Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1928/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1, art. 151 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi I. H. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy wydania zezwolenia na uruchomienie gabinetu stomatologicznego i gabinetu rentgenowskiego skargę oddala


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt sprawy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., na podstawie art. 4 ust.1 pkt.6 i art. 5 ust.4 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo Atomowe (Dz. U. z 2007r. nr 42 poz.276), nr [...] zezwolił J. i M. W. Prywatnej Praktyce Stomatologicznej "A." s.c. w S. na uruchomienie gabinetu stomatologicznego wyposażonego w rentgenowski aparat do zdjęć punktowych typu "Kodak 2200" firmy Kodak oraz gabinetu rtg wyposażonego w rentgenowski aparat do zdjęć pantomograficznych typu "Planmeca PM 2002 EC" firmy Planmeca. Decyzja została doręczona jedynie wnioskodawcy i wobec nie złożenia przez niego odwołania stała się ostateczna

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. wznowił postępowanie na wniosek Pani I. H. w tym samym dniu wydał decyzję nr [...] uchylającą własną decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...].

Państwo J. i M. W. złożyli w ustawowym terminie odwołanie od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] maja 2008 r. Wskutek rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Sanitarny w dniu [...] lipca 2008 r. decyzją nr [...] uchylił w całości decyzję z dnia [...] maja 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego wskazano m. in., iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, kiedy strona dowiedziała się o decyzji, a Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie sprawdził tych okoliczności. Nie ustalił również, czy Pani I. H. jest faktycznie stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., albowiem to wnioskodawczyni winna wskazać stosowną podstawę prawną, z której wynika jej status strony. Skądinąd Główny Inspektor Sanitarny zwrócił uwagę organowi pierwszej instancji, iż w aktach sprawy brak jest wniosku o wznowienie postępowania.

W związku z wydanymi decyzjami Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wezwał Panią I. H. do wykazania zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania oraz wykazania, że jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. w prowadzonym postępowaniu o wydanie zezwolenia na uruchomienie gabinetu stomatologicznego wyposażonego w rentgenowski aparat do zdjęć punktowych typu Kodak 2200 firmy Kodak, gabinetu rtg wyposażonego w rentgenowski aparat do zdjęć pantomograficznych typu Planmeca PM 2002 EC firmy Planmeca, jak również do wskazania, które pismo jest podaniem o wznowienie postępowania.

Odpowiedź Pani I. H. z dnia 25 sierpnia 2008 r. na wezwanie organu wpłynęła dnia 4 września 2008 r. W piśmie tym Pani I. H. stwierdziła, iż o decyzji dowiedziała się ustnie od pracownic Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w S. w dniu 6 marca 2008 r. i w tym samym dniu zapoznała się z treścią tego dokumentu w siedzibie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S.. Wskazała, że zamieszkuje bezpośrednio nad gabinetem spółki "A.". Wyrażenie zgody na usytuowanie w budynku mieszkalnym gabinetu użytkującego aparaturę rentgenowską naraża na niebezpieczeństwo jej zdrowie i mieszkańców budynku. Dodatkowo pani I. H. wyjaśniła, że jest lekarzem, który w pracy zawodowej narażony jest na oddziaływanie promieniowania rentgenowskiego. Od przyjętej przez nią dawki promieniowania uzależnione jest jej zdrowie i możliwość wykonywania pracy zawodowej. Jako podstawę prawną, z której wywodzi swój status strony podała przepisy szczególne zawiadujące otwarciem rentgenodiagnostyki, tj. ustawę – Prawo atomowe oraz art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane oraz art. 144 Kodeksu cywilnego. Z kolei jako pismo, które stanowiłoby podanie o wznowienie postępowania uznała wszystkie pisma, skierowane od 10 grudnia 2007 r. do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. oraz do Głównego Inspektora Sanitarnego.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. odmówił wznowienia postępowania. Swoją decyzję uzasadnił tym, że Pani I. H. nie jest stroną w sprawie, nie dotrzymała określonego w art.148 k.p.a. terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz nie wykazała, które z jej pism stanowi wniosek o wznowienie postępowania.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez Panią I. H.. Główny Inspektor Sanitarny w dniu [...] lutego 2009 r. decyzją nr [...] uchylił w całości decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] grudnia 2008 r. i umorzył postępowania w pierwszej instancji.

Zdaniem organu II – instancji, analiza akt sprawy wskazała na to, iż żaden wniosek w terminie od dnia 6 marca do dnia 6 kwietnia 2008 r. o wznowienie postępowania nie wpłynął, albowiem nie można potraktować jako skutecznie złożonego wniosku o wznowienie postępowania wszystkich pism kierowanych w tym okresie do organów .

W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie miał wątpliwości, że pani I. H. nie jest stroną postępowania dotyczącego zezwolenia na uruchomienie gabinetu stomatologicznego i gabinetu rentgenowskiego.

Pani I. H. zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem sygn. akt VII SA/Wa 751/09 z dnia 8 września 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] grudnia 2008r.

Sąd w uzasadnieniu wyroku zarzucił decyzji m. in. brak dostatecznego wyjaśnienia sprawy, brak wyjaśnienia, czy Pani I. H. jest stroną postępowania, brak zastosowania art. 235 k.p.a., nieprawidłowe zastosowanie art. 149§2 k.p.a. oraz art. 7, 10 i 77§1 k.p.a. Sąd stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż pani I. H. żądała weryfikacji prawomocnej decyzji. Sąd wskazał, że istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Skarżącej przysługuje przymiot strony w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania zakończonego decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] lutego 2008 r. zezwalającej J. i M. W. Prywatnej Praktyce Stomatologicznej na uruchomienie gabinetu stomatologicznego wyposażonego w rentgenowski aparat do zdjęć punktowych typu Kodak 2200 firmy Kodak, gabinetu rtg wyposażonego w rentgenowski aparat do zdjęć pantomograficznych typu Planmeca PM 2002 EC firmy Planmeca.

Sąd wyjaśnił, że ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe nie zawiera umocowań odnoszących się do pojęcia strony w tego rodzaju sprawach. Dla uznania określonego podmiotu za stronę postępowania dotyczącego uruchomienia gabinetu rentgenowskiego, koniecznym staje się zatem odniesienie do dyspozycji art. 28 k.p.a. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania.

Sąd rozstrzygnął, iż interesu prawnego Skarżąca nie może doszukiwać się w przepisie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, bowiem do tej sprawy nie stosuje się przepisów prawa budowlanego, ani z art. 144 kodeksu cywilnego, bowiem interes ten nie wynika z materialnego prawa administracyjnego. Natomiast organ winien rozważyć szereg przepisów ustawy Prawo atomowe oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy, z których być może należy taki interes wywieść. Sąd podkreślił że, aby odmówić stronie wnioskującej o wznowienie postępowania tego interesu, organ powinien w sposób bezsporny i jednoznaczny wyjaśnić brak interesu prawnego, a nie jest to takie oczywiste w sytuacji gdy wydawane zezwolenie dotyczyć ma prowadzenia w budynku mieszkalnym gabinetu, w którym używana będzie aparatura emitująca promieniowanie jonizujące. Sąd zauważył, iż nie można a priori zakładać, bez zbadania tej kwestii, że promieniowanie aparatów rentgenowskich nie wykracza poza przestrzeń danego pomieszczenia. Tym samym nie można ograniczać udziału stron wyłącznie do firmy "[...]" która o takowe zezwolenie się ubiega, zwłaszcza jeżeli właściciel sąsiedniego mieszkania domaga się ochrony swojego interesu. Sąd podkreślił, że oceniając interes prawny należy ocenić interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, którego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.

Z przepisów Prawa atomowego i aktów wykonawczych wynika, że podmiot ubiegający się o takie zezwolenie musi spełnić szereg warunków, by zaistniały warunki bezpiecznego funkcjonowania takiego urządzenia. Sąd stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy, usytuowanie urządzenia rentgenowskiego pod lokalem mieszkalnym, którego właściciel z racji wykonywanego zawodu podlega oddziaływaniu promieniowania jonizującego poza miejscem zamieszkania, nie pozostaje bez wpływu na jego uprawnienia jako strony postępowania przy wydawaniu opisywanego wyżej zezwolenia.

Główny Inspektor Sanitarny złożył skargę kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wyrokiem z dnia 5 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 1999/09. W swoim rozstrzygnięciu NSA podzielił trafność stanowiska Sądu I instancji o potrzebie przeprowadzenia oceny czy przymiot strony, o jakim mowa w art. 28 k.p.a. przysługuje I. H. w sprawie dotyczącej wyrażenia zgody na uruchomienie gabinetu stomatologicznego wyposażonego w aparat do zdjęć punktowych typu Kodak 2200 oraz gabinetu rtg wyposażonego w rentgenowski aparat do zdjęć pantomograficznych.

Sąd podsumowując własne rozstrzygnięcie wskazał, że " Na tym etapie przedmiotowego postępowania nie można zatem uznać za usprawiedliwiony również zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że stroną w postępowaniu o wydanie zezwolenia na uruchomienie i stosowanie stomatologicznych aparatów rentgenowskich jest osoba zamieszkująca w lokalu sąsiadującym z lokalem, w którym ma być używany stomatologiczny aparat rentgenowski, skoro kwestia ta musi być przedmiotem postępowania rozpoznawczego, w kierunku, w jakim wskazano to w motywach zaskarżonego wyroku."

Ponownie rozpoznając sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] zezwalającą J. i M. W. Prywatnej Praktyce Stomatologicznej "A." s.c. w S. na uruchomienie gabinetu stomatologicznego i gabinetu rentgenowskiego i odmówił wydania takiego zezwolenia.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że wydając przedmiotową decyzję należało wziąć pod uwagę argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której to wynika konieczność zapewnienia pani I. H. udziału w postępowaniu w charakterze strony.

Organ wskazał, że WSA w wyroku swoim stwierdził, że wydane na rzecz Państwa J. i M. W. zezwolenie, ponieważ dotyczyło działalności prowadzonej w budynku mieszkalnym, może mieć wpływ na narażenie Pani I. H. na promieniowanie związane z pracą urządzeń je emitujących. Bowiem nie można z góry zakładać, że negatywna działalność tych urządzeń nie wykracza poza granice gabinetu stomatologicznego. Dlatego też nie można ograniczyć w prowadzonym postępowaniu udziału stron tylko do Państwa J. i M. W., w przypadku kiedy to Pani I. H. domaga się ochrony z powodu prowadzenia właśnie tej działalności. Udział w tym przypadku Pani I. H. postępowaniu zmierzającym do wydania zezwolenia jest konieczny.

Jednocześnie organ I –ej instancji wskazał, że należy przeprowadzić na nowo postępowanie wyjaśniające dotyczące spełnienia wszystkich warunków odnośnie prowadzenia działalności związanej z narażeniem na promieniowanie. Postępowanie to musi wykluczyć ewentualne, negatywne oddziaływanie aparatów rentgenowskich na najbliższe otoczenie. "W postępowaniu tym zgodnie z orzeczeniami sądów administracyjnych musi być zapewniony czynny udział Pani I. H.. Natomiast po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego nastąpi wydanie decyzji w przedmiocie możliwości stosowania aparatów rentgenowskich w gabinecie stomatologicznym prowadzonym przez Państwa J. i M. W.. Przy wydawaniu tej decyzji będzie brany pod uwagę materiał dowodowy, który już znajduje się w sprawie, jak również dowody, które przeprowadzone zostaną w postępowaniu wyjaśniającym, a mające wpływ na ocenę ewentualnego zagrożenia spowodowanego działaniem rentgenowskich aparatów stomatologicznych. Dlatego też postępowanie administracyjne musi wrócić do etapu zwykłego postępowania instancyjnego".

Od powyższej decyzji odwołali się J. i M. W..

W dniu 27 czerwca 2011 r. Główny Inspektor Sanitarny decyzją nr [...] uchylił decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] maja 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji.

Rozpatrując sprawę w drugiej instancji Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie.

Organ II-ej instancji wskazał na specyfikę prowadzonego postępowania nadzwyczajnego i wyjaśnił, że [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny rozpatrując sprawę w trybie wznowionego postępowania powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W ramach tego postępowania powinien ustalić po pierwsze, czy Pani I. H. jest stroną postępowania w sprawie wydania zezwoleń na uruchomienie gabinetu stomatologicznego i gabinetu rtg.

Po drugie, w razie pozytywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie, powinien ustalić jaki ma to wpływ na rozstrzygnięcie postępowania w sprawie wydania zezwoleń na uruchomienie gabinetu stomatologicznego i gabinetu rtg.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie wykonał żadnej z tych dwóch czynności. Ustalenie statusu prawnego pani I. H. nie może opierać się na odesłaniu do wyroku NSA, gdyż Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii.

Głowny Inspektor Sanitarny wskazał także, że rozstrzygnięcia postępowania w sprawie wydania zezwoleń na uruchomienie gabinetu stomatologicznego i gabinetu rentgenowskiego nie można wydać w jakimś bliżej nieokreślonym postępowaniu, do którego odsyła [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, lecz właśnie w toczącym się postępowaniu.

Przy czym zarówno ustalenia w kwestii przyczyn wznowienia postępowania oraz w kwestii rozstrzygnięcia istoty sprawy powinny być poparte stosownym uzasadnieniem prawnym i faktycznym. Takiego uzasadnienia brak w zaskarżonej decyzji.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ II – ej instancji nakazał [...] Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w trybie art. 149 § 2 k.p.a., z uwzględnieniem wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeprowadzenie stosownych badań i pomiarów w mieszkaniu Pani H. i na tej podstawie ustalenie, czy jest ona stroną postępowania i jaki ma to wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

Decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżyła Pani I. H..

W skardze zarzuciła naruszenie art.28 k.p.a. poprzez błędna jego interpretację i przyjęcie, że nie jest stroną postępowania dotyczącego uruchomienia gabinetu rentgenowskiego i gabinetu stomatologicznego i wniosła o jej uchylenie.

Skarżąc zarzuciła, iż postępowanie w tej sprawie toczy się ponad 4 lata, a organ prowadząc je, mając dokumenty i opinie nie wie, czy jako obywatel , a szczególnie lekarz wykonujący zawód z narażeniem na promieniowanie jonizujące jest stroną tego postępowania. W dalszym ciągu skargi pani I. H. przytacza obszerne fragmenty uzasadnień cytowanych już dwóch wyroków sądowych i twierdzi, że organ I-ej instancji prowadził postępowanie zgodnie z wytycznym zawartymi w tych wyrokach i zasadnie orzekł o uchyleniu decyzji z [...] lutego 2008 r. oraz odmowie wydania zezwolenia na uruchomienie i stosowanie aparatów rentgenowskich.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.

Zaskarżone rozstrzygnięcie organu II-ej instancji jest prawidłowe i nie narusza prawa.

Przypomnieć należy, że zaskarżona decyzja wydana przez Głównego Inspektora Sanitarnego uchyliła decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wydaną po wznowieniu postępowania, którą ten uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. zezwalającą J.i M. W. Prywatnej Praktyce Stomatologicznej na uruchomienie gabinetu stomatologicznego wyposażonego w rentgenowski aparat do zdjęć punktowych typu "Kodak 2200" firmy Kodak oraz gabinetu rtg wyposażonego w rentgenowski aparat do zdjęć pantomograficznych typu "Planmeca PM 2002 EC" firmy Planmeca.

Przesłanką takiego rozstrzygnięcia było naruszenie przez organ I –ej instancji przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazał, że w postępowaniu tym, wbrew wytycznym zawartym w wyrokach Sądów administracyjnych sygn VII SA/Wa 751/09 oraz NSA sygn. akt I OSK 1999/09, nie ustalono, czy pani I. H. jest stroną postępowania.

Skarżąca I. H. zarzuca, iż jej udział w tym postępowaniu w charakterze strony jest oczywisty i wynika, jak wskazał organ I-ej instancji z w/wym wyroków.

Sąd rozpatrujący sprawę, stwierdza, co następuje.

Postępowanie, które zostało zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji toczyło się w trybie nadzwyczajnym – wznowienia postępowania.

Po pierwsze należy wskazać, że instytucja wznowienia postępowania otwiera możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Przedmiotem tego trybu jest weryfikacja prowadzonego postępowania administracyjnego na podstawie zasad przyjętych w przepisach prawa procesowego, które gwarantować mają ustalenie stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawy obiektywnej.

Przesłanki wznowienia postępowania regulują art. 145 i 146 k.p.a. Mają one charakter pozytywny lub negatywny. Przesłanki pozytywne otwierają możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Przesłanki negatywne (art.146 k.p.a. – przedawnienie, gdy treść rozstrzygnięcia spawy w trybie wznowienia odpowiada treści rozstrzygnięcia decyzji ostatecznej) wyłączają wzruszenie decyzji ostatecznej i nakazują rozstrzygnięcie sprawy decyzją stwierdzającą niezgodność z prawem decyzji ostatecznej , pozostawiając w mocy decyzję ostateczną.

Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania składa się z trzech etapów:

1. stadium wszczęcia postępowania,

2. stadium rozpoznania,

3. stadium rozstrzygnięcia.

Stadium wszczęcia postępowania może być zakończone wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania lub postanowienia (dawniej : decyzji) o odmowie wznowienia postępowania.

W przypadku wydania postanowienia o wznowieniu postępowania rozpoczyna się etap ponownego rozpoznania sprawy.

Postępowanie rozpoznawcze obejmuje dwa zakresy przedmiotowe, które są ze sobą ściśle powiązane . Wynik pierwszego jest przesłanką dopuszczalności podjęcia czynności w drugim zakresie przedmiotowym.

Pierwszy zakres przedmiotowy to ustalenie jednej z podstaw do wznowienia postępowania w sprawie (art. 145 § 1 k.p.a.)

Drugi zakres jest przesunięty czasowo, jest bowiem następstwem pozytywnego ustalenia jednej z podstaw wznowienia postępowania. Prowadzi to do otwarcia możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Granice rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy wyznaczone są granicami załatwienia sprawy decyzją ostateczną. B. Adamiak, Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania s.260, w: R.Hauser, Z.Niewiadomski, A.Wróbel System prawa administracyjnego t. 9, wydawnictwo C.H.Beck, Instytut Nauk prawnych PAN, Warszawa 2010.

Na tym etapie prowadząc ponowne rozpoznanie sprawy, organ obowiązany jest dokonać, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, weryfikacji materiału dowodowego. Oznacza to, że powinien ocenić materiał dowodowy już zgromadzony, jak i przeprowadzić dowody wynikające z nowych okoliczności, czy udziału w postępowaniu strony, która nie brała w nim udziału.

Po zakończeniu stadium rozpoznania, organ powinien wydać jedno z rozstrzygnięć, wskazanych w art. 151. § 1 k.p.a. Z treści tego przepisu wynika, że organ może wydać decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

§ 2. W przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy po pierwsze stwierdzić, że organ zajmował się sprawą po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, co oznacza, że postępowanie znajdowało się w stadium postępowania rozpoznawczego.

Zadaniem organu na tym etapie było przeprowadzenie postępowania, które w pierwszej kolejności ustali, czy rzeczywiście istnieje podstawa do wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. że strona postępowania nie brała udziału w postępowaniu. By to określić należało wyjaśnić, czy pani I. H. jest stroną postępowania.

Rację ma organ II –ej instancji, iż [...] Wojewódzki Państwowy Inspektor Sanitarny tej kwestii nie wyjaśnił. Z treści orzeczeń Sądów nie wynika, że zostało ustalone, iż pani I. H. służy w postępowaniu przymiot strony. Bardzo dobitnie NSA w końcowej części uzasadnienia swojego wyroku wskazał, że " Na tym etapie przedmiotowego postępowania nie można zatem uznać za usprawiedliwiony również zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że stroną w postępowaniu o wydanie zezwolenia na uruchomienie i stosowanie stomatologicznych aparatów rentgenowskich jest osoba zamieszkująca w lokalu sąsiadującym z lokalem, w którym ma być używany stomatologiczny aparat rentgenowski, skoro kwestia ta musi być przedmiotem postępowania rozpoznawczego, w kierunku, w jakim wskazano to w motywach zaskarżonego wyroku."

Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że Sądy wskazał organom, iż podstawy prawnej dla takich ustaleń należy poszukiwać w treści przepisów Prawa atomowego i aktów wykonawczych do ustawy. Natomiast nie można doszukiwać się ich w przepisie art. 28 ust. 2 k.p.a., przepisach Prawa budowlanego (bowiem do tej sprawy nie stosuje się przepisów prawa budowlanego), ani art. 144 kodeksu cywilnego (albowiem interes ten wynika z materialnego prawa administracyjnego). Sądy wskazały także, jak należy rozumieć pojęcie interesu prawnego i jakie elementy indywidualne, dotyczące osoby Skarżącej należy mieć na uwadze rozstrzygając kwestię jej uprawnienia do bycia stroną postępowania. To wszystko jednak nie przesądziło o uznaniu przez Sądy, iż Skarżąc ma interes prawny w rozpoznawanej sprawie. Tę kwestię, mając na uwadze wytyczne Sądu, winien rozstrzygnąć organ.

[...] Wojewódzki Państwowy Inspektor Sanitarny tego niewątpliwie nie uczynił. Nie wskazał on żadnej normy prawnej, z której interes prawny Strony można wywieść, a swoje rozstrzygnięcie oparł na niewłaściwie odczytanej treści wyroków sądów administracyjnych.

Kolejnym zarzutem stawianym przedmiotowej decyzji jest wydanie w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, tj. orzeczenie o odmowie wydania zezwolenia na uruchomienie i stosowanie aparatów rentgenowskich.

Rzeczywiście, jak Sąd wyżej wyjaśnił, w przypadku ustalenia, że Skarżąca jest stroną postępowania organ winien przeprowadzić postępowanie rozpoznawcze mające na celu rozstrzygnięcie o odmowie lub wyrażeniu zezwolenia na uruchomienie gabinetu stomatologicznego i gabinetu rentgenowskiego. Tymczasem organ, o czym pisze wyraźnie w uzasadnieniu, tego w ogóle nie uczynił. Organ wyjaśnia "W postępowaniu tym zgodnie z orzeczeniami sądów administracyjnych musi być zapewniony czynny udział Pani I. H.. Natomiast po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego nastąpi wydanie decyzji w przedmiocie możliwości stosowania aparatów rentgenowskich w gabinecie stomatologicznym prowadzonym przez Państwa J. i M. W.."

Należy stwierdzić, że w tym stanie rzeczy sprzeczne z treścią uzasadnienia i nieprawidłowe z punktu widzenia prowadzenia postępowania administracyjnego staje się rozstrzygnięcie decyzji organu I –ej instancji, z którego wynika, że organ mimo braku postępowania w tym zakresie i wydania zaleceń co do jego przyszłego prowadzenia, orzeka o meritum sprawy i odmawia wydania zezwolenia na uruchomienie gabinetu rentgenowskiego i gabinetu stomatologicznego przez Państwa J. i M. W..

Rozstrzygnięcie takie należało uchylić. Przy czym należy wyjaśnić, że w sprawie wobec treści rozstrzygnięcia nie byłoby możliwe prowadzenie już żadnego innego postępowania, albowiem kolejne rozstrzygnięcie prowadziłoby do nieważności takiej decyzji.( res iudicata)

Rozważając zarzuty skargi należy także podkreślić, iż nie ma racji Skarżąca zarzucając w skardze, że Główny Inspektor Sanitarny naruszył swoją decyzją art. 28 k.p.a. i przyjął, iż Skarżąca nie jest stroną postępowania. Główny Inspektor Sanitarny takiego stanowiska nie zajął. Wskazał tylko, że kwestia interesu prawnego w sprawie, pani I. H. nie została zbadana i rozstrzygnięta.

Nie ma także racji Skarżąca uznając, że tak długo toczące się postępowanie, zgromadzony obszerny materiał dowodowy a także stanowisko sądów administracyjnych w cytowanych wyżej sprawach, nie powinny pozostawiać wątpliwości także dla organu II –ej instancji, co do jej uprawnień w tym postępowaniu. W tym miejscu należy wyjaśnić, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada dwuinstancyjności, która nakazuje, by sprawę rozstrzygał w organ I –ej instancji, organ II – ej instancji w przypadku zaskarżenia musi ją ponownie ocenić i rozważyć. W rozpatrywanej sprawie należy podkreślić, że organ I –ej instancji nie zawarł w swojej decyzji żadnego uzasadnienia prawnego i nie dokonał istotnych ustaleń faktycznych, a zatem organ II –ej instancji nie miał możliwości skorygowania błędów w tym zakresie.

Podsumowując należy uznać, że Główny Inspektor Sanitarny, zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozstrzygnięcia organowi I –ej instancji. Zasadnie też wskazał, iż organ ten winien w toczącym się postępowaniu ustalić, ( mając na uwadze, jak wskazywały Sądy indywidualną sytuacje Skarżącej, np. okoliczność, iż jej mieszkanie znajduje się bezpośrednio nad gabinetem, w którym mają być użytkowane aparaty rentgenowskie oraz, że pani I. H. jako lekarz jest w codziennej pracy narażona na działanie promieniowania jonizującego), czy istnieje przepis prawa który kreowałby jej interes prawny.

W przypadku pozytywnych ustaleń, co do istnienia przesłanki wznowieniowej, organ I –ej instancji winien przeprowadzić stosowane postępowanie rozpoznawcze z udziałem strony i zakończyć je wydając jedną z decyzji o których mowa w art. 151 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę oddalił.