Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 695/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 1, ust. 2 pkt 1,  art. 64 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 3, art. 140aa ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 2, ust. 1 pkt 3, ust. 4 pkt 1,
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 78, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2018 r. sprawy ze skargi G. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") decyzją z "(...)" stycznia 2018 r. nr "(...)", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: "K.p.a."), art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c) i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260, dalej: "P.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260, dalej: "u.d.p.".), po rozpatrzeniu odwołania G. N. prowadzącego działalność gospodarczą pod nawą: "(...)" (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z "(...)" listopada 2017 r.

Powyższą decyzją nr "(...)", wydaną na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1 – 3 P.r.d., i art. 104 § 1 K.p.a., organ I instancji nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

GITD wskazał w zaskarżonej decyzji, że "(...)" października 2017 r., w miejscowości "(...)", na drodze krajowej nr "(...)", po której dopuszcza się ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t, został zatrzymany do kontroli 5-osiowy pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki M.o nr rej. "(...)" wraz z trzyosiową naczepą marki K.o nr rej. "(...)". Pojazdem członowym kierował M. N., który wykonywał przewóz drogowy papieru (ładunek podzielny) na trasie Niemcy - Polska, realizując przewóz na rzecz Strony.

Organ wskazał następnie, że w wyniku zmierzenia i zważenia pojazdu członowego stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego wynosił 12,1 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), co stanowiło przekroczenie o dopuszczalnej normy o 2,1 t, czyli o 37 %.

Organ wyjaśnił, że w chwili kontroli obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2017 r. poz. 878), zgodnie z którym przedmiotowy odcinek drogi krajowej nr 46, zaliczony był do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

GITD wskazał, że organ I instancji nałożył karę pieniężną za brak zezwolenia kategorii VII, w wysokości wynikającej z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) P.r.d.

GITD wyjaśnił również, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 17 lipca 2017 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C/II o nr "(...)" i "(...)". Waga nr "(...)" w dniu kontroli legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w "(...)"z datą ważności do 30 listopada 2017 r. Natomiast waga nr "(...)" w dniu kontroli legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w "(...)"z datą ważności do 30 czerwca 2018 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr "(...)"z "(...)" października 2017 r.

Organ uznał, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny i, że z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Organ też nie dopatrzył się okoliczności poświadczających brak wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń przepisów prawa - tj. zaistnienie zdarzeń łub okoliczności mieszczących się w dyspozycji art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a) i lit. b) P.r.d.

W skardze z 8 marca 2018 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GITD z "(...)" stycznia 2018 r. Skarżący, zaskarżając decyzję w całości, wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie na Jego rzecz od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 K.p.a., poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji wadliwą ocenę zgromadzonych dowodów oraz zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań kierowcy na okoliczności związane z załadunkiem towaru przez podmiot profesjonalny, a następnie jego zabezpieczeniu przez kierowcę przy pomocy pasów, a co za tym idzie, dochowaniu należytej staranności przez podmiot wykonujący transport towaru,

2) art. 140aa ust 1-3 w zw. z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) P.r.d., poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy podmiot wykonujący przejazd dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, powierzając wykonanie załadunku oraz rozmieszenia towaru przedsiębiorstwu "(...)"GmbH, które zawodowo trudni się usługami związanymi z ładunkiem tego typu towar, a następnie zabezpieczając towar przy pomocy specjalistycznych pasów,

3) art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a) P.r.d., poprzez jego bezzasadne niezastosowanie, w sytuacji gdy podmiot wykonujący przejazd dochował należytej staranności w realizacji związanych z przejazdem powierzając wykonanie załadunku oraz rozmieszenia towaru przedsiębiorstwu "(...)"GmbH, które zawodowo trudni się usługami związanymi z ładunkiem tego typu towaru, a następnie zabezpieczając towar przy pomocy specjalistycznych pasów.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wyjaśnił, że organ administracji publicznej całkowicie zaniechał ustalania szczegółowych okoliczności związanych z przeprowadzoną "(...)"października 2017 r. kontrolą. Nic dociekał kto dokonywał załadunku i rozmieszczenia towarów, czy podmiot ten dokonał załadunku prawidłowo, czy podmiot ten zagwarantował Skarżącemu, że towar został prawidłowo rozmieszczony, ani jak towar został zabezpieczony przez samego Skarżącego. Nie doszło nawet do przesłuchania kierowcy M. N., którego zeznania pozwoliłyby na ustalenie szeregu czynności, których podjął się przewoźnik w celu dochowania należytej staranności przy transporcie towarów. Skarżący w toku postępowania zwracał uwagę na fakt dokonania załadunku i rozmieszczenia towaru przez przedsiębiorstwo "(...)"GmbH, którego pracownicy zagwarantowali M.N., że towar został załadowany w sposób zgodny z prawem, co więcej, towar został prawidłowo zabezpieczony przy pomocy specjalistycznych pasów.

Skarżący wskazał, że przedsiębiorstwo "(...)"GmbH zawodowo trudni się produkcją papieru. Dokonuje także załadunku wyprodukowanego przez siebie papieru na pojazdy ciężarowe. Wynika to z faktu, iż wytworzony papier nawija się na specjalne szpule, tworząc w ten sposób znacznej wielkości bele. Zwoje te, ze względu na fakt, iż posiadają kształt walca, muszą zostać profesjonalnie ułożone, by w trakcie transportu nie przemieszały się. W celu zapewnienia bezpieczeństwa transportu, a także, by towar został rozmieszczony zgodnie z przepisami prawa, "(...)"GmbH zobowiązuje się wobec firm transportowych, do dokonania prawidłowego załadunku towaru poprzez jego prawidłowe ułożenie, zabezpieczenie, a także, poprzez dokładne ważenie pojazdu, uwzględniające kontrolę nacisku na każdą oś pojazdu, przed rozpoczęciem transportu towaru. Taka też sytuacja miała miejsce w tym przypadku. Pojazd, którym kierował M. N. został załadowany, zabezpieczony, a także, co najważniejsze dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, dokładnie zważony przez pracowników "(...)"GmbH. Mając na uwadze powyższe okoliczności, uznać należy, że Skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem bowiem przed rozpoczęciem transportu towaru, powierzył jego załadunek i zabezpieczenie podmiotowi profesjonalnemu, od którego należy oczekiwać wykonywania usług w sposób prawidłowy.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji, nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci papieru. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 P.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 P.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a P.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

W niniejszej sprawie kara pieniężna została wymierzona Skarżącemu za przejazd nienormatywnym pojazdem po drodze krajowej nr "(...)", w miejscowości "(...)", a więc na odcinku, na którym zgodnie z Lp. 32 załącznika nr 1 do, obowiązującego w dniu kontroli drogowej, rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, droga ta została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W wyniku ważenia pojazdu dokonanego w trakcie kontroli, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej o 2,1 t, czyli o 21% dopuszczalnej normy, przy nacisku tej osi 12,1 t.

Przy tego rodzaju naruszeniu, gdy przejazd pojazdem nienormatywnym związany jest z przewozem ładunku podzielnego, naruszony został art. 64 ust. 2 P.r.d., zgodnie z którym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Dodać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 35b P.r.d., ładunkiem podzielnym jest ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody, mógł być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. W zakresie tej definicji mieści się przewożony przedmiotowym pojazdem papier.

W konsekwencji naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 P.r.d., w świetle art. 140ab ust. 2 P.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Ustawodawca nie przewidział odrębnej kary za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, lecz uregulował konstrukcję prawną polegającą na zastosowaniu kary jak za przejazd bez zezwolenia, bez sprecyzowania konkretnej kategorii zezwolenia. Z art. 64 ust. 3, art. 64a-64g oraz z załącznika nr 1 do P.r.d. wynika, że ustawodawca przewidział siedem kategorii zezwoleń, natomiast w art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 P.r.d., uregulował wysokość kary pieniężnej za brak każdego z zezwoleń. Wyjaśnienia wymaga, że w niniejszej sprawie nie mogły mieć zastosowania zezwolenia kategorii I i kategorii II, ponieważ zezwolenie kategorii I nie ma zastosowania do dróg krajowych, natomiast zezwolenie kategorii II, jak stanowi art. 64b ust. 1 tej ustawy, jest wydawane na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej.

Organ I instancji, nałożył na Skarżącego, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 140ab ust. 2 P.r.d., karę pieniężną, jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII. Zgodnie z lp. 7 załącznika nr 1 do P.r.d., zezwolenie kategorii VII dotyczy pojazdów nienormatywnych o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI oraz o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. W niniejszej sprawie zostały stwierdzone naruszenie dotyczące nacisku pojedynczej osi napędowej przekraczające tą wartość. Jak wynika z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c P.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości, za brak zezwolenia kategorii VII, 15.000 zł, w pozostałych przypadkach, tj., gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%. Stwierdzony w wyniku kontroli drogowej nacisk pojedynczej osi przekroczył dopuszczalną wartość o więcej niż 20%, organ I instancji zatem, zdaniem Sądu, prawidłowo nałożył na Skarżącego, karę pieniężną w wysokości 15.000 zł, z czym zgodził się organ II instancji.

Należy zauważyć, że Skarżący w świetle brzmienia art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 P.r.d., był obowiązany przestrzegać norm, z których wynika, że ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu oraz, że ładunek umieszcza się na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Powyższa norma prawna przekłada się na obowiązki podmiotu wykonującego przejazd, w ten sposób, że podmiot ten przed wyjazdem na drogę publiczną powinien znać rzeczywiste parametry pojazdu, aby mieć gwarancję, iż nie zostały one przekroczone względem wymogów prawnych. Jest to istotne również ze względu na możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym na podstawie art. 140ab ust. 4 pkt 1 P.r.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Należy podkreślić, że nie ulega wątpliwości, że nie mieści się w granicach dochowania należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, przez podmiot zawodowo zajmujący się przewozem towarów, dokonanie przewozu towarów bez znajomości rzeczywistych parametrów wagowych pojazdu wraz z ładunkiem. W niniejszej sprawie w aktach administracyjnych, brak jest dokumentu określającego parametry wagowe przedmiotowego pojazdu członowego po jego załadowaniu. W aktach administracyjnych znajduje się dokument przewozowy, w którym określona jest waga przewożonego towaru, nie ma jednak dokumentu, z którego wynikałoby, że pojazd członowy po jego załadowaniu, przed wyjazdem na drogę, został przez załadowcę zważony również pod względem nacisku poszczególnych osi. Dokument taki powinien, zostać przez załadowcę przekazany kierowcy przed rozpoczęciem przejazdu. W przeciwnym razie podmiot wykonujący przejazd nie posiada dowodu potwierdzającego, że przed wyjazdem na drogę publiczną znał parametry wagowe pojazdu, które odpowiadały wymaganym normom i w związku z tym dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Braku takiego dowodu, nie zrekompensują wyjaśnienia Skarżącego, czy też zeznania kierowcy składane po dokonaniu przewozu i ujawnieniu przez organy nienormatywności przedmiotowego pojazdu członowego w trakcie przejazdu po drodze publicznej.

Z powyższych względów organy obu instancji nie naruszyły art. 140aa ust 1-3 w zw. z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) P.r.d., prawidłowo nakładając na Skarżącego karę pieniężną za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego. Organy nie naruszyły również art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a) P.r.d., nie miał on bowiem zastosowania w niniejszej sprawie ze względu na brak dowodu, że kierowca przed wyjazdem na drogę publiczną przedmiotowym pojazdem po jego załadowaniu, znał jego parametry wagowe, które odpowiadał wymaganym normom. Brak takiej wiedzy jest okolicznością przesądzającą o braku dołożenia należytej staranności przez podmiot zawodowo zajmujący się przewozem towarów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz o niemożności zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d.

Sąd nie stwierdził również w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 i art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji dysponowały wyczerpującym materiałem dowodowym pozwalającym na ustalenie i wyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego sprawy. Przeprowadzenie wnioskowanych przez Skarżącego dowodów w szczególności przesłuchanie w charakterze świadka kierowcy przedmiotowego pojazdu członowego, nie dostarczyłoby przekonywującego dowodu, że kierowca przed wyjazdem pojazdu na drogę publiczną znał jego parametry wagowe, które odpowiadał wymaganym normom. Argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Organy obu instancji dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji, odpowiadają prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), oddalił skargę.