Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 536/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia NSA Danuta Strzelecka – Kuligowska (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi M. i W. R. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. i W. R., zam. przy ul. [...] w [...], od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., znak: [...], nakazującej inwestorowi tj. M. i W. R. rozbiórkę budynku socjalno-handlowego na działce nr [...] przy ul. [...]w [...]-Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, iż na działce nr [...] (wcześniej opatrzonej nr [...]) przy ul. [...]w [...]wybudowany został samowolnie budynek socjalno-handlowy, usytuowany z naruszeniem przepisów prawa dotyczących warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z protokołu oględzin przeprowadzonych przez organ powiatowy w dniu [...]r., wynikało, że długość przedmiotowej działki wynosi ok. [...] m, a szerokość wynosi [...]m. Budynek usytuowany był jedną z dłuższych ścian przy granicy z działką sąsiednią, zaś otwory okienne i drzwiowe znajdowały się w drugiej z dłuższych jego ścian (naprzeciwległej). Budynek wykonany został jako zespół kilku odrębnych pomieszczeń, każde z odrębnym wejściem. W myśl przepisu §12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.), który zdaniem organu, znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż [...] m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy.

Ponadto ustalono, że w toku postępowania W. R. podniósł, że budowę prowadzi na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...]r., znak: [...]. W. R. uznał, że przedmiotową decyzję o pozwoleniu na budowę, której pierwotnymi adresatami byli E. i K. W., uzyskał wraz z zakupem od wskazanych osób w dniu [...] r. działki opatrzonej wówczas nr [...] (obecnie nr [...]).

W dalszej części uzasadnienia organ drugiej instancji podał, że Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...]r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, wstrzymał roboty budowlane przy budowie przedmiotowego budynku. Uwzględniając jednak to, że w terminie dwóch miesięcy od wydania ww. postanowienia nie wydano decyzji na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane, organ uznał, iż postanowienie to, zgodnie z art. 50 ust. 4 tej ustawy, straciło ważność.

Następnie PINB postanowieniem z dnia [...]r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 pkt 1 i 2 cyt. ustawy Prawo budowlane, ponownie wstrzymał prowadzone przez W. R. roboty budowlane polegające, na budowie przedmiotowego budynku i nałożył obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia [...] r., następujących dokumentów:

1. zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności wykonanej budowy

z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie wykonywania robót albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,

2. czterech egzemplarzy projektu budowlanego budynku (z określeniem jego przeznaczenia i kategorii obiektu) wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami

i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osób sporządzających projekt, aktualnym na dzień opracowania projektu,

3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W uzasadnieniu przytoczonej na wstępie decyzji o nakazie rozbiórki PINB

wskazał, że zobowiązany W. R. wymagane dokumenty przedłożył dnia [...]r. Jednakże w wyniku sprawdzenia przedmiotowych dokumentów, organ powiatowy, postanowieniem z dnia [...]r. znak: [...], nałożył na inwestora obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości. Jedną ze wskazanych nieprawidłowości był brak zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w związku z usytuowaniem ściany budynku z otworami okiennymi i drzwiowymi w odległości mniejszej niż [...] m od granicy działki sąsiedniej. Według organu powiatowego, W. R. odebrał cztery egzemplarze złożonego projektu i do dnia wydania decyzji o nakazie rozbiórki nie przedłożył ich w tamtejszym inspektoracie.

PINB podał, iż Starosta Powiatu, postanowieniami z dnia [...]r., Nr [...] oraz z dnia [...]r., Nr [...], nie wyraził zgody na odstąpienie przy budowie przedmiotowego budynku od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 powołanego wcześniej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W tej sytuacji PINB wydał, na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, opisaną na wstępie decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego budynku.

Od decyzji organu powiatowego odwołanie złożyli M. i W. R., zarzucając naruszenie przepisów art. 48 ust. 1 - 3 i 5, art. 49 ust. 3 i 4 oraz art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a także przepisów § 2 ust. 1, § 12 ust. 1 pkt. 2, ust. 2-5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, a także przepisów art. 7, 8, 9, 77 i 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu odwołujący podali m. in., że PINB pismem z dnia [...]r. ([...]) upoważnił Starostę do wyrażania zgody na odstąpienie w zakresie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania budynku. Starosta postanowieniem z dnia [...]r. ([...]) odmówił jej udzielenia. Odwołujący zarzucili, że postanowienie Starosty odmawiające zgody na dokonanie odstępstw od przepisów było niezasadne i podjęte w sposób całkowicie dowolny. Wskazali na brak należytego uzasadnienia przedmiotowego postanowienia i wymienili przesłanki, które - ich zdaniem - mogłyby uniemożliwić wyrażenie zgody, które jednakże nie zostały spełnione. W tej sytuacji w ocenie odwołujących są podstawy do wyrażenia zgody na odstępstwa od przepisów techniczno - budowlanych. Zarzucili ponadto, iż Starosta rozpatrując ich podania dotyczące wydania przedmiotowej zgody nie zachował obowiązującej procedury rozpatrywania takich żądań.

Zdaniem odwołujących art. 48 ust. 2 pkt 2 dopuszcza zalegalizowanie obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, m.in.,

po odpowiednim przerobieniu budynku, albo też po uzyskaniu zgody na odstępstwa od warunków techniczno-budowlanych. Podnieśli ponadto, że ustawa nie ogranicza sposobu, w jaki budynek ma być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem.

W przedmiotowej sprawie, ze względu na rozmiary działki, nie było możliwe inne posadowienie budynku niż istniejące. Przepisy rozporządzenia dotyczące wyrażenia zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych należy – ich zdaniem - rozumieć w ten sposób, iż stosuje się je także w toku legalizacji tzw. samowoli budowlanej. M. i W. R. szczegółowo opisali, jak powinny być rozumiane przepisy zezwalające na odstąpienie od przepisów normujących sytuowanie budynków na działkach budowlanych, zaznaczając, m. in., że nie można wymagać od nich, aby rozebrali istniejący budynek, a następnie znowu go wybudowali w takim samym kształcie.

Dokonana przez organy interpretacja przepisów dotyczących wyrażenia zgody na odstąpienie od przepisów dotyczących sytuowania budynków jest według odwołujących sprzeczna z treścią postanowienia PINB z dnia [...]r., którym nałożono na nich obowiązek uzyskania zgody na odstępstwa. Zarzucili, że organ pierwszej instancji wydając postanowienie z dnia [...]r., w którym nałożył na nich obowiązek uzyskania zgody na odstępstwa od przepisów, działając na podstawie art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, mógł, a być może powinien, zobowiązać ich do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, m.in., poprzez taką jego przebudowę, by ściana usytuowana w odległości [...] m od granicy działki pozbawiona była otworów okiennych i drzwiowych, a wielkość okapu nie naruszała przepisu § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury (w którym to zakresie nakazano uzyskanie zgody na odstępstwa). Powyższe umożliwiłoby zalegalizowanie budynku bez konieczności uzyskiwania zgody na odstępstwa. Jednocześnie stwierdzili, że w tym zakresie organ pierwszej instancji nieprawidłowo zastosował przepisy ustawy Prawo budowlane, skutkiem czego uniemożliwił legalizację przedmiotowego budynku. Zmiany w jego substancji są bowiem w tym zakresie fizycznie możliwe do przeprowadzenia.

Odwołujący zaznaczyli również, iż przedmiotowy budynek został wybudowany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, na podstawie pozwolenia na budowę, które nie zostało na nich przeniesione. W zaświadczeniu z dnia [...]r. podano, że budowa zgodna jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Według skarżących istotne jest także to, że przedmiotowy budynek powstał jako jeden z pierwszych w okolicy - budynki położone najbliżej na działkach sąsiadujących powstały w okresie późniejszym. Nawet jeżeli zostały one wybudowane zgodnie z prawem, a w odległościach mniejszych niż ustalone przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury, niedopuszczalne jest zatem, w ocenie odwołujących różnicowanie sytuacji właścicieli nieruchomości w ten sposób, iż jedni budynki takie mogą posiadać, a oni już nie, a co więcej muszą swój budynek rozebrać.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję oraz w oparciu o akta sprawy ustalił, że Kierownik Urzędu Rejonowego decyzją z dnia [...]r. udzielił E. i K. W. pozwolenia na budowę budynku socjalno-handlowego na terenach położonych w miejscowości: [...]numer ewidencyjny gruntów: [...]. Przedmiotowy budynek wybudowany został natomiast na działce ówcześnie opatrzonej numerem ewidencyjnym [...] (obecnie nr [...]) przez M. i W. R.

Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że nie dokonano zgodnie

z postanowieniami art. 40 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane przeniesienia ww. decyzji o pozwoleniu na budowę z jego pierwotnych adresatów na skarżących.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, że Starosta Powiatu decyzją z dnia [...]r., znak: [...] (wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § pkt 5 Kpa) uchylił ww. decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]r., znak: [...], udzielającą pozwolenia na budowę i odmówił E. i K. W. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku socjalno-handlowego na działce nr [...] w miejscowości [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji Starosta Powiatu podał, m. in., że w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Mianowicie, w oparciu o materiały przekazane przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej ustalono, że decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]r., znak: [...], dokonano podziału działki nr [...]w [...]na działkę nr [...]i nr [...]. Działka nr [...] (obecnie nr [...]) na podstawie aktu notarialnego (umowy sprzedaży) z dnia [...]r. przestała być własnością E. i K. W. Zgodnie zaś z art. 32 ust. 4 obowiązującego na dzień 9 września 1997 r. Prawa budowlanego pozwolenie na budowę mogło być wydane temu kto - m. in. - wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z posiadanych dowodów wynika natomiast, że E. i K. W. w dniu złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, tj. w dniu [...]r. nie posiadali prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie spełniali zatem wymogów określonych w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i nie mogli uzyskać pozwolenia na budowę.

W tych okolicznościach organ drugiej instancji stwierdził, że przedmiotowy budynek wybudowany został bez wymaganej, ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem prowadzone przez organ powiatowy postępowanie legalizacyjne

w trybie przepisów art. 48 i 49 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, regulujących sprawy samowolnego wybudowania obiektu budowlanego, którego budowa wymaga uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę - jest zasadne.

Skarżący nie wykonali obowiązków nakazanych w postanowieniu PINB

z dnia [...]r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 pkt 1 i 2 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane.

Zgodnie zaś z przepisem art. 48 ust. 4 tej ustawy, w przypadku niespełnienia

w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, tj. właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Inwestorzy nie przedłożyli projektu budowlanego dotyczącego przedmiotowego budynku, który byłby zgodny z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi dotyczącymi sytuowania budynków, tj. nie przedłożyli projektu, który właściwy organ nadzoru budowlanego mógłby zatwierdzić i udzielić pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Jak podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skarżący przedłożyli wprawdzie projekt budowlany, jednakże przewidziane w tym projekcie usytuowanie przedmiotowego budynku naruszało przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Projekt ten nie mógł zatem zostać zatwierdzony. Inwestorzy, zobowiązani przez organ powiatowy do usunięcia wskazanych nieprawidłowości (postanowieniem PINB z dnia [...]r. znak: [...]) odebrali złożone egzemplarze projektu budowlanego i już go nie przedłożyli.

W ocenie organu odwoławczego wydanie zaskarżonej decyzji, nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku było zasadne.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżących podniesionych w odwołaniu, organ wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego nie są właściwe w sprawach udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dotyczących sytuowania budynków, co jednoznacznie wynika z obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane, a w niniejszej sprawie zostało także potwierdzone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt: II SA/Sz 248/08. Właściwy w tej sprawie organ, Starosta Powiatu, ostatecznie odmówił wydania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych przy usytuowaniu przedmiotowego budynku. Organy nadzoru budowlanego, są związane ostatecznym rozstrzygnięciem właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej w tej sprawie i obowiązane są uwzględnić to rozstrzygnięcie w prowadzonym przez te organy przedmiotowym postępowaniu legalizacyjnym. Podniesione w odwołaniu zarzuty dotyczące tego, iż zgoda na odstąpienie od warunków techniczno-budowlanych dotyczących sytuowania budynków w niniejszej sprawie powinna być im udzielona, są bezprzedmiotowe, gdyż organ nadzoru budowlanego, jako niewłaściwy w sprawie udzielenia takiej zgody, nie może ich rozpatrzeć.

Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż twierdzenie odwołujących jakoby PINB upoważnił Starostę Powiatu do rozpatrzenia ich wniosku w sprawie udzielenia ww. zgody, jest nietrafne, gdyż organ powiatowy, zgodnie z wytycznymi zawartymi w przywołanym powyżej wyroku Sądu z dnia 18 czerwca 2008r. przekazał ich wniosek temu organowi do rozpatrzenia zgodnie z właściwością.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, że postanowienie PINB z dnia [...]r. nie nakładało na skarżących obowiązku uzyskania (jak się okazało nie posiadanej jeszcze przez nich zgody właściwego organu) zgody na odstępstwo od obowiązujących przepisów techniczno budowlanych w zakresie usytuowania przedmiotowego budynku, poprzez wystąpienie do właściwego organu o wydanie takiej zgody, postanowienie to nakazywało bowiem przedłożenie takiej zgody (taką zgodę inwestor powinien posiadać i załączyć ją do przedkładanego projektu). Jeśli inwestorzy zdawali sobie sprawę, iż przedłożony projekt budowlany narusza przepisy dotyczące sytuowania budynków oraz nie posiadali zgody na odstępstwo od tych przepisów, powinni byli przedłożyć projekt budowlany, który uwzględniałby wykonanie przebudowy przedmiotowego budynku w sposób niepowodujący naruszenia przepisów dotyczących sytuowania budynków na działkach budowlanych.

Ponadto organ drugiej instancji wyjaśnił, że wbrew temu co podnoszą skarżący, przepisy artykułów 48 i 49 ustawy Prawo budowlane nie zawierają postanowień pozwalających organom nadzoru budowlanego na wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem, m.in., poprzez taką jego przebudowę, by nie naruszał on przepisów regulujących sytuowanie budynków na działkach budowlanych. Organy nadzoru budowlanego mogą tylko zatwierdzić przedłożony przez inwestora projekt budowlany, w przypadku, gdy jest on zgodny z obowiązującymi przepisami prawa, albo też uznać - w przypadku gdy przedłożony projekt budowlany narusza obowiązujące przepisy prawa -że obowiązek nakazany w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, nie został wykonany i nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego.

Zatem zarzut skarżących w przedmiocie uniemożliwienia przez PINB

zalegalizowania przedmiotowego budynku poprzez nie wydanie decyzji nakazującej jego odpowiednie przebudowanie - jest niezasadny.

Ponadto organ drugiej instancji przytoczył tezę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., który wszedł w życie z dniem 29 grudnia 2007 r. sygn. akt: P 37/06, stanowiący, m. in., że: art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156,

poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007 r. Nr 88, poz. 587, Nr 99, poz. 665 i Nr 127, poz. 880), w częściach obejmujących wyrażenie - w dniu wszczęcia postępowania - są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Z przytoczonego powyżej orzeczenia wynikało, iż w przypadku wybudowania obiektu budowlanego lub jego części bez uzyskania wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, na terenie dla którego brakuje miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, można doprowadzić wybudowany obiekt budowlany lub jego część

do stanu zgodnego z prawem, jeżeli - m. in. -uzyskana zostanie decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania dla terenu, na którym wybudowany został przedmiotowy obiekt lub jego część; przy czym decyzję o warunkach zagospodarowania i zabudowy terenu można uzyskać także po wszczęciu przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie wybudowania obiektu budowlanego lub jego części bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę.

Organ odwoławczy wskazał, że wprawdzie w przytoczonym powyżej postanowieniu PINB z dnia [...]r., znak: [...], nałożył obowiązek przedłożenia, w wyznaczonym terminie, m. in., zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności wykonanej budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie wykonywania robót albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, jednakże, mając na względzie fakt, że doprowadzenie przedmiotowej inwestycji do stanu zgodnego z przepisami § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wymagałoby praktycznie dokonania rozbiórki tego obiektu, a następnie wybudowania nowego o innych rozwiązaniach funkcjonalnych, które narzucają wymiary działki, organ drugiej instancji stwierdził, iż zaskarżone rozstrzygnięcie, jako konsekwencja nie wykonania nałożonych obowiązków, jest zgodne z prawem i zasadne, a także leży w interesie strony, gdyż po dokonaniu rozbiórki, inwestor będzie mógł wystąpić do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej o pozwolenie na wykonanie nowej inwestycji z możliwością ubiegania się o zgodę na dokonanie odstąpienia od warunków technicznych, bowiem wystąpienie takie jest możliwe jedynie w toku postępowania prowadzonego przez organy administracji architektoniczno-budowlanej w stosunku do inwestycji planowanej, a nie już zrealizowanej.

Nie zgadzając się z przedmiotową decyzją M. i W. R. złożyli

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę wnosząc przy tym

o uchylenie zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji, a także postanowienia Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., Starosty Powiatowego z dnia [...]r., z dnia [...]r. oraz z dnia [...]r., a także o przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia organowi pierwszej instancji.

Skarżący zarzucili zaskarżonym rozstrzygnięciom, w tym rozstrzygnięciu Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2009 r. naruszenie przepisów art. 48 ust. 1, 2, 3 i 5, art. 49 ust. 3 i 4 oraz art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a także przepisów § 2 ust. 1, § 12 ust. 1 pkt 2, ust.2, ust. 3 i ust. 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także przepisów art. 7, 8, 9, 77 i 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo skarżący zarzucili organom nierozpoznanie istoty sprawy oraz działanie w oparciu o nieobowiązujące przepisy prawa (ustawy Prawo budowlane).

Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podnieśli, że organ drugiej instancji nie rozpoznał złożonego przez nich odwołania. Postanowienie bowiem Starosty

w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwa w zakresie przepisów techniczno – budowlanych nie podlega odrębnemu zaskarżeniu.

Skarżący powołując się na stanowisko judykatury podnieśli, że postanowienie

to można zatem zaskarżyć wyłącznie w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji nakazującej rozbiórkę budynku. Tymczasem organ odwoławczy poprzestał wyłącznie na niezasadnym stwierdzeniu, że jest związany tym rozstrzygnięciem i nie może rozpatrzeć podniesionych zarzutów.

Zdaniem skarżących niezrozumiałe i niczym nie uzasadnione są stwierdzenia - pozostające w sprzeczności z treścią postanowienia PINB z dnia

[...]r. nakładającego obowiązek przedłożenia zgody na odstępstwa

od przepisów techniczno – budowlanych w zakresie usytuowania przedmiotowego budynku – iż zgody na takie odstępstwa nie można uzyskać w stosunku do inwestycji już zrealizowanych. Jednocześnie skarżący zaznaczyli, że podtrzymują swoje stanowisko, iż organ pierwszej instancji mógł tą sprawę załatwić w taki sposób,

by wskazać, że usunięcie niezgodności przedmiotowej inwestycji z prawem może nastąpić poprzez przebudowę budynku. Zdaniem skarżących nie stoją tu na przeszkodzie przepisy art. 48 i art. 49 ustawy Prawo budowlane, postępowanie takie byłoby zgodne z zasadą pogłębiania zaufania do organów Państwa wyrażoną w art. 8 oraz art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie skarżący zauważyli, że w pozostałej części postanowienia PINB z dnia [...]r., w sposób szczegółowy wskazano, w jaki sposób winny być usunięte braki w przedłożonej dokumentacji. W ocenie skarżących nic nie stało na przeszkodzie, aby również w tym zakresie organ pierwszej instancji wskazał taki sposób doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem.

Odnosząc się zaś do przytoczonego przez organ odwoławczy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. skarżący zaznaczyli, że mają wątpliwości, czy winien być on stosowany w przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt wszczęcia przedmiotowego postępowania przed datą wejścia w życia wyroku.

Skarżący podnieśli, że ich wątpliwości odnoszą się również do treści zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji, w którym powołano się wyłącznie na przepisy prawa mające znaczenie proceduralne, nie wskazano przy tym żądnych przepisów prawa materialnego, na podstawie których wydana została przedmiotowa decyzja.

W dalszej części uzasadnienia skarżący podnieśli, że przedmiotowa inwestycja została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę, a jedynym niedopatrzeniem ze strony skarżących było nie przepisanie jego na siebie. Dodatkowo wskazali, że inwestycja zgodna była zapisami planu obowiązującego w dacie powstania budynku, czyli do dnia [...]r.

Niezależnie od powyższego skarżący podali, iż aktualnie obowiązujący plan dopuszcza zachowanie istniejącej zabudowy, a także jej przebudowę, w tym również

w zakresie poprawy architektury budynków, ich funkcjonalności oraz wyrazu estetycznego.

W tych okolicznościach postanowienie Starosty odmawiające zgody na dokonanie odstępstw od przepisów, zdaniem skarżących, było niezasadne i podjęte

w sposób całkowicie dowolny.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Wskazana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 w/w ustawy).

Badając w powyższym świetle zaskarżoną decyzję, tj. oceniając orzeczenie pod względem jej zgodności z przepisami procesowymi, a także z normami prawa materialnego, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które dawałyby podstawę do jej uchylenia zgodnie z żądaniem skargi.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja nakazująca M. i W. R. rozbiórkę budynku socjalno – handlowego na działce nr [...] przy ulicy [...]w [...].

Bezspornie z przeprowadzonego przez organy administracji publicznej postępowania dowodowego wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany powstał bez pozwolenia na budowę. W związku z powyższym nie można zgodzić się z argumentami skargi dotyczącymi stwierdzenia, że inwestycja została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę, a jedyne niedopatrzenie skarżących stanowiło "nieprzypisanie jego na siebie".

W tych okolicznościach należy stwierdzić, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie legalizacyjne uregulowane w przepisach art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) zwanej w dalszej części uzasadnienia "ustawą".

Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego

w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 (art. 48 ust. 4).

Powyższy obowiązek polega na przedstawieniu w wyznaczonym terminie m.in. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy

z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a także przedłożenie innych dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3, czyli m.in. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W toku postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji dwukrotnie nakładał na inwestora obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów t.j. postanowieniem z dnia [...]r., którym to rozstrzygnięciem wstrzymał prowadzone przez W. R. roboty budowlane oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...]r. wskazanych w tym postanowieniu dokumentów, w tym czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego budynku (z określeniem jego przeznaczenia i kategorii obiektu) wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, a także postanowieniem z dnia [...]r., w którym to rozstrzygnięciu nałożył na inwestora obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w złożonej przez niego dokumentacji.

Wykazane nieprawidłowości polegały m. in. na braku zgody na odstępstwo

od przepisów techniczno – budowlanych w sytuacji, gdy usytuowanie budynku narusza § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) zwanego w dalszej części uzasadnienia rozporządzeniem, bowiem ściana z otworami okiennymi i drzwiowymi usytuowana jest w odległości [...] metrów od granicy działki.

Kolejnymi postanowieniami z dnia [...]r., [...]r. oraz

z dnia [...]r. Starosta nie wyraził zgody na odstępstwa

od przepisów rozporządzenia. Przedmiotowe odstępstwo polegało na zmniejszeniu odległości do [...]m budynku od granicy działki nr [...], gdy łączna odległość między budynkami wynosiła [...]m, i lokalizacji budynku bezpośrednio na granicy z działką nr [...] (ściana bez otworów okiennych i drzwiowych) i przy styku granic działek nr [...] i [...] (narożniki budynku).

Jak wynika z analizy akt sprawy skarżący nie wykonali nałożonych na nich obowiązków, zarówno tych dotyczących projektu, jak również co do uzyskania zgody na odstępstwa, zatem organ nadzoru budowlanego prawidłowo, stosownie

do przytoczonych przepisów orzekł rozbiórkę przedmiotowego budynku socjalno – handlowego.

W tym miejscu należy podnieść, że skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska organu, co do możliwości stosowania wynikającej z przepisu art. 9 ust. 1 – 4 ustawy Prawo budowlane – instytucji zgody na odstępstwa od przepisów techniczno – budowlanych w postępowaniu dotyczącym legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego. Powyższe stwierdzenie wynika

z bezpośredniego brzmienia art. 9 ust. 3 ustawy – w myśl którego wniosek do ministra, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo właściwy organ składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

W niniejszym postępowaniu, organy obu instancji umożliwiły uzyskanie przez skarżących, w toczącym się postępowaniu legalizacyjnym, takiej zgody na odstępstwo, co jednak w ocenie Sądu jest nieprawidłowe, jednakże nie miało to wpływu na wynik sprawy, zatem brak jest podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie sytuacja przewidziana w dyspozycji powołanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a nie zachodzi, bowiem naruszenie przepisów prawa materialnego przez organ nie miało wpływu na wynik sprawy, w okolicznościach nie wykonania przez skarżących również innych nałożonych, przez organ nadzoru budowlanego obowiązków polegających na przedłożeniu zgodnego z przepisami prawa projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi.

Ponadto zauważyć należy, że w aktach sprawy znajdują się trzy postanowienia wydane w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów, odnoszące się do tej samej kwestii prawnej t.j. zmniejszenia odległości przedmiotowego budynku do [...]m od granicy działki nr [...], gdy łączna odległość między budynkami wynosi [...]m. i lokalizacji budynku bezpośrednio na granicy działki z działką nr [...] (ściana bez otworów okiennych i drzwiowych) i przy styku granic działek nr [...] (narożniki budynku).

Skoro wymienione postanowienia dotyczą tego samego podmiotu oraz zostały wydane w tym samym przedmiocie należy stwierdzić, że w tej sytuacji zachodzi tożsamość sprawy, wywołująca ten skutek, że po wydaniu pierwszego z tych postanowień kolejne nie powinny być wydawane, w sytuacji wystąpienia tzw. powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).

Jednakże należy w tym miejscu zaznaczyć, że powyższe uchybienie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy zatem brak było podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z powyższego powodu.

W tym stanie rzeczy należało stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak

w sentencji wyroku.