Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 290/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 22 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 89 poz 589
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec Jerzy Solarski Protokolant asyst. sędz. Anna Pośpiech - Kłak po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1085/09 w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1085/09 oddalił skargę K. O. na decyzję Głównego Inspektora Pracy z dnia (...) maja 2009 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujący stan faktyczny sprawy:

K. O. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Techniczno-Handlowe (...), mieszka w U. w województwie śląskim. Tam też znajduje się siedziba jego firmy, która ma oddział w B..

We wrześniu 2008 r. Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. przeprowadził kontrolę bydgoskiego oddziału przedsiębiorstwa i sporządził protokół kontroli nr rej. (...), w którym zawarł ustalenia z kontroli. Następnie Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. wydał decyzję z dnia (...) września 2008 r. nr rej. (...), nakazującą pracodawcy zapewnienie skutecznej ochrony przeciwporażeniowej w pomieszczeniach biurowych w kontrolowanym obiekcie oraz decyzję z tą samą datą, nr rej. (...) nakazującą pracodawcy wykonanie określonych w tej decyzji prac związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy, na terenie oddziału w B. przy ul. W. i przy ul. K.4. Decyzje te stały się ostateczne.

W dniu 13 lutego 2009 r. K. O. zwrócił się do Okręgowego Inspektora Pracy w B. o stwierdzenie nieważności obu wyżej oznaczonych decyzji z dnia (...) września 2008 r. podnosząc, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. W uzasadnieniu wniosku, powołując się na art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.), wskazał, że kontrolę w jego firmie może przeprowadzać wyłącznie Państwowa Inspekcja Pracy z K. właściwa miejscowo dla siedziby firmy, którą jest U., ul. S. i ten właśnie organ powinien wydać stosowne decyzje.

Okręgowy Inspektor Pracy w B. decyzją z dnia (...) marca 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji, uznając za prawidłowe wydanie ich przez Inspektora Pracy, działającego w ramach terytorialnej właściwości Okręgowego Inspektoratu Pracy w B..

K.O. w odwołaniu od decyzji kwestionował wydaną decyzję i dodatkowo wskazywał, iż obie decyzje z dnia (...) września 2008 r. powinny być doręczone na adres siedziby pracodawcy, to jest na adres siedziby firmy w U., a nie na adres oddziału w B..

Główny Inspektor Pracy decyzją z dnia (...) maja 2009 r. nr (...) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że wobec tego, iż kontrolowany zakład pracy prowadzony jest w Bydgoszczy, Inspektor Pracy działający w ramach terytorialnej właściwości Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. jest właściwy do prowadzenia kontroli i wydawania środków prawnych, o których mowa w art. 11 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, w tym do wydania przedmiotowych decyzji. Zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy środki te inspektor pracy działający w ramach terytorialnej właściwości okręgowego inspektoratu pracy może kierować do właściwego podmiotu bez względu na swoją właściwość terytorialną. W niniejszej sprawie oznacza to, że zarówno do kontroli jak i prowadzenia postępowania (w tym kierowania środków prawnych) wobec zakładu pracy położonego na obszarze działania Okręgowego Inspektoratu Pracy w B., właściwy pozostaje Inspektor Pracy, działający na terenie Okręgowego Inspektoratu Pracy w B..

Ponadto jak wskazał organ, zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 K.p.a. właściwość miejscową organu administracji publicznej w sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy ustala się według miejsca, w którym zakład pracy jest, był lub ma być prowadzony. Przy czym z porównania pkt 2 i 3 tego przepisu wynika, iż przy ustaleniu właściwości miejscowej w sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy bierze się za podstawę nie siedzibę zakładu pracy, czy miejsce zamieszkania właściciela, ale miejsce, w którym zakład jest, był lub będzie prowadzony. Chodzi tu zatem o faktyczne usytuowanie kontrolowanego zakładu, nie zaś o położenie siedziby jego dyrekcji (zarządu) lub miejsca zamieszkania właściciela.

W ocenie organu, w niniejszej sprawie nie zachodzi naruszenie właściwości organu przy wydawaniu obu kwestionowanych decyzji z dnia (...) września 2008 r., która mogłaby skutkować nieważnością tych decyzji, zgodnie z treścią art. 156 § 1 K.p.a.

Natomiast w odniesieniu do zarzutu doręczenia wydawanych środków prawnych pod adresem oddziału w B. organ stwierdził, że zarzut ten nie ma wpływu na poprawność decyzji z dnia (...) września 2008 r. Na podstawie tego zarzutu strona mogłaby żądać wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i to gdyby okazało się, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zarzut ten nie może być natomiast brany pod uwagę w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

K. O. w skardze na decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie o jej zmianę przez stwierdzenie nieważności obu decyzji z dnia (...) września 2008 r. wydanych przez Inspektora Pracy G. M. z Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 21 § 1 pkt 2 i 3 K.p.a. przez błędne zastosowanie pkt 2 i przez niezastosowanie pkt 3 tego przepisu w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.;

2) naruszenie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz zarządzenia Marszałka Sejmu w sprawie właściwości terytorialnej PIP w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. przez ich niezastosowanie;

3) naruszenie art. 26 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy przez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie, że możliwe jest dokonywanie kontroli wyłącznie w "innych miejscach wykonywania zadań", bez kontroli w siedzibie podmiotu kontrolowanego.

Zdaniem skarżącego, w zaskarżonej decyzji organ niesłusznie uznał, że organem właściwym do kontroli oddziału przedsiębiorcy w B. była Państwowa Inspekcja Pracy w B., przez co niesłusznie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) września 2008 r. Wskazał na różne rozumienie dawnego pojęcia "zakład pracy", które obecnie zastąpiono w Kodeksie pracy pojęciem "pracodawca" oraz na wynikające z tego różnice dotyczące rozumienia właściwości. W ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie decyzję nakazową mógł wydać jedynie inspektor Państwowej Inspekcji Pracy z K., jako właściwy dla siedziby przedsiębiorcy.

Główny Inspektor Pracy w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, wobec czego zaskarżonym wyrokiem skargę tę oddalił.

W ocenie Sądu, decyzje z dnia 29 września 2008 r. zostały wydane przez uprawniony do tego organ Państwowej Inspekcji Pracy. Sąd wziął pod uwagę, że skarżący posiada przedsiębiorstwo, którego oddział znajduje się w B., a zatem na terenie działania inspektora pracy z Okręgowego Inspektoratu Pracy w B., w ramach jego właściwości terytorialnej. Zgodnie z art. 22 i art. 26 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, a także zarządzeniem Marszałka Sejmu w sprawie właściwości terytorialnej Państwowej Inspekcji Pracy ten inspektor pracy mógł dokonywać kontroli i wydawać stosowne decyzje w sprawach merytorycznych należących do inspektora pracy w zakresie zadań i obowiązków Państwowej Inspekcji Pracy przewidzianych powołaną ustawą.

Sąd stwierdził także, iż zastąpienie dawnego pojęcia "zakład pracy" obecnym pojęciem "pracodawca" nie zmienia właściwości organów Państwowej Inspekcji Pracy. Jest to jedynie zmiana nazwy, która nie pociąga za sobą skutku w postaci braku uprawnień inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy. Posiadanie przez pracodawcę oddziałów prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w różnych miejscowościach nie pozbawia inspektorów pracy, właściwych terytorialnie dla usytuowania tych oddziałów, prawa do przeprowadzania w tych oddziałach kontroli i wydawania stosownych decyzji. Jak trafnie twierdzi organ w zaskarżonej decyzji, w kwestii właściwości decyduje faktyczne usytuowanie kontrolowanego zakładu, nie zaś położenie siedziby jego dyrekcji (zarządu), lub miejsca zamieszkania właściciela - pracodawcy. W przypadku, gdy dane przedsiębiorstwo posiada oddziały na terenach objętych właściwością różnych okręgowych Inspekcji Pracy, czynności kontrolne mogą być zlecane właściwym terytorialnie inspektorom dla danych oddziałów przez inspektora właściwego terytorialnie dla siedziby takiego przedsiębiorstwa - co podnosi skarżący - jednakże nie uniemożliwia to własnych, niezależnych działań w wyżej wskazanym zakresie przez inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy właściwych terytorialnie dla danych oddziałów takiego przedsiębiorstwa, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Trafnie organ także powołał się na zasady właściwości w takich sprawach, określone w art. 21 § 1 pkt 2 K.p.a., przy czym pojęcie "zakładu pracy" należy tu rozumieć także jako oddział danego przedsiębiorstwa.

Sąd zaznaczył, że wprawdzie rację ma skarżący, co do ogólnej zasady, iż nakazy i wystąpienia (a zatem i decyzje) dotyczące terenowych jednostek organizacyjnych, wydane przez właściwego terytorialnie dla tych jednostek inspektora pracy, powinny być kierowane wprost do przedsiębiorcy, czyli właściciela przedsiębiorstwa. Jednakże, jak trafnie zauważył Główny Inspektor Pracy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zarzut ten nie ma wpływu na poprawność decyzji, w rozumieniu art. 156 K.p.a. Na podstawie tego zarzutu strona mogłaby ewentualnie żądać wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i to jedynie wtedy, gdyby okazało się, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zarzut w takiej postaci nie został w ogóle sformułowany przez skarżącego.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. O., reprezentowany przez radcę prawnego. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania polegające na wadliwym zastosowaniu art. 21 § 1 pkt 2 K.pa. w zw. z art. 3 Kodeksu pracy w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. przez przyjęcie do orzekania błędnego stanu faktycznego polegającego na stwierdzeniu, że inspektor pracy działał w ramach właściwości terytorialnej, przez co Sąd pierwszej instancji naruszył art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. Skarżący zarzucił wadliwe wykonanie obowiązku kontroli decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem, wynikającego z art. 1 § 2 P.u.s.a. oraz z art. 3 § 2 P.p.s.a.

W sytuacji gdyby Sąd nie podzielił zasadności powyższych zarzutów, to w oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 3 Kodeksu pracy w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w zw. z zarządzeniem Marszałka Sejmu w sprawie właściwości terytorialnej Państwowej Inspekcji Pracy w zw. z art. 22 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy przez stwierdzenie, że "zakład pracy" (miejsce) jest tożsamym pojęciem z "pracodawcą" (podmiotem) i że zastąpienie dawnego pojęcia w art. 3 Kodeksu pracy "zakład pracy" pojęciem "pracodawca" jest jedynie zmianą nazwy, przez co Sąd pierwszej instancji naruszył art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.

Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub ew. jego zmianę przez stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...) września 2008 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że organ Państwowej Inspekcji Pracy jest przedmiotowo właściwy do dokonania kontroli, jeśli przedmiot jego aktywności mieści się na terenie konkretnego obszaru, z czego wynika, że techniczne czynności kontrolne, jakie dotyczą oddziału w B. mogą wykonywać inspektorzy z B.. Skarżący podważa jednak czynność wydania decyzji. Zdaniem strony skarżącej, fakt fizycznego przeprowadzania kontroli nie oznacza automatycznie, że inspektorzy, którzy kontrolowali podmiot, są uprawnieni do wydania decyzji. Powinien to uczynić inspektor, który jest ogólnie właściwy dla danego pracodawcy. Ten rodzaj właściwości można nazwać właściwością w sensie podmiotowym, tzn. że organ jest właściwy do dokonania kontroli patrząc od strony kontrolowanego podmiotu. O tej właściwości jest mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy i wydanym na jej podstawie zarządzeniu. O tym rodzaju właściwości mówi także art. 26 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w szczególności ust. 3, który nakazuje inspektorowi zgłosić swoją obecność podmiotowi kontrolowanemu przed rozpoczęciem kontroli. Mowa tu o inspektorze właściwym w sensie podmiotowym, ze względu na siedzibę pracodawcy. W takim wypadku, nawet jeśli techniczne czynności kontroli będą wykonywać inspektorzy z różnych województw, to kontrolę wszczyna i prowadzi inspektor właściwy podmiotowo ze względu na siedzibę pracodawcy.

W ocenie strony skarżącej kasacyjnie, Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował prawo materialne, tj. art. 3 Kodeksu pracy w powiązaniu z art. 21 § 1 pkt 2 K.p.a, co doprowadziło do wydania niesłusznego rozstrzygnięcia. Przepisy Kodeksu pracy posługują się obecnie pojęciem "pracodawcy", a nie pojęciem "zakład pracy". W literaturze przyjęto, że miejscem prowadzenia zakładu pracy jest siedziba danej jednostki organizacyjnej, wskazana w jej statucie lub innym podobnego rodzaju akcie. Oznacza to, że z punktu widzenia art. 21 § 1 pkt 2 K. p. a. nie ma znaczenia okoliczność, że pracodawca prowadzi działalność w innym miejscu niż siedziba. Miejsce prowadzenia działalności ma znaczenie wówczas, gdy sprawa nie dotyczy prowadzenia zakładu pracy, ale dotyczy nieruchomości, w związku z którą jest prowadzona działalność. Zdaniem skarżącego oznacza to, że błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 3 Kodeksu pracy w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w związku z zarządzeniem Marszałka Sejmu w sprawie właściwości terytorialnej Państwowej Inspekcji Pracy w związku z art. 22 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, zastosowane przez organ i potwierdzone przez Sąd pierwszej instancji, spowodowało naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.

Natomiast wadliwe zastosowanie art. 21 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 3 Kodeksu pracy w związku z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. doprowadziło do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Stosując bowiem przepisy postępowania prawidłowo Sąd pierwszej instancji dostrzegłby, że zastąpienie dawnego pojęcia w art. 3 Kodeksu pracy "zakład pracy" pojęciem "pracodawca" nie jest jedynie zmianą nazwy i że działania inspektora pracy z B., rozumiane jako wydawanie decyzji, były podjęte z naruszeniem przepisów o właściwości. Gdyby Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się powyższego uchybienia dostrzegłby, że stwierdzony przez organ stan faktyczny jest sprzeczny z prawem i że inspektor wydając decyzję nie działał w ramach właściwości terytorialnej, przez co skarga winna zostać uwzględniona.

Powyższe potwierdza również art. 26 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, który stanowi, że "Kontrolę przeprowadza się w siedzibie podmiotu kontrolowanego oraz w innych miejscach wykonywania jego zadań lub przechowywania dokumentów finansowych i kadrowych". Oznacza to, że możliwe jest dokonywanie kontroli wyłącznie w "innych miejscach wykonywania zadań" bez kontroli w siedzibie podmiotu kontrolowanego. Akceptacja takiej sytuacji oznaczałaby niemożność podmiotu do brania udziału w sprawie. Kontrolowany byłby oddział pracodawcy, a pracodawca nawet nie wiedziałby, że kontrola ma miejsce. Z tego względu ustawodawca wyraźnie zastrzegł, że kontrola musi odbywać się w siedzibie, a do tego może odbywać się także w innych miejscach. Użyto tu spójnika "oraz" a nie "lub" co jest jednoznacznie rozumiane we wszelkich gałęziach prawa jako obowiązek wypełnienia obu warunków, tj. przeprowadzenia kontroli w siedzibie oraz w innych miejscach. Kontrola winna zatem być prowadzona zarówno w U. jak i w B., co nie miało miejsca.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Pracy wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, odnosząc się zarówno do formalnych braków podstaw zgłoszonych w niej podstaw kasacyjnych jak i merytorycznej zasadności podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ podniesione w niej zarzuty nie są zasadne.

Przede wszystkim trzeba podkreślić, że postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją Głównego Inspektora Pracy toczyło się w trybie nadzwyczajnym, a jego przedmiotem było stwierdzenie nieważności dwóch decyzji z dnia (...) września 2008 r. wydanych w formie nakazu przez Inspektora Pracy działającego w ramach właściwości terytorialnej Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. Przedmiotem kontroli sądowej była więc zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Pracy odmawiającej stwierdzenia nieważności ww. nakazów z powodu niestwierdzenia ich kwalifikowanej wadliwości. W szczególności postępowanie nadzorcze nie potwierdziło zarzutu wydania nakazów z naruszeniem właściwości terytorialnej organu Państwowej Inspekcji Pracy, który nakazy te wydał. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Sądowa kontrola decyzji Głównego Inspektora Pracy z dnia (...) maja 2009 r. sprowadzała się więc do zbadania, czy odmowa stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) września 2008 r. wydanych w formie nakazów w rozumieniu art. 11 oraz art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nie narusza przepisów odnoszących się właściwości organów powołanych do podejmowania tego typu decyzji, jak również czy postępowanie nadzorcze poprzedzające wydanie tej decyzji nie jest dotknięte wadami mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać należy, iż właściwość rzeczową oraz miejscową (terytorialną) organów Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie realizacji jej zadań określają przepisy powoływanych wcześniej: ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz zarządzenia nr 16 Marszałka Sejmu w sprawie ustalenia siedzib i zakresu właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy. Zgodnie z art. 17 powołanej ustawy organami Państwowej Inspekcji Pracy są: Główny Inspektor Pracy, okręgowi inspektorzy pracy oraz inspektorzy pracy działający w ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy. Ogólnie właściwość rzeczową organów Państwowej Inspekcji Pracy określa art. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy stanowiący, że jej zadaniem jest sprawowanie nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów bezpieczeństwa i zasad higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie. Stosownie zaś do art. 22 ust. 1 tej ustawy organami właściwymi do przeprowadzania postępowań kontrolnych są inspektorzy pracy działający w ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy. Nie można mieć wątpliwości, że w sprawie zakończonej decyzjami zakwestionowanymi przez skarżącego postępowanie kontrolne przeprowadził właściwy rzeczowo Inspektor Pracy działający w ramach właściwości terytorialnej Okręgowego Inspektoratu Pracy w B.

Z powołanego art. 22 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wynika także właściwość terytorialna organu przeprowadzającego kontrolę w zakresie przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów bezpieczeństwa i zasad higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia. Zgodnie bowiem z tym przepisem przeprowadzający kontrole inspektorzy pracy działać muszą w ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy. Właściwość terytorialna okręgowych inspektoratów pracy określona została w art. 5 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w wydanym na podstawie art. 6 ust. 1 tej ustawy zarządzeniu nr 16 Marszałka Sejmu w sprawie ustalenia siedzib i zakresu właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy. Z przepisów tych wynika, że okręgowy inspektorat pracy obejmuje zakresem swojej właściwości terytorialnej obszar jednego lub więcej województw i że Okręgowy Inspektorat Pracy w B. obejmuje swoją właściwością obszar województwa kujawsko-pomorskiego.

Kontrola, w wyniku której wydane zostały przez Inspektora Pracy działającego w ramach właściwości terytorialnej Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. nakazy z dnia (...) września 2008 r., została przeprowadzona w Oddziałach Przedsiębiorstwa Techniczno-Handlowego (...) w B., będących "innym miejscem wykonywania jego zadań" w rozumieniu art. 26 ust. 1 ustawy. Przepis ten przewiduje, że kontrolę przeprowadza się w siedzibie podmiotu kontrolowanego oraz w innych miejscach wykonywania jego zadań lub przechowywania dokumentów finansowych i kadrowych. Stosownie do art. 33 ust. 1 w zw. z art. 11 omawianej ustawy inspektor pracy, w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli, może wydać decyzje nakazujące usunięcie stwierdzonych uchybień w wyznaczonym terminie lub podjęcie innych nakazanych działań albo zaniechań. Środki prawne podjęte w wyniku przeprowadzonej kontroli, zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, inspektor pracy kieruje do podmiotu kontrolowanego, bez względu na swoją właściwość terytorialną. Przytoczone uregulowania ustawowe potwierdzają prawidłowość zastosowania w rozpatrywanym przypadku przepisów o właściwości terytorialnej Inspektora Pracy działającego w ramach właściwości terytorialnej Okręgowego Inspektoratu Pracy w B.. Zakwestionowane nakazy z dnia (...) września 2008 r. zostały wydane w wyniku kontroli w oddziałach Przedsiębiorstwa Techniczno-Handlowego (...) K. O. w B., przy ul. W. oraz przy ul. K. przez Inspektora Pracy działającego w ramach właściwości terytorialnej Okręgowego Inspektoratu Pracy w B., a wydane w wyniku tej kontroli decyzje - nakazy zostały skierowane do podmiotu kontrolowanego, tj. do prowadzącego to Przedsiębiorstwo K. O..

Nie ma racji strona skarżąca kasacyjnie, że właściwość terytorialna organów Państwowej Inspekcji Pracy uregulowana w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy odnosi się wyłącznie do przeprowadzania czynności kontrolnych. Właśnie brzmienie art. 33 ust. 2 ustawy przeczy takiemu poglądowi. Upoważnia on bowiem inspektora pracy, który w zakresie swojej terytorialnej właściwości przeprowadził kontrolę, do podjęcia środków prawnych określonych w art. 11 pkt 1-4, 6 i 7 oraz art. 11a, a więc także do wydania nakazów usunięcia stwierdzonych uchybień skierowania ich do podmiotu kontrolowanego, bez względu na swoją właściwość terytorialną.

Wbrew zatem przekonaniu skarżącego kasacyjnie, Inspektor Pracy działający w ramach właściwości terytorialnej Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. zarówno przeprowadzając czynności kontrolne jak i wydając nakazy z dnia (...) września 2008 r. działał w ramach swojej właściwości terytorialnej.

Także na gruncie ogólnych przepisów o właściwości organów administracji publicznej, zawartych w art. w art. 21 K.p.a., nie ma podstaw do podważenia właściwości Inspektora Pracy działającego w ramach właściwości terytorialnej Okręgowego Inspektoratu Pracy w B.. W sprawach dotyczących zakładu pracy właściwość miejscową ustala się według miejsca, którym był, jest albo będzie on prowadzony. Wynika stąd, że przy ustaleniu właściwości organu bierze się za podstawę nie siedzibę zakładu pracy czy miejsce zamieszkania właściciela, ale miejsce, w którym jest prowadzona działalność (vide B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks Postępowania Administracyjnego – Komentarz, Warszawa 2008, s. 155-156). .

Z tych względów za niezasadny należało uznać zarzut skargi kasacyjnej, iż przy wydaniu zakwestionowanych decyzji z dnia 29 września 2008 r. doszło do naruszenia przepisów o właściwości, skutkującego nieważnością tych decyzji w myśl art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.

W tym stanie rzeczy bezprzedmiotowy jest podniesiony alternatywnie zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 3 Kodeksu pracy, gdyż rozważanie, czy termin "zakład pracy" jest znaczeniowo tożsamy z terminem "pracodawca", pozostaje bez znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W świetle przedstawionych rozważań i ocen należało stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji przyjął właściwe rozstrzygnięcie sprawy. Niezasadny jest zatem podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a., który autor skargi kasacyjnej wiąże z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c jak i lit. a P.p.s.a. nie wyjaśniając jednak bliżej tego związku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył także art. 21 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 3 Kodeksu pracy w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., ani też art. 3 Kodeksu pracy w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w zw. z zarządzeniem nr 16 Marszałka Sejmu w sprawie ustalenia siedzib i zakresu właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy w zw. z art. 22 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie wadliwie wykonał kontrolę zaskarżonej decyzji, czym miałby naruszyć art. 1 § 2 P.u.s.a. oraz art. 3 § 2 P.p.s.a. Powyższe powoduje, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.