Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 854/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędzia WSA Piotr Borowiecki Protokolant Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2008 r. sprawy ze skargi A. J. i J. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3, art. 156 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez J. J. i A. J. (dalej jako skarżący) o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] lutego 2005 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 150 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy.

Decyzją administracją Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nałożono na J. J. i A. J. karę pieniężną w wysokości 150 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne łącznie o 2 godziny 35 minut.

Powyższe ustalono w dniu 12 listopada 2004 r., na drodze krajowej nr [...] w miejscowości B., podczas kontroli pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], kierowanego przez M. M.

Decyzja administracyjna została wydana w oparciu o następujące przepisy: art. 8 ust. 1-2, art. 9 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985 r.); art. 92 ust. 1 pkt 6, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.); lp. 1.11.11 ust. 1 lit. a, b załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

We wniosku o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji skarżący zarzucili naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej w ten sposób, że organ nałożył karę za naruszenie:

- niesankcjonowanych norm prawnych wyrażonych w art. 8 ust. 1-2 oraz art. 9 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.

W uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podniesiono, iż rozporządzenia Rady (EWG) nie są umowami międzynarodowymi. W odróżnieniu od traktatów stanowią one bowiem część krajowego porządku prawnego i stosownie do art. 249 akapit 2 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską są częścią wspólnotowego prawa pochodnego. Z uwagi na okoliczność, że przepis art. 92 ustawy o transporcie drogowym ma charakter penalizacyjny, nie mógł on być w żadnym wypadku interpretowany w sposób rozszerzający tak aby wbrew jego literalnemu brzmieniu do umów międzynarodowych zaliczyć rozporządzenia wspólnotowe. Z uwagi na powyższe, a także okoliczność, iż art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania przedmiotowej decyzji zawierał enumeratywną listę aktów prawnych, których naruszenie uzasadniało nałożenie kary pieniężnej, nie wymieniając wśród nich aktów pochodnego prawa wspólnotowego, w tym Rozporządzeń Rady (EWG), w ocenie skarżącej do czasu nowelizacji ustawy o transporcie drogowym z dnia 29 lipca 2005 r., normy w nich zawarte były w polskim systemie prawnym niesankcjonowane. Nakładanie kar za ich naruszenie nie miało podstawy prawnej i stanowiło naruszenie fundamentalnej zasady nullum crimen sine lege.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2007r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] lutego 2005 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 150,00 zł.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przytoczona została argumentacja zawarta we wcześniejszym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. Nadto zarzucono Głównemu Inspektorowi:

- naruszenie art. 6 k.p.a., poprzez stwierdzenie legalności kwestionowanej przez stronę decyzji;

- naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez przyjęcie wykładni rozszerzającej pojęcia umowy międzynarodowej;

- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nie zawiadomienie strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów;

- naruszenie art. 12 i 35 § 1, 2 i 3 kpa poprzez niezałatwienie sprawy w terminie.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie, podkreślając, że kwestionowana decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie zgodził się z twierdzeniem, iż możliwość nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących przepisów czasu pracy kierowców została wprowadzona dopiero od dnia 21 grudnia 2005 r., w związku z nowelizacją ustawy o transporcie drogowym dokonanej ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497). Obowiązująca w chwili wydania kwestionowanej decyzji, treść przepisu art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym stanowiła – zdaniem organu – podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej za naruszenie rozporządzeń Unii Europejskiej. Podstawą prawną obowiązywania wszystkich rozporządzeń unijnych była zatem umowa międzynarodowa. Niewątpliwie bowiem umową międzynarodową wskazaną w art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym jest Traktat Akcesyjny z 16 kwietnia 2003r. dotyczący przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Traktat Akcesyjny jest jednocześnie umową międzynarodową o szczególnych konsekwencjach prawnych wskazanych w art. 91 ust. 1-3 Konstytucji. Stosownie bowiem do tego artykułu, gdy z ratyfikowanej umowy międzynarodowej konstytuującej organizację międzynarodową, wynika że prawo stanowione przez tę organizację jest bezpośrednio stosowane, to w wypadku kolizji z ustawami ma przed nim pierwszeństwo. Zgodnie zaś z art. 2 Traktatu Akcesyjnego, od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia, postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w niniejszym Akcie. Jednym z takich, wskazanych w art. 2 Traktatu Akcesyjnego, wiążących Polskę postanowień jest art. 249 TWE, który zawiera katalog aktów prawa pochodnego, a są to akty wiążące: rozporządzenia, dyrektywy i decyzje, oraz nie wiążące: zalecenia i opinie. Jednocześnie art. 249 TWE określa warunki obowiązywania ww. rozporządzeń. Zgodnie z jego treścią mają one ogólne zastosowanie i obowiązują we wszystkich swoich częściach oraz stosuje się je bezpośrednio w każdym państwie członkowskim. W związku z tym rozporządzenia unijne m.in. rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985 r.), które było podstawą do stwierdzenia zaistniałego naruszenia było stosowane bezpośrednio w polskim prawie krajowym w chwili wydania kwestionowanej decyzji. Warunki określone w powyższym rozporządzeniu unijnym mają obowiązek przestrzegania podmioty na które stosownie do art. 3 ustawy o transporcie drogowym (według treści obowiązującej w chwili wydania kwestionowanej decyzji) może zostać nałożona kara pieniężna zindywidualizowana w załączniku do ustawy o transporcie drogowym.

Konkludując organ uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przesłanki obligujące organ do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.

Organ odwoławczy uznał nadto, że przy rozpoznawaniu wniosku skarżących nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

W skardze, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili:

I naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 21 grudnia 2005 r. - poprzez jego błędne zastosowanie w rezultacie dokonania błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, iż rozporządzenie wspólnotowe jest umową międzynarodową, i w rezultacie odmowę stwierdzenia nieważności decyzji nakładającej bez podstawy prawnej karę administracyjną za naruszenie przepisów rozporządzeń wspólnotowych;

II naruszenie przepisów prawa procesowego:

1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w ten sposób, że organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej, pomimo tego, że ww. przepis przewiduje taki obowiązek;

2. naruszenie art. 6 oraz art. 7 k.p.a., w ten sposób, że organ mimo spełnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji utrzymał decyzję wydaną w pierwszej instancji w mocy;

3. art. 8 k.p.a., w ten sposób, że odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem doprowadził do istotnej utraty zaufania ze strony skarżącej do organów Państwa;

4. art. 10 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w ten sposób, że organ, przed wydaniem decyzji, nie zawiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

5. naruszenie wyrażonej w art. 12 k.p.a., i w art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. zasady szybkości postępowania w ten sposób, że organ nie załatwił sprawy niezwłocznie, pomimo tego, iż nie wymagała ona przeprowadzenia postępowania dowodowego;

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wnosili o:

1. stwierdzenie wyrokiem nieważności zaskarżonej decyzji w całości zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej p.p.s.a.) jako decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa,

2. stwierdzenie w trybie art. 135 p.p.s.a. nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r.,

3. stwierdzenie w trybie art. 135 p.p.s.a. nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] lutego 2005 r., ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższych wniosków, wnosili o:

4. uchylenie wyrokiem zaskarżonej decyzji w całości zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.,

5. uchylenie w całości, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b w zw. z art. 135 p.p.s.a., decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 roku oraz decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] lutego 2005 r. a nadto wnosili o

6. zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 1440 zł.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący uzasadnili szczegółowo zarzuty, podkreślając, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy w chwili dopuszczenia do naruszeń prawa stwierdzonych decyzją Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] lutego 2005 r. istniała w rodzimym systemie prawa norma, która przewidywała sankcję za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem przepisów rozporządzeń wspólnotowych (norma sankcjonująca).

W ocenie skarżących od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 21 grudnia 2005 r. takiej normy w polskim systemie prawa nie było, a kary administracyjne za naruszenie przepisów rozporządzeń wspólnotowych nakładano w tym okresie bez podstawy prawnej. Z art. 2 Traktatu Akcesyjnego - zdaniem skarżącej - wynika jedynie, że od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej, nowe Państwa Członkowskie związały się postanowieniami aktów przyjętych przed tym dniem przez instytucje Wspólnot. Co więcej, naruszenia Rozporządzenia Rady nie można w żadnym wypadku identyfikować z naruszeniem umowy międzynarodowej, z mocy której Rozporządzenie czerpie swoją moc wiążącą.

Okoliczność, iż rozporządzenia wspólnotowe obowiązują na podstawie umowy międzynarodowej nie oznacza, że można je utożsamiać z tą umową. Konstytucja RP w art. 91 ust. 3 wyraźnie odróżnia umowy międzynarodowe od prawa stanowionego przez organizację międzynarodową, stosowanego bezpośrednio w Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy międzynarodowej konstytuującej tę organizację i dlatego niedopuszczalne jest utożsamianie ze sobą obu tych źródeł prawa.

Nie negując powszechnego zasięgu rozporządzeń, będących źródłem praw i obowiązków zarówno dla państw, jak i ich obywateli jako podmiotów Wspólnoty, skarżący stwierdzili, że są one rodzajowo innym od umowy międzynarodowej aktem prawa. Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 nie może – zdaniem skarżących - być uznane za wiążącą Rzeczpospolitą Polską umowę międzynarodową, wskazaną w art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, albowiem stanowi ono część krajowego porządku prawnego i kwalifikowane jest do wspólnotowego prawa pochodnego (w odróżnieniu od prawa pierwotnego, tj. umów międzynarodowych). Tym samym Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 jest na podstawie art. 249 akapit 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską częścią krajowego porządku prawnego, nie stając się jednak w żadnym wypadku umową międzynarodową.

Mając powyższe na uwadze – w ocenie skarżących - nałożenie kary pieniężnej za naruszenie umowy międzynarodowej na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym z powołaniem się na naruszenie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 stanowi rażące naruszenie prawa i powinno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania skarżący podali, że stwierdzając legalność decyzji wydanej bez podstawy prawnej i ignorując wynikający z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. obowiązek stwierdzenia jej nieważności, organ naruszył wynikającą z art. 6 k.p.a. zasadę praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa oraz wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Organ dokonał bowiem na niekorzyść strony rozszerzającej wykładni art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym naruszając tym samym fundamentalną zasadę wykładni, zgodnie z którą przepis o charakterze penalizacyjnym nie może być interpretowany w sposób rozszerzający.

Skarżący zwrócili również uwagę, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ nie zawiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przez co dopuścił się naruszenia art. 10 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ w ocenie skarżących nie załatwiając przedmiotowej sprawy w przewidzianym w ustawie terminie, naruszył wyrażoną w art. 12 i art. 35 k.p.a. zasadę szybkości postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących uchybień przepisom postępowania to należy podkreślić, że takie uchybienia mogą prowadzić do uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy są na tyle ważkie, że ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia przepisów prawa, przynajmniej w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 10 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W rozpoznawanej sprawie organ nie wywiązał się z powyższego obowiązku, ale w okolicznościach niniejszej sprawy – w ocenie Sądu – nie można uznać, aby uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ prowadząc postępowanie wszczęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nie przeprowadzał bowiem żadnych dowodów, zaś spór między stronami dotyczył interpretacji przepisów prawa, a nie ustaleń faktycznych. Niewydanie decyzji w terminie określonym w art. 35 k.p.a. stanowi niewątpliwie naruszenie przepisów prawa, w tym także art. 12 k.p.a., lecz uchybienie to pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 6, 7, 8 k.p.a. zważyć należy, że wobec braku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] lutego 2005 r., organ odmawiając stwierdzenia nieważności tej decyzji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie i tym samym nie naruszył podanych powyżej przepisów.

Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

W rozpoznawanej sprawie wniosek taki został złożony przez skarżących, którzy uznali, że do wydania wskazanej we wniosku decyzji doszło bez podstawy prawnej, a zatem wyczerpana została przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Materialnoprawną podstawę decyzji, o stwierdzenie której wnosili skarżący, stanowiły przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego; art. 92 ust. 1 pkt 6, art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym; lp. 1.11.11 ust. 1 lit. a, b załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie Sądu powołane przez organ przepisy znajdują w sprawie zastosowanie, zaś taka ocena Sądu jest zgodna z jednolitym już orzecznictwem NSA, zgodnie z którym w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 29 lipca 2005 r. istniały podstawy prawne do nakładania kar pieniężnych z tytułu naruszenia przepisów rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 w oparciu o przepis art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym.

Szczegółowa wykładnia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa została zawarta m. in. w wyroku NSA z dnia 27 lutego 2007 r. (sygn. akt I OSK 570/06) i Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni tę wykładnię podziela. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej nie reguluje wprost mocy obowiązującej prawa europejskiego. Zgodnie z art. 249 Traktatu o Unii Europejskiej "Dla wykonywania swoich zadań i zgodnie z postanowieniami niniejszego Traktatu, Parlament Europejski i Rada wspólnie, Rada i Komisja wydają rozporządzenia, dyrektywy i decyzje, wydają zalecenia lub zajmują stanowisko. Rozporządzenie ma zastosowanie ogólne. Jest ono we wszystkich swoich częściach wiążące i obowiązuje bezpośrednio w każdym Państwie Członkowskim". Zasada bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego wynikająca expressis verbis z art. 249 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, wyprowadzona jest też w drodze wykładni art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z art. 91 ust. 3 Konstytucji wyprowadza się nie tylko zasadę bezpośredniego stosowania rozporządzeń wspólnotowych, ale też zasadę pierwszeństwa tych rozporządzeń w wypadku kolizji z ustawami. Wyprowadza się regułę, że w przypadku rozbieżności pomiędzy przepisami prawa krajowego, a prawem wspólnotowym, jeżeli tej rozbieżności nie da się usunąć w drodze wykładni, to zastosowanie ma zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego i to niezależnie od rangi porównywanych norm. W doktrynie podkreśla się, że "jeżeli po stronie prawa EU mamy do czynienia z normą prawa pochodnego, to kolizją z normami prawa krajowego rządzić będzie art. 91 ust. 3 ustanawiający pierwszeństwo wobec prawa stanowionego przez organizację międzynarodową w zakresie, w jakim to wynika z umowy konstytuującej tą organizację, więc w tym wypadku z traktatów założycielskich" (L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2005, s. 460).

Dla wyprowadzenia dopuszczalności stosowania sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej, znaczenie prawne ma również art. 91 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którym ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli tej ustawy nie da się pogodzić z umową (art. 91 ust. 2 Konstytucji). Umową tą jest Traktat podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. miedzy Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej a Rzeczypospolitą Polską, dotyczący przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 90, poz. 894). Zgodnie z art. 2 Aktu Akcesyjnego, który stanowi integralną część Traktatu Akcesyjnego, od dnia przystąpienia nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przyjmuje się, że zgodnie z tym przepisem, prawo wspólnotowe (zarówno pierwotne, jak i wtórne) obowiązuje w stosunku do nowego państwa członkowskiego od momentu akcesji, jeżeli przepisy szczególne Traktatu Akcesyjnego nie przewidują odmiennych rozwiązań.

Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, pochodzi sprzed daty akcesji, a więc na mocy art. 2 Aktu Akcesyjnego przyjęte zostało do polskiego porządku prawnego. Daje to podstawę do wykładni, że powołane rozporządzenie stanowi część umowy międzynarodowej, jaką jest Traktat Akcesyjny. To rozwiązanie prawne przyjęte w art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, daje tym samym podstawę do przyjęcia, że naruszenie obowiązków publicznoprawnych wynikających z powołanego rozporządzenia stanowi naruszenie obowiązków wynikających z Traktatu Akcesyjnego, będącego umową międzynarodową. Konsekwencją powyższego jest dopuszczenie możliwości stosowania sankcji za naruszenie obowiązków nałożonych przepisami tego rozporządzenia.

Wynikające z art. 249 Traktatu o Unii Europejskiej oraz z art. 91 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej reguły stosowania prawa wspólnotowego, mają zasadnicze znaczenie dla wykładni art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Według art. 92 ust. 1 powołanej ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów enumeratywnie wyliczonych ustaw oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej. Naruszenie obowiązków wynikających z powołanych rozporządzeń, to naruszenie obowiązków wynikających z umowy międzynarodowej.

Wprowadzone nowe brzmienie art. 92 ust. 1 przez dodanie przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych ustawą z 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497) nie daje podstawy do wyprowadzenia wykładni, że naruszenie przepisów powołanych rozporządzeń Rady (EWG) nie było obwarowane sankcją kary pieniężnej. Warunkiem stosowania sankcji administracyjnej: kary pieniężnej, jest ustanowienie obowiązku publicznoprawnego. Przepisy prawa wspólnotowego, aby były podstawą do stosowania sankcji administracyjnej, a zatem były bezpośrednio skuteczne, muszą nadawać się do stosowania w drodze autorytatywnej konkretyzacji, ja zatem muszą spełniać zasadnicze elementy struktury normy prawnej, a więc zawierać reguły zachowania. Norma prawna określa adresata, warunki w jakich ma stosować regułę postępowania (hipoteza), sposób postępowania (dyspozycja). Te warunki normy prawnej spełnia art. 8 ust. 1,2 oraz art. 9 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, które regulują reguły zachowania, wskazuje adresata, warunki, sposób postępowania. Spełniają więc wszystkie przesłanki bezpośredniego zastosowania.

Z art. 249 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 91 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że przepisy prawa wspólnotowego mają moc obowiązującą w krajowym porządku prawnym. Zamieszczenie w przepisach prawa krajowego regulacji o mocy obowiązującego prawa wspólnotowego jest zatem zbędne, a nawet niedopuszczalne. Prowadzić może bowiem do wątpliwości w razie braku odesłania do przepisów prawa wspólnotowego, co do ich mocy obowiązującej. Z art. 249 Traktatu o Unii Europejskiej taka więc regulacja w krajowym porządku prawnym jest niedopuszczalna.

Reasumując rozporządzenie Rady, które miało zastosowanie w niniejszej sprawie pochodzi sprzed daty akcesji, a więc zostało z mocy art. 2 Aktu Akcesyjnego przyjęte do polskiego porządku prawnego. Można więc uznać, że rozporządzenie to stanowi część umowy międzynarodowej, jaką jest traktat akcesyjny. W konsekwencji niespełnienie obowiązków wynikających z rozporządzenia, jest w istocie niespełnieniem obowiązków wynikających z Traktatu Akcesyjnego, a więc umowy międzynarodowej. Tym samym można w takiej sytuacji zastosować sankcję przewidzianą w art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym.

W tej sytuacji nie budzi zastrzeżeń Sądu decyzja organu co do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 150 zł, a zatem zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

Z tych wszystkich względów na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu wymagającym jej uchylenia.