Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1321/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi A K na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A K ("skarżący") jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("GINB") znak [...] z [...] maja 2020 r. wydana w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o nakazie rozbiórki wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej nadbudowanej części drugiej kondygnacji nad istniejącym garażem, przylegającym do budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...]w [...]w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z [...] czerwca 2016 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (“[...]WINB") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...]w [...] ("PINB") z [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], nakazującą skarżącemu rozbiórkę wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej nadbudowanej części drugiej kondygnacji nad istniejącym garażem przylegającym do budynku mieszkalnego na działce nr [...]przy ul. [...]od strony działek sąsiednich [...]i [...].

Wyrokiem z 24 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 486/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku ("WSA") oddalił skargę A K na ww. decyzję organu wojewódzkiego, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 21 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 466/17, oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku sądu I instancji.

Podstawę materialnoprawną ww. decyzji nadzoru budowlanego stanowił art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), a powodem jego zastosowanie było nieprzedłożenie przez skarżącego w zakreślonym terminie wymaganych do legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej (i określonych w postanowieniu PINB) dokumentów.

Pismem z 2 stycznia 2020 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją [...]WINB z [...] czerwca 2016 r. Jako podstawę wznowienia wskazał przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., "k.p.a."), zaś w celu jej wykazania powołał się na orzeczenie techniczne "z [...]sierpnia 2019 r." autorstwa mgr. inż. M T "potwierdzające, że na nieruchomości w znaczeniu formalnoprawnym występuje jeden budynek mieszkalny jednorodzinny" oraz opinię techniczną wykonaną [...] grudnia 2019 r. przez mgr. inż. arch. J P, wskazującą na to, że część nadbudowana powiązana jest z istniejącym budynkiem mieszkalnym poprzez wieniec żelbetowy oraz płatwie więźby dachowej, które są zakotwione (wpuszczone) w ścianie zewnętrznej. Skarżący stwierdził, że o powyższych okolicznościach dowiedział się 5 grudnia 2019 r., kiedy to "odebrał" ww. dokumentację oraz że ww. okoliczności nie były podane w postępowaniu administracyjnym.

Postanowieniem z [...]stycznia 2020 r., znak: [...],[...]WINB, działając z ww. wniosku skarżącego, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...]czerwca 2016 r.

Dalej, decyzją z [...] lutego 2020 r. znak: [...][...]WINB odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] czerwca 2016 r. wskazując, że podnoszone przez skarżącego okoliczności nie mogą stanowić podstawy wznowienia, gdyż albo były one znane organowi wydającemu decyzję, albo nie mają żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego i przeanalizowaniu akt sprawy, GINB decyzją wskazaną na wstępie, z [...]maja 2020 r. o znaku [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję [...]WINB z [...] lutego 2020 r.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że wznowienie postępowania administracyjnego, inaczej niż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, znajduje zastosowanie, gdy wada tkwi nie w samym rozstrzygnięciu, lecz w postępowaniu administracyjnym, które owo rozstrzygnięcie poprzedzało. Stąd wady powodujące wznowienie postępowania mają charakter wad proceduralnych.

Dalej opisał instytucję wznowienia postępowania oraz podkreślił, że w postanowieniu z 10 stycznia 2020 r. organ I instancji błędnie określił jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podczas gdy wnioskodawca wskazywał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Na podstawie okoliczności sprawy - w tym analizy argumentacji strony oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia organu wojewódzkiego - nie budzi jednak żadnych wątpliwości, że intencją organu było wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a powyższy błąd ma charakter omyłki pisarskiej pozostającej bez wpływu na przebieg i wynik postępowania.

Zaznaczył, że art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może mieć zastosowanie, gdy ujawnione dowody istotne dla sprawy są nowe. Warunkiem wznowienia jest bowiem w takim przypadku to, aby nowy dowód miał istotne znaczenie dla sprawy i istniał w dniu wydania decyzji oraz nie był znany organowi, który wydał decyzję. O istotności nowych dowodów można mówić tylko wtedy, jeżeli dotyczą one przedmiotu sprawy i mają wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do istoty odmienna od dotychczasowej.

I dalej stwierdził, że przedstawione przez wnioskodawcę dowody w postaci ocen technicznych, nie istniały w dacie wydania przez [...] WINB kontrolowanego rozstrzygnięcia, gdyż powstały ponad trzy lata po wydaniu decyzji. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne zaznaczył, że jeżeli okoliczności faktyczne powstały po wydaniu ostatecznej decyzji, to dają one podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, a nie będą podstawą wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania na podstawie okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, stanowiłoby rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności rozstrzygnięcia wydanego w trybie wznowieniowym.

Ponadto zwrócił uwagę, że okoliczności wskazane we wniosku o wznowienie postępowania (a wynikające zdaniem skarżącego z przedłożonych ekspertyz) o błędnej kwalifikacji prawnej wykonanych robót, o niemożliwości wykonania rozbiórki z powodu trwałego powiązania części nadbudowanej z istniejącą legalnie, oraz ogólnym kontestowaniu nałożonego nakazu, skarżący przywoływał wielokrotnie w toku postępowań przed organami nadzoru budowlanego oraz sądami administracyjnymi. Okoliczności te były znane od dawna, co zresztą organ I instancji słusznie zauważył, i nie zmienia tego fakt, że potwierdzają je "nowe" dowody w postaci ekspertyz technicznych, które powstały ponad trzy lata po wydaniu decyzji. Sama zaś treść tych ekspertyz pozostaje bez jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy, gdyż sprowadzają się one do stwierdzenia, że budynek na działce nr [...]przy ul. [...] jest budynkiem mieszkalnym (ekspertyza M T) oraz zalecają powzięcie odpowiednich środków ostrożności podczas prowadzonych prac rozbiórkowych (ekspertyza J P). Nie podważają zatem w żaden sposób ustaleń dokonanych przez organy nadzoru budowlanego, wobec czego nie mogą stanowić przyczyny uchylenia decyzji jako wynikające z nich "nowe, nieznane okoliczności". GINB zaznaczył, że nie można też nie zauważyć, że to, iż na działce istnieje jeden budynek, który jest budynkiem mieszkalnym było oczywiste od dnia wszczęcia postępowania i dla takiego stwierdzenia zbędnym była ocena eksperta, podobnie jak fakt, że rozbiórkę części nadbudowanej należy wykonać z zachowaniem ostrożności z uwagi na możliwość uszkodzenia budynku sąsiedniego. Wnioskodawca powtarza zatem wciąż te same argumenty przedstawiając je tym razem jako nowe fakty i dowody. Skarżący traktuje w istocie wznowienie postępowania w niniejszej sprawie jako kolejne postępowanie merytoryczne, które ma prowadzić do ponownej - tym razem zgodnej z jego oczekiwaniami - oceny przedstawionych przez niego żądań, co jest na gruncie prowadzonego postępowania administracyjnego niedopuszczalne. W tym kontekście GINB dodał, że wznowienie postępowania nie ma na celu poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń strony, że zaistniały przesłanki wznowienia wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. To strona ma przedłożyć dowody świadczące o tym, że postępowanie zakończone decyzją ostateczną dotknięte było jedną z wad określonych w powyższym przepisie.

W konsekwencji GINB stwierdził, że wskazywane przez skarżącego okoliczności nie stanowią nowych dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, a istniejących w dacie wydania decyzji [...]WINB z [...] czerwca 2016 r.

W skardze do Sądu na ww. decyzję GINB z [...]maja 2020 r. skarżący wniósł o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że w niniejszym postępowaniu nie mamy do czynienia z budynkiem garażowym sensu stricto, lecz z budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, którego jedno pomieszczenie posiada funkcję garażową. Nie jest to jednak odrębny garaż rozumiany jako obiekt budowlany, lecz element funkcjonalny budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Niewłaściwe określenie i opisanie przedmiotu postępowania, które dodatkowo skutkować może odmienną kwalifikacją prawną wywiera zasadnicze znaczenie w toku postępowania administracyjnego. Świadczy również o wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zaznaczył, że nie był w stanie spełnić obowiązków opisanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, gdyż dotyczyły one samowolnej nadbudowy garażu, która w rzeczywistości, co potwierdza dokumentacja, nie występuje. Organy nadzoru budowlanego winny w sposób szczególny zwrócić uwagę na nieprawidłowości w opisanym zakresie.

I dalej skarżący podkreślił, że nieuprawnione jest twierdzenie, jakoby podstawą do wznowienia postępowania były dowody, które pojawiły się po wydaniu decyzji. Dokumenty, które zostały dołączone do wniosku o wznowienie postępowania stanowiły jedynie formalne udokumentowanie okoliczności, które istniały wcześniej w toku postępowania administracyjnego, a o których organy orzekające w sprawie nie miały świadomości.

W tym kontekście istotne jest, że część nadbudowana powiązana jest z istniejącym budynkiem mieszkalnym poprzez wieniec żelbetowy oraz płatwie więźby dachowej, które są zakotwione (wpuszczone) w ścianie zewnętrznej. GINB nie zakwestionował tej okoliczności, niemniej jednak ją zbagatelizował jako nieistotną. Opinia złożona do wniosku wskazuje na potencjalne uszkodzenia, do których dojdzie w przypadku wykonania rozbiórki. Podniósł, że dopiero dokumentacja sporządzona przez osoby ze stosownymi uprawnieniami pozwoliła stwierdzić istnienie okoliczności przemawiających za uchyleniem dotychczasowego nakazu rozbiórki. Świadczy to o istotnych zaniedbaniach postępowania administracyjnego, które nie zweryfikowało technicznych możliwości przeprowadzenia rozbiórki.

W ocenie skarżącego nieprawdą jest, jakobym dążył do wszczęcia kolejnego postępowania merytorycznego. Jego zamiarem jest wykorzystanie instrumentów przewidzianych przez przepisy prawa do zwalczenia decyzji, która została wydana bez dokładnego ujawnienia i rozważenia istotnych okoliczności stanu faktycznego.

Zaznaczył nadto, że nakaz rozbiórki może obejmować cały obiekt lub jego część, jednakże nakaz rozbiórki części obiektu jest dopuszczalny wyłącznie w sytuacji, gdy jest to część obiektu na tyle samodzielna, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego.

Na zakończenie wniósł, aby Sąd dokonał obiektywnej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, także w kontekście podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylił zaskarżoną decyzję GINB, jako nieodpowiadającą przepisom prawa i wadliwą. Wada decyzji tkwi w błędnej analizie stanu faktycznego, szczególnie w świetle przedstawionej dokumentacji technicznej sporządzonej i podpisanej przez osoby posiadające stosowną wiedzę i przygotowanie zawodowe.

W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie; zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja GINB z [...] maja 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję [...]WINB z [...] lutego 2020 r. o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej tego ostatniego organu z [...] czerwca 2016 r. o znaku [...] (mocą której podtrzymano nałożony na skarżącego nakaz rozbiórki wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej nadbudowanej części drugiej kondygnacji nad istniejącym garażem przylegającym do budynku mieszkalnego na działce nr [...]przy ul. [...] od strony działek sąsiednich [...]i [...]).

Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zapadły na skutek wniosku skarżącego o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.; w obu tych decyzjach zgodnie przyjęto, że nie wystąpiła przywołana przesłanka wznowienia, co uzasadniało zastosowanie w I instancji art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

Ocena ta jest - zdaniem Sądu - prawidłowa, a argumentacja skargi nie okazała się skuteczna.

Rozwijając tę ocenę Sąd dostrzega, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte poważną, kwalifikowaną wadą - wyliczoną wyczerpująco w przepisach k.p.a. Nie jest więc to kolejna instancja zwykłego postępowania, a postępowanie umożliwiające kontrolę prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej, przy czym ograniczone przesłankami enumeratywnie wymienionymi m. in. w art. 145 § 1 k.p.a., których rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna, jako że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 ww. ustawy. Właściwy organ orzeka po wznowieniu postępowania o wzruszeniu decyzji dotychczasowej tylko wówczas, gdy stwierdzi, że wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 146 k.p.a., a więc nie upłynął termin dopuszczalności wznowienia postępowania, ani w wyniku wznowienia postępowania nie zapadnie wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Co równie istotne, postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ bada jedynie, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także - czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia organu w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zaznaczyć także trzeba, że wydanie postanowienia o wznowieniu w oparciu o art. 149 § 1 k.p.a. nie przesądza wystąpienia w sprawie przesłanki wznowienia. Postanowienie to stanowi natomiast podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia (po pierwsze) oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (o ile przyczyna wznowienia w sprawie będzie miała miejsce i w celu ustalenia jej wpływu na wynik sprawy), stosownie do treści art. 149 § 2 k.p.a. Wskazać w końcu należy, że art. 151 reguluje możliwe sposoby rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym. Przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. ma zastosowanie w przypadku, gdy w toku postępowania (po wznowieniu) ustalono, że przesłanka wznowienia (w związku z którą uruchomiono to postępowania) nie wystąpiła, a tym samym nie było podstaw do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną (a to – w granicach stwierdzonej podstawy wznowienia i w celu usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości).

Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

I tak, Sąd zauważa, że w myśl art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w myśl przywołanego przepisu należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Przy czym nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne. Skuteczne powołanie się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. będzie miało więc miejsce jedynie wówczas, gdy nowe okoliczności lub dowody mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w tym sensie, że wraz z innymi okolicznościami lub dowodami powinny stać się podstawą wydania odmiennej decyzji niż ta, która zapadła. Tę "istotność" nowych dowodów, nowych okoliczności faktycznych należy w postępowaniu wznowieniowym wykazać. Nadto, nowe okoliczności i dowody muszą ujawnić się po wydaniu decyzji ostatecznej. Nowe okoliczności i dowody w rozumieniu ww. przepisu to takie, które istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający nimi nie dysponował (obojętnie z jakich przyczyn). W kontekście omawianej przesłanki ważne jest bowiem to, iż nie obejmuje ona okoliczności i dowodów powstałych czy zaistniałych po wydaniu kwestionowanej decyzji ostatecznej.

Kierując się powyższym Sąd stwierdza, że rację ma organ odwoławczy podnosząc (za organem I instancji) w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że opinie techniczne, wskazane przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania, nie mogą stanowić o wystąpieniu ww. podstawy wznowienia. Przede wszystkim nie można stwierdzić, aby opinie te stanowiły "nowy dowód" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., skoro nie istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej z [...] czerwca 2016 r. (powstały pod koniec 2019 r.). Nie można także uznać, aby wskazane opinie przedstawiały "istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne", o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nie stanowi bowiem o wystąpieniu takiej okoliczności wskazanie na błędną/inną kwalifikację robót czy ewentualne problemy techniczne związane z wykonaniem nałożonego nakazu rozbiórki.

Wnosząc o wznowienie skarżący przedstawił opinię techniczną z [...] grudnia 2019 r. autorstwa mgr inż. arch. J P, wywodząc z tego dokumentu o konstrukcyjnym powiązaniu objętej rozbiórką nadbudowy z istniejącym budynkiem mieszkalnym, co ma mieć wpływ na techniczną możliwość wykonania tego nakazu. Nie jest to okoliczność "nowa", nieznana w postępowaniu, jeśli zważy się na dokumenty zgromadzone w postępowaniu zwykłym, w tym szkic do protokołu kontroli z [...]maja 2016 r., z którego wynika zakres samowoli budowlanej objętej postępowaniem i sposób usytuowania względem istniejącej zabudowy. Poza tym w związku z ww. okolicznością dotyczącą konstrukcyjnego powiązania, autor opinii nie wskazał na brak możliwości przeprowadzenia rozbiórki, a na konieczność zachowania ostrożności poprzez zabezpieczenie m.in. parterowego budynku na sąsiedniej działce nr [...] . To też wskazuje na to, że ww. okoliczność nie ma także charakteru "istotnego" w rozumieniu ww. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Konieczność zachowania odpowiednich środków ostrożności nie wpływa bowiem w żaden sposób na zastosowanie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, stanowiącego materialnoprawną podstawę wydanej w tej sprawie decyzji ostatecznej.

Podobnie należało ocenić, co też w postępowaniu nastąpiło, okoliczność wynikającą z drugiego z przedstawionych przez skarżącego dowodów, także wytworzonego po wydaniu decyzji ostatecznej, bo oznaczonego datą [...] grudzień 2019 r. W przedłożonym orzeczeniu technicznym z ww. daty autorstwa mgr inż. M T wskazano na to, że objęta postępowaniem nadbudowa dotyczy budynku mieszkalnego jednorodzinnego (a nie garażu). Sąd dostrzega, że nie jest to okoliczność sporna, nie jest także to okoliczność "nowo odkryta" czy "istotna". Dowody zgromadzone w postępowaniu zwykłym wyraźnie bowiem wskazują na to, że dokonano nadbudowy drugiej kondygnacji nad istniejącym garażem, przylegającej z jednej strony do istniejącego budynku mieszkalnego (v. protokół oględzin z [...] listopada 2015 r. i [...]maja 2016 r.). Poza tym Sąd zaznacza, że bez znaczenia dla zastosowania art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego jest to, czy nadbudowy dokonano w ramach budynku mieszkalnego czy nad istniejącym budynkiem garażowym; nadbudowa w każdej z tych sytuacji stanowi budowę w rozumieniu Prawa budowlanego, zaś ww. przepis art. 48 znajduje zastosowanie zarówno do obiektu jak i jego części.

Nie sposób przy tym pominąć, że kwestionowana decyzja ostateczna [...]WINB z [...] czerwca 2016 r., znak: [...], została skontrolowana przez WSA, a wyrok tego Sądu z 24 listopada 2026 r. sygn. akt II SA/Bk 486/16, oddalający skargę A K, jest rezultatem stwierdzenia o niewystąpieniu wad prawnych uzasadniających uchylenie ww. decyzji albo stwierdzenie jej nieważności. Powyższe nie jest bez znaczenia w niniejszej sprawie, albowiem ww. wyrok uprawomocnił się, wobec oddalenia przez NSA skargi kasacyjnej wniesionej od tego wyroku, v. wyrok NSA z 21 listopada 2018 r. sygn. akt II OSK 466/17. Wskazane orzeczenia były więc wiążące dla organów orzekających w niniejszej sprawie, są takimi również na obecnym etapie dla Sądu kontrolującego zaskarżoną decyzję GINB. Zgodnie bowiem z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., "p.p.s.a."), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Sąd wyjaśnia przy tym za NSA (v. wyrok z 13 października 2016 r., sygn. akt II OSK 2164/15, że istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu, o której mowa w art. 170 p.p.s.a. "wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Pomimo, że wynikający z niej stan związania ograniczony jest, co do zasady tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów, to nie oznacza jednak, że dla prawidłowego odczytania treści tej sentencji nie należy się kierować treścią uzasadnienia. W niektórych sytuacjach będzie to nawet konieczne. Ratio legis art. 170 polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (...). Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (...)".

W efekcie, w ocenie Sądu, słusznie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano na okoliczności oceniane w sprawie m.in. przez NSA, wykazując w istocie w ten sposób, że okoliczności podniesione w uruchomionym przez skarżącego postępowaniu w trybie wznowienia nie są "nowe". Warto przy tym przypomnieć, że w uzasadnieniu wyroku z 21 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 466/17 Naczelny Sąd Administracyjny analizował kwestię związaną wykonalnością decyzji w związku z powiązaniem - objętej nakazem rozbiórki – nadbudowy z istniejącym budynkiem mieszkalnym. Uznał, że "nie wykazano aby przedmiotowa nadbudowa została w taki sposób powiązana z istniejącym budynkiem aby niemożliwym było jej wydzielenie do rozbiórki w sposób, który nie zagraża legalnie istniejącej części budynku". NSA podał również, że "Dla prawidłowości zastosowania trybu postępowania z art. 48 Prawa budowlanego nie wystarczy (...) gołosłowne stwierdzenie, że w wyniku wykonanych robót budowlanych powstała konstrukcja stanowiąca integralną część dotychczasowego budynku, której użytkowanie wiąże się z koniecznością jednoczesnego użytkowania "starej" substancji obiektu. Tym samym w okolicznościach tej sprawy nie podważono aktualności tezy, zgodnie z którą nakaz rozbiórki może być wydany tylko wówczas, gdy objęta nim część jest na tyle niezależna, że da się wydzielić bez uszczerbku dla reszty obiektu, nie stwarzając konieczności doprowadzenia obiektu przez inwestora do stanu poprzedniego. Chodzi tu zatem o pewien sposób konstrukcyjnego powiązania nielegalnie realizowanej nadbudowy z pozostałą częścią obiektu budowlanego, o czym – wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie – nie świadczy powiązanie funkcjonalne i przestrzenne pomiędzy ww. częściami budynku, ani twierdzenia dotyczące integralności nadbudowy z budynkiem i ścisłego powiązania nadbudowy z istniejącym budynkiem. Tym samym nie podważono skutecznie aby w sprawie wadliwie zastosowano art. 48 Prawa budowlanego." To tylko wzmacnia, zdaniem Sądu, pogląd powyżej przedstawiony, a wskazujący na to, że okoliczności podnoszone przez skarżącego w kontrolowanym postępowaniu nie wypełniają podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.; w szczególności z tej przyczyny, że nie są to okoliczności nowo odkryte czy po raz pierwszy zgłoszone, a tym samym nie oceniane w sprawie. Wprawdzie obecnie skarżący podnosząc te okoliczności, przedstawia opinie mające potwierdzać jego stanowisko, ale nie wynika z nich tego rodzaju "związek" nadbudowy z istniejącą zabudową, który uniemożliwiałby wykonanie decyzji, czy inaczej: że w przypadku wykonania powodowałby zagrożenie dla "reszty obiektu". Wskazanie na konieczność zachowania odpowiedniej ostrożności, odpowiedniego przygotowania rozbiórki, zabezpieczenia "otoczenia" nie świadczy bowiem o tym.

Niezależnie od tego Sąd zauważa, że przeprowadzenie weryfikacji decyzji na drodze postępowania przed sądem administracyjnym może ograniczać bądź wyłączać dopuszczalność wszczęcia postępowania w analizowanym trybie wznowienia. W przypadku prawomocnego oddalenia skargi następuje ograniczenie dopuszczalności uruchomienia omawianego postępowania.

Wszczęcie postępowania w trybie wznowienia w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest w efekcie w takiej sytuacji możliwe tylko w związku z ujawnieniem okoliczności istniejących w dacie wydania decyzji ostatecznej, a jednocześnie nieznanych zarówno organowi, jak i sądowi kontrolującemu to orzeczenie. W sytuacji więc, gdy we wniosku o wznowienie przywołano okoliczności, które sądowi były znane (a mimo to skarga została prawomocnie oddalona), wznowienie postępowania należy uznać za niedopuszczalne. Powyższe wiąże się ze wskazaną już mocą wiążącą orzeczeń sądowych oraz ich prawomocnością (por. wyrok NSA z 17 lutego 1998 r., sygn. akt I SA 891/87; v. B. Adamiak w: Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. 12, Warszawa 2012 r., str. 541-542). W niniejszej sprawie powyższe zupełnie nie zostało dostrzeżone przez organ I instancji, który to wznowił postępowanie z wniosku skarżącego, choć (wobec wyroku WSA i NSA zapadłych w tej sprawie) winien był w pierwszej kolejności rozważyć kwestię dopuszczalności wszczęcia tego postępowania, a następnie – zastosowanie art. 149 § 3 k.p.a. (zgodnie z którym odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia). Sąd uznał jednak, że dostrzeżone w sprawie uchybienie organu, wobec zapadłego w niej rozstrzygnięcia wydanego w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. (tj. odmawiającego uchylenia decyzji ostatecznej z [...] czerwca 2016 r., z powołaniem się na ocenę NSA zawartą w wyroku oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji oddalającego skargę na decyzję [...]WINB), nie czyniło koniecznym uwzględnienia skargi (z przyczyn innych, niż w niej podniesione).

Z tych też powodów Sąd nie podzielił argumentów skargi; nie stwierdził bowiem naruszenia art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jak również pozostałych przepisów regulujących postępowanie wznowieniowe, i uznał, że kontrolowana decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym co najmniej jej uchylenie.

W tych warunkach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.