Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 574/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5 i 6
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Małgorzata Masternak – Kubiak Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej uchylającej decyzję przyznającą świadczenia rodzinne na dzieci oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. K. złożyła w dniu 4 stycznia 2008 r. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydaną przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy społecznej w L. w dniu [...] r. Nr [...], którą uchylono decyzje ostateczne nr [...] z dnia [...] r., nr [...] z dnia [...] r. oraz [....] z dnia [...] r. w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych na R. M., R. K., L. K. i J. K. oraz uznano wypłacone za okres od października 2005 r. do listopada 2006 r. świadczenia rodzinne w łącznej kwocie [...] zł jako świadczenie nienależnie pobrane. Jako podstawę wznowienia strona powołała fakt " złego sprecyzowania zeznania, w którym stwierdziła , że zamieszkiwała na stałe w Niemczech, a jednocześnie często przebywała w Polsce". Tymczasem jak wywodziła " z przepisów prawnych wynika ,że zamieszkiwała na stałe w Polsce, a przebywała w Niemczech", co w jej ocenie wypełnia przesłankę nowych istotnych dla sprawy okoliczności, nie znanych organowi wydającemu decyzję. Na poparcie swoich twierdzeń strona przedstawiła dokumentację chorobową stwierdzającą zamieszkiwanie w miejscu stałego zameldowania w Polsce. Wywodziła dalej ,że pobyt w Niemczech dotyczył naturalnej potrzeby kontaktu rodziny w związku z zatrudnieniem jej męża w Niemczech , a o zamieszkiwaniu w Polsce świadczy także fakt, że jest ona dzierżawcą gospodarstwa rolnego i z tego tytułu ubezpieczona jest w KRUS. Nadto strona wskazała na zaniechanie przez organ pomocowy sprecyzowania miejsca jej zamieszkania poprzez zwrócenie się w tym zakresie do właściwego organu administracji, co jej zdaniem wypełnia przesłankę wydania decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu.

Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. decyzją z dnia [...]r. Nr[....] wydaną z powołaniem się na przepisy art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r. Nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że zmiana wyjaśnień strony w zakresie swojego zamieszkiwania na terytorium Niemiec nie jest nową okolicznością, która wyszła na jaw po wydaniu zaskarżonej decyzji. O tym fakcie strona wiedziała już w momencie otrzymania zaskarżonej decyzji. Według organu dokonana przez stronę inna ocena stanu faktycznego nie może stanowić nowej okoliczności uzasadniającej zmianę przedmiotowej decyzji. Natomiast w odniesieniu do drugiej z powołanych podstaw wznowienia postępowania tj. zajęcia stanowiska przez inny organ w zakresie zameldowania strony, organ I instancji stwierdził, że taki organ nie istnieje, a strona nie przedstawiła żadnych faktów co do czasu i okoliczności istnienia takiego organu. Natomiast Prezydent Miasta L. nie jest organem właściwym uprawnionym do potwierdzenia przebywania i zamieszkania w miejscu zameldowania osoby.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że w dniu 6 sierpnia 2008r złożyła do organu pierwszej instancji pisma w języku niemieckim z instytucji niemieckiej zajmującej się zasiłkami rodzinnymi. Według odwołującej pisma te zawierają informacje istotne dla sprawy i powinny być one uwzględnione przez instytucje polskie, jednakże -wbrew sugestiom organu- nie widzi ona potrzeby tłumaczenia ich na język polski. Wskazała, że decyzja z dnia 7 sierpnia 2008 r. nie zawiera żadnych informacji z przedłożonych przez nią pism z instytucji niemieckiej, pomimo ,że wynikają z nich istotne fakty w sprawie toczącego się sporu o nienależnie pobrane świadczenia w Polsce. Zdaniem strony ze zgromadzonych przez nią dokumentów wynika, że tocząca się sprawa o zwrot nienależnie pobrane świadczenia w Polsce może stać się bezzasadna, bowiem w sprzeczności z przepisami prawa byłoby potrącanie świadczeń rodzinnych w obu krajach tj. w Polsce oraz w Niemczech. W tym zakresie jej sprawa powinna zostać załatwiona z uwzględnieniem przepisów regulujących koordynację systemów zabezpieczenia społecznego. W odniesieniu do argumentacji organu dotyczącej jej miejsca zamieszkania podniosła, że w zeznaniu stwierdziła jednoznacznie, że zgodnie z przepisami polskimi nie zamieszkiwałam na terenie Niemiec, a jedynie przebywała tam , natomiast zamieszkiwała w Polsce. Podała, że w spornym okresie była zameldowania na pobyt stały w Polsce oraz w Niemczech. Również ubezpieczenie zdrowotne posiadała zarówno w Polsce jak i w Niemczech. Dodatkowo wskazała na niespójność wyjaśnień organu pierwszej instancji, który z jednej strony stwierdzając brak organu właściwego do potwierdzenia przebywania i zamieszkania w miejscu zameldowania osoby, zwrócił się jednocześnie w tej sprawie do Prezydenta Miasta .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] r. Nr [...]utrzymało w mocy decyzję Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r. Nr [...]. W motywach decyzji ostatecznej w odniesieniu do powołanej przez stronę przesłanki nowych okoliczności wskazano , że ujawnione okoliczności muszą być nowe , a więc chodzi tu o nowo odkryte dowody i okoliczności, jak też po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności te ponadto muszą być dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające więc w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji. Dowody te czy też okoliczności muszą istnieć w dacie podejmowania decyzji ostatecznej, a także nie mogą być znane organowi, który podejmował decyzję. Natomiast błędna lub odmienna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie może stanowić podstawy do wznowienia. Organ II instancji przywołał podstawę prawną decyzji z dnia [...]r Nr [...]., a to przepis art. 2 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 6 lipca 2007r., w myśl którego świadczenia rodzinne przysługują obywatelom polskim (art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy). Przy czym świadczenia rodzinne przysługują osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej jednego roku przed złożeniem wniosku oraz przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne (art. 3 ust. 3 ustawy). W ocenie organu odwoławczego z przepisu tego wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych przysługuje obywatelom polskim, pod warunkiem - zamieszkiwania przez określony okres czasu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przy czym "miejsce zamieszkania" jest pojęciem zaczerpniętym z przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Tym samym o miejscu zamieszkania w świetle cytowanego przepisu decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). Wystarczy więc, że sam zamiar taki wynika z zachowania danej osoby polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej, w określonej miejscowości. Kolegium podkreśliło, że samo zameldowanie, będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego. Wskazało ,że w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji z dnia 27 grudnia 2006 r. organ pomocowy na podstawie przesłuchania strony ustalił , że w 2003 r. mieszkała ona wraz z mężem i dziećmi w Niemczech. W tym samym roku dzieci wróciły do Polski i obecnie mieszkają w Polsce, pozostając pod opieką dziadków. Powodem powrotu dzieci do Polski były ich problemy z aklimatyzacją oraz różnice w programie nauczania. Do września 2006r. I. K., jej mąż oraz dzieci byli zameldowani w Niemczech, a strona potwierdziła, że miejscem jej zamieszkania są Niemcy, mimo że często przyjeżdża do Polski w odwiedziny do dzieci. Z ustaleń tych wynikało dalej ,że we wrześniu 2006r. niemiecki urząd kazał się stronie wymeldować z Niemiec. Strona oświadczyła też, że jej mąż jest obywatelem Niemiec i Polski, jest zameldowany w Niemczech, od 2003r. nie pracował w Polsce i nie był w tym kraju ubezpieczony. I. K. podała także, że z chwilą ukończenia nauki w Polsce, dzieci zostaną zabrane do Niemiec. Wyjaśniła przy tym, że fakt niepoinformowania organu administracji o miejscu zamieszkania w Niemczech oraz pobieraniu tam świadczeń rodzinnych wynika z braku znajomości przepisów prawa.

Zdaniem organu odwoławczego wskazane fakty potwierdzają także inne dokumenty zgromadzone przed wydaniem decyzji z dnia [..]r. A mianowicie w piśmie z dnia 1 listopada 2006r. skierowanym do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, I. K. podała m.in., że dzierżawi ziemię od Nadleśnictwa dla celów ubezpieczeniowych w KRUS. Przyznała również , że od 1994 r. przebywała w Niemczech na stałe, a przyczyn rodzinnych dzieci kontynuowały dalszą naukę w Polsce. W 2003r. strona nadal przebywała z mężem w Niemczech, dzieci pobierały naukę w Polsce, pozostając pod opieką dziadków. Zdaniem Kolegium z ustalonych okoliczności jednoznacznie wynika, że I. K. zamieszkiwała w Niemczech. Strona przebywała w tym kraju, tam też działalność zawodową prowadził jej mąż, który utrzymuje rodzinę. Strona w sposób nie budzący wątpliwości wyraziła też zamiar powrotu dzieci do Niemiec po zakończeniu nauki. Natomiast nie ma cech nowości okoliczność, że skarżąca posiada gospodarstwo rolne w Polsce. Fakt ten był znany organowi I instancji już w dacie wydawania decyzji z dnia [...] r., co wynika z pisma z dnia 1 listopada 2006r. Ponadto wydzierżawienie gospodarstwa rolnego wyłącznie dla celów ubezpieczenia w KRUS, nie świadczy o tym , że strona istotne czynności życiowe skoncentrowała w Polsce. Czasowe pobyty strony w Polsce, w związku z kontaktami z dziećmi oraz leczeniem, również nie podważają zgromadzonego materiału dowodowego i nie mają przymiotu okoliczności istotnych, które miałyby wpływ na odmienną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego przed wydaniem decyzji uchylającej decyzje przyznające świadczenia rodzinne.

Z kolei w odniesieniu do drugiej, powołanej przez odwołującą przesłanki wznowienia postępowania organ odwoławczy stwierdził, że występuje ona w sytuacjach gdy przepis prawa materialnego nakłada na organ administracji obowiązek współdziałania z innymi organami przy wydaniu decyzji przez zasięgnięcie opinii, wyrażenie zgody, uzgodnienia. Przepisy prawa nie wymagają dla ustalenia miejsca zamieszkania strony współdziałania organu właściwego z innym organem. Organ pomocowy posiada w tym zakresie autonomię i jest zobowiązany we własnym zakresie każdorazowo ustalać miejsce zamieszkania osób pobierających świadczenia rodzinne. Wobec tego w sprawie nie wystąpiła także podstawa do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 6 Kpa. W ocenie organu odwoławczego bez wpływu na wynik sprawy pozostaje także fakt przedstawienia przez stronę pisma z urzędu niemieckiego, bowiem zostało ono sporządzone w dniu 28 maja 2008r. Zatem dokument ten nie istniał w dacie podejmowania decyzji z dnia [...]r. Nie może on więc stanowić podstawy do wzruszenia tej decyzji w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast dokonywana przez stronę, odmienna ocena zgromadzonego już materiału dowodowego, nie może mieć wpływu na byt prawny wskazanej decyzji, ponieważ okoliczność ta nie znajduje się wśród podstaw, uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu , w której I. K. wniosła o jej uchylenie podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu. Dodatkowo skarżąca podniosła, że mimo niespornego faktu pracy najemnej oraz przebywaniu na zasiłku dla bezrobotnych jej męża na terenie kraju Unii Europejskiej w okresie istotnym dla sprawy tj. maj 2004 r do maj 2007r organ I i II instancji nie zajął stanowiska w sprawie. Podniosła, że Dolnośląski Ośrodek Pomocy Społecznej we W. przekazał odpowiednie dokumenty do instytucji niemieckiej w związku z ubieganiem się o zasiłek rodzinny w Niemczech z uwagi na pracę najemną męża i przebywanie na zasiłku dla bezrobotnych w tym kraju. Wskazała, że w dalszym ciągu Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w L. oczekuje odpowiedzi na pismo skierowane do DOPS dnia 6 sierpnia 2008r odnośnie ustalenia czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego na podstawie art. 23 a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych za okres 01.05.2004r do 30.09.2004r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie wystosował do DOPS pisma o ustalenie czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego za okres październik 2005r do listopada 2006r, tym samym nie jest rozpatrywana sprawa na podstawie Rozporządzenia Rady. Organ I i II instancji posiadając dokumenty i informacje o stanie faktycznym - w zakresie pracy jej męża w Niemczech, otrzymywania świadczeń rodzinnych w Niemczech - nie dopełniły obowiązku kompletnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a decyzja organu I instancji oparta została wyłącznie na jej zeznaniach, przy których nie wymagano od niej podpisania oświadczenia o składaniu fałszywych zeznań . W jej ocenie istotną dla ustalenia miejsca jej zamieszkiwania na stałe okolicznością jest rozpatrywanie jej sprawy przez niemiecki organ pomocowy – Familienkasse - na podstawie Rozporządzeń EWG, z czego należy wnioskować, że strona niemiecka nie ma wątpliwości do jej miejsca zamieszania na terenie Polski. Powołując się na przepisy art.25 i art.28 Kodeksu cywilnego podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustaliło wielu okoliczności związanych z jej miejscem zamieszkania. W tym zakresie wskazała, że w Polsce znajduje się jej ośrodek interesów życiowych, o czym świadczy fakt nabycia przez nią mieszkania wraz z przyległym gruntem i remont tego lokum. Potwierdza to w jej ocenie również dokumentacja lekarska, dokumenty potwierdzające ubezpieczenie w KRUS, dzierżawa ziemi.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Dodatkowo wskazała, że podnoszone przez stronę argumenty dotyczące inwestowania w Polsce, zakupu mieszkania i jego remontu nie mogą istotnie wpłynąć na zmianę oceny podstaw wznowieniowych, jakie mogłyby być brane pod uwagę w rozpatrywanej sprawie. Zdaniem Kolegium, wobec pierwotnych - nie budzących wątpliwości ustaleń- co do faktycznego miejsca zamieszkania strony,

okoliczności te jedynie świadczą o zapobiegliwości skarżącej oraz chęci zabezpieczenia w jak najszerszy sposób interesów majątkowych jej i rodziny. W żaden sposób nie mają wpływu i nie podważają ustaleń poprzedzających wydanie decyzji z dnia [...] r. Nie mają więc cechy istotności i nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania. W odniesieniu do pozostałych zarzutów podnoszonych przez skarżąca strona przeciwna wskazała, że organ pomocowy nie miał obowiązku zasięgania opinii od innych organów czy to w sprawie ustalenia miejsca zamieszkania osoby pobierającej świadczenia rodzinne czy to w zakresie oceny czy w sprawie mają zastosowanie regulacje koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organ administracji miał prawo we własnym zakresie ustalać okoliczność czy strona mieszka na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, jako jedną z przesłanek do otrzymania świadczeń rodzinnych, zawartą w art. 1 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych

W piśmie procesowym z dnia 1 stycznia 2009 r. skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, która w jej ocenie wydana została z rażącym naruszeniem prawa, ze względu na nieodniesienie się przez organy do Rozporządzenia Rady 1408/07, a także naruszenie art. 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo wskazała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest w posiadaniu pisma z niemieckiej instytucji pomocowej, z którego wynika, że zasiłek wypłacany stronie w Niemczech jest pomniejszany o kwotę zasiłku otrzymanego w Polsce.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że granicę sądowo-administracyjnej kontroli decyzji administracyjnej wyznacza wyłącznie kryterium legalności rozumianej jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, o czym stanowi art. 1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) i tylko naruszenie tego prawa w procesie wydawania zaskarżonej decyzji uzasadnia jej uchylenie, czyli wycofanie z obrotu prawnego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd , następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia. Przede wszystkim zauważyć należy, że decyzja pierwszo-instancyjna wydana została po uruchomieniu nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest wznowienie postępowania i zakres rozpoznania tej sprawy determinuje okoliczność, że decyzja będąca przedmiotem osądu została wydana w wyniku wznowienia postępowania. Mając na uwadze podnoszone przez skarżącą na etapie postępowania sądowo-administracyjnego zarzuty, nakierowane w istocie rzeczy na materialno - prawne aspekty rozstrzygnięcia kwestionowanego w trybie wznowienia postępowania zwrócić należy uwagę, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 16 § 1 zd. 2 kpa zasada trwałości decyzji. Zgodnie z tym przepisem uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Według przepisów art. 145§1k.p.a. i art.145a k.p.a. podstawą wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną mogą być tylko okoliczności enumeratywnie wymienione w powołanych wyżej przepisach , wśród których pkt5 §1 art.145 k.p.a. przewiduje , że wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Na tej podstawie wznawia się zatem postępowanie, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki:, a mianowicie ; po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych , bowiem zarówno nowe okoliczności , jak i nowe środki dowodowe muszą być tego rodzaju , aby powoływanie ich mogło mieć wpływ na wynik sprawy Po drugie , nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej. Po trzecie , okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Oznacza to , że podstawą wznowienia postępowania administracyjnego mogą być tylko takie okoliczności faktyczne i dowody , które istniały już przed zakończeniem sprawy administracyjnej , w której ma nastąpić wznowienie postępowania.

W takim też kontekście należy oceniać czy twierdzenia strony zawarte w jej podaniu o wznowienie postępowania będą stanowiły ustawową podstawę wznowienia , bowiem samo sformułowanie takiej podstawy w sposób odpowiadający wymogom ustawy samo przez się nie oznacza , że w istocie wniosek opiera się na ustawowej przesłance wznowienia. Jak wynika z motywów podania strona w chwili przesłuchiwania jej w sprawie uchylenia decyzji dotyczących przyznania świadczeń rodzinnych nie była ona " zapoznana z przepisami regulującymi zameldowania stałe, przebywanie w miejscu stałego zameldowania , a także pobyt , zamieszkiwanie w innym miejscu" . Wobec tego według jej twierdzeń , jej " zeznania zostały oparte zostały na podstawie jej wniosków, nie popartych informacjami z organów właściwych dla sprawy co do informacji faktycznych zgodnych z regulującymi ich przepisami" . Z kolei z informacji , które uzyskała strona –jak dalej wywodziła ona- wynika, że " źle sprecyzowała zeznania , w których stwierdziła że zamieszkiwała w Niemczech , a jednocześnie często przebywała w Polsce" . Według strony " z przepisów wynika, że zamieszkiwała na stałe w Polsce , a przebywała w Niemczech", na dowód czego zaoferowała konkretne dokumenty potwierdzające dzierżawę gruntu i opłacanie składek chorobowych , macierzyńskich, rentowych, emerytalnych. Nasuwa się zatem pytanie czy brak wiedzy strony o obowiązującym przepisach w czasie jej przesłuchiwania w postępowaniu administracyjnym i niewłaściwa w związku z tym jej ocena strony co do określonych faktów pod względem prawnym może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania na tej podstawie. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazana przez stronę okoliczność nie może zostać uznana za okoliczność faktyczną bądź środek dowodowy, stanowiące podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Nieznajomość przez stronę w toku toczącego się postępowania administracyjnego obowiązujących przepisów prawa nie posiada bowiem znamion podstawy restytucyjnej wznowienia postępowania administracyjnego . W żadnym przypadku nie można tłumaczyć zachowania strony błędnym przekonaniem co do treści obowiązujących przepisów prawa zgodnie z zasadą ignorantia iuris (legis) non excusat. Z ujawnionych okoliczności sprawy wynika, że skarżąca będąc przesłuchiwana charakterze strony dokonała odmiennej oceny faktów dotyczących zamieszkiwania i pobytu w Polsce , które to okoliczności faktyczne istniały w dniu wydania decyzji i które były znane organowi . W tym zakresie nie ulega wątpliwości, że powołana przez skarżącą jako podstawa wznowienia okoliczność złego sprecyzowania zeznania, w którym oświadczyła, że zamieszkiwała na stałe w Niemczech, nie może zostać uznana za okoliczność , o której mowa w cytowanym wyżej przepisie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Okoliczności takiej nie może bowiem stanowić odmienna ocena stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu, co do którego skarżąca żądała wznowienia postępowania. Całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a nie tylko – jak wskazuje na to skarżąca – oświadczenia strony złożone do protokołu w dniu 22 listopada 2006 r. potwierdzają, że organy poczyniły ustalenia faktyczne w zakresie określenia miejsca zamieszkania skarżącej na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie . Potwierdza to również pismo z Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 listopada 2006 r. DMI.V.053-1519-27/MD/06 oraz pismo skarżącej kierowane do Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 listopada 2006 r. Stwierdzić więc należy, że wskazane przez skarżącą okoliczności, nakierowane na udokumentowanie faktu zamieszkiwania w Polsce, a to fakt posiadania przez nią w Polsce gospodarstwa rolnego były znane organowi I instancji w dniu wydawania decyzji i ocenione zgodnie z oświadczeniami strony w ramach przysługujących mu uprawnień wynikających z przepisów prawa. Podobnie zgodzić się należy z organem odwoławczym , że wykazywane przez skarżącą czasowe przebywanie w Polsce w związku z kontaktami z dziećmi, jak również dokumentacja lekarska z leczenia w Polsce – w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów- nie mają wpływu na odmienną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego przed wydaniem decyzji. W ocenie Sądu również zasadnie organy zwróciły uwagę na to , że przedstawione przez skarżącą pisma z urzędu niemieckiego, nie może zostać zakwalifikowane jako nowy dowód w sprawie, bowiem opatrzone zostało datą 28 maja 2008 r. , a decyzja w sprawie objętej żądaniem wznowienia postępowania wydana została w dniu 27 grudnia 2006 r.

Wobec tego ma rację organ odwoławczy , kiedy stwierdza, że błędna ocena stanu faktycznego przez stronę pod względem prawnym nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Inaczej bowiem podanie o wznowienie służyłoby korygowaniu błędów popełnionych przez stronę przy prowadzeniu poprzedniego postępowania . Zważywszy, że strona nie skorzystała z możliwości weryfikacji decyzji pierwszo-instancjnej w administracyjnym toku instancji, nie odwołała się bowiem od tej decyzji. Natomiast wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją wyjątkową w tym znaczeniu ,że nie tylko przysługuje od ściśle określonych orzeczeń , lecz może być oparte na wąsko określonych podstawach , zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych , o czym była już mowa na wstępie rozważań .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zaaprobował również stanowisko organów obu instancji , według którego w badanej sprawie nie zaistniała także kolejna przesłanka pozytywna, na która powołała się skarżąca , o której mowa w art. 145 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, przewidującym możliwość wznowienia postępowanie, jeżeli decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. W tym zakresie przywołać należy regulację zawartą w art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym.jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Wskazany przepis jest procesową regulacją materialno-prawnej instytucji współdziałania organów administracji. Ma ono miejsce wówczas, gdy przepis szczególny nakazuje rozstrzygnięcie sprawy po uprzednim uzyskaniu stanowiska (założeń, opinii, zgody, wskazówek, itp.) innego organu niż organ rozstrzygający sprawę. Dochodzi do niego wtedy, gdy pewien problem - z przyczyn o charakterze prawnym - nie może być rozwiązany przez jeden podmiot administracji. Rozwiązanie tego problemu nie mieści się w pełni w zakresie działania jednego podmiotu, lecz należy do zakresu działania dwóch lub kilku podmiotów, traktowanych łącznie. Współdziałanie zatem występuje wówczas, gdy w jednej sprawie następuje przecinanie się zakresów działania dwóch lub kilku podmiotów. W takim przypadku zasięgnięcie stanowiska innego organu stanowi istotną część postępowania wyjaśniającego, której pominięcie stanowi przyczynę wznowienia postępowania ( por. wyrok NSA z 29.12.1986r. sygn. II SA 1035/86, ONSA 1986, z. 2, poz. 72.) . Innymi słowy przepis prawa materialnego musi przewidywać obowiązek współdziałania przy wydawaniu decyzji z określonym w nim organem i wskazanym w nim zakresie. W tym aspekcie nie ulega wątpliwości, że żaden z przepisów regulujących sprawy związane z przyznawaniem świadczeń rodzinnych nie nakłada na organ orzekający w tych sprawach współdziałania z innymi organami administracji w zakresie ustalania miejsca zamieszkania strony. Trafnie bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że organ pomocowy orzekający w sprawie miał nie tylko prawo , lecz wręcz obowiązek samodzielnego poczynienia ustaleń co do faktu zamieszkiwania strony na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, jako jednej z przesłanek warunkujących przyznanie świadczeń rodzinnych , zawartej w art. 1 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Natomiast odnosząc się do wywodów skargi ukierunkowanych na materialne treści decyzji ostatecznej z dnia [...] r. Nr [...] i pominięcie -według skarżącej- w tym postępowaniu przepisów rozporządzeń Rady W E dotyczących koordynacji krajowych systemów zabezpieczenia społecznego wyjaśnić należy ,że postępowanie o wznowienie postępowania jest postępowaniem nowym, samoistnym , wiążącym się wprawdzie z postępowaniem w sprawie , której dotyczy podanie o wznowienie, lecz jego zakres przedmiotowy jest w pierwszej kolejności ograniczony jedynie do badania zaistnienia przesłanek pozytywnych , wymienionych w art.145 § 1 k.p.a. W przypadku stwierdzenia przez organ administracji ,że takie przesłanki nie zachodzą , nie jest dopuszczalne w tym trybie badanie przez organ prawidłowości decyzji ostatecznej pod względem jej zgodności z przepisami prawa materialnego , które mają lub powinny mieć zastosowanie w danej sprawie administracyjnej.

Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, że w wyniku oceny legalności zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszeń powodujących konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, co obligowało go do oddalenia skargi po myśli art. 151 powołanej na wstępie ustawy .