Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 106/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 165a par. 1, art. 212
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, Sędzia WSA Maciej Guziński, Marcin Miemiec (sprawozdawca), Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt [...] oddalił skargę "A" Sp. z o.o. w K. (dalej: spółka, skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Dyrektor Izby Celnej we W., po rozpatrzeniu zażalenia spółki na postanowienie tego organu z dnia [...] lipca 2012 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w [...] punktach gier zlokalizowanych na terenie województwa [...], udzielonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej we W., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. cofnął w całości zezwolenie z dnia [...] sierpnia 2006 r. i po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] maja 2011 r. utrzymał w mocy orzeczenie I instancji. Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2011 r. (sygn. akt [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na wskazaną decyzję. Po złożeniu przez Spółkę skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny – postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. sygn. akt [...] - wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2011 r.

W dniu [...] czerwca 2012 r. do Dyrektora Izby Celnej we W. wpłynął wniosek Spółki o przedłużenie zezwolenia udzielonego decyzją z [...] sierpnia 2006 r. Organ postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. odmówił wszczęcia wnioskowanego przez Spółkę postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia zawartego w decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. Po rozpoznaniu zażalenia spółki, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżonego postanowienia. Przesłanką do podjęcia tych orzeczeń był zdaniem organu brak możliwości wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia biorąc pod uwagę art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, dalej o.p.). Organ I instancji był bowiem związany swoją wcześniejszą decyzją cofającą zezwolenie. Organ wskazał, że bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy jest wstrzymanie przez NSA wykonania decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia. Nie rozstrzyga to bowiem kwestii zasadności cofnięcia zezwolenia. Organ powołując się na art. 165a o.p. odmówił wszczęcia wnioskowanego przez spółkę postępowania.

Na postanowienie spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o uchylenie postanowień obu instancji, ewentualnie stwierdzenie wydania zaskarżonych rozstrzygnięć z naruszeniem prawa. Zarzuciła naruszenie art. 165a § 1 o.p., polegające na jego bezzasadnym zastosowaniu, gdy postępowanie powinno być wszczęte i załatwione merytorycznie, zgodnie z wnioskiem, wobec braku przesłanki uniemożliwiającej takie rozstrzygnięcie. Skarżąca wskazała, że postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia z dnia [...] sierpnia 2006 r. na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] zawisło przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który wstrzymał wykonanie decyzji, którą cofnięto powyższe zezwolenie.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art.128 o.p. i art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540, dalej także u.g.h.) - przez zignorowanie mocy wiążącej ostatecznej i prawomocnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r., która w chwili wydawania zaskarżonych postanowień nie była skutecznie uchylona. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 212 o.p. przez błędną jego wykładnię i mylne przyjęcie, że związanie organu wydaną przezeń ostateczną, lecz nieprawomocną decyzją oznacza także związanie organu w innych sprawach. Wniosła o stwierdzenie wydania zaskarżonych postanowień z naruszeniem prawa na mocy art.145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., uwzględniając wygaśnięcie z dniem [...] sierpnia 2012 r. zezwolenia i wynikającą z tego niemożność przedłużenia nieistniejącego już zezwolenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki uznając, że spór ma charakter proceduralny. Według Sądu chodziło o to, czy wniosek strony o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, złożony po uchyleniu takiego zezwolenia decyzją ostateczną, mógł być przesłanką wszczęcia postępowania administracyjnego co do zmiany jednego z elementów zezwolenia, a mianowicie terminu jego obowiązywania. Wniosek złożono po oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu skargi spółki na decyzję cofającą zezwolenie, wyrokiem z dnia [...] grudnia 2011 r. (sygn. akt [...]) i po wniesieniu przez spółkę skargi kasacyjnej od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. sygn. akt [...] wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2011 r., lecz nie rozpoznał jeszcze merytorycznie skargi kasacyjnej.

Sąd podzielił stanowisko organu, że wniosek spółki nie mógł być merytorycznie rozpatrzony, gdyż wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie przedłużenia zezwolenia stała na przeszkodzie dyspozycja art. 212 w zw. z art. 165a § 1 o.p. Sąd wskazał na art. 212 o.p., według którego organ administracji jest związany własną decyzją od chwili jej doręczenia stronie. Nie może on zatem pominąć treści własnego rozstrzygnięcia, kształtującego prawa i obowiązki strony. Organ powinien to uwzględnić także w innych prowadzonych postępowaniach, pozostających w związku podmiotowo-przedmiotowym z materią sprawy rozstrzygniętą nawet decyzją nieostateczną, ale będącą w obiegu prawnym. Orzekając co do wniosku strony skarżącej organ był związany wydaną decyzją o cofnięciu zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Była to formalna przeszkoda do orzekania w sprawie przedłużenia terminu zezwolenia, skoro samo zezwolenie zostało cofnięte.

Nie godząc się z tym wyrokiem spółka wniosła skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c i pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy przy rozważeniu całokształtu sprawy istniały podstawy do jej uwzględnienia w konsekwencji naruszenia przez organy przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, wskutek uchybienia;

- art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 128 Ordynacji podatkowej i z art. 8 u.g.h. w zw. z art. 61 § 3 i art. 170 p.p.s.a. przez uznanie za dopuszczalne zignorowanie przez organ mocy wiążącej ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia [...] sierpnia 2006 r., a także zignorowanie przez organ stanu prawnego oraz praw nabytych strony powstałych i trwających na mocy udzielonego zezwolenia w wyniku niezasadnego przyjęcia, że zezwolenie to w znaczeniu materialnym nie istnieje po wydaniu w drugiej instancji ostatecznej decyzji podatkowej o cofnięciu tego zezwolenia, mimo że postanowieniem NSA z dnia [...] marca 2012 r. sygn. akt [...] na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymano skutki prawne decyzji cofającej zezwolenie, a więc przy błędnym przyjęciu, że pomimo zastosowania instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a. brak jest przedmiotu postępowania w sprawie, co narusza też art. 170 p.p.s.a. przez zignorowanie ww. prawomocnego postanowienia;

- art. 212 o.p. w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. przez zaaprobowanie błędnej wykładni tego przepisu ordynacji podatkowej i mylne uznanie, że związanie organu wydaną przezeń decyzją podatkową cofającą ww. zezwolenie, która wskutek wstrzymania jej skutków prawnych na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. nie powodowała ustania zezwolenia, oprócz proceduralnej stabilizacji treści decyzji cofającej i niemożności jej dowolnej zmiany lub uchylenia poza ramami postępowania w tej konkretnej sprawie o cofnięcie zezwolenia, oznacza także związanie organu w innych sprawach, które nie są tożsame ze sprawą, w której wydano decyzję, tj. ze sprawą o cofnięcie rzeczonego zezwolenia, podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 212 o.p. wskazuje, że związanie na mocy tego przepisu dotyczy wyłącznie konkretnej sprawy podatkowej, w której wydano, a potem doręczono decyzję, nie zaś innych spraw (in specie sprawy o przedłużenie zezwolenia, która oparta jest na odmiennej podstawie prawnej niż sprawa o jego cofnięcie, nadto zaś żądane rozstrzygnięcie - przedłużenie - nie stanowi odmiennego rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia zezwolenia; obie zaś z powołanych odmienności wykluczają całkowicie – każda z osobna - związanie organu w rozumieniu art. 212 Ordynacji podatkowej).

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie i wyrokiem z dnia [...] grudnia 2014 r. (sygn. akt [...]) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając ponownie sprawę zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) kompetencje sądów administracyjnych ograniczone są do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W tych granicach Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia prawidłowość stosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafność ich wykładni. Sąd, rozpoznając skargę w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W celu usunięcia naruszenia prawa stosuje przewidziane ustawą środki wobec wszystkich aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej także p.p.s.a.).

Kryterium legalności z art. 1 ustawy ustrojowej umożliwia Sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych uchybiających prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" p.p.s.a.), rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b" tego przepisu), a także wydanych bez zachowania innych reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Kierując się tymi zasadami oceny, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po dokonaniu ponownej kontroli zaskarżonej decyzji, stwierdził konieczność zastosowania w sprawie art. 151 p.p.s.a. w odniesieniu do zaskarżonej decyzji.

Przystępując do szczegółowych rozważań trzeba wskazać, że na tak dokonaną ocenę istotnie rzutuje fakt, że sprawa była na skutek skargi kasacyjnej przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który powołanym prawomocnym wyrokiem z dnia [...] listopada 2012 r. (sygn. akt [...]) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu sprawę do ponownego rozpoznania.

Zgodnie z poglądami orzecznictwa, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny modyfikacji ulegają granice sprawy administracyjnej, których nie wyznaczają tylko przepisy art. 134 i art. 135 p.p.s.a., ale też art. 183 § 1 tej ustawy. Inaczej mówiąc, granice sprawy, w której orzeka w takiej sytuacji sąd, podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r., II OSK 1117/05, LEX Nr 238489). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy ma zastosowanie art. 190 p.p.s.a. stanowiący, że wojewódzki sąd administracyjny, któremu przekazano sprawę, jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Obowiązek przyjęcia wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma charakteru bezwzględnego. Orzecznictwo i piśmiennictwo dopuszczają bowiem odstępstwa od niego, ale w bardzo ograniczonym zakresie. Są to głównie sytuacje, gdy stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy ulegnie tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować inne przepisy prawa, niż interpretowane przez Naczelny Sąd Administracyjny; lub gdy przy niezmienionym stanie faktycznym zmieni się stan prawny (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 577; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 czerwca 2005 r., VI SA/Wa 2065/04, LEX Nr 167124; wyrok NSA z dnia 28 listopada 2005 r., I FSK 294/05 LEX Nr 187537). W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Sądu nie wystąpiła żadna z tych okoliczności, które uzasadniałyby wyłączenie stosowania art. 190 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni przepisów prawa procesowego w okolicznościach stanu faktycznego tej konkretnej sprawy, znajdujących zastosowanie w tej sprawie. Sąd zwrócił uwagę na to, że istotę zarzutów skargi stanowiło twierdzenie, że Sąd I instancji kontrolując zgodność z prawem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych bezzasadnie zaakceptował stanowisko organu, że zachodzi określona w art. 165 a § 1 o.p. przesłanka odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia z uwagi na wydanie przez organ II instancji ostatecznej decyzji o cofnięciu zezwolenia, chociaż jej wykonanie zostało wstrzymane i mimo naruszenia przez organ art. 212 o.p. w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. przez uznanie, że związanie organu wydaną decyzją o cofnięciu zezwolenia - której wykonanie wstrzymano - oprócz stabilizacji treści decyzji cofającej oznacza związanie organu także w innych sprawach, których przedmiot nie jest tożsamy ze sprawą, w której decyzję wydano.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że art. 165a § 1 o.p. reguluje kwestię odmowy wszczęcia postępowania, przyjmując dwie podstawy do odmowy: gdy żądanie wniesione zostało przez osobę niebędącą stroną i jeżeli z "jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Zwrot "nie może być wszczęte" wskazuje, że przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania musi istnieć i być znana w momencie złożenia wniosku oraz musi to być przyczyna oczywista; np. będzie to przepis prawa, którego wykładnia uniemożliwia prowadzenie postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny czy gdy w sprawie zostało wszczęte postępowanie, ewentualnie została wydana decyzja. Zdaniem Sądu, jeżeli zbadanie przyczyny wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, odmowa wszczęcia postępowania nie jest uzasadniona. Potwierdzenie w toku postępowania, że istnieje przeszkoda dla rozpatrzenia żądania w sposób merytoryczny, winno natomiast skutkować umorzeniem postępowania.

Sąd przyjął, że istota regulacji art. 212 o.p polega na tym, że organ, który wydał decyzję jest nią związany przez cały okres pozostawania jej w obrocie prawnym, od chwili jej doręczenia. Oznacza to, że organ nie może jej weryfikować czy zmienić sytuacji prawnej adresata decyzji. Od daty doręczenia decyzji jej zmiana pod względem treści lub formy może nastąpić tylko na zasadach i w trybie przewidzianym przepisami postępowania podatkowego. Regulacja ta odnosi się więc do trwałości formalnej treści rozstrzygnięcia konkretnej sprawy i oznacza, że związanie organu decyzją w rozumieniu art. 212 Ordynacji podatkowej dotyczy wyłącznie sprawy, w której decyzja została wydana. Sąd I instancji nadał natomiast wskazanej zasadzie znaczenie materialne. Uznał bowiem, że związanie organu ma zastosowanie nie tylko w postępowaniu, w którym została wydana decyzja w przedmiocie cofnięcia zezwolenia, ale także przy ocenie wniosku w przedmiocie jego zmiany. Przyjął zatem tezę o istnieniu tożsamości podmiotowo – przedmiotowej tych spraw.

Przy ustalaniu tożsamości spraw Sąd II instancji wziął pod uwagę tożsamość podmiotową - czyli tożsamość podmiotu będącego adresatem praw i obowiązków; a także tożsamość przedmiotową - tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.

Sąd uznał zasadność poglądu kasatora, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi tożsamość spraw w takim znaczeniu. Brak jest tożsamości przedmiotowej opartej na tożsamej podstawie prawnej, stanie faktycznym oraz prawami i obowiązkami strony. Przedmiotem postępowań nie jest zezwolenie, ale żądanie strony zmiany zezwolenia oraz działanie organu z urzędu w przypadku postępowania o cofnięcie zezwolenia. Każde postępowanie dotyczące udzielenia, zmiany, przedłużenia oraz cofnięcia zezwolenia jest całkowicie odrębną sprawę administracyjną, dla której odmienna jest w szczególności podstawa prawna wydania decyzji rozstrzygających. Zdaniem Sądu brak jest też tożsamości rozstrzygnięcia, którego domaga się skarżąca wnosząc o zmianę zezwolenia, odnośnie rozstrzygnięcia wydanego w sprawie cofnięcia zezwolenia. Rozstrzygnięcie sprawy cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nie jest tożsame z rozstrzygnięciem w sprawie przedłużenia zezwolenia. Wobec tego, zdaniem Sądu, wydanie decyzji w innej przedmiotowo sprawie niż sprawa, której dotyczy żądanie wszczęcia postępowania nie oznacza, że zaistniała w sposób oczywisty przeszkoda, o której jest mowa w art. 165 a § 1 o.p., dla której postępowanie nie może być wszczęte. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem, że nietrafne jest tym samym stanowisko Sądu I instancji, że związanie w rozumieniu art. 212 o.p. organu decyzją w postępowaniu o cofnięciu zezwolenia oznacza związanie organu także w sprawie przedmiotowo innej - czyli zmiany zezwolenia, będącej przedmiotem wniosku.

Decyzja w przedmiocie cofnięcia zezwolenia mogła mieć natomiast charakter prejudycjalny dla postępowania w przedmiocie zmiany zezwolenia. Dla oceny, czy decyzja ta mogła stanowić przeszkodę uniemożliwiającą wszczęcie postępowania w sprawie jego zmiany istotne znaczenie ma fakt, że wniosek dotyczy decyzji ostatecznej, której wykonanie zostało wstrzymane.

Sąd I instancji nietrafnie zaakceptował stanowisko organu, że wobec cofnięcia zezwolenia przestał istnieć przedmiot postępowania i że w wyniku tego istniała formalna przeszkoda do orzekania w sprawie przedłużenia terminu zezwolenia. Decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2011 r. była decyzją ostateczną, na którą skarga została oddalona wyrokiem z [...] grudnia 2011 r. Jednak po wniesieniu skargi kasacyjnej od tego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny – postanowieniem z [...] marca 2012 r. sygn. akt [...] - wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2011 r. Wniosek Spółki o przedłużenie zezwolenia z dnia [...] sierpnia 2006 r. wpłynął natomiast do Dyrektora Izby Celnej we W. w dniu [...] czerwca 2012 r. Wynika z tego, że w dniu złożenia wniosku, wydania postanowienia przez organ I instancji – [...] lipca 2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia jak i [...] sierpnia 2012 - w dacie wydania postanowienia przez organ drugiej instancji, decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2011 r., cofająca zezwolenie nie podlegała wykonaniu (do wydania przez NSA wyroku z dnia [...] lipca 2013 r. [...] którym uchylono wyrok z dnia z [...] grudnia 2011 r. sygn. akt [...] i decyzje obu instancji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia). Sąd wskazał, że okoliczności te były znane z urzędu organom, zostały powołane w uzasadnieniu wyroku, ale pozostały poza rozważaniami i oceną Sądu I instancji.

Sąd przyznał rację zarzutowi kasatora, że wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych ma ten skutek, że decyzja ta nie wyeliminowała z obrotu prawnego zezwolenia na prowadzenie działalności. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji oznacza bowiem, że taka decyzja istnieje nadal w obrocie prawnym, ale nie wywołuje już procesowych i materialnych skutków prawnych. "Wstrzymanie wykonania decyzji rozumiane jest jako wstrzymanie skutków prawnych decyzji ostatecznej zaskarżonej do sądu administracyjnego. Oznacza to, że jest wstrzymany również skutek w postaci ostateczności takiej decyzji. Decyzja ostateczna, której wykonanie wstrzymano, powinna być traktowana jak decyzja, która nie jest ostateczna i nie może być wykonywana" (wyrok NSA z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2616/12). W wyroku z dnia 21 marca 2012 r. (sygn. akt I FSK 748/11) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że decyzja odwoławcza zgodnie z art. 152 p.p.s.a. "nie podlega wykonaniu" oznacza tyle, że nie może wywoływać następstw, jakie przypisywane są decyzji istniejącej w obrocie prawnym. Pogląd ten sformułowano wprawdzie co do środka określonego w art. 152 p.p.s.a. Według Sądu zachowuje on jednak aktualność wobec środka ochrony tymczasowej, czyli wstrzymania wykonania decyzji określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Wydanie decyzji ostatecznej w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, której wykonanie w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymano, nie skutkował zatem brakiem przedmiotu postępowania w sprawie o przedłużenie zezwolenia, ale skutkował tym, że nie przestał istnieć ukształtowany udzielonym zezwoleniem stosunek administracyjnoprawny, o zmianę którego - w zakresie przedłużenia terminu - spółka wystąpiła wnioskiem z [...] czerwca 2012 r. Według Sądu oznacza to, że wobec zastosowania środka ochrony, czyli wstrzymania wykonania - decyzja o cofnięciu zezwolenia nie wyeliminowała z obrotu prawnego zezwolenia na prowadzenie działalności w tym zakresie. W dacie złożenia wniosku i w dacie jego rozpoznania strony nie pozbawiono możliwości realizacji uprawnień wynikających z udzielonego zezwolenia, w tym ubiegania się o jego zmianę (wyrok NSA z dnia [...] listopada 2014 r. sygn. akt [...].

Sąd uznał więc za nietrafne stanowisko Sądu I instancji, że wynikające z art. 212 o.p. związanie organu decyzją o cofnięciu zezwolenia, której skutki wstrzymano, jest przeszkodą formalnoprawną wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia, gdyż przestał istnieć przedmiot postępowania. Wydanie decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia przedmiotowo różnej niż sprawa wszczęta żądaniem strony, nie jest oczywistą przesłanką odmowy wszczęcia postępowania. Decyzja ta mogła mieć charakter prejudycjalny, ale tylko w sytuacji jej skuteczności, gdyby jej wykonanie nie było wstrzymane. Złożone żądanie, wobec wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji o cofnięciu zezwolenia, wymagało więc zdaniem Sądu wszczęcia postępowania i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do dalszego bytu prawnego decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności. Sąd powołał się na stanowisko wyrażone w wyrokach NSA z dnia [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...], z dnia [...] lipca 2013 r., sygn. akt [...].

Zatem ponownie orzekając w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych należy uwzględnić przedstawione argumenty oraz ocenę prawną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyniku ponownej kontroli zaskarżonej decyzji, będąc związany stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego uznaje za nieprawidłowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku, że istniały formalne przeszkody rozpatrzenia wniosku spółki. W tym stanie rzeczy organ powinien rozpatrzeć merytorycznie wniosek spółki.

Z przedstawionych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., a także art. 190 i 170 tej ustawy, orzekł jak w sentencji wyroku.