Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 773/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 116 par. 1, art. 120-122, art. 178, art. 180, art. 181, art. 188, art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 27 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 17 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 168 poz 1186
law: Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące maj, czerwiec, lipiec i grudzień 2006 roku o d d a l a s k a r g ę


UZASADNIENIE

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" z siedzibą w [...] nie dopełniła ciążących na niej obowiązków podatkowych i nie wpłaciła na konto urzędu skarbowego kwot podatku od towarów i usług wynikających z deklaracji VAT-7 za m-ce: maj 2006r. w kwocie [...] zł, czerwiec 2006 r. w kwocie [...] zł, lipiec 2006 r. w kwocie [...] zł oraz grudzień 2006 r. w kwocie [...] zł.

W stosunku do powyższych zaległości podatkowych w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zostało wszczęte przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] postępowanie egzekucyjne wobec "[...]" spółki z o.o.. Postępowanie to nie doprowadziło do zaspokojenia całego przedmiotowego zadłużenia wobec Skarbu Państwa. W wyniku podjętych czynności egzekucyjnych uregulowane zostały jedynie częściowo zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące maj i grudzień 2006r., umniejszając tym samym wielkość zadłużenia za miesiąc maj 2006 r. do kwoty [...] zł, a za miesiąc grudzień 2006 r. do kwoty [...] zł.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] organ podatkowy pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności [...] za ww. zaległości w podatku od towarów i usług, który w okresie powstania tych zaległości pełnił funkcję członka zarządu rzeczonej spółki. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] orzekł o odpowiedzialności [...] za wskazane zaległości w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł.

Od powyższej decyzji podatnik w dniu [...] maja 2011 r. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu odwołania wskazał, iż spółka z o.o. "[...]" posiada wierzytelność w stosunku do firmy "[...]" w kwocie [...] zł. Powyższe zobowiązanie powstało w okresie, kiedy funkcję członka narządu w powyższej firmie pełnili [...] i [...]. Zadłużenie to widnieje w dokumentach finansowych firmy [...]. Ponadto zobowiązany zarzucił, iż nie został powołany i przesłuchany w charakterze świadka [...] - członek zarządu "[...]" spółki z o.o. celem potwierdzenia istnienia przedmiotowej wierzytelności oraz potwierdzenia braku winy zobowiązanego w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki z oo. "[...]". Nie został powołany również w charakterze świadka [...], który zna realia i zobowiązania w stosunku do firmy "[...]" ze strony firmy "[...]". Zobowiązany wskazał również na możliwość dokonania cesji wierzytelności przysługującej [....] od spółki z oo. "[...]" w kwocie [...] zł na zobowiązania podatkowe firmy "[...]". Odwołujący podniósł, iż właściciel spółki z o o "[...]", tj. [...] wraz z prezesem [...] nie pozwolili, pomimo wielu starań strony na sprzedaż spółki.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu podatkowego pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż odpowiedzialność członka zarządu spółki z o.o. za jej długi z tytułu zaległości podatkowych regulują przepisy rozdziału 15 Działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) i wyjaśnił treść przepisów art. 116 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem dyrektora w przedmiotowej sprawie bezsporny był fakt, iż zaległości podatkowe spółki powstały w okresie, gdy odwołujący pełnił funkcję członka zarządu. Powyższa okoliczność znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy, m. in. w rejestrze przedsiębiorstw Krajowego Rejestru Sądowego. Wpis odnośnie pełnienia funkcji prezesa zarządu został wprowadzony do powyższego rejestru KRS z dniem [...] listopada 2002 r., a wykreślony z dniem [...] kwietnia 2008 r. Skarżący został odwołany z pełnienia powyższej funkcji uchwałą Nadzwyczajnej Zgromadzenia Wspólników w dniu [...] stycznia 2008 r.

Także egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna Na przedmiotowe zaległości podatkowe zostały wystawione tytuły wykonawcze: [...] z dnia [...] lipca 2006 r, [...] z dnia [...] września 2006 r., [...] z dnia [...] września 2006r. i [...] z dnia [...] lutego 2007 r. oraz zastosowane zostały środki egzekucyjne w postaci zajęcia rachunków bankowych, zajęcia wierzytelności, zajęcia majątku ruchomego w stosunku, do którego była prowadzona licytacja oraz sprzedaż z wolnej ręki. Przedmiotowe zaległości podatkowe zostały zabezpieczone poprzez dokonanie wpisu hipoteki w dniu [...] stycznia 2008 r. w księdze wieczystej Kw nr [...], ustanowionej dla prawa wieczystego użytkowania nieruchomości, tj. działek o nr [...], [....], [...] poł. w [...] oraz prawa własności budynków położonych na powyższej nieruchomości. Podkreślił również, iż wobec spółki były także prowadzone inne sądowe postępowania egzekucyjne przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] oraz komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Z uwagi na zbieg egzekucji prowadzonej przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z egzekucją prowadzoną przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] do rachunku bankowego w Banku [...] S.A. oraz w Banku [...] S.A. - Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. sygn. akt [...] przekazał dalsze łączne prowadzenie egzekucji Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w [...]. Powyższy organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne z uwagi na bezskuteczność egzekucji.

Jak wynikała z pisma komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. sygn. akt [...], w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego został też następnie sprzedany majątek ruchomy dłużnika oraz prawo użytkowania wieczystego nieruchomości przysługujące "[...]" spółce z oo. Kwota uzyskana ze sprzedaży podzielona została pomiędzy wierzycieli. Organ egzekucyjny wskazał, iż z uwagi na dalszą bezskuteczną egzekucję w najbliższym czasie miało zostać wydane następne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Prowadzone bowiem w trybie art. 801 i 761 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) postępowanie nie doprowadziło do wyjawienia majątku.

W świetle wszystkich powyższych nieskutecznych działań organów egzekucyjnych nie przynoszących zamierzonych skutków w postaci całkowitego zaspokojenia wierzycieli spółki, w tym przedmiotowych zobowiązań wobec Skarbu Państwa organy podatkowe miały podstawę do przyjęcia, że prowadzone postępowania egzekucyjne okazały się bezskuteczne.

Zobowiązany chcąc uwolnić się od odpowiedzialności za długi spółki wskazał na przysługującą wierzytelność od."[...]" spółki z oo. w kwocie [...],- zł. Celem udokumentowania istnienia powyższej wierzytelności przedłożył do akt sprawy fragment bilansu (pasywa) firmy "[...]" na dzień [...] marca 2008 r., z odręcznie dokonanymi zapiskami, iż w kwocie zobowiązań uwzględniona jest faktura wystawiona przez firmę "[...]". W ocenie organu odwoławczego powyższy dokument w istocie nie posiada żadnej mocy dowodowej. Nie zawiera on bowiem podpisów osób odpowiedzialnych za jego sporządzenie oraz osób uprawnionych do zarządzania jednostką. Ponadto sama kwota zobowiązań wykazana w powyższym dokumencie nie potwierdzała faktu istnienia wskazanej przez skarżącego wierzytelności. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, takim dowodem mogłaby być np.informacja dodatkowa załączona do sprawozdania finansowego, zawierająca wykaz wierzycieli i kwoty należnych zobowiązań. Zatem odręczne notatki na powyższym dokumencie nie mogły stanowić dowodu potwierdzającego istnienie takiej wierzytelności. Zwłaszcza, że z załączonego dokumentu nie wynikało, kto dokonywał odręcznych zapisów. Wskazuje także, iż "[...]" spółka z oo (poprzednia nazwa spółki "[...]") nie złożyła do właściwego organu podatkowego sprawozdań finansowych za lata 2007-2009, pomimo obowiązku ich składania. Organ odwoławczy nie miał zatem żadnej możliwości zweryfikowania informacji, wynikających z załączonego do akt sprawy dokumentu, jak też ustalenia majątku dłużnika. Podkreśla ponadto, iż od 2006 r. również spółka z oo "[...]" nie składała sprawozdań finansowych zarówno do właściwego organu podatkowego tj. do [...] Urzędu Skarbowego w [...], jak też do Krajowego Rejestru Sądowego, czym naruszyła przepisy art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych tekst jedn. Dz. U. 2011 r. nr 54, poz.397 ze zm.) oraz art, 69 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 ze zm.). Brak powyższych dokumentów finansowych firmy uniemożliwił tym samym organom podatkowym możliwość zweryfikowania istnienia posiadanych przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" wierzytelności.

Wyjaśnia też, iż organ odwoławczy pismem z dnia [...] lipca 2011 r. wezwał "[...]" spółkę z oo do udzielenia informacji, czy potwierdza przedmiotowe zobowiązanie wobec firmy "[...]". Korespondencja została wysłana na aktualny adres siedziby firmy (wynikający z wpisu do KRS). Powyższe pismo zostało jednak przez pocztę zwrócone z adnotacją, że adresat pod wskazanym adresem jest nieznany. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że ww. spółka "[...]" jest podmiotem nieaktywnym, a z uwagi na fakt nieskładania od marca 2008 r. deklaracji VAT-7 została wykreślona jako podatnik VAT. Przeprowadzone dodatkowo czynności sprawdzające dokonane przez organ podatkowy pierwszej instancji wykazały, że pod wskazanym w KRS adresem nie jest sprawowany zarząd spółki z oo "[...]" oraz nie jest prowadzona działalność gospodarcza.

Dlatego organ odwoławczy stwierdził, iż w żaden sposób nie można było uznać na podstawie przedłożonych dokumentów, że "[...]" spółka z oo posiada wymagalną wierzytelność od "[...]" spółki z oo (poprzednia nazwa [...]") w kwocie [...] zł. Tym bardziej, że załączona wraz z bilansem korespondencja [...] dotycząca sprzedaży udziałów posiadanych przez [...] w "[...]" spółce z oo firmie "[...]" wskazywała, iż umowa uzależniona była od rezygnacji firmy "[...]" z jakichkolwiek roszczeń wobec spółki kupującej udziały. Uwzględniając natomiast wskazaną wyżej okoliczność braku sprawowania zarządu o prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością [...] pod adresem wskazanym w KRS stwierdzić należało, że gdyby nawet powołana w odwołaniu wierzytelność istniała, praktycznie byłaby nieściągalna. Wskazanie powyższego mienia spółki stanowiło okoliczności wyłączającej odpowiedzialność Strony, o której mowa w art. 116 § 1 [...]-Ordynacji podatkowej.

Za bezpodstawny Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu uznał także zarzut odwołującego dotyczący odmowy przeprowadzenia przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] dowodu z przesłuchania w charakterze świadka [...] oraz [...] na okoliczność istnienia wskazanej wyżej wierzytelności w kwocie [...] zł. Organ odwoławczy podkreślił, iż strona pismami z dnia [...] września 2010r. oraz z dnia [...] lutego 2011 r. wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania ww. osób w charakterze świadka na okoliczność pozyskania informacji dotyczącej zobowiązań firmy "[...]", a nie posiadanej przez tą spółkę wierzytelności. Natomiast w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. (data wpływu do organu podatkowego pierwszej instancji) skarżący wniósł o przesłuchanie [...] jednakże nie wskazał, jaka konkretnie okoliczność miałaby być przedmiotem postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony odnośnie przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli jego przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy chyba że okoliczności zostaną potwierdzone innym dowodem. Analiza akt sprawy wskazywała, iż został zgromadzony materiał potwierdzający stan zadłużenia spółki, w tym w szczególności sprawozdania finansowe dotyczące lat 2003-2005, dokumenty dotyczące prowadzonych postępowań egzekucyjnych oraz pisemne informacje dotyczące zadłużenia "[...]" spółki z oo oraz odpis z księgi wieczystej Kw. nr [...]. Zasadnie zatem Naczelnik [...] Urzędu w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] odmówił przeprowadzenia żądanego dowodu. Pismem z dnia [...] marca 2011 r. (data wpływu do organu podatkowego pierwszej instancji) skarżący wystąpił ponownie z wnioskiem o przesłuchanie [...] oraz [...] celem wykazania okoliczności, iż zobowiązania firmy powstały wskutek oszukańczej polityki właścicieli firmy i działania zarządu spółki pod wpływem błędu, a nie pod wpływem racjonalnej polityki finansowej firmy. Organ odwoławczy wyjaśnił jednakże w swej decyzji, iż pełnienie funkcji członka zarządu oznacza podejmowanie wszelkich działań związanych z funkcjonowaniem i reprezentacją spółki, co w konsekwencji wiąże się z ponoszeniem odpowiedzialności za skutki podejmowanych swych decyzji. Zgodnie z art. 208 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94 poz.1037 ze zm.) każdy członek zarządu posiada prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Obowiązek ten członek narządu winien wykonywać z zachowaniem staranności, wynikającej z zawodowego charakteru prowadzonej działalności (staranności profesjonalistów). Zgodnie bowiem z treścią przepisów art. 116 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki odpowiadają członkowie zarządu, a nie jej udziałowcy. Dlatego też powyższa okoliczność nie mogła w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu stanowić okoliczności uwalniającej stronę od odpowiedzialności za długi spółki. Nie byłoby zatem celowe przeprowadzenie dowodu na powyższą okoliczność. Również wykazana w odwołaniu okoliczność braku zgody właścicieli "[...]" spółki z oo na sprzedaż udziałów innemu inwestorowi nie mogła być uznana za przesłankę egzoneracyjną, o której mowa w art. 116 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się natomiast do kwestii potwierdzenia faktu posiadania przez spółkę powołanej wierzytelności w kwocie [...] zł, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w uzasadnieniu zaznaczył, iż istotne dla sprawy byłoby wskazanie takiego majątku spółki, który pozwoliłby na faktyczne i skuteczne zaspokojenie należności Skarbu Państwa. Jak już wskazano wyżej przedstawiona przez skarżącego wierzytelność w kwocie [...] zł, której istnienia nie można zweryfikować nie stanowiła mienia spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa.

Również wykazany w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego przed organem podatkowym pierwszej instancji majątek ruchomy w postaci samochodu osobowego marki [...], zdaniem organu odwoławczego, nie stanowił mienia, o którym mowa w art, 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Samochód ten był użytkowany przez spółkę z oo "[...]" na podstawie umowy leasingu. Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy podatkowe przy pomocy dostępnych środków nie można było stwierdzić, by samochód ten po zakończeniu powyższej umowy stał się własnością firmy. Spółka po 2005 r. nie składała sprawozdań finansowych i organy podatkowe nie miały zatem możliwości ustalenia na ich podstawie wartości środków transportu. Przedmiotowy samochód jako majątek firmy nie został wykazany ponadto przez spółkę w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Spółka po sprzedaży przez komornika sądowego prawa wieczystego użytkowania gruntu oraz prawa własności budynków w [...] nie wskazała nowego adresu zarządu oraz prowadzonej działalności firmy. Ponadto, jak wynikało z ustaleń organów egzekucyjnych spółka nie posiadała już majątku, z którego egzekucja byłaby możliwa, co skutkowało zakończeniem prowadzonych postępie egzekucyjnych. Brak posiadania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością ,,[...]" ww. samochodu znalazł potwierdzenie również w piśmie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z dnia [...] lipca 2011 r., w którym stwierdzono, iż powyższa firma nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów. W świetle powyższego stwierdzić należało, że wskazany, samochód nie stanowił mienia pozwalającego na faktyczne zaspokojenie należności Skarbu Państwa. Dodatkowo Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu podniósł, iż ewentualna egzekucja z ww. samochodu nie przyczyniłaby się do zaspokojenia zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Bowiem wartość pojazdu jako urządzenia technicznego z każdym rokiem dewaluuje się, a ponadto na podstawie akt sprawy nie można było ustalić ani roku produkcji, ani też typu samochodu. Biorąc pod uwagę, iż w sprawozdaniu finansowym za 2005 r. wykazana była umowa leasingu samochodu osobowego marki [...] można przyjąć, że samochód ten najpóźniej został wyprodukowany w 2005 r. Aktualna wartość rynkowa (według "OTOMOTO" i średnich cen "Eurotax") tego rodzaju samochodów kształtowała się na poziomie od [...] do [...] zł. Uwzględniając wartość zaległości w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę za lata 2006 i 2007 w łącznej kwocie [...] zł organ stwierdza , że powyższy majątek ruchomy stanowił zaledwie 4,5% - 6,4% kwoty zadłużenia.

Organ odwoławczy wskazał również, że zasadnicze znaczenie dla obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość ma wystąpienie przesłanki niewypłacalności dłużnika (spółki). Zgodnie z treścią art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2003 r Nr 60 poz.535 ze zm.) dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, bądź w przypadku osoby prawnej zobowiązania przekraczają wartość majątku nawet gdy zobowiązania te wykonuje. Zatem w przypadku wystąpienia jednej z powyższych okoliczności reprezentant osoby prawnej w myśl przepisów art. 21 ust. 1 w/w ustawy był zobowiązany do złożenia takiego wniosku w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym zaprzestano płacenia długów lub majątek nie wystarczył na zaspokojenie długów. Analiza sprawozdań finansowych za lata 2003 - 2005 ( wskazywała na problemy ekonomiczno - finansowe firmy oraz jej niewypłacalność. Już na koniec roku 2003 wartość zobowiązań spółki wyniosła [...] zł i przekraczała wartość majątku (aktywów) w kwocie [...] zł. Na koniec 2004r. wartość zobowiązań spółki wyniosła [...] zł i również przekraczała wartość majątku w kwocie [...] zł. Rok 2005 był kolejnym rokiem, w którym wartość zobowiązań spółki w kwocie [...] zł przekraczała kwotę majątku w wysokości [...] zł. Z powyższego wynika zatem, że niewypłacalność spółki miała charakter trwały, a podjęte decyzje w ramach obrotu gospodarczego nie przyczyniły się do jej zniwelowania. Ujemną wartość kapitału własnego, który w latach 2003-2005 wynosił odpowiednio (-) [...] zł, (-) [...] zł i (-) [...] zł. była finansowana przez kapitał obcy. To brak kapitałów własnych powodował trudności płatnicze spółki oraz konieczność ponoszenia dodatkowych kosztów w postaci obsługi długów. Wskaźnik ten obrazuje bardzo trudną kondycję finansową firmy. W świetle powyższego organ stwierdził, iż niewypłacalność spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" wystąpiła już w 2003 r. i w tym roku winien być już zgłoszony wniosek o upadłość. Organ podkreśla również, że w trakcie pełnienia przez odwołującego się funkcji członka zarządu wystąpiła w firmie również druga przesłanka niewypłacalności - trwałe zaprzestanie płacenia długów. Z wykazów tytułów wykonawczych, zawartych w zawiadomieniach o zajęciu prawa majątkowego, realizowanych przez administracyjny organ egzekucyjny wynikało, iż w powyższym okresie spółka nie realizowała terminowo zobowiązań m.in. wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, [...] Urzędu Skarbowego w [...], Urzędu Miejskiego w [...] czy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zaległości wobec PFRON za lata 2003 - 2006 wyniosły [...] zł, zaległości podatkowe z tytułu podatków od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2005 -2007 wyniosły [...] zł, zaległości wobec Urzędu Miejskiego w [...] za lata 2005 - 2007 wyniosły [...] zł, a wobec ZUS w [...] za lata 2005 - 2007 w kwocie [...] zł. Spółka oprócz powyższych zaległości posiadała także zadłużenie wobec wierzycieli cywilnoprawnych.

Z zebranego przez organy podatkowe materiału dowodowego wynika, iż nie został w ogóle zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości spółki oraz zostało wszczęte postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości. [...] nie wykazał też, iż niezgłoszenie powyższych wniosków nastąpiło bez jego winy, Wprawdzie z akt sprawy wynikało, iż wniosek o ogłoszenie upadłości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" został złożony w dniu [...] stycznia 2008 r. przez jednego z wierzycieli spółki. Wniosek ten jednakże został postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] maja 2008 r. sygn. akt [...] oddalony, co oznaczało, że nie został skutecznie zgłoszony. Tym samym nie spełniono egzoneracyjnych wymogów art. 116 Ordynacji podatkowej.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wyjaśnił również, iż powołany przez skarżącego wniosek o dokonanie cesji wierzytelności w kwocie [...] zł, przysługującej [...] od firmy "[...]" spółka z oo na rzecz Skarbu Państwa tytułem uregulowania zobowiązań spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" nie może faktycznie i skutecznie przyczynić się do zaspokojenia przedmiotowych zaległości podatkowych z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia. Organ odwoławczy wskazał, iż na [...] nie spoczywają żadne obowiązki w zakresie regulowania zobowiązań podatkowych spółki z oo "[...]". Podkreślił przy tym, że obowiązek podatkowy ma charakter osobisty i nie może być znoszony przez umów cywilnoprawne. Zapłata podatku przez inny podmiot w imieniu podatnika nie skutkuje wygaśnięciem zobowiązania podatkowego tegoż podatnika.

[...] w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucił powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu istotne naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, które miały istotny wpływ na rozpoznanie i niepoprawne wydanie decyzji, w szczególności:

- art. 120, 121, 122 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób całkowicie arbitralny oraz nie budzący zaufania do organów podatkowych,

- art. 180, 181 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę kilkakrotną przeprowadzenia istotnego dowodu polegającego na przesłuchaniu podanych przez stronę osób w charakterze świadków, tj. [...] oraz [...] na fakt istnienia wskazanej przez skarżącego wierzytelności służącej zaspokojeniu urzędu skarbowego oraz na fakt braku winy strony, dotyczącej niezgłoszenia w czasie wniosku o upadłość,

- art. 180, 187 Ordynacji podatkowej poprzez gromadzenie materiału w sposób wybiórczy i bezkrytyczny, który miał na celu udowodnienie niesłusznej i błędnie przyjętej tezy, że w okresie, gdy Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu istniały przesłanki do złożenia wniosku o upadłość firmy przy braku możliwości obrony ze strony skarżącego i nieprzyjmowaniu przez urząd skarbowy żadnego z wniosków dowodowych strony, a także kwestionowanie bezpodstawne istnienia wierzytelności, która z całą pewnością wystarczyłaby na uregulowanie wszelkich zaległości podatkowych,

- art. 178 Ordynacji podatkowej poprzez celowe odraczanie skserowania całości akt sprawy przez Izbę Skarbową na wniosek strony z dnia [...].09.2011r. pomimo jego osobistego złożenia w kancelarii Izby i pokazania osobie prowadzącej sprawę odwołującego, czym uniemożliwiono stronie skuteczną obronę i przedstawienie wszystkich racji w jej sprawie w niniejszej skardze,

- art. 187, 188 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz kategoryczne odrzucenie przez organ wszystkich wniosków dowodowych strony dotyczących przeprowadzenia dowodów z przesłuchań podanych przez stronę świadków,

- art. 120, 121, 139 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie sprawy w sposób przewlekły i uciążliwy oraz niebudzący zaufania do organów podatkowych,

art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez całkowitą dowolność oceny przez organ całego zebranego w sprawie materiału, bez przeprowadzenia dodatkowych wnioskowanych przez Stronę dowodów oraz z urzędu przez organ podatkowy,

- art. 116 Ordynacji podatkowej w zakresie błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania, tj. wydanie decyzji przy braku zaistnienia ustawowych przesłanek w niniejszym przepisie, jak również nieprowadzenie postępowania dotyczącego solidarnej odpowiedzialności wobec wszystkich ówczesnych członków zarządu.

W kontekście powyższych naruszeń skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zwolnienie z jakichkolwiek kosztów sądowych, w tym też kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego strony przeciwnej.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnosi, iż w "[...]" spółka z ograniczoną pracował jako członek zarządu od 2003r. W listopadzie 2003r. firma zakupiła od syndyka masy upadłości zespół zorganizowanego przedsiębiorstwa [...] za pieniądze z pożyczki udzielonej firmie [...]. Od tej pory firma była zarządzana przez skarżącego jako prezesa oraz vice prezesa [...], który jednak nigdy nie został zgłoszony do KRS-u i który pełnił funkcję członka zarządu do czasu powołania na członka zarządu [...]. Radę nadzorczą tworzył [...] oraz główny księgowy firmy – [...]. Firma w całości była finansowana przez jej 100 % właściciela [...]. Ponadto skarżący wskazuje, iż członkowie zarządu nie mieli możliwości bieżącego zarządzania sytuacją finansową firmy. Strona wraz z [...] kierowała firmą pod względem organizacyjnym i dbała o znalezienie klientów oraz ciągłość produkcji. [...] jako gwarant kredytu, zaciągniętego przez "[...]" spółkę z oo nie zezwolił członkom zarządu na podanie firmy do upadłości. Strona podnosi także, iż [...] jako właściciel 100 % udziałów wraz z bratem [...] decydowali o losach firmy, podkreślając każdorazowo na walnym zgromadzeniu, że mają możliwości finansowe oraz olbrzymi kapitał w USA i w razie potrzeby spłacą wszystkie zobowiązania i dokapitalizują firmę. O momencie ewentualnej upadłości miał zadecydować ewentualnie właściciel [...]. W 2006 r. do składu zarządu został powołany [...]. Zarząd starał się o dofinansowanie firmy ze strony właściciela. W obawie o utratę pracy oraz pozbawienia pracy wielu pracowników, członkowie zarządu postanowili, że decyzja w sprawie upadłości firmy zostanie uzgodniona w porozumieniu z właścicielem.

Strona wskazuje, iż w lipcu 2006r. właściciel [...] powołał nową firmę [...] celem pomocy finansowej dla firmy "[...]" spółka z oo. W tym czasie rozpoczęły się również rozmowy z potencjalnymi nabywcami. Nie było zatem podstaw do upadłości firmy, która przekreśliłaby wszelkie szanse na sprzedaż firmy. Udziały w firmie nabyła "[...]" spółka z oo, która następnie zmieniła następnie nazwę na "[...]". Nowy udziałowiec spółki "[...]" zobowiązał się do spłaty kredytu w kwocie [...] zł oraz do spłaty [...] w kwocie [...] $.

Strona wskazuje również, że sytuację finansową oraz księgowość kontrolował na bieżąco [...], który równocześnie prowadził księgowość dwóch firm: ,,[...]" spółki z oo oraz udziałowca "[...]" spółki z oo. Zarząd na bieżąco kilkakrotnie zasięgał porady głównego księgowego, będącego biegłym rewidentem oraz prawnika, czy istnieją podstawy do zgłoszenia wniosku o upadłość firmy i za każdym razem otrzymywał odpowiedź, że nie ma do tego ani ekonomicznych, ani prawnych podstaw, tym bardziej że mają nowego udziałowca zobowiązanego do dokapitalizowania firmy.

Nadto skarżący wskazuje, że od czasu zakupu udziałów przez firmę "[...]", nawet wcześniej, tj. od około września 2006r. został faktycznie odsunięty od bieżącego zarządzania firmą i zajmował się jedynie marketingiem. Taki podział ról, zdaniem strony, został już uzgodniony na spotkaniu w sprawie zakupu udziałów, którego świadkiem był [...] (o którego przesłuchanie wnioskowała strona kilkakrotnie do urzędu skarbowego). Sprawami finansowymi po zakupie udziałów wyłącznie decydował główny księgowy firmy [...], w uzgodnieniu z [...], [...] oraz [...].

Dalej strona wskazuje, że pomimo zapewnień udziałowca spółki nie nastąpiła obiecana spłata kredytu do końca 2007 r. W związku z tym skarżący ostatecznie podjął decyzję o zgłoszeniu wniosku o upadłość do sądu i o tym fakcie poinformował zarząd firmy "[...]", który poprosił, aby z powyższą decyzją poczekać jeszcze kilka tygodni, tj. do dnia [...] stycznia 2008r. celem uzgodnienia jej z prezesem firmy [...].

Skarżący wskazuje także, iż [...] wystawił na rzecz firmy [...] fakturę za dzierżawę biur, pomieszczeń magazynowych oraz refakturowane opłaty za telefon i media przy ul. [...] na łączną kwotę [...] zł, którą skarżący wskazał jako wierzytelność do potrącenia urzędowi skarbowemu. Ww. faktura została wystawiona zgodnie z obowiązującymi przepisami, gdyż firma [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością podnajmowała pomieszczenia biurowe i magazynowe od firmy "[...]" spółki z oo i jest to realna należność firmy, która po zapłacie w całości pokryłaby powyższe zobowiązania z tytułu należnego VAT do urzędu skarbowego.

Ponadto skarżący w uzasadnieniu skargi zarzuca, iż organ podatkowy pierwszej instancji w bezprawny sposób odmówił przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków [...] oraz [...] na okoliczność uprawnień i wiedzy poszczególnych członków zarządu oraz istnienia wierzytelności w wysokości [...] zł. Strona powołując się na linię orzeczniczą sądów administracyjnych (glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 listopada 2003 r. sygn. akt., I SA/Łd 1008/01 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2006r. sygn. akt. I FSK 192/05) wskazuje, że ciężar udowodnienia przesłanek zwalniających członka zarządu od odpowiedzialności za długi spółki nie może być w całości przerzucony na stronę. W dalszym ciągu organy podatkowe winny dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej. Nie są bowiem zwolnione z obowiązków wynikających z przepisów postępowania podatkowego, określonych w art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej. Przysługująca wierzytelność od firmy "[...]" spółki z oo w kwocie [...] zł, zdaniem strony, w całości pokrywa zobowiązania spółki z tytułu VAT i stanowiłaby zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki.

Strona podkreśla również, że w okresie powstania zaległości podatkowych z tytułu zobowiązań spółki, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu, pozostawał tylko formalnie w składzie zarządu spółki, natomiast nie podejmował żadnych czynności z tym związanych. Zdaniem skarżącego powyższa okoliczność uwalnia stronę od ponoszenia odpowiedzialności za zadłużenie spółki. Na potwierdzenie swego stanowiska wskazuje na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 03 marca 2004r. sygn. akt III SA 2889/02.

Strona zaznacza również, że w momencie pełnienia funkcji prezesa zarządu nie było przesłanek do zgłoszenia wniosku o upadłość firmy, tym bardziej, że nowy udziałowiec zobowiązał się do spłaty wszelkich zobowiązań w terminie 6 miesięcy od zakupu udziałów.

Nadto skarżący podnosi, że w czasie pełnienia funkcji członka zarządu równocześnie członkami byli m. in. [...], [...], [...]. W odniesieniu do powołania i odwołania członków zarządu decydujące znaczenie ma, zdaniem skarżącego, ważnie powzięta uchwała o ich powołaniu (o ich odwołaniu), nie zaś fakt ujęcia członka zarządu w rejestrze sądowym.

Skarżący zarzuca również zaskarżonej decyzji, iż analiza finansowa przedstawiona przez organ odwoławczy, a świadcząca o przesłankach niewypłacalności dłużnika nie bierze pod uwagę faktu wzięcia na siebie spłaty wszystkich zobowiązań przez nowego udziałowca firmy. Niezbędnym byłoby, w ocenie strony, powołanie biegłego sądowego, który zestawiłby przepływy finansowe w firmie i zobowiązania wzięte na siebie przez udziałowca firmę [...].

Strona podnosi ponadto, iż niemożliwym staje się dokładne uzasadnienie jej twierdzeń, gdyż organ podatkowy na wniosek z dnia [...] września 2011r. zwlekał celowo z wydaniem całości akt sprawy, by skarżący mógł we właściwy sposób zapoznać się z nimi i przedstawić całość argumentów w odwołaniu- naruszając tym samym w art. 178 Ordynacji podatkowej.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają m.in. akty administracyjne (w niniejszym przypadku decyzje organów podatkowych) zarówno z uwagi na ich zgodność z materialnym prawem podatkowym, jak i formalnym prawem podatkowym.

Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem do badania czy organy administracji skarbowej w toku rozpoznawanej sprawy podatkowej nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego z dnia powstania obowiązku podatkowego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy istotnie narusza prawo podatkowe zawarte w przepisach powszechnie obowiązujących, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

W postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy podatkowe, a związanych z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w konkretnej i zaskarżonej sprawie podatkowej, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).

Skarga nie jest zasadna.

Za całkowicie bezpodstawny należy uznać zarzut prowadzenia postępowań z naruszeniem przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 178, art. 180, art. 181, art. 187, art. 188 oraz 191 Ordynacji podatkowej, nie znajduje on bowiem potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy

I tak odnosząc się do argumentu skarżącego, iż w firmie zajmował się wyłącznie sprawami organizacyjnymi i nie miał możliwości bieżącego zarządzania sytuacją finansową Spółki, a od czasu zakupu udziałów przez firmę ,,[...]" spółki z oo, a nawet wcześniej, tj. od około września 2006r. został faktycznie odsunięty od bieżącego zarządzania firmą i zajmował się jedynie marketingiem należy wskazać, iż powyższa okoliczność nie stanowi przesłanki wyłączającej odpowiedzialność [...] za zaległości "[...]" spółki z oo. Pełnienie obowiązków członka zarządu jest funkcją dobrowolną wymagającą zgody osoby powołanej na stanowisko i wiążę się ze stosownym wynagrodzeniem . Zgodnie z treścią art. 208 § 2 Kodeksu spółek handlowych każdy członek zarządu posiada zarówno prawo jak i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Oznacza to, że członek zarządu odpowiada za wszystkie istotne sprawy spółki, a jej kondycja ekonomiczno - finansowa niewątpliwie do takich spraw należy. Zatem skarżący jako członek zarządu winien na bieżąco śledzić sytuację finansową firmy i w przypadku wystąpienia stanu niewypłacalności spółki wystąpić we właściwym czasie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie jest też uzależnione od wyrażenia zgody udziałowca spółki czy członków rady nadzorczej, W niniejszej sprawie w toku prowadzonego postępowania podatkowego skarżący nie wykazał, by był pozbawiony możliwości zapoznania się z dokumentami finansowymi spółki oraz do jej reprezentacji. Wręcz przeciwnie [...] musiał mieć pełną wiedzę odnośnie kondycji finansowej firmy, na co wskazuje m. in. fakt zatwierdzania przez niego jako prezesa sprawozdań finansowych spółki. także podniesiona w skardze okoliczność podjęcia decyzji o zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w grudniu 2007 r. w związku z brakiem spłaty kredytu potwierdza, iż skarżący miał świadomość sytuacji finansowej firmy. Jednak gdyby nawet wniosek o ogłoszenie upadłości został skutecznie zgłoszony w grudniu 2007 r., byłby już niewątpliwie wnioskiem spóźnionym. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 116 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność podatkowa członka zarządu jest uzależniona od kryterium formalnego jakim jest pełnienie funkcji członka zarządu. Nie jest ona uzależniona w żaden sposób od zakresu (rodzaju) faktycznie wykonywanych przez niego czynności. Istotne jest bowiem to, że członek zarządu mógł w sposób rzeczywisty kształtować stosunki faktyczne i prawne spółki. Zatem podniesiona przez skarżącego okoliczność, iż nie zajmował się sprawami finansowymi spółki nie może skutkować uwolnieniem się go jako członka zarządu od ponoszenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Stanowisko to potwierdzone zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych m. in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 20010 sygn. akt. III SA/Wa 2030/09 gdzie jedynie przypomniano, iż "... odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki związana jest z faktem pełnienia funkcji, a nie możliwością faktycznego sprawowania zarządu spółką. Przepis art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2005 r. nr 8 poz,60 ze zm.) nie odwołuje się do "wykonywania" obowiązków, a jedynie do ich "pełnienia", co w przypadku funkcji zarządzających stanowi odpowiednik określenia "zajmować stanowisko" - a tego typu określenie abstrahuje od sposobu i okoliczności faktycznego wykonywania powierzonych zadań".

Za bezpodstawny należy uznać również zarzut bezprawnego odmówienia przeprowadzenia dowodów z przesłuchania w charakterze świadka [...] oraz [...] na okoliczność uprawnień i wiedzy poszczególnych członków zarządu oraz istnienia wierzytelności w wysokości [...] - zł, celem wykazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Art. 188 Ordynacji podatkowej stwarza możliwość odmówienia przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu , jeżeli jego przedmiotem są okoliczności stwierdzone wystarczająco innym dowodem. Złożone wnioski o przesłuchanie w charakterze świadka dotyczyły okoliczności posiadanych przez spółkę oo "[...]" zobowiązań. Organ podatkowy pierwszej instancji uznając, iż dysponuje dowodami potwierdzającymi stan finansowy, w tym również zadłużenie spółki miał podstawę prawną, wynikającą z powołanego wyżej przepisu Ordynacji podatkowej do odmówienia przeprowadzenia powyższego dowodu.

Organy podatkowe miały w niniejszej sprawie podstawy do przyjęcia, iż powoływana przez skarżącego wierzytelność w kwocie [...] zł, należna od "[...]" spółki z oo nie może być uznana za mienie, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Możliwość uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki poprzez wskazanie mienia, z którego egzekucja jest możliwa, uzależniona jest bowiem od wskazania przez niego takiego majątku spółki, z którego istnieje faktyczna możliwość zaspokojenia znacznej części zaległości podatkowych i istnieje realnie w chwili prowadzenia postępowania w sprawie przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu. Takim wskazaniem nie może być jednostronne zapewnienie osób trzecich o istnieniu wierzytelności od podmiotu trzeciego, zwłaszcza gdy brak jest jego potwierdzenia przez dłużnika lub wyrokiem sądu. Samo twierdzenie skarżącego, że spółka posiada wierzytelności z faktur i bez przedstawienia jednoznacznych dowodów świadczących o faktycznym ich istnieniu i wymagalności, nie daje możliwości wszczęcia egzekucji w stosunku do wskazanego mienia, nawet wystawienia prawidłowego tytułu wykonawczego zgodnego z art. 27 § 1 pkt.3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Przez mienie, z którego egzekucja jest możliwa, wskazanego przez członka zarządu, o którym jest mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, nie może być uważany majątek sporny, o niewyjaśnionym statusie. Przeprowadzone przez organ odwoławczy postępowanie wyjaśniające wykazało tymczasem, że wskazywany przez skarżącego dłużnik - "[...]" spółka z oo ( aktualna nazwa ,,[...]" spółka z oo), jest podmiotem nieaktywnym, wykreślonym jako podatnik VAT, który pod wskazanym w KRS adresem nie prowadzi ani zarządu spółki ani żadnej działalności gospodarczej. Dlatego organy podatkowe prawidłowo nie uznały, że wskazywana przez stronę wierzytelność jest bezsporna i wymagalna, a nawet gdyby wierzytelność istniała byłaby ona nieściągalna. Stanowisko organów podatkowych znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym m. in. w postanowieniu Sąd Najwyższego z dnia 18 stycznia 2010 r. sygn. akt II UK 247/09, który wskazał, że do uwolnienia się od odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej nie jest wystarczające wskazanie jako mienia spółki jej wierzytelności wobec kontrahentów, lecz konieczne jest wykazanie przez, że wierzytelności są wymagalne, a dłużnicy wypłacalni.

Za bezpodstawny należy uznać zarzut strony, iż wyłącznie skarżący jako członek zarządu solidarnie odpowiada za przedmiotowe długi spółki, podczas gdy członkami zarządu byli o okresie powstawania długu podatkowego m in. [...], [...] oraz [...]. Zgromadzony jednak w tej sprawie przez organy podatkowe materiał dowodowy nie potwierdza faktu pełnienia funkcji członka zarządu spółki "[...]" przez [...] o [...]. W związku z oświadczeniem strony do protokołu w dniu [...] października 2010 r. , że [...] pełnił funkcję viceprezesa zarządu spółki- Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wyżej wymienionego jako członka zarządu za długi spółki. Postępowanie to jednakże decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] zostało umorzone z uwagi na fakt, iż okoliczność powołania oraz pełnienia przez [...] nie została potwierdzona żadnym dowodem( brak jest stosownego wpisu do akt rejestrowych spółki, brak uchwały zgromadzenia wspólników, także sam [...] nie potwierdził powyższego faktu). Skarżący w skardze wskazał, że [...] pełnił powyższą funkcję do czasu powołania w skład zarządu [...]. Jak wynika jednak z akt sprawy- [...] został powołany w skład zarządu spółki uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników w dniu [...] marca 2006 r. - akt notarialny z dnia [...] marca 2006 r. Rep. [...] (karta nr 325-328 - tom 3). Zatem [...] nie może odpowiadać za przedmiotowe zaległości podatkowe spółki, które powstały w późniejszym okresie ( od marca 2007 r.).

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie potwierdza również faktu pełnienia funkcji członka zarządu przez [...]. Na powyższą okoliczność skarżący powołał się dopiero w skardze. Powyższe twierdzenie skarżącego pozostaje w sprzeczności z wcześniejszym oświadczeniem, wniesionym do protokołu w dniu [...] października 2010 r, w którym wskazał, iż funkcję członka zarządu spółki pełnili [...] oraz [...]. Z oświadczenia tego wynika, że [...] była wyłącznie główną księgową firmy. Akta rejestrowe spółki nie zawierają żadnych dokumentów potwierdzających fakt powołania i pełnienia funkcji członka zarządu "[...]" spółki z oo przez [...]. Również sam skarżący nie przedłożył żadnego dowodu potwierdzającego swe twierdzenia.

Z akt rejestrowych spółki zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, iż [...] pełnił funkcję członka zarządu (prezesa) w okresie od [...] listopada 2002 r. do [...] kwietnia 2008 r. i pełnił tę funkcję samodzielnie. Taki wpis do rejestru ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Jednakże zgodnie z treścią art.17 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) dokonany wpis stwarza domniemanie prawdziwości zawartych w nim danych. Organy podatkowe nie są uprawnione do kwestionowania zapisów zawartych w urzędowym rejestrze sądowym. Domniemanie to może być uchylone jedynie w sytuacji, gdy prawdziwość powyższych danych zostanie podważona stosownym dowodem. Takimi dowodami z całą pewnością nie są załączone do skargi kserokopie dokumentów: oświadczenie z dnia [...] czerwca 2006r. podpisane przez [...] jako vice-prezesa oraz pisma z dnia [...] września 2006 r. i z dnia [...] października 2006 r., na których widnieje podpis [...] - głównej księgowej, członka zarządu. Dokumenty te bowiem nie potwierdzają faktu powołania wskazanych wyżej osób w skład zarządu spółki zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych oraz prawnego umocowania do pełnienia powyższej funkcji. Jedynym dokumentem podważającym domniemanie prawdziwości wpisu odnośnie składu zarządu jest znajdujący się w aktach rejestrowych wskazany wyżej akt notarialny z dnia [...] marca 2006 r., zawierający uchwałę Nadzwyczajnego Posiedzenia Wspólników o powołaniu zarządu w składzie: [...] - prezes, [...] - wiceprezes. Jednakże w stosunku do [...] nie jest możliwe wydanie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu za przedmiotowe zaległości spółki z uwagi na fakt, iż zmarł on w dniu [...] grudnia 2009 r. Fakt śmierci [...] potwierdził Urząd Miejski Wydział Spraw Obywatelskich w dniu [...] czerwca 2010 r. Dlatego za zaległości podatkowe spółki z oo. "[...]" organy podatkowe były uprawnione do pociągnięcia do odpowiedzialności jako osoby trzeciej, solidarnie ze spółka, tylko wyłącznie skarżącego.

Za nieuzasadniony należy uznać również zarzut skarżącego, iż analiza sytuacji finansowej spółki, przedstawiona w zaskarżonej decyzji, świadcząca o przesłankach niewypłacalności dłużnika, nie bierze pod uwagę faktu wzięcia na siebie spłaty wszystkich zobowiązań przez nowego udziałowca firmy. Powyższa okoliczność bowiem pozostaje bez wpływu na ustaleń właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o głoszenie upadłości. Zarówno przepisy art. 116 Ordynacji podatkowej, jak i przepisy art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego nie przewidują możliwości wydłużenia dwutygodniowego termu do zgłoszenia wniosku o upadłość z uwagi na zadeklarowaną chęć spłaty wszystkich długów przez nowego udziałowca. Powyższe stanowisko jest zgodne z linią orzeczniczą sądów administracyjnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 sierpm.1 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 443/09). Również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 czerwca 2010 r. -sygn. akt I UK 63/10 wyraził pogląd, że "od obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie zwalnia nadzieja na uzyskanie wpływów lub zysków; okoliczność nie prowadzi do uwolnienia członka spółki od subsydiarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki". Analiza finansowa firmy przedstawiona w zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazuje, iż niewypłacalność spółki wystąpiła już w 2003 r., i narastała corocznie, a więc w okresie kiedy udziałowcem był [...] i w tym okresie winien być zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości . Wniosek o powołanie biegłego celem zbadania przepływów finansowych firmy został złożony dopiero na etapie skargi, a więc po ostatecznym zakończeniu postępowania podatkowego przez organami administracji. Zdaniem Sądu - w przedmiotowej sprawie nie było potrzeby z urzędu powoływania biegłego w takcie trwającego postępowania podatkowego. Organy podatkowe obu instancji zgromadziły bowiem obszerny i wyczerpujący materiał dowodowy dotyczący sytuacji finansowej spółki "[...]" w stopniu umożliwiającym należytą ocenę kondycji finansowej firmy pod kątem ustalenia stanu jej niewypłacalności oraz właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Z tych powodów nieuzasadnione są zarzuty skargi o naruszeniu przez organy podatkowe zarówno przepisów art. 116, art. 122, art. 180, art. 187, art. 188, jak i art. 191 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe podjęły bowiem wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, mających znaczenie dla ustalenia wszystkich przesłanek odpowiedzialności strony za zaległości podatkowe spółki. Zebrały również i poprawnie oceniły zgromadzony materiał dowodowy. Na jego podstawie podjęły trafne i zgodne z przepisami prawa rozstrzygnięcie, a strona na żadnym z etapów postępowania nie została pozbawiona zagwarantowanego w art. 123 Ordynacji podatkowej prawa do czynnego udziału w tym postępowaniu, w tym również przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Wbrew stanowisku zaprezentowanemu w skardze, znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy i powołany w uzasadnieniach decyzji jest bowiem wystarczający dla stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z oo. za jej zaległości podatkowe , o których mowa w art. 116 Ordynacji podatkowej.. Skoro postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki okazało się bezskuteczne, a strona w toku postępowania o pociągnięciu do odpowiedzialności nie wykazała, że we właściwym czasie zgłosiła wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe i nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby rzeczywiste zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części - organ podatkowe miały prawny obowiązek orzec o odpowiedzialności [...] jako prezesa zarządu za zaległy podatek od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006r.

Nie można również zgodzić się z zarzutem skarżącego, że Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu naruszył art. 178 Ordynacji podatkowej. W myśl art 178 § 1 Ordynacji podatkowej, strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Art. 178 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi natomiast, że czynności określone w § 1 dokonywane są w lokalu organu podatkowego w obecności pracownika tego organu. Natomiast z treści art. 178 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa wynika, że strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Organ podatkowy naruszyłby przepis art. 178 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyby odmówił wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. W niniejszej sprawie skarżący o sporządzenie kserokopii całości akt sprawy wystąpił dopiero w dniu [...] września 2011 r. Akta podatkowe przedmiotowej sprawy liczą 1874 strony. Kserokopie powyższych dokumentów skarżacy odebrał w dniu [...] września 2011 r. o godz. 10. Biorąc pod uwagę ilość kopiowanych dokumentów należy uznać, iż bezpodstawne jest twierdzenie skarżącego, iż tutejszy organ celowo zwlekał z załatwieniem wniosku, aby strona nie mogła się we właściwy sposób zapoznać z aktami sprawy. Powyższy wniosek został załatwiony bez zbędnej zwłoki. Skarżący miał też prawo do wglądu w dokumenty na każdym etapie prowadzonego postępowania, jak również na etapie sporządzania skargi. Mógł zatem odpowiednio wcześniej zapoznać się z materiałem dowodowym sprawy i wystąpić z wnioskiem o sporządzenie kserokopii żądanych dokumentów, względnie samodzielnie sporządzić fotokopie aparatem cyfrowym.

W tych okolicznościach Sąd, uznając zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą za zgodną z prawem, orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.