Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1011/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1, art. 27 f ust. 1, ust. 6
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędziowie WSA Adam Nita, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm., dalej: O.p.) oraz przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm., dalej: u.p.d.o.f.), w brzmieniu obowiązującym w 2012 r., powołanych w uzasadnieniu prawnym utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] nr [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego A.K. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. w wysokości [...] zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadało w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. określił A.K. (dalej: podatniczka, strona) zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w zeznaniu rocznym PIT-37 za 2012 r. podatniczka dokonała rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dzieci i odliczyła od dochodu kwotę [...] zł, w tym: [...] zł z tytułu zwrotu nienależnie pobranych świadczeń oraz [...] zł z tytułu wydatków poniesionych na użytkowanie sieci internetowej. Ponadto dokonała odliczenia od podatku dochodowego z tytułu ulgi na wychowywanie dzieci w kwocie [...] zł. W złożonym

Następnie w dniu 6 marca 2016 r. podatniczka złożyła korektę zeznania rocznego PIT-37 za 2012 r., w której wykazała te same przychody/dochody i odliczenia. Organ podatkowy uznał zeznanie roczne oraz jego korektę za wadliwe. Strona pomimo wezwań organu podatkowego nie przedłożyła bowiem dokumentacji potwierdzającej wykazane dochody i odliczenia, jak też nie złożyła prawidłowej korekty zeznania rocznego PIT-37 za 2012 r. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] wszczęto postępowanie podatkowe w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. W toku tego postępowania ustalono, że podatniczka nie była uprawniona do skorzystania z preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów, na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. Nie przedstawiła też żadnych dokumentów potwierdzających zwrot nienależnie pobranych świadczeń w kwocie [...] zł, jak również poniesienie wydatków na użytkowanie sieci internetowej. W ocenie organu I instancji podatniczka nie była również uprawniona do odliczenia od dochodu kwoty 1.112,04 zł, z tytułu wychowywania dziecka, gdyż nie przedstawiła odpisu aktu urodzenia i zaświadczenia o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.

W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, że organ I instancji uzasadnił decyzję zebranym materiałem dowodowym, podczas gdy żaden z dokumentów nie został przedstawiony osobiście przez stronę, gdyż od dnia [...] odbywa ona karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w L. Wielokrotnie wskazywała, że ma dokumenty potwierdzające zeznanie, jednakże nie może ich przedstawić z uwagi na osadzenie w zakładzie karnym i brak możliwości uzyskania przepustki. Zarzuciła również, że organ I instancji w dniu [...] wydał decyzję pomimo, iż strona wielokrotnie zwracała się o odroczenie zakończenia postępowania do uzyskania przez nią przepustki, celem umożliwienia jej przedstawienia dokumentów i złożenia wyjaśnień. Wniosła zatem o odwołanie wydanej decyzji i odroczenie terminu załatwienia sprawy do dnia opuszczenia zakładu karnego. Podkreśliła, że w przeciwnym wypadku będzie zmuszona do skierowania sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Katowicach, gdyż przysługuje jej prawo do przedstawienia dokumentów, którego ją pozbawiono.

W reakcji na postanowienie dotyczące siedmiodniowego terminu na wypowiedzenie się w sprawie strona ponownie oświadczyła, że nie ma pełnomocnika, ponieważ nikt - poza nią - nie jest w stanie uzyskać wymaganych dokumentów, np. potwierdzeń przelewów bankowych. Zarazem, nie popierając tej informacji dowodowo, stwierdziła, że istotny w aspekcie sprawy podatkowej będzie także wynik postępowania sądowego o wyłudzeniu i fałszowaniu dokumentów, toczącego się z jej wniosku przeciwko firmie A S.A. Podatniczka zażądała także odroczenia terminu załatwienia sprawy do czasu opuszczenia przez nią zakładu karnego i zakończenia wspomnianego postępowania sądowego, zapowiadając, że w przeciwnym razie będzie dochodzić swoich praw w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym.

Organ II instancji nie uwzględnił odwołania. Stwierdził, że istota sporu koncentruje się w niniejszej sprawie wokół kwestii wydania decyzji wymiarowej w sytuacji, gdy strona postępowania twierdzi, że pozbawiono ją możliwości osobistego przedłożenia dokumentów potwierdzających prawidłowość zeznania podatkowego PIT-37 za 2012 r. Zacytował art. 180 § 1 O.p., art. 122 O.p., art. 187 § 1 i art. 189 § 1 O.p., a dalej przywołał wyrok WSA w Gdańsku z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1045/17 (dostępnym w CBOSA - www.orzeczenia.nsa.gov.pl)., w którym wskazano, że w doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że nałożone na organy podatkowe przez powyższe przepisy obowiązki nie oznaczają, że ciężar dowodu, czy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spoczywa wyłącznie na organie podatkowym. Celowościowa wykładnia art. 122 O.p. pozwala na wyprowadzenie wniosku, iż z przepisu tego wynika także, po pierwsze, obowiązek współdziałania podatnika z organami podatkowymi w celu prawidłowego określenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego oraz, po drugie, że w pewnych sytuacjach, gdy wykazanie określonych faktów leży po stronie podatnika, obowiązek współdziałania przekształca się w ciężar udowodnienia przez podatnika korzystnych dla niego faktów (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 1685/16). Przepis ten bowiem nie nakłada na organ podatkowy obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego, lecz zobowiązuje go jedynie do podejmowania działań w celu wyjaśnienia tego stanu (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 182/11 i z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1470/11). Sąd podkreślił również, że organ podatkowy, jako gospodarz postępowania, ma obowiązek zebrać dowody i ustalić stan faktyczny, ale to nie oznacza, że strona postępowania nie ma obowiązku przekazania dowodu, informacji lub wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy, na żądanie organu, będących w jej posiadaniu; wynika to bowiem jednoznacznie z art. 189 § 1 i 2 O.p.

Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, w odpowiedzi na wezwanie z dnia 10 sierpnia 2015 r. do m.in. przedstawienia informacji o dochodach za lata 2011-2014, wskazania płatników oraz dokumentów potwierdzających zwrot nienależnie pobranych świadczeń, strona poprosiła o prolongowanie terminu do złożenia wyjaśnień. Wskazała również, że po opuszczeniu zakładu karnego w listopadzie 2015 r. niezwłocznie stawi się w Urzędzie Skarbowym w celu złożenia wyjaśnień i korekt zeznań za lata 2012, 2013 i 2014. Następnie pismem z dnia 21 grudnia 2015 r. poinformowała, że jej pobyt w zakładzie karnym przedłuży się. Z załączonego do pisma zaświadczenia Zakładu Karnego w L. wynika, że strona odbywa karę pozbawienia wolności do dnia [...].

W dniu 6 marca 2016 r. strona złożyła korektę zeznania PIT-37 za 2012 r., w której wykazała te same przychody/dochody i odliczenia od dochodu i podatku, co w pierwotnym zeznaniu. W dniu 7 kwietnia 2016 r. pracownicy organu podatkowego, w Zakładzie Karnym w L., odebrali od podatniczki wyjaśnienia i sporządzili protokół. Strona ponownie wyjaśniła, że po otrzymaniu przepustki z zakładu karnego dostarczy do Urzędu Skarbowego dokumenty potwierdzające prawidłowość rozliczenia podatkowego. Wobec rozbieżności wyjaśnień strony z dnia 7 kwietnia 2016 r. z informacjami zgromadzonymi w toku czynności sprawdzających, organ podatkowy, pismem z dnia 12 października 2016 r., ponownie wezwał podatniczkę do złożenia wyjaśnień, a także przedłożenia informacji PIT-11 wystawionych przez A S.A. z/s w W. W odpowiedzi, w dniu 26 października 2016 r. strona przesłała oświadczenie, że wszystkie wyjaśnienia złożyła już w obecności pracowników Urzędu Skarbowego w dniu 7 kwietnia 2016 r. Ponadto ponownie oświadczyła, że ma stosowne informacje PIT-11, ale z uwagi na odbywanie kary pozbawienia wolności nie jest w stanie ich dostarczyć. Wniosła o prolongatę terminu do lutego 2017 r.

W toku wszczętego postanowieniem z dnia [...] postępowania podatkowego, pismem z dnia 23 lutego 2017 r. ponownie wezwano stronę do przedstawienia w terminie 7 dni informacji o dochodach, m. in. za 2012 r. lub wskazania płatników, dokumentów potwierdzających zwrot nienależnie pobranych świadczeń, poniesienie wydatków na użytkowanie sieci internetowej, dokumentu potwierdzającego status osoby samotnie wychowującej dziecko oraz odpisu aktu urodzenia dziecka i zaświadczenia o jego uczęszczaniu do szkoły. W odpowiedzi na wezwanie, strona pismem z dnia 6 marca 2017 r. poinformowała, że przebywa w zakładzie karnym i prosi o prolongowanie terminu do 30 kwietnia 2017 r. Następnie pismem z dnia 8 maja 2017 r. wniosła o zakończenie postępowania podatkowego do dnia 31 sierpnia 2017 r. Z kolei pismem z dnia 7 sierpnia 2017 r. poprosiła o przedłużenie tego terminu do dnia 31 grudnia 2017 r., gdyż Dyrektor Zakładu Karnego w L. nie wyraził zgody na uzyskanie przepustki, ale zadeklarował udzielenie zwolnienia na okres 7 dni w grudniu 2017 r. Kolejnym pismem z dnia 13 listopada 2017 r. strona poinformowała, że nie może dostarczyć pozostających w miejscu zameldowania dokumentów, gdyż w dalszym ciągu nie uzyskała przepustki z zakładu karnego. Wobec powyższego wniosła o przedłużenie postępowania do końca lutego 2018 r. Następnie pismami z dnia 18 grudnia 2017 r., 19 marca 2018 r., 3 kwietnia 2018 r. oraz 9 maja 2018 r. ponownie zwracała się o prolongowanie terminu zakończenia postępowania podatkowego do czasu uzyskania przepustki, gdyż wówczas będzie mogła przedstawić w urzędzie skarbowym żądane dokumenty.

W świetle przywołanych okoliczności organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut odwołania, że strona została pozbawiona możliwości przedstawienia dowodów, które potwierdzają prawidłowość złożonego przez nią zeznania PIT-37 za 2012 r. Ze stanu faktycznego sprawy wynika bowiem niezbicie, że strona pomimo wielokrotnych wezwań takich dowodów nie przedstawiła. W ocenie organu odwoławczego, fakt odbywania przez stronę kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym, nie uniemożliwia przedstawienia takich dokumentów. Zgodnie bowiem z art. 138a § 1 O.p., strona może działać przez pełnomocnika (którym może być każda osoba pełnoletnia mająca pełną zdolność do czynności prawnych), chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Strona mogła zatem ustanowić pełnomocnika, który przedstawiłby w organie podatkowym żądane dokumenty.

O możliwości działania poprzez pełnomocnika pouczono stronę w kierowanych do niej wezwaniach.

Dalej organ odwoławczy podkreślił, że mając na uwadze, iż strona, pomimo wielokrotnych wezwań, nie przedstawiła żadnych dokumentów, organ podatkowy poczynił ustalenia korzystając z dokumentów zgromadzonych we własnej bazie danych oraz pism i wyjaśnień płatników. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji, podjął więc wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy oraz pozyskał i rozpatrzył wszystkie możliwe do uzyskania dowody, zgodnie z art. 122 i art. 187 § 1 O.p.

Następnie, wyjaśniając zasadę dwuinstancyjności postępowania, organ odwoławczy stwierdził co następuje.

W dniu 28 lutego 2013 r. strona złożyła zeznanie roczne PIT-37 za 2012 r., w którym dokonała rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dzieci i odliczyła od wykazanego dochodu kwotę [...] zł, w tym [...] zł z tytułu zwrotu nienależnie pobranych świadczeń oraz [...] zł z tytułu wydatków poniesionych na użytkowanie sieci internetowej. Ponadto dokonała odliczenia od podatku dochodowego z tytułu ulgi na wychowywanie dzieci w kwocie [...] zł. Następnie w dniu 6 marca 2016 r. podatniczka złożyła korektę zeznania PIT-37 za 2012 r., w której wykazała te same przychody/dochody i odliczenia.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.d.o.f. od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1) małoletnie,

2) bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3) do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym łub w przepisach regulujących system oświatowy łub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. Ib pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej;

- podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.

Ustawodawca uzależnił zatem preferencyjne rozliczenie od spełnienia ściśle określonych warunków, m.in. stanu cywilnego i samotnego wychowywania dzieci. Strony nie można uznać za osobę samotnie wychowującą dzieci w 2012 r., w rozumieniu powołanego przepisu, gdyż orzeczenie orzekające rozwód strony uprawomocniło się w dniu 14 marca 2014 r.

Dalej wskazano, że w zeznaniu rocznym PIT-37 za 2012 r. strona dokonała odliczenia od dochodu kwoty [...] zł z tytułu zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu i nie zostały potrącone przez płatnika (art. 26 ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.f.).. Odliczenie to nie może jednak zostać uznane za zasadne, gdyż nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających zwrot nienależnie pobranych świadczeń. Również firma A S.A., wskazana przez podatniczkę jako jej pracodawca w 2012 r., poinformowała organ podatkowy, że strona nie dokonywała zwrotu na jej rzecz nienależnie pobranych świadczeń. Ponadto wyjaśniła, że podatniczka nie była pracownikiem tej firmy, nie świadczyła również pracy na podstawie umowy zlecenia czy też umowy o dzieło, a jedynie współpracowała ze Spółką w okresie od [...] do [...] jako osoba prowadząca własną działalność gospodarczą. Także Powiatowy Urząd Pracy poinformował, że strona nie dokonywała na jego rzecz zwrotu nienależnie pobranych świadczeń Jedynie z informacji PTT-11 za 2012 r. przesłanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. wynika obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w kwocie [...] zł. i to odliczenie zostało uwzględnione przez organ podatkowy.

Zasadnie również organ I instancji nie uznał odliczenia od dochodu kwoty [...] zł z tytułu użytkowania sieci internetowej. Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 1 pkt 6a u.p.d.o.f., podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29-30c, art. 30e i art. 30f, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1, 2, 3b-3e, 4-4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i 2, lub art. 25, po odliczeniu kwot wydatków ponoszonych przez podatnika z tytułu użytkowania sieci Internet, w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 760 zł. Na podstawie art. 26 ust. 7 pkt 4 tej ustawy, wysokość poniesionych wydatków ustala się na podstawie dokumentu stwierdzającego ich poniesienie, zawierającego w szczególności: dane identyfikujące kupującego (odbiorcę usługi lub towaru) i sprzedającego (towar lub usługę), rodzaj zakupionego towaru lub usługi oraz kwotę zapłaty - w przypadkach innych niż wymienione w pkt 1-3. Strona nie przedstawiła jednak żadnego dokumentu, który potwierdzałby poniesienie wydatków na użytkowanie sieci Internet.

Odnośnie odliczenia od podatku łącznej kwoty [...] zł, z tytułu ulgi na wychowywanie dzieci, organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 27f ust. 1 u.p.d.o.f., przysługuje ona na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym podatnik:

1) wykonywał władzę rodzicielską;

2) pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;

3) sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Natomiast na podstawie art. 27f ust. 6, w związku z art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 tej ustawy odliczenie to przysługuje również podatnikowi, który utrzymywał dzieci pełnoletnie:

- bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

- do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30 b w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej.

Zgodnie z art. 27f ust. 4 u.p.d.o.f., odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej.

Podatniczka dokonała odliczenia od dochodu kwoty [...] zł z tytułu wychowywania małoletniej A.K. (data urodzenia: [...]) oraz pełnoletniego M.S. (data urodzenia: [...]). Na żądanie organu podatkowego nie przedstawiła jednak odpisu aktu urodzenia syna M. oraz zaświadczenia o jego uczęszczaniu do szkoły. Zasadnie zatem, w świetle przywołanych powyżej przepisów, organ I instancji nie uznał odliczenia od podatku kwoty 1.112,04 zł przypadającej na syna M. Uznano natomiast odliczenie na małoletnią A.K. z uwagi na znajdujący się w aktach sprawy skrócony odpis aktu urodzenia oraz fakt, że ojciec dziecka P.K. nie dokonał w zeznaniu PIT-37 za 2012 r. odliczenia od podatku ulgi na córkę A.

Odnośnie przychodów/dochodów za 2012 r. organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie ustalono je na podstawie informacji o dochodach przesłanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., Powiatowy Urząd Pracy w Z. oraz B S.C. w Z. W tym miejscu podkreślono, że wbrew twierdzeniom strony, w toku postępowania wyjaśniono niezbicie, że podatniczka w 2012 r. nie była pracownikiem firmy A S.A. Jak już wspomniano, Spółka ta nie przesłała do Urzędu Skarbowego informacji PIT-11 za 2012 r., a na wezwanie organu podatkowego wyjaśniła, że nie miała takiego obowiązku. Strona nie była bowiem jej pracownikiem, nie świadczyła również pracy na podstawie umowy zlecenia czy też umowy o dzieło, a jedynie współpracowała ze Spółką w okresie od [...] do [...] jako osoba prowadząca własną działalność gospodarczą.

Dalej zacytowano art. 21 § 3 O.p. oraz art. 45 ust. 6 u.p.d.o.f. i wskazano, że organ I instancji określił prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego A.K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r., dokonując wyliczeń w następujący sposób:

• przychód ze stosunku pracy – [...] zł

• koszty uzyskania przychodów ze stosunku pracy - [...] zł

• przychód z innych źródeł [...] zł

zaliczka pobrana przez płatnika - [...] zł

• zaliczka pobrana od świadczeń wypłaconych z FPiGŚP od zasiłków

pieniężnych z ubezpieczenia społecznego – [...] zł

• razem zaliczka [...] zł

• razem dochód podatnika [...] zł

• odliczenia od dochodu:

- składki na ubezpieczenia społeczne - [...] zł

- zwrot nienależnie pobranych świadczeń – [...]zł

podstawa opodatkowania – [...] zł

podatek [...] zł

odliczenia od podatku:

- składki na ubezpieczenie zdrowotne - [...] zł

- ulga na dzieci - 1.112,04 zł

podatek należny - [...] zł

• suma zaliczek pobranych przez płatników – [...] zł

• nadpłata – [...] zł

Nie uwzględniono zatem m.in. wykazanych przez stronę należności ze stosunku pracy w kwocie [...] zł oraz przychodów z działalności wykonywanej osobiście w kwocie [...] zł, jak również zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w kwocie [...] zł. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że w zeznaniu rocznym PIT-37 za 2012 r. strona wykazała nadpłatę w kwocie [...] zł, która została zwrócona w dniu 29 marca 2013 r. Zatem różnica w wysokości [...] zł, pomiędzy nadpłatą wykazaną przez podatniczkę, a prawidłową kwotą nadpłaty wynikającą z decyzji organu podatkowego, stanowi zaległość podatkową podlegającą zapłacie na rachunek Urzędu Skarbowego.

W osobistej skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca wskazała, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniosła, iż posiada dokumenty potwierdzające jej zeznanie podatkowe, jednakże wobec odbywania kary pozbawienia wolności, nie jest w stanie ich przedłożyć. Nie ma możliwości ustanowienia pełnomocnika, który i tak nie miałby dostępu do jej rachunków bankowych. Nadto skarżąca podniosła, że informowała organ I instancji, iż toczy się postępowanie sądowe, które ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie, wobec czego postępowanie podatkowe winno być zawieszone na podstawie art. 201 pkt 2 O.p. Skarżąca zakwestionowała także wyszczególnione w decyzji źródła przychodów i powoływanie się na dokumenty posiadane przez organ podatkowy, albowiem nie ma dokumentów potwierdzających przychód w kwocie [...] zł (a co za tym idzie zwrot), gdyż wynika on jedynie z zeznania strony. Organ przywiązuje natomiast uwagę do nieudokumentowania odliczeń. Nadto strona podniosła, że jest "ograniczona w kwestii swojej działalności", dlatego ponownie domaga się zawieszenia postępowania do czasu opuszczenia zakładu karnego. Wskazała także, iż "straszenie jej odpowiedzialnością karną jest dalece niestosowne, szczególnie jeśli chodzi o tak poważną instytucję, zważywszy na fakt, że w procesach karnych oskarżony ma prawo do obrony, czego w tym postępowaniu jej pozbawiono".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Nawiązując do argumentacji skargi stwierdził także, iż wskazywane w skardze postępowanie sądowe, które miałoby mieć istotny wpływ na treść postanowienia, to niniejsze postępowanie sądowe, zainicjowane skargą z dnia 13 sierpnia 2018 r. Informację taką skarżąca zawarła w piśmie z dnia 13 sierpnia 2018 r., dotyczącym odrębnego od wymiarowego postępowania o charakterze wpadkowym, tj. związanego z zażaleniem na postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...].

Na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze.

Pełnomocnik organu odwoławczego wnosił jak w odpowiedzi na skargę, akcentując, że skarżąca nie mogła zostać uznana za osobę nieobecną w rozumieniu art. 138 O.p. Miała możliwość ustanowienia pełnomocnika, z której nie skorzystała. Mogła także wskazać osoby lub podmioty, które udostępniłyby dokumentację, czego jednak nie uczyniła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.) podlegała decyzja organu odwoławczego z dnia [...], którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. w wysokości [...] zł.

Z akt sprawy wynika, że w zeznaniu rocznym PIT-37 za 2012 r. (a także w korekcie tego zeznania z dnia 6 marca 2016 r.) skarżąca rozliczyła się jako osoba samotnie wychowująca dzieci i odliczyła od dochodu kwotę [...] zł, w tym: [...] zł z tytułu zwrotu nienależnie pobranych świadczeń oraz [...] zł z tytułu wydatków poniesionych na użytkowanie sieci internetowej. Ponadto od podatku dochodowego odliczyła kwotę [...] zł z tytułu ulgi na wychowywanie dzieci.

Dokonana przez organy podatkowe weryfikacja tegoż zeznania podatkowego jest, w ocenie składu orzekającego, w pełni zasadna.

Przychody/dochody zostały bowiem prawidłowo ustalone na podstawie informacji o dochodach przesłanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., Powiatowy Urząd Pracy w Z. oraz B S.C. w Z. W toku postępowania ustalono także, iż podatniczka w 2012 r. nie była pracownikiem firmy A S.A. Spółka ta nie przesłała do Urzędu Skarbowego informacji PIT-11 za 2012 r., a na wezwanie organu podatkowego wyjaśniła, że nie miała takiego obowiązku. Skarżąca nie była bowiem jej pracownikiem, nie świadczyła również pracy na podstawie umowy zlecenia czy też umowy o dzieło, a jedynie współpracowała ze Spółką w okresie późniejszym, t.j. od [...] do [...] jako osoba prowadząca własną działalność gospodarczą. Wykazane przez stronę odliczenie od dochodu kwoty [...] zł

z tytułu zwrotu nienależnie pobranych świadczeń nie znalazło potwierdzenia w materiale dowodowym wnikliwe zebranym przez organy podatkowe. W zakresie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń uwzględniono jedynie kwotę [...] zł, wykazaną w PIT-11A wystawionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział Z.

Nadto wskazania wymaga, że skarżąca w 2012 r. nie była osobą samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu u.p.d.o.f.

Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 u.p.d.o.f. od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1) małoletnie,

2) bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3) do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym łub w przepisach regulujących system oświatowy łub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej;

- podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.

Z przywołanego przepisu wynika zatem, że osoba pozostająca w danym roku podatkowym w związku małżeńskim nie jest co do zasady osobą samotnie wychowującą dzieci, chyba, że w okresie tym jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Ze znajdującej się w aktach sprawy potwierdzonej za zgodność z oryginałem, kserokopii wyroku Sądu Okręgowego w G. wydanego w sprawie o sygn. akt [...] wynika, że małżeństwo skarżącej zostało rozwiązane przez rozwód w dniu [...], a wyrok ten uprawomocnił się z dniem 14 marca 2014 r. W toku postępowania strona nie wskazywała, aby jej małżonek w 2012 r. przebywał w zakładzie karnym lub był pozbawiony władzy rodzicielskiej. Z sentencji wspomnianego orzeczenia Sądu wynika natomiast, że skarżącej nakazano wydanie córki pod pieczę ojca w terminie 3 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, co wskazuje, że w czerwcu 2013 r. dziecko pozostawało pod opieką matki, a ten stan rzeczy miał przypuszczalnie miejsce także i w 2012 r.

Zasadnie także zakwestionowano odliczenie od podatku kwoty 1.112,04 zł, gdyż skarżąca nie udokumentowała, że M.S. jest jej synem i uczył się w 2012 r. w określonej placówce oświatowej. Na mocy art. 27 f ust. 5 pkt 1 i pkt 4 u.p.d.o.f. odliczenia dokonuje się w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności: odpis aktu urodzenia dziecka oraz zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły, których to wymogów w niniejszej sprawie nie spełniono. Uznano natomiast odliczenie na małoletnią córkę strony A.K. z uwagi na znajdujący się w aktach sprawy skrócony odpis aktu urodzenia oraz fakt, że ojciec dziecka P.K. w zeznaniu PIT-37 za 2012 r. nie dokonał odliczenia takiej ulgi.

Nie uznając odliczenia od dochodu kwoty [...] zł z tytułu użytkowania sieci internetowej organy podatkowe słusznie wskazały na wymóg udokumentowania wydatków ponoszonych przez podatnika z tytułu użytkowania sieci internetowej. Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 1 pkt 6a u.p.d.o.f., podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29-30c, art. 30e i art. 30f, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1, 2, 3b-3e, 4-4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i 2, lub art. 25, po odliczeniu kwot wydatków ponoszonych przez podatnika z tytułu użytkowania sieci Internet, w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 760 zł. Art. 26 ust. 7 pkt 4 tej ustawy stanowi, że wysokość poniesionych wydatków ustala się na podstawie dokumentu stwierdzającego ich poniesienie, zawierającego w szczególności: dane identyfikujące kupującego (odbiorcę usługi lub towaru) i sprzedającego (towar lub usługę), rodzaj zakupionego towaru lub usługi oraz kwotę zapłaty - w przypadkach innych niż wymienione w pkt 1-3. Strona nie przedstawiła jednak żadnego dokumentu, który stwierdzałby poniesienie wydatków na użytkowanie sieci Internet, nie wskazała nawet nazwy operatora, z usług którego w 2012 r. korzystała.

W ocenie Sądu twierdzenie strony skarżącej, że pozbawiono ją udziału w postępowaniu jest bezpodstawne. Z akt sprawy wynika bowiem, że do strony kierowano wielokrotnie precyzyjne wezwania do przedłożenia określonych dokumentów i złożenia stosowych wyjaśnień. Nadto w dniu 7 kwietnia 2016 r. pracownicy organu podatkowego, w Zakładzie Karnym w L., odebrali od podatniczki wyjaśnienia i sporządzili stosowny protokół. Skarżąca została także pouczona o możliwości działania w postępowaniu podatkowym przez pełnomocnika, który nie musi być profesjonalistą. Mimo licznych szczegółowych wezwań, konieczne dokumenty nie zostały przedłożone. Strona nie wskazała także osób ani podmiotów, które mogłyby udostępnić stosowną dokumentację.

Pobyt w zakładzie karnym nie uzasadnia, jak słusznie podkreślił pełnomocnik organu odwoławczego na rozprawie, uznania osoby obywającej karę pozbawienia wolności za osobę nieobecną.

Osadzenie w zakładzie karnym nie stanowi także przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego, co strona postuluje w skardze. Art. 201 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800), który w sposób enumeratywny określa okoliczności skutkujące zawieszeniem postępowania podatkowego, stanowi bowiem, że organ podatkowy zawiesza postępowanie:

1) w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe;

2) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;

3) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony;

4) w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych;

5) (uchylony);

6) (uchylony);

7) w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji;

8) w razie wystąpienia o opinię Rady.

Zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania

i opóźniającą rozstrzygnięcie sprawy, dlatego też winno mieć zastosowanie tylko w ściśle określonych w ustawie przypadkach, a przesłanki zawieszenia nie mogą być wykładane rozszerzająco (por. m.in. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1267/17).

Podkreślenia także wymaga, że organy podatkowe skorzystały z wszystkich dostępnych im danych pozwalających na poczynienie istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń. W ocenie Sądu organ I instancji podjął więc wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy oraz pozyskał i rozpatrzył wszystkie możliwe do uzyskania dowody, zgodnie z art. 122 i art. 187 § 1 O.p

Jak więc wykazano powyżej zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę, której zarzuty okazały się bezpodstawne.