Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1058/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 par. 1, 80, 107  par. 3  ust. 11
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 76  ust. 1 i 2  pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1065
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Starosta W. orzekł o uznaniu skarżącego J. K. za osobę bezrobotną z dniem [...] kwietnia

2014 r. oraz o przyznaniu ww. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] kwietnia 2014 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Starosta W. orzekł o utracie przez skarżącego prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] kwietnia 2015 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Starosta W. orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] czerwca 2014 r. z powodu podjęcia przez stronę zatrudnienia. Organ wskazał, że dniu [...] grudnia 2015 r. wpłynęło do Powiatowego Urzędu Pracy (PUP) we [...] świadectwo pracy z L. S.A. w Ł. z dnia [...] lipca 2014 r., z którego wynikało, że skarżący był zatrudniony w okresie od [...] czerwca 2014 r. do [...] lipca 2014 r. Od przedmiotowej decyzji skarżący nie wniósł odwołania, w związku z czym stała się ona ostateczna.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. Starosta W. wznowił postępowanie sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r.

Wyrokiem z dnia [...] maja 2017 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Ł. Wydział X Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił powództwo skarżącego przeciwko L. S.A. w Ł. o ustalenie istnienia stosunku pracy, tj. o ustalenie, że w okresie od [...] czerwca 2014 r. do [...] lipca 2014 r. skarżący nie był pracownikiem L. S.A. w Ł. .

W następstwie wznowienia postępowania ww. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., Starosta W. decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. uchylił decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r. o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] kwietnia 2015 r. z powodu upływu maksymalnego okresu pobierania zasiłku i jednocześnie orzekł o utracie przez skarżącego prawa do zasiłku z dniem [...] czerwca 2014 r. Organ wskazał, powołując się na świadectwo pracy z L. S.A. w Ł. z dnia [...] lipca 2014 r. oraz ww. wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2017 r., że skarżący w okresie od [...] czerwca 2014 r. do [...] lipca 2014 r. był zatrudniony w L. S.A. w Ł., a zatem nie mógł w tym czasie posiadać statusu osoby bezrobotnej, co słusznie stwierdzono w decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. Skoro więc skarżący utracił status osoby bezrobotnej z dniem [...] czerwca 2014 r., to jak uznał organ, wraz z utratą statusu osoby bezrobotnej powinna nastąpić również utrata prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] czerwca 2014 r. Od wskazanej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w następstwie czego Wojewoda postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Starosta W., na podstawie art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1065 ze zm., dalej powoływanej jako "upz") orzekł o obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranego świadczenia, tj. zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...] czerwca 2014 r. do [...] kwietnia 2015 r. w kwocie [...]zł brutto w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.

Wskazując w uzasadnieniu decyzji, że skarżący pobrał zasiłek dla bezrobotnych za okres od [...] kwietnia 2014 r. do [...] kwietnia 2015 r. oraz, że decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. orzeczono o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] czerwca 2014 r. z powodu podjęcia zatrudnienia, organ stwierdził, że wypłacony skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych za okres od [...] czerwca 2014 r. do [...] kwietnia 2015 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 1 upz, i w związku z tym zgodnie z art. 76 ust. 1 upz podlega zwrotowi. Jednocześnie organ podkreślił, że skarżący został pouczony w dniu rejestracji tj. [...] kwietnia 2014 r. o obowiązkach bezrobotnego (w tym obowiązku powiadomienia PUP w terminie 7 dni o podjęciu zatrudnienia i innej pracy zarobkowej) i okolicznościach związanych z warunkami, jakie należy spełnić, aby posiadać status osoby bezrobotnej (w tym o tym, że status osoby bezrobotnej może mieć osoba niezatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej), a także że skarżący potwierdził własnoręcznie złożonym podpisem, że zapoznał się z treścią Informacji dla osób rejestrujących się w PUP i uzyskał jeden jej egzemplarz. W tym kontekście organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż o zatrudnieniu od [...] czerwca 2014 r. w L. S.A. w Ł. skarżący nie powiadomił PUP w terminie 7 dni, jako że PUP o powyższej okoliczności dowiedział się dopiero w dniu [...] grudnia 2015 r. ze świadectwa pracy z L. S.A. w Ł.. Skutkiem tego działania było naliczanie i dokonywanie wypłat zasiłku dla bezrobotnych do dnia [...] kwietnia 2015 r. tj. do dnia upływu maksymalnego okresu jego pobierania. W tych warunkach organ stwierdził, że wypłacony skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych za okres od [...] czerwca 2014 r. do [...] kwietnia 2015 r. w kwocie [...]zł brutto jest świadczeniem nienależnym i podlega zwrotowi.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o umorzenie kwoty [...]zł, wskazując że nie stać go na spłatę tej kwoty w związku z ciężką sytuację materialną w jakiej się znajduje jego rodzina. Skarżący podkreślił również, że nie przepracował dla L. S.A. w Ł. ani jednego dnia i nie dostał żadnego wynagrodzenia. Zaznaczył, że zasiłek pobierał przez 10 miesięcy, a świadectwo pracy jest wystawione na 15 dni.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji z dnia [...] maja 2018 r.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1265 ze zm., dalej powoływanej jako "upz") za bezrobotnego uważa się m.in. osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie, że powołany przepis ma kategoryczne brzmienie i nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków. Z akt sprawy wynika, iż od dnia [...] czerwca 2014 r. nie można było uznać skarżącego za osobę bezrobotną, gdyż w okresie od dnia [...] czerwca 2014 r. do [...] lipca 2014 r, podlegał obowiązkowi ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego jako osoba wykonująca umowę zlecenie, co ustalono na podstawie raportu ZUS-U1 w dniu [...] października 2015 r. Podkreślając, że stosownie do art. 74 upz bezrobotny jest obowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni PUP o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej i o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do zasiłku, oraz że o obowiązku tym skarżący był pouczony w dniu rejestracji, organ stwierdził, że skarżący nie wywiązał się z tego obowiązku, a o okoliczności podjęcia przez niego innej pracy zarobkowej PUP powziął informację z ZUS w dniu [...] października 2015 r.

Jednoczenie organ podkreślił, że w prowadzonym postępowaniu organy zobowiązane były m.in. do ustalenia, czy skarżący, jako pobierający świadczenie w formie zasiłku dla bezrobotnych, był pouczony o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania zasiłku. By stwierdzić bowiem, że osoba, która pobrała nienależne świadczenie świadomie wprowadziła organ w błąd, należy najpierw wykazać, że w sposób prawidłowy została ona pouczona o przesłankach utraty (nabycia) prawa do zasiłku. Konieczność pouczenia o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania świadczenia stanowi warunek sine qua non uznania pobranego zasiłku za nienależne świadczenie i w konsekwencji orzeczenia obowiązku jego zwrotu. W niniejszej sprawie, jak stwierdził organ, skarżący został prawidłowo pouczony o przesłankach utraty statusu bezrobotnego (co wprost wynika z treści pouczeń, które otrzymał podczas rejestracji jako bezrobotny), utrata natomiast tego statusu koresponduje z utratą prawa do zasiłku, które jest nierozerwalnie związane z posiadaniem statusu bezrobotnego. W tym warunkach organ odwoławczy uznał, że Starosta W. prawidłowo stwierdził, iż zasiłek dla bezrobotnych, pobierany przez skarżącego w okresie od [...] czerwca 2014 r. do [...] kwietnia 2015 r. stanowi świadczenie nienależnie pobrane i jako takie podlega zwrotowi. Organ II instancji podkreślił przy tym, że w sprawie okolicznością powodującą ustanie prawa do pobierania zasiłku była jednoczesna utrata statusu bezrobotnego, w związku z czym organ wydający decyzję w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia związany był w tym zakresie ostateczną decyzją o pozbawieniu tego status oraz prawa do zasiłku.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący powtórzył stanowisko, argumenty i wnioski zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podkreślając że nie przepracował dla L. S.A. w Ł. ani jednego dnia, że nie dostał żadnego wynagrodzenia, że nie odprowadzono za niego żadnych składek i, że została podpisana z nim umowa o pracę bez badań lekarskich, więc nie było nawet pewności czy będzie się on nadawał do wykonywania danej pracy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialną podstawą zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowił art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 upz. Zgodnie z art. 76 ust. 1 upz osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. W myśl natomiast art. 76 ust. 2 pkt 1 upz za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.

W świetle treści przytoczonych przepisów, dla wydania decyzji zobowiązującej skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, konieczne było ustalenie przesłanki obiektywnej, polegającej na tym, iż świadczenie pieniężne wypłacono mimo wystąpienia okoliczności skutkującej utratą prawa do jego pobierania oraz przesłanki subiektywnej polegającej na tym, iż w sposób prawidłowy skarżący został pouczony o okolicznościach istotnych dla przyznania świadczenia, w tym także o przesłankach, które w sposób negatywny warunkują pobieranie świadczeń oraz, że skarżący miał świadomość - przy zachowaniu należytej staranności, jakiej można wymagać od osoby z jego wiedzą, wykształceniem – że postępuje niezgodnie z pouczeniem, a więc w okolicznościach sprawy, że podjął zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, skutkującą utratą statusu osoby bezrobotnej, a co za tym idzie utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Należy bowiem mieć na uwadze różnicę pomiędzy "świadczeniem nienależnym", a "świadczeniem nienależnie pobranym". "Nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym i występuje między innymi wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła. Zatem pojęcie to nie nawiązuje do świadomości i woli jakiejkolwiek osoby. Natomiast "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zawinione zaniechania). Oznacza to, iż w przypadku "świadczenia nienależnie pobranego" jego pobraniu towarzyszyło zawinione działanie beneficjenta, który działając w złej wierze, miał świadomość nienależności pobrania. Wymaga to od organu wykazania w postępowaniu dowodowym negatywnego zachowania skarżącego, ukierunkowanego na niezgodne z prawem korzystanie ze środków publicznych (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2244/16 – dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

W ocenie Sądu organy obu instancji zasadnie uznały, iż w przypadku skarżącego została spełniona przesłanka obiektywna, a więc że przedmiotowy zasiłek wypłacono skarżącemu w okresie od [...] czerwca 2014 r. do [...] kwietnia 2015 r pomimo wystąpienia okoliczności skutkującej ustaniem prawa do jego pobierania. Skarżący bowiem ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. utracił status osoby bezrobotnej z dniem [...] czerwca 2014 r. z powodu ustalenia, że podjął on zatrudnienie w L. S.A. w Ł.. Tym samym skarżący utracił również prawo do zasiłku dla bezrobotnych od tej daty, co z kolei wynika z podjętej w wyniku wznowienia postępowania decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. W sytuacji, gdy okolicznością powodującą ustanie prawa do pobierania zasiłku jest utrata statusu bezrobotnego, to organ orzekający w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia związany jest uprzednim ustaleniem w drodze ostatecznej decyzji, że danej osobie w określonym okresie zasiłkowym nie przysługiwał status osoby bezrobotnej i będące pochodną tego statusu prawo do zasiłku dla bezrobotnych.

Odnośnie zaś przesłanki subiektywnej, to zdaniem Sądu, w sprawie nie zostało wyjaśnione w sposób dostateczny czy przedmiotowa przesłanka niezbędna do uznania pobranego przez skarżącego świadczenia za świadczenie pobrane nienależnie, również zaistniała w przypadku skarżącego. Bez wątpienia jedną z podstawowych przesłanek posiadania statusu osoby bezrobotnej jest niepozostawanie w zatrudnieniu lub niewykonywanie innej pracy zarobkowej. Nie jest bowiem dopuszczalne posiadanie jednocześnie statusu osoby bezrobotnej i wykonywanie pracy zarobkowej (art. 2 ust. 1 pkt 2 upz – w wersji obowiązującej w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji, jak i w dniu wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną i przyznaniu ma prawa do zasiłku). Stosownie zaś do definicji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 43 upz (w obu wskazanych wyżej wersjach tekstu prawnego), "zatrudnienie" oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 11 upz (w obu wskazanych wyżej wersjach tekstu prawnego), pojęcie "innej pracy zarobkowej" oznacza wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło. Z treści powyższych definicji wynika, że odwołują się one wprost do okoliczności wykonywania pracy/świadczenia usług, a nie jedynie do faktu nawiązania stosunku pracy czy zawarcia określonej umowy cywilnoprawnej. Co istotne także w podpisanej przez skarżącego Informacji dla osób rejestrujących się w PUP, zawarte w niej pouczenie wskazuje, że status osoby bezrobotnej może otrzymać osoba, która nie jest zatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej, które to pojęcia odniesiono do okoliczności nie wykonywania pracy lub nie świadczenia usług w oparciu o wyszczególnione podstawy.

Jak wskazano powyżej świadczenie nienależnie pobrane to nie tylko świadczenie wypłacone bez podstawnie lub gdy taka podstawa odpadła, ale również świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomość jego nienależności. Świadomość co do okoliczności, że dane świadczenie się nie należy wiąże się z prawidłowym pouczeniem o okolicznościach istotnych dla przyznania i pobierania świadczenia, ale też z wiedzą, uzmysłowieniem, że określony stan rzeczy, sposób zachowania jest niezgodny z normą wynikającą z pouczenia zawartego w Informacji dla osób rejestrujących się w PUP. W niniejszej sprawie orzekające organy ograniczyły się w tym zakresie jedynie do stwierdzenia, że skarżący został prawidłowo pouczony o obowiązkach bezrobotnego, warunkach jakie należy spełnić, aby posiadać status osoby bezrobotnej i okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania zasiłku. Nie odniosły jednak w żaden sposób faktu formalnego pouczenia skarżącego do zindywidualizowanych okoliczności przedmiotowej sprawy, do konkretnego stanu faktycznego zaistniałego w rozpatrywanej przez organy sprawie. Tymczasem w niniejszej sprawie miały miejsce okoliczności, które wymagały aby organy dokonały głębszego rozważania stanu świadomości skarżącego co do kwestii wiedzy, woli skarżącego odnośnie pobrania nienależnych świadczeń. Z akt sprawy, w tym powołanego przez organ I instancji wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2017 r., sygn. akt [...] wynika bowiem, że w dniu [...] czerwca 2014 r. pomiędzy skarżącym a L. S.A. w Ł. została zawarta umowa o pracę, na mocy której skarżący został zatrudniony na czas określony jako zbrojarz. Rozpoczęcie pracy miało nastąpić od [...] czerwca 2014 r. Praca miała być świadczona w Szwecji. Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. L. S.A. w Ł. rozwiązała ww. umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia, wskazując jako przyczynę ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, tj. niestawienie się do pracy od [...] czerwca 2014 r. do [...] lipca 2014 r. W ww. wyroku z dnia [...] maja 2017 r., Sąd opisując stan sprawy, wskazał że skarżący na posiedzeniu sądowym powołał się na okoliczność, iż [...] lub [...] czerwca 2014 r. zadzwonił do L. S.A. w Ł. oświadczając, że rezygnuje z zatrudnienia. Zarówno w postępowaniu przed sądem powszechnym, jak i przed organami administracyjnymi orzekającymi w przedmiotowej sprawie oraz w skardze do tut. Sądu skarżący konsekwentnie podnosił, że w L. S.A. w Ł. nie przepracował ani jednego dnia roboczego, nie otrzymał jakiegokolwiek wynagrodzenia, nie wykonał żadnych badań lekarskich, a L. S.A. w Ł. nie odprowadziła za niego żadnych składek na ubezpieczenie.

W tych warunkach przedmiotowej sprawy, koniecznym było zdaniem Sądu zindywidualizowanie oceny organy co do wystąpienia w sprawie przesłanki subiektywnej, a więc rozważenie czy w świetle wskazanych okoliczności, tj. tego że skarżący wprawdzie podpisał umowę o pracę, to jednak nigdy jej nie wykonywał i nie stawił się u pracodawcy w dniu określonym jako data rozpoczęcia pracy, że przed tym dniem - jak twierdził na posiedzeniu przed sądem powszechnym - poinformował telefoniczne pracodawcę o rezygnacji z pracy, i że nie otrzymał jakiegokolwiek wynagrodzenia za pracę, skarżący – biorąc pod uwagę jego wiedzę, wykształcenie – mógł mieć uzasadnione tymi okolicznościami przeświadczenie, że nie jest osobą zatrudnioną, a więc nie wykonuje pracy na podstawie stosunku pracy, i zatem że nie zaistniała potrzeba zawiadomienia PUP o podjęciu zatrudnienia. Tego ustalenia jednak w sprawie zabrakło, pomimo że zdaniem Sądu, zaistniała potrzeba jego dokonania celem oceny wystąpienia w sprawie przesłanki subiektywnej. Nie ulega wątpliwości, że skarżący został prawidłowo poinformowany o okolicznościach powodujących utratę statusu bezrobotnej, a w konsekwencji również świadczeń z tym statusem związanych. Brak jest jednak ustaleń odnośnie tego czy skarżący miał świadomość nienależności pobrania świadczenia, w tym znaczeniu, że wiedział że jego sposób zachowania jest niezgodny z normą postępowania wynikającą z pouczenia zawartego w Informacji dla osób rejestrujących się w PUP. Poczynienie zaś w tym zakresie ustaleń mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zaniechanie ich dokonania stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) w zw. z art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 upz. Dla stwierdzenia wystąpienia w sprawie przesłanki subiektywnej nienależnego pobrania świadczenia pieniężnego istotne było w okolicznościach przedmiotowej sprawy również stwierdzenie, czy skarżący był świadomy tego, że określone fakty, o których nie poinformował organu były istotne dla sprawy, a zatem czy zdawał i powinien sobie zdawać sprawę z ich znaczenia. W tym zakresie należało przede wszystkim wnikliwie ocenić treść i sposób przedstawienia pouczeń (możliwość ich zrozumienia) oraz późniejsze zachowanie skarżącego. Mając na uwadze konieczność uwzględnienia subiektywnej przesłanki, konieczne jest zindywidualizowanie oceny organu do okoliczności danej sprawy, dla którego pożądane może być np. przesłuchanie bezrobotnego, aby jednoznacznie ustalić świadomość negatywnego działania i jego skutków w sprawie.

Ponadto wskazać należy, że w sprawie organ II instancji stwierdził, że od dnia [...] czerwca 2014 r. nie można było uznać skarżącego za osobę bezrobotną, gdyż w okresie od dnia [...] czerwca 2014 r. do [...] lipca 2014 r, podlegał on obowiązkowi ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego jako osoba wykonująca umowę zlecenie. W sprawie podstawą wydania ostatecznej decyzji o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej oraz decyzji o utracie prawa do zasiłku (które to jak podkreślono miały charakter wiążący w sprawie dotyczącej obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia) była okoliczność podjęcia przez skarżącego zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, wynikająca ze świadectwa pracy z dnia [...] lipca 2014 r. Na tą też okoliczność powołał się też organ I instancji. Brak jest też w aktach sprawy jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego, że skarżący zawarł umowę zlecenia. Decyzja organu II instancji co do przesłanek obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego nie jest więc oparta na dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy (okoliczność wykonywania umowy zlecenia i podlegania z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego) oraz ostatecznych decyzjach w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz utraty prawa do zasiłku (decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. i [...] czerwca 2017 r.).

Mając zatem na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z motywów wyroku Sądu.