Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 621/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 3 ust. 4
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 14 ust. 1-3, art. 21
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek - Cieszewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Specjalista Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2016 r. sprawy ze skargi R.N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dyrektor ARiMR) w C. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. (Kierownik ARiMR) z dnia [...] Nr [...] odmawiającą przyznania R.N. płatności ONW na rok 2014 do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania typu – ONW – obszary ze specyficznymi utrudnieniami.

Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

R.N. wnioskiem z dnia [...] ubiegał się o przyznanie płatności ONW na rok 2014. We wniosku zadeklarował 7 działek rolnych (A,B,C,D,E,F,G) zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb R., gmina A., powiat [...] woj. [...] oraz na działce [...] obręb G., gmina B., powiat [...], woj. [...]. Powierzchnia działek zadeklarowanych wynosiła [...]ha.

Kierownik ARiMR w dniu [...] wystosował do strony informację dotycząca maksymalnego kwalifikowanego obszaru, wskazującą wartości powierzchni działek (powierzchnia PEG powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza) do której może być przyznana jednolita płatność obszarowa.

W związku z tą informacją pismem z dnia [...] R.N. zawiadomił, że nie może się zgodzić ze zmniejszeniem powierzchni zgłoszonych do systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2014 r.

Pismem z dnia [...] organ poinformował stronę o dokonanej ponownie analizie powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) dla zadeklarowanych we wniosku działek ewidencyjnych i wskazał maksymalny kwalifikowany obszar dla zadeklarowanych działek. Wnioskodawca nie skorzystał z możliwości dostosowania złożonej deklaracji do powierzchni referencyjnych.

W dniu [...] organ I instancji wystosował do strony wezwanie do złożenia wyjaśnień, w zakresie nieprawidłowości wykrytych po przeprowadzeniu kontroli zadeklarowanych danych oraz ich weryfikacji przy wykorzystaniu systemu informatycznego ZSZiK dotyczących działki ewidencyjnej nr [...] obręb R.

W odpowiedzi na powyższe strona w dniu [...] złożyła korektę wniosku, w której wyjaśniła nieprawidłowości.

Następnie w procesie kontroli administracyjnej z wykorzystaniem danych powierzchni referencyjnej PEG dla działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], na których leżą działki rolne A,B,C,D,E,F dokonano wykluczenia powierzchni w następstwie czego zmniejszeniu uległa powierzchnia kwalifikowana do płatności ONW w stosunku do powierzchni deklarowanej. Wskutek wykluczenia części działki rolnej A,B,D,E,F, oraz całej działki C (nie spełnia warunków min. powierzchni działki rolnej 0,10 ha) z łącznej powierzchni [...] ha zadeklarowanej do płatności ONW wykluczono łączną powierzchnię [...] ha, jako tereny niekwalifikujące się do płatności.

Organ ustalił, że powierzchnia działek rolnych stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej na obszarze ONW strefa ze specyficznymi utrudnieniami wynosi [...] ha. Wobec tego procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek położonych na obszarze ONW a powierzchnią stwierdzoną w kontroli administracyjnej wynosi 23,5897%. Natomiast zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L z 2011 r. nr 25), jeżeli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności ONW a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20 % nie przyznaje się płatności w danym roku.

W związku z powyższym decyzją z dnia [...] Kierownik ARiMR odmówił przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

W odwołaniu skarżący wyjaśnił, że we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 powierzchnia działek jest zgodna z powierzchnią uwidocznioną w aktach notarialnych i Księgach Wieczystych. Ponadto podniósł że zmniejszenie powierzchni działek w oparciu o inne sposoby mierzenia jest nieprecyzyjne, gdyż w obszarze w którym leży gospodarstwo nie ma sieci geodezyjnej, nie ma więc punktu odniesienia do ustalenia granic; granice działek są wyznaczone zwyczajowo-uznaniowo przez właściciela, a osoba spoza środowiska nie ma realnej szansy na prawidłowe określenie granic działek; fotografie satelitarne wprowadzają w błąd, ponieważ są dokonywane pod kątem innym niż prosty w stosunku do płaszczyzny działki, dodatkowo teren jest mniej lub bardziej nachylony, co powoduje zniekształcenie pomiaru, zdjęcia mają wyłącznie znaczenie informacyjne, nie są dokumentem prawnym. Zdaniem skarżącego jest bardzo prawdopodobne, że pracownik AMiRR odczytał na zdjęciu cienie rzucane przez drzewa liściaste jako zalesione łąki i pastwiska.

Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Kierownika ARiMR.

W pierwszej kolejności wskazał, że dane zadeklarowane we wniosku przez rolnika podlegają weryfikacji przez ARiMR przy zastosowaniu ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.) oraz ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r., poz. 1164), a także przepisów prawa unijnego.

Następnie stwierdził, że w sprawie powierzchnia została ustalona podczas kontroli administracyjnej w systemie ZSZIK na podstawie pomiarów dokonanych na ortofotomapie cyfrowej. Dostępna w systemie ZSZIK ortofotomapa to źródło podstawowego dokonywania pomiarów powierzchni znajdujące swoje umocowanie w art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009r. str. 16).

Powyższe oznacza, że nie można dokonywać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię referencyjną. Ustalenia powierzchni PEG w ramach poszczególnych działek referencyjnych, do których może być przyznana płatność dla rolnika odbywa się w oparciu o dane wektorowe GO (granice odniesienia) i PZ (pole zagospodarowania) zaktualizowane i zweryfikowane na podstawie aktualnej cyfrowej ortofotomapy, przeprowadzonych w terenie pomiarów powierzchni PEG oraz kontroli terenowych zakończonych raportem w wyniku których następuje certyfikacja powierzchni kwalifikowanej.

Dalej organ odwoławczy podał, że rozpatrując odwołanie zwrócił się do Biura Kontroli na Miejscu Wydział ds. GIS celem zweryfikowania wyników ustalonych przez organ I instancji dotyczących ustalenia właściwej powierzchni działek rolnych, a następnie przedstawił stwierdzoną przez ww. Wydział ds. GIS maksymalną powierzchnię kwalifikowaną do płatności (PEG) na kampanię 2014 r. dla każdej z zadeklarowanych dla płatności działek ewidencyjnych

Na tej podstawie organ odwoławczy stwierdził, że powierzchnia stwierdzona dla ONW wynosi [...]ha, jednakże ostateczne rozstrzygnięcie jest zgodne z organem I instancji, gdyż wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych kwalifikowaną a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 22,9591% , a więc przekracza 20%,zatwierdzonego obszaru, co stosownie do art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. skutkuje nie przyznaniem płatności.

Organ wskazał, że obszar zadeklarowany do płatności przekracza obszar dopuszczalny PEG, bowiem część zadeklarowanego obszaru stanowi zadrzewienie i zakrzewienie, które nie może zostać objęte płatnością, a sytuację tę potwierdzają zrzuty z obrazu ortofotomapy z systemu ZSZIK.

Dalej Dyrektor ARiMR zauważył, że skarżący nie przedłożył dowodu na potwierdzenie deklaracji we wniosku na rok 2014, iż użytkuje powierzchnię zadeklarowaną we wniosku, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach).

Jednocześnie organ podkreślił, że nie można utożsamiać pojęcia działki ewidencyjnej z pojęciem działki rolnej, powierzchnia działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, a powierzchnia działek rolnych znajdujących się na tych działkach ewidencyjnych nie jest zagadnieniem tożsamym, ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych może się zmieniać w czasie, przy niezmienionych danych zawartych w rejestrze gruntów co do działek ewidencyjnych, ich powierzchni, rodzaju użytków rolnych na tych działkach i co do sposobu użytkowania działek rolnych. Dla potrzeb pomocy obszarowej, podstawowe znaczenie ma bowiem rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona określona uprawa (wyrok NSA z 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 259/07).

Reasumując organ odwoławczy nie stwierdził w przeprowadzonym postępowaniu nieprawidłowości.

Na wskazaną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. R.N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której domagał się uchylenia obu zapadłych w sprawie decyzji i przyznania mu płatności obszarowej za rok 2014. Skarżący zakwestionował sposób liczenia powierzchni wykluczonych. Twierdził, że nie dokonał korekty wniosku bowiem zaniżenie powierzchni działek uznał za całkowicie bezzasadne. Ponadto skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu dodatkowo podnosząc, że powierzchnia zadrzewień jest krańcowo zawyżona. Wskazał, że agencja jako powierzchnię zadrzewień traktuje rzut pionowy cienia drzew. Tymczasem działki są zgłoszone i używane jako pastwisko – łąki, a zatem nie ma przeszkód do używania niewielkich zadrzewień zgodnie z ich przeznaczeniem.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ) – zwanej dalej "P.p.s.a", że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami.

Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek zasadniczo z przyczyn, które Sąd wziął pod rozwagę z urzędu.

Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału ARiMR w C. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia [...] r. odmawiającą przyznania skarżącemu płatności obszarowej ONW na rok 2014.

Warunki przyznawania rolnikowi pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatności ONW) zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - dalej "rozporządzenie ONW". Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.

Stosownie do treści § 5 ust. 1 rozporządzenia ONW postępowania w sprawie przyznania płatności ONW ma charakter wnioskowy. Oznacza to, że postępowanie inicjowane jest na wniosek uprawnionego podmiotu i prowadzone w zakresie określonym we wniosku. Wniosek o przyznanie płatności ONW zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczy. Oświadczenia te obejmują przede wszystkim powierzchnię działek ewidencyjnych, w stosunku do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności oraz informacje o sposobie wykorzystania działek rolnych. Szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie płatności ONW określa § 5 tego rozporządzenia oraz akty normatywne wydane przez organy Unii Europejskiej, tj. rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8 ze zm.) oraz rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009 ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE.L 316, str. 65).

Określone w tych aktach prawnych zasady wypełniania, składania i poprawy wniosków nie mogą być zmieniane w indywidualnych przypadkach. Jednakże zgodnie z art. 3 ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje mogą być skorygowane w każdym momencie po ich złożeniu, jeżeli właściwe organy stwierdzą w nich oczywiste błędy.

Ponadto stosownie do treści art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, nie naruszając przepisów art. 11-20, wniosek o przyznanie pomocy może być poprawiony w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku, gdy właściwy organ wykrył oczywiste błędy.

Ograniczenia możliwości wprowadzania zmian i poprawek do wniosku reguluje natomiast art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Przepis art. 14 ust. 1 akapit 1 przewiduje możliwość rozszerzenia zakresu wniosku poprzez dodanie poszczególnych działek lub uprawnień do płatności, zaś ust. 1 akapit 2 reguluje dopuszczalność wprowadzania zmian, co do sposobu użytkowania zgłoszonych działek lub systemu pomocy, po upływie terminu do złożenia wniosku. Z kolei art. 14 ust. 3 stanowi, że jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomi go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie są dozwolone odnośnie działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości. Nie ulega zatem wątpliwości, że przepis art. 14 rozporządzenia reguluje ograniczoną możliwość wprowadzania zmian i poprawek do wniosku.

W świetle powyższych regulacji istotne jest to jakie błędy są oczywiste i mogą być korygowane w każdym czasie, a jakie podlegają korekcie ograniczonej zarówno co do terminu, jak i co do etapu postępowania w sprawie. Prawidłowe rozróżnienie tych sytuacji ma zasadnicze znaczenie, gdyż błędy nieusuwalne wywołują konsekwencje z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, tj. ograniczenie pomocy lub wykluczenie z pomocy w roku, którego dotyczy wniosek, a także w latach następnych.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt II GSK 942/12 (opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) w odniesieniu do art. 21 rozporządzenia stwierdził, że w przepisie tym jest mowa o "oczywistym błędzie wniosku" nie zaś np. o "oczywistej omyłce pisarskiej lub rachunkowej". Istota problemu tkwi zatem w łatwości wykrycia błędu, która decyduje o jego oczywistym charakterze. Błąd jest więc oczywisty, jeśli bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami wynika on z weryfikacji samego wniosku przez organ. Jeżeli z porównania kolejnych części wniosku wynika występująca między nimi sprzeczność, która powoduje, że wniosek jest niespójny, to błąd jest oczywisty i może być poprawiony w każdym czasie. Sytuacja, w której błąd we wniosku niejako musi być wykryty z racji swej oczywistości, nie może powodować dyskwalifikacji wniosku i wywoływać dla rolnika ujemnych konsekwencji. Powyższy pogląd Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie taka właśnie sytuacja wystąpiła. Należy wskazać, że w sekcji VII wniosku – Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, kol. 10 - powierzchnia gruntów rolnych na działce ewidencyjnej nr [...] ogółem została wskazana jako [...] ha. Powierzchnia ta jest mniejsza niż powierzchnia działki rolnej w granicy tejże działki nr [...] wskazanej w sekcji VIII – oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych kol. 5 – [...] ha (także mniejsza niż powierzchnia deklarowana do płatności ONW na działce rolnej w granicach działki ewidencyjnej kol. 6 – [...] ha). Co więcej powierzchnia całkowita działki ewidencyjnej (sekcja VII kol. 9) nr [...] - [...] ha jest mniejsza niż powierzchnia działki rolnej w granicach tej działki ewidencyjnej – Sekcja VIII kol. 5 - [...] ha, a także mniejsza niż powierzchnia deklarowana do płatności ONW na działce rolnej w granicach działki ewidencyjnej kol. 6 – [...] ha. To samo dotyczy działku o numerze ewidencyjnym [...] gdzie w sekcji VII kol. 10 - powierzchnia gruntów rolnych na działce ewidencyjnej nr [...] ogółem została wskazana jako [...] ha. Powierzchnia ta była mniejsza niż powierzchnia działki rolnej w granicy tejże działki nr [...] wskazanej w sekcji VIII kol. 5 – [...] ha czy też powierzchni deklarowanej do płatności ONW w granicach działki ewidencyjnej kol 6 – [...] ha. Natomiast powierzchnia całkowita działki ewidencyjnej (sekcja VII kol. 9) nr [...] – [...] jest mniejsza niż powierzchnia działki rolnej w granicach tej działki ewidencyjnej ([...] ha.).

Ponieważ ogółem powierzchnia gruntów rolnych na działce ewidencyjnej z oczywistych względów nie może być mniejsza niż suma działek rolnych występujących na tej działce, ani tym bardziej powierzchnia całkowita działki ewidencyjnej nie może być mniejsza niż powierzchnia działki rolnej (działek rolnych) w granicach tej działki ewidencyjnej - błąd jest oczywisty.

Błąd ten powinien być wykryty przy rutynowym sprawdzeniu wniosku, bez potrzeby konfrontacji z innymi dokumentami, zaś rolnik wezwany do złożenia wyjaśnień. Pierwszą czynnością pracownika ARiMR powinno być sprawdzenie prawidłowości wypełnienia poszczególnych sekcji wniosku. Z akt wynika, że organ wezwał stronę jednakże wyłącznie do wyjaśnienia nieścisłości dotyczących działki ewidencyjnej nr [...]. Można zauważyć, że w sekcji VIII przy wskazanych powierzchniach działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] znajdują się m.in. znaki zapytania co może wskazywać na wątpliwości co do powierzchni działek, niemniej jednak nie podjęto żadnych czynności wyjaśniających w tym zakresie. Można przy tym także zauważyć, że w skardze skarżący wymieniając działki na których zakwestionowano powierzchnie wskazał jako powierzchnię zgłoszoną dla działki ewidencyjnej nr [...] – [...] arów, a dla działki [...] -[...] arów ( a nie tak jak w sekcji VIII wniosku).

Powyższe może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako że przyjęcie wskazanych powierzchni dla wymienionych działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] ([...] ha i [...] ha) skutkuje tym, iż powierzchnia deklarowana do płatności ONW wyniesie [...] ha, co przy powierzchni stwierdzonej [...] ha powoduje, że procentowa różnica nie przekracza 20%.

Uznanie błędu za oczywisty i umożliwienie skorygowania wniosku z tej przyczyny powoduje natomiast powstanie sytuacji, w której to skorygowany, a więc już bezbłędny wniosek jest rozpoznawany przez organ. Konsekwencją tego powinno być zatem rozpoznanie poprawionego wniosku skarżącego - w zakresie płatności obszarowej, co nie będzie ocenione jako zawyżenie deklaracji w rozumieniu art. 58 rozporządzenia 1122/2009.

Ponadto Sąd uznał za stosowne poczynić także kilka dalszych uwag. Zgodzić się należy z organem, iż maksymalny obszar kwalifikowany, czyli powierzchnia uprawniona do przyznania płatności powinna być ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Ponadto trafnie organ zauważył, że dla potrzeb pomocy obszarowej podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona określona uprawa. Nie ulega wątpliwości, że ustalenie rzeczywistej powierzchni działek rolnych kwalifikowanej do płatności należy do organów administracji, które dysponują nowoczesnym systemem pozwalającym na uniknięcie błędów pomiarowych i wykrycie nieprawidłowości wniosków o pomoc. Stosownie do regulacji rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 wszystkie wnioski o wsparcie, wnioski o płatność są zatem sprawdzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację przestrzegania warunków przyznawania wsparcia. Zgodnie z art. 10 ust. 2 ww. rozporządzenia sprawdzenie zgodności z kryteriami kwalifikowalności obejmują kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Zgodnie zaś z art. 20 rozporządzenia 73/2009 Państwa (czyli organy zajmujące się rozdziałem omawianej pomocy) przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc, w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności oraz kontrole na miejscu, przy czym mogą korzystać z technik teledetekcji i globalnego systemu nawigacji satelitarnej.

Z przytoczonych regulacji wynika, że organy Agencji winny przeprowadzać kontrole administracyjne wniosków, jak również kontrole w terenie, w celu weryfikacji danych zadeklarowanych przez producentów rolnych. Wyniki takich kontroli są dla organów podstawą do ustalenia obszaru użytkowanego rolniczo oraz sposobu jego zagospodarowania, jako spełniającego wymogi unijne i krajowe do zakwalifikowania powierzchni do uzyskania określonej płatności. Należy bowiem wskazać, że choć ustanawiany na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS) tj. ortoobrazów lotniczych lub zdjęć satelitarnych - system LIPS umożliwia stosowanie jednolitych standardów gwarantujących dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, to jednocześnie nie oznacza to, że procedura obowiązująca w ramach systemu identyfikacji działek, której instrumentem i narzędziem są ortofotomapy, wyłącza czy też wyklucza wykorzystywania innych środków dowodowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy w okolicznościach danego przypadku jest to uzasadnione rodzajem użytkowania rolniczego danego gruntu, który to może być z przyczyn obiektywnych niewidoczny na obrazach ortofotomap. W odwołaniu skarżący wskazywał, że istniejące na działkach zadrzewienia rzucają cień, co mogło być odczytane jako zalesione łąki i pastwiska. W skardze skarżący również akcentował, że działki są zgłoszone jako łąki i pastwiska i nie ma przeszkód do używania niewielkich zadrzewień. Tymczasem organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji ogólnie stwierdził, że część zadeklarowanego obszaru stanowi zadrzewienie i zakrzewienie, który nie może zostać objęty płatnością. Nie wyjaśnił dlaczego za niezasadne uznał twierdzenia strony. Z treści art. 34 ust. 4 rozporządzenia nr 1122/2009 wynika wszak, że w zasadzie do płatności kwalifikują się działki rolne na których znajdują się drzewa o ile na tych działkach może odbywać się działalność rolnicza w podobny sposób jak na działkach bez drzew na tym samym obszarze. Natomiast narzędziem prawnym przewidzianym zarówno przez prawodawcę unijnego jak i krajowego służącym weryfikacji zgodności wniosku o przyznanie płatności z warunkami na jakich przyznawana jest dana płatność, są zarówno przeprowadzane przez pracowników ARiMR kontrole administracyjne, jak i kontrola na miejscu. Słusznie organ odwoławczy wskazał, że ciężar dowodu ciąży na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne, a tym samym konsekwencją tej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z tego faktu czerpie korzyści. Powyższe nie oznacza jednak, że organ zwolniony został z konieczności oparcia rozstrzygnięcia na nie budzącym wątpliwości, wystarczającymi i przekonywującym materiale dowodowym. Następstwem bowiem wskazanej modyfikacji reguł postępowania w postępowaniu w sprawie przyznania płatności jest wzmożenia przez ustawodawcę aktywności stron postępowania pod rygorem wywiedzenia dla nich negatywnych skutków, przy jednoczesnym ograniczeniu w stosunku do ogólnych reguł, a nie wyłączeniu zadań organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia i zebrania materiału dowodowego sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią ocenę Sądu zawartą w niniejszym uzasadnieniu wyroku.

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji. O kosztach nie orzeczono ze względu na brak wniosku strony skarżącej.