Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 687/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw wniesiony na podstawie art. 3 § 2a ustawy ppsa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 października 2021 r. sprzeciwu P. P. od decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia i przedłożenia dokumentów i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oddala sprzeciw


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. znak [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej powoływany jako organ odwoławczy, PWINB), orzekając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.), uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej powoływany jako organ pierwszej instancji, PINB) z dnia [...] czerwca 2021 r. znak [...], nakładającą na p. P. P. (dalej powoływany jako skarżący, inwestor) obowiązek sporządzenia i przedstawienia w PINB szeregu dokumentów, w szczególności: trzech egzemplarzy projektu zamiennego zagospodarowania działki lub terenu, trzech egzemplarzy projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działki, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w terminie do dnia [...] sierpnia 2021 r. oraz przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] listopada 2020 r. organ pierwszej instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wybudowanego przez inwestora budynku inwentarskiego – obory o obsadzie do 39 DJP w systemie rusztowym z wewnętrznymi kanałami podrusztowymi o poj. V – 440 m3 oraz rozbiórki budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej na dz. nr ew. gr. [...] w ob. D., gm. R.

W trakcie postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że inwestor w dniu

[...] lipca 2019 r. uzyskał od Starosty G. decyzję nr [...] o pozwoleniu na budowę budynku inwentarskiego – obory oraz pozwolenie na rozbiórkę budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej. Na podstawie tejże, nieostatecznej decyzji, w dniu [...] lipca 2019 r. złożył do PINB w G. zawiadomienie

o rozpoczęciu robót budowlanych polegających na budowie budynku inwentarskiego – obory o obsadzie do 39 DJP oraz rozbiórki budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej wraz z wymaganymi dokumentami. W dniu [...] września 2019 r. organ pierwszej instancji dokonał kontroli budowy ww. budynku inwentarskiego, w wyniku której ustalono, że prace budowlane prowadzone są pod nadzorem kierownika budowy z odpowiednimi uprawnieniami i inspektora nadzoru. Obiekt został wytyczony przez uprawnionego geodetę, zaś dziennik budowy prowadzony jest prawidłowo.

Jednocześnie organ ustalił, że decyzją z dnia [...] listopada 2019 r.

Nr [...] Wojewoda P., po rozpatrzeniu odwołania p. J. T., uchylił w całości decyzję Starosty G. z dnia [...] lipca 2019 r. o pozwoleniu na budowę i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po rozpoznaniu sprzeciwów p. J. T. i skarżącego, wyrokiem z dnia 3 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Bk 870/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił oba sprzeciwy. Inwestor, nie czekając na zakończenie ww. postępowania, kontynuował budowę spornej obory i w dniu

[...] stycznia 2020 r. złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania wybudowanej obory o obsadzie do 39 DJP. Organ nadzoru budowlanego nie zgłosił zastrzeżeń do ww. zgłoszenia.

Starosta G., ponownie rozpoznając sprawę dotyczącą udzielenia skarżącemu pozwolenia na budowę, decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. znak: [...] umorzył w całości postępowanie administracyjne wszczęte [...] grudnia 2018 r. na wniosek skarżącego o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego – obory o obsadzie do 39 DJP oraz rozbiórki budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej na dz. nr ew. gr. [...] w ob. D. D., gm. R. Przesłanką umorzenia postępowania było zrealizowanie w całości inwestycji objętej wnioskiem. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] maja 2021 r. znak [...]utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty G.

Mając powyższe na uwadze, PINB w G. uznał, że w sprawie zachodzą przesłanki opisane w art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej: u.p.b.), dlatego też decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. znak [...] nakazał inwestorowi przedstawienie projektu zamiennego zagospodarowania działki lub terenu i projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego celem oceny już wykonanych robót budowlanych objętych wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę.

Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożył J. T. wskazując, że nie wyraża zgody aby wybudowany budynek był użytkowany przez skarżącego. Odwołujący się nie wyraził także zgody na dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego, ponieważ był on posadowiony częściowo na jego działce.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. znak [...] PWINB w B. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Organ odwoławczy podkreślił na wstępie, że jest zobowiązany do ponownego rozpoznania całości sprawy i wydania rozstrzygnięcia na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a nie wyłącznie zbadania legalności zaskarżonego aktu. PWINB zauważył, że inwestor rozpoczął rozbiórkę budynku gospodarczego, a następnie budowę budynku inwentarskiego – obory na podstawie nieostatecznej decyzji Starosty G. Dodał, że decyzja ta nie uzyskała takiego przymiotu w trakcie całego procesu budowlanego aż do zakończenia budowy, a ostatecznie postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz rozbiórkę zostało umorzone. Skarżący na podstawie nieostatecznej decyzji Starosty G. zgłosił PINB rozpoczęcie

i zakończenie ww. robót, zaś organ nadzoru budowlanego nie zgłosił do tych działań zastrzeżeń. Organ odwoławczy zauważył, że pomimo kontroli na terenie przedmiotowej działki PINB nie wstrzymał budowy i przyjął bez zastrzeżeń zawiadomienie o zakończeniu budowy.

Organ odwoławczy wskazał, że wymóg ostateczności decyzji o pozwoleniu na budowę wynika z art. 130 k.p.a. i nie można w tym względzie opierać się jedynie na art. 28 u.p.b. PWINB podkreślił, że organ nadzoru budowlanego już w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2019 r., przed rozpoczęciem robót budowlanych, a już po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę i jej zaskarżeniu winien pouczyć inwestora, że roboty budowlane mogą być rozpoczęte jedynie na podstawie decyzji ostatecznej, gdyż wyłącznie taka posiada status wykonalności. W ocenie organu odwoławczego działania organu pierwszej instancji były nieuzasadnione i niezrozumiałe i w wyniku tych działań został wybudowany budynek bez pozwolenia na budowę, stanowiący w związku z tym w świetle u.p.b. samowolę budowlaną wymagającą legalizacji.

PWINB zauważył, że jako podstawę rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji podał m.in. art. 50 ust.1 pkt 1 u.p.b., co stanowiło w ocenie organu odwoławczego błędną interpretację przepisów, gdyż przepis ten odnosi się do wykonanych bez pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia robót budowlanych, a nie budowy całego budynku. Zdaniem PWINB nie można tu mówić również o robotach istotnie odbiegających od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż takiej decyzji nie ma w obiegu prawnym. Organ odwoławczy dodał, że projekt zamienny dotyczy wprowadzonych zmian, a brak jest pierwotnego projektu budowlanego, zatem trudno jest określić zakres odstępstw. W związku z tym, zdaniem PWINB, podstawa prawna decyzji organu pierwszej instancji i rozpoczęta procedura legalizacyjna są chybione, zaś sama decyzja jest niewykonalna.

W ocenie organu odwoławczego doszło również do uchybień w kwestii zakresu zebranego materiału dowodowego, gdyż w aktach sprawy brak jest ustaleń PINB, oprócz zawiadomienia o wszczęciu postępowania i decyzji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że jedynie z pism przekazywanych do PINB można wywnioskować jaki jest stan faktyczny dotyczący zrealizowanego budynku inwentarskiego na dz. nr ew. gr. [...] w miejscowości D., gm. R.

Odnosząc się do zarzutów odwołania J. T., organ uznał je za zasadne w części dotyczącej samowolnej budowy przez inwestora budynku inwentarskiego – obory bez pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy stwierdził natomiast, że zgoda odwołującego się w niniejszej sprawie nie jest wymagana, ani w postępowaniach prowadzonych przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, ani przez organy nadzoru budowlanego, bowiem legalizacja inwestycji, zgodnej z m.p.z.p. lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nienaruszająca innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych jest możliwa bez zgody stron postępowania.

Sprzeciw na decyzję Wojewody P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżący, zaskarżając decyzję w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego co skutkowało wydaniem decyzji niezgodnej z obowiązującym prawem;

- art. 138 § 2 k.p.a. polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości pomimo faktu, że inwestor posadowił budynek oraz rozebrał istniejący budynek na podstawie decyzji Starosty G.;

- art. 130 k.p.a. polegające na zakwestionowaniu wydanej decyzji przez Wojewodę Podlaskiego;

- art. 269 k.p.a. poprzez wzruszenie ostatecznej i prawomocnej decyzji;

- art. 28 k.p.a. poprzez pominięcie faktu, że państwo T. nie mają legitymacji prawnej odnośnie budowy budynku inwentarskiego, jedyną legitymację posiadali odnośnie rozbiórki starego budynku posadowionego przy granicy.

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 u.p.b.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Wniósł także o przeprowadzenie i dołączenie do akt sprawy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku sygn. akt II SA/Bk 870/19 z dnia 3 lutego 2020 r. na potwierdzenie faktu, że skarżący wybudował budynek oraz dokonał rozbiórki zgodnie z przepisami prawa.

W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podkreślił, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca, bowiem budował on na podstawie otrzymanego pozwolenia na budowę a budowa została zgłoszona do PINB w G.. W ocenie skarżącego działał on zgodnie z prawem, bowiem posiadał decyzję o pozwoleniu na budowę i nie może być mowy o samowoli budowlanej. Zdaniem skarżącego, zachowania i działania sąsiadów podyktowane są czystą złośliwością i zazdrością, iż rozbudowuje swoje gospodarstwo.

W odpowiedzi na sprzeciw PWINB wskazał, że podtrzymuje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie sprzeciwu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie.

Mając na uwadze, że sprawa sądowoadministracyjna została zainicjowana sprzeciwem od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., w istotny sposób ograniczony jest w tej sprawie zakres oceny sądu. Zgodnie bowiem z art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji,

o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

Z uwagi na powyższe ramy prawne należy w niniejszej sprawie ocenić czy prawidłowe było uznanie PWINB w B., że zaistniały przesłanki do wydania decyzji o charakterze kasatoryjnym na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W myśl tej regulacji organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga zatem odpowiedzi na pytanie czy decyzja PINB w G. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a jednocześnie czy zakres sprawy konieczny do wyjaśnienia miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tę drugą przesłankę należy oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 132/19). Należy również podkreślić, że uprawnienia kasacyjne organu odwoławczego mają charakter wyjątkowy. Zasadą jest bowiem, że organ drugiej instancji rozpatruje sprawę w sposób merytoryczny.

W ocenie organu odwoławczego decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania polegających na błędnej wykładni przepisów art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 u.p.b. poprzez ich zastosowanie, w sytuacji gdy z ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego wynikało, że na dzień wydania tejże decyzji inwestor zakończył rozbiórkę budynku gospodarczego i budowę budynku inwentarskiego – obory w oparciu

o niefunkcjonującą w obrocie prawnym decyzję o pozwoleniu na budowę. Ponadto organ pierwszej instancji dopuścił się uchybień w zakresie zgromadzenia materiału dowodowego, bowiem rozstrzygnięcie oparł o pisma przekazywane z innych organów a nie dokumentach źródłowych, obrazujących stan faktyczny sprawy.

W ocenie sądu należy podzielić stanowisko PWINB w B. zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, szczególnie w zakresie błędnej podstawy prawnej wydanej decyzji w aspekcie ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego.

Istota sporu w sprawie dotyczy oceny, czy przeprowadzone przez skarżącego prace budowlane polegające na rozbiórce budynku gospodarczego oraz wybudowaniu budynku inwentarskiego – obory o obsadzie 39 DJP zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że skarżący po uzyskaniu w dniu [...] lipca 2019 r. decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę budynku gospodarczego

i budowę budynku inwentarskiego, w dniu [...] lipca 2019 r. złożył do PINB w G. zawiadomienie o rozpoczęciu robót budowlanych wraz z wymaganymi dokumentami. Organ nadzoru budowlanego przeprowadził w dniu [...] września 2019 r. kontrolę ww. budowy nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. Wojewoda P. uchylił w całości decyzję Starosty G. z dnia

[...] lipca 2019 r. o pozwoleniu na budowę i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Mimo powyższych okoliczności inwestor kontynuował prace budowlane i w dniu [...] stycznia 2020 r. złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy

i przystąpieniu do użytkowania wybudowanej obory o obsadzie do 39 DJP. Organ nadzoru budowlanego nie zgłosił zastrzeżeń do ww. zgłoszenia.

Odnosząc powyższe ustalenia do obowiązujących przepisów prawa wskazać przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie sądu, zmiana brzmienia art. 28 ust. 1 u.p.b. polegająca na wyeliminowaniu przez ustawodawcę z treści tego przepisu słowa "ostatecznej" (decyzji o pozwoleniu na budowę) nie oznacza, że roboty budowlane co do zasady mogą być prowadzone

w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, która nie ma przymiotu ostateczności. Podkreślić należy, że wymóg rozpoczęcia robót budowlanych w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę wynika z przepisów k.p.a. Z art. 130 § 1 k.p.a. wynika, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie podlega wykonaniu. Z treści tego przepisu nie wynika, by niedopuszczalność wykonywania decyzji przez upływem terminu do wniesienia odwołania odnosiła się tylko organów administracji a nie strony. Nie ma w tym przepisie, jak i w innych przepisach k.p.a. zróżnicowania decyzji pod kątem dopuszczalności ich wykonania przed upływem terminu do wniesienia odwołania na decyzje nakładające na stronę obowiązek oraz na decyzje przyznające stronie określone prawo. Przewidzianą w k.p.a. zasadą jest, że wykonaniu podlega decyzja ostateczna. Wykonalność decyzji nieostatecznej jest wyjątkiem od tej zasady i ma miejsce wówczas, gdy decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności albo w innych przypadkach wynikających z przepisów prawa.

Zgodnie z treścią art. 130 § 3 k.p.a. przepisów § 1 i 2 tego artykułu nie stosuje się w przypadkach, gdy: decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108); decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Nadto,

z art. 130 § 4 k.p.a. wynika, że decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, jeżeli jest zgodna z żądaniem wszystkich stron lub jeżeli wszystkie strony zrzekły się prawa do wniesienia odwołania. Żadna z powyższych okoliczności nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie.

Zmiana brzmienia art. 28 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane polegająca na wyeliminowaniu przez ustawodawcę z treści tego przepisu słowa "ostatecznej" nastąpiła na mocy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 443). Zmiana ta weszła w życie z dniem 28 czerwca 2015 r. Celem ustawodawcy, który dokonał tej zmiany nie było wprowadzenie generalnej zasady, że inwestor może rozpocząć roboty budowlane na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zmiana ta miała na celu jedynie eliminację zbędnego powtórzenia w ustawie Prawo budowlane, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie "ostatecznej" decyzji o pozwoleniu na budowę, który to wymóg i tak wynika

z przepisów k.p.a. O tym, że jedynie taki cel ustawodawca chciał osiągnąć poprzez dokonanie ww. zmiany świadczy przebieg prac Komisji Infrastruktury nad projektem ustawy o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Pełny zapis przebiegu posiedzenia Komisji Infrastruktury (nr 307) z dnia 14 stycznia 2015 r. znajduje się na stronie internetowej Sejmu – Prace Sejmu (http://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/biuletyn.xsp?skrnr=INF-307).

Podsumowując stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyjęcia,

iż ustawodawca poprzez eliminację z treści art. 28 ust.1 u.p.b. słowa "ostatecznej", odnoszącego się do decyzji o pozwoleniu na budowę, zamierzał osiągnąć cel

w postaci wprowadzenia zasady, że inwestor będzie mógł rozpocząć roboty budowlane w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, która nie ma przymiotu ostateczności. Celem ustawodawcy było jedynie wyeliminowanie zbędnego powtórzenia w art. 28 ust. 1 u.p.b., że dopiero ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych, gdyż wymóg ten i tak wynika już z przepisów k.p.a. (por. wyroki NSA z 19 września 2018 r., sygn. akt II OSK 151/18 i z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 1325/19).

Podkreślić należy, za poglądem wskazanym przez NSA w wyroku z 26 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1620/14, że rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest budową bez wymaganego pozwolenia na budowę, wymagającą w konsekwencji sankcji z art. 48 u.p.b., jednakże "inwestor podejmując roboty budowlane na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę działa na własne ryzyko, gdyż istnieje możliwość wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego, czego powinien mieć świadomość".

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem z akt sprawy wynika, że skarżący rozpoczął prace budowlane polegające na rozbiórce budynku gospodarczego i budowie budynku inwentarskiego na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. O ile rozpoczynając te prace – w dniu 25 lipca 2019 r. skarżący mógł nie mieć świadomości, że decyzja o pozwoleniu na budowę zostanie zaskarżona do organu odwoławczego, tak niewątpliwe w trakcie prowadzonych prac taką wiedzę nabył. Skarżącemu została doręczona decyzja Wojewody P. z dnia [...] listopada 2019 r. o uchyleniu w całości decyzji Starosty G. z dnia [...] lipca 2019 r. o pozwoleniu na budowę, od której to decyzji skarżący złożył sprzeciw do sądu. Powyższe zdarzenia miały miejsce przed ostatecznym zakończeniem prac budowlanych, które nastąpiło w dniu [...] stycznia 2020 r. Ostatecznie prawomocnym wyrokiem z dnia 3 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Bk 870/19 WSA w Białymstoku oddalił m.in. sprzeciw skarżącego od decyzji Wojewody Podlaskiego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, ani wyrok z dnia 3 lutego 2020 r. ani też postanowienie z tej samej daty zapadłe w sprawie II SA/Bk 870/19

w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie potwierdzają faktu, że przeprowadzone prace budowlane – rozbiórka dotychczasowego budynku gospodarczego i wybudowanie obory zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa.

W przedmiotowej sprawie, skoro skarżący kontynuował prowadzenie prac budowlanych, mimo posiadania wiedzy o uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę musiał liczyć się ze skutkami prawnymi, jakie niesie możliwość nie uzyskania

w przyszłości pozwolenia na budowę a w konsekwencji uznania, że wybudowany budynek stanowi samowolę budowlaną.

Powyższej oceny nie może zmienić podnoszona przez skarżącego okoliczność, że skutecznie zgłosił rozpoczęcie a następnie zakończenie prac budowlanych w PINB w G. Jak wskazano powyżej, skarżący może na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę rozpocząć prace budowlane, ale czyni to na własne ryzyko i w sytuacji takiej jak w przedmiotowej sprawie – późniejszego uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę – musi ponieść konsekwencji nie zaprzestania prowadzenia prac budowlanych. Tym samym skutecznie zgłoszenie w dniu [...] lipca 2019 r. rozpoczęcia prac budowlanych nie oznacza, że skarżący mógł je kontynuować także po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Niewątpliwie należy wytknąć PINB w G., że mimo posiadania wiedzy o uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę przez Wojewodę P. w dniu [...] listopada 2020 r., nie zgłosił zastrzeżeń do zgłoszenia zakończenia robót budowlanych dokonanego przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2020 r., co w świetle obowiązującego prawa powinien był uczynić. Tym niemniej powyższy błąd organu pierwszej instancji nie mógł sanować braku w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę spornej obory.

W świetle powyższych rozważań za niezasadne należało uznać zarzuty skargi naruszenia art. 28 u.p.b.

Konsekwencją powyższych ustaleń jest stwierdzenie, zgodnie ze stanowiskiem PWINB w B. wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że przyjęty przez PINB w G. tryb procedowania sprawy – art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 u.p.b. jest niedopuszczalny. Niewątpliwie w chwili wszczęcia postępowania jak i wydawania przez organ pierwszej instancji decyzji, prace budowlane zostały zakończone i budynek został wybudowany, zaś w obrocie prawnym nie funkcjonowała decyzja o pozwoleniu na budowę jak również nie był zatwierdzony jakikolwiek projekt architektoniczno-budowlany dotyczący tej inwestycji. Tym samym bezpodstawnym było nakładanie na skarżącego obowiązków polegających na przedłożeniu stosownych dokumentów: projektu zamiennego zagospodarowania działki lub terenu i projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego celem oceny już wykonanych robót budowlanych objętych wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę.

Mając powyższe na uwadze za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. Zdaniem sądu organ odwoławczy ustalił stan faktyczny i prawny w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy (słusznie przy tym zarzucił PINB, że ten poczynił ustalenia jedynie na podstawie otrzymanych pism z innych organów a nie na podstawie materiałów źródłowych a także, że nie dołączył do akt sprawy szeregu pism, na które się powołuje w swojej decyzji) oraz przytoczył przepisy prawa, które zdecydowały

o treści decyzji. Ponadto organ odwoławczy odniósł się do wszystkich okoliczności sprawy, dokonał ich analizy i wyciągnął prawidłowe wnioski zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a stosowna argumentacja znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Mimo, iż organ odwoławczy nie poddał szerszej analizie brzmienia art. 138 § 2 k.p.a. to stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy oraz dostrzeżone uchybienia w postępowaniu przeprowadzonym przez organ pierwszej instancji, niewątpliwie potwierdzają argumentację organu o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W ocenie sądu nie zasługiwały na uwzględnienie również zarzuty naruszenia art. 130 i art. 269 k.p.a. PWINB w B. zaskarżoną decyzją w żadnym zakresie nie zakwestionował prawidłowości decyzji Wojewody P. z dnia [...] listopada 2019 r. Nr [...] uchylającej decyzję o pozwoleniu na budowę i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia ani też decyzji z dnia [...] maja 2021 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty G. z dnia [...] lutego 2021 r. o umorzeniu postępowania prowadzonego w przedmiocie pozwolenia na budowę. Obie decyzje Wojewody ukształtowały stan prawny w sprawie, z którego wynikało, że sporna obora została wybudowana przez skarżącego bez pozwolenia na budowę. Podkreślić należy, że na żadnym etapie spornej inwestycji decyzja Starosty G. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę budynku inwentarskiego – obory oraz pozwolenie na rozbiórkę budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej nie uzyskała waloru ostatecznej a tym bardziej prawomocnej. Skarżący, rozpoczynając prace budowlane na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę powinien mieć świadomość, że istnieje możliwość wyeliminowania jej z obrotu prawnego, a co za tym idzie, skutków prawnych z tym związanych.

Nie zasługiwały na uwzględnienie także zarzuty sprzeciwu dotyczące rzekomego braku legitymacji procesowej dla p. T. w przeprowadzonym postępowaniu. Podkreślić należy, że niniejsza sprawa była prowadzona przez organy nadzoru budowlanego – PINB w G. i PWINB w B. i nie dotyczyła pozwolenia na budowę – to postępowanie było prowadzone przez Starostę G. i Wojewodę P. - lecz oceny legalności wybudowanej obory. W takim zakresie nie budzi wątpliwości sądu, że również sąsiedzi skarżącego – p. T. posiadali interes prawny w prowadzonym postępowaniu, szczególnie że to oni składali szereg pism do PINB w G. o podjęcie interwencji w przedmiocie samowoli budowlanej.

Reasumując, zdaniem sądu, podniesione w sprzeciwie zarzuty okazały się niezasadne i nie podważyły skutecznie legalności zaskarżonej decyzji. Organ na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonał jego prawidłowej oceny, przyjmując że organ pierwszej instancji powinien ponownie przeprowadzić całe postępowanie wyjaśniające dotyczące spornej inwestycji i na podstawie poczynionych ustaleń zastosować właściwe przepisy u.p.b. dotyczące legalizacji samowolnie wykonanej budowy.

Mając powyższe na uwadze sprzeciw należało oddalić na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.