Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 326/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: artl. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 205 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 11 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 roku sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie premii zalesieniowej po wznowieniu postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. C. kwotę 1042 (tysiąc czterdzieści dwa) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia [...] , uchylającą, po wznowieniu postępowania, decyzję ostateczną w sprawie przyznania A.C. pomocy na zalesianie w części dotyczącej premii zalesieniowej i odmawiającą przyznania premii zalesieniowej.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 24 września 2007r. A.C. złożyła wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2007. Z załączonego "oświadczenia rolnika o uzyskanych dochodach" wynikało, że na dzień złożenia wniosku strona była właścicielem 3,94 ha przeliczeniowych, zaś dochód z pracy w gospodarstwie rolnym obliczony na podstawie przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych wynosił 7 265 zł. Strona oświadczyła też, że uzyskuje innych dochodów, niż wykazane w formie załączników do wniosku.

W dniu 14 stycznia 2008r. skarżąca została wezwana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. do złożenia wyjaśnień, albowiem z dostarczonych dokumentów nie wynikało jednoznacznie uzyskiwanie co najmniej 25% dochodów z rolnictwa.

W dniu 12 marca 2008 r. strona złożyła oświadczenie, iż na dzień wystąpienia z wnioskiem była właścicielem 5,46 ha przeliczeniowych, zaś dochód z pracy w gospodarstwie rolnym obliczony na podstawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych wynosił 10 068,24 zł.

W dniu 13 marca 2008r. organ I instancji wydał postanowienie o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie.

Decyzją z dnia 11 czerwca 2008r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR R., po złożeniu przez stronę oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem, przyznał A.C. pomoc na zalesianie, w tym premię zalesieniową w wysokości 5 846 zł.

W dniu 28 marca 2012r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. wystąpił do Urzędu Gminy K.W. i Wójta Gminy Ż. o potwierdzenie danych zawartych we wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie z dnia 24 września 2007r., dotyczących ilości hektarów przeliczeniowych, będących własnością skarżącej, według stanu na dzień złożenia wniosku.

Wójt Gminy Ż. w dniu 10 kwietnia 2012r. wyjaśnił, że A.C. posiada gospodarstwo o powierzchni 2,4520 ha przeliczeniowych. Natomiast Wójt Gminy K.W. pismem z dnia 25 kwietnia 2012r. poinformował, że gospodarstwo skarżącej ma powierzchnię 1,1290 ha przeliczeniowych. W aktach sprawy znajduje się ponadto informacja Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia 27 kwietnia 2012r. o wykazaniu przez A.C. w zeznaniach podatkowych za rok 2006 dochodu w wysokości 28 682,46 zł.

W dniu 25 lipca 2012r. skarżąca złożyła wyjaśnienie, że w dniu złożenia wniosku posiadała 3,581 ha przeliczeniowych. Wskazała ponadto, że po otrzymaniu wezwania organu z dnia 14 stycznia 2008r. dołączyła brakujące dokumenty dotyczące posiadania przez nią dodatkowych działek o powierzchni 1,241 ha przeliczeniowych (0,95 ha i 1,53 ha), łącznie 4,822 ha przeliczeniowych.

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego w części dotyczącej premii zalesieniowej, a następnie w dniu [...] wydał decyzję o uchyleniu decyzji ostatecznej w części oraz odmowie przyznania premii zalesieniowej.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wyjaśnił, że warunki przyznania premii zalesieniowej określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 114, poz. 786 ze zm.), dalej; rozporządzenie zalesieniowe. Zgodnie z § 7 ust. 6 tego rozporządzenia premia zalesieniowa, o której mowa w ust. 1 pkt 3 jest przyznawana rolnikowi uzyskującemu co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa. Wymóg osiągania co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa został wprowadzony na mocy § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 września 2007r. zmieniającego ww. rozporządzenie zalesieniowe (Dz.U. z 2007 r. Nr 185, poz. 1316). Przepis w tym brzmieniu obowiązuje od dnia wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego, to jest od dnia 10 października 2007r. i obejmuje wnioski o przyznanie pomocy na zalesienie złożone przed tą datą (§ 2 i § 3 rozporządzenia zmieniającego). Zgodnie z § 9 ust. 4 rozporządzenia zalesieniowego do wniosku dołącza się (...): 2) oświadczenie rolnika o dochodach uzyskiwanych w sposób określony w § 3 pkt 1 lit. a; 3) zaświadczenie o dochodach uzyskiwanych w sposób określony w § 3 pkt 1 lit. b, wydane przez urząd skarbowy – jeżeli rolnik uzyskał takie dochody; 4) dokumenty potwierdzające uzyskiwanie dochodów innych niż określone w pkt 2 i 3 w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o pomoc – jeżeli rolnik uzyskał takie dochody.

Organ odwoławczy stwierdził, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. wydając w dniu [...] postanowienie o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie, a następnie wydając decyzję z dnia [...], ocenił spełnienie warunku uzyskiwania ww. dochodu na poziomie 25% wyłącznie na podstawie oświadczenia strony i informacji urzędu skarbowego. Następnie wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień. Strona dołączyła do wyjaśnień m.in. protokoły przetargów dotyczące działek ewidencyjnych nr 204/2 i 10 oraz akt notarialny rep. [...]. Z treści złożonych dokumentów wynikało, że ww. działki nabyła w dniu 2 kwietnia 2008r. Wobec powyższego przy określaniu dochodu z rolnictwa powierzchnia tych gruntów nie mogła być uwzględniona, gdyż nie stanowiły one własności w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie, tj. w dniu 24 września 2007 r.

Organ uznał, że wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji z dnia [...] w sprawie przyznania A.C. pomocy na zalesianie, nieznane organowi I instancji w trakcie jej wydawania. Podczas weryfikacji zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzono, że strona nie spełniała warunku przyznania pomocy na zalesianie określonego w § 7 ust. 6 rozporządzenia zalesieniowego, bowiem nie uzyskiwała dochodu z rolnictwa na poziomie co najmniej 25%. Jak wyliczył organ dochód skarżącej z rolnictwa wynosił 18,71%.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A.C. podniosła, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie, to jest 24 września 2007r., zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007r. premia zalesieniowa przyznawana była rolnikowi, który uzyskiwał co najmniej 20% dochodów z rolnictwa. Warunek ten został przez skarżącą spełniony i przyjęto jej wniosek. W dniu 10 października 2007r. rozporządzenie zmieniono w ten sposób, że próg uzyskiwania dochodów z rolnictwa podwyższono do 25%. Po ogłoszeniu rozporządzenia, tj. 10 października 2007r., a więc po złożeniu wniosku, jeszcze raz weryfikowano dokumenty i zgodnie z wezwaniem kompletny wniosek złożono w dniu 12 marca 2008r. Skarżąca stwierdziła, iż z zaświadczenia wydanego przez Naczelnika Urzędu skarbowego w R. za 2006r. łączny dochód (pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne oraz podatek dochodowy nie pomniejszony o składkę na ubezpieczenie zdrowotne) wyniósł 19 230,13 zł. Tym samym posiadała 25% dochodów z rolnictwa. Jako rolnik nie jest w stanie śledzić zmieniających się rozporządzeń ministra i wyliczać wzoru, z którego wynika dochód. Tym powinni zajmować się pracownicy agencji. Tym bardziej, że rozporządzenie zostało ogłoszone 2 tygodnie po przyjęciu wniosku zalesieniowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 24 września 2013r., sygn. akt III SA/Łd 424/13 oddalił skargę A.C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania premii zalesieniowej uznając, że organ prawidłowo przyjął, że skarżąca stała się właścicielką nieruchomości rolnych o powierzchni 0,95 ha i 1,53 ha dopiero w dniu 2 kwietnia 2008r. Tym samym zgłoszenie tych powierzchni we wniosku, który dotyczył przyznania pomocy za rok 2007 było nieprawidłowe. Wskazał, że dochód strony z pracy w gospodarstwie rolnym obliczyć należało jako iloczyn następujących pozycji: 3,581 ha (grunty będące własnością skarżącej na dzień 24 września 2007r.) oraz kwoty 1.844 zł (wysokość przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego ogłoszona przez Prezesa GUS w roku poprzedzającym rok, w którym skarżąca złożyła wniosek o pomoc). Dochód ten wyniósł 6 603,36 zł. Natomiast dochód strony spoza rolnictwa za rok 2006, zgodnie z informacją udzieloną przez urząd skarbowy w dniu 27 kwietnia 2012r., odpowiadał kwocie 28 682,46 zł. Dochód z rolnictwa w % wyniósł zatem 18,71% i był niższy od 25%, to jest wielkości określonej w § 7 ust. 6 rozporządzenia zalesieniowego. Jak podkreślił sąd, próg 25% dochodów z rolnictwa (w miejsce wcześniej obowiązującego 20%) organ administracji zobowiązany był stosować zgodnie z § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 września 2007 r. także do wniosków o przyznanie pomocy złożonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, to jest przed dniem 10 października 2007r. Dlatego do wniosku skarżącej stosować należało 25% próg uzyskiwania dochodów z rolnictwa. Sąd zauważył również, że skarżąca uzyskała dochód z rolnictwa niższy nawet od 20%. Zatem nawet w przypadku przyjęcia progu wcześniej obowiązującego premia także by jej nie przysługiwała. Sąd nie zgodził się z zarzutem strony, że kwotę dochodu wymienioną w informacji urzędu skarbowego – 28 682,46 zł należało pomniejszyć o składkę na ubezpieczenie społeczne oraz podatek dochodowy niepomniejszony o składkę z ubezpieczenia zdrowotnego.

Wobec powyższego sąd uznał, że organ administracji zasadnie wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] w sprawie przyznania pomocy na zalesienie, w części dotyczącej premii zalesieniowej. Wyszły bowiem na jaw istotne w sprawie nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Organ wydając decyzję uwzględnił oświadczenie strony, że na dzień złożenia wniosku (tj. 24 września 2007r.) jest ona właścicielem gruntów o powierzchni 5,46 ha przeliczeniowych, podczas gdy była właścicielem gruntów o powierzchni jedynie 3,581 ha przeliczeniowych. Uwzględnienie treści oświadczenia strony skutkowało przyjęciem, że uzyskuje co najmniej 25% dochodów z rolnictwa. Dopiero w 2012r. organ uzyskał informację, że rzeczywista wielkość powierzchni gruntów będących własnością skarżącej wynosi 3,581 ha przeliczeniowych, a w konsekwencji wysokość dochodów z pracy w gospodarstwie rolnym, obliczonych na postawie przepisów rozporządzenia zalesieniowego, jest znacznie niższa od obliczonej po uwzględnieniu oświadczenia strony zawartego we wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie. Skutkowało to prawidłowym przyjęciem, że skarżąca uzyskuje mniej niż 25% dochodów z rolnictwa, a tym samym nie mogła zostać jej przyznana premia zalesieniowa.

W rezultacie wniesionej przez A.C. skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 marca 2015r., sygn. akt II GSK 234/14 uchylił wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 września 2013r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że sąd I instancji nie zbadał dostatecznie tego, czy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W ocenie NSA należało w części podzielić zarzut niedopełnienia obowiązku zweryfikowania oświadczenia skarżącej z wnioskiem obszarowym. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd I instancji wskazał, że dopiero w 2012r. organ uzyskał informacje, że rzeczywista wielkość powierzchni gruntów będących własnością skarżącej wynosi 3,581 ha przeliczeniowych. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie na rok 2007, z którego wynika, że na dzień złożenia wniosku strona była właścicielem 3,94 ha przeliczeniowych. W dniu 14 stycznia 2008r. strona została wezwana przez organ I instancji do złożenia wyjaśnień, bowiem z dostarczonych dokumentów nie wynikało jednoznacznie uzyskiwanie co najmniej 25% dochodów z rolnictwa. W dniu 12 marca 2008r. strona złożyła oświadczenie, że na dzień złożenia wniosku była właścicielem 5,46 ha przeliczeniowych, zaś dochód z pracy w gospodarstwie rolnym obliczony na podstawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych wynosił 10 068,24 zł. Do tych wyjaśnień nie dołączono dokumentów potwierdzających ten stan rzeczy, zaś organ w żaden sposób nie zweryfikował tego oświadczenia i nie zbadał z czego wynikają tak istotne różnice pomiędzy oświadczeniem złożonym w dniu 3 listopada 2007r. oraz tym z dnia 12 marca 2008r. pomimo, że dotyczyły stanu faktycznego na ten sam dzień. Nie zażądał również przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt, że skarżąca była właścicielem tych działek na dzień złożenia wniosku, nie zwrócił się także do właściwych gmin o informację z ewidencji gruntów. Z karty weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie wynika, że organ uznał, iż korekta wniosku jest poprawna, a wniosek został rozpatrzony w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

NSA nakazał sądowi I instancji, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeanalizował, czy biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy, można uznać, że informacje uzyskane w 2012r. od wójtów gmin Ż. i K.W. o prawdziwej powierzchni działek będących własnością skarżącej na dzień złożenia wniosku, stanowią w istocie nowe okoliczności, które nie były znane organowi z przyczyn niezależnych od tego organu i tym samym, czy występowała przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

W związku z uwzględnieniem wskazanego powyżej zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny za przedwczesne uznał odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2015r., sygn. akt III SA/Łd 513/15 oddalił skargę A.C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania premii zalesieniowej wskazując, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, nie jest istotne, czy fakt ujawnienia nowych okoliczności jest wynikiem zaniedbań organu. Sąd wskazał, że organy administracji trafnie przyjęły, że zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy przyznania premii zalesieniowej. Spełnione zostały bowiem niewątpliwie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. wyszły na jaw istotne w sprawie nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Organ wydając decyzję uwzględnił oświadczenie strony, że na dzień złożenia wniosku (tj. 24 września 2007r.) jest ona właścicielem gruntów o powierzchni 5,46 ha przeliczeniowych, gdy tymczasem była właścicielem gruntów o powierzchni jedynie 3,581 ha przeliczeniowych. Uwzględnienie treści oświadczenia strony skutkowało przyjęciem, iż uzyskuje co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa. Dopiero w 2012r. organ uzyskał informacje, iż rzeczywista wielkość powierzchni gruntów będących własnością skarżącej wynosi 3,581 ha przeliczeniowych, a w konsekwencji wysokość dochodów z pracy w gospodarstwie rolnym, obliczonych na postawie przepisów rozporządzenia zalesieniowego, jest znacznie niższa od obliczonej po uwzględnieniu oświadczenia strony zawartego we wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie. Skutkowało to prawidłowym przyjęciem, że skarżąca uzyskuje mniej niż 25 % dochodów z rolnictwa, a tym samym nie mogła zostać jej przyznana premia zalesieniowa. Nie mogły, zdaniem sądu, mieć znaczenia argumenty, iż organ nie zweryfikował dostępnych mu z innych źródeł oświadczeń i nie zbadał z czego wynikają różnice pomiędzy oświadczeniem złożonym w dniu 3 listopada 2007r. oraz tym z dnia 12 marca 2008r.

Od powyższego wyroku A.C. wniosła skargę kasacyjną, domagając się uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, przeprowadzenia rozprawy w obecności pełnomocnika skarżącej, przeprowadzenia dowodu z dokumentów powołanych w uzasadnieniu skargi, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. zasady zgodnie, z którą istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego organ administracji państwowej, wydający nową decyzję, stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania, w tym wypadku przepisy rozporządzenia zalesieniowego, w przeciwnym wypadku zajdzie sprzeczność z podstawową zasadą równego traktowania wyrażoną w art. 2 Konstytucji;

2. § 3 rozporządzenia zalesieniowego, poprzez zastosowanie brzmienia § 3 z dnia złożenia wniosku, to jest przyjęcie, że dochody z pracy w gospodarstwie rolnym obliczone jako iloczyn powierzchni gruntów będących własnością rolnika według stanu na dzień złożenia wniosku o pomoc oraz wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o pomoc, na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969, z późn. zm.), a winien być zastosowany § 3 pkt 1a rozporządzenia zalesieniowego;

3. § 2 rozporządzenia zalesieniowego, poprzez jego pominięcie, zgodnie z którym tylko do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe, a takim postępowaniem nie jest postępowanie po wznowieniu sprawy;

4. § 9 rozporządzenia zalesieniowego poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że do wniosku o pomoc złożonego w 2007 roku winno zostać załączone wydane przez właściwy organ gminy zaświadczenie o wysokości dochodu z pracy w gospodarstwie rolnym - jeżeli rolnik ubiega się o pomoc na zalesienie gruntów rolnych; podczas gdy w niniejszym przypadku organ winien oprzeć się na oświadczeniu rolnika o dochodach uzyskiwanych w sposób określony w § 3 pkt 1 lit. a;

5. § 7 ust. 6 rozporządzenia zalesieniowego, poprzez zastosowanie przez organ jego brzmienia po zmianie zamiast sprzed zmiany, zgodnie z którym w dniu złożenia wniosku premia zalesieniowa, o której mowa w ust. 1 pkt 3, jest przyznawana rolnikowi uzyskującemu co najmniej 20% dochodów z rolnictwa;

6. art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków EFR na rzecz ROW (Dz. U. Nr 64 poz. 427 ze zm.), przez zamienne stosowanie przepisów, do jednej okoliczności raz przepisu sprzed zmiany, do drugiej okoliczności bez zmiany. Organ nie wskazał podstawy prawnej zastosowania przepisów z różnych okresów do tego samego postępowania, co skutkowało tym, że z jednej strony nałożono na skarżącą obowiązek z § 7 rozporządzenia – posiadania 25% dochodów z rolnictwa wprowadzonego po wydaniu decyzji ostatecznej, a z drugiej obowiązek z § 3 pkt 1a – wykazania, że była właścicielem tych gruntów według brzmienia przepisu z dnia złożenia wniosku. Organ w tym przypadku winien był stosować oba paragrafy – 3 i 7 w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku, albo oba przepisy w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania w tej sprawie – 20 listopada 2012r.,

7. polegające na niezastosowaniu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, podczas gdy z § 25 rozporządzenia wynika, że utraciło moc rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz.U. Nr 114, poz. 786 ze zm.) i zgodnie z § 26 rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Organ, a potem Wojewódzki Sąd Administracyjny mimo braku wskazania w ustawie, że rozporządzenie z 2007r. zachowuje ważność do spraw wszczętych i zakończonych ostateczną decyzją, wybierały sobie te przepisy z rozporządzeń kolejno wydawanych, które były pomocne do uchylenia wydanej decyzji o przyznaniu pomocy w 2008 roku;

8. pkt 38 Preambuły rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia, na podstawie którego "Zalesienie użytków rolnych jest szczególnie istotne z punktu widzenia użytkowania gleby i środowiska, a także jako wkład do rosnących dostaw niektórych produktów leśnych; wsparcie zalesiania na podstawie rozporządzenia (EWG) nr 2080/92 powinno być zatem kontynuowane, uwzględniając doświadczenie zdobyte podczas wdrażania tego systemu, tak jak opisane jest to szczegółowo w sprawozdaniu Komisji przedstawionym zgodnie z art. 8 ust. 3 tego rozporządzenia, zgodnie z którym płatności powinny być przyznawane na działania służące utrzymaniu i poprawie stabilności ekologicznej lasów na niektórych obszarach", poprzez jego niezastosowanie a na podstawie tego punktu odmowa przyznania płatności na zalesianie po zalesieniu - niweczy proces utrzymania i stabilizacji lasów;

9. art. 39 ww. rozporządzenia Rady, poprzez niezapewnienie przez organ administracyjny zgodności i spójności działań z przepisami tegoż rozporządzenia i stosowania wybiórczo i naprzemiennie przepisy z każdego kolejno obowiązującego rozporządzenia, bez wykazania które z nich winny mieć zastosowanie w tej konkretnej sprawie.

II. Naruszenie przepisów postępowania:

10. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nie wykazanie w uzasadnieniu podstawy prawnej przyjętą za podstawę orzeczenia, nie zbadanie przez sąd w toku sprawy i w efekcie braku tych ustaleń, pominięcie w uzasadnieniu kwestii art. 6 k.p.a., co skutkowało wydaniem obu decyzji organów I i II instancji na nieaktualnym stanie prawnym. Warunkiem wydania prawidłowego, aktu prawnego jest oparcie zawartego w nim rozstrzygnięcia na obowiązujących w chwili orzekania przepisach prawa. Oparcie rozstrzygnięcia na przepisach nieobowiązujących, skutkować musi wyeliminowaniem orzeczenia dotkniętego taką wadą, jako nieważnego, z obrotu prawnego. Utrzymanie bowiem aktu opartego na przepisach, które utraciły moc, godziłoby w zasadę legalności, zwaną też zasadą praworządności, zawartą w art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji działają na podstawie przepisów prawa,

11. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy pominięciu zasady, że sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i winien w tym przedmiocie przede wszystkim ustalić jakie przepisy rozporządzenia zalesieniowego winny być przez organ stosowane po wznowieniu postępowania w sprawie i uzasadnić podstawę zastosowania tych przepisów z wyjaśnieniem, dlaczego organ zastosował rozporządzenie nie obowiązujące w dacie wydania decyzji;

12. art. 8 i 9 K.p.a. poprzez nienależyte pouczenie strony o przysługujących jej prawach i obowiązkach w sprawie poczynionych przez nią zalesień;

13. art. 77 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności pominięcie złożonych przez stronę dowodów na posiadanie w dniu złożenia wniosku powierzchni 5,637 ha, a nie 3,581 ha, co miało istotny wpływ na negatywny wynik sprawy;

14. art. 78 K.p.a. poprzez pominięcie wyjaśnień strony składanych na etapie postępowania wyjaśniającego, przez co nie uwzględniono gruntów dzierżawionych, co miało wpływ na błędne ustalenie, że skarżąca nie uzyskała dochodów wyższych niż 25% z rolnictwa, co nie było zgodne z sytuacją faktyczną;

15. art. 86 K.p.a. poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania strony, pomimo niewyjaśnienia istoty sprawy, a organ winien dopuścić wszystko, tym bardziej przy uchyleniu poprzednio obowiązującego rozporządzenia zalesieniowego i konieczności stosowania nowego, zgodnie z którym rozszerzono definicję dochodów z rolnictwa na grunty posiadane a nie będącej jedynie własnością rolnika;

16. art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez wskazanie nieprawidłowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i przyjęcie, iż podstawę stanowi § 7 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania zalesianie gruntów rolnych, zamiast § 3 pkt 1a w zw. z § 8 ust. 8 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r., co skutkowało w jej następstwie zastosowanie sankcji polegającej na uchyleniu decyzji z [...], co przy stanie faktycznym sprawy nie powinno mieć zastosowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej postawiono ponadto zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej wskazał, że w wyroku z dnia 11 marca 2013r. Naczelny Sąd Administracyjny przekazując sprawę do ponownego rozpoznania polecił Sądowi I instancji zbadanie, czy okoliczności jakie stanowiły podstawę wznowieniową były nowe i czy nie były znane organowi z przyczyn od niego niezależnych. WSA nie poczynił w tym kierunku żadnych ustaleń, czym naruszył art. 190 p.p.s.a.

Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2017r., sygn. akt II GSK 3724/15 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 sierpnia 2015r., sygn. akt III SA/Łd 513/15, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi uznając za zasadny zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w wyroku z dnia 11 marca 2015r. zawarta została wiążąca wykładnia prawa w zakresie przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § pkt 5 K.p.a., a rolą sądu przy ponownym rozpoznaniu sprawy jest zbadanie, czy "biorąc po uwagę stan faktyczny sprawy, można uznać, że informacje uzyskane od wójtów gmin Ż. i K.W. o prawdziwej powierzchni działek będących własnością skarżącej na dzień złożenia wniosku, stanowią w istocie nowe okoliczności, które nie były znane organowi z przyczyn niezależnych od tego organu i tym samym, czy występowała przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a." Uznał, że nowe okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. to okoliczności, które nie były mu znane z przyczyn niezależnych od tego organu. Wskazał, że ta interpretacja wynika również z wcześniejszego fragmentu rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zwrócono uwagę na dokumentację zawartą w aktach sprawy, a złożoną przez skarżącą z wnioskiem o wypłatę pomocy na zalesianie oraz w wyniku wezwań organu – jeszcze przed wydaniem decyzji o przyznaniu pomocy, a także na brak działań organu mających na celu zweryfikowanie widocznych i istotnych rozbieżności w tej dokumentacji w tamtym czasie.

Wobec powyższego, zdaniem NSA, sąd I instancji rozpoznając sprawę ponownie, nie mógł wyrazić stanowiska sprzecznego z dokonaną przez NSA wykładnią i powołać się na odmienne stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych. Stanowiło to działanie sprzeczne z treścią art. 190 p.p.s.a., a zatem zarzut skargi kasacyjnej w tym względzie był zasadny.

Za zasadny NSA uznał także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Sąd I instancji uznając, że zaistniała podstawa wznowienia postępowania i zasadne było uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] w części dotyczącej przyznania premii zalesieniowej oraz odmowa przyznania tej premii skarżącej, zawarł co prawda wyjaśnienie podstawy prawnej w części dotyczącej przesłanek samego wznowienia (jak wyżej wyjaśniono sprzecznie z wiążącą go wykładnią prawa), zupełnie jednak zaniechał podania i wyjaśnienia przyjętej podstawy prawnej odmowy przyznania skarżącej premii zalesieniowej, co jak wskazał sprawia, że rozstrzygnięcie to uchyla się spod kontroli instancyjnej.

Reasumując NSA wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy sąd I instancji weźmie pod uwagę – w pierwszej kolejności wiążącą wykładnię prawa co do rozumienia przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., która została wskazana w wyroku NSA z dnia 11 marca 2015r. i wykona zawarte tam zalecenia, w przypadku, gdyby ta analiza doprowadziła do wniosku, że przesłanka wznowienia jednak zaistniała, wskaże jaki stan prawny był właściwy do rozpoznania wniosku w przedmiocie premii zalesieniowej, po wznowieniu postępowania i rozpozna skargę w pełnym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) dalej p.p.s.a., stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa dwukrotnie była przedmiotem oceny dokonywanej przez NSA. Ostatnio została przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi na podstawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2017r., sygn. akt II GSK 3724/15 wydanego na skutek skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku tut. sądu z dnia 26 sierpnia 2015r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 513/15.

Wobec powyższego w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajduje art. 190 p.p.s.a., który stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawę przekazano pozostaje związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Podkreślić należy, że związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu ww. przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem – lecz zobowiązany jest do podporządkowania mu się w pełnym zakresie.

Wykładnia prawa, o jakiej mowa w art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu. Związanie wykładnią prawa dotyczy sądu rozpoznającego sprawę ponownie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego, powodująca, że pogląd prawny Naczelnego Sądu Administracyjnego staje się nieaktualny, a także organu administracyjnego. Oznacza to, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie wykładnią ma szeroki zasięg, gdyż obejmuje także strony postępowania. Nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA. Powyższe rozwiązanie ma na celu zapewnienie jednolitości orzecznictwa (por. H.Knysiak-Molczyk - Skarga kasacyjna str. 301).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II GSK 3724/15 orzekając o konieczności przeprowadzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi ponownej kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, odwołując się do stanowiska wyrażonego we wcześniejszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2015r., sygn. akt II GSK 234/14 w zakresie wykładni przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § pkt 5 K.p.a., wskazał, że rzeczą sądu przy ponownym rozpoznaniu sprawy jest zbadanie, czy "biorąc po uwagę stan faktyczny sprawy, można uznać, że informacje uzyskane od wójtów gmin Ż. i K.W. o prawdziwej powierzchni działek będących własnością skarżącej na dzień złożenia wniosku, stanowią w istocie nowe okoliczności, które nie były znane organowi z przyczyn niezależnych od tego organu i tym samym, czy występowała przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a." Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nowe okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., to okoliczności, które nie były znane organowi z przyczyn niezależnych od tego organu. Dokonując interpretacji przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę na dokumentację zawartą w aktach sprawy, a złożoną przez skarżącą z wnioskiem o wypłatę pomocy na zalesianie oraz w wyniku wezwań organu – jeszcze przed wydaniem decyzji o przyznaniu pomocy, a także na brak działań organu mających na celu zweryfikowanie widocznych i istotnych rozbieżności w tej dokumentacji w tamtym czasie.

W konsekwencji przedstawionych powyżej rozważań, które wyznaczyły kierunek postępowania w niniejszej sprawie, sąd zobowiązany jest przeanalizowania, czy na gruncie stanu faktycznego sprawy, informacje uzyskane w 2012r. od wójtów gmin Ż. i K.W. o prawdziwej powierzchni działek, będących własnością skarżącej na dzień złożenia wniosku, stanowią w istocie nowe okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i pozwalały na przyjęcie, że zaistniała w sprawie podstawa do wznowienia postępowania.

Instytucja wznowienia ma charakter nadzwyczajny, co oznacza, że weryfikacja wydanej decyzji ostatecznej może nastąpić jedynie w ściśle określonych w art. 145 § 1 K.p.a sytuacjach. Z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 § 1 K.p.a. wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter zwężający. Z drugiej jednak strony, ze względu na obligatoryjny sposób sformułowania przyczyn wznowienia postępowania w postępowaniu tym nie ma miejsca na uznanie administracyjne. Dlatego też w razie ujawnienia przesłanek wznowieniowych organ, jest zobowiązany do podjęcia czynności procesowych.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Przy ocenie przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w cyt. przepisie, najistotniejszym warunkiem jest istnienie okoliczności i dowodów w dacie podejmowania decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010r., sygn. akt II GSK 986/09; LEX nr 746382). Pojawienie się nowej okoliczności po wydaniu ostatecznej decyzji może stanowić jedynie podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, nie można natomiast w tej sprawie wznawiać postępowania. Wznowienie postępowania na podstawie okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2013r., sygn. akt II OSK 2631/11; LEX nr 1356313). Warunek ujawnienia nowych okoliczności lub dowodów odnieść należy do organu, a nie do strony. Chodzi tu o sytuację, gdy organ nimi nie dysponował i nie były mu znane. Jeżeli organ jako podstawę wznowienia postępowania z urzędu wskazuje art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i powołuje się na wykrycie nowej, nieznanej mu wcześniej istotnej okoliczności faktycznej lub wykrycie nowego dowodu, istniejących już w dacie wydawania pierwotnej decyzji lecz wcześniej mu nieznanych, powinien w toku postępowania przede wszystkim w sposób bezsporny zaistnienie takiej sytuacji wykazać. W rozpoznawanej sprawie organ tego nie uczynił.

Wznowienie postępowania daje możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli została ona wydana w postępowaniu dotkniętym przynajmniej jedną z wad określonych w art. 145 § 1 lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a) k.p.a. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia następuje w formie postanowienia będącego wyłącznie aktem procesowym wskazującym przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Stwierdzenie rzeczywistego wystąpienia w sprawie przyczyny wznowienia i wynikających z tego skutków dla rozstrzygnięcia sprawy jest rezultatem ustaleń dokonanych po wydaniu takiego postanowienia zawartych w decyzji, o której mowa w art. 151 k.p.a. Te dwa etapy można kolejno określić jako postępowanie w sprawie wznowienia i jako postępowanie wznowieniowe.

Postępowanie wznowieniowe dotyczyło ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia [...] o przyznaniu skarżącej płatności na zalesianie gruntów rolnych, w części dotyczącej premii zalesieniowej.

Z załączonych akt administracyjnych wynika, że w dniu 24 września 2007r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie działek o pow. 3,70 ha ( powierzchnia całkowita gospodarstwa rolnego 5,3 ha ). Załączyła też oświadczenie, w którym zadeklarowała, że jest właścicielem 3,94 ha przeliczeniowych i w związku z tym jej dochód z pracy w gospodarstwie rolnym wynosi 7265 zł ( 3,94 ha x 1844 zł). W dniu 14 styczna 2008r. skarżąca została wezwana przez organ pierwszej instancji do złożenia wyjaśnień, albowiem m.in. z dostarczonych dokumentów nie wynikało jednoznacznie uzyskiwanie co najmniej 25% dochodów z rolnictwa. W dniu 12 marca 2008r. strona złożyła oświadczenie, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie jest właścicielem 5,46 ha przeliczeniowych, zaś dochód z pracy w gospodarstwie rolnym obliczony na podstawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych wynosi 10 068,24 zł. ( 5,46 ha x 1844 zł). Złożyła też korektę wniosku, w której podała powierzchnię całkowitą gospodarstwa rolnego 9,39 ha. Do złożonych wyjaśnień skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, zaś organ w żaden sposób nie zweryfikował treści oświadczenia i nie zbadał z czego wynikają tak istotne różnice pomiędzy oświadczeniem złożonym w dniu 3 listopada 2007r. oraz tym z dnia 12 marca 2008r., mimo że dotyczyły one stanu faktycznego na ten sam dzień. Nie zażądał również przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt, że skarżąca była właścicielem wskazanych dodatkowych działek na dzień złożenia wniosku, nie zwrócił się także do właściwych gmin o informację z ewidencji gruntów. Z karty weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie wynika, że organ uznał, iż korekta wniosku jest poprawna, a wniosek został rozpatrzony o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W związku z tym w dniu [...] organ wydał postanowienie o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku do przyznania pomocy na zalesianie, a po wykonaniu zalesienia , w dniu [...] wydał decyzję o przyznaniu płatności z tytułu wsparcia na zalesienie, premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej.

W dniu 28 marca 2012r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. wystąpił do Urzędu Gminy K.W. i Wójta Gminy Ż. o potwierdzenie danych zawartych we wniosku z dnia 24 września 2007r o przyznanie pomocy na zalesianie, dotyczących ilości hektarów przeliczeniowych, będących własnością skarżącej, według stanu na dzień złożenia wniosku.

W odpowiedzi z dnia 10 kwietnia 2012r. Wójt Gminy Ż. wyjaśnił, że skarżąca figuruje w ewidencji podatkowej na terenie Gminy Ż. i posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 10,2 ha fizycznych, co stanowi 2,4520 ha przeliczeniowe. Natomiast Wójt Gminy K.W. pismem z dnia 25 kwietnia 2012r. poinformował, że na dzień 24.09. 2007 r. gospodarstwo skarżącej położone na terenie gminy ma powierzchnię 1,52 ha fizycznych i 1,1290 ha przeliczeniowych. W aktach sprawy znajduje się ponadto informacja Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia 27 kwietnia 2012r. o wykazaniu przez skarżącą w zeznaniach podatkowych za rok 2006 dochodu w wysokości 28 682,46 zł.

W dniu 25 lipca 2012r. skarżąca złożyła wyjaśnienie, że w dniu złożenia wniosku posiadała 3,581 ha przeliczeniowych. Wskazała ponadto, że po otrzymaniu wezwania organu z dnia 14 stycznia 2008r. dołączyła brakujące dokumenty dotyczące posiadania przez nią dodatkowych działek o powierzchni 1,241 ha przeliczeniowych (tj. 0,95 ha i 1,53 ha), łącznie 4,822 ha przeliczeniowych ( 7 i 12 marca 2008 r. skarżąca wygrała przetarg na sprzedaż działek z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa , a w dniu 2 kwietnia 2008 r. nabyła ich własność aktem notarialnym).

Postanowieniem z dnia 7 listopada 2012r. na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i art. 147 i 150 K.p.a. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] w sprawie przyznania pomocy na zalesianie, w części dotyczącej premii zalesieniowej. Postanowienie nie zawiera uzasadnienia. Zawarto zaś w nim pouczenie o prawie czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania i prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przez wydaniem decyzji oraz możliwości złożenia wyjaśnień w terminie 7 dni .

Następnie bez przeprowadzania jakichkolwiek dalszych czynności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. wydał w dniu [...] decyzję o uchyleniu decyzji ostatecznej w części dotyczącej przyznania premii zalesieniowej oraz odmówił A.C. przyznania premii zalesieniowej, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy.

Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej /.../ po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1/ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2/ uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 uwarunkowane jest łącznym spełnieniem następujących warunków:

1/ ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy;

2/ okoliczności faktyczne lub dowody są nowe;

3./ okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej;

4/ okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie został spełniony, niemożliwe jest uchylenie decyzji ostatecznej. Zaznaczyć także należy, że w art. 145 § 1 pkt 5 została użyta alternatywa ("LUB"), a nie koniunkcja , co oznacza, że podstawą do wznowienia postępowania jest bądź ujawnienie nowych dowodów, bądź ujawnienie nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania.

Nie powinno budzić wątpliwości, że przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego.

W niniejszej sprawie w uzasadnieniu decyzji jako nową, nieznaną okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ wskazał fakt, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie skarżąca zadeklarowała, że jest właścicielką 5,46 ha przeliczeniowych podczas gdy potwierdzona przez Urzędy Gminy łączna liczba hektarów przeliczeniowych będąca własnością strony wynosi 3,581 ha., co skutkowało wyliczeniem wysokości jej dochodów z pracy w gospodarstwie rolnym w zawyżonej wysokości i przyznaniem premii zalesieniowej.

W związku z powyższym uwzględniając przedstawione powyżej okoliczności faktyczne sprawy, treść obowiązujących przepisów oraz wiążące wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroków NSA wskazać należy, że organ powinien był rozważyć, czy informacje uzyskane w 2012r. od wójtów gmin Ż. i K.W. dotyczące powierzchni posiadanego przez skarżącą gospodarstwa w hektarach przeliczeniowych w dniu 11 czerwca 2008r. istotnie ujawniają nową okoliczność w sprawie nieznaną w tej dacie organowi. W ocenie sądu nie można uznać, że okoliczność nie jest organowi znana, jeżeli dysponuje on dostępem do informacji na dany temat ( np. bazy danych) lub dokumentami, z których okoliczność wynika, tylko pracownik organu nie zapoznał się należycie z informacją dotyczącą danej okoliczności i jej nie uwzględnił. Jeżeli organ jest w posiadaniu określonych danych, to oznacza, że okoliczności te są organowi znane. Fakt, że np. urzędnik nie dostrzegł tej okoliczności wcześniej i jej nie uwzględnił, nie może uzasadnić wznowienia postępowania (zob. wyrok NSA z 10 lutego 1999 r. III SA 5019/98 – ONSA 2000, nr 2 poz.62, wyrok WSA w Łodzi w sprawie III SA/Łd 222/16 ). Należy pamiętać, że w rozpoznawanej sprawie organ przyznający płatność na zalesienie gruntów rolnych ustalił stan faktyczny na podstawie posiadanych dokumentów pomimo, że pomiędzy oświadczeniem złożonym przez stronę w dniu 3 listopada 2007r. a oświadczeniem z dnia 12 marca 2008r. dotyczącym stanu faktycznego na ten sam dzień, istniały istotne rozbieżności. Organ w żaden sposób nie zweryfikował istniejących różnic, nie zapytał z czego wynikają, nie zażądał przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt, że skarżąca jest faktycznie właścicielem gospodarstwa rolnego o większej powierzchni niż pierwotnie zadeklarowała i nie zwrócił się także o informację z ewidencji gruntów. Z karty weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie wynika, że organ uznał, iż korekta wniosku jest poprawna, a wniosek w 2008 r. został rozpatrzony w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy. W postępowaniu prowadzonym po wznowieniu postępowania organ nie podejmował już żadnych innych czynności wyjaśniających ocenił jedynie dowody - informacje uzyskane z Urzędów Gmin Ż. i K.W., wyjaśnienia skarżącej z 25 lipca 2012 r. i dokumenty dotyczące nabycia działek w kwietniu 2008 r. W tym stanie rzeczy, tak poczynione po wznowieniu postępowania ustalenia, nie pozwalały na przyjęcie, że w sprawie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania tzn. wyszła na jaw nowa okoliczność, istniejąca w dniu wydania decyzji ale nieznana organowi. Należy bowiem przyjąć, że organ posiadał dostęp zarówno do danych z wniosku strony i korekty wniosku jak i danych z rejestru gruntów. Zmiana ustaleń dotyczących faktycznej powierzchni gospodarstwa skarżącej była wynikiem pozyskania w 2012 r. nowych dowodów tj. informacji uzyskanych w 2012r. od wójtów gmin Ż. i K.W.. Wskazane informacje o rzeczywistej powierzchni gospodarstwa rolnego będącego własnością skarżącej na dzień złożenia wniosku, nie istniały jednak w dacie wydania decyzji o przyznaniu wnioskowanych przez skarżącą płatności, a więc nie mogły stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Powyższa konkluzja powoduje, że zbędne jest odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi.

Reasumując podkreślić należy, że przy ocenie wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., najistotniejszym warunkiem jest istnienie okoliczności (lub dowodów) w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. O ile powstały one pod dacie wydania decyzji ostatecznej, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia postępowania, lecz tylko podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji powinny uwzględnić dokonaną powyżej ocenę prawną i o ile nie istnieją w sprawie inne dowody rozważyć umorzenie postępowania ( patrz: wyrok NSA z 16.01. 2008 r. I OSK 1978/06 ). Z przytoczonych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 490 ze zm.).

E.C.