Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 441/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (sprawozdawca) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant asystent sędziego Sylwia Zdyb po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda D. decyzją z dnia [...] 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z póź. zm.) – dalej k.p.a., i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. z 2006r. Dz.U. Nr 139, poz. 993 z póź. zm.) – dalej ustawa, po rozpatrzeniu odwołania Z. K., od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] 2012 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu go z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. Ż. [...] we W. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organu II instancji podał, że postępowanie w sprawie wymeldowania Z. K. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. Ż.[...] we W., w trybie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych wszczęte zostało przez Prezydenta W. w dniu 23 listopada 2011 r. na wniosek G. K. (byłej żony). W złożonym wniosku wyjaśniała, że Z.K. opuścił miejsce stałego zameldowania 10 lat temu. Następnie, zeznając do protokołu dodała, że z mieszkania zabrał wszystkie rzeczy osobiste, nie posiada ponadto kluczy do nieruchomości, gdyż zostały wymienione zamki.

W dniu 29 listopada 2011 r. zeznania do protokołu złożyła A. K., córka stron. Oznajmiła wówczas, że zamieszkuje z mamą pod spornym adresem. Potwierdziła, że ojciec dobrowolnie wyprowadził się z lokalu ponad 10 lat temu, zabierając wraz z sobą rzeczy. Na koniec dodała, że zainteresowany prawdopodobnie przebywa w Zakładzie Karnym. Podobnej treści zeznania złożył T. S., zięć stron. Dodał jednakże, że nie wie, gdzie może przebywać Z. K.

W toku postępowania ustalono, że Z. K. przebywa w Zakładzie Karnym we W. Tam też organ administracji prowadzący sprawę przesłał zawiadomienie o toczącej się sprawie.

Pismem z dnia 9 stycznia 2012 r. Z. K. przedłożył swoje stanowisko. Oświadczył, że nie wyraża zgody na wymeldowanie z mieszkania, które jest jego współwłasnością. Wyjaśnił, że w kwietniu b.r zamierza ubiegać się o wcześniejsze zwolnienie. Po opuszczeniu Zakładu Karnego zamierza zamieszkać w przedmiotowej nieruchomości.

Przesłał również do wiadomości organowi I instancji, skierowane do Prokuratury Rejonowej we W. zawiadomienie z dnia 16 stycznia 2012 r. o składaniu fałszywych zeznań przez G. K. i A. K. Nieprawdziwe oświadczenia miały dotyczyć braku wiedzy o miejscu pobytu zainteresowanego. Jak wskazał w uzasadnieniu wniosku, zarówno wnioskodawczym, jak i córka, dobrze znały jego adres. Ponadto wyjaśnił, że w spornej nieruchomości zamieszkiwał do połowy 2005 r. Następnie przeprowadził się do mieszkania przy ul. P. we W., do swojej chrzestnej. W marcu 2010 r. został aresztowany.

W dniu 26 stycznia 2012 r. do Urzędu Miasta wpłynęło pismo z dnia 23 stycznia 2012 r. od Z.K., w którym udzielił szczegółowych wyjaśnień. Oznajmił, że w Zakładzie Karnym we W. przebywa od dnia 1 marca 2010 r. W miejscu zameldowania nie mieszka zaś już od 2005 r. W tym też okresie przebywał w lokalu przy ul. . we W., skąd nastąpiło aresztowanie. Stwierdził również, że do opuszczenia miejsca zameldowania doszło dobrowolnie.

Działając na podstawie art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego, organ I instancji wezwał stronę do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy.

Zgodnie z art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego decyzją nr [...] z dnia [...] 2012 r. Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu Z. K. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. Ż. we W. uznając, że odwołujący się od połowy 2005 r. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania co sam przyznał. Ponadto dom opuścił dobrowolnie.

Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożył zainteresowany. Zarzucił w nim, że nastąpiło celowe i zamierzone nie poparte żadnymi dowodami stwierdzenie, iż jakoby pozwany nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania od roku 2005, pomimo pisemnego "oświadczenia osoby pozwanego", celowe i zamierzone wymeldowanie, działanie w całości sprzecznie z interesem społecznym a także "celowe i zamierzone utrudnianie (uniemożliwienie pozyskania), a tym samym wgląd do dokumentów powyższej sprawy w celu weryfikacji danych i prawa obrony koniecznej, pomimo oświadczenia woli pozwanego".

W uzasadnieniu odwołania podał, "że na poparcie tezy odnośnie jakoby pozwany nie zamieszkuje w lokalu od 2005 r. nie ma żadnego uzasadnionego dowodu, natomiast na rzekome drzwi, które w tym okresie zostały wymienione nie przedstawiono żadnego dokumentu potwierdzającego zasadność Państwa domniemania i podniesionej tezy".

Podniósł, że są łamane jego prawa konstytucyjne gdyż będzie ubiegał się o przedterminowe zwolnienie z Zakładu Karnego, a możliwość uzyskania takiego zwolnieni ma tylko wówczas, gdy posiada zameldowanie.

W oparciu o przedstawiony stan faktyczny i prawny organ II instancji rozpoznając przedmiotową sprawę zważył, co następuje:

Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. A zatem o opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu.

Według organu materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji wykazał bezsprzecznie, że zaszły wymienione wyżej przesłanki. Jak ustalono, na podstawie oświadczeń samego zainteresowanego, Z. K. nie mieszka w miejscu zameldowania od 2005 r. Przeprowadził się do lokalu przy ul. P. we W., skąd w 2010 r. został aresztowany. Jak dodał, zeznając do protokołu, sporne mieszkanie opuścił dobrowolnie, zabierając rzeczy. Organ dokonał charakterystyki pojęcia "pobyt stały" i stwierdził, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Należy zatem przyjąć, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do bytowania, przyjmuje wizyty gości czy też podejmuje korespondencję (wyrok WSA z dnia 5 lutego 2009r, nr III SA/Lu 345/08). Jak wynika z materiału dowodowego sprawy, strona nie wykonuje w rzeczonym lokalu żadnej z wymienionych czynności. Co więcej, nie wykonywała ich jeszcze przed osadzeniem w Zakładzie Karnym.

Wskazał, że choć w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ustawodawca nie sprecyzował, jaki charakter ma mieć opuszczenie przez daną osobę miejsca stałego pobytu, to w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, utrwalił się pogląd, zgodnie z którym spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono trwałe, dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Zatem obowiązkiem organu było dokładne ustalenie czy wymieniony opuścił przedmiotowy lokal oraz czy opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały oraz czy przebywaniu w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego.

W przedmiotowej sprawie bezspornym pozostaje, że Z. K. nie przebywa aktualnie w spornym lokalu. Jak wynika z akt sprawy w/w obecnie przebywa w Zakładzie Karnym we W. Wobec powyższego ciężko jest uznać, iż ma zamiar stałego związania się z miejscem aktualnego pobytu. Zatem istotne w niniejszej sprawie było ustalenie czy zainteresowany opuścił lokal w związku z wykonywaniem kary pozbawienia wolności czy też opuścił lokal już wcześniej. Z. K. sam przyznał, że sporny lokal opuścił już w 2005 roku. W związku z powyższym dziwi fakt, że nie zgadza się na dobrowolne wymeldowanie.

W trakcie postępowania zainteresowany podnosił, że jest współwłaścicielem danej nieruchomości. W związku z powyższym organ wyjaśnił stronie, że zameldowanie, jako czynność materialno - techniczna, nie wpływa na stosunki cywilno - prawne do danej nieruchomości. Zameldowanie nie może więc nadać prawa do dysponowania lokalem, tak jak i wymeldowanie tego prawa pozbawić nie może. Zaznaczyć należy, że w wyroku z dnia 27 maja 2002 sygn. akt K 20/01 Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż "niezależnie od zmian sposobu jego realizacji obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Podkreślił, iż ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób służy także ochronie interesów samych zainteresowanych (...) oraz ochronie praw osób trzecich. Oznacza to, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki." W konsekwencji oznacza to, iż organy meldunkowe są zobowiązane utrzymywać ewidencję w stanie, który odpowiada rzeczywistości, w tym mają obowiązek wymeldowania z pobytu stałego każdego, kto z jakichkolwiek powodów nie przebywa w miejscu zameldowania przez czas określony w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji. Ewidencja ludności ma na celu wyłącznie rejestrację faktów, tj. tego, czy dana osoba stale lub czasowo przebywa w określonym lokalu. Zameldowanie nie przesądza o istnieniu jakiegokolwiek prawa danej osoby do lokalu, objętego tym zameldowaniem, a także przeciwnie wymeldowanie z pobytu stałego nie oznacza utraty tytułu prawnego. Źródłem prawa do lokalu są bowiem stosunki cywilnoprawne (wyrok NSA z 17 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 880/08, wyrok WSA z dnia 14 kwietnia 2011 r. II SA/Go 129/11).

Do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Koniecznym jest zatem dokonanie oceny zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. Niezbędnym w tej kwestii jest uwzględnienie obiektywnych przesłanek opuszczenia, takich jak: powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywania związków z miejscem stałego pobytu. Warto znowu podkreślić, że Z. K. dobrowolnie w połowie 2005 r. wyprowadził się z dotychczas zajmowanego mieszkania i przeniósł w inne miejsce.

Organ stwierdził też, że celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzenia do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania. Dodał, iż decyzja ta nie powoduje powstania, ani utraty jakichkolwiek praw, nie ma więc żadnego wpływu na kwestię uregulowania stosunków majątkowych między byłymi małżonkami. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. Nie można zgodzić się więc z twierdzeniem zainteresowanego, "iż zameldowanie ma znaczenie tylko z własności lub współwłasności lokalu", ponieważ jest wręcz na odwrót. Zgodnie z obecnym stanowiskiem sądowo - administracyjnym, jedyną przesłanką niezbędną do dokonania zameldowania jest faktyczny pobyt w lokalu. Zameldowanie może odbyć się więc nawet, bez faktycznej zgody właściciela. Orzecznictwo to podkreśla więc wybitnie rejestracyjny charakter owej czynności. Czynności, która w każdym momencie może zostać zmieniona. Nic więc nie stoi na przeszkodzie, by po faktycznym zamieszkaniu w lokalu strona dokonała w nim zameldowania. Wskazał na treść art. 11 ustawy.

Odnosząc się do pisma skierowanego do Wojewody D. w dniu 8 maja 2012 r. organ stwierdził, że z treści pisma wynika, że Z. K. wnosi o nadesłanie mu akt sprawy. Zgodnie z art. 73 kodeksu postępowania administracyjnego strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Jednak wymienione czynności są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Tak więc niemożliwym jest nadesłanie zainteresowanemu akt sprawy. Chcąc zapoznać się z dokumentacją winien ustanowić stosownego pełnomocnika, który w jego imieniu dokonałby żądanych czynności. Ponadto warto dodać, że strona była świadoma zeznań składanych w trakcie postępowania, których treść sama powołała w złożonym do Prokuratury Rejonowej wniosku. Co więcej, również treść samej decyzji stanowi o tym, które fakty uznano za podstawę do wydania rozstrzygnięcia.

Dodał, że postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji o wymeldowaniu powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika z art. 7 k.p.a. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, jak i stosowania norm prawa materialnego. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji wykazał, że w sposób rzetelny zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w celu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik sprawy.

Skargę na powyższą decyzję nazwaną zażaleniem złożył Z. K.W uzasadnieniu skargi podał, że zgodnie z obowiązującym prawem i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego "każda gmina od dnia 16 listopada 2011 r. ma obowiązek zapewnienia pomieszczenia tymczasowego osobom eksmitowanym wymeldowanym z miejsca stałego pobytu na okres nie krótszy niż 6 miesięcy. Obowiązek wymeldowania jest ściśle związany z obowiązującym zameldowaniem w miejscu stałego pobytu natomiast w omawianej decyzji takich postanowień i stwierdzeń wyraźnie brakuje choć wykładnia dokładnie je precyzuje". Przedstawił szeroki wywód co do charakteru czynności wymeldowania, stwierdził, "że nie ma przeszkód aby po faktycznym zamieszkaniu przy ul. P., gdzie jak stwierdził mieszkał sporadycznie przed aresztowaniem, według oświadczeń zawartych w niniejszym piśmie i stron zainteresowanych zameldować moją osobę na pobyt stały". Stwierdził, że wymiana zamków w lokalu przy ul. Ż. nastąpiła po osadzeniu skarżącego, "natomiast brak dokumentu potwierdzającego taką czynność wręcz w chwili obecnej niesprawdzalną powinno się całkowicie wykluczyć i uznać za niezasadną". Stwierdził, że nie tylko do chwili obecnej nie opuścił spornego lokalu "wręcz do dnia dzisiejszego pozostały tam wszystkie rzeczy użyteczności osobistej jak i całe wyposażenie budynku mieszkalnego". Dodał, że przypuszcza, iż żona, która do czasu jego aresztowania nie pracowała sprzedaje wspólnie nabyty majątek. Zarzucił, że zeznania świadków nie zostały poparte żadnym dokumentem, dlatego powinny być odrzucone. Zeznania świadków są niewiarygodne i tak należy je ocenić – dowodami na to są oświadczenia, że nie wiedzą gdzie przebywa, choć odwiedzali go w Zakładzie Karnym składając propozycję odkupienia domu (córka A.). Skutkiem odmowy są sankcje, które spotkały go w niniejszej sprawie.

Przyznał, że "przed pobytem w Zakładzie Karnym opiekował się chorą siostrą, ale co zaznaczył, wcześniej przebywał również w miejscu zameldowania co najmniej raz w tygodniu w związku z koniecznością skorzystania z czystej bielizny lub innych rzeczy. Opuszczał miejsce zameldowania dobrowolnie, gdyż miał do tego prawo ale nie na okres przekraczający jeden tydzień. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – poprzez złożenie stosownego oświadczenia, bądź w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu". Żaden z warunków nie został przez odwołującego się spełniony. Regularnie odbierał korespondencję. Ponadto nie spełnia warunków opuszczenia lokalu rozumianego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jako trwałe i dobrowolne. Również fakt pozbawienia wolności nie może wiązać się ze spełnieniem przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu w świetle art. 15 ust. 2 ustawy.

W związku z powyższym skarżący wniósł o umorzenie postępowania mającego na celu wymeldowanie odwołującego się z pobytu stałego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając zaskarżoną decyzję przywołał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta sprowadza się do badania aktów (decyzji, postanowień) lub czynności z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego. Kontrola nie jest dokonywania z punktu widzenia słuszności. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwaną dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonana we wskazanym zakresie ocena daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie zawiera istotnych uchybień, które uzasadniłyby jej uchylenie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawą do rozpoznania skargi jest ustawa z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), w szczególności art. 15 ust. 2 tej ustawy.

Przepis ten brzmi: "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się."

Wynika z niego, że przesłanką do wymeldowania osoby jest fakt opuszczenia przez nią miejsca pobytu stałego lub czasowego, trwającego ponad 3 miesiące.

Na tle omawianego art. 15 ustawy o ludności i dowodach osobistych praktyka wypracowała jednolity pogląd, według, którego opuszczenie, o którym mówi ten przepis musi mieć charakter dobrowolny i trwały (wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2003 r. Sygn. akt V SA 2323/02 Lex nr 159183) a także, że za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu powołanego art. 15 ust. 2 omawianej ustawy, należy traktować nie tylko dobrowolne zmiany miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego niedopuszczona a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu.

Zatem podstawową kwestią jest zbadanie zamiaru osoby, która ma być wymeldowana, czy nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy.

Ocena tego zamiaru nie może polegać na przyjęciu oświadczeń osoby dotyczących jej woli wewnętrznej z pominięciem czynników obiektywnych. Przez zamiar należy rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności.

Według Sądu dla oceny zamiaru istotne znaczenie będzie mieć, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanej osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będzie między innymi: koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Stwierdzić bowiem należy, że sam zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi jeszcze o zamieszkaniu tam osoby, ale musi być połączony z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów (wyrok NSA z dnia 19 marca 1981r., SA 314/81, ONSA 1981/1/24; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2002 r., SA/Sz 1278/00, wyrok NSA z dnia 7 października 1998 r. SA/Rz 308/96).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy – stwierdzić należy, że decyzja organu odwoławczego – Wojewody D. z dnia [...] 2012 r. w świetle zaistniałych okoliczności właściwie oceniła "zamiar" opuszczenia lokalu przez skarżącego.

W tym miejscu stwierdzić należy, że w orzeczeniach ugruntował się pogląd, że o opuszczeniu miejsca stałego pobytu w rozumieniu omawianego art. 15 ust. 2, ustawy można mówić wówczas gdy osoba, której postępowanie dotyczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym uprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli, zamiaru tej osoby (wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r. sygn. akt SA 1496/00 Lex nr 54454). Za miejsce stałego pobytu uważa się miejsca, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe. O istnieniu przesłanki opuszczenia można mówić wtedy gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, iż lokal, w którym była na stałe zameldowana nie jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych.

W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy jest jednoznaczny – wskazuje, że skarżący wyprowadził się z lokalu przy ul. Ż. około połowy 2005 r., następnie przeprowadził się do mieszkania przy ul. P. we W. i przebywał tam do 1 marca 2010 r. kiedy to został aresztowany i osadzony w Zakładzie Karnym. W Zakładzie Karnym przebywał do IX-X 2012 r.

Powyższe fakty wynikają przede wszystkim ze złożonego przez zainteresowanego oświadczenia – w piśmie z dnia 23 stycznia 2012 r. (wpłynęło do organu 26 stycznia 2012 r.). Odpowiadając na pytania organu skarżący przyznał również, że wyprowadził się z lokalu przy ul. Ż. dobrowolnie, a rzeczy osobiste przywiozła mu do mieszkania przy ul. P. – wnioskodawczyni.

Takiej samej treści zeznania złożyli: wnioskodawczyni i świadkowie T. S. oraz A.K. – córka i zięć odwołującego się. Z tą różnicą, że wyjaśnili, iż skarżący zabrał część swoich rzeczy osobistych. Te które były bezużyteczne zostały w mieszkaniu przy ul. Ż.

Skarżący twierdził, że powodem wyprowadzki była konieczność opieki nad chrzestną (ciotką), zamieszkałą przy ul. P., ale jednocześnie na rozprawie wyjaśnił, że zmarła ona w 2002 r. lub w 2004 r.

W toku prowadzonego przez organ administracyjny postępowania twierdzenia skarżącego zmieniały się. W piśmie z dnia 29 lutego 2012 r. i w odwołaniu od decyzji organu I instancji, twierdził, że nie ma dowodów na twierdzenie, że nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania od 2005 r. W tej wypowiedzi zawarta jest sugestia, że mieszka w spornym lokalu i nie wyprowadził się z niego.

W skardze natomiast twierdzi, że nie opuszczał lokalu, w którym jest zameldowany, a "do dnia dzisiejszego pozostały tam wszystkie rzeczy użyteczności osobistej jak i całe wyposażenie budynku mieszkalnego, ruchome wbudowane, zabudowane".

Odnosząc się do pisma z dnia z 23 stycznia 2012 r. podał, że "jest to pismo, w którym szczegółowo udzieliłem wyjaśnień, natomiast podkreślam, iż zaznaczyłem i oznajmiłem, że opiekowałem się siostrą, która była bardzo chora i niezwykle upośledzona ruchowo, z bardzo skromną emeryturą wskutek czego wymagała stałej opieki i dozoru, jednakże wyraźnie zaznaczyłem, iż w tym okresie także przebywałem w miejscu swojego zameldowania i nie pamiętam tygodnia bym nie był kilkakrotnie pod adresem swojego zameldowania np. z prostej przyczyny wymiany bielizny czy potrzeby skorzystania z innych rzeczy, które znajdowały się pod adresem zamieszkania".

Podobnie – czyli w różny sposób skarżący wyjaśnił sprawę wymiany zamków. W piśmie z dnia 23 stycznia 2012 r. stwierdził, że o wymianie kluczy dowiedział się z protokołu przesłuchania wnioskodawczyni sporządzonego w postępowaniu administracyjnym. W odwołaniu zaś twierdził, że "nie ma dowodu na tezę" i "domniemanie" organu w sprawie wymiany zamków.

Sąd nie daje wiary późniejszym twierdzeniom skarżącego. Wynikają one w ocenie Sądu z przyjętej z czasem trwania postępowania "linii obrony" zmierzającej do nie uwzględnienia wniosku byłej żony odwołującego się. Gdyby istotnie zainteresowany mieszkał w spornym lokalu, lub bywał w nim, niewątpliwie stwierdziłby to w piśmie z dnia 23 stycznia 2012 r. Tymczasem przyznał wszystkie istotne dla sprawy okoliczności wymienione przez wnioskodawczynię i świadków. Skarżący znał treść ich wyjaśnień, otrzymał bowiem co wynika z akt administracyjnych oraz z zarządzenia o wszczęciu postępowania protokoły z przesłuchań wyżej wymienionych osób.

Naturalnym odruchem, w przypadku stwierdzenia mówienia nieprawdy, byłoby zaprzeczenie. Tymczasem skarżący potwierdził wszystkie okoliczności dobrowolnego wyprowadzenia się ze spornego lokalu. Fakty te przywołał również w piśmie z dnia 16 stycznia 2012 r. kierowanym do Prokuratury.

W skardze zainteresowany podnosił również, że ocena zeznań świadków i wnioskodawczyni powinna być dokonana przez pryzmat ich nieprawdziwych wyjaśnień, że nie wiedzą gdzie przebywa skarżący.

Odpowiadając na ten zarzut Sąd, stwierdza, że zasadniczym dowodem w sprawie są wyjaśnienia odwołującego, które wraz z zeznaniami wymienionych osób tworzą spójną całość.

Zauważyć również należy, że nieobecność skarżącego w domu potwierdza wyjaśnienie złożone w piśmie z dnia 23 stycznia 2012 r. Skarżący nie posiadał wiedzy, że zostały wymienione zamki w drzwiach. Dowiedział się o tym dopiero z przesłanych protokołów przesłuchania świadków i wnioskodawczyni.

Reasumując: zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że skarżący wyprowadził się ze swojego miejsca zameldowania w połowie 2005 r. Opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały – mieszkał poza miejscem zameldowania, do czasu aresztowania, prawie 5 lat.

Zauważyć należy, że podkreślany przez skarżącego fakt pozostawienia wyposażenia mieszkania nie ma znaczenia dla oceny zaistnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy. Skoncentrowanie centrum życiowego w innym miejscu niż zameldowanie nie może się wiązać z zabieraniem umeblowania czy nawet wszystkich rzeczy osobistych. Istotne jest aby wyprowadzający się zabrał niezbędne przedmioty, które pozwalają na normalne funkcjonowanie danej osoby; mogą to być np. tylko dokumenty. Oczywiście najczęściej z wyprowadzką wiąże się zabranie odzieży i rzeczy osobistych.

Tym samym należy uznać, że postępowanie dowodowe w sprawie wykazało, że zaistniały przesłanki określone w powołanym art. 15 ust. 2 ustawy, uzasadniające wymeldowanie.

Odpowiadając na zarzut skargi nieudostępniania akt postępowania administracyjnego, po analizie tych akt Sąd stwierdza, że skarżącemu do Zakładu Karnego przesłane zostały wszystkie istotne dla rozpoznania dokumenty, chodzi tu o przesłuchania świadków, wnioskodawczyni – ich odbiór potwierdził skarżący w piśmie z dnia 9 stycznia 2012 r. i z dnia 10 stycznia 2012 r. kierowanym do Prokuratury. Dalsze dokumenty organ przesłał przy piśmie z dnia 21 lutego 2012 r., co wynika z jego treści a także z pisma skarżącego z dnia 29 lutego 2012 r.

Ponadto Sąd wskazuje na treść art. 73 k.p.a., który daje możliwość przeglądania akt w budynku organu i sporządzania z nich notatek i odpisów. Może to nastąpić zgodnie z art. 14 ust. 2 r.p.a. w obecności wyznaczonego urzędnika. Za niedopuszczalne należy uznać wynoszenie akt sprawy z siedziby organu administracyjnego w celu ich przeglądania (Iserzon, Komentarz s. 151).

Organy powiadomiły skarżącego o możliwości przeglądania akt oraz, że może to uczynić ustanowiony przez niego pełnomocnik.

Z powyższego przepisu wynika zatem, że organ nie był uprawniony do przesyłania akt do Zakładu Karnego, a z akt sprawy, że zebrany materiał dowodowy został doręczony skarżącemu (poza pismami skarżącego, które były w jego posiadaniu).

48 kart akt sprawy przesłanej organowi II instancji, o których mowa w piśmie organu I instancji z dnia 23 kwietnia 2012 r., które to zaniepokoiło zainteresowanego, to dokumenty nie mające dla skarżącego większego znaczenia (np. pisma wzywające do stawiennictwa, wezwania, zarządzenie o wszczęciu postępowania, pismo zawiadamiające o zakończeniu postępowania w sprawie – te ostatnie również doręczone skarżącemu).

Z powyższego zatem wynika, że w tym zakresie również nie można zarzucić organom żadnych uchybień.

Sąd dodatkowo podnosi, że zgodnie z art. 9 ust. 2 "b" omawianej ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma za zadanie potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu; utrzymanie w ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu osoby, pomimo potwierdzenia faktu opuszczenia przez nią miejsca zameldowania, oznaczałoby tolerowanie fikcji meldunkowej, niedopuszczalnej przepisami prawa.

Nie ma zatem wymeldowanie żadnego wpływu na stosunki cywilno-prawne między małżonkami, ich rozliczenia po rozwodzie i kwestie ewentualnego zniesienia współwłasności nieruchomości.

Te sprawy są rozpoznawane w odrębnym postępowaniu przed sądem powszechnym, a niniejsza sprawa nie ma znaczenia dla przedstawionych wyżej spraw.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak wyżej.