Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1467/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 122 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par 2 ust. 5
journal: Dz.U. 2004 nr 2 poz 15
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami
article: art. 185 par 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędzia NSA : Joanna Banasiewicz Sędzia WSA del. Monika Nowicka Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Gliwicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 988/06 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w Raciborzu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 988/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Prokuratora Rejonowego w Raciborzu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...], w przedmiocie skierowania na badania lekarskie

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: pismem z dnia [...] lipca 2005 r. Prokuratura Rejonowa w Raciborzu złożyła do Starosty Powiatu Raciborskiego wniosek podpisany przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem i stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przez J. A. i wydania decyzji o skierowanie go na badania lekarskie.

Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...], Starosta Raciborski, na podstawie art. 127 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668 z późn. zm.), i art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie skierowania na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, stwierdzające istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami J. A., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii "B", wskazując, że brak jest podstaw do wydania decyzji o skierowanie na badania lekarskie, zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.)

Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że skierowanie na badania lekarskie w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, wobec uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia danej osoby, dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy nasuną się zastrzeżenia co do stanu zdrowia w stosunku do niej jako osoby kierującej pojazdami mechanicznymi. Organ wskazał, że nie wystarczą tylko wątpliwości, że może on być w takim stanie, iż nie gwarantuje bezpiecznego prowadzenia pojazdu, bowiem musi istnieć coś więcej niż wątpliwość.

Na tę decyzję Prokurator Rejonowy w Raciborzu złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o jej uchylenie, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy prawo o ruchu drogowym w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.

Wyrokiem z dnia 7 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 988/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Prokuratora Rejonowego w Raciborzu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] maja 2006 r., wskazując, że podstawę prawną do skierowania na badania lekarskie stanowią zarówno przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), jak i przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15), regulujące kwestie związane z poddaniem się kontrolnemu badaniu lekarskiemu. Sąd podkreślił, że art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym został tak zredagowany, że po pierwsze, musi istnieć przesłanka materialnoprawna w postaci "nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia", a po drugie muszą być one potwierdzone w wyniku przeprowadzonego postępowania, które kończy decyzja o skierowaniu na badania lekarskie. W związku z tym Sąd stwierdził, że nie wystarczy, aby zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego mógł skutecznie zgłosić jakikolwiek podmiot.

Zdaniem Sądu powołanie się na okoliczność, że J. A. leczy się psychiatrycznie i był poddany badaniom psychiatrycznym do sprawy [...] z rozpoznaniem zaburzenia ograniczenia nastroju, nie uzasadniało przyjęcia przez organy administracyjne istnienia u niego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, ale tylko zobowiązywało do ich rozważenia.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że z notatki służbowej z dnia [...] września 2005 r., sporządzonej dla potrzeb niniejszej sprawy przez pracowników organu pierwszej instancji wynika, że Prokurator Rejonowy w Raciborzu nie załączył opinii biegłego, do której się odwoływał. Opinia ta, powstała w wyniku badania ambulatoryjnego J. A. i została sporządzona w dniu [...] września 2004 r. W ocenie Sądu zatem, skoro wniosek Prokuratora Rejonowego w Raciborzu został skierowany do organu pierwszej instancji w dniu [...] sierpnia 2005 r., czyli po upływie prawie roku czasu od sporządzenia opinii, to wniosek ten mógł jedynie stanowić sygnał do wszczęcia stosownego postępowania i rozważenia wątpliwości, że J. A. może być w takim stanie zdrowia, który nie gwarantuje bezpieczeństwa prowadzenia pojazdu. Sąd podkreślił, ze ta znaczna odległość czasowa od sporządzenia opinii przez lekarza do dnia zgłoszenia wniosku obligowała Prokuratora Rejonowego w Raciborzu do wyjaśnienia także tej kwestii, ale nie znalazła odzwierciedlenia we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne w sprawie. Tym bardziej więc nie mogła stanowić wiarygodnej informacji w rozumieniu § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę kasacyjną złożył Prokurator Okręgowy w Gliwicach, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest:

1) art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), poprzez niedostrzeżenie naruszenia procedury administracyjnej i zaakceptowanie błędnych ustaleń dokonanych przez organy I i II instancji, to jest art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 136 k.p.a., zgodnie z którymi przed wydaniem decyzji należy w sposób wyczerpujący zebrać i rozpoznać cały materiał dowodowy, wyjaśniając wszelkie wątpliwości oraz kierując się zasadami praworządności i prawdy obiektywnej, przy czym naruszenie to w rozpoznawanej sprawie polegało na tym, że wymienione organy oceniając przydatność J. A. (cierpiącego na organiczne zaburzenia nastroju) do kierowania pojazdami oparły się na ogólnej opinii zawartej w piśmie NZOZ - Centrum Zdrowia Spółka z o.o. Przychodnia [...] Poradnia Zdrowia Psychicznego w Raciborzu z dnia [...] października 2005 r., w której lekarz psychiatra J. P. ocenił wpływ jednostki chorobowej na możność kierowania pojazdami w sposób abstrakcyjny podczas, gdy każdy taki przypadek powinien być badany indywidualnie, a nadto, że zaniechano przeprowadzenia dalszych dowodów, w tym zwłaszcza dowodu z dokumentacji lekarskiej znajdującej się w wymienionej poradni dla oceny aktualnego stopnia zaawansowania choroby u J. A.;

2) art. 151 w związku z art. 141 § 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewyjaśnienie w treści uzasadnienia wyroku przyczyn zaakceptowania przez Sąd błędnego stanowiska organów I i II instancji wskazanych w pkt 1, a dotyczących naruszeń procedury administracyjnej, co było wynikiem niedostatecznego skontrolowania przez Sąd prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez powołane organy;

3) art. 151 wskazanej ustawy z w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 141 § 4 powołanej ustawy z Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez uchybienie zasadzie legalności w sprawowaniu sądowej kontroli działalności administracji publicznej w zakresie zaakceptowania wadliwego stanowiska organu I i II instancji, a dotyczącego wskazanych w pkt 1 naruszeń procedury administracyjnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2, poz.15), Starosta może również skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Ta wiarygodna informacja inicjująca postępowanie wyjaśniające, zobowiązuje organy do ustalenia, czy bezpieczeństwo ruchu drogowego wymaga, aby konkretną osobę skierować na badania lekarskie mogące potwierdzić jej zdolność psychofizyczną do kierowania pojazdem lub wykazać, że z uwagi na stan zdrowia należy uniemożliwić jej uczestniczenie w ruchu drogowym.

Skarżący wskazał, że Prokurator Rejonowy w Raciborzu, we wniosku w przedmiocie weryfikacji stanu zdrowia J. A. powołał się na opinię sądowo – psychiatryczną, z której jednoznacznie wynikało, że stwierdzono u niego organiczne zaburzenia nastroju, a nadto nadużywanie w przeszłości napojów alkoholowych i ciągi alkoholowe, przebyte leczenie odwykowe w Ośrodku w W. – detoks, aktualne pozostawanie w leczeniu w Poradni Zdrowia Psychicznego w Raciborzu od około [...] lat, w toku którego zgłaszano takie dolegliwości jak nadpobudliwość, drażliwość, zaburzenia snu, zaburzenia nastroju z tendencją do apatii. W opinii stwierdzono, że J. A. przyjmuje leki uspokajające.

W ocenie skarżącego takie informacje należy traktować w kategoriach wiarygodnej informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów i stanowić podstawę do skierowania danej osoby na badanie lekarskie, o której mowa w § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2, poz. 15). Natomiast w razie wątpliwości organ był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przede wszystkim do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, czemu, zdaniem skarżącego uchybiono, bowiem za niedopuszczalne uznano przerzucanie tych obowiązków na prokuratora.

Autor skargi kasacyjnej podniósł, że pismo skierowane przez Starostę do NZOZ – Centrum Zdrowia Spółka z o.o. Przychodnia [...] Poradnia Zdrowia Psychicznego w Raciborzu nie odnosiło się, podobnie jak odpowiedź, do konkretnej osoby, to jest J. A., a dotyczyło jedynie powołania określonych stanów chorobowych i ich ewentualnego wpływu na zdolność do kierowania pojazdami. W odpowiedzi tej wyraźnie wskazano, że "...samo rozpoznanie nie jest przeciwwskazaniem do kierowania pojazdami, a zależy to od konkretnego przypadku chorobowego, nasilenia objawów, pobierania leków i ich dawek", co, zdaniem skarżącego uzasadniało przeprowadzenie dalszych dowodów.

Prokurator Okręgowy podniósł także, iż organ pierwszej instancji najprawdopodobniej błędnie odczytał jedno z określeń charakteryzujących stan zdrowia J. A., a błąd ten został powielony przez organ drugiej instancji i sąd administracyjny, bowiem w opinii psychiatrycznej jest zawarte stwierdzenie, że u J. A. "...stwierdzono organiczne zaburzenia nastroju...", a tymczasem organy administracyjne i Sąd używają określenia "...ograniczone zaburzenia nastroju...". Zdaniem skarżącego nie można wykluczyć, że wskazany błąd legł u podstaw zapadłych w niniejszej sprawie orzeczeń.

Na koniec wskazano, że należy także wziąć pod uwagę treść załącznika III do dyrektywy Rady Europy 96/4/WE z dnia 23 lipca 1996 r. zmieniającej dyrektywę 91/439/EWG w sprawie praw jazdy EE.L 96.235,1, określającej minimalne normy kondycji fizycznej i psychicznej do kierowania pojazdami o napędzie silnikowym. Wskazano w nim w pkt 13, że zaburzenia psychiczne, wrodzone lub spowodowane urazem, albo operacją neurochirurgiczną, poważnymi problemami związanymi z zachowaniem się lub zaburzeniami osobowości prowadzącymi do poważnego osłabienia rozsądku, zachowania, czy umiejętności do dostosowania się, powinny być należycie rozważone przez właściwy organ medyczny z uwagi na istnienie dodatkowego ryzyka i zagrożenia w przypadku kierowania pojazdami przez osoby wyżej wymienionej grupy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 wskazanej ustawy, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skuteczne natomiast zakwestionowanie prawidłowości sprawowanej kontroli przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest możliwe w przypadku wskazania przepisów prawa, które naruszył sąd, a następnie powiązanie zarzutów z nimi związanych z odpowiednimi normami prawa procesowego bądź materialnego, które wadliwie zastosowano w postępowaniu administracyjnym, a nadto wykazanie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnośnie naruszenia przepisów prawa procesowego, przypomnieć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem stawiając taki zarzut, należy wskazać, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów, to wyrok tego Sądu byłby odmienny.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazany zarzut naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zasadny. Stwierdzić bowiem należy, że do Sądu pierwszej instancji należało dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, natomiast w niniejszej sprawie nie dokonano właściwej oceny prawnej. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że motywy zaskarżonego wyroku nie odpowiadają wymogom określonym w art. 141 § 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie art. 151 w związku z art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Brzmienie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie pozostawia w zasadzie wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów postępowania, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Można zatem zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Jeśli zaś z wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a naruszenie takie miało miejsce, to Naczelny Sąd Administracyjny może zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie nie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd pierwszej instancji normy prawnej.

Wskazać bowiem należy, że art. 145 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest przepisem regulującym sposób rozstrzygnięcia sprawy, a więc wynik sprawy, a nie sposób postępowania Sądu przed określeniem wyniku tego postępowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie doszło do naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem Sąd pierwszej instancji zaakceptował błędne ustalenia organów administracyjnych, co doprowadziło w konsekwencji do oddalenia skargi.

Wskazać należy, że z art. 122 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wynika obowiązek ustalenia niezdolności do kierowania pojazdami, lecz obowiązek ujawnienia zastrzeżeń co do stanu zdrowia, zatem skierowanie na badania lekarskie ma na celu wyjaśnienie nie tylko wpływu choroby na możliwość kierowania pojazdami silnikowymi, ale także wpływu leków, które ewentualnie "kierowca" będzie musiał przyjmować, na jego sprawność w prowadzeniu samochodu, rozpoznaniu sytuacji na drodze i prawidłowej jej oceny dla wykonywania manewrów.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, faktem powszechnie znanym, który Sąd powinien brać pod uwagę przy wykładni przepisów powołanej ustawy jest wysoka liczba wypadków drogowych w kraju i ich stała tendencja wzrostowa, a także wzrost liczby pojazdów poruszających się po drogach i zły stan dróg. Dlatego też rolą organów uprawnionych do zapewnienia bezpieczeństwa na drogach, organów kontroli ruchu drogowego, a także starostów jest zapewnienie możliwie największego bezpieczeństwa użytkownikom dróg i zapobieganie wypadkom poprzez staranną i wnikliwą weryfikację uprawnień osób, które mogą w każdej chwili zasiąść za kierownicą pojazdu mechanicznego i być zagrożeniem nie tylko dla innych, ale także dla siebie. Zatem uznać należy, że obowiązująca w tym zakresie regulacja prawna ma na celu ochronę bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez możliwość podejmowania działań profilaktycznych.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy odstąpić od zawężającej wykładni językowej pojęcia "kierujący" w omawianym przepisie i posługując się regułami wykładni systemowej oraz celowościowej przyjąć, że w art. 122 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy Prawo o ruchu drogowym chodzi o możliwość wezwania kierującego, posiadającego uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych, do poddania się specjalistycznym badaniom lekarskim w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, w przypadku powzięcia przez organ umotywowanych zastrzeżeń, co do stanu jego zdrowia. Wskazana norma prawna ma zatem zastosowanie, niezależnie od ustalenia, czy powstanie takich zastrzeżeń nastąpiło w bezpośrednim związku z zachowaniem i sposobem prowadzenia pojazdu podczas wykonywania przez daną osobę uprawnioną zindywidualizowanej czynności faktycznego kierowania pojazdem, czy też uzyskane przez organ wiarygodne informacje, uprawdopodabniające pośrednio wątpliwości, co do posiadania przez konkretnego kierowcę wymaganej do prowadzenia pojazdów sprawności, mają źródło w innych okolicznościach. W każdym bowiem przypadku, kiedy właściwy w sprawie organ administracji publicznej uzyska informację mogącą nasuwać zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem lub pojazdami określonymi w prawie jazdy może tę osobę skierować na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Również wydane jako akt wykonawczy do powołanej ustawy Prawo o ruchu drogowym rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15) w § 2 ust. 5 wskazuje, że starosta może wydać skierowanie na badania lekarskie osobie, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Zatem warunkiem zezwalającym na zastosowanie tego trybu jest uzyskanie przez organ rzetelnych, zgodnych z prawdą informacji, dotyczących stanu zdrowia osoby, która ma być poddana badaniu.

Odnosząc przedstawiony wyżej stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaistniały wszelkie podstawy ku temu, by skierować J. A. na badania lekarskie potwierdzające jego zdolność do kierowania pojazdami, zachodziły bowiem przesłanki określone w art. art. 122 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Warto w tym miejscu zaznaczyć, iż termin "zdrowie psychiczne", rozumiany jako część ogólnego pojęcia "zdrowie", odnosi się do dobrego samopoczucia psychicznego i emocjonalnego. Zdrowie psychiczne definiuje się jako zdolność każdego człowieka do normalnego rozwoju i funkcjonowania umysłowego.

W związku z tym uznać należy, że zdrowym psychicznie jest człowiek, u którego praca mózgu, układu nerwowego, układu narządów zmysłów i układu hormonalnego nie jest zaburzona, tak, że może sprostać wymogom życia codziennego, a jego zachowania są podobne do większości ludzi, których nazywamy normalnymi, przy czym podkreślić należy, iż brak rozpoznanej choroby psychicznej nie musi oznaczać zdrowia psychicznego.

Stwierdzić zatem wypada, że z punktu widzenia zasady prowadzenia pojazdów mechanicznych w sposób niezagrażający bezpieczeństwu w ruchu nie jest obojętne, czy kierowca potrafi powściągnąć emocje i poradzić sobie z wieloma stresującymi sytuacjami, z którymi styka się na drodze, przy czym nie ma znaczenia, czy pojawiające się na tym tle ewentualne dysfunkcje mają postać jednostki chorobowej, czy też cechy nieprawidłowej osobowości, albowiem każda trwała niemożność emocjonalnego poradzenia sobie przez kierowcę z sytuacjami drogowymi będzie elementem go dyskwalifikującym.

Uznać należy, że w niniejszej sprawie organ otrzymał wiarygodną informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia J. A., a zatem winien wystąpić do właściwej instytucji celem zbadania zdolności do prowadzenia pojazdów. Sąd pierwszej instancji nie zauważył tej wadliwości postępowania administracyjnego i z tych względów należało uchylić wyrok.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.