Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2352/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 51
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant ref. staż. Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2013 r. sprawy ze skargi Związku [...] [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku likwidacji otworów okiennych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Na skutek wniosku firmy [...] [...] Sp. z o.o. w sprawie sprawdzenia legalności wykonania otworów okiennych w ścianie szczytowej (południowa elewacja) budynku Związku [...] [...] przy ul. [...] w [...], usytuowanej bezpośrednio w granicy nieruchomości sąsiedniej przy ul. [...], stanowiącej własność [...] [...], przedstawiciel Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wszczął w ramach nadzoru budowlanego postępowanie.

Przeprowadził w dniach 25 listopada 2009r. i 14 lipca 2010 r., oględziny wskazanego obiektu i ustalił nastepujący stan faktyczny:

gmach Związku [...] [...] wybudowany wg projektu arch. T. B. i A. K. w 1931 roku został częściowo zniszczony podczas działań wojennych i odbudowany w latach 1946-47. Przeprowadzone oględziny na terenie w/w nieruchomości potwierdziły wykonanie otworów okiennych w południowej ścianie obiektu, usytuowanej bezpośrednio w granicy sąsiedniej nieruchomości. Okna zostały wykonane w części biurowej, mieszkalnej i bibliotecznej. Na oknach w poziomie parteru i w poziomie piwnic zainstalowano kraty stalowe (odpowiednio po 6 sztuk). W części bibliotecznej przy oknach piwnicznych wybudowano studzienki przyokienne - 3 sztuki. W toku oględzin przedstawiciele Związku [...] [...] nie przedstawili dokumentów, które świadczyłyby o legalnym wykuciu spornych okien.

Z wyjaśnień złożonych przez przedstawicieli Z [...] wynika, że okna w ścianie szczytowej zostały wykonane w procesie odbudowy budynku po zniszczeniach wojennych, prowadzonej przez [...] Dyrekcję [...].

Prace wykonywane były przez [...] Przedsiębiorstwo Budowlane pod kierunkiem autora pierwotnej dokumentacji prof. T. B. w latach 1946-47. Po zakończeniu odbudowy budynek został przekazany Związkowi [...] [...]. Z dokumentów dotyczących okresu odbudowy budynku przy ul. [...], będących przedmiotem badania przez organ nadzoru nie wynika, czy sporne otwory okienne zostały wykonane na podstawie zatwierdzonej dokumentacji. Przedłożona przez Z[...] w toku postępowania dokumentacja graficzna jest koncepcją rozwiązań opracowywanych w okresie odbudowy zespołu obiektów Z[...], nie stanowi jednak,zdaniem organu, dowodu w aspekcie formalno-prawnym (brak sygnatur i klauzul organu zatwierdzającego). Kwestii tej nie wyjaśnia załączona kopia szkicu do projektu bocznej południowej elewacji Gmachu Głównego z 1946r., autorstwa inż. arch. T. B., gdzie wrysowane otwory na elewacji nie znalazły odzwierciedlenia na fragmencie przekroju. W dokumentach archiwalnych nie ma aktu administracyjnego organów administracji architektoniczno-budowlanej zezwalającego na wykonanie przedmiotowych otworów okiennych.

Gmach Związku [...] [...] usytuowany jest na terenie nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka ewidencyjna o nr [...] z obrębu [...]. Ściana południowa budynku znajduje się w ostrej granicy z działką ewidencyjną nr [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, na podstawie mapy ewidencyjnej z dnia 30 listopada 1968r., że co najmniej do tej daty działki ewidencyjne o nr [...] i [...] (obecnie oznaczone jako działki [...] i [...] graniczyły z niezabudowaną działką nr [...] stanowiącą własność Miasta [...]. Organ wskazał, że analiza mapy potwierdza, że w okresie tym nie istniała jeszcze działka o numerze ewidencyjnym [...]. Wynika to z dodatkowej informacji sporządzonej przez geodetę uprawnionego. Informacja "[...]" Sp.z o.o., ostemplowana datownikiem 17 października 201 Ir., została oparta na odnowionym operacie ewidencji gruntów dla całej dzielnicy [...]- [...] nr [...] przyjętym w dniu [...] sierpnia 1987r. do ewidencji zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Katograficznej Składnicy Map i Dokumentów Geodezyjnych w [...], w którym to wprowadzono nowe oznaczenia działek ewidencyjnych i nowe oznaczenia obrębów ewidencyjnych, bowiem w pie:rwszym operacie ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] [...] dla obrębu nr [...] (rejon dawnej ul. [...] obecnie [...]) brak jest danych dotyczących działek tzw. "starej ewidencji", które mogłyby posłużyć do analizy dokonywanych ewentualnie podziałów w ewidencji sprzed 1987r. W aktach sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej sporządzony w czerwcu 1987r. przez Geodetę Dzielnicowego Urzędu Dzielnicowego [...][...] Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]., z którego wynika, iż działka nr [...] jeszcze w czerwcu 1987r. nie była podzielona. Analiza powyższego materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, iż w okresie realizacji przedmiotowych otworów okiennych w budynku Z[...], działki o nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...] stanowiły jedną działkę budowlaną, a otwory okienne w praktyce wykonane zostały w odległości ca 3,00 m od granicy nieruchomości sąsiedniej, obecnej działki ewidencyjnej nr [...]. W aktach sprawy znajduje się kopia protokołu wyznaczenia znaków graficznych Ks. rob. [...] [...], sporządzonego przez geodetę inż. M. K. (upr. zawodowe [...]) przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] sierpnia 2009r., w którym to protokole opisano czynności wznowienia znaków graficznych dla nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] i [...] z obrębu [...] . Szkic przebiegu granic nieruchomości odzwierciedla podział w/w działek i usytuowanie gmachu Związku [...][...] w stosunku do tych granic. Z powyższego,zdaniem organu, wynika, że otwory okienne w elewacji południowej budynku przy ul. [...] w [...]zostały wykonane z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego w zakresie zgodności z przepisami technicznymi, okreśionymi w każdym z obowiązujących do tej pory reżimów prawnych.

Wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku określają przepisy dotyczące warunków technicznych sytuowania obiektów budowlanych, a zatem aktualnie obowiązujący § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 z póżn. zm), zgodnie z którym odległość zabudowy od granicy działki budowlanej powinna wynosić przy równoległym do granicy sytuowaniu ściany budynku z otworami okiennymi lut drzwiowymi co najmniej 4 m, jak i akty prawne to rozporządzenie poprzedzające, tj:

rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego,

rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane powszechnego,

rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki,

rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Usytuowanie okna w ścianie znajdującej się przy granicy posesji było również sprzeczne z rozporządzeniem Prezydenta z dnia 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939r. Nr 34, poz 216 z późn. zm), obowiązującym (prawdopodobnie) w okresie wykonania przedmiotowych otworów okiennych. Zgodnie z art. 277 ust. 1 przywołanego rozporządzenia - nowe budynki ogniotrwałe posiadające od strony granicy otwory prowadzące do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinny być wznoszone z zachowaniem co najmniej 4 metrów od granic sąsiadów, a nieposiadające od strony granicy otworów z zachowaniem co najmniej 3 metrów.

Z analizy materiału dowodowego w niniejszej sprawie wynika,zdaniem organu, że otwory okienne w elewacji południowej budynku przy ul. [...] zostały wykonane z naruszeniem warunków technicznych, co uniemożliwia prowadzenie postępowania legalizacyjnego.

Dlatego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2012r. na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) nałożył na Związek [...] [...] z siedzibą w [...], ul. [...]obowiązek likwidacji otworów okiennych wykonanych w elewacji południowej budynku Związku .. [...] przy ul. [...] w [...].

[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2012r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Związek [...] [...]od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., nakładającej na Związek [...] [...] obowiązek likwidacji otworów okiennych wykonanych w elewacji południowej budynku Związku [...][...] przy ul. [...] w [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...].

Zdaniem organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy, który został potwierdzony, zgromadzonym w aktach sprawy, materiałem dowodowym.

Zdaniem organu odwoławczego, z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy wynika jednoznacznie, iż przedmiotowy budynek wybudowany został w okresie przedwojennym. Fakt pierwotnego braku otworów okiennych w przedmiotowej ścianie potwierdza m.in. załączona do akt sprawy kserokopia opracowania sprzed 1945 r. będącego w zasobach Biblioteki Wydziału Architektury [...] [...]. Uwidoczniona jest tam przedmiotowa ściana, która była ścianą pełną i nie posiadała otworów okiennych, rzuty kondygnacji przedmiotowego budynku również potwierdzają brak otworów okiennych w tej ścianie. W trakcie prowadzonej po wojnie odbudowy budynku zostały dodatkowo wykonane otwory okienne w ścianie usytuowanej w ostrej granicy z nieruchomością sąsiednią. Projekt odbudowy budynku nie przewidywał otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku.

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji poczynił wszelkie możliwe starania mające na celu ustalenie daty wykonania okien będących przedmiotem niniejszego postępowania jak również uzyskania stosownej dokumentacji budynku. Urząd Miasta [...] Biuro Naczelnego Architekta Miasta pismem z dnia [...].01.2006 r. wskazało, iż nie posiada w swoich zasobach archiwalnych dokumentacji dotyczącej przebudówy elewacji przedmiotowego budynku

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że wykonanie okna w ścianie budynku usytuowanej w granicy działki jest niezgodne z warunkami technicznymi obowiązującymi w każdym z obowiązujących do tej pory reżimów prawnych, a zatem zarówno z aktualnie obowiązującym § 12 ust.3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75 poz.690 z późn. zm.), zgodnie z którym odległość zabudowy od granicy działki budowlanej powinna wynosić przy równoległym do granicy sytuowaniu ściany budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi co najmniej 4 m, jak i aktami prawnymi to rozporządzenie poprzedzającymi.

Organ odwoławczy wskazał, że usytuowanie okna w ścianie znajdującej się w granicy posesji było również sprzeczne z Rozporządzeniem Prezydenta z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216 z późn. zm.), obowiązującym w okresie (najprawdopodobniej) wykonania przedmiotowych otworów okiennych. Mianowicie w myśl art. 277 ust.1 tego rozporządzenia nowe budynki ogniotrwałe posiadające od strony granicy otwory, prowadzące do pomieszczeń, przeznaczonych na pobyt ludzi powinny być wznoszone z zachowaniem co najmniej 4 metrów od granic sąsiadów, a nieposiadające od strony granicy otworów z zachowaniem co najmniej 3 metrów.

Ponadto wskazać należy, iż nałożenie na właścicieli wypełnienia przedmiotowych otworów okiennych w inny sposób niż przez ich zamurowanie, czyli wypełnienie ich materiałem o właściwej klasie odporności ogniowej (mogącym być materiałem przepuszczającym światło) stanowiłoby niedopuszczalne pogorszenie właściwości użytkowych działki sąsiedniej. Przedmiotowy budynek zaprojektowany i zrealizowany został w ostrej granicy z działką sąsiednią, w sytuacji, gdy ściana znajdująca się w granicy była ścianą pełną. Stan taki umożliwiał korzystanie z działki sąsiedniej w taki sposób, iż nie ograniczało możliwości dokonania jej zabudowy poprzez dobudowę obiektu budowlanego do przedmiotowego budynku.

W związku z powyższym sprzecznym z prawem byłoby pozostawienie otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanej w ostrej granicy z działką sąsiednią z powodu naruszenia przepisów dotyczących lokalizacji obiektów budowlanych w ostrej granicy, przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym rozdziały 6 tegoż rozporządzenia w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz stanowiłoby niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych nieruchomości sąsiedniej.

W świetle obowiązujących przepisów prawa aktualny właściciel jest odpowiedzialny za aktualny stan obiektu i jego zgodność z obowiązującymi przepisami prawno-budowlanymi. Organ powiatowy wydając merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie prawidłowo nałożył obowiązki na obecnego właściciela - Związek [...] [...]. Z akt sprawy wynika, iż roboty budowlane polegające na wybiciu przedmiotowych otworów okiennych nastąpiło w trakcie wykonywania robót budowlanych, wykonywanych przez [...] Dyrekcję [...].

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wskazał, że z mapy przedłożonej w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego (w aktach sprawy potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopia) wynika jednoznacznie, iż już w 1937 r. działka o obecnym numerze ewidencyjnym [...] stanowiła odrębną nieruchomość od działki o nr ew. [...] i [...]. Granica rozdzielająca przedmiotowe nieruchomości już od 1937 r. pozostawała w tym samym miejscu co obecnie potwierdzają to wyrysy z lat późniejszych. Tak więc fakt, iż w roku 1945 r. właścicielem sąsiadujących ze sobą nieruchomości było Miasto [...], nie jest jednoznaczne z połączeniem tych nieruchomości w jedną i likwidacją granicy je rozdzielającej. Nieruchomości te pozostawały cały czas odrębnymi nieruchomościami, co stanowi o usytuowaniu przedmiotowej ściany, w okresie realizacji otworów okiennych, w ostrej granicy z nieruchomością sąsiednią. Powyższe stanowi o naruszeniu przez inwestora obowiązujących przepisów prawa i usytuowaniu w przedmiotowej ścianie otworów okiennych w sposób naruszający przepisy prawa w okresie realizacji inwestycji jak i w czasie wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

W skardze wniesionej do Sądu Związek [...] [...] zarzucił decyzji Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2012r., że została wydana z rażącym naruszeniem prawa i zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Zdaniem Z[...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sentencji swojej decyzji wskazał inną decyzję a następnie z rażącym naruszeniem art. 113 w związku z art. 107 § 3 i art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowieniem nr [...] z dnia [...]sierpnia 2012 sprostował omyłkę pisarską będącą, zdaniem strony skarżącej, błędem istotnym.

Ponadto Z[...] zarzucił decyzji naruszenie prawa poprzez użycie w uzasadnieniu decyzji stwierdzeń niezgodnych z prawdą. Zdaniem strony skarżącej organ odwoławczy mija się z prawdy twierdząc, że "projekt odbudowy budynku nie przewidywał otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku" w sytuacji gdy jedyny zachowany dokument projektowy z czasów odbudowy wykonany przez inż. arch. T. B. ( przedwojenny projektant budynku oraz kierownik techniczny budowy przy odbudowie budynku po zniszczeniach wojennych z ramienia [...] Dyrekcji [...]), zawiera projekt elewacji południowej z naniesionymi otworami okiennymi. Porównanie projektu inż. Arch. T. B. z aktualnym stanem jednoznacznie potwierdza wykonanie otworów okiennych w elewacji bocznej południowej budynku przy ul. [...] w [...].

Zdaniem strony skarżącej, zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] jak również [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie interpretują przepisy prawa budowlanego stwierdzając, że okna w ścianie budynku zostały wykonane z naruszeniem warunków technicznych oraz że wykonanie okien w granicy działki jest niezgodne z warunkami technicznymi w każdym z obowiązujących do tej pory reżimów, Zdaniem strony ustawy nie zabraniały i nie zabraniają ani budowania w granicy ani sytuowania w granicy otworów okiennych. Co więcej[...] [...] sp. z o.o. projektując budynek na sąsiedniej nieruchomości (działki ewidencyjne [...] i [...]) również zaprojektował ściany szczytowe od strony południowej w granicy nieruchomości wraz z otworami okiennymi. Na takie zaprojektowanie budynku i umieszczenie otworów okiennych, zdaniem strony skarżącej, wyraziło zgodę [...] będące właścicielem następnej nieruchomości od strony południowej. Strona skarżąca wskazała ponadto, że w orzecznictwie jak i w publikacjach pojawiają się zapisy iż granicę korzystania z prawa własności ograniczone mogą być tylko w aktach prawnych mających rangę ustawy.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z oczywistym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa bowiem postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga o skardze w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstepie należy wskazać, że dyspozycje przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, których ratio legis polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach prawa, wymagają ustalenia czy realizowane roboty budowlane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego i wypełniają dyspozycję tych przepisów.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakładając na Związek [...] [...]obowiązek likwidacji otworów okiennych wykonanych w elewacji południowej budynku oparł się na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm). . Zgodnie z art. 51 ust.7 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 tego przepisu stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Z kolei ust. 1 art. 50 stanowi ,że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, Związek [...] [...] realizował odbudowę i przebudowę obiektu (realizacja okien) bez wymaganego pozwolenia na budowę lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Organy nie ustaliły jednak w jakich warunkach i okolicznościach odbywała się przebudowa obiektu.

Organy nie ustaliły również jakich odstępstw od pierwotnego kształtu obiektu dokonano w czasie odbudowy tego obiektu. Już z pobieżnego porównania projektu pierwotnego oraz aktualnego kształtu obiektu wynika, że różnica nie ograniczyła się wyłącznie do okien w ścianie południowej.

Rozpatrując odwołanie Z[...] organ odwoławczy stwierdził, że granica rozdzielająca przedmiotowe nieruchomości już od 1937 r. pozostawała w tym samym miejscu co obecnie potwierdzają to wyrysy z lat późniejszych. Tak więc fakt, iż w roku 1945 r. właścicielem sąsiadujących ze sobą nieruchomości było Miasto [...], nie jest jednoznaczne z połączeniem tych nieruchomości w jedną i likwidacją granicy je rozdzielającej. Nieruchomości te pozostawały cały czas odrębnymi nieruchomościami, co stanowi o usytuowaniu przedmiotowej ściany, w okresie realizacji otworów okiennych, w ostrej granicy z nieruchomością sąsiednią. Powyższe, zdaniem organu, stanowi o naruszeniu przez inwestora obowiązujących przepisów prawa i usytuowaniu w przedmiotowej ścianie otworów okiennych w sposób naruszający przepisy prawa w okresie realizacji inwestycji jak i w czasie wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

W związku z powyższym oraz w związku z ustaleniami organów opisanych na wstępie niniejszego uzasadnienia należy podnieść, że postępowanie było prowadzone w odniesieniu do budynku Związku [...] [...] wybudowanego w roku 1931 a odbudowanego w latach 1946- 1947 w kształcie obecnym tj z oknami w ścianie południowej. Przy czym wygląd tej ściany usytuowanie okien w różnych płaszczyznach wskazuje na zamierzoną i planową realizację okien zgodnie z przygotowaną wcześniej dokumentacją techniczną.

Pamiętać przy tym należy, że odbudowa obiektu przy ul. [...] była realizowana w ramach odbudowy [...], była niezwykłym dokonaniem architektów, konserwatorów, a także istotnym wydarzeniem społecznym.

Odbudowa budynku była prowadzona jako budowa Nr [...] (k.59 i 63), co potwierdza kilka odnalezionych dokumentów zarchiwizowanych po likwidacji [...]Dyrekcji [...]. Kierownikiem technicznym budowy z ramienia [...]D[...] był profesor T. B., który zaprojektował budynek i zmianę w postaci wykonania okien w elewacji południowej. Bezpośrednim wykonawcą prac budowlanych było [...] Przedsiębiorstwo Budowlane,

W aktach sprawy znajduje się również kopia dokumentu z [...] czerwca 1947r. [...] Dyrekcji [...] skierowana do Inspekcji Budowlanej Zarządu Miejskiego w [...] wskazująca na sformalizowany przebieg odbudowy i przebudowy obiektu Z[...] oraz oddania obiektu do użytku. Wskazać przy tym należy ,że w latach tych istniała nie tylko inwentaryzacja zniszczeń wojennych z lat 1939-1945 określająca stan zachowania ocalałych budynków, ale i koncepcja odbudowy obiektów i zespołów zabytkowych, dokumentacja prac inwestycyjnych i projektowych dotyczących odbudowy miasta.

W związku z powyższym by organ mógł w sposób jednoznaczny określić, ze odbudowa tego obiektu była niezgodna z wówczas obowiązującymi przepisami prawa budowlanego i konsekwencją tego ma być zamurowanie istniejących od roku 1947r, wszystkich okien w ścianie południowej powinien wcześniej wyjaśnić okoliczności wydawanych wówczas pozwoleń i zarządzeń dot. tego obiektu. Powinien przy pomocy wszystkich dostępnych mu środków ustalić charakter niezabudowanej nieruchomości będącej obecnie w użytkowaniu wieczystym [...] [...] właśnie na przestrzeni lat poczynając od roku 1946 w kontekście obowiązujących wówczas planów zagospodarowania [...] ze szczególnym uwzględnieniem planów [...].

PINB nie przeprowadził żadnych postępowań dowodowych w tym zakresie i zaprzestał wyjaśniania podstawy faktycznej i prawnej wykonania nie tylko okien w elewacji południowej ale i odbudowy całego rejonu ulicy [...] . Organ nie kontynuował postępowania wyjaśniającego zapoczątkowanego przez Z[...] m. in. szkicem pierwotnego projektanta budynku prof. T. B. ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, że nie ma aktu administracyjnego zezwalającego na wykonanie przedmiotowych okien. W tym miejscu należy również wskazać na mapę sytuacyjną znajdującą się w aktach sprawy z której wynika, że na działce nr [...] usytuowany jest ciąg komunikacyjny wraz z przejściem do ulicy [...] oraz infrastruktura techniczna zasilające sąsiednie budynki co mogłoby wskazywać że działka ta była przewidziana pod zabudowę jedynie w części przylegającej do części ściany południowej budynku przy ul. [...] nie posiadającej okien.

Wskazać również należy, że nawet po wyjaśnieniu powyższych wątpliwości, które by wskazywały jednoznacznie na niezgodną z prawem odbudowę obiektu nie można w sposób bliżej nieokreślony nakładać na Z[...] obowiązku zamurowania otworów okiennych w elewacji południowej budynku skoro ta elewacja nie jest jednolitą płaszczyzną (w części usytuowanej najbliżej ul. [...]).

Powyższe oznacza, iż stan sprawy nie został należycie wyjaśniony.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 kpa mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści.

Ustalenie w sposób prawidłowy stanu faktycznego w każdej sprawie stanowi konieczny etap przed subsumcją tego stanu faktycznego pod konkretną normę prawa materialnego

Rozpatrując sprawę ponownie, organ administracji winien poddać analizie i wyjaśnić kwestie legalności odbudowy kompleksu budynków Z[...] w kontekście nie tylko zgodności odbudowy z pierwotnym projektem ale i również w kontekście powojennych planów zabudowy tego rejonu [...], które mogły się zmienić w stosunku do planów przedwojennych . Zdaniem Sądu nie można rozpatrywać dokonanej przebudowy obiektu w oderwaniu od ustalenia przeznaczenia sąsiedniego terenu pod kątem jego zabudowy a w szczególności realizacji sąsiedniej zabudowy wzdłuż ul. [...] wraz istniejącym przejściem na teren aktualnej działki nr [...] stanowiącym element połączenia z ulicą [...].

Dopiero w przypadku jednoznacznego ustalenia, że grunt sąsiedni ma charakter budowlany i mógł być zabudowany można było przystąpić do rozważań czy zrealizowana po wojnie inwestycja naruszyła prawo.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały bez wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wyniku sprawy i dlatego działając na podstawie art. 145 ust.1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.