Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 1121/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenia
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1, art. 46 par. 3, art. 49 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski, , , po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 3210/12 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 3210/12 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skarg A. L. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 10 września 2012 r., nr [...], nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. i 2006 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 10 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3210/12, odrzucił zażalenie A. L. (dalej zwanego: "skarżącym") na postanowienie tegoż sądu z dnia 30 sierpnia 2013 r. odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skarg skarżącego na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 10 września 2012 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. i 2006 r.

Ze stanu faktycznego przedstawionego przez sąd pierwszej instancji wynika, że pismem z dnia 6 sierpnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego, adw. A. B. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 3210/12, a także zwróciła się z wnioskiem o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego, adw. A. B., wniosła zażalenie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej III Wydziału WSA w Warszawie z dnia 19 września 2013 r. wezwano pełnomocnika, adw. A. B., do usunięcia braku formalnego zażalenia w terminie 7 dni poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego obejmującego swym zakresem umocowanie do reprezentowania skarżącego przed NSA lub przed sądami administracyjnymi, pod rygorem jego odrzucenia. Pełnomocnika poinformowano, iż znajdujące się w aktach pełnomocnictwo nie zawiera umocowania do działania w imieniu strony skarżącej przed NSA.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, adw. R. G. wskazał, iż pełnomocnictwo obejmujące swym zakresem umocowanie do reprezentowania skarżącego przed NSA udzielone mu 6 sierpnia 2013 r. zostało złożone jako załącznik do skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z 17 maja 2013 r. Z ostrożności procesowej do pisma dołączył pełnomocnictwo obejmujące swym zakresem umocowanie do reprezentowania skarżącego przed NSA.

Powołanym we wstępie postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie stwierdzając, iż brak formalny nie został przez stronę skarżącą uzupełniony w terminie. Sąd uznał, że z uwagi na zakres pełnomocnictwa pierwotnego jak i substytucyjnego, pełnomocnicy byli uprawnieni do reprezentowania skarżącego jedynie w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, natomiast w dacie udzielenia pełnomocnictw nie obejmowały one zakresem pozostałych czynności, jak wniesienie skargi kasacyjnej czy zażalenia do NSA. Sąd podkreślił, iż zażalenie na postanowienie z 30 sierpnia 2013 r. złożyła adw. A. B. i do niej właśnie zostało skierowane wezwanie do przedłożenia stosownego pełnomocnictwa. Natomiast nadesłanie przez adw. R. G. udzielonego mu przez skarżącego pełnomocnictwa do wniesienia skargi kasacyjnej ewentualnie zażalenia do NSA, w ocenie sądu pierwszej instancji, nie odpowiadało treści wezwania Przewodniczącej Wydziału z 19 września 2013 r., gdyż zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie podpisane zostało przez adw. A. B.

Na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła zażalenie zaskarżając je w całości i zarzucając mu:

- naruszenie art. 49 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") poprzez niepełne, niejednoznaczne i wprowadzające w błąd sformułowanie wezwania do uzupełnienia braków zażalenia,

- naruszenie art. 49 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. poprzez nie wskazanie precyzyjne braku formalnego, jakim było dotknięte zażalenie,

- naruszenie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż strona nie uzupełniła braków formalnych zażalenia w zakreślonym terminie, co skutkowało jego odrzuceniem w sytuacji, gdy adwokat A. B. nie została wezwana do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez nadesłanie pełnomocnictwa substytucyjnego obejmującego swoim zakresem prawo działania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a została wezwana do złożenia oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego obejmującego swym zakresem umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, który to brak został uzupełniony w zakreślonym terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Na podstawie art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż skarżący dnia 29 stycznia 2013 r. udzielił dwóch pełnomocnictw (w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 3210/12 oraz III SA/Wa 3211/12) adw. R. G., wskazując, że obejmują one swym zakresem prawo do reprezentowania go w postępowaniu przed WSA w Warszawie. Pełnomocnik ten dnia 15 maja 2013 r. udzielił dwóch pełnomocnictw substytucyjnych adw. A. B. – również do występowania w charakterze pełnomocnika przed WSA w ww. sprawach. Słusznie zatem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż z uwagi na zakres pełnomocnictwa głównego, jak również zakres pełnomocnictwa substytucyjnego, ww. pełnomocnicy byli uprawnieni do reprezentowania skarżącego jedynie przed WSA w Warszawie w ww. sprawach. Pełnomocnictwa te bowiem nie obejmowały swym zakresem reprezentowania w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Zatem w niniejszej sprawie zażalenie było dotknięte brakiem formalnym, który to brak został precyzyjnie określony w treści zarządzenia Przewodniczącej Wydziału jako brak pełnomocnictwa obejmującego swym zakresem umocowanie do reprezentowania Skarżącego przed NSA lub przed sądami administracyjnymi.

Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny, brak ten nie został przez pełnomocnika strony uzupełniony w terminie. Nie można zgodzić się bowiem z poglądem strony skarżącej, iż nadesłanie przez adw. R. G. pełnomocnictwa do "złożenia wniosku o prawo pomocy i ewentualnego zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego" czyni zadość treści wezwania wystosowanego do adw. A. B.

Wskazać należy, iż istotą regulacji zawartej w przepisie art. 46 § 3 p.p.s.a. jest nałożenie na pełnomocnika obowiązku udokumentowania przed sądem swojego umocowania do działania w imieniu strony skarżącej. Dokument pełnomocnictwa potwierdza oświadczenie (wolę) mocodawcy, która stanowi podstawę więzi istniejącej między nim a jego pełnomocnikiem. Dlatego też dla prawidłowego wykazania przez pełnomocnika umocowania do działania wystarczy przedłożenie przy pierwszej czynności procesowej dokumentu zawierającego oświadczenie woli jego mocodawcy. Jednak w przypadku pełnomocnika substytucyjnego przedstawienie jedynie dokumentu pełnomocnictwa substytucyjnego, a więc zawierającego oświadczenie pełnomocnika "podstawowego", nie jest wystarczające do wykazania prawa substytuta do działania bezpośrednio w imieniu strony. Jego umocowanie do reprezentacji strony (a także jego zakres) zawsze bowiem uzależnione jest od istnienia więzi między pełnomocnikiem "podstawowym" a mocodawcą. Dlatego też w świetle powołanego przepisu pełnomocnik substytucyjny dokonujący pierwszej czynności procesowej w sprawie ma obowiązek przedłożyć, oprócz dokumentu pełnomocnictwa substytucyjnego, również dokument pełnomocnictwa dla pełnomocnika, który udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2007 r., sygn. akt I FSK 997/07).

Wbrew bowiem twierdzeniom strony, wezwanie z dnia 19 września 2013 r. w sposób jasny i precyzyjny określało adresata i brak zażalenia, który podlega uzupełnieniu. Wezwanie zostało skierowane do adwokat A. B., która złożyła podpis pod zażaleniem na postanowienie WSA z dnia 30 sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy. Sformułowanie "nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego obejmującego swym zakresem umocowanie do reprezentowania strony Skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi" jest precyzyjne i jasne, a jednocześnie nie zawęża jakiego rodzaju pełnomocnictwo powinno zostać złożone (główne czy substytucyjne). W konsekwencji uznać należy, że powyższy brak zostałby sanowany nie tylko w przypadku gdyby adw. A. B. złożyła pełnomocnictwo główne udzielone adw. R. G. obejmujące swym zakresem prawo do reprezentowania przed NSA wraz z pełnomocnictwem substytucyjnym w tym samym zakresie, ale także wówczas gdyby złożyła pełnomocnictwo udzielone jej bezpośrednio przez skarżącego. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej, sam fakt, iż w pierwszym zdaniu skargi kasacyjnej złożonej przez adw. A. B. zaznaczono, że adwokat występuje z substytucji adwokata R. G. nie przesądza o nieprawidłowości wezwania, bowiem z procesowego punktu widzenia bez znaczenia pozostaje, czy pełnomocnik działa na podstawie pełnomocnictwa głównego czy pełnomocnictwa substytucyjnego.

Z tych względów, uznając, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.