Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 257/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2005-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 247 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 5 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
Teza: 1.	Warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, jest wystąpienie oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią decyzji a treścią przywołanego w niej przepisu prawa, co można ustalić poprzez ich porównanie.

2.	Nie jest rażącym naruszeniem prawa zastosowanie najwyższych stawek podatkowych do opodatkowania budynków i gruntów podatkiem od nieruchomości, przewidzianych dla działalności gospodarczej, zgodnie i na podstawie wykazu nieruchomości złożonego przez skarżącego.

TEZY

1.	Warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, jest wystąpienie oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią decyzji a treścią przywołanego w niej przepisu prawa, co można ustalić poprzez ich porównanie.

2.	Nie jest rażącym naruszeniem prawa zastosowanie najwyższych stawek podatkowych do opodatkowania budynków i gruntów podatkiem od nieruchomości, przewidzianych dla działalności gospodarczej, zgodnie i na podstawie wykazu nieruchomości złożonego przez skarżącego.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Sędziowie sędzia NSA Janusz Lewkowicz, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Urszula Zajko, po rozpoznaniu w dniu 18 października 2005 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta B. w podatku od nieruchomości za 2000 r. oddala skargę.-


UZASADNIENIE

Pan W. K., działając poprzez swojego pełnomocnika radcę prawnego Pana P. Ś., wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lutego 2002 r., nr ewid. [...] ustalającej wymiar podatku od nieruchomości położonej w B. przy ul. B. za 2002 rok w kwocie [...]. Za podstawę żądania wskazano

art. 247 § l pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, zarzucając przedmiotowej decyzji rażące naruszenie art. 5 ust. l pkt 2 w zw. z art. 3 ust. l pkt l ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.

o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wniosku, nie uwzględniło go i decyzją z dnia [...].03.2005 r. znak: [...], odmówiło stwierdzenia nieważności przywołanej powyżej ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta B.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Kolegium, pełnomocnik Strony złożył odwołanie, zarzucając decyzji błędną wykładnię przepisu art. 6 ust. 6, art. 3 ust. l i art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez błędne przyjęcie przez skład orzekający, iż bez znaczenia jest współwłasność z osobą nie prowadzącą działalności gospodarczej oraz naruszenia przepisów postępowania w szczególności poprzez nie ustosunkowanie się do wszystkich aspektów wykazanych we wniosku. Zwrócił przy tym uwagę, iż organ podatkowy przy wydawaniu decyzji wymiarowej nie może w trakcie postępowania zakładać prowadzenie działalności gospodarczej przez oboje małżonków,

a zatem powinien uwzględnić w decyzji fakt, iż w części należącej do małżonki nieruchomość nie była związana z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].06.2005 r. nr: [...], zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W ocenie Kolegium Odwoławczego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest postępowaniem nadzwyczajnym, które służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji wymiarowej obarczonej wadami wymienionymi w art. 247 § l Ordynacji podatkowej. Tak więc postępowanie to - w odróżnieniu od postępowania odwoławczego nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przedmiotem nadzwyczajnego trybu

w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może zatem być wyłącznie kwestia,

czy kontrolowana decyzja jest, czy nie jest dotknięta jedną z enumeratywnie wymienionych

w ustawie wad. Z powyższego wynika, że organ administracji wyższego stopnia orzeka

w takich sprawach po analizie kwestii czysto prawnych, a nie merytorycznych. Z treści wniosku wynika, że w ocenie Strony i jego pełnomocnika w rozpatrywanej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca stwierdzenie nieważności decyzji na postawie art. 247 § l pkt 3 Ordynacji podatkowej tj. wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa art. 5 ust. l pkt 2

w zw. z art. 3 ust. l pkt l ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, póz. 31 ze zm.). Ustosunkowując się do tego zarzutu należy zauważyć,

iż warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa o którym mowa w art. 247 § l pkt 3 Ordynacji podatkowej - jest wystąpienie oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią decyzji a treścią przywołanego w niej przepisu prawa, co można ustalić poprzez ich porównanie. Nie jest zatem rażącym naruszeniem prawa zastosowanie najwyższych stawek podatkowych do opodatkowania budynków i gruntów przewidzianych dla działalności gospodarczej zgodnie i na podstawie wykazu nieruchomości złożonego 24 sierpnia 1998 r. Przedstawiony przez P.W. K. wykaz nieruchomości, zgodnie z treścią art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych daje organowi podatkowemu informacje o niezbędnych danych dotyczących przedmiotu opodatkowania, powierzchni i sposobie użytkowania. Zebrane w sprawie dane nie budziły wątpliwości i nie dawały powodu do negowania i sprawdzania opisanego w nim stanu faktycznego sprawy. W tej sytuacji nie można twierdzić, że z porównania treści decyzji i treści powołanych w niej przepisów wynika, że doszło do rażącego naruszenia wskazanych przez Stronę przepisów.

Na powyższą decyzję Kolegium, P. W. K. w dniu 5.08.2005 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze,

z powodu naruszenia prawa, wnioskuje o uchylenie w całości obu decyzji Kolegium

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący stwierdza w skardze: faktem jest, że organ podatkowy nie ma obowiązku badać z urzędu, czy drugi współwłaściciel prowadzi czy też nie prowadzi działalności gospodarczej, jednak SKO powinno zbadać, czy przy wydawaniu decyzji pierwszoinstancyjnej nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów dotyczących postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. Dalej w skardze skarżący podkreśla, iż nie można bowiem w trakcie przeprowadzania postępowania wymiarowego zakładać prowadzenie takiej działalności przez drugiego współwłaściciela z urzędu, szczególnie w sytuacji, gdy co wynika z wpisów do ewidencji posiadanych przez organ, a także

z oświadczeń podatnika, ewidentnie w przedmiotowej sprawie działalność prowadzi tylko jedna osoba, mianowicie W. K., a nie jego małżonka. Oznacza to, że w takim przypadku wymiar podatku od nieruchomości powinien uwzględniać współwłasność nieruchomości w zakresie części należącej do małżonki podatnika, a przez to niezwiązanej z prowadzeniem działalności przez samego podatnika. Ponadto zauważa, iż w doktrynie funkcjonuje utrwalony pogląd, iż stosowanie najwyższych stawek opodatkowania nieruchomości dotyczyć może wyłącznie nieruchomości stricte związanych z działalnością gospodarczą. Oznacza to, że jeżeli podatnik twierdzi i popiera twierdzenia dokumentacją (np. brakiem wpisu do ewidencji środków trwałych), po stronie organu leży konieczność udokumentowania, zaliczenia całej nieruchomości jako związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą. Pamiętać należy również, że przepis odnoszący się do posiadania przez przedsiębiorcę, a nie związania z działalnością gospodarczą wprowadzony został do polskiego ustawodawstwa dopiero od l stycznia 2003 r. Organ nie miał zatem podstaw, bez przeprowadzenia uprzednio postępowania wyjaśniającego, do twierdzenia,

iż wszystkie składniki nieruchomości związane są z działalnością gospodarczą.

Na (akt ten nie zwróciło uwagi SKO odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji, co zostało utrzymane przez organ odwoławczy utrzymujący decyzję I-szej instancji

w mocy. Takie działanie – zdaniem skarżącego - niewątpliwie narusza podstawowe zasady prawa podatkowego, nakazujące organom dążenie do ustalenia stanu faktycznego i prawnego i dokonywanie wymiaru podatku od nieruchomości w oparciu o ten stan. Nie uczynił tego zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, który powinien stać na straży porządku prawnego i kontrolować działanie organów publicznych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd uwzględniając skargę między innymi na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd również stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części w myśl przywołanej regulacji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach ( np. art. 247 Ordynacji podatkowej).

W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się wyżej wskazanych naruszeń prawa przez organy podatkowe, dających podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważności

w całości lub w części zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lutego 2002 r., nr ewid. [...] ustalającej wymiar podatku od nieruchomości położonej w B. przy ul. B. za 2002 rok w kwocie [...] zł, nie znajdując wystarczających powodów aby przyjąć, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). W literaturze przedmiotu podkreśla się, iż przy braku uniwersalnych kryteriów stwierdzania nieważności w zasadzie panuje jednak zgodność co do tego, iż orzekając o "rażącym naruszeniu prawa" organ podatkowy nie działa na zasadzie uznania administracyjnego, jak również co do tego, iż naruszenie prawa będzie miało cechę "rażącego", jeżeli czynność postępowania organu podatkowego lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem treści obowiązującej regulacji prawnej. Stwierdzenie nieważności decyzji jest bowiem instytucją procesową stwarzającą możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi, które powodują nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym, jak również przedmiotowym (J.Borkowski, "Zmiana i uchylanie ostatecznych decyzji administracyjnych", Warszawa 1967 r. str. 115-116). Również w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym od postępowania zwyczajnego postępowaniem nadzwyczajnym, które nie może być poświęcone ponownej ocenie zasadności dokonanych rozstrzygnięć merytorycznych, np. zakresie określenia wysokości zobowiązań podatkowych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczona jest wadami, określonymi enumeratywnie w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, czy też te wady nie występują. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym nie mogą być eliminowane wszystkie wady decyzji, lecz tylko te, które wypełniają przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (zob. wyrok WSA w Warszawie z 12.03.2004 r., syg. akt III SA 2070/02, opublikowany w: LEX nr 146536).

Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, Sąd za zasadne uznaje wywody organu odwoławczego, iż warunkiem uznania w rozpatrywanej sprawie, że wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 247 § l pkt 3 Ordynacji podatkowej, jest wystąpienie oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią decyzji a treścią przywołanego w niej przepisu prawa, co można ustalić poprzez ich porównanie. Nie jest zatem rażącym naruszeniem prawa zastosowanie najwyższych stawek podatkowych do opodatkowania budynków i gruntów podatkiem od nieruchomości, przewidzianych dla działalności gospodarczej zgodnie i na podstawie wykazu nieruchomości złożonego przez skarżącego 24 sierpnia 1998 r. Faktycznie bowiem przedstawiony przez P. W. K. tenże wykaz nieruchomości, stanowił dla Prezydenta Miasta B. informacje o niezbędnych danych, dotyczących przedmiotu opodatkowania, powierzchni i sposobie użytkowania nieruchomości. Zebrane w sprawie dane nie budziły wątpliwości i nie dawały powodu do negowania i sprawdzania opisanego w nim stanu faktycznego sprawy. Tym bardziej, że podatnicy nie składali jakichkolwiek korekt wykazów nieruchomości w danym okresie podatkowym. W tej sytuacji nie można twierdzić, że z samego porównania treści decyzji i treści powołanych w niej przepisów, wynika rażące naruszenie wskazanych przez Stronę skarżącą przepisów.

Dlatego też Sąd nie podziela zarzutu zawartego w skardze, że z rażącym naruszeniem prawa będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy wymiar podatku od nieruchomości nie uwzględnia "współwłasności nieruchomości w zakresie części należącej do małżonki podatnika, a przez to niezwiązanej z prowadzeniem działalności przez samego podatnika". O związaniu (lub nie) nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 5 ust. l pkt 2 w zw. z art. 3 ust. l pkt l powoływanej wyżej ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych -

w tej sprawie nie mogły decydować wyłącznie okoliczności prawne, tj. współwłasność osób fizycznych nieruchomości. O takim "związaniu nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej" w tym przypadku, zawsze musiały przesądzać okoliczności faktyczne. A więc, na ile dana nieruchomość lub jej część, była faktycznie (tzw. związek realny) zajęta na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej (zob.

L. Etel, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz, Warszawa 1998, s. 59-61).

Sąd nie podziela również zarzutu skargi, że jeżeli podatnik twierdzi i popiera twierdzenia "dokumentacją" (np. brakiem wpisu do ewidencji środków trwałych), to po stronie organu leży konieczność udokumentowania, zaliczenia całej nieruchomości jako związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą. Brak wpisu do ewidencji środków trwałych, czy też wpisanie obiektów do ewidencji środków trwałych, to okoliczność wskazująca na możliwość dokonania czynności prawnych (skutki prawne wpisu do ewidencji środków trwałych). Natomiast o takim "związaniu nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej", co Sąd wyżej podkreślał, w tym przypadku, przesądzały okoliczności faktyczne. W takiej sytuacji (istniejący wykaz nieruchomości), nie ma również organ podatkowy obowiązku "udokumentowania zaliczenia całej nieruchomości jako związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą".

Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. ), skarga podlega oddaleniu.