Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1408/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 20
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Marta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2006 r. Komendant Wojewódzki Policji w K. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską Panu M. B.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, że M. B. został skazany prawomocnym wyrokiem z dnia [...] marca 2006 r. Sądu Rejonowego w T. [...] Wydział Karny i uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. tj. działania na szkodę dwóch podmiotów gospodarczych w drodze wyłudzenia wyrobów metalowych i robót żelbetonowych. Za powyższe wymierzono stronie karę 1 roku pozbawienia wolności warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres próby 4 lat, karę grzywny w wysokości 40 stawek dziennych po 40 złotych.

Komendant Wojewódzki Policji w K. uznał, iż wskazany wyżej fakt w pełni pozwala na zakwalifikowanie strony do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W tym stanie rzeczy, organ I instancji decyzją z dnia [...] marca 2007 r. cofnął stronie pozwolenie na broń, przyjmując, jako jej podstawę materialnoprawną, wspomniany wyżej art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy o broni i amunicji.

Od tej decyzji M. B. w ustawowym terminie wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji podnosząc, iż fakt skazania go prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu jest bezsprzeczny. Niemniej jednak uważa on, że nie ma związku przyczynowego pomiędzy popełnionym przestępstwem, a zaliczeniem go do osób, którym należy cofnąć pozwolenie na broń palną myśliwską. Stwierdził także, że posiadał pozytywne opinie w miejscu zamieszkania, Koła Łowieckiego "M." oraz Polskiego Związku Łowieckiego, jak również to, że dawał pełną gwarancję tego, iż nie użyłby broni z jakimkolwiek naruszeniem prawa stwarzającym sugerowane wyżej zagrożenie.

Organ odwoławczy, po szczegółowej analizie materiału postępowania decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał, że:

Dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Przepis ten ma charakter obligatoryjny, a nie fakultatywny, co oznacza, iż organ Policji po ujawnieniu wskazanych wyżej okoliczności jest zobowiązany do cofnięcia pozwolenia na broń.

Jak wynika z dyspozycji powyższego przepisu, ustawodawca istnienie obawy związał wprost z popełnieniem przez posiadacza pozwolenia na broń przestępstwa przeciwko, m. in. mieniu, a tego rodzaju przestępstwo - z art. 286 § 1 k.k. - popełnił M. B. Świadczy o tym bezsprzecznie wskazany wyżej prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w T.

W tym konkretnym przypadku dla organów Policji, przy ocenie i rozstrzygnięciu sprawy, najważniejszym pozostawało ustalenie, czy skarżący popełnił takie przestępstwo, które stwarza uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego (w szczególności czy jest to przestępstwo wprost wskazane przez ustawodawcę, jako przesłanka uzasadnionej obawy użycia broni, w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy).

Zebrany materiał dowodowy potwierdził zaistnienie powyższych okoliczności. W tym stanie rzeczy, organ I instancji miał obowiązek cofnąć stronie pozwolenie na broń palną myśliwską.

Popełnienie zabronionego czynu, a przede wszystkim jego okoliczności, są poddane ocenie Sądu, który na tej podstawie orzeka o ewentualnej winie oskarżonego. W przedmiotowej sprawie karnej o czyn przeciwko mieniu wina M. B. nie budziła wątpliwości, o czym świadczy prawomocne orzeczenie Sądu. Zdaniem organu odwoławczego, strona, jako osoba, która dopuściła się przestępstwa wymierzonego przeciwko mieniu, nie daje gwarancji przestrzegania przepisów prawa w przyszłości, a więc także przepisów ustawy o broni i amunicji.

Konsekwencją tego jest przekonanie organów, że strona nie daje gwarancji bezpiecznego używania broni palnej myśliwskiej, a co za tym idzie, naruszając w taki sposób porządek prawny, budzi obawy, że broni może użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Stwierdzenie, że czyn popełniony przez stronę (potwierdzony skazującym prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego) przemawia za przyjęciem, iż należy ona do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, do której organy Policji mają prawo na podstawie art. 80 k.p.a. Ocena ta nie jest dowolna i ma potwierdzenie w materiale dowodowym.

Organ odwoławczy podkreślił, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, co w związku z treścią wyroku sądu nie mogło skutkować innym - niż zapadło - rozstrzygnięciem. Niewątpliwie M. B. popełnił przestępstwo wymierzone przeciwko mieniu, a więc wprost wskazane przez ustawodawcę, jako przesłanka uzasadnionej obawy użycia broni, w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Fakt ten daje podstawę do sformułowania poglądu, iż nie jest on wiarygodny co do posiadania i używania broni zgodnie z celami interesu bezpieczeństwa i porządku publicznego, a tym samym wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Należy przy tym zaznaczyć, że od posiadaczy broni (bez względu na rodzaj broni), oczekuje się szczególnego przestrzegania porządku prawnego. Prawo do posiadania broni jest bowiem prawem szczególnym, wyróżniającym osobę je posiadającą z ogółu społeczeństwa. Dostęp do niego podlega ścisłej administracyjnej reglamentacji i uzyskać go można za zgodą właściwego organu, wyrażoną w decyzji administracyjnej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie strona popełniła przestępstwo przeciwko mieniu - co potwierdził Sąd powszechny. W tej sytuacji, zdaniem Komendanta Głównego Policji, nie daje ona rękojmi - w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji -bezpiecznego posiadania i używania broni palnej myśliwskiej w przyszłości.

Organy Policji stoją na zdecydowanym stanowisku, iż osoby karane za przestępstwo, wymierzone przeciwko mieniu, jak skarżący, nie powinny posiadać pozwolenia na broń - przynajmniej do czasu zatarcia skazania. Broń nie jest bowiem zwykłą rzeczą i jej posiadanie ma ścisły związek z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym. W interesie społecznym dla ochrony tych dóbr należy cofnąć prawo do posiadania broni osobie, która łamie zasady porządku prawnego. Zauważyć też należy, iż ustawodawca nie związał faktu skazania lub oskarżenia o przestępstwo z warunkiem użycia do jego popełnienia broni palnej. Nie stanowi zatem przeszkody do cofnięcia pozwolenia na broń okoliczność, iż popełniony przez stronę czyn nie miał żadnego związku z posiadaną przez niego bronią palną myśliwską.

Strona dopuściła się przestępstwa przeciwko mieniu, co z woli samego ustawodawcy dyskwalifikuje ją jako posiadacza pozwolenia na broń - ustawodawca bezwzględnie nakazał cofać takim osobom pozwolenie. Norma prawa materialnego bowiem jednoznacznie nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń osobie, którą można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, a zatem w tym stanie faktycznym i prawnym nie można było przyjąć nadrzędności interesu indywidualnego strony nad interesem społecznym (publicznym) i zachować stronie przedmiotowe pozwolenie. Prymat interesowi społecznemu dał bowiem sam ustawodawca ustalając obligatoryjny charakter art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji i wiążąc organy Policji co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.

Argumenty zawarte w odwołaniu nie mają więc wpływu na zmianę rozstrzygnięcia sprawy, gdyż wobec strony skazanie nie uległo zatarciu, a organ odwoławczy tak samo, jak organ I instancji - uważa, iż strona nie daje gwarancji bezpiecznego posiadania i używania broni palnej w przyszłości. Należy przy tym dodać, że w toku postępowania odwoławczego nawet ustalenia korzystnie świadczące o M. B., tj. pozytywna opinia wydana mu przez jego macierzyste koło łowieckie, jak również z miejsca zamieszkania nie mogły mieć wpływu na inny sposób rozstrzygnięcia sprawy. Oceny tej nie zmieniła zatem okoliczność, iż strona złożyła w innej sprawie na zapadłe w niej rozstrzygnięcie skargę do Sądu. Organy Policji nie podzieliły bowiem zawartej w niej, jak również w odwołaniu w niniejszym postępowaniu, argumentacji.

Według organu odwoławczego nie było też podstaw do umorzenia postępowania, o co strona wnosiła w odwołaniu. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej umarza postępowanie, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. Postępowanie w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na broń nie było, co potwierdza zgromadzony materiał dowodowy, bezprzedmiotowe. Takie rozstrzygnięcie nie było też możliwe w myśl dyspozycji 105 § 2 k.p.a. - sformułowano w nim kilka warunków pozwalających umorzyć postępowanie administracyjne - muszą one być spełnione łącznie. Jednym z tych wymogów jest, aby wszczęcie postępowania administracyjnego zainicjowała jego strona. Postępowanie w sprawie niniejszej wszczęte natomiast zostało z urzędu (przez organ administracji).

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł pełnomocnik M. B. (zwanego dalej skarżącym).

Według skarżącego Komendant Główny Policji w ślad za [...] Komendantem Wojewódzkim w K. - podobnie zresztą jak to miało miejsce już uprzednio w sprawie wydania pozwolenia na posiadanie kolejnych sztuk broni myśliwskiej przez skarżącego - dokonał błędnej wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525) o broni i amunicji poprzez odwrócenie szyku hipotezy wskazanej normy prawnej, co wywołało efekt w postaci całkowitej zmiany jej sensu oraz założeń. Prawodawca polski bowiem w sposób czytelny i nie wywołujący w tej materii jakichkolwiek wątpliwości stwierdził, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, a następnie dopiero dokonuje przykładowego uszczegółowienia katalogu tych osób. Wobec czego warunkiem sine qua non stosowania przepisu jw. (a w jego zaś rezultacie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy) jest w pierwszym rzędzie owa uzasadniona obawa użycia broni, a nie, jak było to podnoszone w treści uzasadnień wszystkich zaskarżonych do tej pory w obu tych sprawach decyzji, fakt samego prawomocnego skazania za jedno z ogólnie wymienionych przestępstw.

Zdaniem skarżącego stanowisko organów administracji jest nieuzasadnione albowiem narusza art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Bezspornym w sprawie jest, że skarżący został prawomocnie skazany za przestępstwo przeciwko mieniu, jednakże art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji daje podstawę do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni osobie, wobec której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że organ administracji winien rozważyć w pierwszej kolejności, czy popełnione przestępstwo uzasadnia powstanie obawy użycia broni "w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" biorąc pod uwagę rodzaj popełnionego przestępstwa.

W ocenie skarżącego nadrzędną przesłanką uzasadniającą cofnięcie pozwolenia na broń jest powstanie obawy użycia broni w celu sprzecznym z prawem.

Samo popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, bez analizy czy przestępstwo to spowodowało powstanie obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w ocenie skarżącego nie uzasadnia cofnięcia pozwolenia na broń. Kodeks karny przewiduje szereg przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu. Istnieją w tej grupie także przestępstwa, które mogą być popełnione nieumyślnie. Pozytywne opinie dotyczące osoby skarżącego, zebrane w toku postępowania administracyjnego oraz charakter czynu przypisanego skarżącemu, według niego nie dają podstaw co cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni, tym samym decyzje organów administracji należy uznać za naruszające prawo.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 53, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując w powyższy sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Jest niesporne, że skarżący M.B. w dacie wydawania decyzji przez organ I i II instancji, był skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w T. za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k., gdzie istota tego przestępstwa polega na posłużeniu się fałszem jako czynnikiem sprawczym, który ma doprowadzić pokrzywdzonego do podjęcia niekorzystnej decyzji majątkowej. Przestępstwo to zostało stypizowane w Kodeksie Karnym jako przestępstwo przeciwko mieniu.

Fakt ten znajduje potwierdzenie w znajdujących się w aktach: wyroku karnym skazującym Sądu Rejonowego w T. oraz w wyroku Sądu Okręgowego w G. Ta okoliczność ma znaczenie decydujące przy ocenie zasadności cofnięcia pozwolenia na broń.

Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do kręgu osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec, których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi jedynie wytyczną interpretacyjną wskazującą organom, w jakich sytuacjach obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego może mieć miejsce, to skarżący przez sam fakt popełnienia przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu utracił wiarygodność, co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni. Przepisy regulujące zasady cofania pozwoleń na broń mają charakter bezwzględnie obowiązujący i organ był zobowiązany cofnąć pozwolenie na broń osobie, która popełniła przestępstwo wymienione wskazanym przepisem.

Powyższe uregulowanie ma charakter jednoznaczny. Użycie słów "w szczególności poprzedzających wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż w stosunku do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje. Co do tych osób organ nie musi więc przeprowadzać oceny czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w ustawie. Zatem wobec skazanych lub podejrzanych o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu organ musi jedynie ustalić fakt skazania lub prowadzenia postępowania o przestępstwa wymienione w przepisie, a oceny, że obawa istnieje dokonał już sam ustawodawca.

Pozwolenie na broń musi być więc cofnięte osobom wymienionym po słowach "w szczególności", a także innym osobom, co do których organ poweźmie obawę, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo zanalizować i uzasadnić swoją obawę.

Odmienne rozumienie przepisu prowadziłoby do wniosku, że cała jego część zaczynająca się od słów "w szczególności..." jest zupełnie niepotrzebna, skoro organ musiałby i tak zawsze, i w każdym przypadku oceniać, czy istnieje uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni.

Skoro organ prawidłowo ustalił, że skarżący w dacie decyzji był osobą skazaną za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, to w świetle powołanych wyżej wywodów fakt ten przesądza, iż należy on do kręgu osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa. Prowadzenie w tej sytuacji dalszego postępowania dowodowego mającego na celu wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy czynami, których popełnienie jest podstawą prowadzonego postępowania karnego, a wystąpieniem obawy, że skarżący użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, o co wnioskował skarżący, uznać należy w świetle powyższych rozważań za zbędne. Pamiętać bowiem należy, że przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń jest samo skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu.

W sprawie niniejszej, skarżący należał do grupy osób, co do których sam ustawodawca rozstrzygnął, że ponieważ zostały skazane lub podejrzane o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, to istnieje co do nich uzasadniona obawa zagrożenia.

Należy więc uznać, że organ prawidłowo ocenił, iż co do skarżącego oskarżonego o przestępstwo przeciwko mieniu istnieje przesłanka uzasadniająca obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń przewidziana cytowanymi powyżej przepisami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pragnie podkreślić, iż prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym również prawa europejskiego.

Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne, oraz cofanie pozwoleń w sytuacjach, w których powyższy interes jest zagrożony.

Zasadne w ocenie Sądu są poglądy, według których w warunkach ustawowej reglamentacji wydawania pozwolenia na broń palną podyktowanej względami bezpieczeństwa i porządku publicznego organy Policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię.

Mając to na uwadze skład orzekający doszedł jednakże do przekonania, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organom obu instancji, że zastosowały ową dowolność.

Sąd podkreśla, że osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizję z prawem.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonych decyzjach naruszenia prawa, a zarzuty skargi uznał za nieuzasadnione. Zważywszy powyższe działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji i oddalił skargę.