta Miejskiego Policji zależy, kiedy punkty zostaną wpisane do ewidencji. Ewentualna opieszałość organu nie może wywoływać negatywnych skutków dla strony.

Uznając, iż w związku z odbyciem szkolenia i redukcją liczby punktów w ewidencji, nie przekroczył ustawowej liczby punktów uprawniającej organ do wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne, uznał skargę za konieczną i w pełni zasadną.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powtarzając co do zasady argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. W zakresie interpretacji przepisów ustawy Prawo ruchu drogowym i rozporządzenia wykonawczego organ odwoławczy odwołał się do orzecznictwa sądowego, w myśl którego nie należy interpretować przepisów w sposób prowadzący do sprzeczności z innymi przepisami. Podkreślił, iż nadrzędnym celem skierowania osoby na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami jest zapewnienia bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego, w sytuacji, gdy liczba uzyskanych przez kierowcę punktów budzi zastrzeżenia co do możliwości bezpiecznego uczestniczenia w ruchu drogowym. Nałożenie na sprawcę wykroczenia punktów ma też na celu dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących do przestrzegania przepisów ruchu drogowego, a przekroczenie limitu 24 punktów świadczy o uporczywym naruszaniu tych przepisów, co skutkuje zatrzymaniem prawa jazdy i kontrolnym sprawdzeniem kwalifikacji. Przekroczenia liczy 24 punktów skarżący dopuścił się bezsprzecznie w okresie niespełna roku i miał tego pełną świadomość. Powoływanie się więc na szkolenie odbyte po upływie okresu, o którym jest mowa w art. 130 ust. 2 ustawy, jest bezzasadne. Jednocześnie organ poinformował o podjętych krokach w celu wyeliminowania wymienianej decyzji Prezydenta Miasta P. z obrotu prawnego, jako rażąco naruszającej przepisy prawa procesowego i materialnego.

Na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 r. pełnomocnik organu wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 tego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.jedn.Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). wynika natomiast, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy sąd administracyjny kontroli legalności zaskarżonego aktu dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując bowiem kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż decyzja zgodna jest z obowiązującym w tym zakresie prawem, czyli ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.).

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 124 ust. 1 pkt 2 lit.b wymienionej powyżej ustawy, zgodnie z którym badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Ten ostatni przepis stanowi, że policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy - 20 punktów, tj. kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.

Wprowadzenie do porządku prawnego sytemu punktowego za naruszenia przepisów ruchu drogowego miało na celu zdyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ruchu drogowego oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu tych przepisów. Przekroczenie przez kierującego pojazdem 24 punktów w ciągu jednego roku od dnia pierwszego naruszenia powoduje określone w ustawie konsekwencje. W takim przypadku kierujący pojazdem winien liczyć się z zatrzymaniem prawa jazdy (art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. b ), skierowania na badania psychologiczne (art. 124 ust. 1 pkt 2 lit.b) oraz skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (art. 114 ust. 1 pkt 1 lib. b). W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z drugą z wymienionych powyżej sytuacji. Użyty w art. 124 ust. 1 zwrot, że badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem "podlega" kierujący pojazdem, który przekroczył liczbę 24 punktów oznacza, że kompetencja organu kontroli ruchu drogowego do orzeczenia w drodze decyzji o skierowaniu na badanie psychologiczne ma charakter związany, czyli tym samym wykluczający jakąkolwiek sferę uznania administracyjnego. Warunkiem wydania decyzji w tym przedmiocie jest stwierdzenie, w oparciu o wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, że osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdami przekroczyła 24 punkty otrzymane na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy.

Cytowany art. 130 ustawy w ust. 3 dopuszcza możliwość uczestnictwa przez kierowcę wpisanego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w szkoleniu na własny koszt, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, z wyjątkiem nowego kierowcy, tj. kierowcy w okresie jednego roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Oznacza to, że taki kierowca nie może w ogóle uczestniczyć w szkoleniu, powodującym zmniejszenie liczby punktów za naruszenie wymienionych przepisów. Zestawienie ust. 3 art. 130 ustawy z jego ust. 2 prowadzi do przyjęcia stwierdzenia, że odbycie przez kierowcę szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jeżeli szkolenie kierowca odbył już po przekroczeniu wskazanej liczby 24 punktów w ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy. Regulację dotyczącą zmniejszania posiadanej liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego zawiera § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U Nr 236, poz. 1998 ze zm.), wydanego z powołaniem się na upoważnienie wymienione w art. 130 ust. 4 i art. 140 ust. 5 ustawy. W § 8 ust. 6 tego rozporządzenia stwierdzono, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Wprawdzie skarżący zarzucił, że regulacja ta, zawarta w rozporządzeniu – czyli akcie wykonawczym do ustawy, przekracza delegację ustawową przewidzianą w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym i w związku z tym ma niekonstytucyjny charakter, ale co należy podkreślić, oparcie się tylko na prawidłowej wykładni zastosowanych w sprawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym pozwala na właściwe odczytanie normy prawnej w treści art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz art. 130 ust. 3 ustawy, w sposób wykluczający możliwość zmniejszenia liczby punktów na skutek uczestniczenia w szkoleniu, w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie ma nawet, w ocenie składu orzekającego, potrzeby odwoływania się do zacytowanej powyżej regulacji § 8 ust. 6 rozporządzenia, która w pełni służy celom ustawowym, precyzując jedynie normatywną treść przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Potwierdzeniem powyższego stanowiska może być także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie dominuje pogląd, że nie jest dopuszczalne zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, na skutek uczestniczenia w szkoleniu, w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (zob. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010r., sygn. akt I OSK 275/10 – Lex 745196, z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10- Lex 990279, z dnia 13 października 2011 r. , sygn.. akt I OSK 1723/10 – Lex 1069603 oraz z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSL 73/11 – nie publ.)

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż niekwestionowany pozostaje fakt odbycia przez skarżącego w dniu [...] r. szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w W., czyli szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy. Jak wynika jednak z akt sprawy, w tym przede wszystkim z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. , skarżący w okresie od dnia [...] r. dopuścił się naruszeń przepisów ruchu drogowego, za które przypisano mu łącznie 25 punktów.

Wprawdzie, jak podnosi skarżący fakt ten w ewidencji uwidoczniony został dopiero w dniu [...] r., to jednak nie może to, w ocenie składu sądzącego, mieć wpływu na wynik sprawy. Na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja, dokonując wpisu do ewidencji dokonanego przez kierowcę naruszenia, któremu przypisuje odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10. W myśl ust. 2 tego przepisu punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego z ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia przepisów ruchu drogowego. Z kolei sam wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest czynnością materialno- techniczną. Oczywiste jest, że powinien on być dokonywany niezwłocznie. Tym niemniej, obowiązujące przepisy nie przewidują w tym zakresie żadnych terminów, (data te bowiem nie wpływa na żadne uprawnienia kierowcy), a mając na uwadze, że ewidencję prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanego, a samo zdarzenie może mieć miejsce w znacznym oddaleniu, to niejednokrotnie może być i jest rozbieżność pomiędzy samym naruszeniem, a datą faktycznego wpisu do ewidencji. Nie zmienia to jednak faktu, że uwidoczniony zapis w ewidencji wskazuje datę dokonania naruszenia przepisów ruchu drogowego, czyli datę konkretnego zdarzenia i ta data jest istotna dla oceny uprawnień i obowiązków kierującego naruszającego przepisy ruchu drogowego. W przedmiotowej sprawie nie podlega natomiast sporowi, że w okresie krótszym niż rok (od maja do grudnia) skarżący czterokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, a po ostatnim naruszeniu w dniu [...] r., kiedy przekroczył dopuszczalną prędkość został ukarany mandatem karnym kredytowym, który został przez niego odebrany za pokwitowaniem bez zastrzeżeń, przekroczył jednocześnie dopuszczalną przepisem liczbę 24 punktów. Zgodnie z art. 98 § 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia mandat kredytowy, wydany ukaranemu za potwierdzeniem odbioru, staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. Sam ten fakt, obligował organy do wszczęcia przepisanego przepisami prawa postępowania. Niewątpliwie szkolenie jest przez kierowców odbywane w celu zmniejszenia liczby punktów, czego skutkiem jest ich usunięcie z ewidencji. Zatem odbycie takiego szkolenia jest podstawą do usunięcia punktów z ewidencji. Z zestawienia jednak przepisów ust. 2 i ust. 3 art. 130 ustawy wynika, że ustawodawca wprowadził zasadę, że przekroczenie w ciągu roku określonego limitu punktów skutkuje wszczęciem postępowań administracyjnych mających zweryfikować predyspozycje i kwalifikacje kierowców. Procedury prowadzące do weryfikacji nie mają charakteru represyjnego, lecz prewencyjny. W przekonaniu Sądu nie można zapisów kolejnych ustępów art. 130 ustawy interpretować we wzajemnej izolacji. Sytuacja opisana w art. 130 ust. 2, w której nie jest możliwe usunięcie punktów z ewidencji ze względu na przekroczenie w okresie roku (od pierwszego naruszenia do ostatniego naruszenia) limitu, wpływa na interpretację art. 130 ust. 3 ustawy. Kierowca nie może doprowadzić do odliczenia punktów, gdy ich liczba w ciągu roku od daty popełnienia pierwszego przekroczyłaby dopuszczalny limit. Szkolenie wówczas nie jest już skuteczne, czyli nie może zniweczyć stanu faktycznego, w którym nie jest już możliwe usunięcie punktów z ewidencji na skutek upływu czasu. Otwiera się natomiast droga do przeprowadzenia procedur weryfikujących i sprawdzających. Gdyby dopuścić przeciwną możliwość, wówczas poprzez pernamentne odbywanie szkoleń, kierujący uporczywie naruszający przepisy ruchu drogowego mogliby nadal w nim uczestniczyć. Natomiast przyjęte w ustawie rozwiązania zmierzają do w miarę szybkiej identyfikacji takich osób i poddania ich weryfikacji dla zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę na niekonsekwentne stanowisko samego skarżącego, który podkreślając, iż naliczenie punktów karnych staje się skuteczne dopiero w momencie wpisania ich do ewidencji przez właściwy organ, bez względu na datę naruszenia przez kierowcę przepisów ruchu drogowego, z drugiej jednak strony argumentuje, że zmniejszenie liczby punktów na skutek odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, następuje w momencie jego ukończenia i nie jest istotny w tym wypadku czas dokonania stosownego wpisu przez organ prowadzący ewidencję. Zarówno dopuszczenie się przez kierowcę naruszenia przepisów ruchu drogowego, jak i odbycie szkolenia powodującego zmniejszenie liczby punktów, stanowią podstawę do dokonania w ewidencji odpowiedniego wpisu, będącego czynnością materialno- techniczną, podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej. Strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji może zwrócić się do organu prowadzącego ewidencję o pojęcie określonego aktu czy czynności, a następnie – w zależności od tego, czy i jakie organ ten zajmie stanowisko – skorzystać ze skargi w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 lub pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. m.in. wyrok tut. Sądu z dnia 23 września 2010 r. , sygn. akt II SA/Gl 323/10, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2006 t. , sygn. akt I OSK 1087/05, Lex nr 275433).

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270.).