Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1180/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: uchylono zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 134, art. 145
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 134, art. 135
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 20 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany I. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone orzeczenia nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

Komendant Miejski Policji, działając na podstawie art. 134 i art.135 j ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2007 Nr 43, poz. 277 ze zm.) , orzeczeniem nr [...] z dnia [...] 2011 roku wymierzył skarżącemu - mł. asp. M. W. - kierownikowi Rewiru Dzielnicowych Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji - karę nagany , uznając go winnym naruszenia dyscypliny służbowej tj. art.132 ust.3 pkt.4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U z 2007r , Nr 43, poz.277 ze zm.).

Skarżący został ukarany za to , że wykonując w okresie od 20 października 2010 roku do 12 listopada 2010 roku w A czynności do postępowania skargowego ze skargi A. S. i przedkładając do akt tego postępowania notatki służbowe z przeprowadzonych rozmów z funkcjonariuszami Komisariatu Policji, a to z :

- sierż. P. Z. z dnia 10.11.2010 roku,

- sierż. M. S. z dnia 11.11.2010 roku,

- st. post. Z. B. z dnia 10.11.2010 roku,

wprowadził w błąd swoich przełożonych podinsp. I. D. - Komendanta Komisariatu Policji oraz insp. W. B. - Komendanta Miejskiego Policji co do okoliczności przeprowadzonych ustaleń dotyczących interwencji Policji w dniu 15.10.2010 roku w A dokumentując w notatkach przebieg rozpytań, których nie przeprowadził i ujmując w nich rzekome wypowiedzi rozpytywanych policjantów w zakresie przebiegu interwencji, których policjanci nie udzielali, jak również nie zweryfikował przedstawionych mu odpowiedzi, które okazały się niezgodne ze stanem faktycznym, jednocześnie nie dołączając do akt postępowania materiałów w postaci:

- notatki służbowej z dnia 02.11.2010 roku sierż. M. S. z jego podpisem,

- notatki służbowej z dnia 02.11.2010 roku st. post. Z. B. z jego podpisem,

- pisemnych odpowiedzi st. post. Z. B. na przedstawione mu pytania dotyczące przebiegu interwencji,

- pisemnych odpowiedzi sierż. P. Z. na przedstawione mu pytania dotyczące przebiegu interwencji,

- zawartego na nośniku informacji dokumentu tekstowego wykonanego przez sierż. M. S. stanowiącego odpowiedzi na przedstawione mu pytania dotyczące przebiegu interwencji - czym mógł spowodować szkodę służbie poprzez udzielenie skarżącej A. S. nierzetelnej i niepełnej odpowiedzi w zakresie podstaw prawnych i faktycznych przeprowadzonej interwencji .

Powyższe orzeczenie zostało wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w związku z orzeczeniem nr [...] z dnia [...] 2011r. Komendanta Wojewódzkiego uchylającego orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2011r. z powodu błędu w opisie zarzutów i przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego.

W uzasadnieniu orzeczenia nr [...] z dnia [...] 2011r. organ podniósł, że wydanie przedmiotowego orzeczenia o ukaraniu nie wymagało przeprowadzenia dodatkowych dowodów. Przeprowadzone w sprawie czynności dowodowe zostały zakończone w dniu 26 kwietnia 2011 roku. W toku postępowania skarżący nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu.

W ocenie organu , zawinienie skarżącego "nie podlega dyskusji" i oparte jest na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w zeznaniach przesłuchanych świadków, sierż. M. S., sierż. P. Z., a przede wszystkim st. post. Z. B. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ dał wiarę świadkom , mając na uwadze fakt, że ich zeznania były spójne, logiczne i konsekwentne.

Organ nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego, które – jego zdaniem - stoją w sprzeczności z przywołanymi dowodami. W postępowaniu uznano, iż skarżący przewidując możliwość popełnienia przewinienia, poprzez stworzenie mylnego obrazu ustaleń co do przebiegu interwencji policjantów z dnia 15.10.2010r. "na to się godził".

Organ podkreślił, iż skarżący nie był uprzednio karany, niemniej jednak zarzuconego mu czynu dopuścił się wykonując czynności z udziałem swoich podwładnych , co – w ocenie organu - jest okolicznością wpływającą na zaostrzenie wymiaru kary.

Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem nr [...] z dnia 20 lipca 2011 r. , działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt.1 ww. ustawy o Policji , po rozpatrzeniu odwołania skarżącego , utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

Organ odwoławczy w obszernym uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia przytoczył stanowisko Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2011r. oraz z dnia [...] 2011r. do odwołań złożonych przez skarżącego , a następnie stwierdził , że : " podnoszone przez obwinionego zarzuty , w świetle argumentów zawartych w stanowiskach do odwołań mł. asp. M. W. od orzeczeń dyscyplinarnych sporządzonych przez upoważnionego w tej sprawie podinsp. R. L. – I Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji, nie znajdują uzasadnienia i brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2011 roku."

Nadmienić należy , że organ pierwszej instancji podniósł, że w dniu 8 listopada 2010r. Komendant Miejski Policji insp. W. B. upoważnił I Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji – podinsp. R. L. do " czynności wyjaśniających w sprawie nierzetelnego przeprowadzenia skargi przez mł. asp. M. W."" i przyznał , że upoważnienie to zostało wydane z błędną datą , gdyż Komendant insp. W. B. po raz pierwszy zetknął się z dokumentacją wskazującą na nieprawidłowości w przebiegu postępowania skargowego dopiero w dniu 15 listopada 2010r.

Organ odwoławczy przytaczając stanowisko organu pierwszej instancji stwierdził, iż kara nagany jest współmierna do popełnionych przewinień dyscyplinarnych i stopnia zawinienia, przy uwzględnieniu okoliczności naruszenia dyscypliny służbowej, jego skutków, pobudek działania oraz dotychczasowego przebiegu służby obwinionego.

Komendant Wojewódzki Policji podkreślił, że kara nagany jest najłagodniejszą z kar dyscyplinarnych określonych w art. 134 a ustawy o Policji. Powyższe rozstrzygnięcie sprawy oznacza wytknięcie obwinionemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania.

Prawidłowość rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie , w ocenie organu odwoławczego , potwierdza zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy, w szczególności treść zeznań policjantów przeprowadzających interwencję w dniu 15 października 2010 roku w A, tj.: sierż. M. S., sierż. P. Z. i st. post. Z. B. Z zeznań tych policjantów wynika, iż w dniach 10 i 11 listopada 2010 roku skarżący nie przeprowadzał z nimi rozmów na temat wyżej wskazanej interwencji. Z zeznań st. post. Z. B. wynikało , że odpowiedzi zawarte w notatce z przeprowadzonej z nim rozmowy w dniu 10 listopada 2010 roku są inne od tych, które w wersji elektronicznej przekazał obwinionemu, gdyż zmienione zostały odpowiedzi na pytania dotyczące "nie przedstawienia się policjantów" oraz "przedstawienia zarzutu sprzedaży alkoholu sprzedawczyni".

Organ podniósł , iż sierż. P. Z. i st. post. Z. B. zeznali, że w przypadku bezpośredniej rozmowy ze skarżącym jako ich kierownikiem , można było uzyskać więcej informacji na temat przebiegu interwencji .

Skarżący nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, a ze złożonych przez niego wyjaśnień między innymi wynika, iż dokumenty nazwane notatkami służbowymi z przeprowadzonych rozmów z policjantami z datą 10 i 11 listopada 2010 roku sporządził osobiście na podstawie wcześniejszych rozmów z policjantami oraz dokumentów zapisanych na nośniku informatycznym zawierającym odpowiedzi policjantów na pytania zawarte w piśmie [...] z dnia 28 października 2010 roku.

Organ odwoławczy podniósł , że zasadność wydanego przez organ I instancji orzeczenia dyscyplinarnego potwierdzają również zeznania asp. szt. A. T. z Komendy Miejskiej Policji, który prowadził postępowanie skargowe ze skargi A. S. Z zeznań tego świadka wynika, że powyższa skarga ostatecznie została potwierdzona w części dotyczącej niekulturalnego zachowania się policjantów w stosunku do skarżącej, natomiast nie potwierdzona w pozostałym zakresie, czyli ustalenia końcowe były inne od tych, które przeprowadził skarżący . Ww. świadek w złożonych zeznaniach zwrócił uwagę na nieprawidłowości w podjętej przez policjantów interwencji poprzez niewłaściwe udokumentowanie jej przebiegu oraz ustaleń prawnych dotyczących zaistniałego czynu o znamionach przestępstwa z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, jak również nieprawidłowe postępowanie skarżącego w czasie wykonywania czynności do przedmiotowego postępowania skargowego.

Komendant Wojewódzki Policji podzielił stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2011 roku, iż skarżący popełnił błąd w ocenie czynu A. S., nieprawidłowo zakwalifikował zdarzenie i udzielił policjantom błędnego instruktażu. Następnie konsekwentnie próbując zatuszować swój błąd, wykonując czynności do postępowania skargowego, celowo ten fakt pomijał.

Odnosząc się do kwestii upoważnienia datowanego 8 listopada 2010 roku, którym Komendant Miejskiego Policji - insp. W. B. upoważnił podinsp. R. L. - Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji do merytorycznego zakończenia czynności wyjaśniających w sprawie nierzetelnego przeprowadzenia skargi przez mł. asp. M. W. organ II instancji zwrócił uwagę na fakt, iż wymieniony Komendant Miejski Policji w dniu 28 stycznia 2011 roku upoważnił podinsp. R. L. - Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącemu i merytorycznego zakończenia postępowania dyscyplinarnego wobec wymienionego funkcjonariusza Policji. Należy tu wskazać, iż zgodnie z treścią przepisu art. 133 ust. 6 ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny - Komendant Miejski Policji upoważnił swojego Zastępcę do wydawania decyzji w jego imieniu w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko skarżącemu. Organ odwoławczy podkreślił, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane w ramach postępowania dyscyplinarnego, a nie poprzedzających go czynności wyjaśniających, gdzie występuje kwestionowane przez obwinionego upoważnienie.

Na powyższe orzeczenie wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucił , że w trakcie prowadzenia postępowania wystąpiły liczne nieprawidłowości.

Przede wszystkim skarżący podniósł , że nie był zapoznany z przepisami dotyczącymi zasad prowadzenia postępowania skargowego przez Komendę Miejską Policji, gdyż był osobą nieupoważnioną do prowadzenia takich postępowań. Nie znając obowiązujących w tym zakresie przepisów skarżący zarzucił , że nie można kwestionować formę sporządzania przez niego notatek tym bardziej , że z zeznań policjantów tj. sierż. P. Z. i sierż. M. S. wynikało , iż treść notatek jest zgodna z ich odpowiedziami , a tylko st. post. Z. B. stwierdził , że została dokona zmiana jego wypowiedzi .

Ponadto skarżący podkreślił, iż policjanci uczestniczący w interwencji przedstawili mu nieprawdziwą wersję zdarzenia i podtrzymywali swoje stanowisko do czasu wskazania przez A. S. nowego świadka .

Skarżący zarzucił, że nie był pouczony jako obwiniony o prawie do ustanowienia w sprawie profesjonalnego obrońcy , co ograniczyło jego możliwości działania w prowadzonym postępowaniu. W toku postępowania odmówiono mu udostępnienia wglądu do zgromadzonych materiałów i wykonania z nich kserokopii.

W ocenie skarżącego , postępowanie wobec niego było prowadzone nierzetelnie , a wątpliwości rozstrzygano na jego niekorzyść. Ponownie skarżący podniósł kwestię upoważnienia z dnia 8.11.2010r., co miało na celu wykazanie , że Komendant Miejski Policji miał wiedzę i mógł zapobiec nieprawidłowościom już w dniu 8 listopada 2010r.

W ocenie skarżącego za bezpodstawny należy uznać zarzut nie zweryfikowania przedstawionych odpowiedzi, gdyż policjanci świadomie wprowadzili w błąd skarżącego , a także przesłuchującego ich policjanta w Komendzie Miejskiej Policji. Policjanci podawali nieprawdziwe informacje w kwestii przebiegu interwencji zarówno w notatkach służbowych , jak i w odpowiedziach na pytania przekazane przez Zespół ds. Kontroli KMP. Dopiero, gdy A. S. wskazała świadka, który potwierdził jej wersję, policjanci przyznali, że zdarzenie miało faktyczne inny przebieg, niż jak wcześniej opisywali.

Skarżący zarzucił , że organy dyscyplinarne nie słusznie dały wiarę policjantom , którzy świadomie wprowadzali w błąd osoby prowadzące postępowanie skargowe.

Zdaniem skarżącego, zarzut nie dołączenia do materiałów postępowania skargowego pisemnych odpowiedzi policjantów na pytania jest nieuzasadniony, gdyż to on uzgodnił z policjantami, że udzieli odpowiedzi w formie notatek służbowych .

Skarżący podniósł, że prowadzone przez Prokuraturę Rejonową postępowanie w sprawie ukrycia przez niego dokumentów (skierowane przez Komendanta Miejskiego Policji do Prokuratury Rejonowej, a następnie przekazane do Prokuratury Rejonowej) zakończyło się jego umorzeniem.

Skarżący powtórzył w skardze zarzut braku właściwego pouczenia go jako obwinionego, że przysługuje mu prawo do ustanowienia profesjonalnego obrońcy , a w konsekwencji został pozbawiony możliwości " jakościowej obrony ".

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacji, w której na wstępnym etapie doszłoby do prawidłowego rozpytania policjantów Komisariatu Policji, pierwsza odpowiedź , jaka została wysłana do skarżącej A. S. byłyby inna i uniknięto by sytuacji, w której zmiana stanowiska przy udzielaniu odpowiedzi skarżącej naraziła Policję na utratę dobrego imienia .

Postępowanie skargowe w sprawie ze skargi A. S. prowadziła Komenda Miejska Policji. Zlecono jednak wykonanie pewnych czynności przez Komisariat Policji do powyższego postępowania. Skarżący otrzymał od Komendanta Komisariatu Policji polecenie zebrania materiałów w postaci notatek funkcjonariuszy biorących udział w czynnościach w stosunku do A. S.

Po zebraniu powyższych notatek opracował sprawozdanie nie podpisując go, bowiem uznał, że może je podpisać jedynie Komendant Komisariatu Policji, jak również przygotował projekt odpowiedzi dla skarżącej.

Jak okazało się później , notatki napisane przez dwóch policjantów i przez nich podpisane zostały prawdopodobnie przez wymienionego "podmienione" na notatki różniące się treścią od poprzednich i nie podpisane przez policjantów, które zostały przekazane z całością materiałów do KMP, która miała udzielić odpowiedzi skarżącej.

Skarżący nie prowadził więc postępowania skargowego, a wykonywał jedynie czynności do takiego postępowania polegające na zgromadzeniu materiału źródłowego (policjanci na podstawie zapisów w notatnikach służbowych mieli sporządzić notatki służbowe dot. przebiegu zdarzenia).

Nie postawiono skarżącemu zarzutu nierzetelnego prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie skargi A. S., albowiem nie był on funkcjonariuszem uprawnionym do prowadzenia takiego postępowania. Natomiast wszczęto postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu o czyn stanowiący naruszenie dyscypliny służbowej polegający na ukryciu i nie dołączeniu do gromadzonych materiałów w sprawie dokumentów przekazanych mu przez podległych policjantów sierż. M. S. i st. post. Z. B. Prowadzone postępowanie dyscyplinarne jednoznacznie wykazało, że działania skarżącego doprowadziły do stworzenia u jego przełożonych mylnego obrazu co do ustaleń z przebiegu interwencji prowadzonej przez policjantów w dniu 15 października 2010r. w stosunku do A. S., a jego zawinienie w sprawie oparte jest na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.

Organ wyjaśnił, iż umorzenie postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w sprawie ukrycia dokumentów nie jest równoznaczne z tym, że wynik postępowania dyscyplinarnego prowadzonego w stosunku do funkcjonariusza musi być dla niego korzystny, bowiem to postępowanie dyscyplinarne ma samodzielny bieg i niezależne rozstrzygnięcie.

Na rozprawie w dniu 9 lutego 2012r. skarżący wyjaśnił , że nie będąc organem uprawnionym do prowadzenia postępowania skargowego, nie był zapoznany z przepisami regulującymi ten tryb postępowania. Czynności w postępowaniu skargowym podjął na pisemne polecenie swojego przełożonego – Komendanta Komisariatu, dokonane w formie adnotacji na skardze A. S. Skarżący stwierdził , że polecenie to było niezgodne z obowiązującymi przepisami.

Skarżący oświadczył również , że czynność " rozpytania", o której mowa w piśmie I Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji z dnia 28 października 2010r. jest określona co do formy w Decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji. Nie znając treści ww. decyzji, skarżący przekazał policjantom z patrolu przedmiotowe pismo celem ustosunkowania się do treści zawartych w nim pytań. W ocenie skarżącego , czynność " rozpytania" przeprowadził prawidłowo, opracowując materiały i informacje uzyskane od zainteresowanych policjantów i sporządzając na tę okoliczność własne notatki.

Odnośnie zarzutu nie zweryfikowania uzyskanych odpowiedzi od policjantów skarżący oświadczył na rozprawie , że " nie będąc uprawnionym do prowadzenia postępowania skargowego i nie mając wiedzy na temat sposobu prowadzenia postępowania nie mógł zweryfikować uzyskanych informacji".

Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje :

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji ( innego aktu lub czynności ) z przepisami prawa materialnego , które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego , regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia . Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Dz 2002 r. Nr 153, poz.1270) tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności , Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie Sąd uwzględnił treść przepisu art. 134 § 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , z którego wynika , że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonego orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającego go orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji, w pierwszej kolejności należało ustalić zasady i tryb prowadzenia postępowania skargowego , zakres czynności z zakresu postępowania skargowego zleconych skarżącemu oraz dokonać oceny, czy przy wykonywaniu tych czynności skarżącemu można przypisać winę skutkującą odpowiedzialnością dyscyplinarną . W ramach tej kontroli należało również ustalić, czy postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone w prawidłowy sposób .

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika , że postępowanie skargowe w Komendzie Miejskiej Policji reguluje Decyzja Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2010r. Z § 1 ww. decyzji wynika, że organem właściwym w sprawie skarg i wniosków na terenie działania Komendy Miejskiej Policji jest Komendant Policji. Z kolei zgodnie z § 5 tej decyzji, postępowanie wyjaśniające w sprawie skarg wpływających na funkcjonariuszy i pracowników oraz działania komórek i jednostek organizacyjnych prowadzą funkcjonariusze Zespołu do spraw Kontroli, Naczelnicy Wydziałów , Komendanci Komisariatów Policji lub osoby wskazane odrębną decyzją Komendanta Miejskiego Policji. W zależności od wagi sprawy, prowadzącego postępowanie wyjaśniające wyznacza Komendant Miejski Policji lub jego Zastępcy.

Nadzór nad terminowym i prawidłowym załatwieniem skarg sprawują funkcjonariusze Zespołu do spraw Kontroli. Skargę , która wpłynęła bezpośrednio do komórki lub jednostki organizacyjnej należy niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni przesłać do Zespołu do spraw Kontroli ( § 6 ).

Zgodnie z § 13 ww. decyzji , w przypadku wątpliwości co do sposobu prowadzenia postępowania wyjaśniającego, zasadności wykonania określonych czynności , czy też sposobu dokumentowania realizowanych czynności wyjaśniających należy kontaktować się z funkcjonariuszami Zespołu do spraw Kontroli.

Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy istotny jest § 14 pkt.3 ww. decyzji , który brzmi: " jeżeli zachodzi konieczność wyjaśnienia pewnych kwestii przez policjantów, przełożony sporządza notatkę z rozmowy z zainteresowanym policjantem, którą podpisują uczestnicy czynności, w przedmiotowej notatce służbowej sporządzający powinien zawrzeć spostrzeżenia co do ujawnionych nieprawidłowości i podjętych w tym zakresie działań ". Pkt. 4 stanowi, że " w sporządzonych dokumentach należy dbać o poprawność języka , odnosić się jedynie do ustalonych faktów , nie oceniać osób".

Z kolei Decyzja Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2010r. określa, że postępowanie wyjaśniające w sprawach skarg wpływających na funkcjonariuszy Policji, prowadzą m.in. kierownicy jednostek i komórek organizacyjnych Komendy Miejskiej Policji. Zgodnie z § 2 tej decyzji , decyzję dotyczącą prowadzącego postępowanie wyjaśniające podejmuje Komendant Miejski Policji lub jego Zastępcy w zależności od wagi sprawy.

Z analizy przytoczonych decyzji wynika , że Komendant Miejski Policji (lub jego zastępcy) : po pierwsze - jest właściwy do prowadzenia postępowania skargowego, a po drugie - że tylko ten organ uprawniony jest do wyznaczenia prowadzącego postępowanie wyjaśniające w sprawie skargi. Postępowanie wyjaśniające w istocie rzeczy stanowi postępowanie dowodowe w sprawie skargi , które kończy się sprawozdaniem. Sprawozdanie – zgodnie z § 9 Decyzji nr [...] – powinno zawierać m.in. opis i analizę zdarzenia oraz stanowisko i podstawę prawną.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że okolicznością bezsporną jest, że skarżący podjął czynności wyjaśniające w sprawie skargi A. S. na podstawie pisemnego polecenia swojego przełożonego – Komendanta Komisariatu Policji z dnia 20 października 2010r. Z akt sprawy nie wynika, aby w tej dacie Komendant był uprawniony do wydania takiego polecenia jako osoba wyznaczona przez Komendanta Miejskiego Policji lub jego Zastępcę, zgodnie z procedurą określoną w § 5 pkt.2 ww. Decyzji Nr [...] z dnia [...] 2010r.

Oznacza to, że polecenie to zostało wydane z naruszeniem obowiązującej procedury, a czynności podjęte przez skarżącego na podstawie tego polecenia nie mogą skutkować jego odpowiedzialnością dyscyplinarną. Organ nie może czynić skarżącemu zarzutu naruszenia dyscypliny służbowej, skoro bezpośredni przełożony obwinionego sam przepisy naruszył .

Dodatkową okolicznością przemawiającą na korzyść skarżącego jest to , że jego wątpliwości w zakresie właściwości organu prowadzącego postępowanie skargowe , na tym etapie sprawy nie zostały właściwie ocenione przez Komendanta Komisariatu Policji, który wydał ww. pisemne polecenie .

Skarga A. S. wpłynęła do Komendy Miejskiej Policji w dniu 21 października 2011r. i to był organ właściwy do załatwienia tej skargi.

Organ ten zlecił przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego Komendantowi Komisariatu Policji pismem z dnia 28 października 2010r. i w zakresie określonym w treści tego pisma. Organ zlecił dokonanie "rozpytania" wszystkich zainteresowanych funkcjonariuszy, dołączenia kserokopii dokumentacji służbowej, dołączenie kserokopii dokumentacji z postępowań (jeśli były prowadzone) oraz zajęcie stanowiska w sprawie żądania przeprosin. Materiały z wykonanych czynności wraz ze sprawozdaniem , wnioskami i projektem odpowiedzi organ polecił przesłać do Zespołu do Spraw Kontroli w terminie do dnia 12 listopada 2010r.

Powyższe pismo zakreśla z jednej strony - zakres zleconych czynności ,a z drugiej strony - zakres odpowiedzialności dyscyplinarnej z tytułu niewłaściwego wykonania tych czynności przez osobę zobowiązaną do ich wykonania.

W tym miejscu należy postawić pytanie , kto był zobowiązany do wykonania zleconych czynności ?

Przedmiotowe pismo zostało skierowane do Komendanta Komisariatu i zostało przekazane skarżącemu do wykonania ; na piśmie tym znajduje się odręczna adnotacja o treści : " DKW p. M. W. – przygot. notatkę urzędową z udzieleniem odpowiedzi na powyższe pytania 23.12.2010 " oraz pieczątką i podpisem Komendanta Komisariatu policji podinsp.n mgr I. D.

Powyższe pismo ma istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie , bo – jak wyżej podniesiono – stanowi podstawę odpowiedzialności z tytułu nie wykonania lub nieprawidłowego wykonania zawartych w nich poleceń.

Rzecznik Dyscyplinarny dostrzegł wagę przedmiotowego pisma i w ramach czynności wyjaśniających zwrócił się pismem z dnia 23 grudnia 2010r. do Komendanta Komisariatu Policji o udzielenie informacji m.in. , czy zlecał wyjaśnienia skargi A. S. skarżącemu i czy było to polecenie ustne , czy pisemne .

Komendant zlecił skarżącemu udzielenie żądanej informacji, co należy uznać za kolejny błąd tego organu , bowiem z punktu widzenia zasad i celów prowadzenia postępowania dyscyplinarnego – nawet na etapie czynności wyjaśniających prowadzonych w trybie art. 134 i pkt.4 ustawy o Policji - skarżący nie powinien udzielać takich informacji , skoro czynności te prowadzone są w stosunku do jego osoby. Działanie takie należy uznać za naruszenie praw skarżącego, który nie ma obowiązku "wykazywania" swojej winy . Wydanie pisemnego polecenia skarżącemu udzielenia żądanych informacji rzecznikowi dyscyplinarnemu w powyższym zakresie narusza fundamentalne prawo do obrony. Skarżący jako potencjalny obwiniony ma zagwarantowane prawo do odmowy składania wyjaśnień we własnej sprawie (art.135f ust.1 pkt.1 ww. ustawy ).

Formę działania rzecznika dyscyplinarnego określa art.135e ww. ustawy o Policji. Z przepisu tego wynika, że zbierając materiał dowodowy rzecznik dyscyplinarny może przesłuchać obwinionego, zlecić przeprowadzenie odpowiednich badań , natomiast z innych czynności sporządza protokół , lub może ograniczyć się do sporządzenia notatki urzędowej. Wyjaśnienia, zeznania, oświadczenia i wnioski oraz stwierdzenia określonych okoliczności przez rzecznika dyscyplinarnego lub kierownika jednostki organizacyjnej Policji , o którym mowa w ust.8 ww. przepisu , zapisuje się w protokole z możliwą dokładnością, a osoby biorące udział w czynnościach mają prawo żądania zapisania w protokole z pełną dokładnością wszystkiego , co dotyczy ich praw i interesów.

Dalej przepis stanowi, że osoby biorące udział w czynności, z której jest sporządzany protokół , a także osoby obecne , po zapoznaniu się z treścią protokołu , podpisują każdą jego stronę. ( ... )

W przypadku konieczności przeprowadzenia czynności poza miejscowością, w której toczy się postępowanie dyscyplinarne , przełożony dyscyplinarny może zwrócić się o ich przeprowadzenie do kierownika jednostki organizacyjnej Policji według miejsca , w którym czynność ma być dokonana.

Z kolei , jeżeli czyn będący przedmiotem postępowania dyscyplinarnego jest lub był przedmiotem innego postępowania, w tym postępowania przygotowawczego , przełożony dyscyplinarny może zwrócić się do właściwego organu o udostępnienie akt tego postępowania w całości lub w części . Za zgodą tego organu, potrzebne odpisy lub wyciągi z udostępnionych akt włącza się do akt postępowania dyscyplinarnego.

Skarżący udzielił odpowiedzi na ww. pismo rzecznika dyscyplinarnego z dnia 23.12.2010r w formie Notatki służbowej z dnia 24 grudnia 2010r , dołączając również inne dokumenty żądane przez rzecznika dyscyplinarnego. Oznacza to , że skarżący brał udział w gromadzeniu materiałów dowodowych we własnej sprawie .

Z notatki służbowej skarżącego z dnia 5.11.2010r., a także z notatki służbowej z przeprowadzonej rozmowy ze skarżącym w dniu 28.12.2010r. wynika, że w dniu 5.11.2010r. chcąc poprawnie wykonać polecenie Komendanta Komisariatu Policji w sprawie ze skargi A. S. skarżący zwracał się telefonicznie do członka Zespołu Kontroli KMP – asp. sztab. A. T. o informację co do formy odpowiedzi i ewentualnych dokumentów stosowanych w postępowaniach skargowych. Wtedy to skarżący dowiedział się , że mimo pisemnego polecenia swojego przełożonego - nie jest uprawniony do podejmowania czynności w tej sprawie i wszystkie materiały w tej sprawie należy przesłać do Komendanta Miejskiego Policji. Po przygotowaniu posiadanych dokumentów do przekazania do organu właściwego, dostarczył je Komendantowi Komisariatu, który – po uzgodnieniu z ww. A. T. - stwierdził , żeby ich nie wysyłać, bo w sprawie będą wykonywane dalsze czynności zlecone przez Komendanta Miejskiego Policji. Po wykonaniu dalszych czynności, przygotował projekt sprawozdania, które przedłożył do podpisu Komendantowi Komisariatu, uznając , że sam nie jest uprawniony do jego podpisania.

Zauważyć należy , że odpowiedź na pismo rzecznika dyscyplinarnego powinien był podpisać Komendant Komisariatu Policji, do którego było kierowane pismo rzecznika.

Wskazane okoliczności są w sprawie nie sporne; wynika z nich, że skarżący nie będąc uprawnionym do prowadzenia postępowań wyjaśniających w sprawie skarg i nie będąc pouczony o sposobie ich załatwiania, zwracał się o pomoc w sprawie prawidłowego dokumentowania zleconych mu czynności kontaktując się z członkiem Zespołu Kontroli Komendy Miejskiej Policji i który – zgodnie z obowiązującą procedurą – sprawował nadzór nad prawidłowym załatwieniem skargi . Zauważyć należy także , że skarżący nie uzyskał pomocy w tym zakresie od swojego bezpośredniego przełożonego – Komendanta Komisariatu. Skarżący dokumentował podejmowane czynności w przekonaniu , co do ich prawidłowości , co potwierdził w oświadczeniu złożonym na rozprawie. W ocenie skarżącego zleconą czynność "rozpytania" przeprowadził prawidłowo , opracowując materiały i informacje uzyskane od zainteresowanych policjantów – sporządzając własne notatki służbowe na tę okoliczność".

Sąd podziela stanowisko organów orzekających, że sporządzone przez skarżącego notatki służbowe " z przeprowadzonej rozmowy " z sierż. P. Z. z dnia 10.11.20010r. oraz z sierż. M. S. z dnia 11.11.2010r. i st. post. Z. B. z dnia 10.11.2010r - były nieprawidłowe co do formy ich sporządzenia. Podkreślenia wymaga okoliczność , że chodzi o nieprawidłową f o r m ę, bo jak wynika z akt sprawy , skarżący rozmawiał z ww. policjantami na okoliczność przeprowadzonej interwencji w dniu 15.10.2010r . Treść notatek – co do zasady - odzwierciedlała informacje , które ww. policjanci udzielili skarżącemu. Brak wiedzy skarżącego co do formy dokumentowania przeprowadzonych czynności – w ocenie Sądu - jest usprawiedliwiony brakiem stosownego przeszkolenia w tym zakresie skarżącego , brakiem pomocy ze strony jego bezpośredniego przełożonego i niewystarczającą informacją uzyskaną od członka Komisji do Spraw Kontroli Komendy Miejskiej Policji. Wyjaśnienia skarżącego , że w jego przekonaniu należało uzyskane od policjantów informacje na temat spornej interwencji " opracować" są – w ocenie Sądu - przekonywujące i wiarygodne.

Zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz poprzedzające je orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2011r. są wadliwe w zakresie uznającym skarżącego winnym wykonania czynności do postępowania skargowego w okresie od dnia 20 października 2010r.

Jak wyżej wykazano, zarzutem mogą być objęte wyłącznie czynności , które nastąpiły po dacie otrzymania pisma I Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji z dnia 28.10.2010r. nr [...]. Działania podjęte na podstawie polecenia Komendanta Komisariatu z dnia 20.10.2010r. nie mogą skutkować odpowiedzialnością dyscyplinarna skarżącego , bowiem – jak wyżej podniesiono - polecenie to zostało wydane z przekroczeniem uprawnień .

Powyższe orzeczenia są wadliwe również z tego powodu , że skarżący – wbrew zarzutom organów - nie był uprawniony do zweryfikowania odpowiedzi udzielonych przez policjantów z patrolu dokonującego interwencji. Skarżący w ramach zleconych czynności wyjaśniających zebrał żądane dowody z wyjaśnień policjantów, ale ocena ich wiarygodności należała do wyłącznej kompetencji organu uprawnionego do prowadzenia postępowania skargowego . Z akt sprawy wynika, że policjanci zmienili swoje pierwotne wyjaśnienia dopiero po wskazaniu przez skarżącą świadka zdarzenia , a zatem skarżącemu nie można zarzucić , że przyjmując za wiarygodny opis interwencji przedstawiony przez policjantów mógł spowodować szkodę w służbie .

Za nieuzasadnione należy uznać stanowisko organu uznające wyjaśnienia policjantów za wiarygodne , spójne i logiczne , a twierdzenia skarżącego , że został przez tych policjantów wprowadzony w błąd – za niewiarygodne.

Z akt sprawy nie wynika, że skarżący "przewidując możliwość popełnienia przewinienia poprzez stworzenie mylnego obrazu ustaleń co do przebiegu interwencji policjantów z dnia 15.10.2010r " na to się godził" . W toku postępowania skarżący wielokrotnie podnosił , że treść sporządzonych przez niego notatek służbowych z "rozmów" z tymi policjantami w istocie nie odbiegała od uzyskanych od nich informacji i nie spowodowała istotnych dla sprawy zmian. Bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie jest okoliczność, że informacje policjantów nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu interwencji, bo weryfikacja tych dowodów należała do organu prowadzącego postępowanie skargowe tj. Komendanta Miejskiego Policji. Sam skarżący podkreślał, że w sporządzonych notatkach nie dokonywał oceny wypowiedzi policjantów, bo ocena nie należała do niego. Skarga A. S. została uznana za uzasadniona w części dotyczącej niekulturalnego zachowania się policjantów, co potwierdza wiarygodność skarżącego, że policjanci udzielając mu informacji na temat przebiegu interwencji mieli interes w zatajeniu rzeczywistego stanu rzeczy. Szczegóły tej interwencji podniesione w uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego I instancji co do nie przedstawienia się policjantów, czy przedstawienia zarzutu sprzedaży alkoholu sprzedawczyni – w ocenie Sądu – nie mają istotnego znaczenia w rozpatrywanej sprawie dyscyplinarnej. Ustalenia wynikające z czynności przeprowadzonych przez skarżącego inne od rzeczywistych nie mogą skutkować jego odpowiedzialnością dyscyplinarną, skoro nie był uprawniony do oceny ,czy weryfikacji uzyskanych od policjantów informacji .

Jeżeli chodzi o zarzut nie dołączenia materiałów wymienionych w zaskarżonym orzeczeniu , to jest on uzasadniony , jednak nie może skutkować odpowiedzialnością dyscyplinarną , gdyż w przekonaniu skarżącego materiały te służyły do "opracowania ich" w sporządzonej przez niego notatce służbowej , a działanie to było wynikiem braku wiedzy w zakresie dokumentowania przeprowadzonych czynności, a nie złej woli skarżącego.

Za nieuzasadniony należy uznać zarzut i uznanie skarżącego winnym tego , że mógł spowodować szkodę w służbie poprzez udzielenie skarżącej nierzetelnej i niepełnej odpowiedzi w zakresie podstaw prawnych i faktycznych przeprowadzonej interwencji. Zmiana stanowiska Komendanta Miejskiego Policji w sprawie skargi A. S. była spowodowana zmianą zeznać policjantów uczestniczących w interwencji w dniu 15.10.2010r., a nie wadliwym wykonaniem zleconych skarżącemu czynności z zakresu postępowania skargowego .

Zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji jest wadliwe, bowiem znacząca część jego uzasadnienia odnosi się do stanowiska organu pierwszej instancji do złożonych przez skarżącego odwołań. Organ odwoławczy w zasadzie nie odnosi się do treści orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2011r, lecz do treści pism " wewnętrzch" , międzyinstancyjnych, nie będącymi rozstrzygnięciami w sprawie. Organ odwoławczy stwierdził : "w świetle argumentów zawartych w stanowiskach do odwołań mł. asp. M. W. od orzeczeń dyscyplinarnych sporządzonych przez upoważnionego w tej sprawie podinsp. R. L. – I Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji, nie znajdują uzasadnienia i brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia (...) ".

W związku z powyższym należy stwierdzić , że zgodnie z art.135l ww. ustawy o Policji, w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Oznacza to , że organ odwoławczy ma rozpoznać sprawę we własnym zakresie w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika , by Komendant Wojewódzki Policji dokonał rozpoznana sprawy we własnym zakresie i przedstawił własną argumentacją w sprawie.

Odnośnie kwestionowanego upoważnienia z dnia 8.11.2011r. dla podinsp. R. L. – Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji " do merytorycznego zakończenia czynności wyjaśniających w sprawie nierzetelnego przeprowadzenia skargi przez mł. asp. M. W." , należy stwierdzić , że argumentacja skarżącego jest słuszna. Nie zasługuje na aprobatę stanowisko organu , że upoważnienie to zostało wydane " z błędną datą". W upoważnieniu tym zawarta jest negatywna ocena czynności skarżącego dotyczących postępowania skargowego , pomimo , że postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącego zostało formalnie wszczęte postanowieniem z dnia [...] 2011r . Na marginesie należy zauważyć , że wątpliwości budzi sformułowanie w tym upoważnieniu "przeprowadzenia skargi" - co ono w istocie oznacza.

Powyższe nie ma jednak wpływu na wynik postępowania dyscyplinarnego , bowiem upoważnienie do wszczęcia i zakończenia tego postępowania dla ww. Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji zostało wydane w dniu 4.02.2011r., a zatem nie można kwestionować kompetencji organu prowadzącego przedmiotowe postępowanie.

Ocena, czy Komendant Miejski Policji – w kontekście ww. upoważnienia z dnia 8 listopada 2010r – mógł zapobiec nieprawidłowościom w postępowaniu skargowym wykracza poza ramy prowadzonego postępowania w rozpatrywanej sprawie.

Za nieuzasadniony należy uznać zarzut skarżącego , że nie został pouczony o prawie do ustanowienia profesjonalnego obrońcy, bowiem jak wynika z postanowienia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2011r o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, postanowienie to zawiera pouczenie o przysługujących obwinionemu prawach poprzez przytoczenie treści art.135 f ust.1 – 3 ustawy o Policji. Pod pouczeniem tym widnieje odręczna adnotacja skarżącego o treści " z treścią postanowienia zapoznałem się" oraz nieczytelny podpis.

Reasumując należy stwierdzić , że zarzut wprowadzenia w błąd przełożonego lub innego policjanta musi być związany z wykazaniem obwinionemu winy . Materiał dowodowy w niniejszej sprawie nie uzasadnia takiego zarzutu ; ocena tego materiału dokonana przez organy orzekające oparta w szczególności na zeznaniach policjantów biorących udział w interwencji jest nieprawidłowa , gdyż nie uwzględnia okoliczności , iż to policjanci wprowadzali w błąd skarżącego co do faktycznego przebiegu tej interwencji. Uznając zeznania policjantów za wiarygodne , organy w sposób nie uprawniony odmówiły wiary zeznaniom skarżącego , bezpodstawnie przypisując mu chęć wprowadzenia swoich przełożonych w błąd.

Odnośnie zarzutu nieprawidłowego udokumentowania przeprowadzonych czynności oraz nie dołączenia dokumentów opisanych w zarzucie należy stwierdzić , że zarzut ten jest uzasadniony , jednak nie może skutkować przypisaniem skarżącemu winy , bowiem wynikało to z braku wiedzy skarżącego na temat form dokumentowania tych czynności oraz braku dostatecznej pomocy w tym zakresie ze strony swojego bezpośredniego przełożonego Komendanta Posterunku Policji oraz członka Zespołu do Spraw Kontroli , pomimo , że o taką pomoc skarżący się zwracał i informował o swoich wątpliwościach.

Organy w wydanych rozstrzygnięciach nie uwzględniły okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego, a wątpliwości rozstrzygnęły na niekorzyść skarżącego , czym naruszyły art.135g ww. ustawy o Policji.

Stwierdzając , że skarżący nieprawidłowo wykonał zlecone czynności organ winien rozważyć zastosowanie w niniejszej sprawie art.135j pkt.5 ustawy . Przepis ten stanowi , że przełożony dyscyplinarny może odstąpić od ukarania , jeżeli stopień winy lub stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie jest znaczny , a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej. Przy ocenie stopnia winy należało uwzględnić okoliczność, że skarżący nie był zapoznany z procedurą prowadzenia postępowania wyjaśniającego, zwracał się o pomoc w zakresie dokumentowania przeprowadzonych czynności , zmianę wyjaśnień policjantów, a za " rozpytanie" uznał samodzielne opracowanie materiałów uzyskanych od policjantów z patrolu.

Materiał dowody zgromadzony w rozpatrywanej sprawie nie pozwala na przyjęcie , że skarżący przewidywał możliwość popełnienia zarzucanego mu czynu i na to się godził , jak przyjęły to organy w wydanych orzeczeniach. Uznając , że zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie dyscyplinarne organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym , które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) – orzekł jak w sentencji.