Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1099/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman,, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.),, sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant sekr. sąd. Robert Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] Minister Inwestycji i Rozwoju działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej jako k.p.a.) – po rozpatrzeniu wniosku R. G., reprezentowanego przez adwokata J. G., o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. znak [...], uchylającej decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. w całości oraz orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w [...] obręb [...], oznaczonych jako działki nr [...] o pow. 0,4616 ha oraz nr [...] o pow. 0,5395 ha, przeznaczonych pod budowę drogi ekspresowej [...] S. – W. wraz z powiązaniem z drogą krajową nr [...] oraz o ustaleniu odszkodowania za dokonane wywłaszczenie za utracone prawo własności oraz o wywłaszczeniu hipotek znajdujących się na nieruchomości i ustaleniu odszkodowania z tego tytułu, a także o zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym ww. decyzja podlegać będzie wykonaniu – utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...].

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przedstawia się w sposób następujący:

Nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,4616 ha położona w [...], obręb [...] oraz nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] położona w [...], obręb [...] o pow. 0,5395 ha decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] znak [...] zostały przeznaczone pod budowę drogi ekspresowej [...] na odcinku S. – W. wraz z powiązaniem z drogą krajową nr [...] i przebudową infrastruktury technicznej - część II - odcinek zlokalizowany w granicach [...].

Wnioskami z dnia [...] czerwca 2009 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do ww. nieruchomości.

Działając na podstawie art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 i 2, art. 18 i art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 721 ze zm.) w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006 r. Nr 220, poz. 1601) i art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 154, poz. 958), Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] znak [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości stanowiących własność R. G., położonych w [...], obręb [...], oznaczonych jako działki nr [...] o pow. 0,4616 ha oraz nr [...] o pow. 0,5395 ha, przeznaczonych pod budowę drogi ekspresowej [...] S. – W. wraz z powiązaniem z drogą krajową nr [...] oraz o ustaleniu odszkodowania za dokonane wywłaszczenie w łącznej wysokości [...] zł, z tego na rzecz R. G. [...] zł oraz na rzecz wierzycieli hipotecznych, tj. S. T., W. L., Kancelarii [...], B. O., S. i B. O., w łącznej wysokości [...] zł, a także zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym ww. decyzja podlegać będzie wykonaniu.

Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury złożyli R. G. oraz Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.

Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. R. G. wycofał odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...] Minister Infrastruktury uchylił ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż wobec istnienia hipotek, postępowanie wywłaszczeniowe powinno być dodatkowo poprzedzone przedstawieniem wierzycielom hipotecznym oferty, na podstawie której zajmą stanowisko w kwestii zgody na odjęcie prawa rzeczowego, jakim jest hipoteka. Organ odwoławczy zaznaczył, że wywłaszczona nieruchomość powinna być wolna od obciążeń.

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] znak [...] Wojewoda [...] ponownie orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości stanowiących własność R. G., położonych w [...], obręb [...], oznaczonych jako działki nr [...] o pow. 0,4616 ha oraz nr [...] o pow. 0,5395 ha, przeznaczonych pod budowę drogi ekspresowej [...] S. – W. wraz z powiązaniem z drogą krajową nr [...] oraz o ustaleniu odszkodowania za dokonane wywłaszczenie w łącznej wysokości [...] zł, z tego na rzecz R. G. w wysokości [...] zł za utracone prawo własności oraz na rzecz wierzycieli hipotecznych za utracone ograniczone prawa rzeczowe, tj. S. T. w wysokości [...] zł, W. L. w wysokości [...] zł, B. O. w wysokości [...] zł, Kancelarii [...] sp. z o.o. w wysokości [...] zł, S. i B. O. w wysokości [...] zł, a także zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym ww. decyzja podlegać będzie wykonaniu.

Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej złożył Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. znak [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w całości oraz orzekł w pkt 1 o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4616 ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...], przeznaczonej pod budowę drogi ekspresowej [...] S. – W. wraz z powiązaniem z drogą krajową nr [...], w pkt 2 o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5395 ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...], przeznaczonej pod budowę drogi ekspresowej [...] S. – W. wraz z powiązaniem z drogą krajową nr [...], w pkt 3 o wywłaszczeniu hipoteki umownej łącznej kaucyjnej w kwocie [...] zł ustanowionej na rzecz S. T., na nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4616 ha oraz nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5395 ha, w pkt 4 o wywłaszczeniu hipoteki umownej łącznej kaucyjnej w wysokości [...] USD ustanowionej na rzecz W. L., na nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4616 ha oraz nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5395 ha, w pkt 5 o wywłaszczeniu hipoteki umownej łącznej zwykłej w wysokości [...] zł ustanowionej na rzecz B. O., na nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4616 ha oraz nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5395 ha, w pkt 6 o wywłaszczeniu hipoteki umownej łącznej kaucyjnej w wysokości [...] zł ustanowionej na rzecz Kancelarii [...] sp. z o.o., na nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4616 ha oraz nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5395 ha, w pkt 7 o wywłaszczeniu hipoteki umownej łącznej kaucyjnej w wysokości [...] zł ustanowionej na rzecz S. T., na nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4616 ha oraz nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5395 ha, w pkt 8 o wywłaszczeniu hipoteki umownej łącznej zwykłej w wysokości [...] zł ustanowionej na rzecz Państwa B. i S. O., na nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4616 ha oraz nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5395 ha, w pkt 9 o wywłaszczeniu hipoteki umownej łącznej zwykłej w wysokości [...] zł ustanowionej na rzecz B. i S. O., na nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4616 ha oraz nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5395 ha, w pkt 10 o ustaleniu odszkodowania na rzecz R. G. w wysokości [...] zł za utracone prawo własności nieruchomości, położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4616 ha oraz nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5395 ha, w pkt 11 o ustaleniu odszkodowania na rzecz S. T. w wysokości [...] zł z tytułu wywłaszczenia hipotek umownych łącznych kaucyjnych ustanowionych na nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4616 ha oraz nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5395 ha, w pkt 12 o ustaleniu odszkodowania na rzecz W. L. w wysokości [...] zł z tytułu wywłaszczenia hipoteki umownej łącznej kaucyjnej ustanowionej na nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4616 ha oraz nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5395 ha, w pkt 13 o ustaleniu odszkodowania na rzecz B. O. w wysokości [...] zł, z tytułu wywłaszczenia hipoteki umownej łącznej zwykłej ustanowionej na nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4616 ha oraz nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5395 ha, w pkt 14 o ustaleniu odszkodowania na rzecz Kancelarii [...] sp. z o.o. w wysokości [...] zł, z tytułu wywłaszczenia hipoteki umownej łącznej kaucyjnej ustanowionej na nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4616 ha oraz nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5395 ha, w pkt 15 o ustaleniu odszkodowania na rzecz S. i B. O. w wysokości [...] zł, z tytułu wywłaszczenia hipotek umownych zwykłych ustanowionych na nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4616 ha oraz nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5395 ha oraz w pkt 16 o zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym ww. decyzja podlegać będzie wykonaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, wyrokiem z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2535/12 oddalił skargę na ww. decyzję.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2027/13, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, oddalił skargę kasacyjną.

W uzasadnieniu wyroku wskazał, że w postępowaniu administracyjnym brak było podstaw do wywłaszczenia hipoteki, natomiast odmienne stanowisko przyjęte przez organ odwoławczy było naruszeniem, które nie miało wpływu na wynik sprawy w zakresie wywłaszczenia odnoszącego się do prawa własności nieruchomości oraz ustalenia i wypłaty odszkodowania. Sąd wskazał, że ustalenie wysokości odszkodowań z tytułu wygaśnięcia hipotek oraz zaliczenie tych odszkodowań na spłatę świadczeń głównych zostało orzeczone w decyzji organu odwoławczego w zgodzie z regułami art. 18 ust. 1 c, mimo że decyzja zawierała błędne rozstrzygnięcie o wywłaszczeniu hipotek, będące efektem błędnej wykładni art. 112 ust. 2 oraz art. 119 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zaś błędy w interpretacji nie należą do oczywistych naruszeń, którym można przypisać cechę rażącego naruszenia prawa.

Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. R. G., reprezentowany przez adwokata J. G., wystąpił do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r.

Wnioskodawca zarzucił, iż powyższa decyzja w części obejmującej pkt 6 i pkt 14 obarczona jest wadą kwalifikowaną określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazał, że wywłaszczenie hipoteki w toku postępowania wywłaszczeniowego stanowi naruszenie art. 112 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 69 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Podniósł, iż odszkodowanie na rzecz wierzyciela hipotecznego Kancelarii [...] sp. z o.o. zostało ustalone nieprawidłowo. Zarzucił również nieuwzględnienie w postępowaniu faktu toczącego się postępowania o unieważnienie czynności prawnych, w wyniku których do księgi wieczystej wpisana została hipoteka na rzecz Kancelarii [...] sp. z o.o. Przy piśmie z dnia [...] marca 2014 r. pełnomocnik wnioskodawcy przesłał do organu wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. sygn. akt [...] orzekający o pozbawieniu w całości wykonalności aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2009 r., rep. [...].

Po rozpatrzeniu wniosku, Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. znak [...] w przedmiocie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania.

Pismem z dnia [...] maja 2015 r. R. G., reprezentowany przez adwokata J. G., złożył do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...].

We wniosku zarzucił naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni art. 112 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez uznanie, iż unormowanie to znajduje zastosowanie do hipoteki umownej kaucyjnej, a także naruszenie przepisów postępowania, polegające na obrazie art. 107 § 1 k.p.a., co prowadziło do nierozpoznania istoty sprawy w części dotyczącej oceny legalności ustalenia odszkodowania na rzecz wierzycieli zabezpieczonych hipoteką kaucyjną umowną. Wnioskodawca, powołując się na art. 105 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w brzmieniu obowiązującym w chwili jej ustanowienia, wskazał, że wierzyciel nie może powołać się na wpis hipoteki kaucyjnej w celu udowodnienia wierzytelności zabezpieczonej. W ocenie wnioskodawcy, określenie wysokości odszkodowania z tytułu wywłaszczenia hipoteki kaucyjnej jest niemożliwe.

W tych okolicznościach, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, została wydana opisana na wstępie decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Inwestycji i Rozwoju (Dz. U. z 2018 r., poz. 94 ze zm.), właściwym w sprawie jest Minister Inwestycji i Rozwoju.

Organ podał, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu Minister Infrastruktury i Rozwoju, badając kwestię zaistnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. ustalił, że ww. decyzja nie jest obarczona żadną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Wskazał, iż podstawę prawną rozstrzygnięcia decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 721 ze zm.).

Minister wskazał, że kwestionowana decyzja podlega badaniu pod względem występowania wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. w części dotyczącej wywłaszczenia hipoteki umownej łącznej kaucyjnej w wysokości [...] zł ustanowionej na rzecz Kancelarii [...] sp. z o.o. na nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4616 ha oraz nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5395 ha.

Organ podał, że jak wynika z akt sprawy, na dzień wydania decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. znak [...], nieruchomość położona w [...], obręb [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,4616 ha, zapisana w księdze wieczystej nr [...] oraz nieruchomość położona w [...], obręb [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,5395 ha, zapisana w księdze wieczystej nr [...], były obciążone ww. hipoteką umowną kaucyjną.

Minister zauważył, że zarówno postępowanie zwyczajne dotyczące ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, jak i postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji, prowadzone było – w myśl art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2008 r. Nr 154, poz. 958 ze zm.), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe – na podstawie przepisów sprzed zmiany dokonanej ww. ustawą. Z uwagi na powyższe, w sprawie będącej przedmiotem postępowania nadzorczego zastosowanie znalazł przepis art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, zgodnie z którym wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości, o której mowa w art. 13 ust. 1, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy.

Organ wyjaśnił również, że orzeczenie o wywłaszczeniu ustanowionych na przedmiotowej nieruchomości ograniczonych praw rzeczowych w postaci hipotek wydano w myśl z art. 112 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi że wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Zauważył, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2027/13 Sąd stwierdził, że wywłaszczenie hipotek na podstawie art. 112 ust. 2 u.g.n. było nieprawidłowe, z uwagi na konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2008 r. Nr 154, poz. 958 ze zm.) i zawartego w nim odesłania do stosowania przepisów w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.

W związku z powyższym, zdaniem organu zastosowanie w niniejszym postępowaniu ma art. 12 ust. 4c oraz art. 18 ust. 1 a, 1 c i 1d ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1496), zwanej dalej "specustawą drogową".

Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 12 ust. 1c ww. ustawy, jeżeli na nieruchomości lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości zostały ustanowione ograniczone prawa rzeczowe z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, prawa te wygasają. W myśl art. 18 ust. 1a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4 lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw. Stosownie do art. 18 ust. 1c, jeżeli na nieruchomościach, o których mowa wart. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości jest ustanowiona hipoteka, wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką. Odszkodowanie to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami. Zgodnie z art. 18 ust. 1d, kwotę odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustaloną na dzień, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały.

Minister podał, że w wyroku z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2027/13 Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się co do kwestii wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za ograniczone prawo rzeczowe w postaci hipotek ustanowionych na przedmiotowej nieruchomości. W ocenie Ministra, mając na uwadze związanie organu nadzorczego ww. wyrokiem, brak jest możliwości odmiennego orzeczenia w tej kwestii. Minister wskazał, że organ administracji publicznej, ustalając odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod realizację inwestycji drogowej, zobowiązany jest uwzględnić fakt obciążenia nieruchomości ograniczonym prawem rzeczowym w postaci hipoteki. Wyjaśnił, że ustawodawca w ustawie o gospodarce nieruchomościami oraz w ustawie o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie przewidział odrębnych uregulowań odnośnie hipoteki kaucyjnej. Istnieje jedynie ogólna zasada, iż ograniczone prawa rzeczowe wygasają z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna (art. 12 ust. 4c specustawy drogowej). Jednocześnie z chwilą wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych, osoby którym takie prawa przysługiwały, nabywają uprawnienie do odszkodowania za utracone prawa. Minister dodał, że określenie aktualnej wysokości wierzytelności zabezpieczonej hipoteką kaucyjną jest utrudnione, bądź niekiedy niemożliwe. Niemniej, powyższe nie może uzasadniać odmowy ustalenia odszkodowania za odjęcie tego prawa w trybie specustawy drogowej.

Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma fakt, iż na dzień wydania decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. znak [...] przedmiotowe działki były obciążone między innymi hipoteką umowną kaucyjną. Zatem organ nadzorczy nie miał podstaw prawnych do kwestionowania prawidłowości wpisu tego prawa i tym samym był zobligowany do przyznania odszkodowania za wywłaszczoną hipotekę kaucyjną.

Minister podkreślił, że należy przy tym mieć na względzie obowiązujący w dniu ustanawiania przedmiotowej hipoteki art. 102 ustawy z dnia 11 października 2001 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2004 r. Nr 124, poz. 1361), zgodnie z którym wierzytelności o wysokości nieustalonej mogą być zabezpieczone hipoteką do oznaczonej sumy najwyższej (hipoteka kaucyjna). Hipoteka kaucyjna może w szczególności zabezpieczać istniejące lub mogące powstać wierzytelności z określonego stosunku prawnego albo roszczenia związane z wierzytelnością hipoteczną, lecz nie objęte z mocy ustawy hipoteką zwykłą. Hipoteka kaucyjna zabezpiecza odsetki oraz koszty postępowania mieszczące się w sumie wymienionej we wpisie hipoteki (art. 104).

Jednocześnie organ zauważył, że w postępowaniu zwykłym, z uwagi na uciążliwości związane z ustaleniem aktualnej wysokości wierzytelności zabezpieczonej przedmiotową hipoteką, przyjęto maksymalną kwotę zabezpieczenia wskazaną w księdze wieczystej. Niemniej, zdaniem organu działanie to, wbrew twierdzeniom strony, nie dawało organowi nadzorczemu podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie organu, w celu określenia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką kaucyjną tym bardziej nie jest konieczne, jak to podniesiono we wniosku, uzyskanie opinii biegłego. Kwestia ta nie stanowi również zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ nadmienił, że strona nie zgadzając się z wysokością ustalonego odszkodowania na rzecz wierzyciela hipotecznego miała możliwość podniesienia tej kwestii w toku postępowania zwykłego, z czego jednak nie skorzystała.

Zdaniem organu, brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. znak [...]. Minister podał, że naruszenie prawa kwalifikowane będzie jako rażące, jeżeli następuje oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, a treścią przepisu prawa stanowiącego podstawę tego rozstrzygnięcia. Rażące naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji występuje w przypadku, gdy treść przepisu, którego naruszenia dopuścił się organ, może zostać ustalona bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Organ podkreślił, że w ocenianym postępowaniu nieważnościowym kwestią nadrzędną i wynikającą wprost z przepisów prawa był obowiązek ustalenia i wypłaty odszkodowania za wygaszone ograniczone prawo rzeczowe w postaci hipoteki, co zostało prawidłowo uczynione. Zdaniem organu, analiza akt sprawy nie wskazuje, aby decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. znak [...] obarczona była jakąkolwiek kwalifikowaną wadliwością, dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł R. G., reprezentowany przez adwokata J. G., zwracając się o jej uchylenie w całości.

Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie art. 156 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak [...], odmawiającej częściowego stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, mimo że była ona dotknięta rażącym naruszeniem prawa, polegającym na obrazie art. 18 ust. 1c oraz ust. 1d ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, poprzez ustalenie wysokości odszkodowania należnego wierzycielowi zabezpieczonemu na wywłaszczanej nieruchomości hipoteką kaucyjną w kwocie tożsamej z wysokością tej hipoteki bez dokonania ustaleń w zakresie rzeczywistego istnienia i wysokości wierzytelności, mimo, że w myśl art. 102 i 105 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (obowiązujących w chwili ustanowienia hipotek kaucyjnych), hipoteka kaucyjna zabezpieczała wierzytelność o nieustalonej wysokości i ustanowienie takiej hipoteki nie stanowiło źródła domniemania prawnego, a wierzyciel nie mógł powoływać się na wpis hipoteki kaucyjnej w celu udowodnienia wierzytelności zabezpieczonej.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego zwrócił uwagę na zagadnienie poprawności ustalenia wysokości odszkodowania należnego podmiotom, którym przysługiwały ograniczone prawa rzeczowe w stosunku do nieruchomości będącej przedmiotem wywłaszczenia. Podkreślił, że w niniejszej sprawie zagadnienie to normowane jest przepisami ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Na mocy art. 18 ust. 1c tej ustawy, jeśli na nieruchomościach objętych wywłaszczeniem jest ustanowiona hipoteka, wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką, przy czym odszkodowanie to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką.

Pełnomocnik podkreślił, że na mocy przepisów obowiązujących do lutego 2011 r., rozróżniane były dwa typy hipotek, tj. tzw. hipoteka zwykła oraz hipoteka kaucyjna. Jeden z elementów, który różnicował wskazane typy hipotek, odnosił się do domniemań, jakie wiązały się z wpisami dokonywanymi w dziale czwartym księgi wieczystej. O ile bowiem w myśl uprzednio obowiązującego art. 71 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, w przypadku hipoteki zwykłej ustawodawca przewidywał domniemanie prawne istnienia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, o tyle w odniesieniu do hipoteki kaucyjnej art. 102 tej ustawy domniemanie takie wyłączał.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego, organ ustalający wysokość odszkodowania należnego podmiotowi, któremu przysługiwało ograniczone prawo rzeczowe, w szczególności hipoteka obciążająca nieruchomość objętą wywłaszczeniem, winien dokonać ustaleń w zakresie rzeczywistej (aktualnej na chwilę wydania decyzji) wysokości należności głównej zabezpieczonej hipoteką. Za całkowicie błędne i mające cechy rażącego naruszenia prawa należy ocenić utożsamianie wysokości takiego odszkodowania z wysokością ustanowionej hipoteki. Pełnomocnik dodał, że z treści orzeczeń Sądu Okręgowego w [...] oraz Sądu Apelacyjnego w [...] wynika, iż zabezpieczona hipoteką kaucyjną wierzytelność nigdy nie powstała, co winno mieć wpływ na ustalenia organu w zakresie odszkodowania należnego (lub nie) Kancelarii [...] sp. z o.o.

W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że decyzja ta nie narusza prawa.

Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu podlegała decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości przeznaczonych pod budowę drogi ekspresowej oraz ustalenia odszkodowania za dokonane wywłaszczenie za utracone prawo własności oraz w przedmiocie wywłaszczenia hipotek znajdujących się na nieruchomości i ustalenia odszkodowania z tego tytułu, a także zobowiązania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym ww. decyzja podlegać będzie wykonaniu.

Kontrolowana decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Tryb ten stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. oraz ma na celu ustalenie, czy decyzja obarczona jest kwalifikowaną wadą prawną określoną w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., powodującą konieczność wyeliminowania orzeczenia z obrotu prawnego.

Zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być bezsporne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1999 r. sygn. akt I SA/8/98, Lex nr 47276). Stwierdzenie nieważności może mieć miejsce tylko wówczas, gdy decyzja w sposób oczywisty zawiera przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W orzecznictwie podkreśla się, że wykładnia tego przepisu nie może mieć charakteru rozszerzającego. W szczególności, w odniesieniu do wady wymienionej w § 1 pkt 2 tego przepisu, tj. rażącego naruszenia prawa, nie można utożsamiać pojęcia rażącego naruszenia prawa z każdym naruszeniem przepisów, lecz z obrazą oczywistą i niewątpliwie istotną dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Taką cechę ma jedynie naruszenie, które dotyczy przepisu mającego zastosowanie w bezpośrednim jego znaczeniu i które powoduje, że skutków decyzji nie można pogodzić z wymaganiami praworządności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt: II OSK 2573/13, II GSK 1933/13, I OSK 2010/13, I OSK 113/14, II OSK 400/14, I OSK 880/14 – publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Rażące naruszenie prawa określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki ekonomiczne lub gospodarcze decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1134/04).

Postępowanie nieważnościowe nie ma na celu ponownego całościowego rozpatrzenia sprawy administracyjnej, zakończonej kontrolowaną decyzją, a jego charakter nie jest tożsamy ze specyfiką innego rodzaju postępowań administracyjnych, w tym w szczególności z instytucją wznowienia postępowania administracyjnego. Zakres postępowania wyjaśniającego i orzekania jest w tym przypadku węższy i ogranicza się wyłącznie do skontrolowania prawidłowości decyzji administracyjnej pod względem ściśle określonych wad prawnych. Katalog przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności zakreśla ramy powierzonej sądowi kontroli legalności decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że badana w przedmiotowym postępowaniu nieważnościowym decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania podlegała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2535/12 oddalił skargę Skarbu Państwa – Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Następnie wyrokiem z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2027/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2535/12.

W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, rozważając kwestię możliwości wywłaszczenia hipoteki, wskazał po pierwsze, iż art. 112 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odczytany z przepisem art. 128 ust. 2 tej ustawy oraz art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.), nie uprawnia do przyjęcia, że hipoteka należy do praw rzeczowych ograniczonych podlegających wywłaszczeniu. Jest to prawo rzeczowe ograniczone, obciążające nieruchomość poprzez zabezpieczenie wierzytelności pieniężnej, które to prawo nie daje władztwa nad rzeczą, a więc nie podlega wywłaszczeniu (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 60/08; Gerard Bieniek [w:] G. Bieniek, S. Rudnicki "Nieruchomości. Problematyka prawna", LexisNexis 2009, s. 1075; Ewa Bończak-Kucharczyk "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz", LEX 2013, s. 650). Po drugie, w dacie wydania decyzji należało, w kwestii hipoteki, kierować się unormowaniem wskazanym w art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Zgodnie z tym przepisem, w postępowaniu dotyczącym ustalania wysokości i wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Oznacza to, że do ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania stosuje się przepis art. 18 ust. 1c ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. W myśl tego przepisu, jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości jest ustanowiona hipoteka, wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką. Odszkodowanie to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma podstaw do wywłaszczenia hipoteki, natomiast odmienne stanowisko przyjęte przez organ odwoławczy było naruszeniem, które nie miało wpływu na wynik sprawy. Uchybienie powyższe nie wpłynęło na rozstrzygnięcie w zakresie istoty sprawy, tj. wywłaszczenia odnoszącego się do prawa własności nieruchomości oraz ustalenia i wypłaty odszkodowania. Ustalenie wysokości odszkodowań z tytułu wygaśnięcia hipotek oraz zaliczenie tych odszkodowań na spłatę świadczeń głównych zostało orzeczone w decyzji organu odwoławczego w zgodzie z regułami art. 18 ust. 1c, mimo że decyzja zawierała błędne rozstrzygnięcie o wywłaszczeniu hipotek. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie było podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w tym zakresie. Naruszenie nie miało znamion rażącego naruszenia prawa. Było efektem błędnej wykładni art. 112 ust. 2 oraz art. 119 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zaś błędy w interpretacji nie należą do oczywistych naruszeń, którym można przypisać cechę rażącego naruszenia prawa (por: Janusz Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C.H. Beck 2012, s. 634).

W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Natomiast zgodnie z art. 170 ww. ustawy, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, które je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się co do kwestii wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za ograniczone prawo rzeczowe w postaci hipotek ustanowionych na przedmiotowej nieruchomości, brak było podstaw do formułowania odmiennej oceny w tym zakresie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Prawidłowo zatem przyjął organ w zaskarżonej decyzji, będąc związany dokonaną przez Sąd oceną prawną, iż kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Jeżeli bowiem zgodność z prawem decyzji była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez sąd, to oddalenie skargi przez sąd administracyjny zamyka drogę do stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 marca 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1176/17, Lex nr 2495088). Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Wyrok oddalający skargę oznacza, że Sąd nie dopatrzył się podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji. Stanowisko co do braku możliwości stwierdzenia nieważności decyzji mającej cechy prawomocności, tj. co do której sąd administracyjny oddalił skargę, jest ugruntowane zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie (m.in. w publikacji T. Wosia, Prawomocność orzeczeń sądu administracyjnego, Przegląd Prawa Publicznego, 2007 nr 5). Jednocześnie przyjmuje się, że próby stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej już wcześniej przez sąd, wobec której zapadł wyrok oddalający skargę, są w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA 517/00, Lex nr 51228, wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2004 r. sygn. akt IV SA 1894/03, Lex nr 164517).

Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.