Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt II SA/Ka 140/99
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 2000-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 48, art. 50 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Skoro budynek został w całości wykonany /łącznie z fundamentem/, na miejscu uprzednio istniejących i rozebranych budynków gospodarczych, to wykonane roboty nie powinny być określone jako rozbudowa lub przebudowa. Formy te wymagają bowiem związku z obiektem poprzednio istniejącym, tzn. dalszego istnienia tego obiektu ze zmianami wynikającymi z przebudowy lub rozbudowy. Całkowita likwidacja poprzednio istniejącego obiektu wyklucza przyjęcie, iż może on być następnie poddany rozbudowie lub przebudowie.

TEZY

Skoro budynek został w całości wykonany /łącznie z fundamentem/, na miejscu uprzednio istniejących i rozebranych budynków gospodarczych, to wykonane roboty nie powinny być określone jako rozbudowa lub przebudowa. Formy te wymagają bowiem związku z obiektem poprzednio istniejącym, tzn. dalszego istnienia tego obiektu ze zmianami wynikającymi z przebudowy lub rozbudowy. Całkowita likwidacja poprzednio istniejącego obiektu wyklucza przyjęcie, iż może on być następnie poddany rozbudowie lub przebudowie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Krystyny J. na postanowienie Wojewody K. z dnia 11 grudnia 1998 r. (...) w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych - uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia 16 października 1998 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 16 października 1998 r. (...) Kierownik Urzędu Rejonowego w Z. wstrzymał roboty budowlane prowadzone na działce nr 3063, położonej w S., przy ul. Ż.-W., realizowanych bez wymaganego pozwolenia, przez Karola C. Organ I instancji powołał się na art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. W uzasadnieniu organ nawiązał do przeprowadzonej w dniu 12 października 1998 r. kontroli na wyżej wskazanej nieruchomości. Kontrola potwierdziła, że wykonane zostały samowolnie prace budowlane, polegające na przebudowie budynków gospodarczych na piekarnię. Przebudowa polegała na rozbiórce istniejących obiektów i wykonaniu całości konstrukcji od podstaw. W dniu kontroli został wykonany stan surowy obiektu.

W zażaleniu Krystyna J. zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa oraz art. 50 i art. 87 pkt 1 prawa budowlanego. Wbrew ustaleniom organu na granicy z działką żalącej się nie istniały na całej długości zabudowania. Prowadzenie przez Karola C. robót polega na budowie, bez zgody żalącej się, obiektu budowlanego w granicy nieruchomości. Nie jest więc uzasadnione powoływanie się na przepis art. 50 prawa budowlanego. Podniosła, że nie była powiadomiona o wydaniu postanowienia o dopuszczeniu do budowy w granicy działki.

Postanowieniem z dnia 11 grudnia 1998 r. (...) Wojewoda K. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy stwierdził, że wstrzymanie robót na ustawowy okres dwóch miesięcy pozwoli na dokładniejsze rozpoznanie sprawy. Merytoryczne zarzuty żalącej się zostaną wzięte pod uwagę przed wydaniem decyzji z art. 51 prawa budowlanego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Krystyna J. ponownie zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 Kpa oraz art. 50 prawa budowlanego. Nadto wskazała, że postanowienia obu instancji naruszają przepisy art. 48 i art. 5 ust. 1 pkt 6 prawa budowlanego oraz art. 139 Kpa. Zaakcentowała, że przebudowa prowadzona bez zezwolenia powinna skutkować rozbiórkę obiektu a nie wydanie aktu z art. 50 prawa budowlanego. Podniosła, że organ odwoławczy nie przytoczył żadnych faktów czy przepisów, które uzasadniałoby zaskarżone postanowienie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał w całości własne stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia, przeprowadzona przez Sąd w oparciu o art. 21 ustawy o NSA wykazała, że postanowienie to nie odpowiada wymogom prawa.

W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma ustalenie właściwej relacji między unormowaniami z art. 48 i art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. Skład orzekający podziela pogląd, według którego:

- zarówno art. 48 jak i art. 50 obejmują swym zakresem obiekty budowlane,

- art. 48 dotyczy jedynie takich obiektów budowlanych, których wzniesienie wymaga bądź pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia,

- zakresem regulacji art. 48 nie są objęte te obiekty budowlane, których wybudowanie nie wymaga ani pozwolenia ani zgłoszenia.

- przepisem art. 50 objęte zostały te obiekty budowlane, których wzniesienie nie wymaga ani pozwolenia ani zgłoszenia,

- skoro przepis art. 50 stanowi, że dotyczy innych przypadków, to nie można twierdzić, że nakłada się on z unormowaniem art. 48,

- przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 nie ma zastosowania do obiektu budowlanego będącego w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, o którym mowa w art. 48 także wówczas, gdy budowa nie została zakończona /por. uchwała NSA z dnia 20 października 1997 r., OPS 3/97 - ONSA 1998 Nr 1 poz. 3; Eugeniusz Mzyk "Orzecznictwo sądowoadministracyjne w sprawach budowlanych" Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, Zeszyt 1 1998 r. str. 32-35/.

Przy takim rozumieniu art. 48 i art. 50 prawa budowlanego uznać należy, że postanowienie organu I instancji jest wewnętrznie sprzeczne. Organ wstrzymał bowiem, w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 1 roboty budowlane, prowadzone na działce nr 3063 położonej w S., z powodu braku pozwolenia na ich prowadzenie. Takie rozstrzygnięcie, uzasadnione w dodatku tym, że w czasie oględzin stwierdzono przebudowę istniejących budynków gospodarczych na piekarnię /tzn. rozbiórkę istniejących obiektów i wykonanie nowego obiektu w całości od podstaw, w miejscu poprzedniego/, narusza ww. przepisy art. 48 i art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Dla takiej oceny Sądu nie ma znaczenia czy inwestycja polegała na wykonaniu obiektu piekarni czy też na przebudowie budynku gospodarczego na piekarnię. Według art. 3 pkt 6 prawa budowlanego obie formy są budową. Na uboczu jedynie wyrazić można zapatrywanie, iż skoro według zgromadzonego dotychczas w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, budynek piekarni został w całości wykonany /łącznie z fundamentem/, na miejscu uprzednio istniejących i rozebranych budynków gospodarczych, to wykonane roboty nie powinny być określone jako rozbudowa lub przebudowa. Formy te wymagają, najogólniej mówiąc związku z obiektem poprzednio istniejącym, tzn. dalszego istnienia tego obiektu ze zmianami wynikającymi z przebudowy lub rozbudowy. Całkowita likwidacja poprzednio istniejącego obiektu wyklucza przyjęcie, iż może on być następnie poddany rozbudowie lub przebudowie.

Wadliwości postanowienia I instancji nie usunęło postanowienie organu odwoławczego. W związku z wyrażonymi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ocenami powtórzyć należy, że nie ma alternatywy dla zastosowania art. 48 prawa budowlanego, gdy roboty budowlane są prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dodać można, że wyrokiem z dnia 12 stycznia 1999 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że cyt. przepis art. 48 prawa budowlanego jest zgodny z art. 2, art. 21 ust. 1 art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej /wyrok TK z dnia 12 stycznia 1999 r., P 2/98 - OTK ZU 1999 nr 1 poz. 2/.

Na zakończenie można odnotować, iż nie ma podstaw do ewentualnego rozważania zagadnienia bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. W terminie określonym w art. 50 ust. 4 prawa budowlanego została bowiem wydana decyzja oparta o art. 51 prawa budowlanego.

Wobec powyższego należało, na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy o NSA, uchylić zaskarżone postanowienie. Na podstawie zaś art. 29 ustawy o NSA Sąd uchylił postanowienie I instancji, a w oparciu o art. 55 ust. 1 ustawy o NSA zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.