Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 99/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1 pkt 2, art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 1,a rt. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 25
journal: Dz.U. 2020 poz 471
law: Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
article: § 98
journal: Dz.U. 1980 nr 17 poz 62
law: Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
article: § 140
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 61 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 78 § 2, art. 79 § 2, art. 104 § 1, art. 105 § 1, art. 123, art. 138 § 1 pkt 1, art. 138 § 2,
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1, art. 151, art. 200, art. 209
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15zzs(4) ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "Inspektorem Wojewódzkim"), po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (zwanego dalej "Inspektorem Powiatowym") o umorzeniu postępowania w sprawie prawidłowości wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w C. z uwagi na brak podstaw do interwencji nadzoru budowlanego.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] października 2019 r. M. K., zamieszkały przy ul. [...] w C., wystąpił do Inspektora Powiatowego o wszczęcie postępowania w sprawie prawidłowości wybudowania sąsiedniego budynku mieszkalnego przy ul. [...] i o wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z przepisami na podstawie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, dalej "P.b."; Sąd w tym miejscu dla jasności zaznacza, że w tej sprawie, także w odniesieniu do dalej opisanych czynności organów, wskazany przepis P.b. znajdzie zastosowanie w brzmieniu poprzedzającym obszerną nowelizację prawa budowlanego, która weszła w życie [...] września 2020 r., ale nie która objęła spraw już wszczętych i niezakończonych – por. art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 471).

W motywach wystąpienia zwrócił uwagę, że już wcześniej (w toku innych postępowań) zwracał uwagę na to, że budynek przy ul. [...] został wzniesiony w sposób niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi zarówno w chwili udzielenia pozwolenia na budowę jak i obecnie. Naruszał § 98 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62, dalej "r.w.t. z 1980 r."), § 140 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1065, dalej "r.w.t. z 2002 r.") oraz 3.3.2.1 Polskiej normy [...] zastąpionej normą [...] Ponadto zdaniem M. K. budynek sąsiedni został zbudowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę. Wnoszący pismo wskazał, że z opinii techniczno-prawnej z dnia [...] marca 2011 r. (to jest jednego z opracowań, które powstały w kontekście postępowań dotyczących budynku przy ul. [...] – uw. Sądu) autorka dostrzegła, iż na rysunkach projektowych nie ma opisu, że budynek należy wykonać w zwierciadlanym odbiciu, wobec czego komin znajduje się przy ścianie przeciwległej do istniejącego na nieruchomości sąsiedniej budynku mieszkalnego. Oznacza to, że T. M. (inwestor) budując budynek w zwierciadlanym odbiciu działał sprzecznie z zatwierdzoną dokumentacją (k. 1 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r., [...] Inspektor Powiatowy odmówił M. K. wszczęcia postępowania. Wskazał, że postępowanie w sprawie legalności spornego komina już się toczyło, a nadto w jego ramach badano także legalność budynku (k. 2 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł M. K. (nazywając je odwołaniem) (k. 4 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., [...] Inspektor Wojewódzki, działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735 – uw. Sądu, dalej "K.p.a."), uchylił zaskarżone postanowienie, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Podkreślił, że w poprzednim postępowaniu, które było kontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia [...] grudnia 2017 r., II SA/Po [...], przedmiotem rozpoznania była kwestia stanu technicznego przewodów kominowych, natomiast poza granicami sprawy pozostało zagadnienie zgodności wykonanych robót z pozwoleniem na budowę (zob.: zespół kart akt administracyjnych organu pierwszej instancji oznaczonych jako 6).

Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r., [...] Inspektor Powiatowy, powołując się na art. 61 § 1 K.p.a., zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie prawidłowości wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...], na działce [...] Wyznaczono jednocześnie kontrolę obiektu na [...] stycznia 2020 r. (k. 8 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Zgodnie z zapowiedzią, dnia [...] stycznia 2020 r. budynek przy ul. [...] skontrolowano. Ustalono, że jego budowa była prowadzona na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] września 1989 r., a kierownikiem budowy był A. R.. Obiekt budowlany wykonano techniką tradycyjną, ściany zrealizowano z bloczków gazobetonowych. Pozostałych niewidocznych elementów obiektu obecna właścicielka K. B. nie zna, gdyż nie była inwestorem (był nim T. M. – uw. Sądu) (k. 9 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r., [...] Starosta C., stosownie do wcześniejszego wystąpienia Inspektora Powiatowego, nadesłał akta sprawy dotyczące budynku przy ul. [...] (działka [...]) (k. 7 i 10 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. M. K. zwrócił się do organu o wyjaśnienie różnic w planach budynku przy ul. [...], zwłaszcza, czy budowa wykonywana była na podstawie dokumentacji, czy dokumentacja była zatwierdzona w odwróceniu lustrzanym (k. 14 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Pismem z dnia [...] marca 2020 r. ponownie poinformowano strony o kontroli budynku (k. 16 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Następnie kontrolę przesunięto, odwołano i ponownie wyznaczono na [...] lipca 2020 r. (k. 17-19 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Dnia [...] lipca 2020 r. odebrano zeznania P. B. – inspektora ds. budownictwa, który rozpoznawał wniosek T. M. o pozwolenie na budowę budynku przy ul. [...] w C., na działce [...] i podpisał decyzję z dnia [...] września 1989 r., [...] o jego udzieleniu. Świadek wyjaśnił, że budynek w projekcie wyrysowany został przez projektanta w lustrzanym odbiciu. Oznaczało to, że obiekt należało wykonać odwrotnie. W czasie wydawania pozwolenia na budowę, w przypadku zabudowy szeregowej taki sposób oznaczania obiektów akceptowano. P. B. zaprzeczył jakoby adnotacja o lustrzanym odbicie miała na planie zagospodarowania zostać naniesiona później. Zaznaczył, że świadczy o tym kompletny projekt budowlany (k. 20 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Dnia [...] lipca 2020 r., stosownie do zapowiedzi, odbyła się ponowna kontrola budynku przy ul. [...]. Ustalono, że w części piwnicznej części nieużytkowe przeznaczono na cele mieszkalne. Wykonano też dodatkowe otwory okienne i drzwiowe, sposób wykonania niektórych natomiast zmodyfikowano. Zmieniono sposób wykorzystania projektowanego garażu na pomieszczenie gospodarcze. Na datę kontroli w budynku zainstalowane zostały balustrady balkonowe. W trakcie kontroli obecny M. K. prosił także o odniesienie się do kwestii budynku gospodarczego, a nadto ustosunkowanie się do uwag podnoszonych przez niego w poprzednich pismach (k. 21 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Przy piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. M. K. przedstawił stanowisko inż. G. P.. Zwrócił się także o wyłącznie z akt postępowania [...] opinii techniczno-prawnej, kominiarskiej, budowlanego i opinii biegłego strażaka i włącznie tych dokumentów do akt rozpatrywanej sprawy o legalność budynku (k. 22 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., [...] Inspektor Powiatowy włączył wnioskowane dowody z akt [...] do sprawy za wyjątkiem opinii biegłego strażaka (poinformował, że ta ostatnia może zostać przedłożona przez zainteresowanego) (k. 23 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Przy piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. M. K. przedłożył opinię biegłego sądowego w dziedzinie pożarnictwa bryg. inż. Z. P. (k. 24 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Dnia [...] sierpnia 2020 r. przesłuchano w sprawie T. M.. Tenże przyznał, iż w obiekcie w trakcie budowy dokonano zmian (tożsamych z tymi, które stwierdzono w trakcie kontroli obiektu – uw. Sądu), a zmiany te zrealizowano zanim budynek oddano do użytkowania. Podkreślił, że budynek wykonano zgodnie z projektem lustrzanym odbiciu. Inwestor podkreślił, że potwierdzić to może wykonawca robót I. H..

Dnia [...] sierpnia 2020 r. przesłuchano w charakterze świadka wskazanego wyżej wykonawcę robót. Tenże zeznał, że przekazano mu projekt, na którym zaznaczono, iż budynek ma być zrealizowany w lustrzanym odbiciu (k. 26 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Pismem z dnia [...] września 2020 r. M. K. wystąpił o udostępnienie mu protokołów z zeznań świadków. Kserokopię protokołów otrzymał bezpośrednio po złożeniu pisma, co pokwitował (k. 28 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Decyzją z dnia [...] września 2020 r., [...] Inspektor Powiatowy, powołując się na art. 104 § 1 i art. 105 § 1 K.p.a., umorzył postępowanie dotyczące prawidłowości wybudowania budynku przy ul. [...] w C.. Uznał, że budynek wybudowano zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia [...] września 1989 r., [...], jak i też nie wniesiono sprzeciwu od zawiadomienia o zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Inspektor Powiatowy odniósł się także do kwestii położenia obiektu, przy czym ustalił, że zrealizowano go jako odbicie lustrzane – wedle oznaczenia projektanta naniesionego na projekt zagospodarowania.

W odwołaniu M. K., domagając się uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania, podkreślił, że jest stroną w sprawie administracyjnej, a mimo to go nie przesłuchano. Nie umożliwiono mu także brania udziału w trakcie przeprowadzania dowodów ze świadków, do czego miał prawo zgodnie z art. 79 § 2 K.p.a.

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., [...] Inspektor Wojewódzki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Odnosząc się do zarzutów odwołania podkreślił, że powinnością organu jest prowadzenie postępowania w celu dokonania ustaleń co do faktów zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy. Inspektor Wojewódzki nie miał wątpliwości – na podstawie akt sprawy – że budynek przy ul. [...] zrealizowano na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] września 1989 r. w zatwierdzonym lustrzanym odbiciu. Z kolei zmiany dokonane w budynku organ odwoławczy ocenił jako nieistotne. Odnosząc się do zarzutu nie zawiadomienia M. K. o przeprowadzanych dowodach z zeznań świadków, Inspektor Wojewódzki przyznał, że dopuszczono się w tym zakresie uchybień. Uznał jednak, że uchybienie to nie stanowiło podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż fakty wynikające z zeznań (w domyśle: dotyczące sposobu w jaki budynek należało zrealizować – uw. Sądu) wynikają z pozostałej dokumentacji sprawy.

Na decyzję Inspektora Wojewódzkiego skargę złożył M. K.. Przedstawił przy tym zarzuty naruszenia:

- art. 51 ust. 1 i ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 P.b. w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy budynek mieszkalny przy ul. [...] w C. został wybudowany niezgodnie z udzielonym pozwoleniem, przepisami oraz sztuką budowlaną oraz w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi i mienia,

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 i art. 80 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, to jest ustalenie, że budynek mieszkalny przy ul. [...] w C. został wybudowany bez istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, w sposób zgodny z przepisami i sztuką budowlaną oraz w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu ludzi i mienia,

- art. 79 § 1 i art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu M. K. udziału w czynnościach postępowania dowodowego, to jest przesłuchaniach świadków,

- art. 138 § 1 pkt 1 i art. 138 § 2 i art. 105 § 1 K.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania, podczas gdy nie było ku temu podstaw, natomiast należało wydać nakaz z art. 51 P.b. (z tego powodu decyzja organu pierwszej instancji powinna zostać uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia).

Wskazując na powyższe skarżący wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania (art. 200 i art. 209 P.p.s.a.).

W uzasadnieniu skargi M. K. (za pośrednictwem pełnomocnika) uwypuklił na wstępie kontekst faktyczny sprawy. Wskazał, że jest ona związana ze zdarzeniem z czerwca 2008 r., kiedy to na skutek zapłonu komina w budynku mieszkalnym przy ul. [...], doszło następnie do zapłonu komina w przylegającym budynku przy ul. [...] zamieszkałym przez skarżącego, zapłonu rzeczy zgromadzonych w piwnicy budynku przy ul. [...], a także do rozsadzenia ściany dzielącej oba budynki. W związku z powyższym Inspektor Powiatowy prowadził postępowanie w sprawie stanu technicznego zespołu przewodów kominowych, wentylacyjnych, spalinowych i dymowych w budynku przy ulicy [...], którego właścicielem jest K. B.. Organ wielokrotnie umarzał postępowanie, a rozstrzygnięcia te były uchylane przez Inspektora Wojewódzkiego lub przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, gdyż nie zostały usunięte nieprawidłowości w budynku przy ul. [...] zagrażające bezpieczeństwu budynku przy ul. [...]. Sprawa była przedmiotem wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] marca 2010 r., II SA/Po [...] i z dnia [...] grudnia 2012 r., II SA/Po [...]. Ostatecznie sprawa została zakończona decyzją Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] maja 2017 r., [...] o umorzeniu w części postępowania w sprawie stanu technicznego zespołu przewodów kominowych, wentylacyjnych, spalinowych i dymowych w budynku mieszkalnym w zabudowie szeregowej w C. przy ulicy [...], którego właścicielem jest K. B., w związku z brakiem istnienia zagrożenia ze strony zespołu kominów wentylacyjnych i dymowych w tym budynku. Ustalono, że nie zachodzi żaden z przypadków wymienionych w art. 66 ust. 1 P.b. Decyzja ta była kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia [...] grudnia 2017 r., II SA/Po [...], który uprawomocnił się po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] kwietnia 2019 r., II OSK [...]

M. K. podkreślił, że w wyroku II SA/Po [...] zaznaczono, iż kwestia prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też zgodności wykonanych robót budowlanych z pozwoleniem na budowę, choć nie mogła zatem być przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, to jednak wymagała wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie skarżącego, dopuszczalne było żądanie wszczęcia postępowania w sprawie prawidłowości wybudowania budynku. Dalej M. K. ponownie przypomniał, że sposób wybudowania budynku (w zakresie usytuowania przewodów kominowych naruszał i narusza przepisy techniczne wymienione we wniosku o wszczęcie postępowania – patrz wyżej, uw. Sądu).

W dalszych obszernych motywach skargi M. K. podkreślał, że zebrane przez organy dowody nie pozwalają stwierdzić, że budowa budynku przy ul. [...] została zrealizowana zgodnie z projektem zatwierdzonym decyzją Naczelnika Miasta C. z dnia [...] września 1989 r., [...] Sporna jest ocena rozwiązań zawartych w dokumentacji projektowej. Budynek został zrealizowany w oparciu o projekt budowlany typowy, opracowany przez Terenowy Zespół Usług Projektowych w C. (tożsamy projekt był podstawą budowy także budynku przy ul. [...] w C., stanowiącego własność skarżącego). W toku postępowania ustalono, że istnieją dwie wersje projektu zagospodarowania terenu. Organy uznały za autentyczny projekt zagospodarowania opatrzony strzałką wskazującą na budynek mieszkalny z napisem "odbicie lustrzane". Na tej podstawie organy nadzoru budowlanego uznały, że budynek został wybudowany zgodnie projektem budowlanym – z kominami zlokalizowanymi przy ścianie budynku przy ul. [...] oraz wejściem po przeciwnej stronie niż budynek przy ul. [...] (od strony budynku gospodarczego). Tymczasem z planu zagospodarowania terenu wynika, że wejście do budynku przy ul. [...] miało znajdować się od strony budynku sąsiedniego, a kominy od strony budynku gospodarczego. Samo oznaczenie "odbicie lustrzane" mogło równie dobrze oznaczać, że plan zagospodarowania terenu jest wykonany w lustrzanym odbiciu lub, że wykonanie odbicie ma dotyczyć całego planu zagospodarowania terenu (a więc, że iż budynek gospodarczy powinien znaleźć się od strony nieruchomości przy ul. [...]).

Zdaniem M. K., nawet jeśli zwrot "odbicie lustrzane" dotyczył wykonania budynku mieszkalnego w lustrzanym odbiciu w stosunku do projektu zagospodarowania terenu, to nie wiadomo, jak miało to odbicie lustrzane wyglądać (w którą stronę to odbicie miało nastąpić, w stosunku do której ściany). W ocenie skarżącego wątpliwości tych nie wyjaśnia protokół przesłuchania świadka P. B., gdyż nie wiadomo, co oznacza, że budynek ma być wykonany "odwrotnie".

W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie Sąd uznał za konieczne przedstawienie pewnej refleksji ogólnej dotyczącej sporu o prawidłowość zrealizowania budynku przy ul. [...] w C..

Sądowi z urzędu znana jest geneza sprawy i źródła obaw M. K., jako właściciela domu przy ul. [...]. Przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu toczyły się już sprawy dotyczące stanu technicznego zespołu kominów budynku przy ul. [...], które przed laty uległy poważnej awarii uszkadzając przyległy budynek. Sąd ma świadomość, że wywołać to mogło zrozumiałe zaniepokojenie M. K. jako najbliższego sąsiada.

Postępowania dotyczące stanu technicznego kominów budynku przy ul. [...] nie doprowadziły do rezultatów oczekiwanych przez M. K.. Było to przedmiotem odrębnych, zakończonych już spraw. Skarżący – co jak wskazano wyżej jest zapewne powodowane jego zrozumiałymi obawami – postanowił podjąć dalsze kroki. W sprawie, która obecnie jest przedmiotem kontroli, wnioskiem z dnia [...] października 2019 r. zwrócił się do nadzoru budowlanego o dokonanie weryfikacji prawidłowości wybudowania budynku przy ul. [...] w świetle pozwolenia na budowę (projektu), przepisów i w kontekście powodowania przez niego zagrożenia bezpieczeństwa.

Z całości rozważań M. K. (zawartych w pismach na etapie administracyjnym i poszerzonych w skardze) można wywieść, że zdaniem skarżącego budynek przy ul. [...] nieprawidłowo wybudowano w lustrzanym odbiciu względem projektu typowego, a organy nadzoru budowlanego pochopnie zaakceptowały przyjęty stan rzeczy. W każdym razie – w ocenie skarżącego – nie do zaakceptowania jest taka oto interpretacja pozwolenia na budowę z dnia [...] września 1989 r., [...] (zatwierdzonego projektu), która zakłada, że budynek można było zrealizować w sposób zakładający usytuowanie kominów przy kominach sąsiedniego budynku. Takie rozwiązanie obiektywnie narusza bowiem warunki techniczne i zagraża sąsiedniej nieruchomości.

Sąd całościowo i wnikliwe rozważył całość materiału dowodowego, zważając na okoliczności i argumenty podniesione przez M. K. w skardze. Analiza ta doprowadziła do konkluzji, że jego postulatów nie można uwzględnić. Zdaniem Sądu – choćby nawet dziś krytycznie oceniać sposób usytuowania budynku przy ul. [...] – to nie można zlekceważyć faktu, że wcześniej inwestor i dziś obecna właścicielka korzystają z praw wynikających z pozwolenia na budowę z dnia [...] września 1989 r., [...], a jako że jest ono ostateczne i nie zostało wzruszone, to także w ten sposób skonkretyzowane prawa im gwarantuje.

Jak zasygnalizowano, M. K. forsuje tezę, że projekt zatwierdzony decyzją z dnia [...] września 1989 r., [...] został błędnie zinterpretowany, a sposób postrzegania oznaczonego w nim "odbicia lustrzanego" jest nieprawidłowy albo co najmniej nie został wyjaśniony przez organy (w tym kontekście przedstawiono w skardze zarzuty naruszenia przepisów z zakresu postępowania dowodowego).

Sąd fundamentalnie nie zgadza się z M. K., że projekt budowlany zatwierdzony decyzją pozwoleniem z dnia [...] września 1989 r., [...] budzi wątpliwości i że budynek został zrealizowany niezgodnie jego treścią.

Z planu zagospodarowania, będącego elementem zatwierdzonego projektu budowlanego dla budynku przy ul. [...], wynika w sposób jednoznaczny, że budynek ma powstać w odbiciu lustrzanym. Wbrew temu co wywodzi M. K. w skardze, zwrot "odbicie lustrzane" jest zrozumiały. Jest to wierne odzwierciedlenie, tyle że względem osi symetrii. Oznacza to, że budynek ma mieć takie same rozmiary i kształt, ale ma być odwrotnie położony.

Sąd w tym miejscu zaznacza, że w oparciu z doświadczenia jest mu wiadomym, że metoda wyrysowywania budynków z zastrzeżeniem projektanta o realizacji w odbiciu lustrzanym stosowana była niekiedy w dawnym projektowaniu na bazie projektów typowych, kiedy technologia komputerowa nie pozwalała na automatyczne odwrócenie projektu względem osi symetrii. Z tych samych powodów projekty typowe – z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie – także adaptowano nanosząc zmiany na pierwotny projekt typowy, z góry niejako opierając się na założeniu, że zaprojektowana całość będzie realizowana w lustrzanym odbiciu. W ocenie Sądu praktyki te nie rodzą wątpliwości, co do tego jak budynek ostatecznie powinien zostać zrealizowany.

Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy Sąd zauważa, że z zatwierdzonego decyzją z dnia [...] września 1989 r., [...] planu zagospodarowania działki [...] jasno wynika, iż miał się tam znaleźć budynek mieszkalny i dobudowana do niego od zachodu część gospodarcza (od ul. [...]). Najważniejsze co wynika z planu zagospodarowania, to położenie, w znaczeniu obrysu obu elementów zamierzenia, które jest jednoznaczne (budynek gospodarczy od zachodu) oraz wskazanie miejsca wjazdu do garażu i wejścia do pomieszczenia gospodarczego (od ul. [...]). Gdy chodzi natomiast o rozwiązania architektoniczne należy sięgnąć do projektu architektoniczno-budowlanego, gdzie najbardziej reprezentatywny jest "Rzut piwnic". Rzut ten (jak i rzuty pozostałe) bazuje na projekcie typowym-podstawowym, takim jak zresztą budynek M. K. przy ul. [...]. Stosownie do zarysowanej w poprzednim akapicie niniejszego uzasadnienia praktyki projektowania, projektant właśnie na rysunku projektu podstawowego (typowego), dorysował pomieszczenie gospodarcze roboczo odpowiadające odbiciu oryginalnemu. Jak już podkreślono, projekt architektoniczno-budowlany, stosownie do zapisu w planie zagospodarowania, miał być w całości dalej realizowany w lustrzanym odbiciu. Skoro pomieszczenie gospodarcze, co jest oczywiste, zlokalizowane miało być na działce [...] po zachodniej stronie budynku mieszkalnego, to oczywistym jest też, że całość inwestycji powinna wyglądać dokładnie tak jak na rysunku rzutu piwnic, tyle że w odbiciu lustrzanym w osi symetrii równoległej do tylnej ściany budynku.

Sąd analizując projekt nie miał najmniejszych wątpliwości, że projektant przewidywał realizację budynku T. M. (pierwotnie inwestora) w opisany wyżej sposób, z zespołem kominów i przewodów wentylacyjnych po stronie wschodniej. Powód takiego usytuowania budynku jest jasny – od zachodniej strony budynku mieszkalnego, w miejscu, gdzie w wersji pierwotnej znajdowałyby się przewody kominowe i wentylacyjne, znajduje się otwór łączący klatkę schodową budynku mieszkalnego z pomieszczeniem gospodarczym. Gdyby więc nie założono lustrzanego odbicia budynku, to nie można byłoby zrealizować przejścia z klatki schodowej. Podobnie rzecz się tyczy wyjścia na taras na budynku gospodarczym (ostatecznie nie zrealizowanego).

Podsumowując, zdaniem Sądu interpretacja projektu zatwierdzonego decyzją z dnia [...] września 1989 r., [...] nie budzi wątpliwości. Wiadomo, że budynek miał mieć część gospodarczą od zachodu, front od ul. [...] i wreszcie, że oznaczony został jako odbicie lustrzane. Wystarczy dalej spojrzeć na miejsce dorysowania zaprojektowanego pomieszczenia gospodarczego, które jest przeciwległe do zespołu kominów i kanałów wentylacyjnych, by przekonać się założono realizację budynku z kominami od strony działki M. K., a z pomieszczeniem gospodarczym od strony ul. [...] (zachód), z zastrzeżeniem odbicia lustrzanego całości rzutów. Można w tym miejscu dodać, że wykluczonym jest, aby ściana bez kominów miała znaleźć się od strony budynku przy ul. [...], gdyż to musiałoby oznaczać, że dorysowany budynek gospodarczy musiałby być lokalizowany na działce skarżącego.

Przedstawione rozważania doprowadziły Sąd też do przekonania, że budynek przy ul. [...] zrealizowano zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Jest to ustalenie obiektywne i nie wymaga dalszych dowodów. W oparciu o zebrane w protokołach wyniki kontroli można także przyjąć za trafne stanowisko organów nadzoru, iż odstępstwa jakich dopuszczono się względem projektu, są nieistotne (wprowadzono zmiany dotyczące sposobu wykorzystywania pomieszczeń oraz sposobu wykonania i rozmieszczenia niektórych okien).

Jak już wspomniano, pozwolenie na budowę z dnia [...] września 1989 r., [...] jest decyzją administracyjną, która konkretyzuje stosunek administracyjny i przyznaje inwestorowi prawo do realizacji zamierzenia zaprojektowanego w zatwierdzonym projekcie. T. M. zrealizował budynek zgodnie z pozwoleniem (w zakresie istotnym), a jak wynika z akt, w 2001 r. budynek ostatecznie oddano do użytkowania bez sprzeciwu. Inwestor, jak i obecny właściciel budynku przy ul. [...] korzysta więc z ochrony prawnej jaką daje mu zasada trwałości decyzji ostatecznych. O ile więc Sąd rozumie powody, dla których M. K. krytykuje rzeczywisty sposób realizacji budynku przy ul. [...] (skarżący obawia się bliskości kominów sąsiada w stosunku do jego pionu kominów oraz wentylacji i uważa ich wzajemne położenie za nieprawidłowe w świetle r.w.t. z 1980 r. i r.w.t. z 2002 r.), to jednak podważyć istniejącego stanu nie może, gdyż jest on usankcjonowany ostateczną i pozostającą w obrocie prawnym decyzją o pozwoleniu na budowę.

Uzupełniająco Sąd wyjaśnia też, że wbrew sugestiom skargi, w zakresie jakim obiekt budowlany jest zgodny z rozwiązaniami wynikającymi z zatwierdzonego projektu budowlanego, nie można stawiać zarzutu naruszenia przepisów, czy podnosić, że obiekt zagraża bezpieczeństwu. Z tego powodu Sąd nie mógł uznać argumentacji skarżącego, w której ten wykazywał, że budynek przy ul. [...] usytuowany jest z naruszeniem przepisów technicznych. Dopóty obowiązuje pozwolenie na budowę z dnia [...] września 1989 r., [...], nie można zakwestionować legalności budynku, którego wybudowano zgodnie z projektem.

Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi M. K.. Organy nie naruszyły bowiem art. 51 ust. 1 P.b. odstępując od jego stosowania, gdyż nie mogły władczo ingerować wobec zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym budynku. Postępowanie w sprawie prawidłowości budynku, prowadzone w kontekście możliwości ewentualnego zastosowania art. 51 P.b., musiało więc zostać umorzone przez Inspektora Powiatowego (art. 105 § 1 K.p.a.), a decyzję tą trafnie utrzymał w mocy Inspektor Wojewódzki (nie mógł zastosować art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i orzec po myśli skarżącego). Podkreślenia wymaga też, że w sprawie nie doszło do istotnego naruszenia przepisów z zakresu administracyjnego postępowania wyjaśniającego (art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 i art. 80 K.p.a.). Trafnie oraz wystarczająco wnikliwie wyjaśniono i przekonująco uargumentowano, dlaczego budynek w zrealizowanym położeniu uznano za zgodny z projektem.

Za Inspektorem Wojewódzkim należy natomiast powtórzyć, że Inspektor Powiatowy dopuścił się naruszenia art. 79 § 1 i art. 10 K.p.a. nie zapewniając M. K. możliwości uczestniczenia w przeprowadzeniu dowodów z przesłuchania świadków. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, tym bardziej, że skarżący otrzymał protokoły z zeznań jeszcze przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji administracyjnej (k. 28 akt administracyjnych organu pierwszej instancji), a mimo to później nie wykazał, że wypowiedzi świadków mogłyby mieć inny wydźwięk (znaczenie), gdyby zapewniono mu czynny udział w przesłuchaniach. Skądinąd zeznania świadków w sprawie, z perspektywy całości materiału dowodowego, mają znaczenie uzupełniające. Najważniejsze kwestie, czyli treść rozwiązań projektowych oraz rzeczywisty stan budynku, obrazują zebrane w aktach dokumenty (projekt, protokoły z kontroli i fotografie).

Wyrok oddalający skargę wydano na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.), po uprzednim skierowaniu jej do takiego trybu przez Przewodniczącego Wydziału (k. 75 akt sądowych).