Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 556/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3, art. 6m, art. 6k ust. 3. art. , art. 9f, art. 9m, art. 9e
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek,, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "K.", utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. P. z dnia [...] określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości pozostających w zarządzie Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w B. P., za okres od dnia 1 listopada 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., w łącznej kwocie 14.766 zł obejmującej: 1) ul. L. oraz ul. S. w kwocie po 1.923,00 zł za każdy z miesięcy, 2) ul. W. J., ul. T. oraz ul. K. J. w kwocie po 2.636,00 zł za każdy z miesięcy, 3) ul. S. w kwocie po 2.824,00 zł za każdy z miesięcy.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że dnia [...] kwietnia 2013 r. wpłynęły do organu pierwszej instancji, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od pozostających we władaniu Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w B. P. nieruchomości położonych na terenie miasta B. P. W deklaracjach tych Spółdzielnia zadeklarowała od nieruchomości położonych przy ulicy L. oraz ulicy S. (zwanych dalej osiedle "L.") liczbę 150 mieszkańców, selektywny sposób zbierania odpadów oraz łączną opłatę w kwocie 1,404 zł miesięcznie, od nieruchomości położonych przy ulicy W. J., ulicy T. oraz ulicy K. J. (zwanych dalej "osiedle J.'') liczbę 253 mieszkańców, selektywny sposób zbierania odpadów oraz łączną opłatę w kwocie 1.819 zł miesięcznie i od nieruchomości położonych przy ulicy S. (zwanych dalej osiedle "S.") liczbę 259 mieszkańców, selektywny sposób zbierania odpadów oraz łączną opłatę w kwocie 1.895 zł miesięcznie. Do deklaracji Spółdzielnia załączyła zestawienie lokali mieszkalnych oraz wykaz mieszkańców zamieszkujących poszczególne lokale specyfikując ich lokalizację i numerację, podając nazwiska posiadaczy lokali i liczbę osób je zamieszkujących. Deklaracje te w terminie późniejszym sukcesywnie korygowała uiszczając terminowo wynikające z nich opłaty.

W dniu [...] sierpnia 2013r. wpłynęło do Prezydenta Miasta B. P. pismo z P. "K." Sp. z o.o. w B. P., zwanego dalej Spółką "K.", informujące, że na obszarze zabudowy wielorodzinnej segregację odpadów zgodnie z zasadami Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. P. prowadzi jedynie Wspólnota mieszkaniowa Nieruchomości O. oraz Wspólnota mieszkaniowa Nieruchomości K.

Spółdzielnię "K." poinformowano, że pomimo wykazania w deklaracji selektywnego sposobu gromadzenia odpadów obowiązek ten wykonywany jest w sposób nieprawidłowy, uprzedzając jednocześnie o ewentualności wszczęcia postępowania w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w razie dalszego niedopełniania obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (pismo Prezydenta Miasta B. P. z dnia 8 sierpnia 2013 r.).

Następnie, pismem z dnia 13 września 2013 r. Prezes Zarządu Spółki "K." poinformował Gminę Miejską B. P., że tylko pięć wyszczególnionych w tym piśmie podmiotów prowadzi selektywną zbiórkę odpadów na obszarze zabudowy wielorodzinnej w sposób określony Regulaminem utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. P. Wśród podmiotów tych nie znalazła się Spółdzielnia Mieszkaniowa "K.".

Spółdzielnia natomiast w dniu [...] listopada 2013 r. złożyła korekty deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na miesiąc listopad 2013 r. i miesiące następne. Od nieruchomości położonych na osiedlu "L." zadeklarowała liczbę 218 mieszkańców, selektywny sposób zbierania odpadów oraz łączną opłatę w kwocie 1.195 zł na miesiąc, od nieruchomości położonych na osiedlu "J." liczbę 293 mieszkańców, selektywny sposób zbierania odpadów oraz łączną opłatę w kwocie 1.642 zł na miesiąc i od nieruchomości położonych na osiedlu "S." liczbę 353 mieszkańców, selektywny sposób zbierania odpadów oraz łączną opłatę w kwocie 1,765 zł na miesiąc.

Mając na względzie powyższe Prezydent Miasta B. P. postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu wobec Spółdzielni "K." postępowanie w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W piśmie z dnia 22 października 2013 r. Spółka "K." - jako podmiot wyłoniony w przetargu do realizacji odbioru odpadów komunalnych – potwierdziła, w związku z zakończeniem odbioru odpadów komunalnych w okresie III kwartału 2013 r., że tylko wspólnoty mieszkaniowe wymienione we wcześniejszych pismach nadal prawidłowo prowadzą selektywną zbiórkę odpadów komunalnych. Pozostałe wspólnoty i spółdzielnie, które zgłosiły selektywną zbiórkę odpadów, w tym spółdzielnia "K.", nadal nie wykonują tego obowiązku według zasad określonych w obowiązującym Regulaminie utrzymania czystości i porządku, ponieważ odbierane odpady komunalne - frakcja sucha i frakcja mokra - zawierają w różnym stopniu elementy, które zanieczyszczają odpad segregowany.

W toku postępowania Spółdzielnia "K." wskazywała, że nie stworzono jej możliwości potwierdzenia braku segregacji odpadów przy ich odbiorze zarówno z osłon śmietnikowych, jak też przy ich przekazywaniu do punktu selektywnej zbiórki odpadów prowadzonej przez Spółkę "W.". Dodała, że administruje trzema punktami zbiórki odpadów na poszczególnych osiedlach, gdzie w osiedlu "S." i "L." zbierane są również odpady od mieszkańców innych gestorów zasobów lokalowych załączając wykaz tych wspólnot mieszkaniowych i spółdzielni. Odpady dostarczane są do osłon śmietnikowych wyposażonych w kontenery przeznaczone na frakcję suchą i frakcję mokrą oraz pojemniki typu "dzwon"' na makulaturę, szkło opakowaniowe i tworzywa sztuczne. Zarzucała także, iż w treści Regulaminu utrzymania czystości i porządku nie ustalono minimalnej wielkości udziału poszczególnych kategorii lub frakcji odpadów limitujących kwalifikowanie zbiórki odpadów, jako zbieranych selektywnie.

W dniu [...] grudnia 2013 r. pracownik organu pierwszej instancji przeprowadził doraźną kontrolę punktów odbioru odpadów komunalnych należących do spółdzielni "K.", z której to czynności sporządził dokumentację fotograficzną.

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta B. P. określił spółdzielni "K." wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres dwóch miesięcy tj. listopad i grudzień 2013 r. od każdego z trzech punktów odbioru odpadów odrębnie w kwotach odpowiednio: 1.923 zł, 2.636 zł i 2.824 zł za każdy miesiąc, co łącznie dało kwotę 14.766 zł.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że stosownie do przepisów prawa miejscowego zawartych w Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. P. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta B. P. z dnia [...] czerwca 2013 r. selektywna zbiórka odpadów komunalnych obejmuje cztery elementy: frakcję suchą, frakcję mokrą, szkło opakowaniowe oraz popiół, który w zabudowie wielorodzinnej raczej nie występuje. Regulamin ten szczegółowo określa jakie odpady zalicza się do poszczególnych frakcji i jakich nie należy w nich umieszczać, określa rodzaje i pojemność pojemników/worków przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych a także częstotliwość oraz sposób ich pozbywania się. Zasady te są wspólne dla wszystkich nieruchomości położonych na terenie miasta B. P. i mogą różnić się jedynie w pewnych aspektach wynikających z rodzaju zabudowy (jedno lub wielorodzinnej), mogą być podyktowane specyfiką gromadzenia odpadów oraz częstotliwości i formy ich zbiórki. Organ pierwszej instancji pokreślił, że udział przedstawiciela Spółdzielni przy odbiorze przez uprawnionego przedsiębiorcę odpadów komunalnych z osłon śmietnikowych jest bezspornym prawem właściciela, który w ten sposób może wspólnie z odbierającym odpady dokonać stopnia ich segregacji i zgłaszać zastrzeżenia lub uwagi, co do przyjętej kwalifikacji odpadów. Z tego prawa strona nie skorzystała, choć została poinformowana o nieprawidłowościach przy selekcji odpadów. Zaznaczono przy tym, że udział strony przy segregacji odpadów nie jest elementem postępowania administracyjnego, w którym organ zobowiązany jest do zapewnienia stronie czynnego udziału na każdym jego etapie.

Organ wskazał następnie, że przeprowadzona przez pracownika organu w dniach [...] grudnia 2013 r. wizja lokalna kontenerów do segregacji odpadów i okolic osłon śmietnikowych pozostających w użytkowaniu Spółdzielni potwierdziła, że mieszkańcy zostali prawidłowo poinformowani o zasadach segregacji, jednak odpady umieszczane w pojemnikach przeznaczonych na frakcję suchą i frakcję mokrą zawierały elementy, które nie powinny się znaleźć w określonej frakcji. W rezultacie nie można było uznać, że odpady zbierane były w sposób selektywny. Minimalna wielkości udziału poszczególnych kategorii lub frakcji odpadów limitujących kwalifikowane zbiórki odpadów jako zbieranych selektywnie w ocenie organu nie mogła być ustalona, gdyż nie wynika to z żadnych przepisów rangi ustawowej, podustawowej czy lokalnej.

W ocenie organu zasadnym było zatem określenie wysokości opłaty dla skarżącej Spółdzielni za gospodarowanie odpadami z uwzględnieniem stawki od odpadów zbieranych w sposób nieselektywny.

W odwołaniu od tej decyzji spółdzielnia "K." zarzuciła niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie unormowań zawartych w Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. P. Podkreśliła, iż dla Spółdzielni niezrozumiałe jest, że nie można określić limitu zanieczyszczenia odpadów segregowanych ani też minimalnej wielkości udziału poszczególnych kategorii lub frakcji odpadów, umożliwiających przyjęcie, iż zbiórka odpadów dokonywana jest selektywnie.

Spółdzielnia wyjaśniała także, iż przy osłonach śmietnikowych na terenie osiedli "L.", "J." i "S." w kontenerach typu "dzwon" selektywnie zbierane są opakowania plastikowe, makulatura i szkło opakowaniowe. Ta część odpadów wyładowywana jest na skrzynię ładunkową samochodu na miejscu przy osłonie śmietnikowej i "czystość" tych frakcji nie jest kwestionowana. Istotne w ocenie Spółdzielni jest to, że przy wyładunku następuje zmieszanie odpadów od niej odbieranych z odpadami znajdującymi się już na skrzyni ładunkowej. W przekonaniu Spółdzielni odpady z tych kontenerów nie są dostarczane do Zakładu Zagospodarowania Odpadów i nie są ewidencjonowane, gdyż brak jest raportów przyjęcia tych odpadów. Postawiła w związku z tym pytanie jak zatem dochodzi do kwestionowania faktu prawidłowej segregacji.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W pierwszej kolejności organ wskazał, że zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości dotyczące utrzymania czystości i porządku, warunki wykonywania działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów a także warunki udzielania zezwoleń podmiotom świadczącym usługi w zakresie uregulowanym w tej ustawie regulują przepisy ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm., dalej: "u.c.p.").

W świetle regulacji u.c.p., podmiotem obowiązanym do wypełniania obowiązków związanych ze zbieraniem odpadów komunalnych wytwarzanych na danej nieruchomości i ich pozbywaniem się zgodnie z wymaganiami tej ustawy oraz aktów prawa miejscowego, w tym podmiotem obowiązanym do złożenia deklaracji i uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest wytwórca odpadów a właściciel nieruchomości, na której one powstały.

Przepis art. 2 ust. 3 u.c.p. odnosi się do szczególnego przypadku, jakim jest nieruchomość zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali. Obowiązki właściciela nieruchomości obciążają wówczas zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.) lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany. W budynkach zaś, których właścicielem pozostaje wyłącznie spółdzielnia, to na niej, a nie na jej członkach ciążą obowiązki związane z ponoszeniem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.).

W myśl art. 6m u.c.p., właściciel nieruchomości w podanym wyżej rozumieniu, jest obowiązany złożyć do właściwego organu gminy deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych oraz składania nowych deklaracji w razie zaistnienia zmian danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Organ odwoławczy wskazał, że w sprawach dotyczących opłat stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, co dotyczy zarówno weryfikacji poprawności deklaracji i wzywania do złożenia deklaracji o wysokości opłaty na podstawie art. 274-274a Ordynacji podatkowej, postępowania podatkowego, jak i kontroli podatkowej w zakresie ustalenia stanu faktycznego, mającego wpływ na wysokość opłaty np. w odniesieniu do ustalenia liczby osób zamieszkujących lub też stanu zużycia wody. Ze względu na pewne ograniczenia, o jakich stanowi art. 288 Ordynacji podatkowej, dotyczące utrudnień przy kontrolowaniu nieruchomości mieszkalnych organ ma prawo skorzystać z regulacji art. 9u – 9v u.c.p. i przeprowadzić kontrolę stosując przepisy art. 379 i 380 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U z 2013 r., poz. 1232 ze zm.).

Obowiązującymi na terenie gminy miejskiej B. P. przepisami prawa miejscowego odnoszącymi się do utrzymania czystości i porządku jest między innymi uchwała Nr [...] Rady Miasta B. P. z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemniki (Dz. Urz. Woj. L. z 2013 r. poz. 362). Stanowi ona w § 1 ust. 1, iż opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, będzie obliczana w oparciu o liczbę mieszkańców. W przypadku odpadów zbieranych w sposób selektywny opłata ta wynosi 5 zł miesięcznie od osoby, a w przypadku odpadów zbieranych w sposób nieselektywny 8 zł od osoby. Jednocześnie §1 ust. 4 uchwały Nr [...] Rady Miasta B. P. z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości (Dz. Urz. Woj. L. z 2013 r. poz. 363) stanowi, iż do deklaracji należy dołączyć wykaz mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 2 do deklaracji. Z kolei po myśli przepisów uchwały Nr [...] Rady Miasta B. P. z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie określenia terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. Urz. Woj. L. z 2013 r., poz. 365) należną opłatę uiszcza się raz na kwartał kalendarzowy, w łącznej wysokości za trzy miesiące kalendarzowe w terminie do 10 dnia każdego pierwszego miesiąca kwartału kalendarzowego.

Organ wyjaśnił dalej, że stosownie do art. 9f u.c.p., w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako zmieszane odpady komunalne i powiadamia o tym gminę. Podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości obowiązany jest do sporządzania kwartalnych sprawozdań przekazywanych wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po kwartale, którego dotyczy. Zawierać one powinny między innymi informacje o masie poszczególnych rodzajów odebranych odpadów komunalnych oraz sposobie ich zagospodarowania, liczbę właścicieli nieruchomości, od których zostały odebrane odpady komunalne, a także wskazanie właścicieli nieruchomości, którzy zbierają odpady komunalne w sposób niegodny z regulaminem (art. 9n u.c.p.).

Zgodnie z Regulaminem utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. P. stanowiącym załącznik do uchwały Nr [...] Rady Miasta B. P. z dnia [...] czerwca 2013 r. (Dz. Urz. Woj. L. z 2014 r., poz. 3499) na terenie miasta obowiązuje selektywna zbiórka następujących odpadów komunalnych: papieru i tektury, tworzyw sztucznych, w tym PET, szkła opakowaniowego, popiołu, metalu, przeterminowanych leków i chemikaliów, mebli i odpadów wielkogabarytowych, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zużytych opon, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz odpadów ulegających biodegradacji (z ogrodów, terenów zielonych, parków, cmentarzy oraz działek budowlanych niezabudowanych). Selekcja odpadów polega zatem na "dopasowaniu" wytworzonego w gospodarstwie domowym odpadu do wskazanych powyżej kategorii.

W zakresie odpadów zmieszanych obowiązuje ich segregacja polegająca na podziale między innymi na frakcję mokrą i frakcję suchą. Jeżeli odpady kwalifikowane do frakcji mokrej znajdą się we frakcji suchej i odwrotnie, nie można uznać, że w ramach segregacji odpadów zmieszanych podzielonych na frakcję suchą i frakcję mokrą, odpady te gromadzone są w sposób selektywny.

W przedmiotowej sprawie wstępna kwalifikacja odpadów pochodzących z nieruchomości pozostających we władaniu strony odwołującej się, przeprowadzona przez podmiot przyjmujący, potwierdziła, że we frakcji suchej i mokrej zbieranej z kontenerów umieszczonych w osłonach śmietnikowych przeznaczonych dla mieszkańców Spółdzielni "K." z osiedli "L.", "J." i "S." znajdują się elementy zanieczyszczające odpad segregowany.

Organ wyjaśnił, że taki stan rzeczy niezależnie od stopnia zanieczyszczenia nie pozwala na zakwalifikowanie odpadów jako odpady zbierane w sposób selektywny, dlatego też obowiązkiem podmiotu przyjmującego było zakwalifikowanie ich do odpadów zmieszanych. Każdorazowe przyjęcie odpadów od podmiotu odbierającego te odpady przez podmiot przyjmujący, ewidencjonowane jest na bieżąco poprzez wskazanie daty przyjęcia odpadów, numeru rejestracyjnego pojazdu, rodzaju asortymentu, kontrahenta, ilości w kg brutto, tary i netto przywiezionych odpadów, numeru wystawionego dowodu oraz przeznaczenia odpadów. Stąd podmiot odbierający na podstawie tej ewidencji i informacji od podmiotu przyjmującego posiada dostateczną wiedzę co do rodzaju odpadów i właściciela nieruchomości na której powstały.

Podmiotem odbierającym odpady komunalne z nieruchomości pozostających we władaniu strony skarżącej jest Spółka "K.". Zatem podstawowym dowodem w przedmiotowej sprawie jest informacja pochodząca od podmiotu odbierającego odpady komunalne, przekazana w trybie art. 9f u.c.p. Organ pierwszej instancji informował Spółdzielnię pismem z dnia 8 sierpnia 2013 r., doręczonym skutecznie w dniu 13 sierpnia 2013 r., o nieprawidłowościach w selekcjonowaniu odpadów. Wskazał przy tym, że informacja przekazywana w trybie art. 9f u.c.p. ma charakter dowodu z dokumentu tworzonego w oparciu o konkretny przepis prawa, który pochodzi od uprawnionego podmiotu.

Zdaniem Kolegium pomimo, że wystarczającym dowodem na potwierdzenie braku selektywnej zbiórki odpadów przez stronę skarżącą jest informacja przekazana przez Spółkę "K." to posiłkowym dowodem obrazującym taki stan rzeczy jest dowód z dokumentacji fotograficznej zaliczany do tzw. dowodów nienazwanych. Z fotografii wykonanych przez pracownika organu pierwszej instancji w dniu [...] grudnia 2013 r., dokumentujących stan odpadów zgromadzonych w osłonach śmietnikowych zlokalizowanych na osiedlach: "S.", "L." i "J." oraz stan wokół osłon i w kontenerach typu "dzwon" usytuowanych obok osłon śmietnikowych, wynika że makulatura, szkło opakowaniowe i plastik zbierane są w sposób selektywny. We frakcji suchej i frakcji mokrej znajdują się jednak odpady, które nie powinny się tam znaleźć. Zbieranie odpadów w sposób selektywny obejmuje natomiast także odpady zaliczane do frakcji suchej i frakcji mokrej.

Mając na uwadze powyższe ustalenia SKO uznało, że za miesiące listopad i grudzień 2013 r. z zastosowaniem przepisów uchwały Nr [...] Rady Miasta B. P., łączna opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna wynosić 14.766 zł, obliczona w następujący sposób:

- osiedle "L." w kwocie po 1.923,00 zł za każdy miesiąc: 218 (liczba osób) x 8 zł (stawka za osobę za odpady zbierane w sposób nieselektywny) = 1.744,00 zł + 179 zł (odpady z nieruchomości niezamieszkałych gromadzone w pojemnikach w sposób nieselektywny: 4x 80l (18 zł) =72 zł + 1x 200l (40 zł) = 40zł + 1x 150l(40 zł) = 40 zł + 1x 120l (27zł)= 27zł,

- osiedle "J." w kwocie po 2.636,00 zł za każdy miesiąc: 293 (liczba osób) x 8 zł (stawka za osobę za odpady zbierane w sposób nieselektywny) = 2.344 zł + 292 zł (odpady z nieruchomości niezamieszkałych gromadzone w pojemnikach w sposób nieselektywny: 3x 80l (18zł) = 54zł + 1x 110l(22zł) = 22 zł + 1x 35l (18zł) = 18zł + 1x 20l (18zł) = 18zł + 1x 240l (40zł)= 40zł + 1x 1100l (140zł)= 140zł,

-osiedle "S." w kwocie po 2.824,00 zł za każdy miesiąc: 353 (liczba osób) x 8 zł (stawka za osobę za odpady zbierane w sposób nieselektywny) = 2.824 zł.

Na koniec organ zwrócił uwagę, że w dniu [...] grudnia 2013 r. strona odwołująca się złożyła korekty deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za grudzień 2013 r. wykazując w odniesieniu do osiedla "J." większą o 5 w stosunku do listopada 2013 r. liczbę mieszkańców, w odniesieniu do osiedla "S." większą o 50 liczbę mieszkańców niż w miesiącu listopadzie 2013 r., a w odniesieniu do osiedla "L." mniejszą o 4 liczbę mieszkańców niż za miesiąc listopad 2013 r. Kolegium, powołując się na stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 1496/13 (www.orzecenia.nsa.gov.pl), wskazało, że decyzja określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna dotyczyć tylko miesięcy, które minęły. Z tego powodu określenie wysokości opłaty za grudzień 2013 r. w decyzji wydanej w dniu [...] organ odwoławczy uznał za wadliwe w sytuacji gdy miesiąc ten nie upłynął, a Spółdzielnia już po tej dacie, bo w dniu [...] grudnia 2013 r. złożyła korekty deklaracji, w których wykazała w trzech osiedlach łącznie o 51 osób większą liczbę mieszkańców w stosunku do listopada 2013 r. Zaznaczono jednak, że na dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy brak jest podstawy prawnej do zmiany decyzji dotychczasowej, która mogłaby uwzględniać tę zmianę już po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji.

Kolegium nie uwzględniło tej zmiany z uwagi również na art. 234 Ordynacji podatkowej wprowadzający zasadę reformationis in peius, czyli zakaz pogarszania sytuacji strony odwołującej się. Biorąc pod uwagę złożone w dniu [...] grudnia 2013 r. korekty, ustalona w decyzji organu pierwszej instancji łączna opłata w kwocie 14.766 zł byłaby wyższa o 408 zł (51 x 8zł = 406zł) i wzrosła do kwoty 15.171 zł, wobec czego uwzględnienie korekt przez Kolegium prowadziłoby do naruszenia zasady reformationis in peius.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Spółdzielnia Mieszkaniowa "K." złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze strona wniosła o uchylenie decyzji w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię polegającą na błędnej interpretacji treści i znaczenia przepisów oraz niewłaściwe zastosowanie do rozstrzyganego stanu faktycznego.

Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniami organu, że deklarowała ona selektywne zbieranie odpadów zaliczanych do frakcji suchej i frakcji mokrej, ponieważ nie znajduje to potwierdzenia w treści deklaracji stanowiącej załącznik nr 1 do Uchwały Nr [...] Rady Miasta B. P. z dnia [...] grudnia 2012 r. Skarżąca spółdzielnia nie deklarowała zatem segregacji odpadów zmieszanych a jedynie selektywną zbiórkę. Wskazała, iż treść w/w deklaracji nie przewiduje deklarowania segregacji odpadów.

Jej zdaniem niezasadnie organy podatkowe utożsamiają pojęcia segregacji i selektywnej zbiórki. Segregacja zmieszanych odpadów komunalnych jest terminem odmiennym od "zbiórki selektywnej". Skarżąca wskazała, że definicja selektywnego zbierania odpadów do polskiego systemu prawnego przeniesiona została z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 200//98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. Przez selektywne zbieranie odpadów rozumie ona zbieranie, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia określonego sposobu przetwarzania, obejmuje jedynie rodzaje odpadów charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takim samym charakterem. W przypadku selektywnie zbieranych odpadów komunalnych obowiązuje zakaz ich zmieszania ze zmieszanymi odpadami komunalnymi odbieranymi od właścicieli nieruchomości. Selektywne zbieranie odpadów komunalnych obejmuje zdaniem skarżącej m. in. frakcje: makulatura, szkło, opakowaniowe i plastik.

W ocenie skarżącej, zgodnie z ustanowionymi przepisami zadeklarowała ona i zbierała odpady w sposób selektywny. Natomiast organy obu instancji mylą pojęcia selektywnej zbiórki z segregacją odpadów zmieszanych. Wbrew unormowaniom zawartym w § 2 regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały Nr [...] Rady Miasta B. P. z dnia [...] czerwca 2013 roku - SKO za uzasadnieniem z decyzji Prezydenta Miasta stwierdza, że selektywna zbiórka obejmuje cztery elementy: frakcję suchą, frakcję mokrą, szkło opakowaniowe oraz popiół. Skarżąca podkreśliła, iż nawet stosując powyższy sposób rozumowania faktem jest, że selektywnie zbierane w pojemnikach typu "dzwon" makulatura i opakowania plastikowe są na pewno frakcją suchą wymienioną w § 2 ust. 1 pkt. 2 regulaminu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, argumentując jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności należy zbadać, czy w toku wydawania decyzji, zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tylko bowiem rzetelnie przeprowadzone postępowanie może prowadzić do prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy oraz merytorycznej jego oceny w kontekście zastosowanych przepisów prawa.

W sprawie niniejszej Sąd takiego naruszenia prawa nie stwierdził.

W ocenie Sądu organy podatkowe zgromadziły materiał dowodowy w sposób zgodny z wymogami zasady prawdy obiektywnej oraz dokonały jego analizy i oceny mieszczącej się w granicach zakreślonych w art. 191 Ordynacji podatkowej Z art. 122 tej ustawy wynika obowiązek organu prowadzącego postępowanie wszechstronnego zbadania sprawy. Rozwinięcie tej zasady stanowi art. 187 Ordynacji, w myśl którego organ podatkowy zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem Sądu, w sprawie został zgromadzony potrzebny do rozstrzygnięcia materiał dowodowy. Dokonana przez organy ocena zgromadzonych dowodów w rozpoznanej sprawie, w szczególności dowodów z dokumentów oraz oględzin, nie nosi znamion dowolności. Organy obu instancji wszechstronnie rozważyły zebrany w sprawie materiał i wyprowadziły z niego logiczne wnioski, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które w pełni odpowiada wymogom art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy jasno przedstawił ustalony stan faktyczny, wskazał przepisy mające zastosowanie w sprawie oraz wskazał dowody, którym dał wiarę oraz odniósł się szczegółowo do argumentów podnoszonych przez stronę.

Natomiast w odniesieniu do zarzucanego przez stronę w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji naruszenia art. 200 Ordynacji podatkowej wskazać należy, że rację ma strona skarżąca, co do jego naruszenia. Z akt podatkowych sprawy wynika bowiem, że w czasookresie pomiędzy zawiadomieniem strony o wyznaczeniu jej siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie (co powinno być ostatnią czynnością w sprawie przed wydaniem przez organ decyzji), organ podatkowy pierwszej instancji dokonał oględzin kontenerów na odpady na poszczególnych osiedlach Spółdzielni Mieszkaniowej "K.", dołączając do akt obszerną dokumentację fotograficzną. Z oględzin nie został jednak sporządzony protokół, z którego wynikałoby, kto i w jakim czasie dokonywał oględzin i co zostało w ich toku ustalone. Brak protokołu (lub niezamieszczenie go w aktach sprawy) prowadzi do naruszenia zasady pisemności, wynikającej z art. 126 Ordynacji podatkowej oraz uniemożliwia odniesienie się strony do tego dokumentu. Czasookres sporządzenia dokumentacji fotograficznej oględzin oraz opis dokonanych czynności, wynikał dopiero z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej (str. 4). Podkreślenia jednak wymaga to, że nie można z góry założyć, iż każde naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeciwnie, niekiedy ewentualność wpływu naruszenia powołanego przepisu można wręcz wykluczyć, w związku z czym w każdej sprawie sąd indywidualnie ma obowiązek zbadać, czy naruszenie art. 200 § 1 powołanej ustawy mogło mieć wpływ na jej wynik (wyrok NSA z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1310/11). W ocenie Sadu w sprawie niniejszej, opisane wyżej naruszenie proceduralne nie miało istotnego znaczenia dla wyniku sprawy, zaś do dokumentacji fotograficznej strona skarżąca miała możliwość odniesienia się na późniejszych etapach postępowania. Nieistotność tego naruszenia potwierdza okoliczność, iż strona nie podnosiła w skardze do Sądu, aby to uchybienie wywarło istotny wpływ na jej sytuacje procesową a w konsekwencji na wynik sprawy. Co do stanu faktycznego nie ma bowiem sporu między skarżącą a organem podatkowym.

Stan ten zaś przedstawia się następująco: skarżąca Spółdzielnia jest właścicielem nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p., zobowiązanym, w świetlne jej art. 5 ust. 1 pkt 3, do zapewnienia utrzymania czystości i porządku poprzez zbieranie na terenie nieruchomości powstałych odpadów komunalnych. Spółdzielnia zadeklarowała selektywny sposób gromadzenia odpadów. W miejscach gromadzenia odpadów (osłonach śmietnikowych) znajdują się pojemniki na frakcję suchą i frakcję mokrą a ponadto pojemniki na szkło, plastik i makulaturę. Pojemniki, jak wynikało choćby z dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy, są odpowiednio oznaczone co do rodzaju odpadów w nich się znajdujących.

Skarżąca nie kwestionowała też ustalonej przez organy okoliczności, że odpady umieszczane w pojemnikach przeznaczonych do frakcji suchej i mokrej, zawierały elementy, które nie powinny się znaleźć w danej frakcji. Jednak w ocenie skarżącej, skoro nie zostały ustalone minimalne wielkości dopuszczalnego udziału poszczególnych kategorii lub frakcji limitujących kwalifikowanie zbiórki odpadów, jako zbieranych selektywnie, to nie jest dopuszczalne takie stanowisko organu, że w tej sytuacji, każda, nawet minimalna ilość "zanieczyszczenia" selektywnie zebranych odpadów, nie pozwala przyjąć, iż właściciel nieruchomości segreguje odpady i tym samym postępuje zgodnie z Regulaminem utrzymania czystości i porządku.

W tym kontekście przywołać należy treść art. 9e. ust. 1 u.c.p., zgodnie z którym podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości selektywnie zebranych odpadów komunalnych do instalacji odzysku i unieszkodliwiania odpadów, zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami, przy czym zakazuje się mieszania selektywnie zebranych odpadów komunalnych ze zmieszanymi odpadami komunalnymi odbieranymi od właścicieli nieruchomości (ust. 2). Z brzmienia powołanego przepisu nie wynika, że dopuszczalne jest mieszanie odpadów, chociażby "w jakimś stopniu".

W przypadku niedopełniania przez właściciela nieruchomości obowiązku w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako zmieszane odpady komunalne i powiadamia o tym gminę (art. 9f ustawy).

Podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest także obowiązany do sporządzania kwartalnych sprawozdań, a sprawozdanie takie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po kwartale, którego dotyczy (art. 9n ust. 1 i 2 u.c.p.). Podmiot odbierający odpady ma obowiązek zawrzeć w takim sprawozdaniu szczegółowe, konkretne informacje, dotyczące masy poszczególnych rodzajów odebranych odpadów komunalnych oraz sposobie ich zagospodarowania, wraz ze wskazaniem instalacji, do której zostały przekazane odebrane od właścicieli nieruchomości zmieszane odpady komunalne, odpady zielone oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania, informacje o masie odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, o liczbie właścicieli nieruchomości, od których zostały odebrane odpady komunalne. Sprawozdanie musi też zawierać wskazanie właścicieli nieruchomości, którzy zbierają odpady komunalne w sposób niezgodny z regulaminem.

Z akt sprawy wynika, że Spółka "K." – podmiot odbierający odpady komunalne - składał odpowiednie pisma (z dnia 7 sierpnia 2013 r., z 13 września 2013 r., z 22 października 2013 r.), z których wynikało, że skarżąca spółdzielnia "K." jako właściciel nieruchomości nie dopełnił obowiązku selektywnego zbierania odpadów. Pisma takie znajdują się w aktach sprawy, a skarżąca była o nich informowana.

Ma zatem rację Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazując, że spółdzielnia, mająca wiedzę o tym, iż fakt selektywnego przez nią zbierania odpadów jest kwestionowany, mogła uczestniczyć w czynnościach ich odbioru.

Skarżąca formułuje w skardze do tutejszego Sądu także zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie do istniejącego stanu faktycznego wskazując, iż zgodnie z treścią Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta B. P. należy odróżnić segregację odpadów od zbiórki tych odpadów w sposób selektywny lub nieselektywny. Wynika to zdaniem skarżącej spółdzielni z §2 ust. 2 tego Regulaminu.

W ocenie Sądu stanowisko spółdzielni jest nietrafne. Nie można bowiem na ogół odkodować normy prawnej z tekstu prawnego na podstawie jednego tylko przepisu. Poszczególne jej elementy zwykle zawarte są w wielu przepisach. I tak jest w tym przypadku.

Aby prawidłowo odczytać treść normy Regulaminu utrzymania czystości i porządku określającej obowiązek zbierania odpadów w sposób selektywny, oprócz ust. 2 w § 2 Regulaminu, należy wziąć pod uwagę także ust. 3 i 4 tego paragrafu. Ustęp 2 w paragrafie 2 wskazując rodzaje frakcji odpadów komunalnych, podlegających zbiórce w sposób selektywny nie wymienia wprawdzie wśród nich "frakcji mokrej" i "frakcji suchej". Z kolei ustęp 1 stanowi o segregacji zmieszanych odpadów komunalnych na frakcję mokrą i frakcję suchą. Natomiast ust. 3, nakazuje celem zbierania odpadów w sposób selektywny, stosować następujące oznaczenia pojemników/worków: frakcja mokra, frakcja sucha, szkło opakowaniowe, popiół. Ustęp 4 zaś, ustalając zasady selektywnego zbierania i odbierania odpadów, w pkt 1 wskazuje zasady odnoszące się do frakcji suchej. Nie bez znaczenia dla oceny omawianej sprawy jest także kategoryczna treść §4 ust. 3 Regulaminu, zawierającego konkretne i szczegółowe ograniczenia wynikające z konieczności zachowania zasad bezpieczeństwa i właściwej eksploatacji pojemników i worków do gromadzenia odpadów komunalnych. Z jego treści wynika m.in. zakaz wrzucania do pojemników na odpady komunalne zmieszane "frakcja mokra": opakowań szklanych, popiołu, opakowań metalowych i wielomateriałowych i tworzyw sztucznych oraz zakaz wrzucania do pojemników na odpady komunalne zmieszane "frakcja sucha": opakowań szklanych, popiołu i odpadów biodegradowalnych.

W oparciu o powołane przepisy odtworzyć można normę Regulaminu, wg której selektywne zbieranie odpadów polega na gromadzeniu w oddzielnych pojemnikach tzw. frakcji mokrej, frakcji suchej, szkła opakowaniowego, popiołu i innych jeszcze frakcji odpadów komunalnych.

Zwrócić trzeba jednocześnie uwagę, iż akty prawa miejscowego, do jakich w świetle art. 4 ust. 1 u.c.p. należy regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, powinny być zgodne z prawem ogólnopaństwowym (por. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2008, s. 67). Tak też, tj. zakładając zgodność z powszechnie obowiązującym prawem Rzeczpospolitej, należy je odczytywać. W związku z tym trzeba zauważyć, iż ustawodawca w przepisach u.c.p. nie odróżnia zbiórki selektywnej oraz segregacji. Odróżnia natomiast, w art. 9e ust. 2, art. 9f oraz art. 9x ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, odpady selektywnie zebrane i odpady zmieszane. Przeciwieństwem zbierania selektywnego jest zatem zbieranie odpadów w sposób zmieszany. Rozróżnienie to jest o tyle istotne, że zgodnie z art. 6k ust. 3 u.c.p. rada gminy określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna przyjąć stawki niższe, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny.

Takie rozumienie zbierania odpadów w sposób selektywny zgodne jest także z definicją zbiórki selektywnej zawartej w art. 3 pkt 24 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.), która z kolei jest zbieżna z definicją zawartą w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz. Urz. UE L 312 z 22 listopada 2008 r.), na którą powołuje się skarżąca. Zgodnie z tą definicją przez zbieranie selektywne rozumie się zbieranie, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Zarówno dyrektywa, jak również ustawa o odpadach zakładają zatem podział odpadów na pewne kategorie (frakcje); szersze lub węższe, ze względu na sposób przetwarzania zaliczanych do nich odpadów.

Ze względu na zróżnicowane lokalnie warunki przetwarzania odpadów, "treść" poszczególnych kategorii odpadów określa rada gminy w regulaminie wydanym na podstawie art. 4 ust. 1 i 2 u.c.p. Selektywna zbiórka odpadów oznacza więc ich frakcjonowanie, tj. oddzielanie od siebie poszczególnych strumieni odpadów, np. frakcji mokrej, frakcji suchej, szkła, makulatury, plastiku, według kryterium sposobu przetwarzania.

Nie można natomiast w świetle powołanych wyżej regulacji prawnych przyjąć, iż selektywna zbiórka odpadów komunalnych zgodnie z Regulaminem utrzymania czystości i porządku w Mieście B. P. polega jedynie na zbieraniu do odrębnych pojemników pewnej ilości odpadów takich jak makulatura, plastik oraz szkło bez względu na rodzaj odpadów zbieranych do pojemników oznaczonych jako: "frakcja sucha" i "frakcja mokra".

Na koniec wskazać należy, choć nie jest to kwestią sporną i skarżąca nie zarzuca tego w skardze, że Sąd podziela stanowisko i argumentację organu podatkowego co do wadliwości decyzji w zakresie opłaty za miesiąc grudzień 2013 r., spowodowanej sytuacją, iż 3 dni po wydaniu decyzji w pierwszej instancji ([...]) Spółdzielnia złożyła korekty deklaracji wskazując w nich liczbę mieszkańców większą niż w miesiącu poprzednim. Rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż na przeszkodzie zmiany wymiaru opłaty za grudzień w kwocie stosownej do zadeklarowanej liczby mieszkańców stoi treść art. 234 Ordynacji podatkowej statuującego zasadę reformationis in peius, czyli zakazu pogarszania sytuacji strony odwołującej się, chyba że zachodziłoby rażące naruszenie prawa, co w sprawie nie miało miejsca. W niniejszej sprawie Kolegium jako organ odwoławczy nie mogło zatem zmienić rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu pierwszej instancji na niekorzyść Spółdzielni, gdyż za ten miesiąc musiałoby wymierzyć Spółdzielni opłatę wyższą o 408 zł. Z tego powodu zasadnie nie uwzględniono przy wymiarze opłaty na grudzień 2013 r. korekt deklaracji złożonych [...] grudnia 2013 r.

Tym samym, w świetle poczynionych prawidłowych ustaleń faktycznych, organ nie naruszył prawa materialnego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.