Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1075/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70 par. 1, par. 4, par. 6, par. 7 pkt 1, art. 150
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 44
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 18, art. 33, art. 33 pkt 1, pkt 4 i pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 maja 2014 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2013 r. do Urzędu Skarbowego w [...] wpłynęły zarzuty [...] ( dalej: zobowiązana, strona, skarżąca ) w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego należność z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu ze sprzedaży nieruchomości za 2004 r. Jako podstawę wniesionych zarzutów strona wskazała przedawnienie obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanej oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], na podstawie art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., nr 229, poz. 1015 dalej: u.p.e.a.) uznał zarzuty strony za nieuzasadnione.

Organ I instancji nie podzielił stanowiska strony co do przedawnienia zobowiązania podatkowego, uznając, że wystąpiła przesłanka określona w art. 70 § 4 O.p.

Odnosząc się do zarzutu wynikającego z przepisu art. 33 pkt 4 u.p.e.a. ,iż wystąpił błąd co do osoby zobowiązanej stwierdzono, że przedmiotowe zobowiązane wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] nr [...] z dnia [...].09.2007 r. (doręczonej stronie w dniu [...].10.2007 r.).

W przypadku natomiast zarzutu opartego na przepisie art.33 pkt 7 u.p.e.a. tj. braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia podkreślono, że § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.nr 137,poz.1541 ze zm. dalej: rozporządzenie ) stanowi, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku , gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. W tym przypadku należność objęta tytułem wykonawczym nr [...] została określona w decyzji nr [...] z dnia [...].09.2007 r. Ponadto należy zauważyć, że w części D poz.50 w/w tytułu wykonawczego podana została podstawa prawna braku obowiązku doręczenia zobowiązanej upomnienia.

Pełnomocnik [...] złożył zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że błędna jest teza o skutecznym doręczeniu zawiadomienia nr [...] o wszczęciu dochodzenia i o zawieszeniu biegu przedawnienia.

Zawiadomienie to wysłano na adres strony i było ono awizowane, ale nie zostało jednak w żaden sposób i kiedykolwiek stronie doręczone. Strona o tej przesyłce nie wiedziała i jej nie odebrała.

Zdaniem pełnomocnika strony organ błędnie powołuje się na skutek prawny wynikający z treści art. 150 O.p. Pełnomocnik zauważa, że art. 150 O.p. został umiejscowiony w Dziale IV Ordynacji podatkowej. Dział ten jest zatytułowany "Postępowanie podatkowe" i zawiera regulacje prawne, jakie stosuje się w trakcie postępowania podatkowego. Przedmiotowe pismo nie zostało wysłane w ramach czy w związku z jakimkolwiek trwającym (czy właśnie wszczynanym) postępowaniem podatkowym. Wobec tego nie może się w sprawie stosować skutek prawny przewidziany na gruncie postępowania podatkowego mocą art. 150 § 2 O.p.

Nie można oczekiwać od osoby fizycznej, w stosunku, do której nie toczy się postępowanie, że będzie zawiadamiać o czasowej zmianie miejsca pobytu wszelkie możliwe organy administracji, w sytuacji, gdy nie prowadzą one w stosunku do niej postępowań (o których jest zawiadomiona).

Obowiązek taki można wywieść z obowiązujących przepisów jedynie w stosunku do stron postępowań, o których to postępowaniach obywatele są powiadomieni. W opisanym stanie rzeczy, doręczenie na które powołuje się organ okazuje się bezskuteczne.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. dalej: k.p.a.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu stwierdzono, że zarzut przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym jest bezpodstawny. Analizując kwestię przedawnienia obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym tj. zaległości [...] z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu ze sprzedaży nieruchomości za 2004 r. organ nadzoru wziął pod uwagę art 70 § 1 oraz § 4 i § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. dalej: O.p.), zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5-ciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Bieg terminu zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się , a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

W przedmiotowej sprawie, z uwagi na fakt, iż termin płatności zobowiązania [...] upłynął w dniu [...] kwietnia 2004 r. to termin przedawnienia rozpoczął swój bieg z końcem 2004 r. W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w celu wyegzekwowania ww. należności organ egzekucyjny na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] października 2007 r. dokonał w dniu [...] listopada 2007 r. zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanej, o którym została powiadomiona w dniu [...] grudnia 2007 r. W związku z powyższym wystąpiła przesłanka określona w art. 70 § 4 O.p. przerywająca bieg terminu przedawnienia należności. Następnie w dniu [...] października 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wszczął wobec zobowiązanej dochodzenie w sprawie popełnienia czynu polegającego na nieujawnianiu, wbrew obowiązkowi ustawowemu przedmiotu opodatkowania oraz niezłożenia w urzędzie deklaracji PIT- 23 dotyczącej należnego podatku z tytułu sprzedaży nieruchomości. Sąd Rejonowy w [...], Sąd Grodzki w [...] w przedmiotowej sprawie wydał w dniu [...] lutego 2009 r. wyrok nakazowy sygn. akt [...]. W związku z powyższym, zgodnie z art. 70 § 6 O.p. nastąpiło w okresie prowadzenia postępowania o przestępstwo skarbowe zawieszenie biegu terminu przedawnienia. W dniu [...] listopada 2012 r. zostało wysłane do [...] zawiadomienie nr [...] o okresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia (przesyłka została awizowana w dniu [...] listopada 2012 r. a powtórne awizo nastąpiło w dniu [...] listopada 2012 r.).W tym stanie rzeczy nie upłynął jeszcze termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.

W kwestii pozostałych zarzutów: braku doręczenia stronie upomnienia przed wszczęciem egzekucji a także błędu co do osoby zobowiązanej ( które nie były już podniesione na etapie złożenia zażalenia ) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu podzielił stanowisko organu egzekucyjnego. Zobowiązanie [...] wynikało bowiem z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] nr [...] z dnia [...] września 2007 r. (doręczonej Stronie w dniu [...] października 2007 r.) a wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło bez uprzedniego doręczenia upomnienia, z uwagi na fakt, iż należność pieniężna została określona w orzeczeniu ( § 13 pkt 1 rozporządzenia ).

Ustosunkowując się do twierdzeń strony przytoczonych w zażaleniu a dotyczących braku skutecznego doręczenia zawiadomienia nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. o przerwaniu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego organ nadzoru nie podzielił stanowiska pełnomocnika skarżącej. Ww. zawiadomienie zostało bowiem prawidłowo doręczone w trybie art. 150 O.p. i wywołało określony skutek prawny ( uznanie przesyłki za doręczoną). Jak wynika z akt sprawy przesyłka została wysłana na adres wskazany przez zobowiązaną tj. [...], ul. [...]. Adres taki został zgłoszony przez zobowiązaną na druku ZAP 3 w dniu [...] marca 2012 r. Dywagacje pełnomocnika strony co do wystąpienia sytuacji niemożności odbioru korespondencji z uwagi na czasowy wyjazd zobowiązanej i konieczności powiadomienia o tym fakcie określone instytucje nie znajdują swojego uzasadnienia w świetle obowiązujących przepisów prawa.

Pełnomocnik [...] w dniu [...] września 2013 r. złożył skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik powtórzył zarzuty zawarte w zażaleniu. Wskazał, iż całkowicie błędna jest teza o skutecznym doręczeniu zawiadomienia nr [...] o wszczęciu dochodzenia i o zawieszeniu biegu przedawnienia. Nadto pełnomocnik zarzucił Dyrektorowi Izby Skarbowej w Poznaniu nie odniesienie się do tego zarzutu i z uwagi na brak merytorycznej polemiki z argumentami strony w tym zakresie wniósł o uchylenie postanowienia na podstawie art. 125 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Art. 33 u.p.e.a. wymienia taksatywnie przyczyny, które mogą być podstawą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W przedmiotowej sprawie w piśmie z dnia 20 marca 2013 r. pełnomocnik strony podniósł zarzuty określone w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. tj. przedawnienie obowiązku, zarzut nie doręczenia stronie upomnienia tj. zarzut z art. 33 pkt 7 u.p.e.a. i zarzut błędu co do osoby zobowiązanej tj. zarzut z art. 33 pkt 4 u.p.e.a. W skardze do Sądu pełnomocnik strony wskazał na zarzut określony w art. 33 pkt 1 u.p.e.a.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się zatem do oceny czy doszło do przedawnienia obowiązku podatkowego.

Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, iż nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia.

Zgodnie z art. 70 § 1 oraz § 4 i § 6 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego , o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu , w którym zastosowano środek egzekucyjny. Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się a rozpoczęty ulega zawieszeniu , z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Termin płatności zobowiązania [...] z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu ze sprzedaży nieruchomości z dnia [...] kwietnia 2004 r. upłynął w dniu [...] kwietnia 2004 r., co powoduje , że termin przedawnienia rozpoczął swój bieg z końcem 2004 r. W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w celu wyegzekwowania w/w należności organ egzekucyjny dokonał w dniu [...].11.2007 r. zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanej w Zespole Szkół [...] im. [...].

O zastosowanym środku egzekucyjnym zobowiązana została powiadomiona w dniu [...].12.2007 r.( k. 7 akt administracyjnych ). W związku z powyższym wystąpiła przesłanka określona w art. 70 § 4 O.p. przerywająca bieg terminu przedawnienia należności.

W dniu [...].10.2008 r. Urząd Skarbowy w [...] wszczął dochodzenie w sprawie popełnienia czynu polegającego na nieujawnieniu , wbrew obowiązkowi ustawowemu , przedmiotu opodatkowania oraz niezłożeniu w urzędzie deklaracji PIT-23 dotyczącej należnego podatku z tytułu sprzedaży nieruchomości. Sąd Rejonowy w [...], Sąd Grodzki w [...] w przedmiotowej sprawie wydał w dniu [...].02.2009 r. wyrok nakazowy sygn. akt [...] , który uprawomocnił się w dniu [...].04.2009 r. W związku z tym nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 7 pkt 1 O.p.

W dniu [...].11.2012 r. zostało wysłane do [...] zawiadomienie nr [...] o okresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia (przesyłka została awizowana w dniu [...].11.2012 r. a powtórne awizo nastąpiło w dniu [...].11.2012 r. k. 15 akt administracyjnych). Jak wynika z akt sprawy przesyłka została wysłana na adres wskazany przez stronę tj. [...], ul. [...]. Adres taki został zgłoszony przez stronę na druku ZAP 3 w dniu [...] marca 2012 r. Z uwagi jednak na dwukrotne awizowanie przesyłki i nie podjęcie jej w terminie, pozostała ona w aktach sprawy jako skutecznie doręczona.

Zawiadomienie zostało wysłane na adres podany przez zobowiązaną jako miejsce zamieszkania. W związku z tym zasadnie uznano, że przesyłka została skutecznie doręczona z tym, że nie nastąpiło to zgodnie z art. 150 O.p., ale w trybie art. 44 k.p.a. W myśl art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W toku postępowania egzekucyjnego, a także przy egzekucji podatków, opłat i innych należności stosuje się przepisy k.p.a. W związku z tym doręczenie w przedmiotowej sprawie powinno nastąpić w trybie art. 44 k.p.a.

Sąd nie podziela zarzutu skargi, iż nie doszło do skutecznego doręczenia zawiadomienia nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. o przerwaniu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, pomimo, że nastąpiło to w innym trybie. Przepis art. 150 O.p. w swej istotnej treści odpowiada brzmieniu art. 44 k.p.a. i w ocenie Sądu niezastosowanie właściwego trybu doręczenia pisma nie wpłynęło na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

W przedmiotowej sprawie, bieg terminu przedawnienia zobowiązania [...] nastąpił z końcem 2004 r. i został wielokrotnie przerwany. Pierwszy raz w wyniku zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanej, o którym została powiadomiona w dniu [...] grudnia 2007 r. Następnie w dniu [...] października 2008 r., kiedy to Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wszczął wobec zobowiązanej dochodzenie w sprawie popełnienia czynu polegającego na nieujawnianiu, wbrew obowiązkowi ustawowemu przedmiotu opodatkowania oraz niezłożenia w urzędzie deklaracji PIT- 23 dotyczącej należnego podatku z tytułu sprzedaży nieruchomości co spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego. Biorąc pod uwagę fakt, iż ww. postępowanie zakończyło się w dniu [...] lutego 2009 r. (wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w [...] sygn, akt. [...] z dnia [...] lutego 2009 r.) w dniu [...] kwietnia 2009 r. upłynął okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z zaistnieniem przesłanki wymienionej w art. 70 § 7 pkt 1 O.p., co powodowało, iż od dnia [...] kwietnia 2009 r. termin przedawnienia zaczął biec na nowo.

W dniu [...].11.2012 r. zostało wysłane do [...] zawiadomienie nr [...] o okresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia ( przesyłka awizowana w dniu [...].11.2012 r. i powtórnie w dniu [...].11.2012 r. Przesyłka została wysłana na adres wskazany przez stronę tj. [...], ul. [...]. Adres taki został zgłoszony przez stronę na druku ZAP 3 w dniu [...] marca 2012 r. Z uwagi jednak na dwukrotne awizowanie przesyłki i nie podjęcie jej w terminie, pozostała ona w aktach sprawy jako skutecznie doręczona.

Tym samym przedmiotowe zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, bowiem ustawowy termin do jego wyegzekwowania jeszcze nie minął.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnym ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.