Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 708/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 2, 9 ust. 1 pkt 1, 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 97 poz 674
law: Ustawa  z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - tekst jednolity
article: § 1 pkt 2, § 12
journal: Dz.U. 1991 nr 98 poz 433
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2001 nr 111 poz 1194
law: ustawa z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzajace reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta  Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw
article: art. 174, art. 141 § 4, art. 188
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.), Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2008r. sygn. akt IV SA/Gl 650/07 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach z dnia [..] kwietnia 2007r. nr [...] w przedmiocie nadania z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego 1. uchyla zaskarżony wyrok i decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach z dnia [..] kwietnia 2007r. nr [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta Gliwice z dnia [...] maja 2003r. nr [...]; 2. zasądza od Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach na rzecz K. S. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 18 stycznia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 650/07 oddalił skargę K. S. na decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie nadania stopnia nauczyciela mianowanego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Po rozpoznaniu wniosku K. S. z dnia [...] listopada 2001 r. o nadanie jej z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego Prezydent Miasta Gliwice decyzją z dnia [...] maja 2003 r. na podstawie art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 11, poz. 1194) odmówił nadania wnioskodawczyni stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, bowiem uznał, że strona nie spełnia wymogu dotyczącego posiadania kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska, gdyż legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych na Politechnice [...] oraz posiada tytuł doktora nauk technicznych bez odpowiedniego przygotowania pedagogicznego.

Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Śląski Kurator Oświaty utrzymał powyższą decyzję w mocy stwierdzając, że przepis art. 28 ustawy z 23 sierpnia 2001 r. nie ma wobec K. S. zastosowania, ponieważ nie spełniła ona wymogu art. 10 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., tzn. nie posiadała kwalifikacji w zakresie przygotowania pedagogicznego oraz nie było możliwości zatrudnienia jej w szkole w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony.

Po rozpoznaniu skargi K. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 27 listopada 2006 r., sygn. akt IV SA/Gl 590/05 uchylił tę decyzję.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 9b ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) Śląski Kurator Oświaty ponownie utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gliwice z dnia [...] maja 2003 r., podzielając stanowisko, że K. S. nie uzyskała wymaganych kwalifikacji w zakresie przygotowania pedagogicznego i podnosząc, że nie mogła być zatrudniona w szkole w pełnym wymiarze czasu pracy na czas określony.

Powyższą decyzję K. S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę zaskarżonym wyrokiem stwierdził, że rozpoznanie skargi wymagało zbadania czy skarżąca spełniała wymogi określone w art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 111, poz. 1194 ze zm.), która weszła w życie z dniem 21 października 2001 r. Przepis ten stanowi, że nauczyciele, którzy w dniu 31 sierpnia 2000 r. spełniali warunki określone w art. 10 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 3, w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., otrzymują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego, jeżeli spełniają wskazane tam wymogi. Istotę sporu, zdaniem Sądu, stanowi kwestia czy K. S. na dzień 31 sierpnia 2000 r. posiadała kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska, a także czy spełniony został wymóg, o którym mowa w art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy - Karta Nauczyciela (w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r.). Analizując przesłankę określoną w art. 10 ust. 2 pkt 5 ustawy Karta Nauczyciela Sąd stwierdził, że strona legitymuje się zaświadczeniem ukończenia w dniu [...] maja 1987 r. Studium Doskonalenia Pedagogicznego organizowanego przez Politechnikę [...]. Przystępując do zasadniczych rozważań w kwestii, czy skarżąca posiada należyte przygotowanie pedagogiczne do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego w rozumieniu przepisu art. 28 powołanej ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. Sąd wskazał, że ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela w art. 1 określa jacy nauczyciele podlegają niniejszej ustawie, a co za tym idzie uściśla w stosunku do jakiej kategorii nauczycieli jej przepisy mają zastosowanie. Historyczna analiza zapisu treści wspomnianego przepisu wskazuje, iż osoby posiadające w danym momencie jedynie status nauczyciela akademickiego nigdy nie podlegały zapisom tej ustawy, a jej przepisy dotyczyły tylko nauczycieli działających w "systemie oświaty". Zapisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572) wyraźnie wykluczają z "systemu oświaty" szkoły wyższe, podobnie szkół tych nie dotyczyła poprzedzająca wspomnianą ustawę, ustawa z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania (Dz.U. Nr 32, poz. 160 ze zm.). Nauczycielem w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 1 Karta Nauczyciela jest osoba zatrudniona w szkołach i placówkach wymienionych w tej ustawie. Zdaniem Sądu oczywistym jest, że z faktu pracy skarżącej na uczelni wyższej nie wynikają dla niej jakiekolwiek uprawnienia oparte na ustawach o systemie oświaty i Karta Nauczyciela. Jak wynika z ustaleń organów orzekających w sprawie - niekwestionowanych w skardze - skarżąca podjęła pracę w szkole mieszczącej się w "systemie oświaty" w dniu 1 września 1992 r. Skoro skarżąca przed tą datą nie była zatrudniona w charakterze nauczyciela w szkole mieszczącej się w "systemie oświaty", to oczywistym jest, iż nie sposób oceniać, czy ma ona przygotowanie pedagogiczne określone w przepisach rozporządzenia Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 24 sierpnia 1982 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 29, poz. 206) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 maja 1989 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 34, poz. 189). Zważając, iż oba ww. rozporządzenia wydane zostały na podstawie delegacji ustawowej zawartej w Karcie Nauczyciela (art. 9 ust. 2), to oczywistym jest, iż określały one uprawnienia i dotyczyły kwalifikacji osób zatrudnionych w charakterze nauczycieli (art. 3 ust. 1 Karty Nauczyciela) w okresie ich obowiązywania (tj. zatrudnionych w dniu ich wejścia w życie, jak też osób, które podjęły zatrudnienie w szkole mieszczącej się w "systemie oświaty" w okresie obowiązywania tych aktów). Skoro bowiem ustawa reguluje prawa i obowiązki określonego w niej kręgu podmiotowego (wymienionych tam nauczycieli), to oczywistym jest, iż rozporządzenie wykonawcze do tej ustawy tego kręgu podmiotowego rozszerzać nie może. Stąd też trafnie organ odwoławczy dokonał oceny przygotowania pedagogicznego skarżącej w oparciu o przepisy obowiązujące w momencie kiedy podjęła ona zatrudnienie w szkole, a więc w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia. Rozporządzenie to, które obowiązywało w okresie od 31 października 1991 r. do dnia 7 października 2002 r. w § 1 pkt 2 zawierało zapis, że przez przygotowanie pedagogiczne należy rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej nauczanych w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia i praktyką pedagogiczną w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin oraz odbycie pozytywnie ocenionych praktyk pedagogicznych w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin; o posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy dyplom (zaświadczenie) szkoły wyższej albo świadectwo ukończenia kursu pedagogicznego prowadzonego przez zakład kształcenia nauczycieli albo placówkę doskonalenia nauczycieli albo inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli.

Jak wspomniano skarżąca legitymuje się zaświadczeniem ukończenia w dniu [...] maja 1987 r. Studium Doskonalenia Pedagogicznego organizowanego przez Politechnikę [...]. Plan nauczania Studium przedstawiony w zaświadczeniu z dnia [...] lutego 2007 r. wydanym przez Politechnikę [...] obejmował następujące przedmioty: psychologiczne podstawy kształcenia i wychowania w szkole wyższej, podstawy dydaktyki szkoły wyższej, etyka zawodowa nauczyciela akademickiego, teoria i metodyka wychowania w szkole wyższej, socjologiczne problemy kształcenia i wychowania w szkole wyższej, technologia kształcenia, metodyka nauczania przedmiotów technicznych i metodologia badań pedagogicznych, łącznie w wymiarze 116 godzin oraz praktykę dydaktyczną w wymiarze 12 godzin.

Jak wynika z planu nauczania, szkolenie to nie obejmowało przedmiotów z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej w wymiarze co najmniej 270 godzin ani też praktyki pedagogicznej w wymiarze co najmniej 150 godzin wymaganych w przepisie rozporządzenia z 10 października 1991 r. Ponadto, nazwy przedmiotów w większości wskazują na ograniczenie ich zakresu do zagadnień z dydaktyki, psychologii, kształcenia i wychowania w szkołach wyższych, co świadczy o ukierunkowaniu do pracy dydaktycznej w szkołach wyższych, a nie w szkołach działających na podstawie ustawy o systemie oświaty. W treści zaświadczenia wydanego przez Politechnikę [...] nie potwierdzono uzyskania nauczycielskiego przygotowania pedagogicznego, zawarto jedynie informację o złożeniu przez K. S. egzaminu z zakresu kształcenia pedagogicznego pracowników naukowo-dydaktycznych oraz o tym, że zaświadczenie jest dowodem ukończenia Studium Doskonalenia Pedagogicznego organizowanego w Politechnice [...]. Dokonane ustalenia -zdaniem Sądu - pozwalają na przyjęcie, że K. S. nie posiada przygotowania pedagogicznego w rozumieniu § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie kwalifikacji nauczycieli. Tylko łączne spełnienie wszystkich wymogów przewidzianych w art. 9b ustawy Karta Nauczyciela umożliwia wydanie pozytywnego dla wnioskodawczyni rozstrzygnięcia, samo niespełnienie warunku posiadania wymaganego przepisami prawa przygotowania pedagogicznego przez skarżącą obligowało organ do odmowy nadania stopnia awansu zawodowego.

W kwestii dotyczącej art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy - Karta Nauczyciela (w brzmieniu obowiązującym 5 kwietnia 2000 r.) Sąd wskazał, że w myśl tego przepisu jednym z kryteriów uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego była możliwość zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślony i zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dowodził braku możliwości zatrudnienia skarżącej w pełnym wymiarze czasu pracy.

Ponadto Sąd wskazał, iż wbrew temu co podnosi strona skarżąca, żaden przepis rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. nie został uznany za niekonstytucyjny, w szczególności przywołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2004 r. sygn. akt U 1/04, gdyż orzeczenie to dotyczyło rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. Nr 155, poz. 1288). Jedynie w uzasadnieniu tego orzeczenia, na marginesie zasadniczych rozważań, Trybunał Konstytucyjny zawarł swoje spostrzeżenia w kwestii konstytucyjności art. 9 ust. 2 Karty Nauczyciela.

Wobec przyjęcia, że skarżąca przed datą rozpoczęcia pracy w szkolnictwie mieszczącym się "w systemie oświaty" nie spełniała warunku posiadania wymaganego przepisami prawa przygotowania pedagogicznego bezprzedmiotowe zdaniem Sądu są rozważania na temat konstytucyjności przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. Sąd stwierdził też, że niekonstytucyjność pozostałych przepisów wskazywanych przez skarżącą w treści skargi nie została stwierdzona orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, a okoliczność, iż przepisy te już nie obowiązują uniemożliwia zbadanie ich konstytucyjności przez wymieniony organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, nie stwierdzając w postępowaniu administracyjnym istotnych naruszeń przepisów prawa materialnego ani istotnych naruszeń przepisów procesowych - które miałyby wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), dalej p.p.s.a., oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. S., zaskarżając wyrok w całości. Skargę tę oparła na następujących podstawach i zarzutach:

1) naruszeniu prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) poprzez:

a) naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (tekst jednolity Dz.U. z 1997, Nr 56, poz. 357 ze zm.) przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepisy Karty Nauczyciela, w tym dotyczące kwalifikacji jakie musi uzyskać osoba zamierzająca podjąć zatrudnienie na stanowisku nauczyciela przed nawiązaniem stosunku pracy, znajdują zastosowanie tylko do osób zatrudnionych na stanowisku nauczyciela w placówkach wymienionych w art. 1 ust. 1 i 1a Karty Nauczyciela, a w konsekwencji, że nie ma podstaw do badania, czy osoba, która uzyskała przygotowanie pedagogiczne w oparciu o przepisy obowiązujące przed podjęciem przez nią pracy na stanowisku nauczyciela ma przygotowanie pedagogiczne;

b) naruszenie § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz.U. z 1991 r. Nr 98, poz. 433 ze zm.) w związku z art. 9 ust 2 ustawy - Karta Nauczyciela, art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez niewłaściwe zastosowanie powyższych przepisów, które polegało na tym, że zaskarżony wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny oparł na przepisie rozporządzenia, który jako wydany bez szczegółowej delegacji z ustawy zwykłej, naruszał Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym Sąd pierwszej instancji odmówił zbadania tej okoliczności wskazując, że ze względu na uchylenie przepisów rozporządzenia z 1991 r. oraz art. 9 ust. 2 ustawy - Karta Nauczyciela w jej brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. brak jest organu uprawnionego do dokonania kontroli konstytucyjności tych aktów;

c) naruszenie art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 111, poz. 1194) w związku z art. 10 ust. 2 pkt 5 ustawy - Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. oraz w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1 i art. 9a ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela i w związku z § 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r., które to rozporządzenie ma zastosowanie w sprawie z uwagi na przepisy obowiązujące w dniu 5 kwietnia 2000 r. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie spełnia warunku posiadania kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela, w tym przygotowania pedagogicznego osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych na kierunku uznawanym za zbliżony do rodzaju prowadzonych zajęć, stopniem naukowym doktora nauk technicznych z tej samej dziedziny oraz ukończonym podyplomowym Studium Doskonalenia Pedagogicznego dla pracowników szkół wyższych, uznanego za dające przygotowanie pedagogiczne przez przepis § 1 ust. 2 pkt 2 lit. c/ rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 maja 1989 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz.U. z 1989 r. Nr 34, poz. 189) i uzyskała, jako nauczyciel akademicki z wieloletnim stażem stopień nauczyciela kontraktowego na mocy art. 9a ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela, a przy tym stwierdzenie, że przygotowanie pedagogiczne polega na odbyciu zajęć w wymiarze co najmniej 270 godzin, co jest wprost sprzeczne z wyraźnym brzmieniem przepisu;

d) naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie w sprawie art. 9b ustawy - Karta Nauczyciela, wskazującego warunki nabycia kolejnych stopni awansu zawodowego, który nie może być podstawą rozstrzygnięcia, gdyż podstawą materialnoprawną nabycia przez skarżącą uprawnień jest art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw, stanowiący przepis szczególny w stosunku do art. 9b ustawy - Karta Nauczyciela;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a mianowicie:

e) naruszenie art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niepodanie w uzasadnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, na jakiej Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził brak organu powołanego do oceny zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisów przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 1991 r. oraz przez niewskazanie w uzasadnieniu, które konkretnie przepisy zastosowane w sprawie nie mogą być przedmiotem kontroli pod względem ich konstytucyjności, wobec czego istotny wpływ na wynik sprawy przejawia się tym, że albo proces rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego był niekompletny, albo na orzeczeniu zaważyły racje niewyrażone w uzasadnieniu, skutkiem czego przyjąć należy, iż wyrok wraz z uzasadnieniem nie poddaje się kontroli kasacyjnej.

Mając na uwadze powyższe zarzuty K. S. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że Karta Nauczyciela jest szczególną pragmatyką służbową odnoszącą się do nauczycieli, dlatego art. 1 ust. 1 Karty Nauczyciela wskazuje, do jakich kategorii stosunków pracy znajdują zastosowanie jej przepisy. Nie jest on jednak samodzielną i jedyną podstawą ustalenia zakresu podmiotowego ustawy. Dokonując wykładni art. 1 ust. 1 Karty Nauczyciela nie można ograniczyć się do jego literalnego brzmienia, trzeba brać pod uwagę także inne przepisy powołanej ustawy. WSA nie wziął pod uwagę przepisów Karty określających kwalifikacje wymagane od nauczyciela, a w szczególności art. 9 ust. 1 Karty Nauczyciela. Oczywistym jest, że wymagania w zakresie posiadania wyższego wykształcenia i przygotowania pedagogicznego należy spełnić zasadniczo przed rozpoczęciem pracy. Dlatego też kandydaci do zawodu nauczycielskiego najpierw kończą studia wyższe i uzyskują przygotowanie pedagogiczne, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela, a dopiero potem mogą zostać zatrudnieni na stanowisku nauczyciela. Określony w art. 1 ust. 1 Karty Nauczyciela zwrot "ustawę stosuje się do nauczycieli zatrudnionych w szkołach podlegających systemowi oświaty" powinien więc być interpretowany z uwzględnieniem przywołanych wyżej przepisów. Karta Nauczyciela nie tylko bowiem określa treść stosunku pracy nauczyciela, ale także zasady nawiązywania z nim stosunku pracy oraz kwalifikacje, jakie winien spełniać kandydat na nauczyciela. Zatem, jej przepisami objęci są w tym zakresie nie tylko nauczyciele już zatrudnieni w szkołach w systemie oświaty, ale także osoby przygotowujące się do wykonywania zawodu oraz takie, które odpowiednie przygotowanie uzyskały i zamierzają podjąć pracę w szkolnictwie. Nie można zatem zgodzić się z wywiedzionym przez WSA z art. 1 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela wnioskiem, że skoro skarżąca do dnia 31 października 1991 r. nie była zatrudniona w szkole mieszczącej się w systemie oświaty, a co za tym idzie nie mogła posiadać statusu nauczyciela w rozumieniu ustawy Karta Nauczyciela, to nie sposób oceniać jej kwalifikacji w zakresie przygotowania pedagogicznego w oparciu o przepisy obowiązujące przed podjęciem przez nią zatrudnienia w szkole mieszczącej się w "systemie oświaty." Kandydat do zawodu nauczycielskiego, który otrzymał przygotowanie pedagogiczne uzyskuje kwalifikacje do wykonywania zawodu. Tym samym przysługuje mu określone prawo podmiotowe, którego treścią jest możliwość ubiegania się o zatrudnienie na stanowisku nauczyciela i wykonywania zawodu. To prawo podmiotowe istnieje dopóty, dopóki nie zaistnieją okoliczności prawne powodujące jego wygaśnięcie. Istnieją zatem podstawy, by badać, czy uzyskane przez skarżącą na mocy rozporządzenia z 1989 r. prawo podmiotowe istniało w dniu 5 kwietnia 2000 r.

Zastosowany w sprawie przez WSA § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli w zakresie, w jakim definiuje pojęcie "przygotowania pedagogicznego" jest niezgodny z art. 9 ust. 2 ustawy - Karta Nauczyciela oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie mógł być podstawą rozstrzygnięcia w tej sprawie. Niezgodność z Konstytucją § 1 pkt 2 rozporządzenia z 1991 r. we wskazanym wyżej zakresie została stwierdzona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2007 r. sygn. akt. I OSK 21/07 (publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl) i stanowisko tam wyrażone można zastosować do sytuacji prawnej skarżącej.

Nietrafne jest też wyrażone w uzasadnieniu wyroku stanowisko WSA, stwierdzające niedopuszczalność kontroli przepisów, na niekonstytucyjność których powołuje się skarżąca. Na gruncie kontroli konstytucyjności aktów prawnych Trybunał Konstytucyjny przyjmuje inne rozumienie pojęcia "obowiązywanie przepisu" na gruncie art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. z 1997 r. Nr 102, poz. 643 ze zm.). Przepis, którego konstytucyjność została zakwestionowana, zachowuje moc obowiązującą w rozumieniu art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym dopóty, dopóki na jego postawie są lub mogą być podejmowane indywidualne akty stosowania prawa. Skarżąca legitymuje się wyższym wykształceniem, w tym stopniem doktora nauk technicznych i długoletnią praktyką zawodową zarówno w szkołach podlegających przepisom o systemie oświaty, jak i szkolnictwie wyższym. Ukończone przez skarżącą Studium Doskonalenia Pedagogicznego dla pracowników Politechniki [...] zostało na mocy § 1 ust. 2 pkt 2 lit. c/ rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 maja 1989 r. uznane za dające przegotowanie pedagogiczne, a tym samym kwalifikujące do zajmowania stanowiska nauczyciela. Zaostrzanie kryteriów, jakie musi spełnić kandydat na nauczyciela może nastąpić jedynie na drodze ustawy, § 12 rozporządzenia z 1991 r. nie mógł pozbawić skarżącą nabytych uprawnień.

Kwestii kwalifikacji skarżącej nie można rozpatrywać w oderwaniu od faktu, że jest ona długoletnim nauczycielem akademickim, zaś przepisy ustawy Karta Nauczyciela wprowadzają osobne regulacje dotyczące awansu zawodowego oraz zatrudniania w szkołach podlegających systemowi oświaty tej kategorii osób. Regulacje takie zawierała też, obowiązująca w dacie uzyskania przez skarżącą stopnia nauczyciela mianowanego ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 1990 r. Nr 65, poz. 385 ze zm.) W myśl art. 9a ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela nauczyciel akademicki z trzyletnim stażem pracy uzyskuje z dniem nawiązania stosunku pracy stopień zawodowy nauczyciela kontraktowego. Kolejną nowelą Karty Nauczyciela wprowadzono art. 9a ust. 4 powołanej ustawy, zgodnie z którym nauczyciel akademicki legitymujący się trzyletnim stażem pracy i posiadający stopień naukowy, czyli stopień doktora lub doktora habilitowanego, uzyskuje z dniem nawiązania stosunku pracy w zakładzie kształcenia nauczycieli stopień nauczyciela mianowanego. Przepis nie wymaga od takiego nauczyciela akademickiego dodatkowego potwierdzania kwalifikacji pedagogicznych uznając, że w ciągu trzech lat pracy w szkolnictwie wyższym nabywa on umiejętności dydaktyczne wystarczające do nauczania w szkołach wszystkich typów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nietrafnie zastosował w sprawie art. 9b ustawy Karta Nauczyciela. Przepis ten dotyczy postępowania w sprawie nadania nauczycielowi kolejnego stopnia zawodowego, określa organy właściwe do nadania tego stopnia oraz treść aktu mianowania. Art. 9b ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela stwierdza, że warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest m.in. spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela. Stanowi zatem przepis ogólny określający tzw. conditiones iuris awansu. Wiadomo także, że zgodnie z podstawowymi zasadami wykładni prawa przepis szczególny może regulować pewien wycinek zagadnień odmiennie niż przepis ogólny, takim przepisem szczególnym jest art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw, z której skarżąca wywodzi swoje uprawnienia. Wprowadza on inny, niż przewidziany w art. 9b Karty Nauczyciela, tryb i podstawy uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego, o czym świadczy w szczególności odwołanie do kryteriów z ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu z dnia 5 kwietnia 2000 r., tj. przed wejściem w życie art. 9b, a nadto że uzyskanie stopnia nauczyciela mianowanego następuje ex lege z dniem wejścia w życie ustawy, a nie po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego. Art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw stanowi samodzielną podstawę uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego, a co za tym idzie lex specialis do art. 9b ustawy - Karta Nauczyciela. Tym samym art. 9b ustawy Karta Nauczyciela nie mógł być zastosowany do oceny sytuacji prawnej skarżącej, a co przyjął nieprawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty mogły być uznane za uzasadnione.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono występowania przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określonych w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z § 1 powołanego artykułu Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany był rozpoznać sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

Skarga oparta została na obu podstawach wskazanych w art. 174 p.p.s.a., stąd w pierwszej kolejności rozważyć należało zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgłoszony w tej podstawie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niepodanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy prawnej na jakiej Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził brak organu powołanego do oceny zgodności z Konstytucją RP przepisów powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 1991 r. oraz niewskazanie, które konkretnie przepisy nie mogą być przedmiotem kontroli pod względem ich konstytucyjności nie jest zasadny. Obszerne motywy zaskarżonego wyroku zawierają wszelkie niezbędne elementy wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że zarzucana w skardze kasacyjnej wada uzasadnienia orzeczenia powoduje, że niemożliwa staje się kontrola kasacyjna orzeczenia zaskarżonego wyroku, a tylko w takim przypadku zarzut ten mógłby odnieść zamierzony skutek (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2006 r. sygn. akt II OSK 1109/05, Lex 266425).

Przechodząc do zarzutów materialnoprawnych (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) podnieść należy, że analiza zaskarżonego orzeczenia pod kątem tych zarzutów doprowadziła Naczelny Sąd Administracyjny do uznania, że wobec nieskuteczności zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, przy stwierdzonym naruszeniu prawa materialnego wystąpiły w sprawie przesłanki do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i rozpoznania skargi na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku (art. 188 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 111, poz. 1194), który to przepis, jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej, stanowi materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, nauczyciele, którzy w dniu 31 sierpnia 2000 r. spełniali warunki określone w art. 10 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 3 (Karta Nauczyciela) w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. otrzymują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego: 1) z dniem wejścia w życie ustawy (to jest 21 października 2001 r.) jeżeli są zatrudnieni w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, 2) z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązującego wymiaru zajęć, jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat - o ile wcześniej nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego. Spełnienie w dniu 31 sierpnia 2000 r. wszystkich warunków przewidzianych w art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela (w brzmieniu obowiązującym przed 6 kwietnia 2000 r.) przez nauczyciela, który zatrudniony był w dniu wejścia w życie ustawy (21 października 2001 r.) w szkole w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć winno spowodować otrzymanie z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego, o ile wcześniej nie uzyskał on tego stopnia. Stosownie do art. 10 ust. 2 pkt 5 ustawy - Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. do nawiązania stosunku pracy z nauczycielem przez mianowanie niezbędne było spełnienie przesłanki posiadania wymaganych kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska, zaś kwalifikacje te określone zostały w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy w następujący sposób: "posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje". Poza sporem pozostaje, że K. S., legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych na kierunku zbliżonym do rodzaju prowadzonych zajęć i stopniem naukowym doktora nauk technicznych z tej samej dziedziny, spełnia wymagania w zakresie wykształcenia, natomiast kontrowersje budzi czy spełniony został w jej przypadku warunek posiadania "odpowiedniego przygotowania pedagogicznego", o którym mowa w powołanym przepisie.

Skarżąca, będąc nauczycielem akademickim, ukończyła w dniu [...] maja 1987 r. Studium Doskonalenia Pedagogicznego organizowane przez Politechnikę [...] i uzyskała zaświadczenie zawierające informację o złożeniu przez nią egzaminu z zakresu kształcenia pedagogicznego pracowników naukowo-dydaktycznych oraz, że zaświadczenie jest dowodem ukończenia tego Studium.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przystępując do rozważenia - czy w związku z powyższym istnieją podstawy, by można było uznać, że K. S. wykazała w niniejszym postępowaniu, że posiada "odpowiednie przygotowanie pedagogiczne" stwierdził, że przepis art. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela określa jacy nauczyciele podlegają tej ustawie, a co za tym idzie uściśla w stosunku do jakiej kategorii nauczycieli jej przepisy mają zastosowanie. Osoby posiadające w danym momencie jedynie status nauczyciela akademickiego nigdy nie podlegały zapisom tej ustawy, a jej przepisy dotyczyły tylko nauczycieli działających w "systemie oświaty". Nauczycielem w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela jest osoba zatrudniona w szkołach i placówkach wymienionych w tej ustawie. Zapisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572) wyraźnie wykluczają z "systemu oświaty" szkoły wyższe. Z faktu pracy skarżącej na uczelni wyższej nie wynikają dla niej jakiekolwiek uprawnienia oparte na ustawach o systemie oświaty i Karta Nauczyciela.

Skoro skarżąca pracę w szkole mieszczącej się w "systemie oświaty" podjęła w dniu 1 września 1992 r., to zdaniem Sądu I instancji ocena, czy ma ona przygotowanie pedagogiczne nie może opierać się na wcześniej obowiązujących przepisach rozporządzenia Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 24 sierpnia 1982 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 29, poz. 206), a następnie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 maja 1989 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 34, poz. 189), bowiem dotyczyły one uprawnień i kwalifikacji osób zatrudnionych w charakterze nauczycieli w dniu ich obowiązywania. Dlatego też Sąd ten uznał, że trafnie organ odwoławczy dokonał oceny przygotowania pedagogicznego skarżącej w oparciu o przepisy obowiązujące w momencie kiedy podjęła ona zatrudnienie w szkole, a więc w oparciu o przepisy § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 98, poz. 433 ze zm.).

W skardze kasacyjnej zakwestionowano wykładnię Karty Nauczyciela, zgodnie z którą przepisy tej ustawy, w tym dotyczące kwalifikacji, jakie musi uzyskać osoba zamierzająca podjąć zatrudnienie na stanowisku nauczyciela przed nawiązaniem stosunku pracy, znajduje zastosowanie tylko do osób zatrudnionych na stanowiskach nauczyciela w placówkach wymienionych w art. 1 ust. 1 i 1a Karty Nauczyciela, a w konsekwencji, że nie ma podstaw do badania czy osoba, która uzyskała przygotowanie pedagogiczne w oparciu o przepisy obowiązujące przed podjęciem przez nią pracy na stanowisku nauczyciela ma przygotowanie pedagogiczne. Podniesiono, że dokonując wykładni art. 1 ust. 1 Karty Nauczyciela WSA nie wziął pod uwagę przepisów Karty określających kwalifikacje wymagane od nauczyciela, a w szczególności art. 9 ust. 1, w świetle których oczywistym jest, że wymagania w zakresie posiadania wyższego wykształcenia i przygotowania pedagogicznego należy spełniać zasadniczo przed rozpoczęciem pracy. Karta Nauczyciela nie tylko określa treść stosunku pracy nauczyciela, ale także zasady nawiązywania z nim stosunku pracy oraz kwalifikacje, jakie winien spełniać kandydat na nauczyciela. Zatem jej przepisami objęci są w tym zakresie nie tylko nauczyciele już zatrudnieni w szkołach w systemie oświaty, ale także osoby przygotowujące się do wykonywania zawodu oraz takie, które odpowiednie przygotowanie uzyskały i zamierzają podjąć pracę w szkole. Istnieją zatem podstawy, by badać czy uzyskane przez skarżącą na mocy rozporządzenia z 1989 r. prawo podmiotowe istniało w dniu 5 kwietnia 2000 r.

Przyjmując, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 1 i art. 1a Karty Nauczyciela są słuszne w takim rozumieniu, że przepisy tej ustawy maja zastosowanie nie tylko do czynnych nauczycieli, ale również do osób, które aspirują do wykonywania tego zawodu - w zakresie oceny spełnienia zawartych w ustawie wymagań, nie można podzielić zapatrywania, że posiadanie przez K. S. zaświadczenia z dnia [...] maja 1987 r. o ukończeniu Studium Doskonalenia Pedagogicznego organizowanego przez Politechnikę [...] jest równorzędne z posiadaniem w dniu 5 kwietnia 2000 r. "przygotowania pedagogicznego" w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela. Zgodnie bowiem z § 1 ust. 2 pkt 2 lit. c/ powołanego wcześniej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 maja 1989 r., przez przygotowanie pedagogiczne rozumie się ukończenie studiów wyższych na innych kierunkach i specjalnościach (niż wymienione w § 1 ust. 2 pkt 1) oraz jednej z niżej wymienionych form przygotowania pedagogicznego - tu Studium Doskonalenia Pedagogicznego dla nauczycieli akademickich. Skoro jednak w okresie obowiązywania tego rozporządzenia skarżąca nie podjęła pracy w szkole, co nastąpiło dopiero 1 września 1992 r., zaś zgodnie z § 12 obowiązującego od dnia 31 października 1991 r. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. tylko nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie rozporządzenia, którzy spełniali wymagania kwalifikacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów oraz uzyskali mianowanie, posiadają kwalifikacje w rozumieniu przepisów niniejszego rozporządzenia, to oczywistym jest, że regulacja ta nie obejmuje skarżącej. Nie znajduje przy tym uzasadnienia, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestionowanie ograniczenia zawartego w tym przepisie jedynie do czynnych nauczycieli, którzy uzyskali mianowanie.

Ani art. 9 ust. 1 pkt 1, ani żaden inny przepis ustawy Karta Nauczyciela nie zawierają wyjaśnienia pojęcia "odpowiednie przygotowanie pedagogiczne".

Skarżąca podjęła pracę w szkole w czasie obowiązywania rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r., wydanego na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy - Karta Nauczyciela, które w § 1 pkt 2 zawierało definicję pojęcia "przygotowanie pedagogiczne", w odwołaniu do której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ocenił czy skarżąca posiada kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela, biorąc pod uwagę normatywną treść tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podzielił stanowisko wyrażone w wyroku tego Sądu z dnia 7 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 21/07, niepubl., że przepis ten, w zakresie w jakim definiuje pojęcie "przygotowania pedagogicznego" jest niezgodny z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W delegacji ustawowej zawartej w art. 9 ust. 2, w której ustawodawca udzielił ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami, w drodze rozporządzenia, upoważnienia do określenia szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli, ustawodawca nie wskazał jakichkolwiek wytycznych, jakimi winien się kierować minister określając szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli, co przesądza o niekonstytucyjności tego upoważnienia. Jak bowiem przyjmuje Trybunał Konstytucyjny całkowity brak w upoważnieniu wytycznych przesądza o niekonstytucyjności upoważnienia, a brak stanowiska ustawodawcy w określonej kwestii musi być interpretowany jako nieudzielenie w danym zakresie kompetencji normodawczej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2004 r., sygn. akt U 1/04, OTK-A 2004, nr 5, poz. 43). Brak upoważnienia dla ministra do określenia w rozporządzeniu definicji przygotowania pedagogicznego oznacza nieudzielenie organowi upoważnionemu delegacji do wyjaśnienia rozumienia tego pojęcia. Samo upoważnienie do określenia szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli nie stanowi takiej delegacji. Dlatego za usprawiedliwiony należało uznać sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. polegający na jego zastosowaniu w sytuacji, gdy jest on niezgodny z upoważnieniem ustawowym. Taki stan wymagał stwierdzenia niekonstytucyjności zastosowanego w sprawie przepisu podustawowego i odmowy jego zastosowania w sprawie.

W konsekwencji powyższego uznać należało, że skoro zaskarżony wyrok narusza - we wskazanym wyżej zakresie przepisy prawa materialnego, koniecznym jest jego uchylenie i rozpoznanie skargi, w wyniku którego stwierdzono, że zaskarżona decyzja i decyzja pierwszoinstancyjna wymagają uchylenia. Ocena, czy spełniony został wynikający z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela wymóg posiadania odpowiedniego przygotowania pedagogicznego, zarówno w zakresie posiadania odpowiedniego zasobu wiedzy teoretycznej, jak i umiejętności praktycznych z zakresu pedagogiki i dziedzin zbliżonych do tej specjalności dokonana być powinna w oparciu o całokształt stosownie uzupełnionej dokumentacji obrazującej wykształcenie skarżącej i przebieg jej kariery zawodowej, przy uwzględnieniu, że od 1 września 1992 r. zatrudniona jest w szkolnictwie powszechnym. Jak stwierdzono w skardze kasacyjnej od początku zatrudnienia w szkole nigdy nie były kwestionowane, zarówno przez pracodawcę, organy prowadzące szkołę, jak i nadzór pedagogiczny, kwalifikacje K. S., w tym również w zakresie przygotowania pedagogicznego.

Skoro jak twierdzi skarżąca, uzyskała jako nauczyciel akademicki z wieloletnim stażem stopień nauczyciela kontraktowego na mocy art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela, to okoliczność ta nie może zostać pominięta przy rozważaniu omawianej kwestii. Wobec stwierdzenia, że przepis § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w zakresie, w jakim definiuje pojęcie "przygotowania pedagogicznego" jest niezgodny z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie znajduje uzasadnienia twierdzenie, że osoba ubiegająca się o stanowisko nauczyciela może wykazać swoje przygotowanie pedagogiczne tylko tak, jak to określono w § 1 pkt 2 tego rozporządzenia, to jest poprzez przedłożenie dyplomu lub innego dokumentu, z których wynikać będzie, że wymiar kształcenia był nie mniejszy niż 270 godzin, zaś praktyki pedagogicznej nie mniejszy niż 150 godzin. Wymogów takich nie zawierają ani przepisy ustawy Karta Nauczyciela, ani innych ustaw regulujących kwalifikacje pedagogiczne.

W zakresie dotyczącym przesłanki wskazanej w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy - Karta Nauczyciela w jej brzmieniu na dzień 5 kwietnia 2000 r., to jest możliwości zatrudnienia w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony podzielić należało stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, że zebrany w sprawie materiał nie dowodził braku możliwości zatrudnienia skarżącej w pełnym wymiarze czasu pracy.

Ponownie rozpoznając sprawę organy winny, uwzględniając przedstawioną wyżej ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, uzupełnić w niezbędnym zakresie - wynikającym ze stwierdzenia niezgodności z prawem art. 9 ust. 2 ustawy - Karta Nauczyciela oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji przepisu § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. - materiał sprawy i ocenić czy w jego świetle skarżąca spełnia przesłanki do otrzymania z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie art. 28 powołanej ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r.

Z tych względów, po uchyleniu na podstawie art. 188 p.p.s.a. zaskarżonego wyroku i rozpoznaniu skargi Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 lit. a/ i art. 203 pkt 1 oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.