Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 141/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia za maj 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: PZUS, organ) decyzją z dnia 12 sierpnia 2020 r. nr [...] odmówił G.K. (dalej: Skarżący) prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za maj 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść art. 31zo ust. 1-3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm.; dalej: ustawa o COVID-19) i stwierdził, że "We wniosku z 16 kwietnia 2020 r. wnosi Pan o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za 03.2020 - 05.2020. Z uwagi na fakt, że jednocześnie do dnia 30 czerwca 2020 r. nie złożył Pan deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA za maj 2020 r. nie spełnił Pan warunku do zwolnienia z opłacania składek za wnioskowane miesiące tj. 05.2020 r. Zatem Zakład odmawia zwolnienia z obowiązku opłacania należności za w/w miesiąc."

Skarżący pismem z dnia 25 sierpnia 2020 r. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym podniósł, że "W związku z tym, że przebywałem na zwolnieniu lekarskim w miesiącu marcu i kwietniu, złożone zostały deklaracje rozliczeniowe za te miesiące. Niestety deklaracja za maj gdzie już nie było zwolnienia lekarskiego nie została złożona w terminie w wyniku przeoczenia pracownika biura podatkowego".

PZUS decyzją z dnia 24 września 2020 r. [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 12 sierpnia 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ przywołał przepisy art. 31zg ust. 8 ustawy o COVID-19 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.; dalej: K.p.a.) oraz przepisy art. 31zo ust. 1 i art. 31zp ust. 2 ust. 3 i ust. 4, art. 31zq ust. 1 i ust. 3 ustawy o COVID-19 i wskazał, że warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Zgodnie z art. 41, art. 46, art. 47 i art. 47a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 266, ze zm.; dalej: u.s.u.s.) płatnik jest obowiązany do przesyłania w terminach wskazanych w przepisach ustawy prawidłowych deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów chyba, że również w myśl ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest zwolniony z takiego obowiązku. Dalej organ wskazał, że "nie stwierdzono, żeby strona była zwolniona z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów. Co za tym idzie termin do złożenia deklaracji i ubiegania się do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek na podstawie tych deklaracji upłynął zgodnie z art. 31zq ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.) dnia 30 czerwca 2020 r. natomiast strona złożyła wymagane dokumenty dnia 21 sierpnia 2020 r. w konsekwencji w sposób oczywisty naruszyła termin. Wskazane w powyższych ustawach terminy są terminami zawitymi czyli jest to szczególny rodzaj terminu stanowczego, charakteryzujący się dużym rygorem prawnym, przejawiającym się w tym, że niepodjęcie określonej czynności przez uprawniony podmiot w okresie zakreślonym tym terminem, powoduje definitywne wygaśnięcie przysługującego podmiotowi prawa do tej czynności. Wygaśnięcie uprawnienia jest bezwzględnie wiążące dla stron i innego organu powołanego do rozpoznania sprawy. Upływ terminu zawitego jest uwzględniany z urzędu, a nie dopiero na wniosek strony lub wskutek zarzutu przez nią podniesionego. Tylko w wyjątkowych okolicznościach możliwe jest przywrócenie uprawnienia. Dotyczy to głównie niedotrzymania terminu w wyniku zdarzeń losowych, na które nie miało się wpływu. Ciężar uprawdopodobnienia tych okoliczności spoczywa na podmiocie. Natomiast w analizowanym przypadku nie wykazano aby w jakikolwiek sposób doszło do wspominanych wyjątkowych zdarzeń gdyż płatnik nie zachował terminu w wyniku niedopilnowania złożenia deklaracji. Ponadto termin wskazany w ustawie został zakreślony w sposób jednoznaczny na dzień 30 czerwca 2020 r. w związku z czym nie jest ważna długość opóźnienia wystarczy, że w jakikolwiek sposób przekroczono datę wskazaną w ustawie aby nie było możliwości przyznania zwolnienia. Również nieznajomość obowiązujących przepisów przez stronę nie pozwala organowi na przychylenie się do wniosku strony."

Podsumowując organ stwierdził, że "płatnik naruszył wskazane terminy ponieważ złożył wspomnianą deklaracje rozliczeniową DRA za miesiąc maj 2020 r. dnia 21 lipca 2020 r. w związku z czym w sposób oczywisty przekroczył ustawowe terminy do dopełnienia tej czynności. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że strona nie spełniła wymogów do objęcia zwolnieniem z opłacania składek za miesiąc maj 2020 r."

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżący decyzji PZUS zarzucił naruszenie:

- art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID-19, poprzez błędne zastosowanie i nieprawidłową interpretację,

- art. 31zo ustawy o COVID-19, poprzez błędne zastosowanie i nieprawidłową interpretację,

- art. 7 K.p.a., poprzez podejmowanie działań poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy bez zwracania uwagi na słuszny interes obywatela,

- art. 7a K.p.a., poprzez odebranie stronie uprawnienia pomimo faktu, iż przepisy wskazują, że wątpliwości co do treści normy prawnej powinny być rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron, albo interesy osób trzecich,

- art. 8 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania przez ZUS, w którym brak było zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Dodatkowo Skarżący zarzucił organowi brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i wniósł o uchylenie decyzji i nakazanie wydania nowej decyzji uwzględniającej wniosek.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że przyczyna niezłożenia deklaracji jest obiektywna i w dużym stopniu nie może ponosić za nią odpowiedzialności, gdyż "niezależnie od wystąpienia epidemii, która znacząco utrudniła mi funkcjonowanie, a właściwie uniemożliwiła mi wykonywanie działalności gospodarczej, to w miesiącu marcu 2020 roku złamałem nogę. W wyniku tego moja noga została poddana leczeniu i umieszczono ją w gipsie, co wiązało się z szeregiem dolegliwości, w tym także wysoką gorączką. To z całą pewnością jest przyczyna obiektywna. Dostarczyłem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stosowne dokumenty dotyczące zwolnienia i po zakończeniu leczenia nogi wystąpiłem także o świadczenie postojowe, ponieważ nie mogłem wykonywać prowadzonej działalności gospodarczej. Udałem się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do Inspektoratu w K. pod koniec czerwca 2020 roku. Zapytałem wówczas, czy wszystkie dokumenty, które dotyczą zwolnienia z opłacania składek za maj zostały dostarczone i wypełnione. Urzędniczka Zakładu Ubezpieczeń Społecznych poinformowała mnie, iż wszystkie dokumenty zostały prawidłowo złożone i znajdują się w systemie, w związku z tym nie jestem zobowiązany do podejmowania jakichkolwiek czynności, czy też składania stosownych deklaracji. Warto również zwrócić uwagę na fakt, że od czerwca 2020 roku aż do początku lipca nie było możliwości sprawdzenia przeze mnie osobiście, czy deklaracja została prawidłowo złożona i czy nie występują jakieś braki. System bowiem wskazywał, że następuje przetwarzanie dokumentów. W związku z tym nie można było uzyskać informacji, czy deklaracja została złożona, czy też nie została złożona. W związku z powyższym uznałem za miarodajną odpowiedź urzędniczki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ w tym właśnie celu udałem się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Kiedy na początku lipca okazało się, że deklaracja za maj nie została jednak złożona, wówczas zwróciłem się do biura podatkowego, aby tę deklarację za mnie złożyło, ponieważ nie posiadam umiejętności składania takich deklaracji w formie elektronicznej. Biuro tę deklarację złożyło. Tym samym zarzuty Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, iż nie dopełniłem obowiązku i nie uzasadniłem okoliczności, które wskazywałyby na brak możliwości zrealizowania ciążącego na mnie obowiązku jest niezasadny."

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy o COVID-19 – przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.

Skarżący ma miejsce zamieszkania na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym od dnia 2 lipca 2021 r. przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Organ złożył wniosek o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 9 maja 2022 r. wyznaczył w rozpatrywanej sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów na dzień 19 maja 2021 r., gdyż Skarżący w odpowiedzi na wezwanie Sądu wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, a organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji stron, bowiem podnoszone przez nie argumenty, są wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i inne pisma procesowe.

Przedmiotem kontroli Sądu, jest decyzja Prezesa ZUS, którą utrzymano w mocy decyzję z dnia 12 sierpnia 2020 r. nr [...] którą odmówiono Skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za maj 2020 r.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o COVID-19, która w art. 31zo ust. 1 i następne przewiduje zwolnienie z obowiązku opłacenia nieopłaconych składek.

Zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19, płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r. albo

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Stosownie do art. 31zp ust. 1 ustawy o COVID-19, wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., płatnik składek przekazuje do Zakładu nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r.

Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy COVID-19, następuje w drodze decyzji (art. 31zq ust. 7 ustawy).

W zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że Skarżący tego obowiązku nie spełnił, gdyż dokumenty rozliczeniowe (deklaracje rozliczeniowa DRA) złożył po 30 czerwca 2020 r. tj. w dniu 21 lipca 2020 r. Skarżący w skardze natomiast wykazuje, że został wprowadzony w błąd przez pracownika organu, który stwierdził, że wszystkie dokumenty wymagane do zwolnienia zostały złożone.

Zatem w okolicznościach sprawy kwestią sporną jest niedopełnienie przez Skarżącego obowiązku terminowego złożenia dokumentów rozliczeniowych za okres, za który ubiegał się o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 K.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności (art. 7 K.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 K.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 K.p.a.).

Sąd wskazuje, że przepis art. 9 K.p.a. zobowiązuje organ (PZUS) do udzielania stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek z urzędu, a nie tylko na wniosek, a to wszystko w celu ochrony strony przed negatywnymi konsekwencjami braku wiedzy co do obowiązującego prawa.

Wbrew nakazowi wynikającemu z art. 9 K.p.a., PZUS działając jako organ I instancji nie poinformował Skarżącego, nie tylko należycie i wyczerpująco o okolicznościach faktycznych i prawnych, ale w ogóle nie podjął jakichkolwiek kroków w celu udzielenia takiej informacji, nie wezwał do złożenia dokumentów, które miały wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, wreszcie nie czuwał, aby Skarżący nie poniósł szkody na skutek swojej nieświadomości prawnej.

W aktach sprawy brak jest dowodów, które mogłyby świadczyć o tym, że PZUS podjął starania, by poinformować Skarżącego o braku złożenia deklaracji za maj 2020 r. Zdaniem Sądu, jest to o tyle istotne, że gdyby nastąpiło to jeszcze przed dniem 30 czerwca 2020 r., Skarżący miałby szansę dotrzymać terminu i złożyć wymaganą deklarację DRA. PZUS powinien był o to zadbać. Skoro Skarżący zwrócił się w dniu 16 kwietnia 2020 r. z wnioskiem do ZUS o zwolnienie z opłacania składek m.in. za maj 2020 r. i w terminie określonym w przepisie art. 47 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s. (w brzmieniu 2020 r.) tj. do 10 czerwca 2020 r. nie wpłynęła do organu deklaracja rozliczeniowa DRA, było wystarczająco dużo czasu, by poinformować o tym fakcie Skarżącego przed 30 czerwca 2020 r., zwłaszcza, że zgodnie z przepisem art. 12 § 1 K.p.a. organ był zobligowany działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

W ocenie Sądu brak działania organu przed dniem 30 czerwca 2020 r. spowodował istotne naruszenie obowiązku wynikającego z art. 79a § 1 K.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania dokumentacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

W myśl art. 79a § 2 K.p.a. w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1.

Naruszenie przepisu art. 79a § 1 K.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Skarżący, gdyby organ zastosował powyższy przepis, mógłby złożyć wymaganą przepisami deklarację DRA.

W drugiej kolejności Sąd, w ślad za stanowiskiem WSA w Krakowie zawartym w prawomocnym wyroku z dnia 8 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 903/21 – które to stanowisko Sąd w całości podziela i przyjmuje za własne - zwraca uwagę na obowiązujące od dnia 16 grudnia 2020 r. przepisy art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o COVID-19, zgodnie z którymi w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Co niezwykle istotne, ww. przepisy wprost uwzględniają sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki. Choć przepis ten wszedł w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia, to jest 16 grudnia 2020 r., to niewątpliwie obejmuje zdarzenia, które miały miejsce: "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii został zaś ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491). W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę stanowisko dopuszczające zastosowanie omawianego przepisu w tym okresie zasługuje na aprobatę (por. wyroki WSA: w Bydgoszczy z dnia 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 406/21; w Szczecinie z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 593/21, w Poznaniu z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt III SA/Po 160/21 i sygn. akt III SA/Po 162/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1332/21).

Sąd dostrzega, że w dacie wydania decyzji w niniejszej sprawie tj. dnia 24 września 2020 r., przepisy art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie obowiązywały, jednak nie mogą one być obecnie przez Sąd i organ pomijane.

Przywołana regulacja wyznacza bowiem również kierunek, w którym powinny zmierzać interpretacja i stosowanie przepisów ustawy o COVID-19, czyli z pominięciem nadmiernego formalizmu, z faktycznym dążeniem do umożliwienia płatnikom skorzystania ze zwolnienia z opłacenia składek. Wynika z tego, że sam ustawodawca uznał za konieczne zamieszczenie w ustawie o COVID-19 tej daleko idącej i bardzo korzystnej z punktu widzenia interesów płatników regulacji prawnej.

Podkreślić też zdecydowanie należy, że płatnicy składek nie powinni być traktowani w różny sposób w zależności jedynie od tego, kiedy zostanie złożony wniosek i kiedy zostanie od rozpatrzony tj. czy przed datą wejścia w życie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, czy też po tej dacie, co ma bezpośrednie znaczenie jeśli chodzi o obowiązki organu pouczania w zakresie możliwości przywrócenia terminów, także zawitych.

Sąd musi mieć i ma na uwadze dobro płatników w postaci prawa do zwolnienia z opłacenia składek w tym trudnym okresie stanu epidemii. Dlatego przestrzeganie przez organ także zasad wskazanych w K.p.a. i ustawie o COVID-19 powinno być dokonywane skrupulatnie, aby umożliwić zainteresowanym skorzystanie ze zwolnienia, nawet jeżeli nie dopełnili oni od razu określonego obowiązku (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 406/21).

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art.135 P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia 12 sierpnia 2020 r., gdyż było to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy.

Zalecenia do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań i sprowadzają się do ponownego rozpoznania przez organ wniosku Skarżącego o zwolnienie z opłacania składek za maj 2020 r., z uwzględnieniem przedstawionej oceny prawnej, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.

Sąd odstąpił od orzeczenia o kosztach postępowania z uwagi na to, że Skarżący, po pierwsze był zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a., który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca, która zaskarżyła działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, po drugie Skarżący w sprawie występował osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika.