Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 929/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56
journal: Dz.U. 2013 poz 727
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1  art. 91 pkt 1 lit. a; art. 92; art. 96 ust. 1 i 2; art. 4 pkt 13 i 17; art. 37 ust. 1; art82 ust. 1; art. 182; art. 72 ust. 1; art. 75; art. 203 ust. 1-3; art. 213; art. 214; art. 221 ust. 3 i 4; art. 243
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca),, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 września 2015 r. sprawy ze skargi B.-P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego, określenia jego kwoty oraz kwoty podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] stwierdzającą powstanie długu celnego w przywozie na dzień [...] czerwca 2010 r. oraz określił kwotę wynikającą z długu celnego oraz kwotę podatku od towarów i usług.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie towarem przemieszczanym z zastosowaniem procedury tranzytu zewnętrznego była tkanina obiciowa do tapicerowania mebli (MRN [...]). W dniu [...] czerwca 2010 r. w Urzędzie Celnym Oddział Celny w H. po przeprowadzeniu odprawy celnej, procedura tranzytu według dokumentu tranzytowego została zamknięta w systemie NCTS z wynikiem kontroli A2 (uznano za zgodne). Funkcjonariusze celni nie przeprowadzili faktycznej kontroli towaru przyjmując, że przedstawiony towar jest zgodny z danymi zadeklarowanymi w zgłoszeniu tranzytowym. Zezwolono na wyjazd pojazdu na [...]. Jednocześnie z dokumentów nadesłanych przez [...] administrację celną wynika, że przedmiotem odprawy w dniu [...] czerwca 2010 r. w przywozie na terytorium [...] były bloczki z betonu komórkowego w ilości i rodzaju zgodnym z danymi wynikającymi z faktury. Dokumenty wystawione przez Spółkę P. świadczą, że kierowca zakupił i odebrał o godzinie [...] towar w postaci [...] bloczków z betonu komórkowego na [...] paletach o masie [...] kg.

Organ wyjaśnił, iż należy wykluczyć, że na pojeździe o nr rej. [...] w urzędzie przeznaczenia znajdowały się jednocześnie bloczki z betonu komórkowego i towary objęte zgłoszeniami do procedury tranzytu i wywozu. Możliwości doładowania bloczków do tych towarów przeczy dokumentacja fotograficzna sporządzona w R. [...] oraz porównanie sumy mas tych ładunków do masy całkowitej pojazdu zmierzonej w Oddziale Celnym w [...] w dniu [...] czerwca 2010 r. wynoszącej [...] kg oraz w R. [...] w dniu [...] czerwca 2010 r. wynoszącej [...] kg.

Strony zawiadomione o wszczęciu niniejszego postępowania oraz poinformowane o kierunku dokonanych przez organ ustaleń nie przedstawiły żadnych dowodów mogących potwierdzić prawidłową realizację operacji tranzytowej. Brak dowodów przedstawienia organom celnym przedmiotowego towaru w urzędzie przeznaczenia, wobec wskazanych wyżej stwierdzonych w sprawie okoliczności, jest równoznaczny z usunięciem towaru spod dozoru celnego.

W sprawie tej nie ustalono miejsca, w którym zerwano zamknięcia celne i dokonano rozładowania tkaniny obiciowej, nie jest również znane miejsce, w którym towar ten się znajdował. Organ I instancji za chwilę powstania długu celnego przyjął dzień [...] czerwca 2010 r., to jest datę dokonania załadunku towaru w T. na przedmiotowy środek przewozowy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 213 WKC, poprzez niewezwanie do udziału jako strony postępowania V. D., organ odwoławczy wskazał, że towar w postaci tkanin nie został przedstawiony w urzędzie przeznaczenia. Brak przedstawienia towaru jest równoznaczny z usunięciem tego towaru spod dozoru celnego. W niniejszej sprawie organ celny na podstawie zgromadzonych dokumentów nie ustalił, kto i w jakim miejscu dokonał usunięcia towaru spod dozoru, jednak towar ten był nieprawidłowo wycofany z procedury tranzytu już w dniu [...] czerwca 2010 r.

Podstawa odpowiedzialności skarżącej Spółki oparta o przepis art. 203 ust. 3 tiret czwarte WKC, ciąży z racji występowania w charakterze głównego zobowiązanego. Na podstawie wspólnotowych przepisów prawa celnego, biorąc na siebie poprzez zgłoszenie celne do procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego rolę głównego zobowiązanego, podmiot ten w przypadku powstania długu celnego jest dłużnikiem bezwarunkowo i całkowicie obiektywnie (z mocy samego prawa).

Organ wyjaśnił również, że w toku czynności związanych z odprawą celną, jako nieprawidłowość należy wskazać brak przeprowadzenia kontroli zgodności stanu faktycznego przewożonych towarów mimo, że przesyłki dostarczono na innym pojeździe (nr rej. [...]), niż pojazd, na którym towary objęto procedurami celnymi (nr rej. [...]), z przekroczeniem terminu wyznaczonego na realizację procedury tranzytu i bez adnotacji o zmianie środka transportu (przeładunku) na dokumencie towarzyszącym. Ponadto przesyłki zostały dostarczone bez zamknięć celnych. Wyjaśnienie okoliczności dotyczących prawidłowości wykonanych w tym przypadku obowiązków służbowych funkcjonariuszy celnych – w ocenie organu – nie miało jednak wpływu na wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Brak przeprowadzenia rewizji celnej towaru w urzędzie przeznaczenia nie pozbawia bowiem organów celnych możliwości kontrolowania prawidłowości realizacji procedury tranzytu w oparciu o inne dowody.

Według Dyrektora Izby Celnej materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jest wystarczający do uzasadnienia wniosku, że operacja tranzytowa według MRN [...] nie została zakończona, a wygenerowana przez system NCTS informacja o jej zamknięciu wynikała z wprowadzenia organu celnego w błąd.

Konsekwencją powstania długu celnego jest powstanie obowiązku podatkowego w myśl przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2014 r.

Mając na uwadze, że okoliczności wynikające z dokumentów przekazanych przez [...] administrację celną znajdują potwierdzenie w rzeczywistych transakcjach handlowych odzwierciedlonych w dokumentacji polskich podmiotów, organ odwoławczy nie podzielił opinii o błędnej interpretacji informacji uzyskanych z państwa trzeciego.

Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił nadto, że nie jest właścicielem systemu przekazującego informacje [...] administracji celnej. Ponadto w dniu odprawy dokonanej w niniejszej sprawie pilotaż wersji testowej tego systemu jeszcze nie funkcjonował. Przekazywane w tym systemie informacje pochodzą z systemu SOC-T i nie zawierają danych o towarach, a dotyczą podstawowych danych o pojeździe takich jak: numer rejestracyjny pojazdu, masa, ładowny/pusty oraz data przekroczenia granicy.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia odnośnie terminu powiadomienia o kwocie należności organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie dług celny powstał w dniu [...] czerwca 2010 r., a zatem pięcioletni termin określony w art. 56 Prawa celnego upływa z dniem [...] czerwca 2015 r.

Dyrektor Izby Celnej podkreślił także, że występując jako główny zobowiązany skarżąca Spółka korzystała z gwarancji generalnej. Możliwość korzystania z uproszczenia w procedurze tranzytu, jakim jest pozwolenie na stosowanie gwarancji generalnej zgodnie z przepisami prawa celnego, może zostać udzielona w przypadku, gdy główny zobowiązany wykaże, iż jego sytuacja finansowa jest stabilna, że posiada wystarczające doświadczenie w zakresie procedury tranzytu wspólnotowego i bardzo ściśle współpracuje z organami celnymi, a ponadto, że opanował czynności transportowe i posiada wystarczające środki finansowe, aby wywiązać się ze swoich zobowiązań.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B-P Spółka jawna w T. L. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia [...] marca 2014 r.

Organom celnym zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 92 ust. 1 WKC, poprzez błędne przyjęcie, że procedura tranzytu nie została zakończona w sposób prawidłowy; art. 204 WKC w związku z art. 859 RWKC, poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji kiedy zaistniałe nieprawidłowości związane z realizacją procedury tranzytu należy traktować jako uchybienia nie mające znaczącego wpływu na właściwe funkcjonowanie procedury celnej; art. 221 ust. 3 WKC, poprzez przyjęcie, że dochodzenie należności celnych jest dopuszczalne po upływie 3 lat od powstania długu celnego w sytuacji, gdy czyn usunięcia towaru spod dozoru celnego stanowiący wykroczenie skarbowe był znany organom celnym co najmniej od dnia [...] czerwca 2010 r. oraz art. 213 WKC, poprzez niewezwanie do udziału w sprawie w charakterze strony wszystkich ujawnionych podmiotów, które winny być uznane za dłużników.

Ponadto strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie szeregu przepisów proceduralnych, to jest art. 121 § 1, 122, 180 § 1, 187 § 1, 188, 191 i 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał zajęte już w sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami skutkującymi koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności.

Przedmiot niniejszego postępowania dotyczył ustalenia statusu celnego towaru w postaci [...] rolek tkanin obiciowych do tapicerowania mebli, który powinien zostać dostarczony w procedurze tranzytu zewnętrznego z Polski na [...] na podstawie zgłoszeń celnych zarejestrowanych w systemie NCTS – Nowy Skomputeryzowany System Tranzytowy. Spór w zasadzie sprowadzał się do odpowiedzi na pytanie, czy doszło do zakończenia procedury tranzytu i zwolnienia w związku z tym towarów, jak chciała tego strona skarżąca, czy też, jak przyjął organ celny, do usunięcia towaru spod dozoru celnego i powstania w związku z tym obowiązku uiszczenia należności celnych oraz podatku od towarów i usług.

Otóż, wspólnotowy tranzyt zewnętrzny to przemieszczenie z jednego do drugiego miejsca znajdującego się na obszarze celnym Wspólnoty towarów niewspólnotowych, niepodlegających w tym czasie należnościom celnym przywozowym i innym opłatom ani środkom polityki handlowej, jak stanowi art. 91 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE z 1992 r., seria L, nr 302, str. 1 ze zm.; dalej jako "WKC"). Może odbywać się, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, według Nowego Skomputeryzowanego Systemu Tranzytowego (NCTS).

Osobą uprawnioną do korzystania z procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego jest główny zobowiązany. Jest on również odpowiedzialny za przedstawienie w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów oraz przestrzeganie przepisów procedury tranzytu wspólnotowego (art. 96 ust. 1 WKC). Nie naruszając określonych w powołanym przepisie obowiązków głównego zobowiązanego, osoba przewożąca towary lub odbiorca, który przyjmuje towary wiedząc o tym, że są one objęte procedurą tranzytu wspólnotowego, jest również zobowiązana do przedstawienia ich w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów (art. 96 ust. 2 WKC).

W każdym zaś przypadku objęcie procedurą tranzytu dokonywane jest na podstawie zgłoszenia celnego, które zgodnie z art. 4 pkt 17 WKC oznacza czynność, przez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną.

Osoba zainteresowana zgłasza towary do procedury mającej zastosowanie w odniesieniu do nich i bez uszczerbku dla ewentualnego zastosowania sankcji zobowiązuje się zgodnie z postanowieniami obowiązującymi w Państwach Członkowskich w odniesieniu do: dokładności informacji podawanej w zgłoszeniu, autentyczności załączonych dokumentów, przestrzegania wszystkich obowiązków wiążących się z objęciem odnośnych towarów daną procedurą, co potwierdza swoim podpisem (załącznik nr 37 do rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny – dalej jako "RWKC" (Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 6, s. 3 ze zm.). W odniesieniu do formalności tranzytowych Wspólnoty oraz formalności w miejscu przeznaczenia, w interesie każdej osoby uczestniczącej w procedurze leży sprawdzenie treści swojego zgłoszenia przed jego podpisaniem i złożeniem go w urzędzie celnym.

W niniejszej sprawie zgodnie z danymi zawartymi w nocie tranzytowej T1 MRN [...] – podstawowym dokumencie procedury tranzytowej, w polu nr 50 jako głównego zobowiązanego umieszczono B.-P., ul. [...] T. L.. Skarżąca spółka zatem była obarczona obowiązkiem przedstawienia towarów w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów (art. 96 ust. 2 WKC).

W procedurze tranzytu obowiązuje również zasada poddania dozorowi celnemu towarów, od chwili ich wprowadzenia na obszar Wspólnoty (art. 37 ust. 1 WKC). Mogą one podlegać kontroli celnej zgodnie z obowiązującymi przepisami. Pozostają pod dozorem celnym tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w przypadku towarów niewspólnotowych i bez uszczerbku dla art. 82 ust. 1 WKC, aż do zmiany ich statusu celnego, bądź wprowadzenia do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego albo ich powrotnego wywozu, bądź zniszczenia, zgodnie z art. 182 WKC.

Zauważyć należy, że pod pojęciem dozoru celnego mieszczą się zgodnie z art. 4 pkt 13 WKC, wszelkie działania podejmowane przez organ celny w celu zapewnienia przestrzegania przepisów prawa celnego oraz innych przepisów mających zastosowanie do towarów przywożonych na polski obszar celny lub z nich wywożonych. Usunięcie spod dozoru celnego oznacza utratę możliwości wykonywania przez organy wobec towarów przywożonych na polski obszar celny lub z niego wywożonych, wszelkich czynności o charakterze materialno-technicznym lub prawnym wynikających z norm prawa celnego lub innych przepisów znajdujących zastosowanie do tych towarów.

Organy celne podejmują przy tym czynności pozwalające na ustalenie lub zapewnienie tożsamości towarów, jeżeli jest to niezbędne do przestrzegania warunków procedury celnej, do której towary zostały zgłoszone (art. 72 ust. 1 WKC). Przyjęcie zgłoszenia celnego bez skorzystania z możliwości jego weryfikacji przed zwolnieniem towaru nie stanowi błędu organu celnego, który wyłącza możliwość retrospektywnego zaksięgowania długu celnego. Przyjęcie zgłoszenia celnego jest rodzajem czynności materialno-technicznej, "niedecyzyjnej", opartej na obliczeniu i wykazaniu przez zgłaszającego, którego obdarza się w ten sposób kredytem zaufania w zakresie rzetelnego i prawidłowego wypełniania zgłoszeń celnych, kwoty należności przywozowych lub wywozowych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt I GSK 406/10).

Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują (art. 75 WKC). Organy celne zamykają procedurę tranzytu zewnętrznego, jeżeli są w stanie stwierdzić, na podstawie porównania danych dostępnych w urzędzie wyjścia i danych dostępnych w urzędzie przeznaczenia, że procedura została w prawidłowy sposób zakończona (art. 92 ust. 1 i 2 WKC).

Zatem, o ile warunkiem zamknięcia operacji tranzytowej jest przedstawienie dokumentów, o tyle dla zakończenia operacji tranzytowej konieczne jest przedstawienie towarów, co wskazuje na korelację pomiędzy unormowaniami prawnymi i pozaprawnymi – Instrukcjami. Jak już wcześniej wskazano, na podstawie art. 92 ust. 1 WKC warunkiem zakończenia procedury tranzytu jest stwierdzenie tożsamość towaru z punktu wyjścia i w punkcie przeznaczenia. Tym samym nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów w nienaruszonym stanie z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów – jest równoznaczne z usunięciem towaru spod dozoru celnego, a taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie.

W dokumencie Komisji Europejskiej Dyrekcji Generalnej do spraw Podatków i Unii Celnej z dnia 1 lipca 2009 r., TAXBUD/2019/2008, tj. Podręczniku tranzytowym wskazano, że komunikat zamknięcia ma wyłącznie charakter informacyjny i nie mający mocy prawnej, a fakt zamknięcia procedury tranzytowej, w sposób domyślny lub formalny, nie narusza praw i obowiązków właściwego organu w zakresie ścigania głównego zobowiązanego, jeżeli w późniejszym terminie okaże się, że procedura rzeczywiście nie zakończyła się i nie powinna była zostać zamknięta lub wykryto nieprawidłowości dotyczące konkretnych procedur tranzytowych na późniejszym etapie. Przyjąć zatem należało, jak słusznie uczyniły to organy, że otrzymanie komunikatów w systemie NCTS, niepoprzedzone kontrolą towarów miało wyłącznie charakter informacyjny, nieposiadający mocy prawnej i podlegający weryfikacji w postępowaniu kontrolnym na wypadek, gdyby w późniejszym czasie okazało się, że do wysłania komunikatów doszło na podstawie nieprawdziwych informacji.

W niniejszej sprawie funkcjonariusze celni nie dokonali faktycznego sprawdzenia tożsamości towarów. Przeprowadzona kontrola ograniczyła się wyłącznie do zewnętrznej kontroli przewożących towar pojazdów oraz przedłożonych dokumentów.

W konsekwencji zgłoszenie celne do procedury tranzytu T1 MRN [...] odnoszące się do towarów znajdujących się na pojeździe zostało przyjęte i obsłużone w trybie "bez kontroli". Jednakże w dniu [...] czerwca 2010 r. na przejściu granicznym w R. [...] dokonano odprawy celnej importowej towaru w postaci bloczków ściennych z betonu komórkowego o masie [...] kg przywiezionych pojazdem o nr rej. [...]. W świetle powstałych wątpliwości co do prawidłowości przebiegu operacji tranzytu, zapisy w systemie NCTS nie mogły być samodzielnym dowodem na zakończenie procedury.

Prawidłowo organ dokonując tych ustaleń oparł się na dokumentach i informacjach przekazanych przez [...] organy celne, które na podstawie Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem [...] o współpracy i pomocy wzajemnej w sprawach celnych, przekazują sobie wszelkie dostępne informacje dotyczące osób, towarów, środków transportu, o których wiadomo lub podejrzewa się, że spowodowały lub mogą spowodować działania sprzeczne z przepisami celnymi drugiej umawiającej się strony, a także informacje, czy towary wywiezione z terytorium Państwa jednej Umawiającej się strony zostały wprowadzone na terytorium Państwa drugiej Umawiającej się strony zgodnie z przepisami celnymi. Informacje i dokumenty otrzymane w ramach wzajemnej pomocy mogą być wykorzystane tylko dla celów wymienionych w niniejszej umowie, łącznie z wykorzystaniem w postępowaniu administracyjnym i sądowym (art. 6 Umowy). Dokumenty te mają zatem charakter dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Na podstawie tego rodzaju dokumentów stwierdzono, że w przypadku zgłoszenia nr [...] MRN [...], po stronie [...] odnotowano przywóz zupełnie innego towaru, niż zgłoszonego w procedurze tranzytu. Potwierdziła to dokonana kontrola fizyczna. Towar został przedstawiony bez polskich zamknięć celnych. Do zgłoszenia dołączono fakturę zakupu wystawioną przez Spółkę [...] Oddział w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. na zakup bloczków z betonu komórkowego.

W toku postępowania strona skarżąca zajmowała stanowisko, że z okoliczności sprawy wynika, że w dniu [...] czerwca 2010 r. na pojeździe przebywającym już na terytorium [...] znajdował się inny towar niż ten będący przedmiotem tranzytu można wywieść, że do jego zamiany doszło już po polskiej odprawie celnej. W materiałach zebranych w sprawie brak jest bowiem dowodów podważających prawidłowość odprawy celnej przeprowadzonej w Oddziale Celnym w [...].

Otóż, w ocenie Sądu okoliczności faktyczne świadczą o tym, że w dniu [...] w [...] na pojeździe o nr [...] znajdował się inny towar, aniżeli towar zgłoszony. Potwierdziły to dokumentu otrzymane od [...] władz celnych, z których wynikało, że zamknięcia celne zostały naruszone, a fizyczna kontrola wykazała, że przewożonym towarem były bloczki betonowe, nie zaś [...] rolek tkanin obiciowych do tapicerowania mebli.

Kwestia prawidłowości funkcjonowania urzędników celnych polskich bądź [...], która budziła w tej sprawie wątpliwości i jest przedmiotem postępowań karnych, nie powoduje automatycznie przyznania racji stronie skarżącej. Zgadzając się co do zasady z twierdzeniem, że w działaniu tych organów zaistniały nieprawidłowości, to prawnokarna ocena tych zagadnień nie należy jednak do sądów administracyjnych. Z punktu widzenia niniejszej sprawy istotne było jedynie to, czy towar ze zgłoszenia do procedury tranzytu to ten sam towar, co towar z chwili zakończenia procedury tranzytu. W badanej sprawie organy celne trafnie w konsekwencji uznały, że nie doszło do prawidłowej realizacji tych obowiązków, jakie ciążyły na stronie skarżącej.

Usunięcie towaru spod dozoru celnego powoduje powstanie w przywozie długu celnego (art. 203 ust. 1 i 2 WKC), którego dłużnikami, zgodnie z art. 203 ust. 3 WKC są: osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego, osoby, które uczestniczyły w tym usunięciu, i które jednocześnie wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towar zostaje usunięty spod dozoru celnego, osoby, które nabyły lub posiadały towar, i które w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie wiedziały bądź powinny były wiedzieć, że jest to towar usunięty spod dozoru celnego, i odpowiednio osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty.

W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy istotny dla jej należytego rozstrzygnięcia ostatecznie nie budził wątpliwości.

Ustalenia organów celnych poczynione w kierunku wyjaśnienia statusu celnego towaru w postaci [...] rolek tkanin, które zgodnie z notą tranzytową winny w dniu przedstawienia w urzędzie celnym przeznaczenia znajdować się na środku transportowym o nr rej. [...], zabezpieczonym dwiema plombami celnymi, są wyczerpujące. Pojazd o podanym numerze rejestracyjnym załadowano w dniu [...] czerwca 2010 r. ładunkiem w T., który następnie został wywieziony z obszaru celnego Unii Europejskiej w dniu [...] czerwca 2010 r. przez Oddział Celny w [...]. Zatem zasadne było stwierdzenie organu celnego, że w dniu załadunku towaru w T., nie mogło być już na tym pojeździe towaru objętego notą tranzytową.

Należy również wskazać, że w sprawie nie przedstawiono żadnych dokumentów stanowiących tzw. alternatywny dowód potwierdzający zakończenie procedury tranzytu. Jak wynika z art. 366 RWKC, od odpowiedzialności w przypadku procedury tranzytu można uwolnić się przez przedstawienie jednego ze wskazanych tam dowodów. Taki dowód zakończenia procedury może zostać dostarczony przez głównego zobowiązanego organom celnym, zgodnie z ich wymogami, w formie dokumentu poświadczonego przez organy celne państwa członkowskiego przeznaczenia potwierdzającego tożsamość danych towarów i stwierdzającego, że zostały one przedstawione w urzędzie przeznaczenia, lub – przypadku stosowania art. 406 RWKC – u upoważnionego odbiorcy. Procedurę tranzytu wspólnotowego uważa się za zakończoną także wtedy, gdy główny zobowiązany przedstawi organom celnym, zgodnie z ich wymogami, jeden z poniższych dokumentów potwierdzających tożsamość towarów: a) dokument celny wystawiony w kraju trzecim, dotyczący objęcia towarów przeznaczeniem celnym; b) dokument sporządzony w państwie trzecim, poświadczony przez organy celne tego państwa i potwierdzający, że towary są uznane za znajdujące się w swobodnym obrocie w tym państwie (art. 366 ust. 2 RWKC).

Zatem procedura tranzytu została zamknięta w systemie NCTS nieprawidłowo, bowiem towar, który opuścił obszar celny UE nie był tożsamy z towarem objętym procedurą, pomimo przedstawienia przez kierowcę pojazdu noty T1 MRN [...]. W tej sytuacji prawidłowo organy celne przyjęły, że brak dowodów administracyjnych przedstawienia organom celnym przedmiotowego towaru jest równoznaczny z usunięciem towaru spod dozoru celnego. To zaś prowadzi do powstania długu celnego.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżącej dotyczącego nieustalenia i nieprzeprowadzenia postępowania względem pozostałych osób odpowiedzialnych za usunięcie towaru spod dozoru celnego, jako dłużników solidarnych w oparciu o art. 213 WKC wskazać należy, że zgodnie z art. 96 ust. 2 WKC, nie naruszając określonych w ust. 1 obowiązków głównego zobowiązanego, osoba przewożąca towary lub ich odbiorca, który przyjmuje towary wiedząc o tym, że są one objęte procedurą tranzytu wspólnotowego, jest również zobowiązany do przedstawienia ich w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów. Na podstawie art. 203 ust. 3 WKC, dłużnikami długu celnego powstałego w wyniku usunięcia towaru spod dozoru celnego są: osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego, osoby, które uczestniczyły w tym usunięciu, i które jednocześnie wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towar zostaje usunięty spod dozoru celnego, osoby, które nabyły lub posiadały towar, i które w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie wiedziały bądź powinny były wiedzieć, że jest to towar usunięty spod dozoru celnego, i odpowiednio osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty.

Głównym zobowiązaniem w niniejszej procedurze tranzytu była B.-P. A. i D. M. Spółka jawna (a obecnie jej następca prawny B.-P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością).

Nieuprawniony okazał się również zarzut dotyczący przedawnienia powiadomienia o długu celnym w stosunku do skarżącej.

Przepis art. 221 ust. 1 WKC ustanawia adresowany do uprawnionego organu obowiązek niezwłocznego, to jest bezpośrednio po dokonaniu zaksięgowania, powiadomienia dłużnika należności celnej o kwocie tejże należności. Zasadą wynikającą z art. 221 ust. 3 WKC jest przy tym to, że powiadomienie nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego, a bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 WKC na czas trwania procedury odwoławczej. W relacji do przedstawionej zasady, szczególny charakter posiada regulacja zawarta w art. 221 ust. 4 WKC, która omówioną zasadę modyfikuje.

Z regulacji tej mianowicie wynika, że jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat.

Jej dopełnieniem na gruncie prawa krajowego jest przepis art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 858), zgodnie z którym, w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie Wspólnotowego Kodeksu Celnego stosuje się odpowiednio.

W rozpoznawanej sprawie za datę powstania długu celnego organy uznały dzień [...] czerwca 2010 r., to jest datę załadunku innego towaru na środek transportu, którym według noty tranzytowej winny być przewożone objęte tranzytem tkaniny obiciowe. Zasadnie zatem organy celne przyjęły, że jest to chwila, w której na podstawie posiadanych w sprawie dokumentów mogło zostać ustalone istnienie długu celnego (art. 214 ust. 2 zd. 2 WKC).

Decyzja organu I instancji, z której wynika powiadomienie o kwocie należności celnych została wydana [...] marca 2014 r., a doręczona stronie skarżącej – [...] marca 2014 r. Organ zmieścił się zatem w ww. terminie 5-letnim.

Tym samym zastosowanie dłuższego terminu powiadomienia dłużnika celnego o kwocie powstałej należności celnej było więc w okolicznościach faktycznych tej sprawy w pełni uzasadnione.

W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE i polskich sądów administracyjnych zostało ugruntowane stanowisko, zgodnie z którym to organy celne są zobowiązane do stwierdzenia, czy istnieje związek pomiędzy powstaniem długu celnego, a popełnieniem czynu podlegającego postępowaniu karnemu, z zastrzeżeniem, że ustalenia takie są czynione wyłącznie na użytek postępowania zmierzającego do ustalenia należności celnych i w żaden sposób nie wpływają na ewentualną ocenę prawnokarną czynu, dokonywaną już przez właściwe w tych sprawach organy ścigania i sądy. Przy czym ustalenie, czy czyn podlega wszczęciu postępowania karnego należy do kompetencji organów celnych, a do przerwania biegu terminu przedawnienia nie jest wymagane wszczęcie postępowania, ani tym bardziej wydanie wyroku skazującego.

W świetle powyższego zastosowanie pięcioletniego terminu na powiadomienie dłużnika o długu celnym nie może zostać skutecznie podważone, bowiem przedłużenie okresu powiadomienia dłużników celnych w badanej sprawie było uzasadnione związkiem pomiędzy powstaniem długu celnego w niniejszej sprawie a wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] L. z dnia [...] kwietnia 2013 r., sygn. akt [...] wymierzającym kierowcy karę grzywny w wysokości [...] zł za usunięcie spod dozoru celnego towaru objętego niniejszą procedurą tranzytu.

Również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie.

Sąd nie podziela zarzutów strony skarżącej, że organy dopuściły się naruszenia zasady prawdy materialnej (art. 122 Ordynacji podatkowej). Ustalenie stanu faktycznego na podstawie prawidłowo zebranego i rozważonego materiału dowodowego nie może być uznane za sprzeczne z prawem tylko dlatego, że wnioski płynące z tych ustaleń są niekorzystne dla skarżącej i sprzeczne z jej twierdzeniami. Jak wywiedziono już wyżej, różne elementy zebranego w sprawie materiału dowodowego doprowadziły organy celne do prawidłowej konkluzji, że formalne zamknięcie procedury tranzytu w systemie NCTS było wynikiem błędu, gdyż w rzeczywistości nie zostały spełnione prawem przewidziane warunki, gdyż do urzędu celnego przeznaczenia nie dotarł towar objęty procedurą tranzytu.

O niezasadności zarzutu naruszenia przepisu art. 92 WKC świadczą powyżej zawarte wywody, które jednoznacznie wskazują na prawidłową konkluzję organów celnych, że wbrew twierdzeniom skarżącej spółki procedura tranzytu w rozpoznawanej sprawie nie została prawidłowo przeprowadzona, co skutkowało uznaniem, że doszło do usunięcia towaru spod dozoru celnego, a w konsekwencji spowodowało to powstanie długu celnego oraz należności podatkowych (podatku od towarów i usług).

Mając powyższe rozważania na względzie skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł w sentencji wyroku.