Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 386/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 66 ust. 2, art. 77b, art. 78e ust. 2,
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2012 r. sprawy ze skargi W. K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości powołana w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (dalej jako Komisja), działając na podstawie art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (tj. Dz. U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W.K. od uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej ds. przeprowadzenia egzaminu adwokackiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...], w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.

Do powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...], uchwałą nr [...]z dnia [...] lipca 2011 r. stwierdziła, że W.K. (dalej skarżący) uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego.

Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że zdający z części pierwszej egzaminu otrzymał ocenę dobrą, z drugiej części egzaminu ocenę niedostateczną, z trzeciej części egzaminu ocenę dostateczną, z czwartej ocenę dostateczną, zaś z piątej ocenę dobrą. Powołując się na treść przepisu art. 78f ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, który to przepis określa, że pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną, Komisja wskazała, iż skarżący uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego.

Dokonując oceny zasadności postawionych zarzutów, egzaminatorzy wskazali na następujące uchybienia, które skutkowały wystawieniem przez obu egzaminatorów ocen niedostatecznych z części drugiej (prawo karne):

Pierwszy z egzaminatorów (sędzia [...]) stwierdziła w protokole, iż:

a. zachowano wymogi formalne,

b. nie dostrzeżono podstawowych uchybień sądu,

c. dokonano całkowici błędnej wykładni art. 18 § 1 k.k.,

d. przywołany art. 5 § 2 k.p.k. nie znajduje w sprawie zastosowania,

e. nieprawidłowa interpretacja zasady in dubio pro reo,

f. zarzut naruszenia art. 280 § 1 k.k. nie został poparty wystarczającą argumentacją,

g. chybiony zarzut związany z zastosowaniem art. 12 k.k., brak elementarnej wiedzy z zakresu prawa karnego.

Drugi z egzaminujących ([...]) stwierdził, iż

a. wymogi formalne zostały spełnione, jednak "zdziwienie wzbudziło zamieszczanie dodatkowych zarzutów w uzasadnieniu",

b. błędnie zredagowany został zarzut naruszenia przepisów procedury,

c. błędnie sformułowany został także drugi zarzut,

d. chybiony wniosek o zasądzenie kosztów,

e. zarzut naruszenia prawa materialnego - "nie przekonuje, aby autor stawiał go ze zrozumieniem"

f. błędny wywód odnośnie art. 12 k.k.

g. niepoprawna i niezrozumiała konstrukcja zarzutu res iudicata.

Skarżący w złożonym odwołaniu, wniósł o zmianę oceny cząstkowej z części drugiej egzaminu z zakresu prawa karnego na ocenę pozytywną, a w konsekwencji o zmianę uchwały Komisji ustalającej wynik egzaminu adwokackiego z negatywnego na pozytywny.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w pracy egzaminacyjnej wskazał i omówił wszystkie trzy naruszenia prawa, jakich dopuścił się sąd, apelacja została sporządzona poprawnie pod względem formalnym, uwzględniała interesy klienta i byłaby skuteczna, nadto postawił zarzut wadliwej konstrukcji kazusu egzaminacyjnego z zakresu prawa karnego.

W uzasadnieniu uchwały z dnia [...] grudnia 2011 r., Komisja II stopnia, odnosząc się do zarzutów odwołania podniosła, iż istotą zadania z prawa karnego, które zostało przedstawione zdającym, był wyrok Sądu Rejonowego w [...], który obejmował skazania oskarżonego za dwa przestępstwa, tj. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. Zgodnie z opisem istotnych zagadnień, sporządzonym przez zespół przygotowujący zadanie pisemne z zakresu prawa karnego, egzaminatorzy i zdający zwrócić winni byli zwrócić uwagę na trzy kwestie:

1) Sąd Rejonowy błędnie skazał oskarżonego [...] za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Czyn ten był już bowiem prawomocnie osądzony, zatem dopuścił się obrazy art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., który obligował go do umorzenia postępowania o ten czyn, co z kolei stanowi bezwzględną podstawę odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

2) Sąd Rejonowy błędnie przyjął, że drugi z zarzucanych czynów stanowi rozbój z art. 280 § 1 k.k., bowiem [...] wyczerpał swoim zachowaniem znamiona kradzieży rozbójniczej, która opisana jest w art. 281 k.k. Czyn ten jest zagrożony łagodniejszą karą aniżeli rozbój.

3) nie było podstaw do przyjęcia, że drugi z czynów zarzuconych [...] popełniony został w warunkach multirecydywy z art. 64 § 2 k.k., gdyż niezbędną przesłanką przyjęcia recydywy jest to, aby sprawca popełnił "ponownie" przestępstwo z tego katalogu. Żadne zaś z przestępstw, za które [...] został w przeszłości skazany, nie jest wymienione w tym katalogu.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż po analizie argumentacji zawartej w odwołaniu oraz po ponownej ocenie całości pracy egzaminacyjnej autorstwa skarżącego, w pracy tej nie postawiono właściwie jednego spośród trzech możliwych do sformułowania zarzutów. Pominięcie zarzutu wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci skazania oskarżonego, pomimo istnienia ujemnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej miało przy tym bardzo istotny charakter. Skarżący wspomniał wprawdzie w uzasadnieniu apelacji o tej przesłance, ale uczynił to dodatkowo, w formie zarzutu ewentualnego, podczas gdy powinien zarzut ten wyeksponować w pierwszej kolejności. Za nieprzekonujące uznano przy tym obszerne wywody zawarte w uzasadnieniu odwołania dotyczące art. 12 k.k., gdyż skarżący winien był wywody te umieścić albo w uzasadnieniu apelacji, albo w dodatkowych założeniach dotyczących stanu faktycznego.

Reasumując, Komisja II stopnia wskazała, że zgodnie z wymogiem zawartym w art. 427 § 2 k.p.k., sporządzający apelację podmiot fachowy ma obowiązek wskazania i uzasadnienia wszystkich możliwych uchybień, tak aby oskarżony nie ponosił negatywnych skutków wadliwie sporządzonego, zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym, środka odwoławczego. Stanowisko zawarte w apelacji autorstwa skarżącego nie było stanowiskiem, jakie zająć powinien sporządzający apelację podmiot fachowy.

Zaskarżając uchwałę Komisji II stopnia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wnosząc o jej uchylenie, W.K. podniósł zarzut:

- mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 oraz art. 138 k.p.a. w zw. z art. 78d ust. 1 oraz art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez przekroczenie przez Komisję II stopnia granic tzw. luzu decyzyjnego oraz nienależyte ustalenie stanu faktycznego i przekroczenie swobodnej oceny dowodów - co miało wpływ na ocenę pracy egzaminacyjnej skarżącego z zakresu prawa karnego,

- naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie przy rozstrzygnięciu (w tym uzasadnieniu zaskarżonej uchwały) zarzutu prawidłowego rozwiązania zadania egzaminacyjnego w świetle wadliwości jego treści (w szczególności obiektywnej technicznej niemożliwości dokonania czynu opisanego w zadaniu z prawa karnego).

W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż Komisja Egzaminacyjna II stopnia winna była wyjaśnić w sposób precyzyjny i jednoznaczny, dlaczego przyjęła, iż skarżący uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego potwierdzający, że nie posiada on przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata.

Rozwiązując zadanie egzaminacyjne, skarżący sporządził bowiem poprawną pod względem formalnym i skuteczną w toku procesu apelację, w której zostały wskazane w formie "zarzutów apelacyjnych" wszystkie trzy uchybienia Sądu I instancji, uznane przez zespół przygotowujący zadanie egzaminacyjne za istotne, a jedyną wzbudzającą wątpliwości Komisji Egzaminacyjnej II stopnia okolicznością było sformułowanie przez skarżącego zarzutu zaistnienia przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Zarzut ten został przez skarżącego podniesiony w uzasadnieniu przygotowanej apelacji, jako zarzut ewentualny. Ponadto skarżący w uzasadnieniu powyżej opisanego zarzutu powołał art. 12 k.k. - opisującego "czyn ciągły", "przestępstwo wieloczynowe" - zamiast oczekiwanego przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia (w ślad za zespołem przygotowującym zadanie egzaminacyjne) art. 11 k.k. - opisującym "przestępstwo jednoczynowe".

W ocenie skarżącego, takie sformułowanie przez niego rozwiązania zadania egzaminacyjnego z prawa karnego, było uwarunkowane uwzględnieniem obiektywnych aspektów technicznych opisu przestępstwa, a w szczególności (co zostało dostrzeżone i uwzględnione w pracy egzaminacyjnej przez skarżącego) braku technicznej możliwość przewiezienia jednym transportem 300m2 kostki brukowej, ważącej (dla najlżejszej kostki brukowej) ok. 36 ton, w sytuacji gdy największe używane w Polsce samochody ciężarowe mają ładowność do 28 ton. konieczności dokonywania wielokrotnego transportu kostki brukowej wózkiem widłowym po jednej palecie (ważącej około 1-1,5 tony).

Jest niewątpliwe, jak wskazał skarżący, że ocena poszczególnych części egzaminu powinna pozostawać w ścisłym związku z treścią zadania objętego egzaminem, co oznacza, iż w tej ocenie należy uwzględnić nie tylko treść polecenia, które egzaminowany ma wykonać ale również stan faktyczny przedstawiony w zadaniu, na tle którego dane polecenie (pytanie) ma być wykonane. "Klucz egzaminacyjny" w tym zakresie może pełnić rolę jedynie pomocniczą i w żadnym wypadku nie zwalnia organów od dokonania własnych ustaleń w oparciu o całokształt sprawy.

W odpowiedzi na skargę, podtrzymując wcześniej zajęte stanowisko, Komisja argumentowła, iż uchwała organu odwoławczego zapadła po wszechstronnym i wnikliwym zbadaniu wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza pracy skarżącego z zakresu prawa karnego. Zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie zasłużył zatem na akceptację. Przyjęte przez organ odwoławczy stanowisko zostało w sposób wyczerpujący, jasny i konkretny, z powołaniem się na przepisy prawa, wyjaśnione w uzasadnieniu kwestionowanej uchwały, dlatego też za chybiony uznano zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

Nic zasłużył na akceptację również zarzut naruszenia art. 78d ust. 1 oraz art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze, bowiem analiza pracy skarżącego z zakresu prawa karnego wykazała, iż zdający w zaproponowanym przez siebie rozwiązaniu zadania sformułował błędne zarzuty apelacyjne, błędny wniosek o zasądzenie kosztów, nietrafne wywody dotyczące art. 5 § 2 k.k. w kontekście wspólsprawstwa i art. 12 k.k., jak również niepoprawną konstrukcję zarzutu dotyczącego powagi rzeczy osądzonej. Ocena pracy W.K. w kontekście ustawowych kryteriów oceny, wymienionych w art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze doprowadziła Komisję II stopnia do przekonania o niewystarczającym stopniu przygotowania prawniczego zdającego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata.

W uzupełnieniu skargi, w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. skarżący podniósł dodatkowe zarzuty:

- mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie art. 78h ust. 12 Prawa o adwokaturze w związku z art. 7, art. 15 i art. 138 k.p.a. oraz § 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego, poprzez uznanie, że "odpowiednie" stosowanie przepisów k.p.a. nakłada na komisję odwoławczą obowiązek rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie, gdy tymczasem komisja odwoławcza mogła skontrolować działanie Komisji Egzaminacyjnej w [...], tylko w części zakwestionowanej w odwołaniu i tylko w zakresie określonym zarzutami odwołania.

Powyższe naruszenie skutkowało oparciem zaskarżonej uchwały o przesłankę wykraczającą poza zakres zarzutów odwoławczych (tj. rzekomo nie spełniające minimalnych wymogów uzasadnienie jednego z zarzutów apelacyjnych w pracy egzaminacyjnej, co nie było przesłanką oceny niedostatecznej wystawionej przez egzaminatorów z Komisji Egzaminacyjnej w [...]),

- mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie § 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r., poprzez pominięcie poszczególnych zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu,

Powyższe naruszenie skutkowało całkowitym pominięciem przez Komisję II stopnia m.in. zarzutu prawidłowości sporządzonej pracy egzaminacyjnej, wobec dostrzeżonego przez skarżącego, a niedostrzeżonego przez egzaminatorów z Komisji Egzaminacyjnej w [...] błędu w sformułowaniu technicznego aspektu zadania egzaminacyjnego z prawa karnego.

Ustosunkowując się do powyższych zarzutów, organ odwoławczy w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. wskazał, iż Komisja II stopnia ma obowiązek dokonać analizy prawidłowości wystawionej przez organ I instancji oceny za daną pracę egzaminacyjną z uwzględnieniem zarzutów i wniosków sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu. W przedmiotowej sprawie ocena taka została dokonana, stąd też stwierdzono, iż zarzut naruszenia art. 78h ust. 12 ustawy Prawo o adwokaturze w zw. z art. 7, art. 15 i art. 138 k.p.a. oraz § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. nie jest uzasadniony i nie zasługuje na akceptację, tym bardziej, że skarżący w żaden sposób nie udowodnił, aby taki sposób rozpatrzenia jego odwołania od uchwały Komisji Egzaminacyjnej miał mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odpowiadając na drugi z podniesionych przez W.K. zarzutów, Komisja II stopnia podniosła, iż dokonała analizy prawidłowości wystawionej przez organ I instancji oceny za zaproponowane przez skarżącego rozwiązanie zadania z prawa karnego, z uwzględnieniem argumentacji zawartej w złożonym odwołaniu, w tym także z uwzględnieniem argumentów dotyczących błędu w sformułowaniu zadania egzaminacyjnego. Innymi słowy, ocena zasadności argumentacji odwołania w tej części została dokonana w ramach całościowej oceny pracy egzaminacyjnej skarżącego z zakresu prawa karnego.

W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2012 r. skarżący podjął polemikę z powyższym stanowiskiem organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a.

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle przywołanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga W.K. na uchwałę z dnia [...] grudnia 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, utrzymującą w mocy uchwałę z[...]lipca 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej z siedzibą w [...] nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone akty nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

W myśl art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami.

Wysoka jakość świadczonej pomocy prawnej jest wartością, która ma kluczowe znaczenie dla każdego, kto korzysta z tej pomocy. Tezy tej nie trzeba dalej rozwijać, bowiem jest ona właściwie rozumiana i powszechnie akceptowana w każdym demokratycznym społeczeństwie. Nie ma wątpliwości, że od kandydata do zawodu adwokata należy wymagać takich kwalifikacji, aby mógł on sprostać wymaganiom świadczenia pomocy prawnej o jak najwyższej jakości. Kwalifikacje te winny – co do zasady – gwarantować prawidłowe wykonywanie zawodu adwokata, a więc realizację ustawowego zobowiązania gorliwego, sumiennego i zgodnego z przepisami prawa wypełniania przez niego obowiązków.

Wiedza i umiejętności niezbędne do wykonywania zawodu adwokata podlegają sprawdzeniu w trakcie egzaminu adwokackiego, do którego może przystąpić osoba, która odbyła aplikację adwokacką i otrzymała zaświadczenie o jej odbyciu, oraz osoba, o której mowa w art. 66 ust. 2 Prawa o adwokaturze (vide: art. 77b cyt. ustawy), w tym ten, kto zdał egzamin sędziowski, prokuratorski lub notarialny (art. 66 ust. 2 pkt 5 tej ustawy).

Zgodnie z przepisem art. 78d ust.1 Prawa o adwokaturze, egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej oraz warunków wykonywania zawodu adwokata i etyki tego zawodu.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, w tym właśnie kontekście normatywnym, kształtującym systemowo zasady dostępu do zawodu adwokata, rozstrzygać należy prawidłowość podejmowanych przez komisje egzaminacyjne uchwał stwierdzających wynik egzaminu adwokackiego.

Przechodząc do zarzutów podniesionych w skardze, podkreślić należy, że podstawowe znaczenie w procedurze ustalania wyników z zadań z części drugiej do piątej egzaminu adwokackiego ma przepis art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze, zgodnie z którym oceny rozwiązania każdego z tych zadań dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

Innymi słowy, wskazane w art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze kryteria stanowiły wzorzec kontroli pracy pisemnej skarżącego. Obowiązkiem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia było dokonanie ponownej oceny – w granicach odwołania – czy zdający w projekcie apelacji zachował wymogi formalne tego środka odwoławczego, czy właściwie zastosował przepisy prawa, wykazując się umiejętnością ich interpretacji, a wreszcie, czy zaproponowany przez zdającego sposób rozstrzygnięcia problemu był poprawny – z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentował.

Rozstrzygnięcia podejmowane w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego są rozstrzygnięciami o charakterze uznaniowym. Oznacza to, iż egzaminatorzy i komisje podejmujące uchwały, w ramach posiadanej profesjonalnej wiedzy ustalają wyniki zdających przy zachowaniu pewnego luzu decyzyjnego. W związku z tym Sąd może jedynie w sprawach, w których organy wydają decyzje (podejmują uchwały) o charakterze uznaniowym, badać czy nie zostały przekroczone granice uznania oraz czy organ nie dopuścił się istotnych uchybień w procesie oceny pracy i czy odniósł się do wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Należy, bowiem mieć na uwadze tę okoliczność, że Sąd nie jest rodzajem trzeciej komisji egzaminacyjnej ani nie jest rodzajem superarbitra, gdyż nie zastępuje organów powołanych przez Ministra Sprawiedliwości w ich kompetencjach oceny zakwestionowanej pracy.

Luz decyzyjny, z którego korzysta organ jest związany z oceną stanu faktycznego i tylko jawne wyjście poza jego granice może stanowić podstawę do przyjęcia, że naruszenie prawa miało charakter rażący.

Sądowa kontrola uchwały Komisji II stopnia, polega zatem na zbadaniu, czy organ nie dopuścił się rażących uchybień, czy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Jest to, więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie uchwały i jego zgodności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W niniejszej sprawie Komisja Egzaminacyjna II stopnia odniosła się w sposób wystarczający do zarzutów podnoszonych w odwołaniu od uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w [...], uzasadniając swoją opinię, co do poprawności oceny Komisji Egzaminacyjnej i wykazując nietrafność podniesionych zarzutów. Sąd dokonaną ocenę podziela w całości.

Wbrew przekonaniu skarżącego, sporządzona przez niego w części drugiej egzaminu adwokackiego apelacja, zawierała wady na tyle istotne, iż dyskwalifikowały one pracę.

Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, uznał stanowisko Komisji II stopnia za trafne. Nie dokonując oceny pracy skarżącego, lecz wyłącznie mając ją na uwadze, jako stan faktyczny sprawy, należy podzielić argumentację Komisji II stopnia, co do istotnych jej stwierdzeń. Wnioski komisji zostały wyciągnięte po przeprowadzeniu postępowania w oparciu o istniejący materiał dowodowy w sprawie i właściwie uzasadnione.

W konsekwencji wadliwość sporządzonej przez skarżącego apelacji uzasadniała otrzymaną przez niego ocenę niedostateczną z tej części egzaminu adwokackiego.

Sąd bowiem przychyla się do stanowiska Komisji egzaminacyjnej II stopnia, iż pominięcie zarzutu wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, w postaci skazania oskarżonego, pomimo istnienia ujemnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej ma bardzo istotny charakter. Zamieszczenie tej przesłanki w uzasadnieniu apelacji - w formie zarzutu ewentualnego - nie spełnia w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, założeń poprawności sporządzenia tego środka zaskarżenia, bowiem w orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że jeżeli sąd ograniczył wyrok jedynie do fragmentu czynu, to niedopuszczalne jest ponowne postępowanie o ten czyn (w odniesieniu do pozostałych fragmentów), właśnie z uwagi na przesłankę rzeczy osądzonej (wyrok Sądu Najwyższego z 12 lutego

1975 r., sygn. akt I KR 226/74, PiP 1-2/1976, poz. 265). Podnosi się w związku z tym, że jeżeli występuje tożsamość czynu przypisanego tej samej osobie w różnych postępowaniach, z których pierwsze zostało prawomocnie zakończone, to wyrok wydany w drugiej sprawie jest dotknięty uchybieniem z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Uchybienie przesłance powagi rzeczy osądzonej jest bezwzględną przyczyną odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.).

Podkreślenia wymaga, iż naruszenie powagi rzeczy osądzonej jest jednym z najpoważniejszych uchybień w toku postępowania karnego. Prowadzenie bowiem postępowania wbrew zasadzie ne bis in idem, rażąco godzi w gwarancyjną regułę pewności stanu prawnego, a przy ocenie apelacji jako zadania egzaminacyjnego, poprawność sformułowania zarzutów apelacji ma istotne znaczenie, gdyż świadczy o wiedzy i umiejętności sporządzania środka zaskarżenia, w szczególności w aspekcie powiązania podniesionych zarzutów ze wskazaniem oczekiwanego przez sąd drugiej instancji rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu, skoro zdanie egzaminu adwokackiego ma uprawniać do wykonywania zawodu adwokata zatem sporządzany na tym egzaminie projekt apelacji winien odpowiadać wymogom przepisów prawa, aby mógł funkcjonować w obrocie prawnym jako środek skuteczny.

Dlatego też, ocenie egzaminatorów muszą podlegać wszystkie bez wyjątku elementy projektu pisma procesowego, sporządzanego przez zdającego na pisemnym egzaminie adwokackim, zaś stwierdzone uchybienia i błędy stanowią podstawę do obniżenia oceny. W rozpatrywanej sprawie ocena konkretnego pisma została uzasadniona w sposób wystarczający przez egzaminatorów i mimo surowości, nie narusza ona zasad swobodnej oceny, w którą Sąd nie może ingerować.

Reasumując, oceniana w ramach niniejszego postępowania uchwała Komisji II stopnia, została podjęta w ramach uznania administracyjnego. Konkretne zastosowane rozwiązania pracy, były elementem podlegającym właśnie swobodnej ocenie osób sprawdzającej pracę. Istotne jest, aby nie zostały przekroczone granice luzu decyzyjnego. W niniejszej sprawie granice uznania administracyjnego nie zostały przekroczone. W zaskarżonej uchwale przeanalizowano pracę egzaminacyjną skarżącego z uwzględnieniem kryteriów ustawowych. Organ odwoławczy, wskazując na rodzaj, wagę i charakter poszczególnych uchybień, uzasadnił poprawność oceny niedostatecznej z części egzaminu adwokackiego dotyczącej prawa karnego. W uzasadnieniu uchwały Komisja II stopnia przedstawiła argumenty i przepisy przemawiające za uznaniem, iż oceny niedostateczne wystawione przez egzaminatorów były prawidłowe.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.