Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 922/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o. o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 2061/06 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w W. na rzecz [...] Sp. z o. o. w W. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 2061/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, uchylił zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda M. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy W. [...] z dnia [...] nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku hotelowego [...] z parkingiem podziemnym, zlokalizowanego przy ul. [...], róg ul. [...] w W.. Według Sądu I instancji, wskazane rozstrzygnięcie zostało doręczone na adres reprezentujących Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości [...] – P. B. oraz A. D. w dniu 22 czerwca 2006r., podczas gdy z akt sprawy wynika, że doręczenie nastąpiło w dniu 27 czerwca 2006r. Decyzja została doręczona ponadto w dniu 30 czerwca 2006r. J. K., który jak się później okazało nie był już członkiem Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej.

Odwołanie od powyższej decyzji do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...], reprezentowana jednoosobowo przez P. B., członka Zarządu Wspólnoty.

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że wobec doręczenia stronie decyzji w dniu 27 czerwca 2006r., termin ten upłynął 11 lipca 2006r. Podał przy tym, że z pieczęci Urzędu Pocztowego W. 1, znajdującej się na kopercie, w której zostało przesłane odwołanie wynika, że przesyłka została nadana w dniu 12 lipca 2006r, a zatem po upływie terminu do wniesienia odwołania.

W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...] w W., reprezentowana przez Zarząd, podniosła, że trzeci członek Zarządu – J. K. otrzymał decyzję Wojewody M. w dniu 30 czerwca 2006r., a więc odwołanie Zarządu zostało wniesione z zachowaniem terminu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie wskazując, że wprawdzie J. K. doręczono decyzję w dniu 30 czerwca 2006 r. ale nie wniósł on odwołania.

Uchylając zaskarżone postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że wniesione przez Wspólnotę odwołanie od decyzji Wojewody M., stosownie do art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. z 2000r., Nr 80, poz. 903 ze zm.), powinno być podpisane przez co najmniej dwie osoby do tego uprawnione, osoby upoważnione przez Zarząd lub cały Zarząd. W sytuacji podpisania odwołania przez jednego członka Zarządu, jak również uwzględniając okoliczność, że decyzja Wojewody M. została doręczona trzem członkom Zarządu, a ostatnie doręczenie miało miejsce w dniu 30 czerwca 2006r., w ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy przed podjęciem postanowienia w trybie art. 134 kpa, powinien wezwać stronę skarżącą do usunięcia braków (art. 64 § 2 kpa) lub złożenia wyjaśnienia na piśmie (art. 50 § 1 kpa). Podniesiono przy tym, że istotą i celem przewodnim postępowania administracyjnego jest zawsze załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Pod pojęciem załatwienia sprawy należy zaś rozumieć jej załatwienie co do istoty w całości lub części (art. 104 § 2 kpa). Załatwienie sprawy w znaczeniu procesowym, a niewątpliwie takim jest wydanie postanowienia w trybie art. 134 kpa, jest ostatecznością, kiedy nie ma prawnych możliwości podjęcia rozstrzygnięcia merytorycznego. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia również brzmienie przepisów art. 7, 8 i 9 kpa, w których zostały zawarte zasady ogólne postępowania administracyjnego.

Wydanie zaskarżonego postanowienia, stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, przed wyjaśnieniem powyższych kwestii, zdaniem Sądu I instancji, narusza przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skutkuje jego uchyleniem.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę kasacyjną wywiódł uczestnik postępowania [...] Sp. z.o.o. - reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika.

Zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości, strona skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, 45, 64 § 2, 50 § 1, 104 § 2, 129 § 2 i 134 Kodeksu postępowania administracyjnego - polegające na błędnym przyjęciu, że:

a) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonym postanowieniu nieprawidłowo uznał, iż bieg terminu do wniesienia odwołania przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości [...] rozpoczął się wraz z doręczeniem decyzji Wojewody M. w dniu 27 czerwca 2006r. na ręce P. B. ( błędnie w tej skardze podano nazwisko, P. B.) oraz A. D., zaś doręczenie tej decyzji J. K. w dniu 30 czerwca 2006r. nie wywarło żadnego skutku prawnego, a w konsekwencji, że termin na wniesienie przedmiotowego odwołania upłynął w dniu 11 lipca 2006r.;

b) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nieprawidłowo postąpił wydając zaskarżone postanowienie bez uprzedniego wezwania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] do usunięcia braków formalnych odwołania lub też wezwania do złożenia wyjaśnień na piśmie;

c) ewentualne naruszenie przepisów postępowania polegające na braku uprzedniego wyjaśnienia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwestii uprawnień osób wnoszących w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] odwołanie od decyzji Wojewody M., jak również kwestii doręczenia tej decyzji J. K., miało istotny wpływ na prawidłowość wydania zaskarżonego postanowienia.

2) art. 3 § 1, 134 § 1 i 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na pominięciu w swoich wywodach kwestii prawidłowości i terminu doręczenia Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości [...] decyzji Wojewody M., a zatem analizy prawidłowości zastosowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 45 kpa, co stanowiło istotę postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie upływu terminu do złożenia odwołania przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości [...] oraz zasadności wydania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżonego postanowienia w trybie art. 134 kpa.

3) art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 106 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez sprzeczną z zasadami logiki ocenę przeprowadzonego w toku postępowania sądowoadministracyjnego dowodu w postaci dokumentów złożonych przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości [...], to jest: uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2005r. oraz uchwały nr [...] z dnia [...] listopada 2005r., a w konsekwencji wyprowadzenie ze zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego i akt sprawy administracyjnej wniosku, iż J. K. był w chwili doręczenia mu decyzji Wojewody M. z dnia [...], członkiem Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...], a zatem, iż był osobą uprawnioną do odbioru przesyłek w imieniu tej Wspólnoty, zaś z doręczeniem tym wiążą się skutki prawne w postaci rozpoczęcia biegu terminu do złożenia odwołania od wskazanej decyzji Wojewody M..

Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zdaniem strony skarżącej, ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dokonane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku obarczone są błędem, gdyż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przyjął datę doręczenia Wspólnocie decyzji Wojewody M., a tym samym początek biegu terminu na złożenie odwołania od tej decyzji. Jednoznaczne i prawidłowe ustalenia w tym zakresie przesądzają zaś, iż organ nie był zobowiązany do prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do kwestii uprawnień osób wnoszących odwołanie w imieniu strony, czy też wzywania wnoszącej odwołanie strony do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Tym samym, nie mogło dojść, przy wydawaniu uchylonego postanowienia, do naruszenia art. 7, 104 § 2, 134 kpa oraz art. 64 § 2 kpa lub art. 50 § 1 kpa. Jednakże, nawet gdyby przyjąć, że naruszenia takie miały miejsce, w ocenie strony skarżącej, nie mogłyby one mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Uzasadniając zarzut nieprawidłowego ustalenia przez Sąd I instancji początku biegu terminu do złożenia odwołania podniesiono, że niekwestionowanym zasadniczo stanowiskiem w doktrynie jest, iż wspólnota mieszkaniowa, działająca w oparciu o ustawę z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali, ma status ułomnej osoby prawnej, do której należy odpowiednio stosować przepisy Kodeksu cywilnego o osobach prawnych, skoro na mocy art. 6 tej ustawy, wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Przyjęto zatem, iż zarząd wspólnoty mieszkaniowej jest jej organem w rozumieniu art. 38 kc, uprawnionym na mocy uchwały wspólnoty mieszkaniowej, w myśl art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali, do jej reprezentowania w stosunkach zewnętrznych, które obejmuje zarówno możliwość składania w imieniu wspólnoty oświadczeń woli (z wymogiem określonym w art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali w zakresie co najmniej dwuosobowego występowania zarządu w takim przypadku), jak i odbierania oświadczeń woli i uczestnictwa we wszelkich czynnościach w imieniu wspólnoty, w tym uczestniczenia w postępowaniach sądowych i administracyjnych.

Podano także, że zgodnie z art. 45 kpa oraz stanowiskiem doktryny, doręczenia dla Wspólnoty Mieszkaniowej winny być dokonywane na ręce osoby ją reprezentującej, czyli członka Zarządu (w niniejszej sprawie, zgodnie z wolą Wspólnoty wyrażaną w kolejnych pismach, na adres jego lokalu), zaś w sytuacji, gdyby Wspólnota posiadała biuro (lokal siedziby) doręczenie byłoby skuteczne nawet na ręce pracującej tam osoby, np. sekretarki. Jednocześnie zauważono, iż w postępowaniu administracyjnym skuteczne jest doręczenie do jednej tylko osoby "uprawnionej do odbioru pisma". Powołano przy tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2000r., I SA 1071/99, w którym wyrażono pogląd, że "(...) skutek prawny doręczenia pisma jednostce organizacyjnej powstaje przez sam fakt jego odbioru dokonanego przez osobę upoważnioną. Doręczenie następuje w dacie potwierdzenia przez tę osobę odbioru pisma. Na jej ustalenie nie ma wpływu to, czy osoba ta przekazała następnie pismo osobom powołanym do dokonania czynności, których pismo dotyczyło. Jest to już sprawa wewnętrznej organizacji pracy jednostki, będącej adresatem pisma". W tym kontekście podniesiono, że fakt, iż organ administracji dokonał osobnego doręczenia decyzji Wojewody M. do więcej niż jednego członka Zarządu Wspólnoty nie ma żadnego znaczenia z punktu widzenia oceny początku biegu terminu do złożenia odwołania, gdyż niekwestionowaną zasadą w odniesieniu do działania organów osoby prawnej (a także ułomnej osoby prawnej) jest to, iż "co jest znane (lub co powinno być znane) jednemu członkowi wieloosobowego organu, musi być traktowane jako znane (lub jako to, co powinno być znane) całemu organowi".

W świetle powyższych argumentów, zdaniem strony skarżącej, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał prawidłowych ustaleń co do terminu doręczenia Wspólnocie decyzji Wojewody M. w dniu 27 czerwca 2006r. (a nie jak wskazuje Sąd I instancji w dniu 22 czerwca 2006r.) oraz rozpoczęcia i zakończenia biegu terminu do wniesienia przez Wspólnotę odwołania od tej decyzji. Ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w tej kwestii uznano zatem za błędne, co skutkuje naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 45 i 129 § 2 kpa. Podano przy tym, że naruszenie to było istotne, gdyż przy prawidłowym ustaleniu kwestii skuteczności doręczenia i biegu terminu na złożenie odwołania, Sąd I instancji nie mógłby poczynić z tego tytułu zarzutu w stosunku do wydanego postanowienia.

Uzasadniając zarzut nieprawidłowego ustalenia przez Sąd I instancji błędów w postępowaniu Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który nie zastosował przepisów art. 7, 50 § 1, 64 § 2 oraz 104 § 2 kpa, a zastosował art. 134 kpa, podniesiono, że organ, w oparciu o posiadane dowody (zwrotne potwierdzenia odbioru potwierdzające doręczenie decyzji Wojewody M. Wspólnocie reprezentowanej przez jej Zarząd w dniu 27 czerwca 2006r.), doszedł do prawidłowego wniosku, iż termin na wniesienie odwołania przez Wspólnotę upłynął w dniu 11 lipca 2006r. Prawidłowość takiej oceny, zdaniem strony skarżącej, wynika z następujących faktów: osobami uprawnionymi do odbioru doręczeń w toku postępowania administracyjnego w imieniu Wspólnoty jest każdy z członków jej Zarządu osobno, zaś doręczenie należy traktować jako skuteczne z momentem otrzymania decyzji Wojewody Ma. przez pierwszego z nich; decyzja Wojewody M. została bezspornie doręczona dwóm członkom Zarządu Wspólnoty w dniu 27 czerwca 2006r.; J. K. nie był członkiem Zarządu Wspólnoty w momencie doręczenia mu w dniu 30 czerwca 2006r. decyzji Wojewody M., w związku z czym z doręczeniem tym nie można łączyć żadnych skutków prawnych; odwołanie zostało wniesione przez Wspólnotę w dniu 12 lipca 2006r.

Mając powyższe na względzie przyjęto, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie był zobowiązany do dalszego wyjaśniania kwestii doręczenia decyzji Wojewody M., ani tym bardziej wzywania strony do uzupełniania braków formalnych wniesionego odwołania, gdyż stan faktyczny sprawy obligował go do zastosowania art. 134 kpa i wydania spornego postanowienia. Powołując wypowiedzi doktryny w zakresie obowiązku organu do badania terminu wniesienia odwołania, strona skarżąca podniosła, że w sytuacji ewidentnego uchybienia terminowi do złożenia odwołania, zastosowaniu art. 64 § 2 kpa lub art. 50 § 1 kpa sprzeciwia się zarówno zasada szybkości postępowania (art. 12 kpa), zgodnie z którą organy administracji mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, jak również słuszny interes pozostałych stron postępowania, które na podstawie art. 7 kpa winny oczekiwać od organu administracji załatwienia sprawy zgodnie z zasadą praworządności. Zatem, także w tym zakresie, ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uznane zostały za błędne, co skutkuje naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. art. 7, 64 § 2, 50 § 1, 129 § 2 oraz 134 kpa. Naruszenie to, w ocenie strony skarżącej, miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przy prawidłowym ustaleniu kwestii braku obowiązku po stronie organu administracji prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego lub też postępowania nakierowanego na usunięcie braków formalnych odwołania Wspólnoty od decyzji Wojewody M., Sąd I instancji nie mógłby poczynić z tego tytułu zarzutu w stosunku do wydanego postanowienia.

W skardze kasacyjnej wywiedziono ponadto, że przesłanką zastosowania przepisu art. 145 § 1 ust. 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest "istotność" wpływu domniemanego naruszenia prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej. Zdaniem strony skarżącej, gdyby Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zastosował, przed wydaniem spornego postanowienia, instytucje przewidziane w art. 64 § 2 i 50 § 1 kpa, poczynione w ich wyniku dodatkowe ustalenia jedynie potwierdziłyby oczywisty i należycie udowodniony fakt, że odwołanie od decyzji Wojewody M. zostało złożone przez Wspólnotę po upływie terminu. W toku takich wyjaśnień możliwe byłoby jedynie stwierdzenie, iż J. K. nie był w chwili doręczania mu decyzji Wojewody M. członkiem Zarządu Wspólnoty, a zatem nie był "osobą uprawnioną" do odbioru doręczeń w toku postępowania administracyjnego oraz uzupełnienia braku odwołania w postaci złożenia na nim podpisu drugiego członka Zarządu Wspólnoty. Podkreślono także, że obowiązkiem sądu uwzględniającego skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" powołanej ustawy jest nie tylko wskazanie przepisu, czy przepisów postępowania, którym organ administracji publicznej uchybił, ale również wykazanie prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej, czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku nie uczynił. W tej sytuacji wskazano, że oczywistym jest, że nawet gdyby uznać niezastosowanie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego instytucji przewidzianych w art. 64 § 2 i 50 § 1 kpa za "naruszenie przepisów postępowania", naruszenie to nie spełniało wymogu "istotności" w rozumieniu art. 145 § 1 ust. 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a tym samym nie dawałoby podstaw do uchylenia spornego postanowienia.

Podniesiono także, że stosownie do art. 3 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zadaniem sądu jest rzetelna i pełna kontrola prawidłowości działania organów administracji, której niezbędnym elementem jest analiza wszystkich aspektów prawnych danej sprawy. Wskazano przy tym, że obowiązki wynikające z powyższych przepisów, dotyczą nie tylko przytoczenia w uzasadnieniu wyroku ustaleń dokonanych przez organ administracji, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Tymczasem, w ocenie strony skarżącej, Sąd I instancji zaniechał w istocie analizy prawidłowości i terminu doręczenia Wspólnocie decyzji Wojewody M., czyli analizy prawidłowości zastosowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 45 kpa, o czym świadczy ogólnikowość uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Pominięcie tego aspektu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zdaniem strony skarżącej, doprowadziło w konsekwencji do błędnych ustaleń faktycznych, a mianowicie uznania, że istniały jakiekolwiek wątpliwości co do tego, że termin do złożenia przez Wspólnotę odwołania od decyzji Wojewody M. upłynął bezskutecznie i że organ nie powinien zastosować sankcji określonej w art. 134 kpa. Skutkiem tego, doszło do naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1, art. 134 § 1 i 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a naruszenie to było istotne, gdyż rzetelna kontrola spornego postanowienia i okoliczności jego wydania winna skutkować oddaleniem skargi Wspólnoty.

Sądowi I instancji zarzucono również naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów, w tym przede wszystkim, uzupełnionych w toku postępowania sądowoadministracyjnego, dwóch uchwał Wspólnoty, to jest: uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2005r. o rozszerzeniu składu Zarządu o P. B. i A. D., która potwierdzała aktualny na ten dzień skład Zarządu w osobach: P. B., A. D., M. K. i J. K. oraz uchwały nr [...] z dnia [...] listopada 2005r. o przyjęciu rezygnacji i odwołaniu z funkcji członków Zarządu M. K. i J. K.. W ocenie strony skarżącej, powyższe dokumenty w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wskazują, iż w momencie odbioru przez J. K. decyzji Wojewody M., tj. w dniu 30 czerwca 2006r., nie zasiadał on już w Zarządzie Wspólnoty, w związku z czym, w myśl art. 45 kpa, nie miał żadnego uprawnienia do odbioru przesyłek w imieniu Wspólnoty. Z doręczeniem mu decyzji Wojewody M. nie można zatem wiązać żadnych skutków prawnych. W tych okolicznościach podniesiono, że Sąd I instancji w sposób sprzeczny z zasadami logiki i prawidłowej wykładni gramatycznej tych dokumentów uznał, iż z załączonych do skargi uchwał Wspólnoty wynika, iż J. K. był członkiem jej Zarządu w momencie doręczenia mu decyzji Wojewody M., co w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż doręczenie mu tej decyzji w terminie późniejszym, niż dwóm pozostałym członkom Zarządu, winno co najmniej wzbudzić wątpliwości organu administracji i zobligować go do wyjaśnienia kwestii tego doręczenia w trybie art. 50 § 1 kpa. Takie rozumowanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zdaniem strony skarżącej, narusza granice swobodnej oceny dowodów, zakreślone w art. 233 kpc w związku z art. 106 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Reasumując argumenty przedstawione w skardze kasacyjnej stwierdzono, że podniesiony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 7 i 104 § 2 i 134 kpa oraz art. 64 § 2 i 50 § 1 kpa w taki sposób, by mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jest całkowicie nieuzasadniony. Podtrzymano przy tym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, poprzez zaniechanie rzetelnej kontroli działania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, należytej oceny materiału dowodowego zebranego na etapie postępowania sądowego w niniejszej sprawie, pominięcie w swojej analizie kwestii prawidłowości i terminu doręczenia Wspólnocie decyzji Wojewody M. oraz niezasadne uznanie, że J. K. był członkiem Zarządu Wspólnoty, a doręczenie mu decyzji Wojewody M. wiązało się z jakimikolwiek skutkami prawnymi. Z uwagi na powyższe podkreślono, że skarga kasacyjna jest w pełni uzasadniona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze (skargi kasacyjne i zażalenia) od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, jednak z urzędu bierze pod rozwagę przesłanki nieważności postępowania, określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono naruszeń przepisów prawa mogących świadczyć o nieważności postępowania sądowego, tym samym sprawa ta może być rozpoznana w granicach zarzutów skargi kasacyjnej, które – zgodnie z art. 176 w związku z art. 174 powołanej ustawy – mogą dotyczyć naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie, jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, 45, 64 § 2, 50 § 1, 104 § 2, 129 § 2 i 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako kpa), poprzez nieprawidłowe ustalenie terminu do wniesienia odwołania oraz bezzasadne przyjęcie, że przed wydaniem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego winien wezwać Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości [...] do usunięcia braków formalnych odwołania lub złożenia wyjaśnień na piśmie, a zaniechanie tych czynności procesowych przez organ odwoławczy miało wpływ na wynik sprawy;

2) art. 3 § 1, 134 § 1 i 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na pominięciu w swoich wywodach kwestii prawidłowości i terminu doręczenia Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości [...] decyzji Wojewody M. oraz

3) art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm. – dalej jako kpc) w związku z art. 106 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez sprzeczną z zasadami logiki ocenę przeprowadzonego w toku postępowania sądowoadministracyjnego dowodu w postaci dokumentów (uchwał dotyczących zmiany składu Zarządu Wspólnoty) złożonych przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości [...].

Powołane zarzuty skargi kasacyjnej zasługują na aprobatę. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na bardzo ogólnikowe i lakoniczne uzasadnienie zaskarżonego wyroku, w którym nie zbadano kwestii prawidłowości i terminu doręczenia Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości [...] decyzji Wojewody M., co trafnym czyni zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1, 134 § 1 i 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazana kwestia stanowiła bowiem istotę sporu, a jej rozstrzygnięcie warunkowało dokonanie prawidłowej kontroli postanowienia organu odwoławczego. Jak słusznie podniosła strona skarżąca, pominięcie przez Sąd I instancji w swoich wywodach kwestii prawidłowości i terminu doręczenia Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w W. decyzji Wojewody M., a zatem analizy prawidłowości zastosowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 45 kpa, doprowadziło w konsekwencji do nieprawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie upływu terminu do złożenia odwołania i zasadności wydania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Podnieść przy tym należy, że badanie terminu do wniesienia odwołania jest – obok badania właściwości organu, dopuszczalności środka odwoławczego oraz jego elementów formalnych - jedną z czynności fazy wstępnej postępowania odwoławczego, od której pozytywnego wyniku uzależniona jest możliwość ponownego rozpoznania sprawy. Zatem, uchybienie ustawowego terminu jest negatywną przesłanką, której wystąpienie powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Stosownie zaś do art. 134 kpa, wystąpienie tej przesłanki nakłada na organ odwoławczy obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej, podejmowanie w tej sytuacji innych czynności procesowych doprowadziłoby do naruszenia zasady szybkości postępowania (art. 12 kpa) oraz słusznych interesów pozostałych stron postępowania, które na podstawie art. 7 kpa, winny oczekiwać od organu administracji publicznej załatwienia sprawy zgodnie z zasadą praworządności.

W tym kontekście przyjąć należy, że wykonanie przez organ odwoławczy czynności procesowych nakazanych przez Sąd I instancji jedynie potwierdzałoby fakt, że doszło do uchybienia terminu, ewentualnie doprowadziłoby do pozostawienia odwołania bez rozpoznania w sytuacji nieuzupełnienia jego braku formalnego w postaci podpisu drugiego członka Zarządu Wspólnoty (niesporne w niniejszej sprawie jest, że Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości [...] w W. winno reprezentować łącznie dwóch członków Zarządu). Nie zmienia to jednak faktu, że w obu wskazanych przypadkach doszłoby do wydania rozstrzygnięcia o charakterze formalnym, a więc rozstrzygnięcia nie odnoszącego się do istoty sprawy. W tej sytuacji podzielić należy zarzut skargi kasacyjnej, że nawet przy przyjęciu obowiązku uzupełnienia braków formalnych odwołania, dostrzeżone uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, który w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, warunkował uchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonego aktu. Ponadto, jak słusznie wskazuje strona skarżąca, obowiązkiem Sądu uwzględniającego skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest nie tylko wskazanie przepisu, czy przepisów postępowania, którym organ administracji publicznej uchybił, ale również wykazanie prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej. Tymczasem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w ogóle nie podał, jaki wpływ na wynik sprawy miały stwierdzone naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów procesowych. W świetle przytoczonych argumentów, za trafny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, 45, 64 § 2, 50 § 1, 104 § 2, 129 § 2 i 134 kpa.

Wskazać przy tym należy, że zgromadzony w toku postępowania sądowoadministracyjnego materiał dowodowy w postaci dwóch uchwał Wspólnoty, to jest:

1) uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2005r. o rozszerzeniu składu Zarządu o P. B. i A. D., która potwierdzała aktualny na ten dzień skład Zarządu w osobach: P. B., A. D., M. K. i J. K. oraz

2) uchwały nr [...] z dnia [...] listopada 2005r. o przyjęciu rezygnacji i odwołaniu z funkcji członków Zarządu Wspólnoty – M. K. i J. K.

- pozwalał na sformułowanie jednoznacznego wniosku, że zarówno w dacie wydania decyzji Wojewody M. ([...]), jak też jej doręczenia (30 czerwca 2006r.), J. K. nie był członkiem Zarządu Wspólnoty. Okoliczność ta powoduje, że doręczenie wskazanej osobie decyzji Wojewody M. należało zakwalifikować jako czynność o charakterze jedynie informacyjnym, a ze zdarzeniem tym nie można było wiązać żadnych skutków procesowych, w tym związanych z rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości [...]. W świetle zgromadzonych dokumentów, za niezasadny należy uznać pogląd Sądu I instancji o konieczności wezwania strony wnoszącej odwołanie do złożenia wyjaśnień w trybie art. 50 § 1 kpa, w którego uzasadnieniu wskazano na okoliczność doręczenia decyzji organu I instancji trzem członkom Zarządu Wspólnoty, skoro J. K. nie był osobą uprawnioną do odbioru przesyłek w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej w myśl art. 45 kpa. Tym samym, za trafny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 233 § 1 kpc w związku z art. 106 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez sprzeczną z zasadami logiki i prawidłowej wykładni gramatycznej ocenę przeprowadzonego w toku postępowania sądowoadministracyjnego dowodu z dokumentów dotyczących zmiany składu Zarządu Wspólnoty.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.