Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1802/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 5, art 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1330
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a,c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Telewizji Polskiej S. A. z siedzibą w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Telewizji Polskiej S. A. z siedzibą w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w [...] z [...]sierpnia 2018 r. (nr [...]) o odmowie udostępnienia skarżącej informacji publicznej.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Stowarzyszenie w piśmie z [...] czerwca 2018 r. zwróciło się do TVP S.A. o udostępnienie, w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330), informacji o pracownikach i współpracownikach TVP akredytowanych na wyjazd na mundial do Rosji (ich liczbie i nazwiskach), kosztach delegacji (np. rezerwacji biletów, diet pracowników, kosztów zakwaterowania) oraz udostępnienie "skanów wszystkich faktur i umów związanych z tymi kosztami."

Telewizja Polska S.A. przekazała wnioskodawcy listę osób, które uzyskały akredytację i wyjechały na mundial do Rosji, natomiast decyzją z [...] sierpnia 2018 r. odmówiła Stowarzyszeniu udostępnienia skanów faktur i umów związanych z kosztami wyjazdu pracowników i współpracowników na Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej w Rosji.

W uzasadnieniu decyzji Telewizja Polska S.A. powołała się na art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i stwierdziła, że wszystkie koszty związane z emisją audycji telewizyjnych posiadają dla Spółki wartość gospodarczą i stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, zaś Spółka podjęła niezbędne działania w celu zachowania tych informacji w poufności. TVP S.A. nie jest jedynym podmiotem na rynku zainteresowanym emisją Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej, konkuruje w tym zakresie z innymi stacjami telewizyjnymi, w których interesie leży poznanie wszelkich kosztów jakie ponosi z tego tytułu, w celu uzyskania lepszej pozycji negocjacyjnej w przyszłości. Udostępnienie tych informacji mogłoby więc zagrozić interesom TVP S.A.

Stowarzyszenie [...] Polska z siedzibą w [...] nie zwróciło się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i na podstawie art. 52 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) wniosło do Sądu skargę na tę decyzję.

Strona skarżąca zarzuciła tej decyzji naruszenie art. 61 ust. 1 oraz art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji w zakresie w jakim z przepisów tych wynikają podstawy ograniczenia prawa do informacji ze względu na m. in. ochronę wolności i praw podmiotów gospodarczych przy spełnieniu przesłanki proporcjonalności i konieczności. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja narusza również art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, przez nieuzasadnione przyjęcie, że sporne informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. W skardze postawiono ponadto zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. uzasadniając go niedostatecznym zebraniem i rozpatrzeniem materiału dowodowego i lakonicznym uzasadnieniem decyzji.

Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca stwierdziła, że TVP S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Żądane informacje, dotyczą kosztów wyjazdu pracowników i współpracowników TVP na mundial do Rosji, zaś z uwagi na zakończenie imprezy nie sposób przyjąć, że udostępnienie tej informacji mogłoby naruszyć tajemnicę przedsiębiorcy, gdyż obecnie te informacje nie przedstawiają żadnej wartości gospodarczej.

W konkluzji strona skarżąca wywiodła, że w rozpatrywanym przypadku Spółka "nie wykazała w sposób przekonujący w treści (...) decyzji" ani spełnienia przesłanki formalnej (podjęcia działań w celu zachowania informacji w tajemnicy) ani przesłanki materialnej (nie wykazała, że informacje o wysokości kosztów związanych z wyjazdem jej pracowników i współpracowników na Mundial do Rosji mają wartość gospodarczą).

Telewizja Polska S.A. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Spółka podkreśliła, że jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - jako nadawca i producent programów telewizyjnych prowadzi działalność gospodarczą w tym zakresie i jest uczestnikiem gry rynkowej niezależnie od tego, że jako jednoosobowa spółka Skarbu Państwa jest nadawcą publicznym. Sporne informacje mają dla niej wartość gospodarczą. O nabycie praw do prestiżowych imprez sportowych walczy wiele stacji telewizyjnych. Ujawnienie wydatków poniesionych przez Spółkę (w związku z nabyciem praw do imprezy, wynagrodzeń ekspertów, komentatorów oraz innych wydatków) mogłoby potencjalnie wpłynąć na pozycję ofertową konkurencyjnych podmiotów w przyszłości. Udostępnienie informacji o poniesionych kosztach niezwiązanych z samym nabyciem praw do Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej może prowadzić do poznania możliwości finansowych danej stacji telewizyjnej co do kwoty, jaką jest gotowa zapłacić za te prawa w ofertach składanych przy okazji kolejnego tego typu wydarzenia.

Spółka dodała, że podjęła niezbędne działania w celu zachowania w poufności żądanych informacji i powołała się na uchwalę zarządu - tzw. politykę bezpieczeństwa informacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że faktury i umowy potwierdzające wydatki TVP S.A. poniesione w związku z pobytem jej pracowników i współpracowników na Mistrzostwach Świata w Piłce Nożnej w Rosji, których udostępnienia domaga się strona skarżąca, stanowią informację publiczną. Informacją publiczną jest bowiem każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

Nie budzi również wątpliwości, że TVP S.A. jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ wykonuje zadania publiczne (wyrok NSA z dnia 27 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 876/14, wyrok WSA w Warszawie z 28 lutego 2018 r. II SAB/Wa 582/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Osią sporu między skarżącym a Spółką jest natomiast to, czy TVP S.A. mogła odmówić udostępnienia tych informacji publicznej powołując się na konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

Należy przypomnieć, że Telewizja Polska S.A. w zaskarżonej decyzji stwierdziła, że wszystkie koszty związane z emisją audycji telewizyjnych posiadają dla niej wartość gospodarczą i stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. W odpowiedzi na skargę argumentowała ponadto, że ujawnienie wydatków poniesionych przez Spółkę w związku z nabyciem praw do imprezy, wydatków na wynagrodzenia ekspertów, komentatorów oraz innych wydatków, w tym niezwiązanych bezpośrednio z nabyciem praw do imprezy sportowej mogłoby potencjalnie wpłynąć na pozycję ofertową konkurencyjnych podmiotów w przyszłości.

Z przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m. in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa. Definicja legalna pojęcia "tajemnicy przedsiębiorstwa" została zawarta w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zgodnie z którym przez tajemnicę tę rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. W świetle tego przepisu, określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: po pierwsze, są to informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą; po drugie, są to informacje poufne, tzn. nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej; po trzecie, przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności takich informacji.

Z tego wynika, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis, stosowanych technologii, urządzeń) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 193/13; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreśla, że uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, powinno zawierać argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie przesłanek formalnych i materialnych tej odmowy (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z 13 listopada 2018 r. IV SA/Gl 783/18, LEX nr 2583738). Nie jest wystarczające jedynie oświadczenie przedsiębiorcy, że informacje stanowią dla niego wartość gospodarczą, konieczne jest bowiem wykazanie, że żądane informacje w istocie tę tajemnicę zawierają. Organ w uzasadnieniu decyzji o odmowie udostępnienia tych informacji powinien wyjaśnić, dlaczego konkretne informacje posiadają określoną wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża (wyrok WSA w Poznaniu z 7 czerwca 2018 r., IV SAB/Po 32/18, LEX nr 2511166). Przesłanki nieudzielenia informacji publicznej muszą być przez podmiot obowiązany omówione i wyjaśnione w sposób wyczerpujący. Dopiero taka argumentacja, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwi temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek ograniczenia prawa dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I OSK 192/13).

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie odpowiada tym wymaganiom. Telewizja Polska S.A. nie wskazała w jej uzasadnieniu, że sporne informacje mają obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej wartość gospodarczą. Organ nie wskazał także, by zbadał omówione przesłanki w odniesieniu do żądanych informacji, a następnie nie wykazał z jakich - zindywidualizowanych i obiektywnych względów - uznał, że podlegają one ochronie i nie mogą być udostępnione Stowarzyszeniu.

Podnieść przy tym należy, że nie jest wystarczające jedynie oświadczenie przedsiębiorcy, że dane informacje stanowią dla niego wartość gospodarczą. Jak już powiedziano, aby takie zastrzeżenie było skuteczne, konieczne jest dokładne wyjaśnienie, dlaczego konkretne informacje posiadają określoną wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 10 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2143/13 i OSK 2112/13 podkreślił, że niewystarczające jest powołanie się jedynie na tajemnicę przedsiębiorcy, bez szczegółowego rozwinięcia, w jakim aspekcie tajemnicę tę należałoby oceniać. Sąd stwierdził, że aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy muszą ze swojej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnianie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy.

Telewizja Polska S.A. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołała się ogólnie na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa, nie oceniła "wartości gospodarczej" poszczególnych informacji (faktur i umów) i nie wyjaśniła, w sposób wyżej opisany, z jakich przyczyn uznała, że posiadają dla niej wartość gospodarczą. Spółka nie uzasadniła również, dlaczego przyjęła, że w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały tzw. formalne przesłanki do odmowy udostępnienia informacji publicznej. W aktach sprawy znajduje się Instrukcja ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa w TVP S.A., niemniej jednak Spółka w uzasadnieniu decyzji nie odniosła się w ogóle do tego dokumentu. Można tylko zasygnalizować, że działania przedsiębiorcy podjęte w celu zachowania poufności informacji muszą być oceniane każdorazowo w warunkach danej sprawy, przy czym nie musi to koniecznie polegać na formalnym objęciu danej informacji klauzulą tajemnicy przedsiębiorcy, bądź poufności (np. w drodze uchwały zarządu), mogą to być również działania faktyczne (por. np. wyrok NSA z 7 lutego 2015 r. I OSK 876/14).

Z tego wynika, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego (art. 7 i art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.) i w konsekwencji z naruszeniem art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej,

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję Telewizji Polskiej S.A. Sąd na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), zasądził od Spółki na rzecz strony skarżącej kwotę 680 zł., tytułem zwrotu kosztów postępowania tj. wpisu od skargi (200 zł.) oraz wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł.).