Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2313/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 i 3 art. 150 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Janusz Walawski Sędzia WSA – Danuta Kania (sprawozdawca) Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi K. Z. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej (dalej również jako: "Minister", "MON") postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", po rozpatrzeniu wniosku [...] K. Z. (dalej również jako: "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2014 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] stycznia 2003 r. - wydaną dla celów ewidencyjnych - w przedmiocie zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

[...] K. Z. w dniu [...] lutego 2003 r. wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej wnosząc jednocześnie o skrócenie okresu wypowiedzenia ze skutkiem na dzień [...] lutego 2003 r.

Decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] stycznia 2003 r. - wydaną dla celów ewidencyjnych - oficer został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy z dniem [...] lutego 2003 r. wskutek upływu skróconego - na wniosek oficera - okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 6 lutego 2003 r.

W dniu [...] lipca 2014 r. K. Z. skierował do Ministra Obrony Narodowej wniosek, doprecyzowany następnie pismami z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz z dnia [...] września 2014 r., o wznowienie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - postępowania "dotyczącego wydanej niesłusznej i wadliwej decyzji nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2003 r.". Wnioskodawca wskazał na następujące uchybienia, których - jego zdaniem - dopuścił się organ wojskowy, a mianowicie: "(1) zaniechanie obowiązkowego doręczenia mi właściwego rozkazu personalnego o zwolnieniu żołnierza, wywołującego skutki w sferze zewnętrznej (możliwość odwołania się). Ja otrzymałem tylko wyciąg z ww. decyzji MON dla celów ewidencyjnych; (2) niespełnienie wymogu z § 131 rozporządzenia MON z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38). Brak pokwitowania jednostki o złożeniu wypowiedzenia przez żołnierza - dyskwalifikuje powyższą decyzję jako wydaną zgodnie z prawem".

Nadto wnioskodawca wskazał na: "(1) brak dokumentu mojego wypowiedzenia zawodowej służby wojskowej w trybie skróconym ze stycznia 2003 r., który napisałem odręcznie, pod namową i dyktando Szefa Kadr Akademii Marynarki Wojennej. Zostało to podstępnie wyłudzone i wymuszone, co powoduje jego nieważność na podstawie art. 84 i art. 86 Kodeksu cywilnego o skutkach wad oświadczenia woli. Nie mogło też być ono podstawą zwolnienia z wojska z powodu braku dokumentu. Wyłudzenie jego napisania miało posłużyć do ukrycia faktu, wysłanego wcześniej w moim imieniu (bez mojej wiedzy i zgody), rzekomo mojego wypowiedzenia służby wojskowej wnioskiem z dnia [...] grudnia 2002 r.; (2) brak dokumentu o mojej odmowie pozostania na obniżonym stanowisku [...] TAM z dniem [...] stycznia 2003 r. Dokument taki podpisałem przy braku innych propozycji podczas rozmowy kadrowej w AMW w połowie grudnia 2002 r. Był on podstawą do obligatoryjnego zwolnienia ze służby wojskowej przez organ kadrowy z urzędu (art. 75 ust. 1 pkt 6 ustawy); (3) istnienie nieznanego mi i obcego wniosku z dnia [...] grudnia 2002 r. dotyczącego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w trybie skróconym. Stwierdzam, że nigdy tego dokumentu nie widziałem i nie wytworzyłem. Nie wiem jakim sposobem widnieje na nim mój podpis. Zaprzeczam temu. Jest to dla mnie niewytłumaczalne. Dokument o podobnej treści napisałem w styczniu 2003 r. na polecenie Szefa Kadr. Zostało to więc sfabrykowane i podrobione. Niestety, posłużył on do wydania przedmiotowej błędnej decyzji MON nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. Teraz zrozumiałem, że celem ukrycia tego fałszu było podstępne wymuszenie na mnie napisania później (styczeń 2003 r.) wniosku o wypowiedzenie służby wojskowej, którego brakuje w dokumentach osobowych żołnierza. O tej mistyfikacji świadczy też fakt braku pokwitowania jego odbioru ode mnie przez kancelarię AMW. Widnieje na nim tylko pieczątka zwrotu pisma z MON (wraz z załącznikami) z datą wpłynięcia 3 luty 2003r.".

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2014 r. Minister Obrony Narodowej, powołując w podstawie prawnej art. 149 § 3 i art. 150 § 1 oraz art. 268a k.p.a., odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania. Powyższe postanowienie doręczono stronie w dniu 8 października 2014 r.

K. Z. w dniu [...] października 2014 r. złożył do Ministra Obrony Narodowej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej wyżej wymienionym postanowieniem.

Minister nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska w sprawie. Motywując powołane na wstępie postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r. wskazał, iż przed wydaniem ewentualnego postanowienia o wznowieniu postępowania organ podejmuje określone czynności proceduralne mające na celu rozpoznanie złożonego wniosku. Mianowicie bada, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a., oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Żeby jednak do takich ocen mogło dojść, organ, do którego podanie wpłynęło, musi wcześniej podjąć szereg czynności właściwych dla każdego postępowania administracyjnego, tj. zbadać, czy wniosek dotyczy w ogóle sprawy administracyjnej, jaki jest jego przedmiot, czy zachowana jest właściwość rzeczowa i miejscowa, a także, które osoby posiadają przymiot strony (art. 28 k.p.a.) w postępowaniu administracyjnym wszczynanym z urzędu lub na żądanie jednej ze stron. Wynik tych wstępnych badań stwarza dopiero możliwość formułowania dalszych wniosków procesowych.

Minister zaznaczył, iż żądanie strony w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie, w której organ działał w innej formie (nie znajdującej podstaw w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego), determinuje brak możliwości wznowienia przedmiotowego postępowania. Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania jest możliwe tylko w przypadku, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn przedmiotowych będzie miała miejsce, gdy strona żąda wznowienia postępowania w sprawie, w której organ działał w innej formie (np. decyzji wydanej do celów ewidencyjnych).

Organ wskazał, iż kwestionowane w sprawie rozstrzygnięcie Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] stycznia 2003 r. zostało wydane na podstawie obowiązujących wówczas przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 78 ust. 1 ww. ustawy, żołnierz zawodowy mógł w każdym czasie wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej bez podawania przyczyny. Z kolei w myśl § 132 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38), rozstrzygnięcia wojskowego organu kadrowego w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego wydawane były dla celów ewidencyjnych, nie noszą one cech decyzji administracyjnej, wobec czego nie przysługiwały od nich środki zaskarżenia. Nie kształtowały one stosunku służbowego żołnierza, nie wpływały na jego prawa i obowiązki, a jedynie miały za zadanie rejestrować zdarzenie i jego skutek prawny występujący z mocy ustawy. Decyzja Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] stycznia 2003 r. ma więc charakter deklaratoryjny, stwierdza istnienie określonej sytuacji prawnej, ale jej nie tworzy ani nie kształtuje, została wydana jedynie do celów ewidencyjnych, porządkowych.

W odniesieniu do decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] stycznia 2003 r., stwierdzającej fakt zwolnienia strony z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego, nie jest możliwe wszczęcie i prowadzenie jakiegokolwiek postępowania administracyjnego - przewidzianego w Kodeksie postępowania administracyjnego - albowiem nie jest to sprawa administracyjna. Brak jest zatem podstaw prawnych do wznowienia przedmiotowego postępowania, bowiem zwolnienie oficera ze służby nastąpiło z mocy prawa na skutek ziszczenia się skutku w postaci upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Powyższy fakt został jedynie stwierdzony do celów ewidencyjnych w drodze ww. decyzji.

W ocenie Ministra, w rozpatrywanej sprawie postępowanie nie może być wznowione z przyczyn, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wznowienia tego postępowania - brak podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania strony w nadzwyczajnym trybie administracyjnym, wskazanym w art. 145 § 1 k.p.a. Strona żąda bowiem wznowienia postępowania w sprawie, w której organ działał w innej formie, tj. czynności materialno-technicznej polegającej na wydaniu w celach ewidencyjnych decyzji nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] stycznia 2003 r., stwierdzającej fakt zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.

Końcowo organ zauważył, iż w sytuacji gdy instytucja odmowy wznowienia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym, wskazane przez stronę kwestie merytoryczne nie mogą być przedmiotem oceny organu w niniejszym postanowieniu, gdyż w przypadku odmowy wznowienia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2014 r. K. Z. wniósł o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] października 2014 r.

Skarżący wskazał na naruszenie przez organ art. 2 Konstytucji RP, art. 75 ust. 1 pkt 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, art. 61, art. 147, art. 157 § 2 oraz art. 132 k.p.a., art. 84, art. 86 i art. 88 Kodeksu cywilnego.

W obszernych motywach skargi skarżący podniósł, iż wojskowy organ kadrowy nie wziął pod uwagę twierdzeń i argumentów - w ocenie skarżącego - istotnych dla rozstrzygnięcia meritum sprawy. Wskazał przepisy prawa materialnego i procesowego, które - jego zdaniem - zostały naruszone przy wydaniu decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] stycznia 2003 r. w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Ponownie powołał przy tym okoliczność, że został zwolniony ze służby wojskowej na podstawie "sfałszowanego dokumentu" - czyli swego wniosku o wypowiedzenie stosunku służbowego (z zastosowaniem skróconego okresu wypowiedzenia). Zaistniałe z tego tytułu nieprawidłowości - jak podnosił skarżący - stanowią podstawę materialnoprawną do merytorycznego rozpatrzenia sformułowanych żądań. Tym samym skarżący uważa, że wskazane uchybienia w dotychczasowym toku postępowania w pełni uzasadniają złożoną skargę. Dodatkowo, na poparcie swych argumentów, skarżący powołał liczne orzeczenia Sądu Najwyższego oraz sądów administracyjnych, w tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 lutego 2014 r. o sygn. akt III SA/Gd 664/13.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W piśmie procesowym z dnia 17 stycznia 2015 r. K. Z. podtrzymał zarzuty i wnioski skargi. Ponownie stwierdził, iż organ wojskowy dopuścił się szeregu nieprawidłowości w postępowaniu w sprawie zwolnienia go ze służby wojskowej wskazując na: "(1) brak dokumentu w aktach osobowych o odmowie pozostania na obniżonym stanowisku służbowym, poświadczonego własnoręcznym podpisem (...); (2) wytworzenie sfabrykowanego pisma "wniosku" o wypowiedzenie służby wojskowej w trybie skróconym z dnia [...] grudnia 2002 r. (...); (3) brak wniosku w aktach personalnych o wypowiedzenie służby wojskowej w trybie skróconym, który napisałem ok. połowy stycznia 2003 r. (...)".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, iż rzeczą Sądu w niniejszym postępowaniu było wyłącznie dokonanie oceny, czy istniały przesłanki do odmowy wznowienia postępowania administracyjnego stosownie do art. 149 § 3 p.p.s.a., w sytuacji, gdy przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania skarżący uczynił decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] stycznia 2003 r. - wydaną dla celów ewidencyjnych - w przedmiocie zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.

Wznowienie postępowania jako instytucja procesowa stwarza prawną możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej już zakończonej decyzją ostateczną. Wznowienie postępowania, w następstwie którego dochodzi do rozstrzygnięcia sprawy już raz rozpatrzonej co do istoty, stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych.

Przewidziana przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego procedura wznowienia postępowania przewiduje dwa etapy. Zgodnie z art. 149 § 1 i 3 k.p.a. wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, jak i odmowa wznowienia postępowania, następuje w drodze postanowienia. Oba rodzaje wskazanych wyżej rozstrzygnięć właściwe są dla etapu pierwszego, w którym organ właściwy, tj. zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. z zastrzeżeniem § 2 i 3 organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, bada czy istnieją przedmiotowe i podmiotowe przesłanki do wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia.

Postanowienie o odmowie wznowienia może być wydane jedynie w wyniku postępowania wstępnego wszczynanego na wniosek. Powinno być ono wydane, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1949/06, publ. LEX nr 437529). Przyczyny podmiotowe to złożenie wniosku przez osobę w sposób oczywisty niebędącą stroną, gdy jednostka wnosząca żądanie nie powołuje się na własny interes prawny, a na obiektywne naruszenie interesu prawnego, lub złożenie go przez osobę nieposiadającą zdolności do czynności prawnych bez udziału przedstawiciela ustawowego. Przyczyny przedmiotowe natomiast to złożenie żądania po ustaniu terminu, gdy termin nie został przywrócony (dotyczy to w istocie jedynie art. 145 § 1 § pkt 4 oraz art. 145a i 145b k.p.a.), gdy sprawa nie była rozstrzygnięta w formie decyzji lub postanowienia zaskarżalnego, gdy decyzja (odpowiednio postanowienie) nie była ostateczna, gdy podnoszono inne zarzuty niż w art. 145, 145a i 145b. Odmowa wznowienia postępowania będzie wydana także wówczas, gdy żądanie wznowienia będzie dotyczyło sprawy rozstrzygniętej przez organ w innej formie prawnej niż decyzja czy postanowienie (np. w formie umowy cywilno-prawnej, czynności materialno-technicznej, w formie zaświadczenia), gdy sytuacja strony jest kształtowana z mocy prawa, a więc bez konieczności wydawania decyzji, gdy w sprawie nie wydano decyzji ostatecznej oraz gdy strona żąda wznowienia, wskazując jako przesłanki wady decyzji właściwe dla stwierdzenia nieważności (v. Cz. Martysz, Komentarz do art. 149 k.p.a., System informacji prawnej LEX, 2015 r.). Powyższy pogląd znajduje również odzwierciedlenie w judykaturze. W wyroku z dnia 13 października 1998 r. o sygn. akt I SA 373/98 (publ. LEX nr 45123) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż wydanie decyzji (w aktualnym stanie prawnym postanowienia - przyp. Sądu) odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn przedmiotowych będzie miała miejsce, gdy strona żąda wznowienia postępowania w sprawie, w której organ działał w innej formie np. umowy cywilnoprawnej. Analogiczny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 1835/12 (publ. LEX nr 1452820) wskazując, iż niedopuszczalność wznowienia z przyczyn przedmiotowych będzie miała miejsce, gdy strona żąda wznowienia postępowania w sprawie, w której organ działał w innej formie prawnej np. umowy cywilnej czy czynności materialno-technicznej, gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną, gdy strona opiera żądanie na podstawie stanowiącej przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji czy postanowienia (art. 156 § 1 k.p.a.).

Z powyższego wynika, że żądanie strony w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie, w której organ działał w innej formie (nie znajdującej podstaw w przepisach zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego) determinuje brak możliwości wznowienia postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania stanowi dopiero podstawę do przeprowadzania przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Przedmiotem takiego postępowania jest po pierwsze, ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było rzeczywiście dotknięte jedną z wad wyliczonych w przepisach art. 145 § 1 lub 145a, 145b k.p.a., a po drugie - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną.

Katalog przesłanek wznowienia postępowania wymieniony w art. 145 § 1, 145a i 145b k.p.a. ma charakter zamknięty co oznacza, że wznowienie postępowania nie jest dozwolone z jakichkolwiek innych przyczyn. Wykładnia tych przesłanek winna mieć zatem charakter zawężający. Przyczyny wznowienia postępowania można sprowadzić do dwóch zasadniczych, tj. braku obiektywności organu i braku dostatecznych informacji w sprawie. Wystąpienie tych przyczyn, przy spełnieniu wymienionych powyżej wymogów formalnych, zobowiązuje organ do wznowienia postępowania bez względu na to, czy miały one wpływ na treść decyzji. Stopień, zakres, jak i skutki ewentualnego wpływu na treść danej decyzji podlegają bowiem ocenie organu dopiero po wznowieniu postępowania.

Przenosząc powyższe uwagi ogólne na stan sprawy wskazać należy, że przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego skarżący uczynił decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] stycznia 2003 r. - wydaną dla celów ewidencyjnych - w przedmiocie zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. W podstawie prawnej ww. decyzji został powołany art. 74 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 78 ust. 1 oraz art. 79 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.), obowiązujących w dacie zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej oraz § 122 pkt 1 i § 134 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.).

Przepis art. 74 ust. 1 ww. ustawy stanowił, iż z zawodowej służby wojskowej zwalnia żołnierzy zawodowych Minister Obrony Narodowej lub określony przez niego organ wojskowy. Żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego lub organ wojskowy (art. 75 ust. 1 pkt 7). Żołnierz zawodowy może w każdym czasie, z zastrzeżeniem art. 79 i art. 80 ust. 1, wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej bez podawania przyczyny (art. 78 ust. 1). Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego w służbie stałej, który odbył służbę obowiązkową, albo żołnierza zawodowego w służbie kontraktowej, wskutek dokonanego przez nich wypowiedzenia stosunku służbowego, następuje w ostatnim dniu sześciomiesięcznego okresu wypowiedzenia. Okresy wypowiedzenia stosunku służbowego, o których mowa w art. 1 - 4, mogą być skracane za pisemną zgodą zwalnianego żołnierza zawodowego i właściwego organu wojskowego. Z pisemnym wnioskiem o skrócenie okresu wypowiedzenia może wystąpić żołnierz zawodowy lub właściwy organ wojskowy (art. 79 ust. 1 i 6). Z kolei w myśl § 122 pkt 1 ww. rozporządzenia, w wypadkach określonych w art. 75, 76 ust. 1 lub ust. 3 i art. 77 ust. 1, z zawodowej służby wojskowej oficerów zwalnia Minister Obrony Narodowej. W przypadku wniesienia przez żołnierza zawodowego wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1, organ zwalniający wydaje dla celów ewidencyjnych rozkaz personalny o zwolnieniu żołnierza, w którym określa datę zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej wynikającą z wypowiedzenia (§ 132 ust. 4).

W ww. decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. organ określił, zgodnie z żądaniem skarżącego, iż zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpi po upływie skróconego okresu wypowiedzenia z dniem [...] lutego 2003 r., pouczając jednocześnie, że rozstrzygnięcie zostało wydane dla celów ewidencyjnych (K - 94 i 98 teczki akt personalnych). Wyciąg z ww. decyzji skarżący otrzymał w dniu 6 lutego 2003 r. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z treścią cytowanego powyżej § 132 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r., rozstrzygnięcia wojskowego organu kadrowego w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego wydawane były dla celów ewidencyjnych i nie przysługiwały od nich środki zaskarżenia. Stanowisko to potwierdza m.in. wyrok składu siedmiu sędziów NSA w Warszawie z dnia 18 lutego 2002 r. sygn. akt OSA 9/01, a także wyroki NSA: z dnia 15 lipca 2004 r. sygn. akt OSK 619/04, z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1208/04, z dnia 14 kwietnia 2005 r. sygn. akt OSK 1422/04, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozstrzygnięcia te nie kształtowały stosunku służbowego żołnierza, nie wpływały na jego prawa i obowiązki, a jedynie miały za zadanie rejestrować zdarzenie i jego skutek prawny występujący z mocy ustawy.

Postępowanie administracyjne prowadzone jest w celu rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach w wyniku zastosowania albo odmowy zastosowania określonej normy prawa materialnego. Wydający decyzję organ rozstrzyga w ten sposób sprawę administracyjną. Powyższa decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] stycznia 2003 r., stwierdzająca fakt zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego - nie jest decyzją administracyjną wywołującą skutki w sferze zewnętrznej. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny, stwierdza istnienie określonej sytuacji prawnej, ale jej nie tworzy ani nie kształtuje i jest wydana jedynie do celów ewidencyjnych, porządkowych. W odniesieniu do takiej decyzji nie jest możliwe wszczęcie i prowadzenie jakiegokolwiek postępowania administracyjnego (a więc również postępowania w sprawie wznowienia postępowania) przewidzianego w Kodeksie postępowania administracyjnego. Decyzja wydana dla celów ewidencyjnych nie jest bowiem decyzją administracyjną, o której mowa w art. 104 § 1 i 2 k.p.a., wydaną w sprawie administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a.

W świetle powyższego uzasadnione jest stanowisko organu, iż brak było podstaw prawnych do wznowienia postępowania, bowiem zwolnienie oficera ze służby nastąpiło z mocy prawa na skutek ziszczenia się skutku w postaci upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Powyższy fakt został jedynie stwierdzony do celów ewidencyjnych w drodze decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] stycznia 2003 r. Prawidłowo zatem organ przyjął, iż w rozpatrywanej sprawie postępowanie nie może być wznowione z przyczyn, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wznowienia tego postępowania - brak jest bowiem podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania strony w nadzwyczajnym trybie administracyjnym, określonym w art. 145 § 1 k.p.a. Strona żąda bowiem wznowienia postępowania w sprawie, w której organ nie działał w formie decyzji administracyjnej, lecz w formie czynności materialno-technicznej, polegającej na wydaniu w celach ewidencyjnych decyzji nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] stycznia 2003 r., stwierdzającej fakt zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.

W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] października 2014 r. o odmowie wznowienia postępowania nie narusza prawa, zaś zarzuty podniesione w skardze i późniejszych pismach procesowych, w tym dotyczące naruszenia wymienionych przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie zasługują na uwzględnienie.

Ponownie należy podkreślić, że ocenie Sądu w niniejszej sprawie podlegała prawna poprawność zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania skarżący uczynił decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] stycznia 2003 r. wydaną dla celów ewidencyjnych. Tym samym, wszelkie inne podnoszone przez skarżącego kwestie związane ze zwolnieniem go z zawodowej służby wojskowej, nie mogły skutkować eliminacją zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

Końcowo, na marginesie Sąd zauważa, że powołanym przez skarżącego prawomocnym wyrokiem z dnia 5 lutego 2014 r. o sygn. akt III SA/Gd 664/13 (publ. j.w.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę K. Z. na decyzję Dowódcy Marynarki Wojennej z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia i umorzenia postępowania pierwszej instancji. W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia Sąd stwierdził m.in., że: "(...) jednorazowe odszkodowanie, o które ubiega się skarżący przysługuje jedynie w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, a nie przez żołnierza. Nie ma co do tego jakichkolwiek wątpliwości. Skarżący w treści tego przepisu nie dostrzega różnicy wynikającej z tego, która ze stron stosunku służbowego dokonuje wypowiedzenia i która wnioskuje o skrócenie okresu tego wypowiedzenia. Z decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2003 r. oraz wskazanych w jej podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z 1970r. wynika, że wprawdzie okres wypowiedzenia w przypadku skarżącego został skrócony na jego wniosek ale wypowiedzenie stosunku służbowego nie było dokonane przez organ, co jest zasadniczym warunkiem przyznania odszkodowania. (...) Stanowisko skarżącego jest zatem błędne. Organy wojskowe słusznie przyjmowały, że nie było podstaw do wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 14 ustawy o przebudowie i modernizacji technicznej (...) z tego względu, że wypowiedzenie stosunku służbowego zostało dokonane przez skarżącego. Wprawdzie w niektórych swoich pismach skarżący wskazywał również, że wypowiedzenia dokonał pod wpływem sugestii przełożonego oraz, że został przez niego wprowadzony w błąd, co do należnych mu świadczeń z tytułu rozwiązania stosunku służbowego, to jednak rozstrzygające znaczenie w tym przypadku musi mieć treść wiążącej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2003 r. Wbrew stanowisku skarżącego ani orzecznictwo sądów administracyjnych, ani orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym także przywołana uchwała i wyrok z października 2004 r., nie potwierdzają jego racji w sprawie. Zupełnie natomiast innym zagadnieniem jest, jakimi powodami kierował się skarżący dokonując wypowiedzenia stosunku służbowego i co w tym czasie uważał za korzystniejsze dla siebie, a co w późniejszym okresie mogło na skutek zmiany interpretacji przepisów prawa ulec zmianie. Kwestie te nie mogły mieć w sprawie żadnego znaczenia".

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.