Wyrok NSA, sygn. akt III SA 3275/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 210 par. 4, art. 233 par. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Decyzja kasacyjna może być wydana tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części przez organ pierwszej instancji albo przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy a wskazane okoliczności, na które wskazał organ przy ponownym rozpatrzeniu muszą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

TEZY

Decyzja kasacyjna może być wydana tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części przez organ pierwszej instancji albo przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy a wskazane okoliczności, na które wskazał organ przy ponownym rozpatrzeniu muszą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ireny i Wiesława B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie podatku od nieruchomości - uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27.07.2000 r. Wójt Gminy S. opodatkował podatkiem od nieruchomości zabudowaną nieruchomość o powierzchni 1.369 m2, wydzielając ją z gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,92 ha położonego w S., które było opodatkowanym podatkiem rolnym, gospodarstwem spadkowym po Jadwidze i Włodzimierzu P.

Podziału nieruchomości rolnej na użytek podatkowy dokonano na podstawie wniosku spadkobierczyni po zmarłych rodzicach Jadwidze i Włodzimierzu P. - Ireny B. oraz jej męża Wiesława uznając, iż są oni samoistnymi posiadaczami wskazanej przez nich części gospodarstwa rolnego o pow. 1.369 m2. Ustalenia organu pierwszej instancji zakwestionowała inna spadkobierczyni - Maria C., która zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia 6.10.1999 r. (...) oraz postanowieniem Sądu Okręgowego w P. z dnia 12.01.2000 r. (...) oddalającym apelację, dziedziczy z mocy prawa gospodarstwo rolne w całości.

Organ pierwszej instancji uznał, że postępowanie spadkowe nie zostało zakończone, ponieważ strony niezadowolone wniosły kasację od wyroku Sądu Okręgowego w P. i dokonał opodatkowania na podstawie zeznań trzech spadkobierczyń i ich mężów.

Rozpatrując przedmiotową sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uznało, iż organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, a przede wszystkim nie ustalił, czy kasacja została złożona i przyjęta przez Sąd Najwyższy, a więc naruszył art. 122 i art. 187 par. 1 Ordynacji podatkowej i dlatego uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Ostateczną decyzję Kolegium Odwoławczego zaskarżyli Irena i Wiesław B. uznanej za organ I instancji za podatników podatku od nieruchomości. Ich zdaniem zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem i dlatego wnieśli o jej uchylenie.

Do czasu rozstrzygnięcia kasacji przez Sąd Najwyższy brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń Wójta Gminy S. i dlatego organ II instancji nie powinien uchylać jego decyzji.

W ocenie Kolegium skarga nie zasługuje na uwzględnienie, do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Najwyższy, organ pierwszej instancji winien zawiesić postępowanie podatkowe, po uprzednim ustaleniu, iż kasacja została złożona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Argumenty podniesione w skardze są całkowicie nietrafne. Sytuacja prawna przedstawia się odwrotnie od wywodu zawartego w skardze.

Stosunki właścicielskie, co do spadkowego gospodarstwa rolnego po Jadwidze i Włodzimierzu P. wynikające z postanowienia Sądu Okręgowe w P. z dnia 12.01.2000 r. (...) nie mogą być w postępowaniu podatkowym podważone do czasu ewentualnego uwzględnienia przez Sąd Najwyższy kasacji od tego orzeczenia. Co do posiadania części spadkowego gospodarstwa przez innych współspadkobierców małżonków P. - poza Marią C. - trudno jest mówić o posiadaniu samoistnym. Nie mogą oni nieruchomościami wchodzącymi w skład spadku władać jak właściciele /art. 336 Kc/ skoro wszyscy uczestniczyli w postępowaniu spadkowym i mają świadomość rzeczywistego prawa własności gospodarstwa rolnego.

Skarga została jednak uwzględniona, jednakże z całkowicie innych przyczyn niż te, które w niej podniesiono.

Wydając zaskarżoną decyzję Kolegium Odwoławcze przypisało sobie funkcję organu kasacyjnego a nie odwoławczego, który ponownie rozpatruje merytorycznie sprawę podatkową.

Rozpoznając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego należało przede wszystkim rozważyć, czy w świetle zebranego w sprawie materiału, istniały podstawy do wydania decyzji kasacyjnej w oparciu o art. 233 par. 2 ustawy Ordynacja podatkowa.

Według art. 233 par. 2 tej ustawy organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

A zatem decyzja kasacyjna może być wydana tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części przez organ pierwszej instancji albo przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy a wskazane okoliczności, na które wskazał organ przy ponownym rozpatrzeniu muszą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W rozpatrywanej sprawie mając na uwadze stan faktyczny oraz zgromadzone dowody należy stwierdzić, iż nie wystąpiła żadna z przesłanek do wykonywania przez organ odwoławczy swojej kompetencji wynikającej z art. 233 par. 2 ustawy, ponieważ zgodnie z treścią przepisu art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. nr 30 poz. 163 ze zm./ podstawą wymiaru podatków powinny być dane z ewidencji gruntów i budynków. Natomiast sprawa ewentualnej kasacji od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 12.01.2000 r. nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji w trybie, o którym mowa w art. 233 par. 2 Ordynacja podatkowa.

Kwestia ta może być bez żadnych przeszkód wyjaśniona w postępowaniu odwoławczym.

Zauważyć również trzeba, że decyzja wymiarowa w podatku od nieruchomości na 2000 r. wydana została przez Wójta Gminy S. w stosunku do Ireny i Wiesława B. Odwołanie od tej decyzji wniosła Maria C., a więc osoba do której decyzja organu I instancji nie była skierowana.

W tej sytuacji obowiązkiem organu odwoławczego, który rozpoznał odwołanie Marii C., było wyjaśnienie w treści decyzji odwoławczej przesłanek, dla których uznał on Marię C. za stronę postępowania uprawnioną do złożenia odwołania.

Brak w treści zaskarżonej decyzji powyższego wyjaśnienia oznacza, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem zasad określonych w art. 210 par. 4 Ordynacji podatkowej.

Z tych przyczyn na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec, jak w sentencji.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 55 ust. 1 powołanej ustawy o NSA.