Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 601/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Teresa Randak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej w K. działając na podstawie art. 34 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204) po rozpoznaniu zażalenia A. P. – dalej zamiennie określanej "strona" lub "zobowiązana" - na postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] o nieuwzględnieniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor COF wskazał, że w zażaleniu zobowiązana zakwestionowała stanowisko wierzyciela przedstawione w postanowieniu z dnia [...] znak: [...]. W ocenie organu w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] znak: [...] zawarł jednoznaczne stanowisko, w którym uznał:

- za nieuzasadniony zarzut w przedmiocie przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi o nr [...] z dnia [...].;

- za zasadny zarzut częściowego nieistnienia obowiązku roszczenia o należności z tytułu abonamentu rtv za okres od stycznia 2009 r. do marca 2010 r.;

- utrzymał w mocy roszczenie obejmujące należności z tytułu abonamentu rtv za okres od stycznia 2008 r. do grudnia 2008 r. oraz od kwietnia 2010 r. do października 2013 r.

Dyrektor COF odnosząc się do zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku z uwagi na posiadane uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych, z tytułu ukończenia 60 lat i posiadania prawa do emerytury, której wysokość nie przekracza 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS oraz całkowitej niezdolności do pracy stwierdził, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a zebrane w sprawie na tę okoliczność dowody pozwalały w sposób jednoznaczny i w pełni uzasadniony dojść do wniosku, iż zobowiązana nie dokonała stosownych formalności w urzędzie pocztowym, tym samym, na dzień wydania postanowienia, posiadała status abonenta zobowiązanego do uiszczenia opłat z tytułu abonamentu rtv.

Odwołując się do regulacji zawartej w art. 4 ust. 3 ustawy abonenckiej, wierzyciel wskazał, że zwolnienie od opłat przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce operatora publicznego, oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień. Dyrektor COF wskazał, że ustawodawca nie przewidział innej formy składania w/w dokumentów. Zwrócił przy tym uwagę, że wierzyciel nie dysponuje dokumentem potwierdzającym zgłoszenie przez stronę uprawnień do zwolnienia z opłat abonamentowych. Brak udokumentowania dopełnienia formalności zgłoszenia uprawnień do zwolnienia z opłat abonamentu rtv, skutkuje obowiązkiem dokonywania opłat abonamentowych i koniecznością dochodzenia tych należności przez wierzyciela. Zaakcentował, że na gruncie postępowania administracyjnego ma w pełni zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W związku z tym udowodnienie dokonania zgłoszenia uprawnień do bezpłatnego abonamentu rtv, leży po stronie zobowiązanej.

Dyrektor COF odnosząc się do przesłanej przez stronę w marcu 2010 r. do Urzędu Pocztowego nr [...] w C., korespondencji zawierającej dokumenty uprawniające do uzyskania zwolnienia z opłat abonamentowych z tytułu ukończenia 60 lat i posiadania prawa do emerytury, której wysokość nie przekracza 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS oraz całkowitej niezdolności do pracy oraz kontaktowania się telefonicznie w tej sprawie pracownika urzędu pocztowego, stwierdził, że będąc zobowiązanym do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz mając na względzie interes społeczny przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające.

Pracownik urzędu pocztowego z uwagi na długi upływ czasu, nie pamięta, przeprowadzonej rozmowy telefonicznej. Niemniej jednak uznał, że jeżeli rozmowa faktycznie miała miejsce, mogła jedynie dotyczyć przekazania informacji o konieczności osobistego zgłoszenia się zobowiązanej w urzędzie pocztowym, celem złożenia wymaganych przepisami dokumentów i dokonania stosownych formalności dotyczących zwolnienia z opłat. W urzędzie pocztowym nie praktykuje się załatwiania jakichkolwiek spraw drogą korespondencyjną lub telefoniczną. Wierzyciel ponadto wskazał, że pracownicy urzędów pocztowych są odpowiednio przeszkoleni i postępują zgodnie z obowiązującymi przepisami. W przypadku zgłoszenia uprawnień do zwolnienia z opłat abonamentowych w urzędzie pocztowym użytkownik odbiorników rtv powinien okazać dowód osobisty oraz stosowne dokumenty uprawniające do uzyskania zwolnienia, wypełnić i złożyć "Formularz zwolnienia z opłat za używanie odbiorników radiofonicznych /telewizyjnych" oraz stosowne oświadczenie (druki dostępne w urzędzie pocztowym). Oryginał w/w formularza, potwierdzony odciskiem datownika pracownika urzędu pocztowego, stanowi dla użytkownika dokument potwierdzający dopełnienie stosownych formalności.

Jednocześnie Dyrektor COF wskazał, że zarówno w piśmie z dnia 3 października 2012 r. znak: COF/CA-074/PD7S/1291- JO/2012 oraz postanowieniu z dnia [...] znak: [...] poinformowano zobowiązaną o konieczności zgłoszenia się w urzędzie pocztowym, celem dopełnienia stosownych formalności. Zebrane w sprawie na tę okoliczność dowody pozwalają w sposób jednoznaczny i w pełni uzasadniony dojść do wniosku, iż wierzyciel nie dysponuje dokumentem potwierdzającym zgłoszenie przysługujących uprawnień do zwolnienia z opłat abonamentowych.

Odnosząc się z kolei do kwestii dotyczącej nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, Dyrektor COF wskazał, że Poczta Polska S.A., na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), została zobowiązana do dnia 13 grudnia 2008 roku do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego i dostarczenia zawiadomienia o nadaniu takiego numeru. Zgodnie z zapisami ww. rozporządzenia Poczta Polska wysłała do abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, które stanowią dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępują dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników rtv w formie imiennych książeczek. Dodatkowo abonenci zobowiązani do wnoszenia opłat abonamentowych otrzymali 5 odcinków spersonalizowanych formularzy polecenia przelewu/wpłaty gotówki, które zawierają numer rachunku bankowego dedykowanego wpłatom rtv. Osiem ostatnich cyfr tego rachunku stanowi indywidualny numer identyfikacyjny abonenta. Korespondencja zawierająca zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wraz z imiennymi blankietami wpłat, została również wysłana do strony w dniu 31 lipca 2008 roku tj. w wymaganym rozporządzeniem terminie. Uznał wobec powyższego, że strona jest abonentem posiadającym zarejestrowane odbiorniki rtv, zobowiązanym do wnoszenia opłat abonamentowych.

Końcowo, wierzyciel stwierdził, że zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), Poczta Polska S.A., była zobowiązana wyłącznie do powiadamiania użytkowników o nadanym indywidualnym numerze identyfikacyjnym, przesyłając zawiadomienie o nadaniu tegoż numeru. Skoro powołany przepis mówi o powiadomieniu, to nadanie listu zwykłego na adres abonenta jest wyłącznym i wystarczającym w tym stanie prawnym działaniem Poczty Polskiej, która wobec zobowiązanej w sposób prawidłowy wykonała ciążące na niej obowiązki wynikające z powołanego przepisu.

Reasumując Dyrektor COF wywiódł, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1204). Brak numeru identyfikacyjnego oraz spersonalizowanych dowodów wpłat nie stanowi podstawy do nieregulowania opłat abonamentowych.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zobowiązana zarzuciła Dyrektorowi COF naruszenie:

- art. 2 ust. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 6 , ust. 3 i 5 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych ( Dz. U z 2005 r. Nr 85 poz. 728 ze zm.) i paragrafu 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych ( Dz. U. Z 2007 r. Nr 187 poz. 1342 )

- art. 2, 7 i 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. Nr 78, poz. 483 ) - art.7, 8,14, 39, 63, 64 § 2, 75 i 78 - Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr. 98, poz. 1071 ze zm.).

Uzasadniając skargę, strona skarżąca przedstawiła przebieg postępowania w sprawie, wskazując, że upomnieniem z dnia 30 sierpnia 2012 r. doręczonym w dniu 3 września 2012 r. Dyrektor COF wezwał ją do zapłaty zaległych opłat abonamentowych radiowo- telewizyjnych. W nawiązaniu do tego upomnienia pismem z dnia 10 września 2012 r. skarżąca poinformowała Pocztę Polską COF Dział Abonamentu w B., że jest zwolniona z opłat abonamentowych od 1 kwietnia 2010 r. na mocy ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Skarżąca wskazała, że stosowne dokumenty niezbędne do uzyskania zwolnienia z opłat abonamentowych, zgodnie z rozporządzeniem Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 16 lutego 2010 r. zostały przesłane do Urzędu Pocztowego C. [...] w C., przy ul. [...] w miesiącu marcu 2010 r. Dokumenty te obejmowały:

- oświadczenie, że skarżąca jest uprawniona do zwolnienia z opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych;

- wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] o uznaniu skarżącej za trwale i całkowicie niezdolnej do pracy;

- decyzję ZUS z dnia [...] o przyznaniu emerytury (w kwocie [...] zł miesięcznie)

- kserokopie dowodu osobistego.

Centrum Obsługi Finansowej Dział Abonamentu Poczty Polskiej S.A. w odpowiedzi z dnia 3 października 2012 r. poinformowało skarżącą, że w systemie kartoteki rtv nie stwierdzono uprawnień do zwolnienia i zwróciło dokumenty z wyłączeniem oświadczenia. Skarżąca stwierdziła, że zatrzymanie przez COF jej oświadczenia utwierdziło ją w przekonaniu, że zostanie przeprowadzone stosowne postępowanie wyjaśniające oraz że wprowadzone zostaną do systemu kartoteki opłat informacje dotyczące zwolnienia od 1 kwietnia 2010 r. bądź od 1 października 2012 r. a więc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym Dział Abonamentu COF otrzymał komplet w/w dokumentów. Skarżąca stwierdziła, że otrzymanie przez COF stosownej dokumentacji dotyczącej jej uprawnienia do zwolnienia z rtv – w sytuacji, gdy okazał się niewłaściwy – będąc organem państwowym z mocy prawa zobligowanym art. 4 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych do załatwiania spraw związanych ze zwolnieniami z opłat abonamentowych, winien zgodnie z art. 65 § 1 Kpa niezwłocznie przekazać ją do organu właściwego.

Skarżąca wskazała ponadto, że po otrzymaniu pisma COF z dnia 3 października 2012 r. odnalazła dowód nadania przesyłki do Urzędu Pocztowego C. [...], a także numer telefonu tegoż urzędu ([...]) z którego w dniu 24 lub 25 marca 2010 r. dzwoniono na jej domowy telefon [...], który odebrał jej małżonek od pracowniczki Urzędu Pocztowego C. [...], że wpłynęły dokumenty dotyczące zwolnienia z opłat i czy mąż zna numer ewidencyjny jaki figuruje w książce opłat radiofonicznych.

W sprawie ustalenia tego faktu, mąż skarżącej wystąpił w dniu 8 listopada 2012 r. do [...] Polskiej S.A. w K. o wydanie bilingu rozmów przychodzących za miesiąc marzec i kwiecień 2010 r. na telefon [...], skąd otrzymał odpowiedź, że nie jest dozwolone udostępnianie klientom bilingu rozmów przychodzących, albowiem informacje zawarte w bilingu stanowią tajemnicę telekomunikacyjną. Natomiast w sprawie dowodu nadania przesyłki poleconej w dniu 23 marca 2010 r. do Urzędu Pocztowego C. [...] za pośrednictwem operatora pocztowego [...] gdzie odciśnięto stempel z nieaktualną datą nadania skarżąca zwróciła się w dniu 17 grudnia 2012 r. do firmy [...] z siedzibą w K. o przekazanie kserokopii doręczenia w/w przesyłki. Operator pocztowy [...] w odpowiedzi na w/w wystąpienie poinformował w dniu 11 stycznia 2013 r., że reklamacje na przesyłki rejestrowane przedawniają się z upływem 12 miesięcy od dnia nadania, wobec czego reklamacja o określonym kodzie kreskowym nie zostanie rozpatrzona. Skarżąca wystąpiła także w dniu 16 kwietnia 2015 r. ponownie do operatora pocztowego [...] o odczytanie z kodu kreskowego znajdującego się na potwierdzeniu nadania przesyłki poleconej roku, w którym ta przesyłka została przekazana do Urzędu Pocztowego C. [...].

Z uwagi na fakt, że [...] w odpowiedzi na pismo z dnia 16 kwietnika 2015 r. odmówił ustalenia daty nadania przesyłki, skarżąca wniosła do Sądu o skorzystanie z uprawnienia wynikające z paragrafu 3 art. 106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wezwał operatora pocztowego [...] ul. [...][...] K. do ustalenia na podstawie kodu kreskowego znajdującego się na potwierdzeniu daty nadania, w której ta przesyłka została nadana w placówce [...] w C., celem jej przekazania do Urzędu Pocztowego C. [...] oraz bilingu rozmów telefonicznych przeprowadzonych z numeru telefonicznego [...] za miesiąc marzec 2010.

W dalszej kolejności skarżąca zakwestionowała pogląd organu, że to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia faktów, na które się powołuje, wskazując w tym zakresie na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08. Za nieuprawnione uznała też skarżąca stanowisko Dyrektora COF dotyczące "załatwiania spraw poprzez osobiste zgłoszenie się w urzędzie pocztowym" odwołując się w tym zakresie do art. 63 Kpa oraz art. 4 ust. 3 ustawy abonenckiej. Skarżąca uznała, że takie działanie Dyrektora COF jako organu administracji państwowej naruszają art. 2 i art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6, 14 § 1 i art. 39 Kpa.

W dalszej części skargi strona przedstawiła kwestię braku otrzymania zawiadomienia o nadaniu jej numeru identyfikacji oraz związany z tym proces sądowy, który zakończył się odrzuceniem skargi, na skutek uznania się przez WSA w B. za niewłaściwy w sprawie.

Skarżąca wniosła o:

- uchylenie lub uchylenie i przekazanie do ponownego rozpatrzenia zaskarżonego postanowienia;

- zasądzenia kosztów postępowania.

Dyrektor COF, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz, 1647) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).

Skarga okazała się uzasadniona, a to z tej przyczyny, że zaskarżone postanowienie narusza prawa w sposób uzasadniający wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Przedmiot sporu ogranicza się do rozstrzygnięcia zagadnienia dotyczącego zgodności z prawem działań wierzyciela w odniesieniu do skarżącej w zakresie uruchomienia postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat abonamentowych rtv.

Przed odniesieniem się do zasadniczego przedmiotu sporu, Sąd w pierwszej kolejności wskaże na te uregulowania ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr z 2014, poz. 1204 z póżn. zm. – dalej określanej zamiennie ustawą abonencką lub "uoa"), które – przesądzają o określonych obowiązkach związanych z korzystaniem z odbiorników rtv. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Z kolei jak stanowi art. 5 ust. 1 uoa odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Istotna w badanej sprawie jest także treść art. 7 ust. 5 oua, zgodnie z którym, uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego.

Powyższe regulacje przesądzają o tym, że obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników rtv powstaje z mocy prawa, po zarejestrowaniu odbiornika. Ustawa abonencka nie wskazuje, kiedy ten obowiązek przestaje istnieć, co nie oznacza, że obowiązek ten istnieje w sposób nieograniczony, bez względu na zaistniałe zmiany faktyczne. Przyjęcie takiej konstatacji kłóciłoby się bowiem z podstawowymi zasadami ponoszenia opłat. Ponoszenie wszelkich opłat wiąże się zawsze bądź z określonymi zdarzeniami bądź okolicznościami, z którymi przepisy wiążą ponoszenie opłat. W badanej sprawie wszczynając postępowanie egzekucyjne poprzez wystawienie tytułów wykonawczych wierzyciel – Dyrektor COF uznał, że nie doszło do skutecznego zgłoszenia przysługujących skarżącej uprawnień do zwolnienia z opłat abonamentowych.

Wymaga przy tym zaakcentowania, że Dyrektor COF de facto ograniczył własną argumentację w tym zakresie do konstatacji, że:

- skarżąca nie zgłosiła się osobiście do właściwej placówki pocztowej i nie dopełniła stosownych formalności;

- to na skarżącej ciążył obowiązek udowodnienia faktów, na które się powołuje i które wywołują skutki prawne w jej prawach i obowiązkach;

- zgłoszenie pisemne dokonane przez skarżącą pismem z marca 2010 r. za pośrednictwem [...] nie mogło wywrzeć oczekiwanego przez skarżącą skutku, gdyż wierzyciel nie dysponuje w/w dokumentem;

- przesłane przez skarżącą "Oświadczenie z dnia 23 marca 2010 r." wraz z załącznikami potwierdzającymi uprawnienie skarżącej do zwolnienia z opłat abonamentowych przy piśmie z dnia 10 września 2012 r. także nie wywołało oczekiwanego przez skarżącą skutku, a to z tej przyczyny, że zgłoszenie uprawnień winno nastąpić w we właściwym urzędzie pocztowym.

Rację należy przyznać skarżącej, że wierzyciel tj. Dyrektor COF miał wiedzę o posiadaniu przez skarżącą uprawnień do zwolnienia z opłat abonamentowych od dnia otrzymania pisma z dnia 10 września 2012 r. Fakt ten w świetle przedłożonego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości Sądu. W ocenie orzekającego w sprawie składu, nie do zaakceptowania jest twierdzenie wierzyciela, że posiadanie tej wiedzy nie mogło wywrzeć żadnego skutku, gdyż skarżąca winna osobiście zgłosić ten fakt we właściwej placówce pocztowej. W tym zakresie wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ustawy o opłatach abonamentowych do załatwiania spraw związanych ze zwolnieniami z opłat abonamentowych, zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a to oznacza, że nie jest dopuszczalna sytuacja, że struktura organizacyjna wierzyciela i podział czynności pomiędzy poszczególne komórki organizacyjne ma przesądzać o prawach i obowiązkach zobowiązanej. W takiej sytuacji, nie ma nawet zastosowania art. 65 § 1 Kpa, gdyż wewnętrzna jednostka tego samego podmiotu nie jest "innym" organem, a to przesądza, że z chwilą doręczenia pisma skarżącej z dnia 10 września 2012 r. wraz z załącznikami wierzyciel winien ten fakt zarejestrować.

Nie zasługuje także na aprobatę stanowisko organu, że skarżąca winna osobiście zgłosić fakt posiadania prawa do zwolnienia we właściwym urzędzie pocztowym. Przyjmując, że do opłat abonamentowych mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego taka konstatacja organu pozostaje w sprzeczności z regulacjami dotyczącymi doręczania pism i nie wynika z żadnego uregulowania prawnego. Twierdzenie organu w tej kwestii Sąd uznaje za contra legem.

Sąd podziela także argumentację skarżącej dotyczącej przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ w zakresie doręczenia "Oświadczenia z dnia 23 marca 2010 r." wraz z załącznikami potwierdzającymi uprawnienia skarżącej do zwolnienia. Przedstawienie argumentacji w tym zakresie do tej konkretnej sprawy wymaga jednak uwagi ogólnej, a to takiej, że co do zasady, w postępowaniu egzekucyjnym postępowanie to może mieć ograniczony zakres i dotyczyć tylko tych okoliczności, które mają wpływ na rozstrzygnięcie zasadności zarzutów. Uwaga ta jest o tyle istotna w przypadku egzekucji opłat z tytułu posiadania odbiorników rtv, że obowiązek ich regulowania powstaje z mocy prawa, a to oznacza, że nie toczy się postępowanie o ich określenie. Ustawa abonamentowa nie przewiduje też wydanie aktu prawnego w przypadku zwolnienia z ponoszenia opłat, a to oznacza, że pewne okoliczności/zdarzenia zobowiązany jest w stanie podnieść wyłącznie na etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Przyjdzie wskazać, że skarżąca udokumentowała, dowód nadania przesyłki do Urzędu Pocztowego C. [...]. Wskazała dodatkowo na okoliczność, że w dniu 24 lub 25 marca 2010 r. dzwoniła na jej domowy telefon pracownica Urzędu Pocztowego C. [...], prosząc o podanie numeru ewidencyjnego książeczki opłat radiofonicznych. W sprawie ustalenia tego faktu, mąż skarżącej wystąpił w dniu 8 listopada 2012 r. do [...] Polskiej S.A. w K. o wydanie bilingu rozmów przychodzących za miesiąc marzec i kwiecień 2010 r. na telefon [...]. Skarżąca zwróciła się ponadto do [...] o przekazanie kserokopii doręczenia w/w przesyłki i o odczytanie z kodu kreskowego znajdującego się na potwierdzeniu nadania przesyłki poleconej roku, w którym ta przesyłka została przekazana do Urzędu Pocztowego C. [...].

Z uwagi na negatywne odpowiedzi uzyskane zarówno z [...], jak i [...] skarżąca zgłosiła wnioski dowodowe, których organ/wierzyciel nie uwzględnił (nie wydając w tej sprawie postanowienia odmownego), stwierdzając, że to skarżąca ma udowodnić fakt doręczenia w/w dokumentów do placówki pocztowej w C. [...]. W ocenie Sądu przedłożone przez skarżącą dowody potwierdzają w sposób dostateczny fakt, że przesyłka dotarła do adresata. Jeżeli jednak wierzyciel nie uznał powyższego faktu za dostatecznie udowodniony winien przeprowadzić w tym zakresie postępowanie dowodowe. Odstępując od przeprowadzenia dowodów naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które mają zastosowanie do postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 18 ustawy egzekucyjnej.

Przechodząc do meritum problemu tj. do naruszenia przez Dyrektora COF przepisu art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazać przyjdzie, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.

I tak, zgodnie z art. 33 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd, co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Z powyższego wynika, że wypowiedź wierzyciela, w przypadku, gdy zarzuty są oparte na przesłankach określonych w art. 33 pkt 1-5, jest wiążąca dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 458/09, LEX nr 958873).

Uwaga ta jest o tyle istotna w badanej sprawie – na co już zwrócono uwagę – że wierzycielowi przysługuje prawo egzekwowania opłat z mocy ustawy. Oznacza to, że podstawę wystawienia tytułu wykonawczego jest przepis prawa a nie akt administracyjny, a to z kolei oznacza, że zobowiązany może bronić swoich racji tylko w drodze zarzutów zgłoszonych na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zaskarżone postanowienie dotyczy stanowiska wierzyciela wyrażanego w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a., a to oznacza, że zasadność zgłoszonych zarzutów winna – na podstawie odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. – czynić zadość zasadzie prawdy obiektywnej wyrażonej w przepisach Kpa. O ile bowiem organ egzekucyjny nie ma uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to wierzyciel ma nie tylko takie prawo, ale i wynikający z art. 34 § 1 u.p.e.a. obowiązek, bez wypełnienia którego, organ egzekucyjny nie może kontynuować postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu, ustawodawca nałożył na wierzyciela obowiązek badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w przypadku wniesienia przez zobowiązanego zarzutu, ponieważ to wierzyciel ma w tym zakresie niezbędną wiedzę i temu służy instytucja uzyskania stanowiska wierzyciela. Natomiast wierzyciel zajmując stanowisko w sprawie zarzutu, powinien działać zgodnie z przepisami prawa, przede wszystkim zaś zobowiązany jest do właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy w kontekście zgłaszanych zarzutów. Nie do zaaprobowania jest sytuacja, że wierzyciel nie odnosi się do zgłoszonych zarzutów opierając rozstrzygnięcie na przepisach prawa bez ustalenia stanu faktycznego. W badanej sprawie – przy zgłoszeniu zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku, wobec złożenia Oświadczenia o nabyciu prawa do zwolnienia (co wynika z w/w pism) – stanowisko wierzyciela nie odpowiada prawu. Jeszcze raz należy zaakcentować, że obowiązek badania okoliczności związanych z zarzutem zobowiązanego, co do istnienia i wymagalności egzekwowanego obowiązku, spoczywa na wierzycielu. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 92/12 "Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie z 2005 r. o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Powyższa ustawa jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli" (pub. LEX nr 1365871; ONSAiWSA 2015/2/28; http//orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego – w ocenie Sądu – nie budzi wątpliwości, że wierzyciel zobowiązany był do ustalenia/wyjaśnienia prawa skarżącej do zwolnienia, gdyż to ono przesądza o istnieniu/lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku.

Z tego też powodów Dyrektor COF rozpoznając ponownie sprawę przede wszystkim zweryfikuje własne stanowisko, co do konieczności osobistego zgłoszenia się skarżącej we właściwym urzędzie pocztowym w celu dokonania zgłoszenia uprawnień oraz skutku prawnego doręczenia wierzycielowi pisma z dnia 10 września 2012 r. W sytuacji, gdy uzna, że skarżąca w sposób niedostateczny udokumentowała fakt dostarczenia "Oświadczenia z dnia 23 marca 2010 r." Urzędowi Pocztowemu C. [...], zgromadzi pełny materiał dowodowy, który wykaże, że twierdzenie to jest niezgodne ze stanem rzeczywistym.

W opisanej powyżej sytuacji uzasadniony jest wniosek, że wyczerpana została przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz .U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ), a to obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy, zasądzając na rzecz skarżącej uiszczony od skargi wpis.