Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 1158/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: § 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędziowie WSA Grzegorz Panek SO del. Piotr Popek / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi S. Ś. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres: od grudnia 2004 r. do listopada 2009 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwaną dalej K.p.a.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121, zwaną dalej: u.s.u.s) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej ZUS), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności, utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. (w zaskarżonej decyzji błędnie [...] lipca 2015 r.) odmawiającą S. Ś. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne za okres od grudnia 2004 r. do listopada 2009 r. w kwocie 11.261,49 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 10.085,00 zł

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 15 sierpnia 2015 r. S. Ś. (dalej wnioskodawca/skarżący), działający przez pełnomocnika – żonę, zwrócił się do ZUS-u Oddział w R. o umorzenie całości nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 21.163, 49 zł. Jako uzasadnienie podano kłopoty zdrowotne, które przełożyły się na problemy rodzinne i osobiste. Długotrwałe leczenie nie przynosi rezultatu, jedynymi dochodami rodziny jest wynagrodzenie żony skarżącego w kwocie 840 zł brutto. Jego wysokość nie pozwala jednak na uregulowanie zaległości.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w tym zebraniu materiału dowodowego w postaci zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy, z ośrodka pomocy społecznej, informacji naczelnika właściwego urzędu skarbowego, odebraniu oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, zapoznaniem się z przedłożoną przez wnioskodawcę dokumentacją, decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] ZUS odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne wraz z należnymi odsetkami.

Organ powołał podstawę prawną do umorzenia należności z tytułu składek, tj. art. 28 ust. 2, ust. 3 i art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365, dalej: rozporządzenie wykonawcze) i dokonał oceny przesłanek warunkujących umorzenie w kontekście powołanych przepisów. W ocenie ZUS nie ma możliwości umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s., bowiem nie zachodzi w sprawie całkowita nieściągalność składek. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej, nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów, jest na utrzymaniu żony. Z zebranej dokumentacji wynika, że jest właścicielem działki o pow. 0,20 ha, na której można dokonać zabezpieczenia hipotecznego należności składkowych (nie toczy na chwilę obecną postępowanie egzekucyjne).

Rozpatrując natomiast wniosek pod kątem istnienia przesłanek z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz rozporządzenia wykonawczego, ZUS uznał, że sytuacja dłużnika jest trudna m.in. z uwagi na chorobę, ale z materiału dowodowego nie wynika, aby rodzina korzystała ze świadczeń z pomocy społecznej lub innego wsparcia. Wnioskodawca nie jest ofiarą klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, zatem trudno jednoznacznie stwierdzić, że sytuacja jest trwała, a tym samym wyczerpuje przesłanki umorzenia.

Zwracając się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w kwestii umorzenia ww. należności z tytułu składek, skarżący podkreślił, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji , która uniemożliwia uregulowanie przedmiotowych składek. Wyjaśnił, że o zaległości dowiedział się na skutek wszczęcia postępowania przez Narodowy Fundusz Zdrowia, po otrzymaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. o objęciu ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej okresie od 1 stycznia 1999 r. do 30 listopada 2009 r. Skarżący jak wyjaśnił trwał w przekonaniu, że skoro podlega ubezpieczeniu społecznemu w KRUS i pobiera rentę po zmarłej żonie, nie jest zobowiązany do uiszczania składek zdrowotnych. Zarzucił organom ZUS i KRUS, że te pomimo, że wiedziały o jego statusie, nigdy nie żądały zapłaty tychże składek, co przyczyniło się do tego, że obecnie odsetki dorównują należności głównej. Skarżący wskazał, że jego sytuacja uległa zmianie – nie prowadzi działalności gospodarczej. Jego stan zdrowia uległ pogorszeniu na skutek tragedii rodzinnej- tragicznej śmierci żony, a obecnie jego rodzina utrzymuje się z niewysokich zarobków obecnej żony w wysokości 600 zł. Skarżący opisał schorzenia, na które choruje oraz że taki stan uniemożliwia mu podjęcie pracy. Podniósł, że konieczność zapłaty przedmiotowej należności zmusi go do korzystania z pomocy społecznej, czego do tej pory udawało mu się uniknąć, zaś ewentualna egzekucja nieruchomości gruntowej pozbawi go uprawy warzyw na własne potrzeby, co również wpłynie na rodzinny budżet i sytuację materialną. Skarżący wskazał, że spełnia przesłanki umorzenia z rozporządzenia wykonawczego, tj. sytuacja gdy opłacenie składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych oraz przewlekła choroba uniemożliwiająca osiąganie dochodów.

Zakład, utrzymując w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. powołał dokonaną w tej decyzji analizę argumentów związanych z odmową umorzenia zaległych należności w kontekście sytuacji materialnej wnioskodawcy w celu ustalenia czy zachodzą wymienione w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. przesłanki do umorzenia zaległości. Dodał, że opłacenie zaległych składek w ramach układu ratalnego , w dogodnych ratach, nie pozbawi wnioskodawcy i jego rodziny możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb. Zakład stwierdził także, iż powstałe zaległości nie wynikają z przyczyn niezależnych od zobowiązanego, wskazując na obowiązek przedsiębiorcy prawidłowości prowadzenia dokumentów i odpowiedzialności oraz konsekwencji swoich działań, związanych z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej. Zakład podkreślił, że przesłanki zawarte w art. 28 u.s.u.s. jak i w rozporządzeniu wykonawczym określają jedynie warunki , w których zaległości mogą być umarzane, co nie oznacza że spełnienie jednego z tych warunków skutkuje umorzeniem należności, powołując się w tej kwestii na orzecznictwo sądowoadministracyjne i społeczny charakter składek, które finansują cele społecznie użyteczne. W konkluzji organ wskazał, że jeśli dostrzec można jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne.

W skardze na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie, skarżący zarzucił Zakładowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3 u.s.u.s. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie brak jest całkowitej nieściągalności oraz, że opłacenie nieumorzonych należności w ratach nie pozbawi zobowiązanego i jego rodziny zaspokojenia podstawowych potrzeb.

Skarżący zarzucił organowi, że ten dokonał błędnych ustaleń faktycznych w postaci oparcia się na przypuszczeniach i domysłach, co do możliwości płatniczych skarżącego. Naruszył także art. 6 i art. 7 oraz art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób godzący w zaufanie do organów administracji w sposób nieuwzględniający słusznego interesu obywateli oraz bez oparcia w przepisach prawa.

Skarżący zarzucił także naruszenie art. 80 K.p.a. polegające na wadliwej i dowolnej ocenie zebranych w sprawie dowodów, bez wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, co ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący ponownie wyjaśnił okoliczności, w których dowiedział się o obowiązku opłacania składek zdrowotnych i zarzucił organom, że te nie zareagowały w porę i nie wezwały do ich opłacania., doprowadzając do sytuacji, w której odsetki dorównują należności głównej. Powołał się także jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na okoliczności rodzinne i zdrowotne, uniemożliwiające mu podjęcie pracy i odmowę organu umorzenia ww. zaległości w ramach tzw. ustawy abolicyjnej, stawiając przedsiębiorcę zobowiązanego do opłacania wyłącznie składki zdrowotnej w gorszej sytuacji od tego, który opłacał składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Dalej w uzasadnieniu skarżący podkreślił, że decyzje uznaniowe w kwestii umorzenia nie mogą nosić znamion dowolności – wymagają one uzasadnienia, powołując w tym zakresie regulacje art. 107 § 3, art. 7, art. 77 § 1, art. 11, art. 80 K.p.a. Skarżący zarzucił organowi, że ten nie wyjaśnił, dlaczego odmówił umorzenia, podczas gdy materiał dowodowy pozwalał stwierdzić całkowitą nieściągalność. Organ nie wskazał bowiem jakie konkretne powody przesądziły o odmowie i jakie są rzeczywiste możliwości na wywiązanie się przez skarżącego z obowiązku spłaty zadłużenia, podkreślając, że powinien przekonać stronę, że ta nie ma racji , twierdząc, że nie jest w stanie spłacić należności.

Skarżący wskazał, że ustawodawca stworzył mechanizmy prawne umożliwiające umorzenie należności według stanu majątkowego aktualnego w czasie rozpatrywania wniosku o umorzenie należności, a takich odniesień w decyzji brak. Organ nie odniósł się w decyzji także do sprawdzenia czy w zaistniałym stanie faktycznym zapłacenie zadłużenia nie pociągnie za sobą zbyt ciężkich skutków dla wnioskodawcy w kontekście przedstawionej sytuacji materialnej, finansowej oraz związanej ze stanem zdrowia skarżącego. Powołując się na art. 28 ust. 3a u.s.u.s. skarżący ponownie podkreślił, że pozostaje w stałym leczeniu z uwagi na wskazaną chorobę podstawową oraz choroby współistniejące, załączając do skargi zwolnienia lekarskie.

W konkluzji skarżący podsumował, że w postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedmiotem analizy organów powinny być nie tyle przyczyny zaistniałych trudności materialnych, co przede wszystkim wpływ tychże trudności na możliwość spłaty zadłużenia, a tego w decyzji brak.

W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, mając na uwadze brak stwierdzenia całkowitej nieściągalności, a także niespełnienie przesłanek uzasadniających umorzenie ze względów społecznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.), decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Nadto, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a - co oznacza, że Sąd ma nie tylko prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja, wydana została z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).

Zgodnie z normą zawartą w art. 28 ust. 1 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem treści ust. 2 do 4. Jest to regulacja określająca prawo wierzyciela do zwolnienia dłużnika z długu. W przypadku wierzycieli, będących podmiotami dysponującymi środkami publicznymi, do których należy Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie występuje dowolność w tym zakresie. W takim bowiem przypadku, ustawodawca - zezwalając na rezygnację z egzekwowania należności - wprowadza daleko idące ograniczenia prawne.

Zatem zgodnie z ustępem 2, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Natomiast całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Zgodzić się należy w tym miejscu z organem, że w przypadku skarżącego nie zachodzi całkowita nieściągalność, jako, że w stosunku do jego osoby nie toczyło się postepowanie egzekucyjne i posiada on składnik majątku do którego taka egzekucja może być skierowana, ale możliwość zastosowania takiego zwolnienia nie wyczerpuje się w tym jednym przypadku.

Przedstawiona wyżej regulacja, dotycząca możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności, odnosi się do wszystkich podmiotów zobowiązanych do ich uiszczenia, jednakże w odniesieniu do osób ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami tych składek, ustawa przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytuł składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Podkreślenia wymaga, że w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. odmiennie unormowano podstawę i przesłanki umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne tych ubezpieczonych. Należności z tytułu składek od takich osób mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Przesłanki, którymi powinien się kierować organ podejmujący decyzję w takim przypadku, wskazane zostały w powoływanym już rozporządzeniu Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W § 3 ust. 1 tegoż rozporządzenia wykonawczego przewidziano, że zaległe składki mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (pkt 1) lub, że ze względu na poniesione w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia straty materialne opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności (pkt 2). Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, jest kolejną przesłanką wymienioną w tym rozporządzeniu wykonawczym (pkt 3).

W przypadku decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek należy mieć na uwadze jej charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zaistnieje któraś ze wskazanych powyżej przesłanek, nie powoduje automatycznie umorzenia należnych ZUS należności. W takiej sytuacji organ ma obowiązek rozważyć czy zachodzą okoliczności wskazane we wniosku o umorzenie należności, dokonując rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy, dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu Zakład nie dość dogłębnie rozpatrzył sprawę, nie odnosząc się do okoliczności, których uwzględnienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyrażona w art. 7 K.p.a. zasada prawdy obiektywnej oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Stosownie natomiast do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena dowodów powinna być, zgodnie z powołanym wyżej art. 80 K.p.a., oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Dokonane na tej podstawie ustalenia powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 K.p.a.

Według Sądu ustalenia poczynione przez organ odnośnie stanu faktycznego sprawy w zakresie w jakim obligują do tego powołane powyżej przepisy należy uznać za niewystarczające.

Organ co prawda odebrał od wnioskodawcy oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej, z którego wynika, że nie osiąga on żadnych dochodów, nie korzysta z pomocy właściwego MOPS, rodzinę utrzymuje żona, która jak wykazała zarabia 840 zł brutto, skarżący zaciągnął także zobowiązanie na kwotę 6000 zł, ale nieznane są jakiekolwiek stałe wydatki z tytułu opłat eksploatacyjnych związanych z mieszkaniem, czyli energią elektryczną, gazem, ściekami, opłatami za wodę itp., kosztami związanymi z leczeniem. Organ nie wyjaśnił ile faktycznie wynoszą owe opłaty i z jakiego źródła skarżący finansuje te wydatki, czy posiada zadłużenie z tego tytułu. Wręcz niewiarygodnym jest wskazany w przedmiotowym oświadczeniu brak takowych wydatków. To, że nie finansuje ich bezpośrednio skarżący, nie oznacza przecież, że nie są one czynione. W gospodarstwie domowym - co oczywiste, ponoszone są także - choćby w minimalnym zakresie – wydatki na żywność, ubranie itp. Pochodzenie tego rodzaju wydatków, które niewątpliwie muszą występować, nie zostało wyjaśnione. Źródła ich finansowania są o tyle istotne, że dochód gospodarstwa domowego skarżącego to w zasadzie minimum socjalne, a z akt sprawy wynika, że rodzina nie korzysta z pomocy socjalnej. Nie wyjaśniono także czy i w jakim ewentualnie stopniu w kosztach tych partycypuje córka skarżącego, czy jej pomoc pozwala na wygospodarowanie w budżecie rodziny oszczędności z przeznaczeniem na spłatę zobowiązań wobec Zakładu. Nie ustalono także w jaki sposób skarżący wykorzystuje należącą do niego działkę rolną i czy z niej czerpie korzyści a jeśli tak to jakie, rozważając jednocześnie ewentualne konsekwencje pozbawienia go tej działki dla podstaw utrzymania rodziny skarżącego. Oceniając bowiem sytuację materialną skarżącego należy mieć na uwadze wszystkie jego obciążenia generujące jakiekolwiek wydatki, ale tez wszystkie ewentualne dochody czy uzyskiwane korzyści.

Zważywszy na to, że samoistną przesłanką do umorzenia składek może być, o czym była mowa, przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, wobec przedstawienia przez skarżącego dokumentacji medycznej wskazującej na to, że może on cierpieć na tego rodzaju dolegliwości, konieczne jest także poczynienie ustaleń w tym kierunku i ich ocena przez pryzmat istnienia podstawy do fakultatywnego umorzenia składek.

W niniejszej sprawie możemy mieć do czynienia z przewlekłą chorobą skarżącego oraz z trudnościami w zaspakajaniu podstawowych potrzeb życiowych własnych i jego rodziny, co oczywiście wymaga jeszcze precyzyjnego wyjaśnienia. Okoliczności te nakładają się w niniejszej sprawie, więc należy je rozpatrzeć łącznie, w aspekcie rozważenia możliwości zastosowania instytucji umorzenia składek, a nie każdą z osobna.

Wymienione mankamenty zgromadzonego materiału dowodowego i przyjętej przez organ argumentacji, nieprzekonujące o słuszności decyzji zaważyły na rozstrzygnięciu sprawy. Należy tym samym stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 7, art. 80, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, celem wydania nowej, zgodnej z przepisami decyzji. Swoje ustalenia i przyjętą ich ocenę będzie obowiązany wyczerpująco przedstawić w uzasadnieniu rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie.

Oczywiście, decyzja w przedmiocie umorzenia należności na ubezpieczenie społeczne ma charakter uznaniowy. Nie zwalnia to jednak organu przy wydaniu tego rodzaju decyzji z obowiązku rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materię będącą podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym.

Odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących wadliwego ustalenia stanu faktycznego i wadliwej oceny sytuacji życiowej w jakiej znalazł się skarżący, w kontekście spełnienia przesłanek dotyczących umorzenia zaległości, wskazać należy, że ocena tych argumentów na obecnym etapie sprawy jest przedwczesna, skoro organy nie ustaliły w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy.

Powyższe obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.