Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 316/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75 i, art. 75 i ust. 4, art. 75 a ust. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2009 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), cytowana dalej jako Kpa. w zw. z art. 75j ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), cytowana dalej jako Poa., po rozpoznaniu odwołania P. G. – skarżącego w niniejszej sprawie, od uchwały nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę.

Minister Sprawiedliwości stwierdził, że uchwałą nr [...] z dnia

[...] września 2008 r. Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej

w [...] ustaliła negatywny wynik egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką skarżącego. Wskazał, że skarżący uzyskał z testu wyboru 185 punktów. Komisja Egzaminacyjna podniosła, że zgodnie z treścią art. 75i ust. 3 Poa., pozytywny wynik z egzaminu konkursowego uzyskuje kandydat, który uzyskał

z testu co najmniej 190 punktów, a zatem zdaniem organu uzyskana przez skarżącego liczba punktów przesądza o negatywnym wyniku egzaminu.

W odwołaniu od powyższej uchwały skarżący wniósł o zmianę protokołu i ustalenie, że uzyskał 205 punktów, ewentualnie z ostrożności, że uzyskał 194 punkty. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 75i ust. 1 i 3 Poa. poprzez ustalenie, że kandydat uzyskał 185 punktów, podczas gdy w istocie uzyskał 194 punkty, wobec wystąpienia 9 błędów w przepisywaniu odpowiedzi z testu egzaminacyjnego do karty odpowiedzi w pytaniach nr: 3, 5, 30, 74, 83, 88, 141, 142

i 246 oraz naruszenie art. 75i ust. 1 Poa. poprzez uwzględnienie, jako odpowiedzi negatywnych odpowiedzi na pytania nr:

204 - mimo, że istniała na nie więcej niż jedna prawidłowa odpowiedź,

209 - mimo, że nie można było udzielić na nie prawidłowej odpowiedzi,

176 i 182 - mimo, że wykraczały poza zakres egzaminu,

155, 172, 186 i 200 - mimo, że odpowiedzi na nie nie padają w tekście aktu prawnego, a dodatkowo pytanie nr 155 ma charakter kazusu,

130, 134, 153, 242 i 247 - mimo, że nie można na nie odpowiedzieć bez posiadania tekstu aktu prawnego.

Skarżący stwierdził ponadto, że w teście znalazły się pytania (nr 130, 134, 244 i 247), na które odpowiedź jest niemożliwa, gdyż stawiają zbyt wygórowane wymogi, nie sprawdzają wiadomości merytorycznych, a wymagają jedynie zdolności zapamiętywania i "dosłownej" znajomości wyszczególnionych

w przepisach licznych przypadków, co sprowadza się do "sprawdzenia szczęścia kandydatów, czy uda im się trafić właściwą odpowiedź", a jest to sprzeczne z istotą testu i art. 2 Konstytucji RP.

Organ uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie

z art. 75i ust. 1 Poa., egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Natomiast art. 75i ust. 3 stanowi, że pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów. Ustalił, że egzamin, którego skarżący był uczestnikiem, przeprowadzony został

w trybie zgodnym z wymogami ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2160, ze zm.). Z przebiegu egzaminu sporządzono prawidłowy protokół podpisany przez przewodniczącego i członków Komisji Egzaminacyjnej, który znany jest organowi II instancji z urzędu, gdyż doręczony został Ministrowi Sprawiedliwości

w trybie art. 75i ust. 5 Poa. Ustalenia Komisji Egzaminacyjnej oraz ponowne przeliczenie punktacji przez organ II instancji, dało podstawę do uznania, że skarżący uzyskał z egzaminu 185 punktów, nie uzyskując wymaganych ustawowo 190 punktów.

Minister Sprawiedliwości zaznaczył, że skarżący w odwołaniu zwrócił się o sprostowanie oczywistych pomyłek pisarskich na karcie odpowiedzi kandydata, które (zgodnie z jego twierdzeniem) powstały podczas przenoszenia odpowiedzi prawidłowo zaznaczonych w teście do karty odpowiedzi w przypadku dziewięciu pytań: nr 3, nr 5, nr 30, nr 74, nr 83, nr 88, nr 141, nr 142 i nr 246. Skarżący umotywował powyższy wniosek brakiem w przepisach, dotyczących przebiegu egzaminu na aplikację adwokacką, wzmianki o możliwości sprostowania omyłki pisarskiej i jednocześnie brakiem zakazów dokonywania tych operacji, powołując się przy tym m. in. na wyrok WSA w Warszawie z 13 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2296/06, zgodnie z którymi przewidziane jest prostowanie oczywistych omyłek pisarskich i błędów rachunkowych.

Zarzut, że w przepisach, dotyczących przebiegu egzaminu nie ma wzmianki o możliwości sprostowania omyłki pisarskiej jest, zdaniem organu, bezzasadny. Informację o możliwości dokonania zmiany wybranej odpowiedzi zawiera instrukcja, zamieszona na karcie odpowiedzi, zgodnie z którą w przypadku uznania, że zaznaczona odpowiedź jest błędna, należy otoczyć ją kółkiem,

a właściwą zaznaczyć znakiem "X" oraz, że w przypadku zaznaczenia więcej niż jednej odpowiedzi jako prawidłowej do danego pytania testowego, żadna

z odpowiedzi nie podlega zaliczeniu.

Zaznaczone przez skarżącego w teście odpowiedzi na pytania nr: 3, 5, 30, 74, 83, 88, 141, 142, 246 są, jak zauważył organ, zgodne z kluczem odpowiedzi, a odpowiedzi na te same pytania, zaznaczone w karcie odpowiedzi są błędne. Skarżący nie skorzystał z możliwości zweryfikowania na karcie odpowiedzi żadnej z odpowiedzi na ww. pytania, co może wskazywać, że zmienił zdanie, co do pierwotnie wybranych odpowiedzi. W ocenie organu nie było podstaw do stwierdzenia, że zakreślenie w karcie, odpowiedzi błędnych jest wynikiem jedynie omyłki pisarskiej. Ponadto nie można za skuteczny uznać zarzut dotyczący ustalenia wyniku egzaminu wyłącznie na podstawie karty odpowiedzi. Organ podkreślił, że podjęcie decyzji o przystąpieniu do egzaminu pociąga za sobą również podporządkowanie się jego wymogom, do których należy nie tylko złożenie dokumentów niezbędnych do zakwalifikowania się na egzamin, ale również stosowanie się do zasad i wymogów towarzyszących jego przeprowadzaniu.

Z protokołu z przebiegu egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] przeprowadzonego w dniu [...] września 2008 r. wynika, że Przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej przed rozpoczęciem egzaminu poinformował kandydatów o warunkach organizacyjnych i sposobie przeprowadzenia egzaminu konkursowego oraz sposobie ogłoszenia wyników.

Minister Sprawiedliwości w zaskarżonej decyzji uznał za bezzasadny zarzut skarżącego, że ustawowy zakres egzaminu przekraczały pytania nr 176

i 182. Kwestionowana problematyka, będąca przedmiotem zainteresowania ww. pytań należy do zakresu prawa administracyjnego oraz prawa gospodarczego, które ze swej istoty odwołują się do poszczególnych norm dotyczących konkretnych aktów prawnych. Zatem, w ocenie organu, wskazane zagadnienia, jako mieszczące się

w ustawowo określonym zakresie materii egzaminacyjnej, winny być znane osobie, która zdecydowała się na przystąpienie do egzaminu na aplikację adwokacką. Ponadto organ, zamieszczając w treści decyzji wyczerpującą argumentację przemawiającą za uznaniem prawidłowości sformułowania pytań egzaminacyjnych oraz trafności i jednoznaczności odpowiedzi na nie, nie uwzględnił na tym tle zarzutów skarżącego co do pytań nr 155, 172, 186, 200, 204 i 209.

Organ wskazał ponadto, zajmując stanowisko wobec kolejnych zarzutów skarżącego ujętych w odwołaniu, że ustawa – Prawo o adwokaturze nie reguluje kwestii odnoszących się do stopnia szczegółowości pytań, a określa zakres przedmiotowy testu, co oznacza, że taka ocenna okoliczność nie może być przedmiotem badania pod względem zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Odnosząc się zaś do wniosku skarżącego o zmianę protokołu z egzaminu, organ stwierdził, że decyzja w tym zakresie nie leży w gestii Ministra Sprawiedliwości.

Wobec powyższego organ stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej i uznania wyniku egzaminu P. G. za pozytywny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi

do ponownego rozpoznania. Decyzji tej zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 75 i ust. 1 ustawy – Prawo

o adwokaturze poprzez uznanie, że pytania o numerach 204, 209, 176, 182, 155, 172, 186, 200, 130, 153, 242 i 247 nie są sprzeczne z treścią powołanego wyżej przepisu,

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 Kpa. w zw. z art. 140 Kpa. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności zmiany udzielonych odpowiedzi testowych przy przenoszeniu ich z testu egzaminacyjnego do karty odpowiedzi, a także uwzględnienia sprostowania oczywistej omyłki w karcie odpowiedzi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną (uchwałę) z punktu widzenia jej zgodności

z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), cytowanej dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy uchwała z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, nie naruszają prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Postępowanie konkursowe na aplikację adwokacką jest postępowaniem administracyjnym, które przeprowadza powołany w tym celu organ – Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości jednej lub kilku okręgowych rad adwokackich, od której rozstrzygnięcia przysługuje stronie odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.

Zgodnie z art. 75 i Poa. egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Test sprawdza komisja w składzie, który przeprowadza egzamin konkursowy. Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał

z testu co najmniej 190 punktów. Przepis art. 75 a ust. 3 ww. ustawy stanowi natomiast, że egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu adwokata i etyki tego zawodu.

W nawiązaniu do treści wyżej zacytowanych przepisów Sąd uznał za trafny zarzut skarżącego polegający na wadliwym skonstruowaniu pytania nr 186,

w którym nie jedną, lecz dwie z przedstawionych propozycji odpowiedzi można uznać za prawidłowe. Pytanie brzmiało:

"Zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest:

A. jednoinstancyjne,

B. dwuinstancyjne,

C. trójinstancyjne."

Według organu prawidłowa odpowiedź na to pytanie to odpowiedź "A", która oparta jest na art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe w zw. z art. 127 § 3 Kpa. Skarżący dowodził natomiast, że prawidłowa na to pytanie jest zakreślona przez niego odpowiedź "B".

W ocenie Sądu zarzutom skarżącego odnośnie pytania nr 186 nie można odmówić racji. Przepis art. 8 ust. 3 ustawy Prawo dewizowe stanowi, że do decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego wydanych w sprawach związanych

z udzielaniem indywidualnych zezwoleń dewizowych, stosuje się odpowiedni art. 127 § 3 Kpa. Zgodnie natomiast z przepisem art. 127 § 3 Kpa. od decyzji wydanej

w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Z treści powyższych przepisów wynika, że od decyzji wydanej

w pierwszej instancji przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego strona może wystąpić do tego organu

z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Skoro więc wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje "od decyzji wydanej w pierwszej instancji", a "do wniosku tego stosuje się odpowiedni przepisy dotyczące odwołań" to analiza literalnego brzmienia powyższych przepisów, w powiązaniu z treścią przepisów § 1 oraz § 2 art. 127 Kpa., może prowadzić do wniosku, że decyzja wydana przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy jest decyzją wydaną w drugiej instancji mimo tożsamości podmiotowej organu pierwszej i drugiej instancji.

Zdaniem Sądu – wbrew twierdzeniom organu – analiza powyższych przepisów nie prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż w pytaniu nr 186 prawidłowa jest tylko odwiedź "A", a nie wskazana przez skarżącego odpowiedź "B". Natomiast faktycznie z przywołanych przez organ poglądów doktryny wynika, że wniosek

o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją, od której nie służy odwołanie, jest rozpatrywany w postępowaniu jednoinstancyjnym.

Problem w pytaniu nr 186 sprowadza się więc w rzeczywistości do kwestii, czy o dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnego można mówić tylko wtedy, gdy do kolejnego rozstrzygnięcia sprawy właściwy jest organ wyższego stopnia, czy także wtedy gdy właściwy jest ten sam organ administracji, który rozstrzygnął sprawę w pierwszej instancji. Sąd mając na uwadze powyższe uznał zarzut skarżącego co do prawidłowości sformułowania ww. pytania, jak

i wskazanych na nie odpowiedzi za trafny.

W ocenie Sądu, jeśli chodzi o pozostałe pytania wskazane

w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej, organ w sposób wszechstronny

i przekonujący odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego. Minister

w sposób kompleksowy przedstawił obowiązujący w przedmiotowej materii stan prawny oraz wyjaśnił stronie skarżącej, dlaczego jej stanowisko nie znalazło uzasadnienia.

W ocenie Sądu chybiony jest również zarzut co do pytania nr 155

w brzmieniu: "Zgodnie z ustawą o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, przy spełnieniu pozostałych przesłanek, śmiertelnym wypadkiem przy pracy jest wypadek, w wyniku którego śmierć pracownika nastąpiła:

A. w czwartym miesiącu od dnia wypadku,

B. w siódmym miesiącu od dnia wypadku,

C. w jedenastym miesiącu od dnia wypadku."

Zgodna z kluczem odpowiedzi jest odpowiedź "A", której podstawę prawną stanowi art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zgodnie z którym: "Za śmiertelny wypadek przy pracy uważa się wypadek, w wyniku którego nastąpiła śmierć w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy od dnia wypadku." Skarżący wybrał odpowiedź "B". Istota pytania sprowadza się do znajomości definicji śmiertelnego wypadku przy pracy, w tym znajomości jednej z przesłanek jego uznania, czyli maksymalnego terminu, w ciągu którego musi nastąpić skutek śmiertelny. Nie sposób zatem przyjąć, by pytanie wymagające znajomości podstawowej w tym zakresie definicji ustawowej zasługiwało na miano kazusu. Nie podważa prawidłowości pytania również fakt, że w propozycjach odpowiedzi nie pada termin 6 miesięcy, który jest określony w przepisie art. 3 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, gdyż przedstawione w propozycjach odpowiedzi przedziały czasowe jednoznacznie wskazują, że właściwy i zgodny z ww. przepisem jest jedynie okres czasu wymieniony w odpowiedzi "A", tj. 4 miesiące, albowiem zawiera się on w 6 - miesięcznym terminie ustawowym. Wybrana przez skarżącego odpowiedź "B" jest wobec powyższego bezspornie błędna.

Sąd nie podziela także trafności zarzutu co do pytania nr 172

w brzmieniu "Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, pozbawienie władzy rodzicielskiej nie może być orzeczone:

A. w wyroku orzekającym rozwód,

B. w wyroku orzekającym unieważnienie małżeństwa,

C. w wyroku ustalającym ojcostwo."

Zgodna z kluczem odpowiedzi jest odpowiedź "C" na podstawie art. 112 k.r.i.o. a contrario, natomiast skarżący udzielił odpowiedzi "B". Skarżący wyraził opinię, że gdyby pytanie to miało sprawdzać umiejętność logicznego rozumowania byłoby zupełnie chybione. Pytanie to pomija art. 93 § 2 k.r.i.o., z którego wynika pozbawienie władzy rodzicielskiej w szerszym rozumieniu (nieprzyznanie jej

w wyroku ustalającym ojcostwo). Pełnomocnik skarżącego powołał się na opracowanie "Szczególne skutki pozbawienia władzy rodzicielskiej" M. Goettel, Przegląd Sądowy 2004 nr 9, poz. 42, twierdząc, że do nieprzyznania władzy rodzicielskiej w wyroku orzekającym ustalenie ojcostwa można per analogiam stosować przepisy o pozbawieniu ojcostwa. Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę, że pytanie dotyczyło orzeczeń sądowych, w których nie może być orzeczone pozbawienie władzy rodzicielskiej i zostało sformułowane w formie negacji, a zatem wymagało uważnego przeczytania. Odpowiedź na nie wynikała z treści przepisu art. 112 k.r.i.o., którego znajomość bez wątpienia pozwala ustalić, że zarówno odpowiedź "B" (udzielona przez skarżącego) jest błędna, jak i odpowiedź "A", bowiem przepis ten jednoznacznie stanowi: "Pozbawienie władzy rodzicielskiej lub jej zawieszenie może być orzeczone także w wyroku orzekającym rozwód lub unieważnienie małżeństwa." Należy zauważyć, że argumentacja zaprezentowana przez stronę skarżącą w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej, nie ma związku z tak postawionym pytaniem. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał zarzut co do ww. pytania za chybiony, gdyż jedyną właściwą na nie odpowiedzią jest bezsprzecznie odpowiedź zgodna z kluczem odpowiedzi, tj. odpowiedź "C".

W dalszej kolejności skarżący zaskarżył pytanie nr 176 dotyczące ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej, a ściśle: formy prowadzenia komunalnej działalności gospodarczej gminy, która - w ocenie skarżącego - nie może być zakwalifikowana do prawa administracyjnego, gdyż nie ma znaczenia dla obywateli, a powinna być zaliczona do prawa samorządu terytorialnego, które nie zostało wymienione w ustawowym zakresie egzaminu. Istotnie, prawo samorządu terytorialnego nie jest wymienione w ustawowym zakresie egzaminu, natomiast ustawa o gospodarce komunalnej łączy zagadnienia prawa administracyjnego i prawa gospodarczego, które zakres egzaminu

z pewnością obejmuje. Nie sposób również uznać za zasadny argumentu, że ustawa ta nie dotyczy obywateli, a zarazem przyjęcia go, jako kryterium klasyfikującego ww. ustawy, do prawa administracyjnego. Natomiast pytanie nr 182 jest pytaniem z ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej

w województwie i dotyczy podstawowego dokumentu określającego organizację zespolonej administracji rządowej w województwie. Trudno zatem, w ocenie Sądu, zrozumieć, czym kierował się skarżący z jednej strony stwierdzając, że jest to pytanie z zakresu tzw. "administracji publicznej" i jednocześnie uznając, że z tego właśnie powodu pytanie to nie może być zakwalifikowane do prawa administracyjnego ani do żadnego innego działu prawa wymienionego w art. 75 a ust. 3 Poa. Tym bardziej, że zarzut ten nie jest poparty żadną merytoryczną argumentacją. Podkreślić należy, że ustawodawca, określając formułę testu egzaminacyjnego, ograniczył się do określenia jego zakresu przedmiotowego oraz ustalenia łącznej liczby pytań, nie określił natomiast jego merytorycznej struktury wewnętrznej. Ustalenie aktów prawnych, które w ramach wymienionych w ustawie zakresów prawa stanowić będą podstawę skonstruowania testu oraz liczby pytań

z poszczególnych zakresów prawa, pozostawiono zespołowi do przygotowania pytań na egzamin konkursowy. Z tej przyczyny, skoro wewnętrzna struktura testu oraz liczba pytań z poszczególnych zakresów prawa nie są przedmiotem regulacji normatywnej, zagadnienia te nie mogą podlegać badaniu pod względem zgodności z prawem.

Nieuzasadniony jest zatem zarzut, dotyczący wyboru aktów prawnych, mieszczących się w ustawowym zakresie tematycznym egzaminu na aplikację. Niewątpliwie bowiem kwestionowana przez skarżącego problematyka należy do zakresu prawa administracyjnego oraz do prawa gospodarczego, które ze swej istoty odwołują się do poszczególnych norm dotyczących konkretnych aktów prawnych.

W związku z powyższym wskazane zagadnienia, jako mieszczące się w ustawowo określonym zakresie materii egzaminacyjnej, winny być znane osobie, która zdecydowała się na przystąpienie do egzaminu na aplikacje adwokacką.

Zdaniem Sądu nie można także zgodzić się z zarzutem skarżącego co do pytania nr 200 z ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, że pytanie jest źle postawione, bowiem żaden z przepisów podawanych w podstawie prawnej prawidłowej odpowiedzi "A" nie mówi o uldze z tytułu "zagospodarowania nieużytków w celu utworzenia nowego gospodarstwa rolnego". Należy wyjaśnić, że przepisy ustawy - Prawo o adwokaturze, nie wymagają by pytania i propozycje odpowiedzi były cytatami odpowiednich przepisów. Prawidłowa odpowiedź wynika bezsprzecznie z art. 12 ust. 6 ww. ustawy, bowiem oczywiste jest, że wymienione

w art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku rolnym, pojęcie: "grunty gospodarstw rolnych powstałe z zagospodarowania nieużytków" oznacza to samo, co użyte w ww. pytaniu określenie: "zagospodarowanie nieużytków w celu utworzenia nowego gospodarstwa rolnego". Przepis art. 12 ust. 1 zawiera katalog przedmiotowy zwolnień od podatku rolnego, wśród których znajdują się ww. grunty, natomiast ten sam art. 12 w ust. 6 wskazuje, wobec których z nich, po upływie okresu zwolnienia, stosuje się ulgę w podatku rolnym i na czym ta ulga polega. Z treści powyższych przepisów wynika niewątpliwie, że z tytułu zagospodarowania nieużytków w celu utworzenia nowego gospodarstwa rolnego, po upływie 5 letniego okresu zwolnienia, stosowana jest ulga polegająca na obniżeniu podatku w pierwszym roku o 75%,

a w drugim roku o 50%. Pozostałe propozycje odpowiedzi, tj. "B" (odliczenie od podstawy opodatkowania) i "C" (zastosowanie obniżonej stawki podatkowej) są wobec powyższego nieprawidłowe, nie znajdują bowiem odzwierciedlenia

w obowiązujących przepisach.

Kolejne pytanie, tj. pytanie nr 204 z ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r.

o podatku akcyzowym, w ocenie skarżącego pomija treść art. 1 i 2 ww. ustawy, co powoduje, że co najmniej dwie odpowiedzi na to pytanie są poprawne, a poglądy wyrażone w zaskarżonej decyzji, które potwierdzać mają poprawność zgodnej

z kluczem odpowiedzi "B" opierają się o stanowisko doktryny. Sąd, podzielając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, stoi na stanowisku, że wymienione powyżej przepisy nie dotyczą tych samych zagadnień, art. 1 ustawy określa bowiem przedmiot regulacji ustawowej (zasady opodatkowania podatkiem akcyzowym,

tj. wskazanie wyrobów uznawanych przez ustawodawcę za wyroby akcyzowe, określenie podatników podatku akcyzowego, czynności podlegające opodatkowaniu

i pozostałe elementy konstrukcji podatku akcyzowego), natomiast art. 2 cytowanej ustawy wyjaśnia jedynie, że wyroby akcyzowe to wyroby podlegające akcyzie, które określone są w załączniku nr 1 do ustawy (a zatem skonkretyzowane produkty). Treść ww. przepisów wskazuje jednoznacznie, że są to elementy konstrukcji podatku akcyzowego, wśród których wymienione zostały również czynności podlegające opodatkowaniu, a zatem bezspornie, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, opodatkowaniu akcyzą podlega produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, a nie same wyroby akcyzowe. Natomiast oczywiste jest, że dostawa towarów, nie będących wyrobami akcyzowymi (odpowiedź "C") nie może podlegać opodatkowaniu akcyzą. Oznacza to, że wyłącznie zgodna z kluczem odpowiedzi odpowiedź "B" jest prawidłowa, jako że odpowiada treści powoływanego przepisu.

Pytanie nr 209 z ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe dotyczy organu, który wydaje ogólne zezwolenie dewizowe. Skarżący kwestionuje użycie w treści pytania słowa "wydaje" zamiast zgodnego z treścią ustawy "udziela". Należy podkreślić, że przepisy ustawy – Prawo o adwokaturze nie nakładają na organizatora egzaminu obowiązku podawania literalnego brzmienia przepisów, które stanowią podstawę pytania. Istotne jest przede wszystkim, że wskazany jest właściwy akt prawny, do którego pytanie się odnosi, natomiast różnica pomiędzy

ww. słowami nie zmienia ani charakteru pytania, ani nie powoduje wątpliwości co do wyboru odpowiedzi poprawnej - jeśli oczywiście kandydat posiada znajomość stosownych przepisów. Bez wątpienia zatem zgodna z kluczem odpowiedzi jest jedynie odpowiedź "A" – Minister Finansów na podstawie art. 7 ww. ustawy, nie zaś odpowiedź "B" (Rada Ministrów), czy też "C" (Prezes NBP), które są oczywiście błędne.

Co do pytań nr: 155, 172, 130, 134, 242 i 247 skarżący wskazał na zarzut niemożności udzielenia odpowiedzi na nie bez dysponowania tekstem aktu prawnego, co w jego ocenie jest sprzeczne z istotą testu oraz art. 2 Konstytucji RP. Jako argumentację podał zbytnią szczegółowość, niesprawdzanie wiadomości merytorycznych, a jedynie zdolności zapamiętywania.

Bezpodstawny jest w ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP poprzez zbyt zbytnią szczegółowość ww. pytań oraz nadmierne zawyżenie wymagań wobec zdających, zważywszy na precyzyjne określenie zakresu egzaminu i brak kompetencji podmiotów związanych z organizacją egzaminów, tj. Ministerstwa Sprawiedliwości, samorządów zawodowych i komisji egzaminacyjnych do dokonywania zmian jego zakresu. Pytania egzaminacyjne dotyczyły wyłącznie zakresów prawa, ujętych w określonym w ustawie zakresie materiału egzaminacyjnego i odnosiły się do podstawowych dla nich regulacji. Ponadto zauważyć należy, że ustawa - Prawo o adwokaturze nie reguluje kwestii odnoszących się do stopnia szczegółowości pytań, a określa jedynie zakres przedmiotowy testu, co oznacza, że taka ocenna okoliczność nie może być przedmiotem badania pod względem zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Ocena stopnia trudności pytań pozostaje bowiem zawsze przedmiotem subiektywnej oceny zdających.

Odnosząc się zaś do wniosku skarżącego o zmianę protokołu

z egzaminu, należy stwierdzić, że decyzja w tym zakresie nie leży w gestii Ministra Sprawiedliwości. Zgodnie bowiem z art. 75i ust. 4 Poa. protokół z przebiegu egzaminu konkursowego sporządzany jest i podpisywany przez członków komisji uczestniczących w egzaminie konkursowym.

Wobec tego, że uchwałą Komisji Egzaminacyjnej utrzymaną w mocy decyzją Ministra Sprawiedliwości, ustalony został wynik egzaminu konkursowego skarżącego na 185 punktów, zasadnym było utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy bez znaczenia jest okoliczność uwzględnienia przez Sąd zarzutu skarżącego co do pytania nr 186, gdyż jeden dodatkowy punkt uzyskany w ramach odpowiedzi na to pytanie, nie przesądziłby o zdobyciu wymaganych 190 punktów z testu egzaminacyjnego.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa procesowego. Organ szczegółowo odniósł się do każdego pytania testu egzaminacyjnego i powołując się na przepisy oraz stanowisko doktryny uzasadnił swoje stanowisko, mając na uwadze treść art. 107 § 3 Kpa.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.