Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 516/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2006-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 247 par. 1,
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 2, art. 6
journal: Dz.U. 2002 nr 155 poz 1287
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej określenia warunków restrukturyzacji o d d a l a skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego z [...] którą określono R. W. warunki restrukturyzacji należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. w kwocie [...] zł i w podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec, wrzesień, listopad i grudzień 1999r. w łącznej kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu organ ten wskazał, że decyzją z dnia 3 grudnia 2002r. Drugi Urząd Skarbowy określił R. W. - na podstawie art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. nr 155 poz.1287 ze zm.) - warunki restrukturyzacji znanych na 30 czerwca.2002 r. zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. oraz w podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec, wrzesień, listopad i grudzień 1999r. Decyzja ta objęła postępowaniem restrukturyzacyjnym nie wszystkie zgłoszone przez Stronę należności podatkowe. Strona wniosła o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego nie tylko w zakresie w/wym. zaległości, ale nadto w zakresie zaległości w podatku VAT za miesiące od maja do grudnia 2000r. i za maj 2001r, wynikających w ocenie Strony z protokołu kontroli podatkowej z 12.11.2001r. Decyzja o warunkach restrukturyzacji stała się ostateczna , strona nie wniosła od niej odwołania.

Pismem z 10.01.2005r. strona działając przez pełnomocnika wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach restrukturyzacji na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem wnioskującego wydaną decyzją organ restrukturyzacyjny naruszył art. 2 i art. 6 ustawy o restrukturyzacji poprzez nie objęcie restrukturyzacją wszystkich zgłoszonych zaległości podatkowych, tj. w podatku VAT za maj, czerwiec, lipiec, sierpień, grudzień 2000r. oraz maj 2001r., mimo że znane były one organowi w dniu wydawania decyzji, gdyż wynikały z protokołu kontroli, który to protokół był podstawą wydania decyzji dotyczących zaległości objętych restrukturyzacją, jak i zaległości nie objętych restrukturyzacją. Zarzucono również naruszenie powołaną decyzją zasady praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej) oraz zasady zaufania do organu (art. 121 § 1 tej ustawy).

Dyrektor Izby Skarbowej wskazując na art. 247§ 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej stwierdził, że przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji nie może być zwykłe naruszenie prawa, wynikające z różnic interpretacyjnych treści danego przepisu prawa, lecz przesłanką taką może być naruszenie określonego przepisu prawnego, którego treść bez żądnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Rażące naruszenie prawa zachodzi, wówczas gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może ostać się jako akt wydany przez organ praworządnego państwa gdyż wydana została wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem, albo uchylono obowiązek.

Organ ten wskazując na art. 2 pkt3 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji zgodnie, z którymi to przepisami należności znane na 30.06.2002r. to należności, w tym sporne, wynikające z ewidencji lub rejestrów prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny lub z innych danych znajdujących się w posiadaniu tego organu, a w szczególności z zeznań, deklaracji, decyzji i postanowień uznał, że nie można podzielić poglądu Wnioskującego, że również należności z tytułu podatku VAT za miesiące maj-sierpień, grudzień 2000r. i maj 2001r. (określone decyzjami Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...], znane były organowi na 30 czerwca 2002 r. Protokół kontroli podatkowej może w określonych sytuacjach dostarczyć tylko dowodu na istnienie zaległości podatkowych. Jednakże nie precyzuje on kwoty zaległości podatkowych.

Według tego organu nie zasadne jest więc twierdzenie Strony, że decyzja określająca warunki restrukturyzacji zaległości wydana została z rażącym naruszeniem prawa, z powodu nie objęcia nią wszystkich zgłoszonych do restrukturyzacji zaległości podatkowych. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik strony zarzucił naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 ustawy ordynacja podatkowa, poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach restrukturyzacji, co prowadzi do utrzymania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji, która:

- narusza art. 2 i 6 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 155, poz. 1287), poprzez nie objęcie restrukturyzacją wszystkich zgłoszonych zaległości podatkowych, tj. zaległości w podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień, grudzień 2000 r. oraz maj 2001 r.

- narusza zasady praworządności wyrażonej wart. 120 ustawy Ordynacja podatkowa, - narusza zasady zaufania wyrażonej wart. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony podniósł, że definicja należności znanych określona w art. 6 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 155, poz. 1287) nie wyklucza protokołu kontroli, jako źródła informacji na temat istniejących w danym momencie należności.

W przedmiotowej sprawie wszystkie zaległości dotyczące podatku od towarów i usług zgłoszone do restrukturyzacji znane były organowi restrukturyzacyjnemu na dzień 30.06.2002 r., na podstawie protokołu z kontroli podatkowej z 12.11.2001 r. W konsekwencji wydając decyzję o warunkach restrukturyzacji Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego zdaniem odwołującego w sposób rażący naruszył przepisy art. 6 w związku z art. 2 ustawy restrukturyzacyjnej, pozbawiając w ten sposób podatnika możliwości realizacji przysługującego mu prawa wynikającego z ustawy, tj. restrukturyzacji całości jego zaległości podatkowych. Organ restrukturyzacyjny wydając przedmiotową decyzję rażąco naruszył także w sposób oczywisty zasadę praworządności, oraz zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania decyzją z 6 czerwca 2005 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ ten wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową umożliwiającą usunięcie z obrotu prawnego ostatecznych decyzji podatkowych, dotkniętych najpoważniejszymi wadami. Katalog tych wad został w sposób wyczerpujący określony w art. 247 § l Ordynacji podatkowej. Przedmiotem postępowania w trybie art. 247 § l pkt 3 Ordynacji podatkowej jest ocena danej decyzji ostatecznej, w celu stwierdzenia czy dotknięta jest wadą prawną polegającą na wydaniu jej z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzenie istnienia takiej przesłanki nieważności decyzji upatrywane jest w sytuacji gdy z dokonanej analizy wynika, że nastąpiło naruszenie przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu lub gdy skutki społeczno -gospodarcze naruszenia prawa są z punku widzenia wymagań praworządności - nie do zaakceptowania. Naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy decyzja podjęta została wbrew wyraźnemu nakazowi lub zakazowi przewidzianemu w danym przepisie prawa, gdy wbrew wszelkim przesłankom przepisu prawa, przepis ten zastosowano w sprawie, albo wbrew tym przesłankom obarczono Stronę obowiązkiem, czy uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa może być też i to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą.

W przedmiotowej sprawie zdaniem organu odwoławczego nie można doszukać się nieprawidłowości, określonych wart. 247 § l pkt 3 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ ten podniósł, że powoływany prze stronę protokół zawiera jedynie opis okazanych dokumentów tj. faktur sprzedaży, rejestrów sprzedaży, ewidencji przychodów i wnioski wynikające z tego opisu. Dokument ten nie zawiera wniosków na temat ustaleń jakichkolwiek zaległości za sporny okres. Protokół z przedmiotowej kontroli znany był na dzień 30.06.2002r. to jednak nie znaczy, że należności te podlegać mogły restrukturyzacji. Postępowanie podatkowe w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za sporny okres organ wszczął dopiero 14.04.2003r., a więc po wydaniu decyzji określającej warunki restrukturyzacji, a decyzje w tej kwestii organ wydał 30.09.2003r. Nie kwalifikując zatem przedmiotowych zaległości do postępowania restrukturyzacyjnego organ restrukturyzacyjny nie naruszył przepisów art. 2 i art. 6 ustawy restrukturyzacyjnej i w konsekwencji przepisów postępowania podatkowego. Decyzja o warunkach restrukturyzacji z 3.12.2002r. nie jest więc obarczona wadami określonymi wart. 247 § l Ordynacji podatkowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od wskazanej wyżej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie :

- zasady demokratycznego państwa prawa (art.2 Konstytucji RP), zasady praworządności (art.7 Konstytucji RP), zasady praworządności wyrażonej w art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa, zasady zaufania wyrażonej w art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa - na skutek zastosowania nieuprawnionej wykładni art. 2 i 6 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 155, poz. 1287), a w konsekwencji legalizacji działania organu restrukturyzacyjnego bez podstawy prawnej,

- art. 2 i 6 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 155, poz. 1287), na skutek dokonania nieuprawnionej wykładni tych przepisów,

- art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), na skutek uznania, że nie znajduje on zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego przedstawił dotychczasowy stan sprawy , powtarzając ponadto argumentację strony zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, jak i w odwołaniu. Zarzucił także, że wbrew temu co przyjęły organy ,wydanie decyzji określającej warunki restrukturyzacji w sposób, w jaki dokonał tego Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego, stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa wart. 247 § 1 pkt 3 ustawy ordynacja podatkowa.

Podniósł również to, że w przypadku skarżącego określenie warunków restrukturyzacji miało zasadniczy wpływ na jej niepowodzenie, ponieważ skarżący uzyskuje niewielkie dochody, nie pozwalające na spłatę zaległości, a restrukturyzacja stanowiła dla strony wyjątkową szansę na uregulowanie zaległości podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem skargi jest decyzja wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Postępowanie to należy do trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznych. Stanowi więc ono wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych. Przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy, lecz badanie, czy decyzja objęta tym postępowaniem dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej może mieć miejsce przy tym, gdy w sposób niewątpliwy dotknięta jest ona jedną z tych wad. Nie ma więc możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z innych przyczyn , niż określone w a art. 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Skarżący wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej o warunkach restrukturyzacji, powoływał się na wadę decyzji określoną w art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez nie objęcie restrukturyzacją także zaległości wynikających z protokołu kontroli i w związku z tym rażące naruszenie art. 2 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców ( Dz. U. Nr 155 poz. 1287 ). Zdaniem skarżącego wbrew temu co przyjęto w decyzji o warunkach restrukturyzacji sformułowanie "znane należności" użyte w wymienionych wyżej przepisach obejmuje nie tylko należności wynikające z zeznań, deklaracji, decyzji i postanowień, może ono obejmować należności wynikające z protokołu kontroli.

W art. 2 ustawy o restrukturyzacji określono definicję należności znanych , wskazując, że należności znane, to należności, w tym należności sporne, wynikające z ewidencji lub rejestrów prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny lub z innych danych znajdujących się w posiadaniu tego organu, a w szczególności z zeznań, deklaracji, decyzji i postanowień. Przepis ten nie zawiera zamkniętego źródła informacji o należnościach znanych. Każdorazowo należy więc oceniać, czy z danego dokumentu nie będącego zeznaniem, decyzją, deklaracją, czy postanowieniem wynikają konkretne należności obciążające konkretnego podatnika. Inna ocena przez organy i stronę protokołu kontroli jako źródła informacji o należnościach znanych w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji nie jest rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 247 §1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Rażące naruszenie prawa, to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa . Skoro ustawodawca przykładowo określił źródła informacji o należnościach znanych, to przyjęcie przez organ ,że z dokumentu, który nie jest konkretnie wymieniony w art. 2 ustawy o restrukturyzacji nie wynikają należności znane nie może być ocenione jako rażące naruszenie prawa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Mamy w tym przypadku do czynienia z różną oceną ustaleń, które wynikały z protokołu kontroli. Nie można tego zdaniem Sądu kwalifikować jako rażące naruszenie prawa. Z tych też względów nie można także zgodzić się ze skarżącym, by zaskarżona decyzja naruszała zasady ogólne wskazane w skardze.

Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi, skargę jako niezasadną należało stosownie do treści art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) oddalić