Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 102/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 5, art. 170 ust. 1 i 2, art. 168 ust. 1, art. 120
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 20, art. 22
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 173 poz 1807
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi M. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, działając w trybie postępowania spornego, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2003 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej: p.w.p.) oraz art. 169 ust. 1 pkt 1 i art. 169 ust. 2 p.w.p.

- w pkt. 1 umorzył postępowanie w części dotyczącej żądania stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...] w zakresie wszystkich towarów zawartych w klasie 2 klasyfikacji nicejskiej, programów do maszyn cyfrowych, kart do gry oraz tapet papierowych zawartych w klasie 16 klasyfikacji nicejskiej, usług pralniczych zawartych w klasie 37 klasyfikacji nicejskiej oraz usług poligraficznych zawartych w klasie 42 klasyfikacji nicejskiej;

- w pkt. 2 stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...] z dniem [...] lipca 2007 r. w części dotyczącej wszystkich towarów zawartych w klasie 6 klasyfikacji nicejskiej, wszystkich towarów zawartych w klasie 16 klasyfikacji nicejskiej za wyjątkiem programów do maszyn cyfrowych, kart do gry oraz tapet papierowych, wszystkich towarów zawartych w klasie 19 klasyfikacji nicejskiej, a także następujących usług zawartych w klasie 37 klasyfikacji nicejskiej: budowa środków lokomocji, dekoratorstwo wnętrz, czyszczenie i odnawianie;

- w pkt 3 oddalił wniosek o wygaśnięcie prawa ochronnego w części dotyczącej usług budowlano remontowych w zakresie budynków oraz wszelkich napraw, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru zawartych w klasie 37 klasyfikacji nicejskiej.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] listopada 1995 r. Urząd Patentowego RP udzielił prawa ochronnego na znak towarowy [...] w zakresie towarów i usług zawartych w klasach 1, 2, 6, 7, 9, 16, 19, 35, 37 oraz 42 klasyfikacji nicejskiej na rzecz C. S.A. z siedzibą w W. z pierwszeństwem od [...] lutego 1994 r. W kwietniu 2001 r. organ dokonał wpisu nowej nazwy uprawnionego – M. S.A.

Decyzją z dnia [...] września 2004 r. Urząd Patentowy RP uznał prawo ochronne za przedmiotowy znak towarowy za wygasłe w części towarów i usług zawartych w klasach 1, 7, 9 i 35 klasyfikacji nicejskiej.

W sierpniu 2007 r. organ dokonał w prowadzonym przez siebie rejestrze wpisu uprawnionego – M. S.A. w upadłości z siedzibą w Warszawie, następnie M. Sp. z o.o. z siedzibą w L., w dalszej kolejności decyzją z dnia [...] października 2007 r. dokonano wpisu uprawnionego M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. Decyzją z [...] czerwca 2010 r. organ dokonał wpisu uprawnionego M. S.A. z siedzibą w L. Następnie w KRS dokonano zmiany siedziby spółki na J.

W dniu [...] grudnia 2007 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek M. S.A. z siedzibą w W. (dalej wnioskodawca) o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...] z dniem [...] lipca 2007 r. Zakres ochrony spornego znaku towarowego w dniu złożenia przedmiotowego wniosku obejmował wykaz następujących towarów i usług zawartych w klasach: 2, 6, 16, 19, 37 i 42 klasyfikacji nicejskiej: farby, pokosty, lakiery, barwniki, bejce, środki antykorozyjne, środki impregnujące, zaprawy farbiarskie, żywice naturalne, folie metalowe, sproszkowane metale dla malarzy; druty metalowe, wyroby ślusarskie, rury metalowe, szafy pancerne, sejfy, rudy metali, metalowe żaluzje, gwoździe, śruby, okucia; artykuły papiernicze i introligatorskie, programy dla maszyn cyfrowych, papier, karton, dzienniki, czasopisma, książki, fotografie, papeteria, materiały klejące dla papeterii i gospodarstw domowych, sprzęt dla artystów, pędzle, maszyny do pisania, artykuły biurowe, tworzywa sztuczne do pakowania, karty do gry, czcionki drukarskie, noże do papieru i kartonu, opakowania z tworzyw sztucznych, programy do maszyn cyfrowych, tapety papierowe; rury kamionkowe, cementowe, materiały do budowy dróg, asfalt, smoła, bitumy, domy przenośne, pomniki kamienne, żaluzje z tworzyw sztucznych, półfabrykaty, szkło budowlane, klepka, terakota, glazura, cement, wapno; usługi budowlano-remontowe w zakresie budynków, budowa środków lokomocji, dekoratorstwo wnętrz, czyszczenie i odnawianie, usługi pralnicze, wszelkie naprawy, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru; usługi poligraficzne.

Jako podstawę prawną wniosku wskazano art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., gdyż sporny znak towarowy od dnia [...] lipca 2002 r. nie był używany w sposób rzeczywisty na obszarze Polski dla towarów i usług objętych prawem ochronnym.

Swój interes prawny wnioskodawca wywiódł z art. 20 oraz 22 Konstytucji RP, a także art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 r. (Dz. U z 2004 r., Nr 173 poz. 1807 ze zm.) Podniósł, że prawo ochronne na sporny znak towarowy ogranicza możliwość używania przez niego nazwy [...] oraz oznaczenia słowno-graficznego [...]. Wnioskodawca wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą od [...] r., a w sposób udokumentowany, od dnia [...] grudnia 1953 r., w oznaczeniu przedsiębiorstwa posiada nazwę [...]. Od dnia [...] grudnia 1990 r. w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną działa pod nazwą M. S.A.

Uprawniony wniósł o oddalenie wniosku. Powołując się na treść art. 170 ust. 1 p.w.p. podniósł, że rozpoczął rzeczywiste używanie znaku spornego około pół roku przed datą złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego czyli przed dniem 21 grudnia 2007 r. Wskazał, że posługuje się spornym znakiem towarowym w pismach związanych z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, a także adresowanych do Urzędu Patentowego, nabywców mieszkań i biur, banków, Sądu Rejonowego w L., Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., Urzędu Miasta L., a także używa papieru firmowego z widocznymi znakami [...]. Dodał również, że w dniu [...] czerwca 2007 r. w firmie M. złożył zlecenie na wykonanie papieru firmowego, kopert, torebek reklamowych, wizytówek oraz nalepek, co wskazuje na podjęcie przygotowań do używania spornego znaku towarowego. Uprawniony podniósł, że używa znaku towarowego [...] dla oznaczenia swojej siedziby oraz przedmiotów do niej należących, wykorzystywanych w trakcie działalności gospodarczej oraz do oznaczania wykonywanych przez siebie prac budowlanych w ramach prowadzonych inwestycji. Znak ten używany jest również w reklamie oraz w informacjach handlowych. Na powyższą okoliczność dołączył materiał dowodowy, zakwestionował także interes prawny wnioskodawcy.

W trakcie prowadzonego postępowania wnioskodawca podniósł, że materiał dowodowy załączony do akt sprawy nie świadczy o rzeczywistym używaniu spornego znaku towarowego, nie potwierdza to również stosowanie znaku w korespondencji handlowej.

W ocenie uprawnionego, przedłożone do akt sprawy dowody dotyczą stosowania spornego znaku towarowego dla usług zawartych w klasach 37 i 42, a część dowodów świadczy o czynieniu poważnych przygotowań do używania spornego znaku towarowego w zakresie wskazanych klas, "a pośrednio w stosunku do klasy 6, 16 i 19". Uprawniony oświadczył, że nie przedstawił dowodów na okoliczność stosowania spornego znaku towarowego dla usług poligraficznych. Stwierdził także, że nie świadczy usług pralniczych. Zdaniem uprawnionego, sporny znak towarowy nie ogranicza w niczym swobody używania nazwy spółki M. S.A., a wnioskodawca chce jedynie uniknąć zawarcia umowy licencyjnej i ewentualnego wnoszenia opłat licencyjnych na rzecz uprawnionego. Nadto z umowy z dnia [...] stycznia 1993 r. oraz umowy wielostronnej z dnia [...] października 1996 r. wynika, że znaki towarowe mogły być swobodnie używane przez wymienione w załączniku do umowy podmioty, w tym przez wnioskodawcę. Uprawniony uzupełnił również materiał dowodowy na okoliczność wykonywania robót budowlanych oraz prowadzenia i nadzorowania prac projektowych w pełnym zakresie, w tym projektowania konstrukcji budynku.

W kolejnym piśmie procesowym wnioskodawca stwierdził, że pismo uprawnionego z dnia [...] października 2011 r. wzywające go do przedstawienia uprawnień do posługiwania się oznaczeniem [...], które w ocenie uprawnionego miało być wstępem do rozmów w sprawie udzielenia licencji na używanie znaku towarowego potwierdza istnienie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy. Wnioskodawca podniósł, że nie dostrzega powodu, dla którego miałby płacić komukolwiek opłaty licencyjne za używanie znaku towarowego, który stanowi jednocześnie jego firmę. Stwierdził również, że prawa do używania znaku towarowego [...] uzyskał zanim znak ten został zgłoszony w Urzędzie Patentowym. Wnioskodawca poinformował ponadto, że w dniu [...] listopada 2006 r. złożył w Urzędzie Patentowym dwa wnioski o udzielenie praw ochronnych na znaki towarowe [...] WARSZAWA o nr [...] (znak słowny) oraz [...] WARSZAWA o nr [...] (znak słowno-graficzny). Były to "odświeżone" wersje znaków używanych od lat przez wnioskodawcę, a uprawniony do spornego znaku złożył uwagi co do zdolności rejestrowej ww. znaków towarowych. W ocenie wnioskodawcy jest to kolejną okolicznością uzasadniającą jego interes prawny w niniejszej sprawie. Wnioskodawca przywołał historię firmy załączając na powyższą okoliczność materiał dowodowy. Podkreślił, że uprawniony do prawa ochronnego na sporny znak towarowy, mając na uwadze treść art. 170 ust. 2 p.w.p., pozostaje w złej wierze. Uprawniony wiedział bowiem, że wnioskodawca, a także inne firmy należące do "rodziny M." uznają jego działania za bezprawne i w złej wierze. Wnioskodawca powołał się w tym zakresie na korespondencję prowadzoną między a M. Sp. z o. o., którego następcą prawnym jest uprawniony.

Wnioskodawca w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. potwierdził żądanie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy [...] w całości, tj. w odniesieniu do wszystkich towarów i usług. Określił zakres prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej załączając na powyższą okoliczność materiał dowodowy.

Uprawniony w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. podniósł, że o interesie prawnym do złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, wywodzonym z art. 20 Konstytucji oraz art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej można mówić, gdy podmiot uprawniony podejmuje środki prawne w postaci powództwa mogącego w poważny sposób utrudnić drugiej stronie prowadzenie działalności gospodarczej. Tymczasem uprawniony nie wzywał do zaprzestania używania oznaczenia, zawierającego słowo [...]. Wezwał jedynie do wykazania podstawy prawnej do używania oznaczenia [...] i zawarcia umowy licencyjnej na używanie znaku towarowego, będącego jego własnością. Natomiast sam fakt używania w nazwie własnej przedsiębiorstwa elementów znaku spornego nie jest uzasadnieniem posiadania konkretnej potrzeby uzyskania dostępności do znaku towarowego. Odnosząc się zaś do złożonych uwag dotyczących zgłoszenia przez wnioskodawcę znaków towarowych, uprawniony podniósł, że miało to miejsce po dacie złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

Uprawniony podniósł również, że nawet jeśli znak nie był używany od chwili wygaśnięcia umowy wielostronnej, która zgodnie z treścią oświadczenia syndyka wygasła trzy miesiące po dacie doręczenia ww. pisma, czyli [...] sierpnia 2003 r., to od tego momentu do daty złożenia wniosku nie upłynął wymagany pięcioletni okres nieużywania znaku. Natomiast do czasu wygaśnięcia wypowiedzianej umowy znak był używany za zgodą uprawnionego przez podmioty wymienione w załączniku do tej umowy, w tym przez wnioskodawcę. Uprawniony stwierdził, że nie kwestionuje prawa do firmy, a jedynie prawo do używania znaku towarowego. Nadto zakwestionował dowody wnioskodawcy uznając, że nie potwierdzają one prowadzenia działalności w klasach, w których wnioskodawca żąda wygaśnięcia prawa ochronnego.

Podczas rozprawy w maja 2012 r. wnioskodawca uzupełnił materiał dowodowy na okoliczność faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej. Podtrzymał żądanie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w części obejmującej towary i usługi zawarte w klasach 2, 6, 16, 19, 37 i 42 klasyfikacji nicejskiej.

Uprawniony także podtrzymał swe stanowisko w sprawie. Stwierdził, że przedłożone przez stronę przeciwną na rozprawie dowody dotyczą jedynie usług budowlanych i niektórych materiałów budowlanych, usług nadzoru budowlanego, budowy dróg i mostów oraz usług rozbiórkowych. Nie dotyczą natomiast dekoratorstwa wnętrz, czyszczenia i odnawiania, a także usług poligraficznych. Uprawniony dołączył do akt sprawy pismo z dnia [...] grudnia 2007 r. na okoliczność używania spornego znaku towarowego przez M. (akta sprawy, tom V, karta 847).

Odnosząc się do używania spornego znaku towarowego uprawniony podniósł, że co najmniej do dnia [...] kwietnia 2003 r. znak ten był używany przez licencjobiorców na podstawie umowy wielostronnej z dnia [...] października 1996 r. Oznacza to, że do dnia [...] grudnia 2007 r. nie upłynął nieprzerwany pięcioletni okres nieużywania spornego znaku towarowego. Uprawniony podniósł także, że wnioskodawca "nie wykazał należytej troski o zabezpieczenie możliwości dostępu do spornych znaków, a w chwili kiedy uprawniony podjął uzasadnioną próbę uporządkowania wszelkich spraw związanych z używaniem oznaczeń przez inne podmioty, wnioskodawca poprzez próbę wygaszenia spornych znaków, próbuje zabezpieczyć swój interes faktyczny - materialny polegający na uniknięciu ewentualnych opłat licencyjnych".

Uzasadniając wspomnianą na wstępie decyzję organ wyjaśnił, że podczas rozprawy [...] maja 2012 r. wnioskodawca ostatecznie potwierdził, że wnosi o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy [...] w części, w której prawo ochronne nie zostało uznane za wygasłe w innym postępowaniu. Oznacza to, że żądanie dotyczyło prawa ochronnego w części dotyczącej wymienionych towarów i usług z klas 2, 6, 16, 19, 37 oraz 42.

W ocenie organu, interes prawny wnioskodawcy oparty na przepisach art. 23, 24 w zw. z art. 43 k.c. uzasadniania wystąpienie z żądaniem stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jedynie w zakresie tych towarów i usług, które są przedmiotem prowadzonej przez wnioskodawcę działalności. Urząd Patentowy RP stwierdził, że sporny znak towarowy [...] jest tożsamy w warstwie słownej z zasadniczą częścią firmy wnioskodawcy, a wnioskodawca ten prowadzi działalność gospodarczą w branży budowlanej. Wobec powyższego ma interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w części dotyczącej usług budowlano - remontowych w zakresie budynków, w tym wszelkich napraw. Sporny znak towarowy służy bowiem do oznaczania usług, które świadczone są również przez wnioskodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Postać spornego znaku towarowego oraz nazwa, pod którą wnioskodawca prowadzi swoją działalność może powodować, że przeciętny odbiorca powiąże firmę wnioskodawcy z usługami oznaczanymi spornym znakiem towarowym. W ocenie Urzędu Patentowego, wnioskodawca może domagać się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w przywołanym zakresie, skoro znak ten może ingerować w sferę uprawnień wnioskodawcy i utrudniać prowadzenie działalności gospodarczej pod wybraną przez siebie firmą. Organ podkreślił, że jedynym elementem słownym spornego znaku towarowego jest wyraz [...]. Nadto organ przedstawił stanowisko uprzednio uprawnionego (M. Sp. z o.o. z siedzibą w L.), który stwierdził, że człon [...] w nazwie przedsiębiorcy jest używany przez wiele przedsiębiorstw na terytorium Polski i żadne z nich nie korzysta z wyłączności do tego członu. Firmy tych przedsiębiorców posiadają dodatkowe człony, pozwalające na dostateczne odróżnienie od firm pozostałych, stosownie do przepisu art. 43 3 § 1 k.c. W ocenie organu, bez znaczenia pozostaje okoliczność, że uprawniony nie wzywał do zaprzestania używania oznaczenia, zawierającego słowo [...], a jedynie wezwał do wykazania podstawy prawnej do używania oznaczenia [...] i zawarcia umowy licencyjnej na używanie znaku towarowego.

Organ uznał, iż mając na uwadze treść art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wnioskodawca ma również interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowego prawa ochronnego także w zakresie wszystkich towarów zawartych w klasie 6, wszystkich towarów zawartych w klasie 16 za wyjątkiem programów do maszyn cyfrowych, kart do gry oraz tapet papierowych, wszystkich towarów w klasie 19, a także następujących usług zawartych w klasie 37 klasyfikacji nicejskiej tj. usług budowy środków lokomocji, dekoratorstwa wnętrz oraz czyszczenia i odnawiania. Bowiem wystąpił w dniu [...] listopada 2011 r. o udzielenie praw ochronnych na znaki towarowe [...] WARSZAWA o nr [...] oraz [...], które zostały przeznaczone do oznaczania szeregu towarów i usług, w tym takich, które są identyczne lub jednoznacznie podobne do towarów i usług, które mogą być opatrywane spornym znakiem towarowym i które zostały wymienione powyżej. Organ podniósł, że uprawniony wniósł uwagi do zgłoszeń powyższych znaków towarowych powołując się na prawo ochronne na sporny znak towarowy i wskazując na naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Organ wskazał, iż potwierdził, że zgłoszone znaki są podobne w rozumieniu ww. artykułu do spornego znaku.

Urząd Patentowy RP stwierdził, że brak jest podstaw do uznania interesu prawnego wnioskodawcy w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowego prawa w części dotyczącej towarów i usług wymienionych w punkcie 1 niniejszej decyzji, wobec czego postępowanie w powyższym zakresie umorzył. Organ powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym brak interesu prawnego po stronie wnioskującego o wygaśnięcie prawa ochronnego do znaku towarowego wyklucza legitymację procesową tej osoby w postępowaniu, co daje podstawę do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Powodem braku uznania interesu prawnego wnioskodawcy był fakt, że nie prowadzi i nie zamierza prowadzić działalności w zakresie towarów zawartych w klasie 2, programów do maszyn cyfrowych, kart do gry oraz tapet papierowych zawartych w klasie 16, usług pralniczych zawartych w klasie 37 oraz usług poligraficznych zawartych w klasie 42 klasyfikacji nicejskiej. Wymienione powyżej usługi nie są wymienione jako przedmiot działalności spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym. W ocenie organu, o zamiarze świadczenia takich usług oraz prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wskazanych towarów nie dowodzą również zgłoszenia znaków towarowych [...] WARSZAWA o nr [...] oraz [...], dla których nie wskazano powyższych towarów i usług, bądź też (jak w przypadku kart do gry oraz usług poligraficznych) zrezygnowano z nich w toku postępowania zgłoszeniowego pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r.

Organ powołując się na treść art. 169 ust. 6 p.w.p. stwierdził, że ciężar przeprowadzenia dowodu w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego spoczywa na uprawnionym z rejestracji znaku, który powinien wykazać, że znaku używał lub jeśli znaku nie używał miał ku temu ważne powody.

Wskazał również, że przepis art. 169 ust. 1 pkt 1 wiąże skutek wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z nieużywaniem znaku towarowego przez okres pięciu lat, którego bieg będzie rozpoczynał się po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego przy niepodjęciu w ogóle używania znaku lub od dnia zaprzestania jego używania. Decyzja o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...] wydana została w dniu [...] listopada 1995 r. Organ dodał, że brak jest jednak przeszkód dla stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z datą późniejszą, jeżeli taka zostanie wskazana przez wnioskodawcę. Z uwagi, iż wnioskodawca wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia prawa z dniem [...] lipca 2007 r., to dla niniejszej sprawy znaczenie ma okres od dnia [...] lipca 2002 r. do dnia [...] lipca 2007 r. z jednoczesnym uwzględnieniem treści art. 170 ust. 1 p.w.p., zgodnie z którym Urząd Patentowy oddala wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego w przypadku, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1, jeżeli przed złożeniem wniosku rozpoczęło się lub zostało wznowione rzeczywiste używanie znaku.

Organ stwierdził, że wskazane przez uprawnionego umowy: z dnia [...] stycznia 1993 r. (k.9-11 akt sprawy [...]) oraz z dnia [...] października 1996 r. faktycznie dotyczą spornego znaku towarowego, jednakże brak jest dowodów by wskazane w umowie podmioty uprawnione do bezpłatnego używania spornego znaku towarowego używały go w sposób rzeczywisty od dnia [...] lipca 2002 r. do dnia [...] lipca 2007 r. Tym bardziej nieznany jest zakres takiego używania w odniesieniu do towarów lub usług, dla których znak ten został przeznaczony. Zdaniem organu, nie jest możliwe w oparciu o przywołane umowy dowodzenie, że sporny znak towarowy używany był w obrocie, a samo podpisanie umowy nie dowodzi rzeczywistego stosowania znaku towarowego w obrocie w określonym przedziale czasowym. Organ dodał, że nie można wykluczyć używania przez te podmioty własnych znaków towarowych, których jedynie element lub elementy tożsame były ze spornym znakiem towarowym. Podkreślił również, że używanie jednego, zarejestrowanego znaku towarowego nie jest jednocześnie używaniem innego lub innych podobnych znaków towarowych.

Odnosząc się do stosowania przedmiotowego znaku przez M. S.A., Urząd Patentowy podniósł, że podmiot ten ubiega się o udzielenie praw ochronnych na wiele znaków towarowych słowno-graficznych, których elementem jest wyraz [...] lub charakterystyczna konstrukcja metalowa. Najprawdopodobniej zamiarem tego podmiotu jest używanie znaków towarowych w postaci zgłoszonej, natomiast brak jest dowodów wskazujących na stosowanie przez ten podmiot znaku spornego. Urząd Patentowy podkreślił, że rozstrzygając sprawę w trybie postępowania spornego nie jest uprawniony do poszukiwania nowych dowodów mogących mieć wpływ jej rozstrzygnięcie, dotyczy to także poszukiwań właściwych dowodów z innych akt sprawy. Nadto skoro uprawniony zamierzał wskazać, poza podnoszonymi umowami, na inne dowody, które mogą znajdować się w aktach innych spraw, a dotyczące np.: stosowania znaku spornego przez M. S.A., to dowody te powinien enumeratywnie wskazać. W ocenie organu przedłożone pismo z dnia [...] grudnia 2007 r. na okoliczność używania spornego znaku towarowego przez M. (akta sprawy, tom V, karta 851), wskazuje jedynie na jednostkowe użycie znaku towarowego i dowodzi zastosowania oznaczenia, które nie jest tożsame ze znakiem spornym, lecz zgłoszonym do Urzędu Patentowego pod numerem [...].

Organ odnosząc się do przedstawionych w sprawie dowodów podniósł, że podstawowym zadaniem znaku towarowego jest oznaczanie towarów lub usług, które umożliwia odróżnianie towarów (usług) jednego przedsiębiorstwa od towarów (usług) innych przedsiębiorstw. Dowody na okoliczność używania znaku towarowego powinny zatem dotyczyć nie używania znaku towarowego jako takiego, lecz używania go dla określonych towarów lub określonych usług, a więc używania zgodnie z funkcją, jaką przypisuje się znakowi towarowemu jako instrumentowi wykorzystywanemu w obrocie gospodarczym. W niniejszej sprawie ocena przedstawionych dowodów powinna uwzględniać powyższy aspekt wykorzystania znaku towarowego dla realizacji funkcji, do jakich został powołany. Tylko bowiem w tym zakresie można mówić o używaniu znaku towarowego w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

Urząd Patentowy uznał, że przedłożona do akt sprawy w odpowiedzi z dnia [...] lutego 2009 r. korespondencja kierowana do: Sądu Rejonowego w L., Urzędu Miasta L., Wydziału Promocji i Reklamy oraz prezydenta tego miasta, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., Mazowieckiego Banku Regionalnego S.A., oddział w W., I. S.A., H. S.A., firmy K. Sp. z o.o., W. w J., B. S.A., B. kancelarii notarialnej oraz E. S.A. (tom I, karty 52 - 68) nie może dowodzić używania spornego znaku towarowego. Jak wynika bowiem z treści powyższej korespondencji, nie dotyczyła ona świadczonych usług, lecz miała na celu poinformowanie o zmianie nazwy uprawnionego. Skierowana była w większości bądź do podmiotów, które nie są uczestnikami obrotu gospodarczego, bądź do banków, z usług których (jak można się domyślać) korzystał uprawniony. Tymczasem uprawniony do prawa ochronnego na sporny znak towarowy sam podkreślał w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. (tom V, karta 849), że zgodnie z art. 154 pkt 2 p.w.p. używanie znaku towarowego polega w szczególności na umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług. Przedłożone dokumenty wskazane powyżej nie spełniają kryteriów wskazanych w art. 154 ust. 2 p.w.p. Powyższa uwaga dotyczy także takich dowodów jak: kopia faktury VAT oraz umowa sprzedaży samochodu (tom I, karty 199 - 200), a także zdjęcie samochodu firmowego (tom I, karta 51). Nadto organ zauważył, że zdjęcie powyższego samochodu opatrzone datą [...] sierpnia 2007 r. zawiera napis [...] co wskazuje, że uprawniony był w tej dacie spółką akcyjną. Tymczasem jak wynika z odpisu aktualnego z rejestru przedsiębiorców załączonego do akt rejestrowych spornego znaku towarowego jako załącznik do pisma z dnia [...] grudnia 2009 r. wspólnicy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zdecydowali o przekształceniu spółki pod firmą M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. w spółkę akcyjną pod firmą M. S.A. z siedzibą w L. uchwałą Nr [...] podjętą w dniu [...] października 2009 r. Powyższa uwaga dotyczy także zdjęcia siedziby biura zawierającego napis o jakim mowa i opatrzonego z kolei datą [...] lipca 2007 r. (tom I, karta 50). Z uwagi na powyższe należy uznać, że pozostałe zdjęcia opatrzone datą powinny mieć znaczenie jedynie w sytuacji, gdy stosowanie znaku towarowego dla określonych usług zostałoby potwierdzone innymi dowodami, które rozpatrywane łącznie stanowiłyby spójny zbiór informacji potwierdzających istnienie określonego stanu faktycznego w określonej dacie.

W ocenie Urzędu Patentowego, uprawniony powołując się na treść art. 170 ust. 1 p.w.p. udowodnił używanie spornego znaku towarowego przed złożeniem wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa w części dotyczącej usług budowlano - remontowych w zakresie budynków oraz wszelkich napraw, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru zawartych w klasie 37 klasyfikacji nicejskiej. Zgodnie z art. 170 ust. 1 Urząd Patentowy oddala, z zastrzeżeniem ust. 2, wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego w przypadku, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1, jeżeli przed złożeniem tego wniosku rozpoczęło się lub zostało wznowione rzeczywiste używanie znaku. Wobec powyższego organ podał, że należało dokonać oceny dowodów pochodzących sprzed daty złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego czyli sprzed dnia 21 grudnia 2007 r.

Organ, powołując się na orzecznictwo wskazał, że rzeczywiste używanie, o którym mowa w ww. art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., należy rozumieć jako używanie, które nie ma charakteru symbolicznego, nastawionego wyłącznie na utrzymanie prawa ochronnego na znak towarowy. Musi to być używanie faktyczne, zgodne - jak wskazano powyżej - z podstawową funkcją znaku towarowego, jaką jest zagwarantowanie konsumentowi czy końcowemu odbiorcy, że towar lub usługa oznaczone danym znakiem towarowym pochodzą z określonego przedsiębiorstwa, umożliwiając mu - bez ryzyka wprowadzenia w błąd - odróżnienie tego towaru lub usługi od towarów i usług mających inne pochodzenie handlowe.

O stosowaniu spornego znaku towarowego w zakresie o jakim mowa świadczą, zdaniem organu, w pierwszej kolejności załączone do pisma z dnia [...] sierpnia 2011 r. dowody w postaci kopii umów przedwstępnych dotyczących lokali mieszkalnych w dwóch budynkach o nazwie R. (tom I, karty 156 - 183) pochodzących z przedziału czasowego od [...] sierpnia 2007 r. (karta 163) do [...] grudnia 2007 r. (karta 183). Jak wynika z akt sprawy uprawniony do prawa ochronnego realizował inwestycję budowlaną i prowadził sprzedaż wybudowanych mieszkań w L. O prowadzonej inwestycji informował potencjalnych odbiorców za sprawą reklamy (tom I, karty 42 oraz 45). W ocenie Urzędu Patentowego, należy zgodzić się z uprawnionym, że usługi budowlane stanowią jeden z elementów usług deweloperskich, gdzie deweloper nie tylko organizuje budowę nieruchomości, ale i wykonuje i odpowiada za budowę nieruchomości od fazy projektu aż do zakończenia budowy realizowanej na rzecz potencjalnego nabywcy. Jak wynika np.: z treści umowy przedwstępnej z dnia [...] sierpnia 2007 r. (tom I, karta 162) sprzedawca (uprawniony) zobowiązał się wobec nabywcy mieszkania do wybudowania budynku i sprzedaży lokalu. Z kolei na dołączonych do akt sprawy kopiach powyższych umów widnieje w tle tekstu sporny znak towarowy, co dowodzi, że uprawniony stosował ów znak w dokumentacji i korespondencji handlowej w związku ze świadczoną usługą z klasy 37. Potwierdzają to także oferty pochodzące z roku 2007 na wykonanie robót budowlanych i modernizacyjnych (tom I, karty 195 - 198), w których uprawniony enumeratywnie wymienia zakres oferowanych prac w ramach usługi budowlanej. Organ podkreślił, że wbrew twierdzeniom wnioskodawcy poważne używanie nie musi odnosić się do większej części obszaru kraju, dotyczy to przede wszystkim usług, jako że niektóre z nich mają z zasady lokalny charakter. W pierwszej kolejności będą to usługi polegające na naprawie lub przetworzeniu towaru (usługi remontowe, krawieckie, pralnicze etc.) lub związane ze szkoleniem, nauczaniem, organizowaniem wystaw. Usługi budowlane mogą zaś być świadczone przez lokalne firmy podwykonawcze lub firmy deweloperskie koncentrujące się na obszarze jednego miasta, powiatu lub województwa. Usługi budowlane dotyczące jednego lub dwóch budynków nie są jednocześnie usługami, o których można twierdzić, że nie mają charakteru poważnego. W usługach tego typu nie ma bowiem znaczenia ilość oddanych do użytku budynków, lecz rozmiary takiego działania, z którymi mógł zapoznać się potencjalny odbiorca poszukujący mieszkania na rynku pierwotnym w określonej dzielnicy miasta lub części regionu. W ocenie Kolegium Orzekającego, stosowanie spornego znaku towarowego w związku z budową budynków o jakich mowa było wystarczające dla uznania rozpoczęcia używania tego znaku towarowego przed złożeniem przedmiotowego wniosku.

W ocenie organu dowody, które wskazują na stosowanie znaku towarowego w części dotyczącej usług budowlano - remontowych w zakresie budynków oraz wszelkich napraw, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru zawartych w klasie 37 klasyfikacji nicejskiej, nie wskazują na używanie tego znaku towarowego w zakresie towarów zawartych w klasie 6, towarów zawartych w klasie 16 (za wyjątkiem programów do maszyn cyfrowych, kart do gry oraz tapet papierowych, dla których używanie spornego znaku nie było poddane ocenie), towarów zawartych w klasie 19, a także usług budowy środków lokomocji, dekoratorstwa wnętrz, czyszczenia i odnawiania zawartych w klasie 37 klasyfikacji nicejskiej. Urząd Patentowy zaznaczył, że żaden z dowodów znajdujących się w aktach sprawy nie odnosi się do ww. towarów i usług, wspomniane umowy, przedstawione oferty, artykuły reklamowe wiążą się z realizacją inwestycji w Legionowie, nie zaś z produkcją i sprzedażą jakichkolwiek towarów lub świadczeniem innych usług.

W ocenie organu, w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki o jakich mowa w art. 170 ust. 2 p.w.p., na które powoływał się wnioskodawca. Z treści przywołanego przepisu wynika, że używanie znaku towarowego nie będzie skutkować oddaleniem wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego, jeżeli:

- używanie to (rozpoczęcie lub wznowienie używania) miało miejsce w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie tego wniosku;

- przygotowania do rozpoczęcia lub wznowienia używania miały miejsce tuż po tym, jak uprawniony dowiedział się, że taki wniosek może być złożony.

Przedstawione przez uprawnionego materiały dowodowe pozwalają stwierdzić, że rozpoczęcie używania tego znaku towarowego (dla usług budowlano - remontowych w zakresie budynków oraz wszelkich napraw, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru zawartych w klasie 37 klasyfikacji nicejskiej) nastąpiło jeszcze przed okresem trzech miesięcy o jakich mowa w art. 170 ust. 2 p.w.p. Wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy złożony został w dniu [...] grudnia 2007 r., co oznacza, że trzymiesięczny okres o jakim mowa obejmuje przedział czasowy od [...] września 2007 r. do [...] grudnia 2007 r. Zdaniem organu, o stosowaniu przedmiotowego znaku towarowego w zakresie o jakim mowa świadczą m.in. dowody w postaci kopii umów przedwstępnych dotyczących lokali mieszkalnych w dwóch budynkach o nazwie R. (tom I, karty 156- 183) pochodzących z przedziału czasowego od [...] sierpnia 2007 r. (karta 163) do [...] grudnia 2007 r. (karta 183). Wobec powyższego niezależnie od tego czy uprawniony dowiedział się, że wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa może zostać złożony oraz niezależnie od intencji uprawnionego dotyczących rozpoczęcia (wznowienia) używania spornego znaku towarowego oraz twierdzeń wnioskodawcy powołującego się na treść art. 170 ust. 2 p.w.p., powyższy przepis nie stanowi podstawy do nieuwzględnienia dowodów złożonych na okoliczność używania spornego znaku towarowego.

Skargę na powyższą decyzję wniosła M. S.A. z siedzibą w W. (dalej skarżąca) wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części zawartej w pkt. 3 tzn. oddalającej wniosek w części dotyczącej usług budowlano-remontowych w zakresie budynków oraz wszelkich napraw, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru zawarty w klasie 37 klasyfikacji nicejskiej.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz 170 ust. 1 i 2 p.w.p. poprzez błędną interpretację oraz art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny obywateli, jak również zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

Zdaniem skarżącej, organ niesłusznie oddalił w części jej wniosek o stwierdzenie wygaszenia przedmiotowego znaku towarowego, gdyż uprawniony nie używał go w sposób rzeczywisty, nadto organ błędnie uznał, że usługi budowlane stanowią jeden z elementów usług deweloperskich. Skarżąca powołała się w tym zakresie na ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i definicję robót budowlanych, budowy, przebudowy, remontu, jak również słownikową definicję pojęcia naprawa. W związku z powyższym stwierdziła, że uprawniony nie przedstawił wystarczających dowodów na używanie przedmiotowego znaku w sposób rzeczywisty w odniesieniu do usług budowlano-remontowych w zakresie budynków, jak również nie przedstawił dowodu na wykonanie jakichkolwiek napraw. Odnosząc się do dowodów nr 3 i 4 załączonych do pisma z [...] sierpnia 2011 r. skarżąca stwierdziła, że nie zostały one poparte żadnymi innymi dowodami świadczącymi o wykonaniu zaoferowanych usług, nadto dowód 4 jak sam uprawniony podaje "dotyczy działań prowadzących do wykonania robót budowlanych". Składanie ofert, zawarcie umowy przedwstępnej (dowód nr 6) nie są tożsame z wykonywaniem robót budowlanych.

Skarżąca powołując się na doktrynę i orzecznictwo stwierdziła, że rzeczywiste używanie znaku towarowego to używanie, które nie ma charakteru symbolicznego, które manifestuje się czynnościami i działaniami widocznymi na rynku i dotyczącymi klientów przedsiębiorcy, winno ono zmierzać do utrwalenia danej marki na rynku, jak i w świadomości konsumentów i konkurentów, a nie podejmowanie czynności okazjonalnych z reguły dla pozoru w celu uniknięcia zarzutu nieużywania znaku czy w celu prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej. Używanie rzeczywiste musi być także "poważne", a jeśli chodzi o zakres terytorialny to znak powinien być obecny w istotnej części obszaru jego ochrony i to w sposób pozwalający na wypełnienie jego funkcji oznaczenia pochodzenia. Korzystanie ze znaku odbywa się publicznie, na zewnątrz, w tym także poza przedsiębiorstwem uprawnionego, jego dystrybutorów i siecią pozostałych pośredników podlegających kontroli przez uprawnionego. W przypadku rzeczywistego używania znaku towarowego liczy się jedynie używanie znaku w obrocie gospodarczym, a więc poza siedzibą przedsiębiorstwa. Chodzi zarazem o używanie mające znaczenie gospodarcze.

Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że poważne używanie nie musi odnosić się do większej części obszaru kraju, jak również ograniczenie przez organ rozpatrywanego kręgu potencjalnych odbiorców oferowanych towarów i usług do potencjalnego odbiorcy poszukującego mieszkania na rynku pierwotnym w określonej dzielnicy miasta lub części regionu.

Odnosząc się do naruszenia art. 170 ust. 1 i 2 p.w.p. skarżąca stwierdziła, że uprawniony rozpoczął czynności zmierzające do pozorowania rzeczywistego używania przedmiotowego znaku, gdyż używał go symbolicznie a nie rzeczywiście, w związku z tym, że niewątpliwie miał wiedzę, że wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego może zostać wkrótce złożony. W ocenie skarżącej, nawet gdyby uznać, że uprawniony rozpoczął rzeczywiste używanie znaku w okresie po [...]września 2007 r., to z uwagi na jego niewątpliwą wiedzę o możliwości złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia, nie powinno zostać ono uwzględnione zgodnie z art. 170 ust. 2 p.w.p. Nadto dokumenty pochodzące sprzed [...] września 2007 r. nie dowodzą używania znaku w sposób rzeczywisty.

Zdaniem skarżącej, organ dokonał błędnej oceny okoliczności podjęcia przez uprawnionego działań mających na celu pozorowanie używania przedmiotowego znaku w sposób rzeczywisty oraz jego intencji, tym samym naruszył art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a.

Na koniec dodano, że wszystkie dowody przedstawione przez uprawnionego na okoliczność rozpoczęcia używania przedmiotowego znaku towarowego w sposób rzeczywisty, czyli również poważne, niedwuznaczne, pewne i stałe, mają wątpliwą i znikomą wartość. Dotyczy to również dowodów pochodzących z okresu od [...] sierpnia 2007 r. do [...] września 2007 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że powołane przez skarżącą stanowisko dotyczące definicji budowy oraz usług w powyższym zakresie potwierdza prawidłowość dokonanej oceny materiału dowodowego jako dotyczącego usług budowlano-remontowych zawartych w klasie 37 klasyfikacji nicejskiej. Bowiem szczegółowo wyjaśniono, które dowody potwierdzają świadczenie usług budowlanych m. in. reklama usług uprawnionego, składanie ofert, treści umów przedwstępnych obejmujących usługi wybudowania budynku i sprzedaży lokali. Organ powołał się na art. 154 ust. 1 i ust. 2 p.w.p. zgodnie z którym używanie znaku towarowego polega na oferowaniu towarów (usług) oraz umieszczaniu znaku na dokumentach związanych ze świadczeniem usług. Zdaniem organu, oferowanie usług nie było działaniem pozornym, lecz wiązało się z faktyczną realizacją inwestycji budowlanej, będącej także przedmiotem reklamy. Natomiast z istoty usługi budowlanej wynika, że usługa ta obejmuje także naprawy, które wymagają prac budowlanych.

Odnosząc się do zakresu terytorialnego używania znaku, organ stwierdził, że usługi budowlane – co do zasady – świadczone są lokalnie i obejmują swym zakresem obszar miasta lub województwa, co wynika z możliwości lub polityki biznesowej danej firmy lub przedsiębiorcy. Nadto organ uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 170 ust. 2 p.w.p.

W sierpniu 2013 r. pełnomocnik skarżącej złożył pismo procesowe, w którym podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w skardze. W jego ocenie organ nie uwzględnił różnic pomiędzy przesłankami używania znaku (art. 154 p.w.p.) a przesłankami rzeczywistego używania znaku (art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz 170 ust. 1 i 2 p.w.p.). Ponownie podniesiono, że zawierania umów przedwstępnych nie można uznać za rzeczywiste używanie znaku, gdyż umowa taka polega jedynie na zobowiązaniu do zawarcia określonej umowy w przyszłości (art. 389 § 1 k.c.). Natomiast reklama nie stanowi przejawu rzeczywistego używania w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz art. 170 ust. 1 i 2 p.w.p. Ponadto wskazano, że sporny znak jest znakiem agresywnym, co oznacza, że według zamiaru uprawnionego nie jest używany i ma na celu albo zwiększenie ochrony innych znaków albo blokowanie, zakłócanie i utrudnianie działalności konkurentów.

Wskazano również, iż Urząd Patentowy naruszył także art. 80 oraz 107 § 3 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zebranych w sprawie dowodów oraz niepełne uzasadnienie zaskarżonej decyzji w skarżonym zakresie. Pełnomocnik podkreślił, że organ dokonując oceny dowodów w postępowaniu spornym obowiązany jest respektować zalecenia ustawodawcze wynikające z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz wyczerpująco zbadać przedstawiony mu materiał dowodowy, dokonać jego wnikliwej i zgodnej z prawem oceny, a następnie dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, co stanowi realizację zasady zaufania, o której mowa w art. 11 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2012 r., którą w odniesieniu do znaku towarowego [...] o nr [...]:

- w pkt 1 umorzono postępowanie w części dotyczącej żądania stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na w/w znak w zakresie wszystkich towarów zawartych w klasie 2 klasyfikacji nicejskiej, programów do maszyn cyfrowych, kart do gry oraz tapet papierowych zawartych w klasie 16 klasyfikacji nicejskiej, usług pralniczych zawartych w klasie 37 klasyfikacji nicejskiej oraz usług poligraficznych zawartych w klasie 42 klasyfikacji nicejskiej;

- w pkt 2 stwierdzono wygaśnięcie prawa ochronnego na w/w znak towarowy z dniem [...] lipca 2007 r. w części dotyczącej wszystkich towarów zawartych w klasie 6 klasyfikacji nicejskiej, wszystkich towarów zawartych w klasie 16 klasyfikacji nicejskiej za wyjątkiem programów do maszyn cyfrowych, kart do gry oraz tapet papierowych, wszystkich towarów zawartych w klasie 19 klasyfikacji nicejskiej, a także następujących usług zawartych w klasie 37 klasyfikacji nicejskiej: budowa środków lokomocji, dekoratorstwo wnętrz, czyszczenie i odnawianie;

- w pkt 3 oddalono wniosek w części dotyczącej usług budowlano remontowych w zakresie budynków oraz wszelkich napraw, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru zawartych w klasie 37 klasyfikacji nicejskiej.

Uprawnionym z powyższego znaku była firma M. S.A. z siedzibą w J.

Sporny znak towarowy słowno-graficzny ([...]) został udzielony decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 1995 r. na rzecz C. S.A., z siedzibą w W., w zakresie towarów i usług zawartych w klasach 1, 2, 6, 7, 9, 16, 19, 35, 37 oraz 42 klasyfikacji nicejskiej, z pierwszeństwem od [...] lutego 1994 r., a następnie – w wyniku kolejnych przekształceń tego podmiotu – prawo o spornego znaku przeszło na M. S.A. w upadłości, z siedzibą w W., następnie M. Sp. z o.o., z siedzibą w L., w dalszej kolejności na M. S.A. z siedzibą w L., który zmienił siedzibę na J. Obecnie uprawnionym ze spornego znaku jest zatem M. S.A. z siedzibą w J., S.

Decyzją z dnia [...] września 2004 r. Urząd Patentowy RP uznał prawo ochronne za przedmiotowy znak towarowy za wygasłe w części towarów i usług zawartych w klasach 1, 7, 9 i 35 klasyfikacji nicejskiej.

Skarżącym (wnioskodawcą) jest w kontrolowanym postępowaniu M. S.A., z siedzibą w W.

Skarżona jest powołana wyżej decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2012 r., którą w odniesieniu do znaku towarowego [...] o nr [...] oddalono wniosek w części dotyczącej usług budowlano remontowych w zakresie budynków oraz wszelkich napraw, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru, zawartych w klasie 37 klasyfikacji nicejskiej (tj. pkt 3 w/w decyzji).

Skarżący zarzucił przedmiotowej decyzji naruszenie art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz art. 170 ust. 1 i 2 p.w.p. poprzez błędną interpretację oraz art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego, a w piśmie procesowym – także naruszenie art. 80 oraz 107 § 3 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zebranych w sprawie dowodów.

Co do zasady – zgodnie z art. 168 ust. 1 p.w..p. – prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek : 1) upływu okresu, na który zostało udzielone; 2) zrzeczenia się prawa przez uprawnionego przed Urzędem Patentowym, za zgodą osób, którym służą na nim prawa. Z kolei zgodnie z powołanym wyżej art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., którego naruszenie stanowi główny zarzut w rozpatrywanej sprawie, prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. Należy zwrócić uwagę, że o ile w art. 168 ust. 1 p.w.p. uregulowano podstawy wygaśnięcia prawa ochronnego ex lege, o tyle w odniesieniu do art. 169 p.w.p. w każdym z wymienionych w nim przypadków niezbędne jest wydanie przez Urząd Patentowy RP decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa (tak też :Prawo własności przemysłowej. Komentarz, red. P. Kostański, C. H. Beck, Warszawa 2000, str. 858 i n.).

Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu (Prawo własności przemysłowej, red. U. Promińska, wyd. II, Difin, str. 246 i n.), p.w.p. nie zawiera legalnej definicji używania znaku towarowego. Natomiast właśnie w art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 5 wskazuje się, że dla zachowania prawa ochronnego konieczne jest rzeczywiste używanie znaku towarowego. Zgodnie z art. 169 ust. 5 p.w.p. nie uważa się za używanie znaku w sposób rzeczywisty używania znaku w reklamie towaru, który nie jest dostępny na rynku krajowym ani nie jest w kraju wytwarzany na potrzeby eksportu. Powyższy wymóg – w ocenie cyt. autorki – należy uzupełnić innymi i odnieść do wszystkich sposobów używania znaku towarowego, a nie tylko do używania go w reklamie. Do głównych kryteriów oceny trzeba zaliczyć funkcję i specjalizację znaku towarowego. W konsekwencji należy przyjąć, że używanie znaku towarowego w rozumieniu ustawy ma miejsce wtedy, gdy jest:

- rzeczywiste, co oznacza, że znak jest używany dla towarów i stosowany w obrocie gospodarczym w taki sposób, że umożliwia powstanie i trwanie asocjacji między nim (znakiem) a towarem

- niedwuznaczne, przez co należy rozumieć używanie znaku w jego przynajmniej podstawowej funkcji, tzn. odróżniania towarów uprawnionego na podstawie ich pochodzenia, oraz

- zgodne ze specjalizacją.

Cechy te muszą być spełnione łącznie bez względu na postać, jaką przyjmuje używanie znaku przez uprawnionego.

Jeżeli chodzi o drugi przepis p.w.p., którego naruszenie zarzucono w skardze, to jest to art. 170 ust. 1 i 2 p.w.p. Przepis ten stanowi, że Urząd Patentowy oddala, z zastrzeżeniem ust. 2, wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego w przypadku, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1, jeżeli przed złożeniem tego wniosku rozpoczęło się lub zostało wznowione rzeczywiste używanie znaku (ust. 1). Jednakże rozpoczęcie lub wznowienie używania znaku towarowego, po upływie nieprzerwanego pięcioletniego okresu jego nieużywania i w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego, nie zostanie jednak uwzględnione, jeżeli przygotowania do rozpoczęcia lub wznowienia używania mają miejsce tuż po tym, jak uprawniony dowiedział się, że taki wniosek może być złożony (ust. 2).

W ocenie wnioskodawcy, odnoszącego się do treści art. 170 ust. 2 p.w.p., uprawniony do prawa ochronnego na sporny znak towarowy pozostawał w złej wierze, gdyż wiedział, że zarówno wnioskodawca, jak i inne firmy należące do "rodziny M.", uznają jego działania za bezprawne i w złej wierze..

W powołanym Komentarzu (red. P. Kostański) stwierdzono, że rzeczywiste używanie znaku, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, aby spowodować oddalenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego, nie musi być używaniem ciągłym; wystarczające jest użytkowanie okresowe.

Jak trafnie stwierdził organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ciężar przeprowadzenia dowodu w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego spoczywa na uprawnionym z rejestracji znaku, który powinien wykazać, że znaku używał lub jeśli znaku nie używał miał ku temu ważne powody (podobnie Komentarz, odwołujący się w tej kwestii do wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 557/06).

Wniosek M. S.A. z siedzibą w W. o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...] z dniem [...] lipca 2007 r. wpłynął do Urzędu Patentowego RP dnia [...] grudnia 2007 r. Jako podstawę prawną wniosku wskazano art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., gdyż sporny znak towarowy od dnia [...] lipca 2002 r. nie był używany w sposób rzeczywisty na obszarze Polski dla towarów i usług objętych prawem ochronnym.

Sąd podziela ocenę organu, iż z uwagi na to, że wnioskodawca wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia prawa z dniem [...] lipca 2007 r., to dla niniejszej sprawy znaczenie ma okres od dnia [...] lipca 2002 r. do dnia [...] lipca 2007 r. z jednoczesnym uwzględnieniem treści art. 170 ust. 1 p.w.p.

Odwołanie się do tego ostatniego przepisu jest istotne, gdyż Urząd Patentowy stwierdził, że wskazane przez uprawnionego dowody (m.in. umowy: z dnia [...] stycznia 1993 r. oraz z dnia [...] października 1996 r. faktycznie dotyczą spornego znaku towarowego, jednakże brak jest dowodów by wskazane w umowie podmioty uprawnione do bezpłatnego używania spornego znaku towarowego używały go w sposób rzeczywisty od dnia [...] lipca 2002 r. do dnia [...] lipca 2007 r. Tym bardziej nieznany jest zakres takiego używania w odniesieniu do towarów lub usług, dla których znak ten został przeznaczony. Zdaniem organu, nie jest możliwe w oparciu o przywołane umowy dowodzenie, że sporny znak towarowy używany był w obrocie, a samo podpisanie umowy nie dowodzi rzeczywistego stosowania znaku towarowego w obrocie w określonym przedziale czasowym. Sąd podziela – świetle zgromadzonego materiału dowodowego – powyższą ocenę Urzędu Patentowego.

Jednocześnie Sąd podziela ocenę Urzędu, że o rzeczywistym (a nie tylko symbolicznym) używaniu spornego znaku przez uprawnionego świadczą, dowody w postaci kopii umów przedwstępnych dotyczących lokali mieszkalnych w dwóch budynkach o nazwie R., pochodzących z okresu od [...] sierpnia 2007 r. do [...] grudnia 2007 r.. Jak wynika z akt sprawy, uprawniony do prawa ochronnego realizował inwestycję budowlaną i prowadził sprzedaż wybudowanych mieszkań w L. O prowadzonej inwestycji informował potencjalnych odbiorców za sprawą reklamy W ten sposób, w ocenie Urzędu Patentowego, którą Sąd podzielił, uprawniony powołując się na treść art. 170 ust. 1 p.w.p. udowodnił używanie spornego znaku towarowego przed złożeniem wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa w części dotyczącej usług budowlano - remontowych w zakresie budynków oraz wszelkich napraw, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru zawartych w klasie 37 klasyfikacji nicejskiej.

Odnosząc się do samego zakresu prowadzonej działalności (jej specjalizacji), Sąd nie podzielił zastrzeżeń wnioskodawcy (strony skarżącej) dotyczących pojęcia działalności developerskiej oraz dokumentujących ją dowodów w formie umów przedwstępnych.

W opinii Sądu, który podziela w tym zakresie ocenę Urzędu Patentowego, usługi budowlane stanowią jeden z elementów usług deweloperskich, gdzie deweloper nie tylko organizuje budowę nieruchomości, ale i wykonuje i odpowiada za budowę nieruchomości od fazy projektu aż do zakończenia budowy realizowanej na rzecz potencjalnego nabywcy. Jak wynika np.: z treści umowy przedwstępnej z dnia [...] sierpnia 2007 r. sprzedawca (uprawniony) zobowiązał się wobec nabywcy mieszkania do wybudowania budynku i sprzedaży lokalu. Z kolei na dołączonych do akt sprawy kopiach powyższych umów widnieje w tle tekstu sporny znak towarowy, co dowodzi, że uprawniony stosował ów znak w dokumentacji i korespondencji handlowej w związku ze świadczoną usługą z klasy 37. Potwierdzają to także oferty pochodzące z roku 2007 na wykonanie robót budowlanych i modernizacyjnych, w których uprawniony enumeratywnie wymienia zakres oferowanych prac w ramach usługi budowlanej.

Sąd podzielił też ocenę organu, że poważne, rzeczywiste używanie znaku nie musi odnosić się do większej części obszaru kraju, lecz może dotyczyć również usług mających z zasady lokalny charakter. Usługi budowlane mogą zaś być świadczone przez lokalne firmy podwykonawcze lub firmy deweloperskie koncentrujące się na obszarze jednego miasta, powiatu lub województwa. Usługi budowlane dotyczące jednego lub dwóch budynków nie są jednocześnie usługami, o których można twierdzić, że nie mają charakteru poważnego. W usługach tego typu nie ma bowiem znaczenia ilość oddanych do użytku budynków, lecz rozmiary takiego działania, z którymi mógł zapoznać się potencjalny odbiorca poszukujący mieszkania na rynku pierwotnym w określonej dzielnicy miasta lub części regionu.

Sąd nie podziela też zastrzeżeń wnioskodawcy negującego funkcję dowodową składania ofert i zawarcia umów przedwstępnych, gdyż – w jego ocenie – nie jest to równoznaczne z wykonywaniem robót budowlanych. W tej kwestii Sąd podziela ocenę wyrażoną w piśmie procesowym uprawnionego złożonym na rozprawie, w którym wskazał on, że: 1) zakres działalności uprawnionego jest taki sam jak zakres działalności uprzedniego właściciela znaku towarowego, 2) zmiana nazwy oferowanych usług jest właśnie tylko zmianą nazwy, obejmującą również usługi budowlano-remontowe, wynikającą m.in. ze zmian w organizacji budownictwa, zwłaszcza mieszkaniowego, i rozwoju związanej z tą dziedziną legislacji.

Reasumując, Sąd podziela ocenę Urzędu Patentowego, że stosowanie spornego znaku towarowego w związku z budową budynków, o jakich była wyżej mowa, było wystarczające dla uznania rozpoczęcia używania tego znaku towarowego przed złożeniem przedmiotowego wniosku.

Brak było zatem podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 170 ust. 1 i 2 p.w.p.

Sąd nie ocenił interesu prawnego wnioskodawcy w wygaszeniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy; wnioskodawca wywiódł ten interes z art. 20 oraz 22 Konstytucji RP, a także art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Interes prawny wnioskodawcy nie był jednak kwestionowany przez uprawnionego i został jednoznacznie uznany przez Urząd Patentowy. Tutaj należy jedynie podkreślić, że NSA w swoich orzeczeniach jednoznacznie potwierdza możliwość wywiedzenia takiego interesu z najbardziej ogólnych norm prawnych. Wyrazem takiego stanowiska jest m.in. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1551/11, LEX nr 1258391, w uzasadnieni którego stwierdzono, co następuje:

"1. Źródłem interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku towarowego mogą być nawet najbardziej ogólne normy prawne, a więc także te przepisy prawa materialnego, z których wynika prawo do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej. Jeżeli należna przedsiębiorcy swoboda działalności gospodarczej jest zagrożona przez cudze prawo do znaku towarowego, to przedsiębiorca ten ma interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o wyeliminowanie z obrotu tego prawa wyłącznego. Ograniczenie swobody działalności gospodarczej innych podmiotów przez prawidłowo udzielone i prawidłowo funkcjonujące prawo wyłączne stanowi istotę tego prawa i sam fakt istnienia ograniczenia swobody nie uzasadnia interesu prawnego do zakwestionowania cudzego znaku towarowego.

2. Dla wykazania interesu prawnego opartego na bardzo ogólnej normie prawnej, należy wskazać okoliczności, z których wynika, że sfery prawne uprawnionego (jego prawo do znaku towarowego) i wnioskodawcy (jego prawo do swobody działalności gospodarczej) zazębiają się w szczególny sposób, który uzasadnia wystąpienie z wnioskiem o ochronę prawną polegającą na eliminacji znaku.

3. Respektowanie cudzych praw wyłącznych stanowi określony ustawą warunek ograniczający swobodę działalności gospodarczej. Podmiot, który uprawdopodobni, że respektowanie cudzego prawa wyłącznego uniemożliwia wykonywanie działalności gospodarczej na równych prawach z podmiotem uprawnionym, przy jednoczesnym wskazaniu, że zarejestrowane oznaczenie nie funkcjonuje należycie, a w szczególności nie pełni funkcji znaku towarowego, ma interes prawny do wszczęcia postępowania o stwierdzenie jego wygaśnięcia.

4. Ograniczenie dostępu do oznakowania, które pełni funkcję odmienną niż funkcja znaku towarowego w rozumieniu art. 120 p.w.p., stanowi ograniczenie swobody działalności gospodarczej z przekroczeniem warunków określonych przepisami prawa (czyli p.w.p.), zatem narusza prawo do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej zagwarantowane przez art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 u.s.d.g. Takie naruszenie prawa do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej może być źródłem interesu prawnego do wszczęcia postępowania przed Urzędem Patentowym o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku towarowego."

Odnosząc się do podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 i 77 § 1 K.p.a., a także naruszenie art. 80 oraz 107 § 3 K.p.a., Sąd nie znalazł w materiałach sprawy ich dostatecznego uzasadnienia. Za niezasadny Sąd uznał zwłaszcza zarzut, iż uprawniony podjął działania mające na celu "...pozorowanie używania przedmiotowego znaku w sposób rzeczywisty..."i dalej – "...gdyż używał go symbolicznie a nie rzeczywiście..." (uznając go za wewnętrznie sprzeczny) – czego organ jakoby nie dostrzegł, a w szczególności nie ocenił tych intencji skarżącego, czym naruszył art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a.

Otóż, w ocenie Sądu, w sprawach o wygaszenie prawa ochronnego na znak towarowy w najmniejszym stopniu liczy się zła wiara i niewłaściwe intencje uprawnionego ze znaku – zwłaszcza tak przedstawione, jak w skardze.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.