Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 1058/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2012-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatki inne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 120, art. 122, art. 187 par. 1, art. 191
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że decyzja wymieniona w pkt. 1) nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 1058/12

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010r. nr [...] Prezydent Miasta R. ustalił T.S. (dalej: Podatnik) podatek od nieruchomości za 2005r. w kwocie 7.064 zł. Organ I instancji w uzasadnieniu wskazał, że podatek ustalony został od budynku i gruntu położonego na dz. ew. [...] w R. przy ul. J., wg stawek przewidzianych jak dla budynków i gruntów, na których prowadzona jest działalność gospodarcza. Organ powołał się na ustalenia dokonane w toku postępowania podatkowego, z których wynikało, że T.S. w 2005r. zajmował bezumownie w/w nieruchomość, której właścicielem jest Gmina Miasto R. Zdaniem organu okoliczność tę potwierdzają: wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] czerwca 2006r. I C 260/06, nakazujący eksmisję T.S. z przedmiotowej nieruchomości, wyrok Sadu Apelacyjnego w R. z dnia [...] października 2007r. I ACa 264/07, a także informacja uzyskana z Biura Gospodarki Mieniem Miasta R., dotycząca naliczania opłat za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości w okresie od stycznia 2005r. do 29 lutego 2008r. Bezumowne zajęcie nieruchomości nastąpiło po wygaśnięciu w dniu 31 grudnia 2004r. umowy dzierżawy zawartej pomiędzy "A" w K, a Gminą Miastem R. Organ I instancji zastosował stawki jak dla prowadzenia działalności gospodarczej wobec ustalenia, że w 2005r. w budynku przy ul. J. prowadzona była działalność gospodarcza. Okoliczność ta wynikała również z oświadczenia T.S. co do tego, iż w budynku tym prowadzona była działalność gospodarcza przez "A", z zaświadczeń z ewidencji działalności gospodarczej oraz umów najmu zawartych pomiędzy "A", a innymi przedsiębiorcami. Powierzchnię działki [...] ustalono na podstawie operatu ewidencji gruntów i budynków z dnia [...] kwietnia 2005r.

Od powyższej decyzji T.S. wniósł odwołanie, zarzucając decyzji

- naruszenie przepisu art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8 z 2005r., poz.60 ze zm.) poprzez brak określenia przedmiotu od którego podatek jest naliczany tj. brak podania miasta, obrębu w której znajduje się nieruchomość oraz brak wskazania na podstawie jakich danych organ I instancji ustalił powierzchnię gruntu i budynku,

- brak dowodów na okoliczność, iż jest podatnikiem, wskazując, że nigdy nie składał oświadczenia, które w jakikolwiek sposób potwierdzałoby, iż jest zobowiązany do zapłaty podatku od przedmiotowej nieruchomości, a w szczególności oświadczenia takiego nie złożył w piśmie z dnia [...] grudnia 2004r.,

* istnienie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na to, że podatek od przedmiotowej nieruchomości nałożono jednocześnie inną decyzją na H.J. - co godzi w zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji,

* powołanie jako dowodu w postępowaniu podatkowym dotyczącym lat 2005 - 2007 pisma z 2004r.

* brak podstaw do powoływania się że w przedmiotowym postępowaniu na dowód z wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] czerwca 2006r. na okoliczność posiadania przez niego nieruchomości w 2005r., bowiem kwestia ta nie była badana w toku postępowania sądowego, a organ I instancji winien był przeprowadzić własne postępowanie dowodowe,

* brak wskazania okresu za jaki podatek został ustalony oraz niezasadne wskazanie płatności podatku w ratach, podczas gdy cała należność wymagalna jest w jednym terminie,

* brak dowodów na okoliczność, iż na nieruchomości prowadzona była działalność gospodarcza,

* brak wskazania od kiedy i w jaki sposób Gmina Miasto R. weszła w posiadanie nieruchomości,

* błąd polegający na przyjęciu pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytów jako podstawy do stwierdzenia, że nie przysługuje zwolnienie z podatku, a okoliczność stanu budynku tj. jego utrzymania i konserwacji winna zostać ustalona w toku postępowania przeprowadzonego przez organ podatkowy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: u.p.o.l.), podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości lub posiadanie jest bez tytułu prawnego.

Zdaniem organu z akt przedmiotowej sprawy wynika, że opodatkowany budynek i grunt położony w R. przy ul. J.na dz. ew. [...] były w 2005r. w posiadaniu T.S.. Okoliczność ta wynika z dowodów zebranych przez organ I instancji, tj:

- pisma T.S. do Biura Gospodarki Mieniem Miasta R. z dnia [...] grudnia 2004r., w którym stwierdza, że "to ja zajmuję się sprawami budynku przy ul. J. w R. i pozostaje on w mojej dyspozycji od wielu lat, co wynika z akt sprawy znajdujących się w Państwa posiadaniu, własnym kosztem i staraniem doprowadziłem do odbudowy budynku z gruzów, z wnioskiem o jego przekazanie zwróciłem się kilka lat temu". Treść pisma świadczy o tym, że pomimo iż Gmina nie zgodziła się na umowę cesyjną z dnia [...] lipca 1990r. o przeniesieniu praw z umowy dzierżawy na T.S. - to faktycznie ta umowa między "A" obowiązywała, "

- wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] czerwca 2006r. (I C 260/06) nakazującego eksmisję T.S. z przedmiotowej nieruchomości oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w R. z dnia [...] października 2007r. (I ACa 264/07). Wyroki oparte zostały bowiem na oświadczeniu T.S., że zawartym w odpowiedzi na pozew w sprawie I C 260/06, w którym stwierdził, że jest samoistnym posiadaczem nieruchomości objętej żądaniem pozwu, jest w posiadaniu budynku i wykonuje jego kapitalny remont,

- informacji uzyskanych z Biura Gospodarki Mieniem w R., w tym pisma z dnia [...] sierpnia 2010r. wskazującego, że za bezumowne korzystanie z opodatkowanej nieruchomości naliczono T.S. opłaty w okresie od 1 stycznia 2005r. do 29 lutego 2008r. oraz pism BGM o wezwaniu do uiszczenia kolejnych opłat za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Ponadto z treści pisma BGM z dnia [...] września 2011r. wynika, że wyrokiem z dnia [...] listopada 2008r. Sąd Rejonowy w R. utrzymał w mocy zaoczny wyrok z [...] września 2006r. (sygn. akt I C 521/06) o zapłatę przez T.S. kwoty 54.533,71 zł z tytułu bezumownego korzystania z opodatkowanej nieruchomości za okres 1.01.2005r. - 28.02.2006r.

W ocenie organu odwoławczego, powołane dowody świadczą o tym, że T.S. był posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, ponieważ zajmował się nią oraz pozostawała ona w jego dyspozycji.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że przedmiot opodatkowania w decyzji określony został prawidłowo, tj. w uzasadnieniu podano od jakiej działki jest podatek ustalany, podano powierzchnię gruntu oraz budynku, za jaki rok i miesiące podatek został naliczony. Zdaniem organu, brak było podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, ponieważ m.in. postępowanie podatkowe prowadzone w stosunku do H.J. zostało umorzone. Prawidłowym było nie zastosowanie zwolnienia z podatku od nieruchomości, określonego w art.7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l. przedmiotowej nieruchomości, pomimo wpisania jej na listę zabytków, z uwagi na to, że nieruchomość ta zajęta jest na prowadzenie działalności gospodarczej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie T.S. zarzucił brak niezbędnych ustaleń i dowodów, stwierdził, że nie jest stroną w tej sprawie, bo użytkownikiem nieruchomości jest "A", a on nie użytkował przedmiotowej nieruchomości, ani nie korzystał z budynku. Dodał, że do grudnia 2004r. był zatrudniony w "A" na umowie o pracę, a potem przeszedł na rentę, zaś obecnie jest emerytem, który zajmuje się sprawami budynku (tj. ratuje zabytek), ale go nie użytkuje. Nie zgadza się z wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] czerwca 2006r. , bo nie ma żadnych dowodów na to, że zajął nieruchomość w dniu [...] grudnia 2004r. Nigdy nie zawierał żadnych umów z właścicielem nieruchomości, umowę dzierżawy zawarło "A", ale umowa cesyjna była nieskuteczna, bo przedsiębiorstwo nie uzyskało zgody na cesję. Ze zgromadzonych dokumentów wynika, że użytkownikiem nieruchomości jest "A", które pismem z dnia [...] grudnia 2011r. skierowanym do SKO, wyraziło chęć przystąpienia do sprawy celem jej wyjaśnienia. Skarżący podniósł też, że w trakcie remontu obiekt zabytkowy powinien być zwolniony z podatku, jednak konserwatorzy zabytków nigdy oficjalnie nie wizytowali obiektu, nie został sporządzony żaden protokół.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wniósł o dopuszczenie dowodu z wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] grudnia 2011r. sygn. I Ca 195/11, oddalającego apelację T.S. od wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] listopada 2008r.

W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2012r. skarżący stwierdził, że nie zgadza się z wyrokiem sądu o sygn. I Ca 195/11 i że będzie domagał się zawieszenia jego wykonania i kasacji. Dodał, że ustalenie przez Kolegium, że użytkownik nieruchomości tj. "A" został wykreślony z rejestru, jest sprzeczne z decyzją UW w R. zezwalającą na prowadzenie działalności do 2024r. Przedsiębiorstwo to nie działa na zasadach określonych w kodeksie handlowym. W piśmie z dnia [...] grudnia 2012r. dodał, że w analogicznej sytuacji dotyczącej 2007r. SKO przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, przychylając się do jego uwag na temat użytkownika nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269-) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270; dalej: ustawa p.p.s.a), kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć dokonywana jest pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami wskazanymi w skardze.

Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Sąd podziela stanowisko orzekających organów podatkowych w zakresie dotyczącym uznania T.S. za podatnika podatku od nieruchomości w związku z bezumownym użytkowaniem nieruchomości położonej w R. przy ul. J., oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność Gminy Miasto R.

Stosownie do treści art.3 ust.1 pkt 4 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości lub posiadanie jest bez tytułu prawnego.

W ocenie Sądu, w oparciu o zebrany materiał dowodowy organy podatkowe były uprawnione do przyjęcia, że T.S. posiadał bez tytułu prawnego przedmiotową nieruchomość. Okoliczność tę potwierdzają szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji wyroki Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] czerwca 2006r. I C 260/06 i Sądu Apelacyjnego w R. z dnia [...] października 2007r. I ACa 264/07 – z powództwa Gminy Miasto R. o eksmisję, stwierdzające, że T.S. posiada przedmiotową nieruchomość i nie wykazał do niej żadnego tytułu prawnego, a także wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] grudnia 2011r. I Ca 195/11 oddalający apelację od wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] listopada 2011r. I C 521/06 - z powództwa Gminy Miasto R. o zapłatę z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, w których uznano skarżącego za władającego sporną nieruchomością bez podstawy prawnej.

Ponadto znajdujące się w aktach informacje uzyskane z Biura Gospodarki Mieniem w R. wskazują, że T.S., jako posiadacz przedmiotowej nieruchomości, był obciążany opłatami za bezumowne korzystanie z nieruchomości w okresie od 1 stycznia 2005r. do 29 lutego 2008r. Słusznie też organ odwoławczy wskazał na to, że sam skarżący w piśmie z dnia [...] grudnia 2004r. przyznał, że budynek przy ul. J. pozostaje w jego dyspozycji od wielu lat, że odbudował go z gruzów i już kilka lat wcześniej zwrócił się o jego przekazanie.

W związku z powyższym zasadnie uznał organ, że T.S. był posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, ponieważ zajmował się nią i pozostawała ona w jego dyspozycji.

W rozpoznawanej sprawie nie zostały jednak wyjaśnione wszystkie kwestie związane z dokonaniem wymiaru podatku od nieruchomości.

Organy nie ustaliły bowiem, czy T.S. jest jedynym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, a w szczególności czy "A" jest istotnie jej użytkownikiem, tak jak to wynika z twierdzeń skarżącego i oświadczenia przedstawiciela tego przedsiębiorstwa w piśmie z dnia [...] grudnia 2011r. Wskazywać by na to mógł fakt zawierania przez to przedsiębiorstwo umów najmu lokali znajdujących się w budynku na cele związane z działalnością gospodarczą. Należy przy tym zaznaczyć, że organy nie wykazały zasadności zastosowania wobec T.S. stawek podatku właściwych dla przedmiotów opodatkowania związanych z działalnością gospodarczą. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby skarżący był przedsiębiorcą lub prowadził działalność gospodarczą, ani aby wynajmował pomieszczenia na działalność gospodarczą.

Stosownie do art.1 a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., grunty, budynki i budowle znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, powinny podlegać opodatkowaniu właściwemu dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W aktach sprawy znajdują się umowy najmu lokali z dwoma podmiotami gospodarczymi zawarte przez "A", z tym, że w okresie, którego dotyczy decyzja tj. w 2005r. wynajmowany był tylko jeden lokal o pow. 40m kw. Brak zatem uzasadnienia dla opodatkowania całego budynku i gruntu stawkami właściwymi dla działalności gospodarczej. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest zatem ustalenie, jaka część gruntu i budynku zajęta była na prowadzenie działalności gospodarczej. W szczególności ustalenia wymaga, czy "A" posiadało przedmiotową nieruchomość w 2005r., czy prowadziło działalność gospodarczą, a jeśli tak, to w jakim zakresie.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy brak również podstaw do wyłączenia zwolnienia określonego w art.7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l. W myśl tego przepisu, zwalnia się z podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej. Zwolnienie z opodatkowania, o którym mowa w tym przepisie ma charakter obligatoryjny, organ ma obowiązek zbadać z urzędu i wykazać istnienie przesłanki należytego utrzymania obiektu. Powinien zwrócić się zatem do konserwatora zabytków celem przeprowadzenia oględzin obiektu. Zalegające w aktach sprawy zaświadczenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2009r. stwierdza jedynie, że obecnie budynek nie jest utrzymywany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Nie wykazano natomiast, że również w 2005r. obiekt ten nie był należycie utrzymywany i na jakiej podstawie to stwierdzono. Organ I instancji nie zastosował zwolnienia powołując się na ww pismo konserwatora i okoliczność, że budynek nie jest utrzymywany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Natomiast SKO uznało, że prawidłowo nie zastosowano zwolnienia wobec tego, że nieruchomość zajęta jest na prowadzenie działalności gospodarczej.

W ocenie Sądu, żadna z okoliczności wyłączających zwolnienie z opodatkowania nieruchomości wpisanej na listę zabytków nie została wykazana w niniejszym postępowaniu.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego tj. art.120, art.122, art.187 § 1 i art.191 Ordynacji podatkowej, dlatego orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.152 ustawy p.p.s.a. Sąd odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej z uwagi na to, że będąc pouczona o treści art.210§1 ustawy p.p.s.a nie zgłosiła wniosku o przyznanie należnych kosztów.