Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2974/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 w zw. z art. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 2042
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami  Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
article: art. 97 § 1 pkt 1, art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. J., A. J. i B. M. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu zażalenia A. J., A. J. i R. M., postanowieniem z [...] września 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] czerwca 2021 r. nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej we [...], objętej [...] m. [...].

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

Prezydent Miasta [...] postanowieniem z [...] października 2005 r. nr [...] przekazał Wojewodzie [...], zgodnie z właściwością, do rozpatrzenia wniosek J. M. o przyznanie rekompensaty za mienie pozostawione przez wnioskodawczynię oraz jej rodzinę poza obecnymi granicami państwa polskiego we [...], objęte [...] m. [...], złożony [...] grudnia 1990 r. w Urzędzie Rejonowym w [...].

Wojewoda [...], na podstawie znajdujących się w sprawie dokumentów ustalił, że nieruchomość wskazana we wniosku była przedmiotem współwłasności rodzeństwa: M.M., S. M. z d. M., Z. Z. z d. M., S. M., W. M., J. M., A. M. i H. G. z d. M. Organ wojewódzki uznał, że potwierdza to załączona do wniosku uchwala Sądu Grodzkiego Miejskiego Oddz. [...] we [...] z [...] lutego 1937 r. sygn. [...] o intabulacji prawa własności realności [....] m. [...], w miejsce zmarłego J. M. "na rzecz M. M., S. zam. M., Z., S., W., J., A. i H. M. po 1/8 części, z adnotacją małoletności H. M".

Zgodnie z obecnie obowiązującą interpretacją art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2017 r. poz. 2097) – dalej zwanej "ustawą" Wojewoda [...], kierując się uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2017 r. sygn. akt l OPS 3/17 przyjął, że w postępowaniu wszczętym przez jednego z następców prawnych współwłaściciela nieruchomości pozostawionej współuczestnikami są również pozostali współwłaściciele lub ich następcy prawni (legitymacja łączna).

Uwzględniając powyższe ustalenia Wojewoda [...], na podstawie dostępnych danych osobowych pozyskanych m.in. z rejestru PESEL i aktów stanu cywilnego, podjął z urzędu działania zmierzające do ustalenia wszystkich stron prowadzonego postępowania. W wyniku przedmiotowych działań ustalił, że: J. M. zmarł [...] grudnia 1986 r., W. M. zmarł [....] lipca 1994 r., M. M. zmarła [...] listopada 1983 r., S. M. z d. M. zmarła[...] kwietnia 1998 r., H. G. z d. M. zmarła [...] stycznia 2003 r., Z. Z. z d. M. zmarła [...] lipca 2005 r.

W związku z powyższym organ wojewódzki, na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa, zwrócił się do: 1. Sądu Rejonowego w [...] o przesłanie odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub o dziale spadku po M. M., J. M., W. M., S. M., S. M. i H. G., 2. Sądu Rejonowego dla [...]-[...] w W. o przesłanie odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub o dziale spadku po Z. Z., 3. B. G., J. G., L. M. i R. P., domniemanych spadkobierców ustawowych współwłaścicieli nieruchomości, a także A. J., A. J.i R. M. reprezentowanych przez adwokat S. M. o przedłożenie postanowienia spadkowego lub notarialnego aktu dziedziczenia po zmarłych właścicielach.

[...] kwietnia 2021 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego dla [...]-[...] w [...] z [...] lutego 2007 r. sygn. akt [...] zgodnie z którym spadek po Z. Z. z d. M., zmarłej [...] lipca 2005 r. w [...], na podstawie testamentu notarialnego z [...] września 2004 r. Rep.[...], nabyła D. Z. w całości.

Wojewoda [...] nie pozyskał natomiast dokumentów stwierdzających następstwo prawne po pozostałych współwłaścicielach nieruchomości dlatego, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 1 kpa, postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wszczętej na podstawie wniosku J. M. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej we [...], obj. [...] m. [...].

[...] czerwca 2021 r. zażalenie na ww. postanowienie wnieśli A. J., A. J. i R. M. Głównym zarzutem w zażaleniu jest brak uznania przedłożonego w sprawie orzeczenia wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny Wojewódzki Oddział w [...] [...] października 1947 r. L.dz. [...] o pozostawieniu przez A. M. majątku przy ul. [...][...] we [...], z którego skarżący wywodzą, iż ww. był jedynym właścicielem tej nieruchomości czego konsekwencją jest brak podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z [...] września 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] czerwca 2021 r. W uzasadnieniu wskazał, że 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Zgodnie z art. 16 tej ustawy do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy kpa w brzmieniu dotychczasowym. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte i niezakończone ostateczną decyzją lub postanowieniem przed 1 czerwca 2017 r., a zatem przy jej rozpatrywaniu zastosowano przepisy kpa w brzmieniu dotychczasowym.

Dalej Minister wskazał, że stosownie do art. 3 ust. 2 ustawy w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2.

Stosownie do art. 30 § 4 kpa w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.

Z kolei zgodnie z art. 97 § 1 pkt 1 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105).

Minister zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie zachodzi konieczność ustalenia następstwa prawnego po zmarłych współwłaścicielach pozostawionej nieruchomości.

Zgodnie z ustawą tylko spadkobierca legitymujący się prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktem poświadczenia dziedziczenia jest uprawniony do wstąpienia w miejsce zmarłej strony postępowania administracyjnego, w tym także postępowania w tzw. sprawach zabużańskich.

Prawodawca w art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego ustanowił domniemanie, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą.

Organ odwoławczy podał, że Wojewoda [...] nie dysponuje w chwili obecnej dokumentami świadczącymi o nabyciu praw do spadku po właścicielach pozostawionej nieruchomości, a tym samym nie może zagwarantować ich spadkobiercom czynnego udziału w toczącym się postępowaniu.

Zgodnie z art. 97 § 2 kpa gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony.

Mając na uwadze powyższe oraz to, że na chwilę obecną wezwanie spadkobierców zmarłych współwłaścicieli do udziału w postępowaniu nie jest możliwe, w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 97 § 1 pkt 1 kpa uprawniające do zawieszenia przedmiotowego postępowania z urzędu.

Organ odwoławczy wskazał, że skarżący zarzucają Wojewodzie [...] brak uznania przedłożonego w sprawie orzeczenia wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny Wojewódzki Oddział w [...] [...] października 1947 r. o pozostawieniu przez A. M. majątku przy ul. [...][...] we [...], z którego skarżący wywodzą, iż ww. był jedynym właścicielem tej nieruchomości, czego konsekwencją jest brak podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podzielił jednak stanowisko organu l instancji, że w momencie wybuchu ll Wojny Światowej nieruchomość wskazana we wniosku była przedmiotem współwłasności rodzeństwa: M. M., S. M. z d. M., Z. Z. z d. M., S. M., W. M., J. M., A. M. i H. G. z d. M.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu wojewódzkiego, że potwierdza to załączona do wniosku uchwała Sądu Grodzkiego Miejskiego Oddz. [...] we [....] z [...] lutego 1937 r. sygn. [....] o intabulacji prawa własności realności objętej [...] m.[...], w miejsce zmarłego J. M. na rzecz M. M., S. zamężnej M., Z., S., W., J., A. i H. M. - po 1/8 części.

W ocenie organu ll instancji w aktach sprawy nie ma wiarygodnych dowodów wskazujących, że ww. osoby przed wybuchem ll Wojny Światowej utraciły tytuł własności do ww. nieruchomości.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dostrzegł, że w dokumentacji zgromadzonej w niniejszym postępowaniu znajduje się również orzeczenie wydane przez Państwowy Urząd Repatriacyjny Wojewódzki Oddział w [....] z [...] października 1947 r., z którego wynika, że to A. M. pozostawił we [....] majątek nieruchomy objęty wnioskiem J. M. Jednakże dokument ten nie przesądza o tym, że był on wyłącznym właścicielem ww. nieruchomości i - zdaniem organu odwoławczego - należy go ocenić w łączności z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w niniejszym postępowaniu.

Minister zwrócił uwagę na kartę ewidencyjną Nr. [...] z [...] listopada 1946 r., którą sam A. M. przedstawił Wojewódzkiemu Oddziałowi PUR w [...] przy piśmie z [...] lutego 1947 r. Z karty ewidencyjnej wynika, że ww. przybył na obecne terytorium RP[...] maja 1945 r. z [...] oraz że pozostawił przed ewakuacją "Część domu oszac. 2000 zł" co wskazuje, że pozostawiona nieruchomość stanowiła przedmiot współwłasności. Z kolei z zaświadczenia pozyskanego z Archiwum Państwowego Obwodu [...] z[...] listopada 2017 r. wynika, że: "W dokumentach Wydziału Finansowego Komitetu Wykonawczego [...] Rady Rejonowej Delegatów [...][...] miasta [...] w sprawie poboru podatku dochodowego od właściciela mienia nieruchomego wskazano, że zgodnie ze stanem na rok 1941, Pan M. W. syn J., urodzony w 1908 r. (tak w dokumencie) figuruje jako właściciel nieruchomości w mieście [...] przy ul. [...] Nr [...]".

W dokumentach źródłowych z Archiwum Państwowego Obwodu [...] przesłanych do pełnomocnika stron postępowania przy piśmie z [...]marca 2020 r. (dokumenty z tego samego zbioru dokumentów na podstawie, których wydano ww. zaświadczenie Archiwum Państwowego Obwodu [...] z [...] listopada 2017 r., tj. [...], [...], spr. [...]) jako właściciel nieruchomości figuruje W. M.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zwrócił uwagę, że ww. orzeczenie PUR zostało wydane na podstawie wniosku samego A. M. i zeznań dwóch świadków, którzy opisali swoje spostrzeżenia. Jednakże doświadczenie życiowe wskazuje, że świadkowie nie mają wglądu w dokumenty urzędowe, z których - w tej sprawie wywieść można wprost - komu przysługiwał tytuł własności do nieruchomości pozostawione] we [...].

Uwzględniając powyższe Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podzielił stanowisko Wojewody [...], który uznał na podstawie uchwały Sądu Grodzkiego Miejskiego Oddz. [...] we [...] z [...] lutego 1937 r. sygn. [...] o intabulacji prawa własności realności objętej [...] m. [...], że współwłaścicielami ww. nieruchomości w częściach równych (po 1/8 części) było rodzeństwo: M. M., S. M. z d. M., Z. Z. z d. M., S. M., W. M.., J. M., A. M. i H. G. z d. M.

Organ odwoławczy uznał zatem, że zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w celu ustalenia kręgu spadkobierców po zmarłych współwłaścicielach nieruchomości pozostawionej było uzasadnione.

A. J., A. J., R. M. wnieśli od postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] września 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wnieśli o: I. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewody [...] z [...] czerwca 2021 r., II. zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: I. naruszenie prawa procesowego, tj.: a) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] pomimo, że dokonał on błędnej wykładni art. 6 ust. 4 pkt 2 oraz art. 6 ust. 5 ustawy i tym samym dokonał ich niewłaściwego zastosowania polegającego na nieuznaniu dokumentów przedłożonych przez skarżących w postaci uwierzytelnionej kserokopii orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Wojewódzkiego Oddziału w [...] z [...] października 1947 r. podczas, gdy dokument ten jednoznacznie dowodzi, że A. M. pozostawił we [...] majątek nieruchomy w postaci gruntu o pow. [...] m2 wraz z domem mieszkalnym, a także polegającego na nieuznaniu dokumentu przedłożonego przez skarżących w postaci uwierzytelnionej kserokopii Protokołu z [...] marca 1947 r. sporządzonego w Powiatowym Oddziale PUR-u w [...], opatrzonego podpisami właściciela nieruchomości, tj. A. M. oraz dwóch świadków, tj. K. U. i J. G., podczas gdy dokument ten zawiera oświadczenia ww. osób potwierdzające, że A. M. był po zakończeniu II Wojny Światowej jedynym właścicielem nieruchomości przy ul. [...][...] we [...], b) art. 97 § 1 pkt 1 kpa poprzez nieuchylenie postanowienia Wojewody [...] pomimo błędnego zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie i w konsekwencji niesłusznego zawieszenia postępowania z urzędu, skutkującego przewlekłością postępowania, z uwagi na uznanie za konieczne ustalenie następców prawnych po: M. M., S. M., Z. Z., S. M., W. M., J. M. oraz H. G., podczas gdy dokumenty archiwalne zalegające w aktach sprawy jednoznacznie dowodzą, że nieruchomość objęta wnioskiem nie była przedmiotem współwłasności, a jej jedynym właścicielem po zakończeniu II Wojny Światowej był A. M., co jednoznacznie przesądza, że postępowanie w przedmiocie przyznania rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej powinno toczyć się wyłącznie względem skarżących, jako jedynych osób uprawnionych do uzyskania rekompensaty w niniejszej sprawie i nie powinno zostać zawieszone; c) art. 80 kpa poprzez nieuchylenie postanowienia Wojewody [...], w którym dokonał on dowolnej, a nie swobodnej, oceny dowodów zebranych w niniejszym postępowaniu oraz w którym przypisał doniosłość pojedynczym dowodom, opierając się wyłącznie na dokumentach z 1937 r., które nie korespondują z całokształtem zebranego materiału dowodowego, co tym samym doprowadziło do błędnego oraz bezpodstawnego uznania, że A. M. nie był jedynym właścicielem nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania oraz że zachodzi konieczność ustalenia następstwa prawnego po zmarłych współwłaścicielach nieruchomości, tj. M. M., S. M., Z. Z., S. M., W. M., J. M. oraz H. G., podczas gdy nieruchomość wskazana we wniosku była przedmiotem wyłącznej własności A. M. i prowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie kręgu spadkobierców po ww. osobach bezpodstawnie, czego jednoznacznie dowodzą dokumenty przedłożone przez skarżących.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Z przedłożonego Sądowi odpisu skróconego aktu zgonu z [...] grudnia 2021 r. i Aktu Poświadczenia Dziedziczenia z [...] stycznia 2022 r. Rep. A nr [...] wynika, że w miejsce skarżącego R. M. zmarłego [...] grudnia 2021 r. do postępowania sądowego wstąpiła jako jego jedyny spadkobierca córka B. M.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Jak wynika ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowanego w uchwale składu siedmiu sędziów z 16 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 11/13 prawo do rekompensaty powinno wiązać się z faktem pozostawienia przez obywatela polskiego majątku nieruchomego, stanowiącego w momencie wybuchu II Wojny Światowej jego własność. Zdaniem NSA wymaganie, by w celu otrzymania rekompensaty przedwojenny właściciel nieruchomości położonej na Kresach legitymował się do niej tytułem własności w czasie repatriacji stanowi nadinterpretację art. 2 w zw. z art. 1 ustawy. Według NSA anektowanie w 1939 r. przez ZSRR wschodnich terenów Rzeczypospolitej Polskiej i rozciągnięcie obowiązywania prawa radzieckiego na te tereny nie może oddziaływać na prawa polskich obywateli, którzy byli właścicielami nieruchomości na tych terenach. Zatem NSA uznał, że włączenie do kołchozu lub nacjonalizacja z innych przyczyn nieruchomości, których dotyczy art. 1 ustawy, samo przez się nie wyklucza prawa do rekompensaty, określonego w art. 2 ustawy.

Z wykładni dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej wyżej uchwale wynika, że właścicielem nieruchomości pozostawionej w rozumieniu art. 2 ustawy jest osoba fizyczna, będąca w momencie wybuchu II Wojny Światowej (1 września 1939 r.) właścicielem nieruchomości położonej na tzw. Kresach Wschodnich. Przy czym osoba taka nie przestała być tymże właścicielem także, w sytuacji gdy skutkiem działań władz radzieckich dokonanych po 17 września 1939 r. niezależnie od woli tej osoby (a często wbrew jej woli), było odebranie jej prawa własności nieruchomości i stan ten trwał w momencie pozostawienia przez taką osobę nieruchomości poza obecnymi granicami RP (wymuszonego okolicznościami związanymi z wojną rozpoczętą w 1939 r. opuszczenia byłego terytorium RP).

Zdaniem Sądu trafnie wskazał Wojewoda [...], a za nim Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, że przedwojennymi właścicielami nieruchomości pozostawionej we [...], dla której prowadzona była księga gruntowa whl [...] dz. I. m. [...], byli: M. M., S. M., a także: Z., S., W., J., A., H. M.

Rację mają organy orzekające w niniejszej sprawie, że przedwojenny stan własnościowy pozostawionego mienia wynika z dokumentów sądowych, tj. uchwał Sądu grodzkiego i miejskiego we [...] z [...] listopada 1936 r. i [...] lutego 1937 r. Pierwsza uchwała sądowa stwierdza przyznanie praw do spadku po J. M. jako właścicielu całej nieruchomości objętej whl [...] dz. I ks. gr. m. [...] na rzecz jego dzieci: M. M., S. M., a także: Z., S., W., J., A., H. M. Druga uchwała sądowa zarządza wpis w księdze gruntowej whl [...] m. [...] prawa własności na rzecz spadkobierców po J. M. w udziale po 1/8 części w miejsce dotychczasowego właściciela oraz uprasza Sąd Okręgowy we [...] o wykonanie wpisów. Zarządzenie wykonawcze Sądu Okręgowego we [...] z [...] marca 1937 r. wykonało uchwałę sądową z [...] lutego 1937 r.

Na powyższą uchwałę z [...] listopada 1936 r. i na współwłasność A. M. do przedmiotowego mienia powoływał się R. M. w piśmie z[...] września 2017 r. wskazując jednocześnie, że powyższą uchwalę jego ojciec A. M. (były mąż wnioskodawczyni J. M.) otrzymał [...] marca 1937 r. na adres: [...].

Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, że orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z [...] października 1947 r., wydane na wniosek A. M. z [...] lutego 1947 r. i poprzedzone protokołem z [...] marca 1947 r., nie było wiarygodnym źródłem dowodowym potwierdzającym precyzyjnie stan prawny przedmiotowego mienia.

Zdaniem Sądu, mając na uwadze całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, trzeba przyjąć, że orzeczenie PUR-u w istocie potwierdza, że A. M. domagał się w 1947 r. potwierdzenia przysługującego jemu w stosownym udziale prawa do spornej nieruchomości. Zatem dokument ten potwierdza, że A. M., jako jeden z przedwojennych współwłaścicieli, pozostawił nieruchomość, położoną we [...].

Takie wnioski płyną z treści Karty Ewidencyjnej nr [...] podpisanej przez A. M., który wskazał stan majątkowy przed ewakuacją w 1945 r. jako: "Część domu oszac. 2000-zł".

Taką ocenę powyższego orzeczenia i dokumentacji poprzedzającej jego wydanie potwierdza treść [...] zaświadczenia archiwalnego z [...] listopada 2017 r. gdzie wskazano, że według stanu na 1941 r., jako właściciel nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...] nr [...], w dokumentacji finansowej figuruje W. M.

Z akt sprawy nie wynika, aby bracia i siostry A. M. po 1 września 1939 r. zbyli na jego rzecz przysługujące im prawa do nieruchomości zapisanej w księdze gruntowej w[...] m. [...]. Z akt sprawy nie wynika, aby A. M. był administratorem tej nieruchomości, czy że zajmował się w imieniu rodzeństwa tzw. sprawami urzędowymi dotyczącymi spornej nieruchomości. Uchwała sądowa z [...] listopada 1936 r. wskazuje, że zarządcą spadku w skład którego wchodziła sporna nieruchomość była starsza siostra A. M. S. M. R. M. w piśmie z [...] września 2017 r. wskazał, że A. M. przed 1939 r. odbierał korespondencję pod adresem [...] [...][...][...] , a nie pod adresem [...], ul. [...][...]. Z kolei z [...] zaświadczenia archiwalnego z[...] listopada 2017 r. wynika, że w 1941 r. w dokumentacji finansowej dotyczącej nieruchomości przy ul. [....][...] figurował starszy brat A. M. W. M.

Materiał zgromadzony w sprawie nie potwierdza, aby A. M. przed 1945 r. nabył w drodze spadkobrania prawa po którymś z krewnych bocznych. Osoby z kręgu rodzeństwa A. M. umierały w okresie 1983-2005 (odpisy zupełne aktu zgonu).

Skoro zatem przedwojennymi współwłaścicielami nieruchomości pozostawionej byli: M. M., S. M., a także: Z., S., W., J., A., H. M., to spadkobiercy wnioskodawczyni J. M. winni wykazać prawa spadkowe po wszystkich przedwojennych współwłaścicielach spornego mienia (a nie tylko po A. M.).

Organ wojewódzki prowadzący postępowanie administracyjne ma obowiązek zapewnić udział w postępowaniu wszystkim uprawnionym, których dotyczy niniejsza sprawa, stosownie do wymagań wynikających z uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2017 r. sygn. akt I OPS 3/17 (prowadzenie jednego postępowania z udziałem wszystkich spadkobierców właścicieli pozostawionej nieruchomości).

Skoro zatem po wszczęciu postępowania o przyznanie prawa do rekompensaty (po 31 grudnia 1990 r.) zmarli współwłaściciele nieruchomości pozostawionej w osobach: W. M., S. M., S. M., H. G. z d. M. i brak prawomocnych postanowień sądowych o stwierdzeniu nabycia spadku po tychże osobach, czy zarejestrowanych aktów poświadczenia dziedziczenia, to organ prawidłowo zastosował w sprawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa i w formie postanowienia zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie administracyjne. Nie budzi wątpliwości to, że wezwanie spadkobierców zmarłych stron do udziału w postępowaniu nie jest możliwe (nie są znane ich dane personalne i adresy), a nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 (prawo do rekompensaty jest prawem publicznym powstającym na podstawie ustawy, które nie wchodzi w skład spadku i wobec tego nie może być tzw. spadkiem nieobjętym), a postępowanie niniejsze nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105 kpa).

Sąd zwraca uwagę, że w niniejszej sprawie zmarli przed wszczęciem postępowania o przyznanie prawa do rekompensaty: M. M. (1983 r.) i J. M. (1986 r.) zatem, z uwagi na śmierć tychże osób przed wszczęciem postępowania o przyznanie prawa do rekompensaty, zachodziła podstawa do obligatoryjnego zawieszenia niniejszego postępowania także w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Jednak - zdaniem Sądu - brak powołania przez Wojewodę [...] w postanowieniu z [...] czerwca 2021 r. dodatkowo art. 97 § 1 pkt 4 kpa jako podstawy prawnej zawieszenia postępowania administracyjnego nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy i wobec tego nie mógł prowadzić do uwzględnienia skargi.

Biorąc powyższe pod uwagę i uznając zarzuty skargi za nieskuteczne Sąd, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329) orzekł, jak w sentencji.