Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1036/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zobowiązano do rozpoznania wniosku w części oraz stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 UST 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1330
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 29 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 546/18 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Partii Politycznej [...]z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i zobowiązuje Partię Polityczną [...]z siedzibą w [...]do rozpoznania pkt 1 wniosku z dnia 12 lutego 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Partia Polityczna [...]z siedzibą w [...]dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu pkt 1 wniosku z dnia 12 lutego 2018 r.; 3. stwierdza, że bezczynność Partii Politycznej [...]z siedzibą w [...]nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Partii Politycznej [...]z siedzibą w [...]na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...]kwotę 660 (sześćset sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 listopada 2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 546/18, oddalił skargę Stowarzyszenia [...]na bezczynność Partii Politycznej [...]z siedzibą w [...]w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Stowarzyszenie [...] (dalej jako "Stowarzyszenie" lub "wnioskodawca") wnioskiem z dnia 12 lutego 2018 r., złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej zwróciło się do Partii Politycznej [...]o udostępnienie:

1. wyciągów z rachunków bankowych partii z okresu od 1 września 2017 r. do 12 lutego 2018 r.

2. skanów uchwał zarządu partii z okresu od 1 września 2017 r. do 12 lutego 2018 r.

Wnioskodawca zwrócił się o przesłanie wnioskowanej informacji w formie skanów albo elektronicznej na wskazany adres e-mail.

Partia Polityczna [...] (dalej jako "[...]") przy piśmie z dnia 20 lutego 2018 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek udostępniła wnioskodawcy uchwały zarządu partii z okresu od 1 września 2017 r. do 12 lutego 2018 r. Natomiast odnośnie prośby o udostępnienie wyciągów z rachunków bankowych partii za okres od 1 września 2017 r. do 12 lutego 2018 r. poinformowała, że dane te przed przekazaniem powinny ulec zanonimizowaniu, tj. usunięte muszą być dane osobowe pracowników i współpracowników. Ze względu na trwające intensywne prace nad sprawozdaniem finansowym za 2017 r. i przygotowanie do badania przez biegłego rewidenta, dane te zostaną przygotowane w terminie 3 miesięcy.

Stowarzyszenie pismem z dnia 21 czerwca 2018 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Partii Politycznej [...]w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 12 lutego 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zarzucając [...]naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji poprzez jego nieuzasadnione ograniczenie oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2018 r., poz. 1330 – dalej jako "u.d.i.p."), poprzez brak udostępnienia wnioskowanej informacji, wniosło o zobowiązanie [...]do załatwienia wniosku z dnia 12 lutego 2018 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazało, że pomimo upływu terminu [...]nie udostępniła części informacji publicznej wskazanej we wniosku, tj. wyciągów z rachunków bankowych partii z okresu od 1 września 2017 r. do 12 lutego 2018 r. Stwierdziło też, że partia polityczna jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co wynika wprost z art. 4 ust. 2 u.d.i.p.

W odpowiedzi na skargę Partia Polityczna [...]wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Poinformowała, że przekazane zostały wnioskodawcy informacje dotyczące kwot subwencji za rok 2017 oraz wydatków finansowych z tychże kwot. Do odpowiedzi na skargę dołączono pismo z dnia 26 lipca 2018 r. skierowane do wnioskodawcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wyroku przytoczył treść art. 3 § 2 pkt 8 oraz art. 149 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rozpatrzeniu w drodze czynności materialno-technicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. lub decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Oczywistym zatem jest, że w przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, strona może zwalczać stan jego opieszałości w drodze skargi na bezczynność w trybie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie u.d.i.p. W przypadku takiej skargi, sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru, podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosku, zapewniając stronie niezbędną ochronę sądową w zakresie dostępu do informacji publicznej.

Następnie Sąd wskazał, że w sprawie należało ustalić, czy wskazana we wniosku Stowarzyszenia z dnia 12 lutego 2018 r. informacja stanowi informację publiczną, a w związku z tym, czy Nowoczesna zobowiązana była, na mocy cytowanych przepisów, do jej udostępnienia.

Wobec treści art. 4 ust. 2 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, że [...]jako partia polityczna jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej i w tej sytuacji została spełniona przesłanka podmiotowa. Przedmiotem skargi jest bezczynność w zakresie wniosku Stowarzyszenia z dnia 12 lutego 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wyciągów z rachunków bankowych partii z okresu od 1 września 2017 r. do 12 lutego 2018 r. W ocenie Sądu tak sformułowane we wniosku żądanie (pkt 1) błędne zostało zakwalifikowane przez Nowoczesną jako informacja publiczna, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Pojęcie informacji publicznej, ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Prawo do informacji publicznej ma charakter konstytucyjny (art. 61 Konstytucji RP), a zatem ustawy je dookreślające powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie. Nie oznacza to jednak, że ustawa o dostępie do informacji publicznej umożliwia każdemu podmiotowi dostęp do każdej informacji i każdego dokumentu niezależnie od tego, jakim celom informacja bądź dokument służy.

Zdaniem Sądu I instancji, wyciągi z rachunków bankowych nie stanowią informacji publicznej. Obrazują one operacje jakie są dokonywane przez podmiot, który zawarł z bankiem umowę bankową. Potwierdzają stan konta – przychody i wydatki. Są to kwestie techniczne związane z obsługą finansową danego podmiotu w związku z zawartą umową. Informacją publiczną niewątpliwie jest subwencja przyznana Nowoczesnej i sposób jej wydatkowania. Jednakże, w ocenie Sądu, wyciągi z rachunków bankowych nie odzwierciedlają wprost rozliczenia środków publicznych przyznanych partii w postaci subwencji, tym samym nie stanowią informacji publicznej. Kwestia ta nie została też objęta wnioskiem Stowarzyszenia z dnia 12 lutego 2018 r.

Sąd I instancji podkreślił, że istotą ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest umożliwienie każdemu (jak o tym stanowi art. 2 ust. 1 u.d.i.p.) dostępu do dokumentacji bankowej danego podmiotu. Wyciągi z rachunków bankowych nie są zatem dokumentami dotyczącym spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a w szczególności nie są dokumentami urzędowymi, czy dokumentami z przebiegu i efektów kontroli. Udostępnieniu podlegać może wyłącznie informacja publiczna, a więc informacja mająca walor "danych publicznych" w tym także takich, które przyjęły kształt dokumentów urzędowych, czego nie można stwierdzić w przypadku wyciągów z rachunków bankowych. Analogiczny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 415/17.

Sąd I instancji stwierdził, iż skoro żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, to już z tej przyczyny nie można uznać, że [...]pozostawała w bezczynności w jej udostępnieniu

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga na bezczynność Partii Politycznej [...]nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Stowarzyszenie [...], zaskarżając wyrok w całości, zarzuciło Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

1) art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d) oraz art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że informacja o przychodach i wydatkach partii politycznej w postaci wyciągu z jej rachunku bankowego nie stanowi informacji publicznej, bowiem jest to "dokument wewnętrzny i techniczny", chociaż jest to informacja o majątku podmiotów wskazanych w u.d.i.p. pochodzącym z zadysponowania środków publicznych.

Ponadto zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.

1) art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo, iż organ nie udostępnił informacji w ustawowym terminie.

Wskazując na powyższe zarzuty Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, poprzez stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz orzeczenie o jej charakterze i nakazanie organowi udostępnienia informacji publicznej. Ponadto wniosło o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenie przedstawiło argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym przez art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1090). Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Ten standard ochrony praw stron i uczestników został zachowany, skoro zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie. W konsekwencji Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że dopuszczalne jest rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od Sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd w realiach tej sprawy ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do istoty problemów materialnoprawnych objętych zarzutami skargi kasacyjnej.

W pierwszej kolejności strona skarżąca kasacyjnie upatruje błędnej wykładni art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d) u.d.i.p., w przyjęciu, że informacja o przychodach i wydatkach partii politycznej w postaci wyciągu z jej rachunku bankowego nie stanowi informacji publicznej. Zarzut ten zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przepis ten w ust. 2 stanowi, że prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Jednocześnie w myśl przepisu art. 61 ust. 4 Konstytucji RP, tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy. Ustawą, o której mowa w tym przepisie jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, która w art. 1 ust. 1 stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Natomiast art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, nie tworząc zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji posiadających przymiot informacji publicznej.

Zgodnie z utrwalonym już w tym względzie orzecznictwem sądów administracyjnych, informacją publiczną w rozumieniu ustawy będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25.03.2003 r., sygn. akt II SA 4059/02, publ. LexPolonica 361165). Informacja ta musi przy tym dotyczyć sfery istniejących już danych i faktów i może pochodzić od dowolnych podmiotów, jeżeli tylko dotyczy "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Za informację publiczną uznaje się zatem m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne bądź funkcje publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą bezpośrednio od nich.

W doktrynie wyrażany jest ponadto pogląd, że informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Przy czym pojęcie "dokumentu" należy rozumieć w szerokim tego słowa znaczeniu prawa do informacji publicznej. Na potrzeby konstytucyjnego prawa do informacji publicznej za "dokument w ogólności" należy uznać każdą informację o działalności władzy publicznej lub o sprawach publicznych, wysłowioną i zobiektywizowaną na jakimś nośniku i najczęściej przybierającą postać pisemną. W najszerszym rozumieniu dokumentem będzie każdy nośnik danych, który może przybrać m.in. formę papierową, elektroniczną, cyfrową (W. Sokolewicz, L. Garlicki, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Komentarz., Warszawa 2005 r., tom .IV, s. 35).

Następnie, w związku z przedmiotem wniosku o udzielenie informacji publicznej, a także jego adresatem, wyjaśnić należy, że w demokratycznym państwie prawnym partie polityczne nie sprawują władzy publicznej, ani nie wykonują zadań władzy publicznej. Odnotować jednak należy ustrojową zasadę jawności finansowania partii politycznych ustanowioną w art. 11 ust. 2 Konstytucji RP. Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP, partie polityczne zrzeszają na zasadach dobrowolności i równości obywateli polskich w celu wpływania metodami demokratycznymi na kształtowanie polityki państwa. W myśl zaś art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 580), partia polityczna jest dobrowolną organizacją, występującą pod określoną nazwą, stawiającą sobie za cel udział w życiu publicznym poprzez wywieranie metodami demokratycznymi wpływu na kształtowanie polityki państwa lub sprawowanie władzy publicznej. Już z tych unormowań wynika dopuszczalna rola partii politycznych w państwie. Ich konsekwencją jest przepis art. 6 ustawy o partiach politycznych, zgodnie z którym, partie polityczne nie mogą wykonywać zadań zastrzeżonych w przepisach prawa dla organów władzy publicznej ani zastępować tych organów w wykonywaniu ich zadań. Partie polityczne nie wykonują więc samodzielnie władzy publicznej, wpływają natomiast na jej sprawowanie (patrz: Wojciech Brzozowski, glosa do postanowienia TK z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt Ts 256/09, Przegląd Sejmowy 2012/2/182-192).

Na poziomie ustawowym finanse i finansowanie partii politycznych regulują przepisy Rozdziału 4 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych. Jawność źródeł finansowania partii politycznych jest wprost wyrażona w normie art. 23a tej ustawy. Źródła finansowania partii politycznych zostały wymienione w art. 24 ust. 1 ustawy o partiach politycznych. Partie polityczne nie należą do wymienionych w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej władz publicznych i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Wskazanie partii politycznych jako obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej w przepisie art. 4 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wśród organizacji związkowych i pracodawców, wskazuje na to, że obowiązek ten powinien być rozumiany ściśle, w oparciu o wyraźne regulacje powszechnie obowiązujące. Z przepisu art. 11 ust. 1 Konstytucji RP wynika przecież ustrojowa zasada wolności tworzenia i działania partii politycznych. Pamiętając o tym zastrzeżeniu, przyjąć jednak należy, z uwagi na brzmienie powołanych wyżej przepisów art. 11 ust. 2 Konstytucji oraz art. 23a i art. 24 ust. 1 ustawy o partiach politycznych, że informacja dotycząca źródeł finansowania partii politycznej jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z powszechnie obowiązujących regulacji wynika, że także wydatkowanie środków finansowych przez partie polityczne stanowi informację publiczną. Przeznaczenie majątku partii politycznej nie jest wyłącznie sprawą wewnętrzną partii. W myśl art. 24 ust. 2 ustawy o partiach politycznych, majątek ten może być przeznaczony tylko na cele statutowe lub charytatywne. Zwrócić nadto należy uwagę na art. 28 ust. 1 ustawy o partiach politycznych, zgodnie z którym, partia, która otrzymała w wyborach do Sejmu określone w art. 28 ust. 1 pkt 1 lub 2 ilości ważnych oddanych głosów, ma prawo do otrzymywania subwencji z budżetu państwa na działalność statutową. Przeznaczenie przez partię polityczną środków finansowych uzyskanych z budżetu państwa jest zatem istotne nie tylko z punktu widzenia interesu partii politycznej, ale także z punktu widzenia interesu publicznego polegającego na tym, aby majątek publiczny był przeznaczony w sposób zgodny z prawem, tj. na cele określone przez ustawodawcę. Publicznoprawny aspekt wydatkowania środków uzyskanych z subwencji potwierdza, ustanowiony i uregulowany w art. 34 i nast. ustawy o partiach politycznych, obowiązek sporządzania i składania corocznej informacji finansowej o otrzymywanej subwencji oraz o poniesionych z subwencji wydatkach. Informacja o majątku publicznym, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co do zasady stanowi informację publiczną. Przepisy art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a-h nie mają charakteru uregulowania zamkniętego. Wynika to wprost z brzmienia przepisu, który stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna "o majątku publiczny, w tym o:". Udostępnieniu podlega zatem każda informacja o majątku publicznym, a nie tylko w przypadkach wymienionych w punktach a-h. O tym, czy informacja o majątku jest informacją o majątku publicznym decydują więc obiektywne okoliczności, a nie to, czy została ona wymieniona w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a-h ustawy o dostępie do informacji publicznej. Publiczny charakter części majątku partii politycznej pochodzącej z subwencji wynika ze źródła, z którego partia ten majątek uzyskuje oraz trybu jawności ustanowionego wobec obrotu składnikami tego majątku w powołanych wyżej przepisach ustawy o partiach politycznych. Zatem informacja o wydatkach z tej części majątku partii politycznej, która pochodzi z subwencji budżetu państwa, podlega udostępnieniu publicznemu, jako informacja o majątku publicznym, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tytułem uzupełnienia zauważyć należy, że także majątek partii politycznej uzyskany z darowizn, spadków i zapisów, nie jest wyłącznie sprawą wewnętrzną partii politycznej, w zakresie w jakim środki finansowe pochodzące z tych źródeł gromadzone są w ramach Funduszu Wyborczego (art. 35 i nast. ustawy o partiach politycznych).

Partie są zatem zobligowane do ujawnienia wszelkich informacji związanych ze źródłami i sposobami gromadzenia środków finansowych oraz wskazywania celów i podstaw ich wydatkowania (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 916/21, dostępny w CBOIS). Skoro zatem działalność partii politycznych, w tym zwłaszcza informacja o gromadzeniu oraz wydatkowaniu środków finansowych, może stanowić przedmiot informacji publicznej, tym samym żądana przez skarżące Stowarzyszenie informacja dotycząca przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych partii za wskazany we wniosku okres, spełnia warunki informacji publicznej. Dotyczy bowiem działania partii politycznej wykonującej funkcje publicznej.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a P.p.s.a., uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji oraz zobowiązał Partię Polityczną [...]z siedzibą w [...]do rozpoznania pkt 1 wniosku Stowarzyszenia [...] z dnia 12 lutego 2018 r. w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Partia Polityczna [...]z siedzibą w [...]dopuściła się bezczynności w załatwieniu pkt 1 wniosku z dnia 12 lutego 2018 r. (pkt 2). Jednocześnie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bezczynność Partii nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ Partia Polityczna [...]udzielając pisemnej odpowiedzi na wniosek poinformowała wnioskodawcę, że dane z rachunków bankowych przed ich przekazaniem powinny zostać zanonimizowane (dane osobowe pracowników i współpracowników) i że zostaną one przygotowane w terminie 3 miesięcy, jednakże nie udostępniła wnioskodawcy żądanych informacji. Działanie Partii, w ocenie NSA, nie było nacechowane złą wolą ani arogancją wobec skarżącego (pkt 3). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Koszty te wynoszą 660 złotych. Na koszty te składają się: wpis od skargi (100 zł), opłata kancelaryjna za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia (100 zł), wpis od skargi kasacyjnej (100 zł), oraz wynagrodzenie dla pełnomocnika skarżącego kasacyjnie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej (360 zł).