Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1892/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6462 Wzory użytkowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25, art. 94, art. 97, art. 100, art. 246, art. 247, art. 255
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 77, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi S. Spółka z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej UP lub organ) decyzją z dnia [...] września 2006 r., działając na podstawie przepisów art. 94, art. 95 i art. 52 w zw. z art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 ze zm.), dalej p.w.p., po rozpatrzeniu zgłoszenia nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. (data wpływu do organu), udzielił na rzecz zgłaszającego C. S.A. Z., Polska prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: Zaczep mocujący listwę przypodłogową [...]. Jako twórców tego wzoru wskazano w zgłoszeniu Z. Z., A. S. i M. P. Według opisu i zastrzeżenia ochronnego przedmiotem wzoru jest zaczep – metalowe okucie, mocujący listwę przypodłogową wykonaną z MDF, drewna lub drewnopodobnego jednorodnego materiału. Zaczep ten ma postać wygiętej kilkakrotnie metalowej płytki, która w pionowej ściance o kształcie prostokąta ma otwór montażowy z podtłoczeniem. Jest znamienny tym, że dolne ramię (3) ukształtowane ma pod kątem prostym do pionowej ścianki (1) a górne ramię (2) pod kątem a = 20° do pionowej ścianki (1) przy czym górne ramię (2) ma podgięte do góry tworząc dwa wsporniki górne boczne (4) z wyciętym środkiem zakończone dwoma ząbkami (5) każdy, zaś dolne ramię (3) ukształtowane pod kątem prostym do pionowej ścianki (1) zakończone jest również odgiętymi do góry dwoma bocznymi rozdzielonymi w środku przez wycięcie wspornikami (6) zakończonymi każdy dwoma ząbkami (7) oraz środkowym wspornikiem (9) bez ząbków pochylonym w kierunku pionowej ścianki (1). Charakterystyczne – według zgłaszającego – wygięcie dolnych wsporników ma na celu uzyskanie efektu zaklinowania zaczepu w dolnym rowku listwy. Zaczep mocujący zapewnia listwie trwałe i pewne umocowanie.

W/w zgłoszenie ogłoszono dnia [...] maja 2005 r. w Biuletynie Urzędu Patentowego (BUP) nr [...], a o udzieleniu prawa ochronnego na wskazany wzór ogłoszono dnia [...] maja 2007 r. w Wiadomościach Urzędu Patentowego (WUP) nr [...].

Dnia [...] grudnia 2007 r. do organu wpłynęło pismo, w którym S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła sprzeciw wobec powyższej prawomocnej decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy [...] pt.: Zaczep mocujący listwę przypodłogową. Według sprzeciwiającej się spółki rozwiązanie objęte tym wzorem użytkowym pozbawione jest cech nowości i nie spełnia tym samym wymogów przewidzianych w art. 94 p.w.p. (w zw. z art. 25 ust. 3 i 100 p.w.p.). Taki zaczep montażowy został bowiem przedstawiony we wcześniejszych zgłoszeniach wynalazku:

- przez tego samego zgłaszającego – spółkę C. w dniu [...] sierpnia 2003 r. pod nr [...] (opublikowanym w BUP nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r.),

- przez sprzeciwiającą się obecnie spółkę S. w dniu [...] października 2003 r. pod nr [...] (opublikowanym w BUP nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r.).

Ponadto konstrukcja zaczepu przedstawionego w kwestionowanym zgłoszeniu znana jest z dokonanego przez spółkę S. zgłoszenia wzoru użytkowego nr [...], dokonanego z wcześniejszym pierwszeństwem od dnia [...] sierpnia 2003 r., ogłoszonego w BUP nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r.

Wymienione zgłoszenia stanowią – zdaniem sprzeciwiającej się spółki – stan techniki. W ostatnim z nich ujawniony jest zaczep (uchwyt) o identycznym ukształtowaniu, a drobne, nieistotne szczegóły porównywanych rozwiązań nie mogą zmienić negatywnej przesłanki oceny późniejszego kwestionowanego zgłoszenia spółki C.

Uprawniona spółka C., zawiadomiona przez organ o sprzeciwie (pismo z dnia [...] czerwca 2008 r.), podniosła w odpowiedzi jego bezzasadność (pismo spółki z dnia [...] czerwca 2008 r. – data wpływu do organu). Natomiast w piśmie, które wpłynęło do organu w dniu [...] czerwca 2009 r. spółka ta rozbudowała argumentację na uzasadnienie swego stanowiska.

Według uprawnionej spółki w żadnym ze wskazanych w sprzeciwie trzech (przeciwstawionych) rozwiązań nie ujawniono takich cech zaczepów, które mogłyby potwierdzić zarzut braku nowości rozwiązania konstrukcyjnego zaczepu ze wzoru [...] (spornego), a więc takich samych lub identycznych zaczepów, jak zaczep z tego wzoru.

Wynalazki – zgłoszenia [...] i [...] dotyczą sposobu mocowania listwy przypodłogowej za pomocą metalowego zaczepu, które to sposoby zobrazowane zostały wizerunkami zaczepów różniących się w swojej konstrukcji od zaczepu ze wzoru spornego [...]. Wzór użytkowy [...] (chodzi o wzór ze zgłoszenia [...] wydzielonego ze zgłoszenia [...], którym to numerem strony i organ posługują się w sprawie dla określenia tego wzoru; por. też protokół rozprawy przed Sądem w dniu [...] lutego 2010 r.) przedstawia konstrukcję uchwytu mocującego listwę przypodłogową, także różniącego się od zaczepu ze wzoru spornego. Cechą nową (nowością) rozwiązania konstrukcji zaczepu według wzoru spornego [...]jest ukształtowanie górnego ramienia zaczepu składającego się z dwóch wsporników nachylonych pod kątem a=20° do pionowej ścianki zaczepu. Ukształtowania górnego ramienia zaczepu (uchwytu) pod takim kątem nie ujawniono w rozwiązaniach z w/w zgłoszeń [...], [...] oraz [...].

W konstrukcji zaczepu według spornego wzoru [...] ukształtowanie górnego ramienia zaczepu pod kątem a=20° jest technicznie nowym rozwiązaniem powodującym, iż przy montażu listwy przypodłogowej nie następuje trwałe odkształcenie zaczepu, a zwłaszcza jego górnego ramienia – co wzmacnia i gwarantuje trwałe zamocowanie połączenia zaczepu z listwą i zapewnia zwiększoną użyteczność rozwiązania. Ponadto w zaczepie tym nowością do istniejącego stanu techniki jest górne ramię posiadające dwa oddzielne wsporniki, każdy zaopatrzony w dwa skrajne ząbki oraz dolne dwa wsporniki, posiadające po dwa skrajne ząbki każdy oraz trzeci środkowy dolny wspornik pochylony w kierunku pionowej ścianki zaczepu. Wygięcie wsporników dolnych zaczepu ze wzoru spornego ma odmienny kształt niż ta sama część dolna zaczepów w przeciwstawionych rozwiązaniach [...] i [...], gdzie ma ona kształt poziomego prostokąta, natomiast we wzorze [...] dwa skrajne dalsze wsporniki są wygięte pionowo przy krawędzi dolnej powierzchni zaczepu, a trzeci środkowy jest wygięty w części środkowej dolnej powierzchni zaczepu, tak że w powierzchni środkowej utworzone jest czworoboczne wycięcie; nadto we wzorze [...] górne zaczepy wygięte są pod kątem prostym. Konstrukcja identycznej postaci górnej i dolnej części zaczepu ze wzoru spornego [...] nie występuje w żadnym rozwiązaniu w/w wzorów przeciwstawionych.

Po przeprowadzeniu rozprawy, na której spółka S. rozszerzyła sprzeciw o zarzut braku użyteczności spornego wzoru (obok zarzutu braku nowości), gdyż w jej ocenie z rysunku wzoru (sporządzonego na podstawie zastrzeżenia) wynika, że kąt (odchylenia górnego ramienia zaczepu) równy 20° uniemożliwia zastosowanie zaczepu według tego wzoru, Urząd Patentowy (UP) decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., działając na podstawie przepisów art. 94, art. 25 ust. 1 i 3 w zw. z art. 100 ust. 1, art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p., sprzeciw oddalił; przyznał też spółce C. od spółki S. 1600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Odnosząc się do zarzutu braku nowości organ uznał, że w myśl wymienionych i zacytowanych w decyzji przepisów art. 94 w zw. z art. 25 ust. 1, 2, 3 i art. 100 p.w.p. mających zastosowanie w sprawie, ww. zgłoszenia [...] (z [...] sierpnia 2003 r.) [...] (z [...] października 2003 r.) i [...] (organ błędnie wymienił numer [...]) z [...] sierpnia 2003 r. mogą być uwzględnione przy ocenie nowości przedmiotowego (spornego) wzoru, jednak żadne z nich nie może świadczyć o jej braku, gdyż przedstawiają rozwiązania odmienne. Wzór ten różni się bowiem od przeciwstawionych rozwiązań tym, że górne ramię zaczepu jest odchylone o kąt 20° i posiada dwa wsporniki posiadające po dwa skrajne ząbki, a dolne ramię również posiada dwa wsporniki posiadające po dwa skrajne ząbki oraz środkowy wspornik bez ząbków pochylony w kierunku pionowej ścianki, przy czym zaczep posiada jednolitą (bez wycięć) dolną część powierzchni. Ponadto zgłoszenia [...] i [...] przedstawiają zaczepy z jednym wspornikiem dolnym bez ząbków, podczas gdy rozwiązanie według spornego wzoru zakończone jest u dołu odgiętymi do góry dwoma bocznymi, rozdzielonymi w środku przez wycięcie, wspornikami z ząbkami oraz środkowym wspornikiem bez ząbków pochylonym w kierunku pionowej ścianki. Zgłoszenie [...] różni się tym od spornego wzoru, że górne ramię zaczepu jest odchylone o kąt prosty, podczas gdy rozwiązanie według wzoru spornego posiada górne ramię zaczepu odchylone o kąt 20°, zaś wsporniki dolne nie posiadają ząbków, a środkowy wspornik bez ząbków nie jest pochylony w kierunku pionowej ścianki.

Według organu wnioskodawca (sprzeciwiająca się spółka) nie przedstawił żadnego rozwiązania należącego do stanu techniki i posiadającego wszystkie cechy rozwiązania (wzoru) spornego. Nadto zastrzeżenia ochronne należy interpretować w świetle całego opisu, którego rysunek jest dla wzoru użytkowego nieodzownym i kluczowym elementem, gdyż ujawnia zastrzegany kształt, budowę lub zestawienie przedmiotu tego wzoru. Zatem sformułowanie (zastrzeżenia ochronnego) "górne ramię (2) pod kątem a = 20° do pionowej ścianki (1)" należy interpretować jako "dotyczące ramienia odchylonego tak jak na rysunku dokumentacji spornego wzoru, a kąt a = 20° jako kąt wskazany na Fig.2 tego rysunku", przy czym "dopuszczenie takiego nieprecyzyjnego sformułowania stanowiło co najwyżej uchybienie postępowania zgłoszeniowego (...)".

W skardze do Sądu spółka S. zarzuciła powyższej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 94 i 96 p.w.p. oraz przepisów postępowania, a to art. 77, 80 i 107 k.p.a., które to naruszenia miały – w jej ocenie – wpływ na wynik sprawy.

Z argumentacji skargi wynika, że naruszenie wymienionych przepisów prawa materialnego (w odniesieniu do cechy nowości wzoru) skarżąca upatruje w twierdzeniu organu jakoby w przeciwstawionym wzorze [...] górne ramię zaczepu jest odchylone o kąt prosty, podczas gdy z treści opisu wynika, iż wzdłuż górnej krawędzi każdego ramienia (2) rozciągają się wykonane przez odgięcie strefy przykrawędziowej górne zaczepy, przy czym "odgięcie", "wygięcie" obejmuje każde odgięcie, czyli również kąt 20º. Wybór takiego kąta oznacza prostą optymalizację i nie stanowi jakiegokolwiek rozwiązania w rozumieniu art. 94 p.w.p. Co do ząbków – występowanie zaczepów (zadziorów) wynika z naturalnego procesu technologicznego obróbki blachy; zatem wskazanie ich w spornym wzorze mieści się w stanie techniki oczywistym dla każdego technologa wyrobów metalowych. Nadto "drobne, nieistotne szczegóły obu porównywanych rozwiązań nie mogą zmienić negatywnej przesłanki oceny kwestionowanego zgłoszenia (...)". Cecha nowości nie może odnosić się do zewnętrznej postaci przedmiotu, lecz jest oceniana z punktu widzenia skutków technicznych, jakie się osiąga dzięki zastosowanej konstrukcji. Występowanie wspornika skierowanego ku górze w przeciwstawionym rozwiązaniu obejmuje również wspornik pochylony w kierunku pionowej ścianki. Pochylenie wspornika nie jest więc cechą nową. Wzór "kwestionowanego zaczepu" został ujawniony przed datą zgłoszenia przez spółkę C. – poprzez stosowanie, to jest produkcję realizowaną przez spółkę S. i sprzedaż spółce C.

Odnośnie cechy użyteczności skarżąca podniosła, że z rysunku odtwarzającego zapis tekstowy zastrzeżenia ochronnego wynika, że (w/w) kąt 20° uniemożliwia zastosowanie zaczepu według spornego wzoru, przez co wzór nie spełnia kryterium użyteczności. Treść słowna zastrzeżeń ochronnych rozstrzyga wątpliwości na tle niezgodności rysunku z tekstem. Tymczasem zgodnie z treścią zastrzeżenia ochronnego kąt ten (odczytany zgodnie z zasadami rysunku technicznego od strony prawej do lewej) jest zawarty pomiędzy górnym ramieniem a pionową ścianką; oznacza to, że ramię wygięte jest do dołu.

Odnośnie naruszenia przepisów postępowania skarżąca zarzuciła organowi nieustosunkowanie się do wszystkich przedstawionych w sprawie dowodów. W szczególności organ nie rozpatrzył dowodu w postaci faktury dostawy uchwytów nr [...] z [...] września 2003 r., która dowodzi, że uchwyty odpowiadające co do istoty wzorowi według prawa ochronnego [...], ale też "całkowicie zgodne z późniejszym kwestionowanym wzorem C. (...)" były produkowane i dostarczane przez spółkę S. przed datą pierwszeństwa spornego wzoru. Według skarżącej organ nie ocenił sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niepełne.

W odpowiedzi na skargę UP podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podniósł m.in., że w świetle definicji wzoru użytkowego (art. 94 p.w.p.) dla udowodnienia braku nowości należy przeciwstawić mu konkretny przedmiot o takim samym kształcie, budowie lub zestawieniu. W aktach brak dokumentów świadczących o ujawnieniu spornego zaczepu przez stosowanie. Zastrzeżenia ochronne (także niejasne ich określenia) należy interpretować w świetle całego opisu, którego rysunek jest dla wzoru nieodzownym elementem, gdyż ujawnia zastrzegany kształt, budowę lub zestawienie przedmiotu; zatem sformułowanie "górne ramię (2) pod kątem a = 20° do pionowej ścianki (1)" należy rozumieć jako dotyczące ramienia odchylonego tak jak na rysunku dokumentacji spornego wzoru, a kąt a = 20° jako kąt wskazany na Fig. 2 tego rysunku. Dopuszczenie nieprecyzyjnego sformułowania (w opisie i zastrzeżeniach) "stanowiło co najwyżej uchybienie postępowania zgłoszeniowego". Wymieniona w skardze faktura dostawy uchwytów nie została przedłożona do akt, mimo że z protokołu (rozprawy) wynika chęć przedłożenia takiego dowodu przez stronę. Poza tym sama faktura nie może świadczyć o kształcie, budowie lub zestawieniu przedmiotu, którego dotyczy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Nadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej także p.p.s.a.).

Skarga spółki S. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 246 p.w.p. w okresie 6 miesięcy od daty ogłoszenia o udzieleniu prawa ochronnego każdy może wnieść umotywowany sprzeciw przeciwko prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego podnosząc okoliczności, które uzasadniają jego unieważnienie. W sprawie poza sporem pozostaje wyczerpanie tego trybu przez skarżącą spółkę, której w tej sytuacji nie obciążał obowiązek legitymowania się interesem prawnym we wniesieniu sprzeciwu. Celem sprzeciwu jest doprowadzenie do unieważnienia udzielonego prawa ochronnego. Wobec tego, że uprawniona do tego prawa spółka C. uznała sprzeciw za bezzasadny, sprawa została przekazana przez organ – w myśl przepisów art. 247 § 2 i art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. – do rozpoznania w postępowaniu spornym o unieważnienie prawa ochronnego. Postępowanie sprzeciwowe, w razie terminowego podniesienia zarzutu bezzasadności sprzeciwu, uruchamia bowiem postępowanie sporne, w którym następuje merytoryczne rozpoznanie sprzeciwu. W związku z charakterem zarzutów podniesionych przez sprzeciwiającą się spółkę S., podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 94 w zw. z art. 25 ust. 1, 2, 3 i art. 100 p.w.p. Sprzeciwiająca się spółka zarzuciła spornemu wzorowi brak nowości rozwiązania, a następnie rozszerzyła zarzuty o brak przesłanki użyteczności rozwiązania. Zakresem wniosku sprzeciwiającej się (skarżącej) spółki organ był związany stosownie do art. 255 ust. 4 p.w.p.

Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 94 ust. 1 p.w.p. wzorem użytkowym podlegającym ochronie jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące: 1/ kształtu, 2/ budowy lub 3/ zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Jak wynika z literalnej treści tego przepisu rozwiązanie dotyczy zawsze przedmiotu o trwałej postaci, a polega na nadaniu temu przedmiotowi nowego i użytecznego kształtu, albo zastosowaniu nowej i użytecznej jego budowy, albo też zastosowaniu nowego i użytecznego zestawienia elementów przedmiotu.

Ustalenie, że rozwiązanie techniczne odnosi się do przedmiotu o trwałej postaci, a zgłoszony wzór dotyczy jego kształtu, budowy lub zestawienia elementów składowych, umożliwia następnie organowi zbadanie cechy nowości i użyteczności tego rozwiązania.

W przypadku przedmiotów jednolitych, to jest wykonanych z jednego kawałka surowca – jak w tej sprawie zaczep mający postać wygiętej kilkakrotnie metalowej płytki, wzór użytkowy dotyczy kształtu tego przedmiotu, jako rozwiązania przestrzennego (budowa lub zestawienie odnosi się do przedmiotu składającego się z większej liczby elementów). Rozwiązanie to uznaje się za użyteczne, jeżeli pozwala na osiągnięcie celu mającego praktyczne znaczenie przy wytwarzaniu lub korzystaniu z wyrobu (art. 94 ust. 2 p.w.p.). W odróżnieniu od wynalazków, do ochrony rozwiązania jako wzoru użytkowego nie wystarcza możliwość jego zastosowania, czyli materialnego urzeczywistnienia. Przy wzorze konieczne jest bowiem uzyskanie użytecznego, praktycznego rezultatu. Dla stwierdzenia spełnienia wymagania użyteczności niezbędne jest wykazanie, że możliwość osiągnięcia wzmiankowanego celu jest funkcją kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci (w tej sprawie chodzi o funkcję kształtu).

Ocena nowości wzoru użytkowego dokonywana jest na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów odnoszących się do nowości wynalazków (art. 100 w zw. z art. 25 p.w.p.). Wzór uważa się za nowy, jeśli nie jest częścią stanu techniki, przy czym przedmiotem oceny pod tym względem jest rozwiązanie techniczne dotyczące określonego przedmiotu (tu jego kształtu) stanowiące o jego użyteczności. Skuteczne zakwestionowanie nowości wzoru użytkowego wymaga przeciwstawienia zgłoszonemu wzorowi konkretnego rozwiązania należącego do stanu techniki, zasadniczo o cechach identycznych z cechami wzoru zgłoszonego. W przypadku podobieństwa wzoru do rozwiązania zawartego w stanie techniki, nowość przedmiotu zgłoszenia zależy od tego, czy różnice między porównywanymi rozwiązaniami dotyczą jego elementów istotnych z punktu widzenia użyteczności.

Unieważnienie udzielonego prawa ochronnego na wzór użytkowy może nastąpić wyłącznie w sytuacji wykazania, że nie zostały spełnione przez uprawnionego w/w ustawowe warunki do uzyskania tego prawa.

Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej i teoretycznej do realiów niniejszej sprawy, na wstępie, celem uporządkowania w sprawie istotnych dla jej rozpatrzenia ustaleń faktycznych, podkreślenia wymaga, że rozwiązaniem przeciwstawionym spornemu wzorowi [...] (por. akta administracyjne [...]), stanowiącym podstawowy dla organu i stron punkt porównawczego odniesienia w kwestii oceny tego wzoru pod kątem przesłanek nowości i użyteczności, jest rozwiązanie objęte zgłoszeniem W [...], które zostało wydzielone ze zgłoszenia [...], i na które udzielono prawa ochronnego [...] (por. akta administracyjne przedstawione przez organ oznaczone tymi numerami). Organ w zaskarżonej decyzji posługuje się przy określaniu w/w przeciwstawionego rozwiązania numerem zgłoszenia [...] (błędnie zresztą wymieniając numer [...]), jednak argumentacja, którą posłużył się w uzasadnieniu decyzji, analizowana też w kontekście uzupełnionych przez Sąd materiałów sprawy o jej kompletne akta administracyjne, jednoznacznie wskazuje, iż przedmiotem porównania ze spornym wzorem, oprócz w/w zgłoszeń wynalazków [...] i [...], był wzór [...]. Wskazuje na to przede wszystkim opis tego wzoru w zaskarżonej decyzji, odpowiadający w pełni opisowi wzoru [...]. Poza tym nie jest sporne między stronami, że de facto chodzi w sprawie o wzór [...], jako przeciwstawiony spornemu wzorowi [...] ze zgłoszenia [...], dla podważenia przesłanek nowości i użyteczności tego ostatniego.

Z treści zgłoszenia [...] wynika jaka jest trwała postać zaczepu mocującego listwę przypodłogową według spornego wzoru i jak tę postać osiągnąć. Z opisu i zastrzeżenia ochronnego wynika, że chodzi o rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu przedmiotu o trwałej postaci – zaczep "ma postać wygiętej kilkakrotnie metalowej płytki, która (...) charakteryzuje się tym, że dolne ramię (3) ukształtowane ma pod kątem prostym do pionowej ścianki (1) a górne ramię (2) pod kątem a = 20° do pionowej ścianki (1) przy czym górne ramię ma podgięte do góry". W kontekście argumentacji skargi, a wcześniej postępowania sprzeciwowego, zapis o ukształtowaniu górnego ramienia pod kątem 20° do pionowej ścianki, które jest podgięte do góry jest o tyle istotny, że strona skarżąca wywodzi na tej podstawie brak przesłanki użyteczności wzoru, gdyż jej zdaniem kąt ten (odtworzony stosownie do tego zastrzeżenia) uniemożliwia zastosowanie zaczepu według wzoru, gdyż oznacza, że ramię wygięte jest do dołu. Jest to jednak stanowisko bezzasadne. Nawet bowiem jak jest mankament w sformułowaniu zastrzeżeń ochronnych wzoru, ma rację organ twierdząc, że należy je interpretować w świetle całego opisu wzoru, którego rysunek jest nieodzownym elementem, gdyż ujawnia zastrzegany kształt wzoru. Stosownie do art. 97 ust. 2 p.w.p. rysunki stanowią obligatoryjny element zgłoszenia wzoru użytkowego. Rysunek zatem, jako element zgłoszenia, powinien na równi z opisem (i zastrzeżeniami ochronnymi) ujawniać istotę wzoru. Przy nieprawidłowościach w zgłoszeniu jest on istotny przy interpretacji przedmiotu na wzór użytkowy (por. też Prawo własności przemysłowej – Komentarz, pod red. P. Kostańskiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2010, str. 544). W ocenie Sądu opis wzoru i rysunki mogą w tej sytuacji służyć wykładni/interpretacji zastrzeżeń ochronnych.

W sprawie niniejszej rysunki, które w sposób czytelny w połączeniu z opisem i zastrzeżeniem ochronnym, odtwarzają przedmiot spornego wzoru, oznaczone są jako Fig. 1 – przedstawiający ogólny widok przedmiotu zgłoszenia od czoła i jako Fig. 2 – przedstawiający wzór w ujęciu bocznym, to jest jego przekrój wzdłużny. Opis spornego wzoru i zastrzeżenie ochronne (por. akta administracyjne sprawy) oparte są o te rysunki, do których w treści szczegółowo nawiązują. Rysunek oznaczony jako Fig. 2 – przestawiający przekrój wzdłużny wzoru nie pozostawia wątpliwości o jaki kąt ukształtowania w/w górnego ramienia (składającego się z dwóch wsporników) chodzi, i że ramię to jest pod tym kątem (20°) podgięte do góry (a nie do dołu jak wywodzi skarżąca); przy czym występuje tu podgięcie całego ramienia. Ta ostatnia uwaga jest ważna dlatego, że w zastrzeżeniach ochronnych wzoru przeciwstawionego przez stronę skarżącą [...] mowa jest tylko o uchwycie mocującym listwy przypodłogowej "stanowiącym wygiętą płytkę (...) mającą pionową ściankę, górne ramiona (...) znamiennym tym, że górne zaczepy (6) mocujące stanowi podzielona na odcinki i wygięta na długościach tych odcinków strefa przykrawędziowa górnego ramienia (2)". Zatem mowa tu nie o wygięciu/podgięciu całego ramienia – jak w spornym wzorze [...], tylko jego strefy przykrawędziowej. Jest to zasadnicza różnica. W opisie i zastrzeżeniach ochronnych dotyczących wzoru przeciwstawionego [...] (jak i pozostałych rozwiązań – w/w wynalazków ze zgłoszeń [...] i [...]) nie ma w żadnym miejscu mowy o kącie podgięcia górnego ramienia (ani zresztą żadnego innego). Podgięcie górnego ramienia nie wynika też w żaden sposób z rysunków tego wzoru, przedstawiających go w ujęciu ogólnym, jak i bocznym, czyli w przekroju wzdłużnym (por. Fig. 7, Fig. 8 i Fig. 9 dotyczące wzoru [...]). Ramię to (składające się z dwóch wsporników przedzielonych przerwą) na tych rysunkach, które na równi z opisem i zastrzeżeniami ochronnymi ujawniają istotę wzoru, wyraźnie ukształtowane jest prostopadle do pionowej ścianki (czyli pod kątem prostym), natomiast wygięta (do góry) jest tylko jego strefa przykrawędziowa zaopatrzona na swobodnych końcach każdego z zaczepów w zęby. Jak wskazano w opisie, istota rozwiązania według tego wzoru polega na tym, że górne zaczepy mocujące stanowi podzielona na odcinki i wygięta na ich długościach "strefa przykrawędziowa górnego ramienia" – a więc nie całe ramię, jak w spornym wzorze, tylko jego strefa przykrawędziowa, przez odgięcie której wykonane są górne zaczepy. Kąt a = 20° podgięcia górnego ramienia (składającego się z dwóch wsporników) do góry zastrzeżony został tylko dla spornego wzoru [...] i jak wynika z twierdzeń uprawnionej do niego spółki C. w toku postępowania przed organem, jego znaczenie polega na zapobieganiu odkształcaniu zaczepu przy montażu listwy, a w konsekwencji na gwarantowaniu trwałości mocowania i większej użyteczności rozwiązania. Tylko dla spornego wzoru ujawniono też zaopatrzenie wsporników dolnych bocznych w ząbki. Zatem stworzone przez tę spółkę rozwiązanie według tego wzoru jest nowe w stosunku do znanego rozwiązania według przeciwstawionego przez skarżącą spółkę S. wzoru [...], w którym to rozwiązaniu nie ujawniono takiego kąta podgięcia górnego ramienia oraz skrajnych ząbków na wspornikach ramienia dolnego. Tak samo taki kąt (ani skrajne ząbki) nie został ujawniony w przeciwstawionych przez skarżącą pozostałych w/w rozwiązaniach ze zgłoszeń [...] i [...] – wynalazkach, które poza tym wyraźnie różnią się w istotnych elementach od rozwiązania według spornego wzoru; w szczególności inna jest konstrukcja postaci górnej i dolnej zaczepów, to jest ramiona górne i dolne nie są podzielone na dwa wsporniki z przerwą, jak jest to w spornym wzorze. Zresztą ostatecznie skarżąca skoncentrowała się w sprawie wyłącznie na wzorze [...] przeciwstawiając go spornemu wzorowi [...] dla wykazania braku spełnienia przezeń ustawowych warunków uzyskania prawa ochronnego. Jednak sporny wzór różni się od wzoru przeciwstawionego, gdyż zawarte w jego opisie zastrzeżenia ochronne determinujące zakres tej ochrony nie zostały w tym wzorze skopiowane z wzoru przeciwstawionego. Zawiera natomiast elementy nowe – istotne i nieznane rozwiązaniu przeciwstawionemu przez stronę skarżącą. Argumentacja skargi, że wybór wzmiankowanego kąta oznacza prostą optymalizację, nie stanowiąc jakiegokolwiek rozwiązania, jest bezpodstawna, tak samo jak stwierdzenie, że ząbki, którymi zakończone są wsporniki zaczepu według spornego wzoru, jako wynik procesu technologicznego obróbki blachy, mieszczą się w stanie techniki oczywistym dla każdego. Jest to bowiem zapatrywanie dowolne, niczym nie poparte. Z drugiej strony oba te elementy zostały ujęte w opisie, zastrzeżeniach i rysunkach spornego wzoru, stanowiąc istotne jego cechy konstrukcyjne, odróżniające go w aspekcie kryteriów nowości i użyteczności od rozwiązań przeciwstawionych przez stronę skarżącą.

W świetle powyższego rozwiązanie będące przedmiotem spornego wzoru jako całość jest nowe i użyteczne. Zatem wynikająca z zaskarżonej decyzji ocena organu, że odpowiada ono wymogom ustawy Prawo własności przemysłowej i brak podstaw do unieważnienia udzielonego na nie prawa ochronnego, jest prawidłowa.

Wprawdzie mankamentem zaskarżonej decyzji jest nieustosunkowanie się przez organ do zarzutów strony skarżącej poczynionych na tle w/w faktury dostawy uchwytów nr [...] z [...] września 2003 r., to jednak w ocenie Sądu nie miało to wpływu na ostateczny wynik podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Przede wszystkim według strony skarżącej faktura ta dotyczy uchwytów odpowiadających co do istoty wzorowi według prawa ochronnego [...]. Organ natomiast prawidłowo ocenił w sprawie, że wzór ten nie świadczy o braku nowości spornego wzoru [...], gdyż przedstawia rozwiązanie odmienne. Nie ma też dowodów, żeby faktura dotyczyła – jak chce skarżąca, uchwytów zgodnych ze spornym wzorem. Zatem analiza faktury dostawy zaczepów według wzoru prawa ochronnego [...] nic nie wniosłaby do sprawy takiego, co mogłoby zaważyć na jej rozstrzygnięciu, skoro nawiązuje do rozwiązania, które nie ujawnia istotnych cech spornego wzoru. Należy pamiętać, że naruszenie wzoru użytkowego (jak i patentu) ma miejsce tylko w razie zrealizowania w działalności przemysłowej całości rozwiązania technicznego zawartego w zastrzeżeniach ochronnych. Nie dochodzi do takiego naruszenia, jeżeli brakuje w rozwiązaniu choćby jednej z zastrzeżonych cech. Poza tym sama faktura nie odtwarza wzoru użytkowego; nic nie wnosi zatem od strony porównawczej. Na marginesie jednak można odnotować, że wzmiankowana wyżej faktura nr [...] (i dokument WZ pod tym samym numerem) znajduje się w aktach administracyjnych organu oznaczonych numerem [...] dotyczących wzoru użytkowego [...]. Akta te zostały dołączone do sprawy niniejszej w wyniku uzupełnienia akt administracyjnych przedstawionych Sądowi przez organ. Z faktury wynika sprzedaż we wrześniu 2003 r. przez spółkę S. spółce C. dwóch partii okuć "zabezp.-mont. NOVA" oznaczonych symbolami towaru [...] i [...]. Kopię opakowania okuć oznaczonych pierwszym z wymienionych symboli dołączyła do złożonego na rozprawie w dniu [...] kwietnia br. załącznika do protokołu rozprawy pełnomocnik spółki C. Zaczep według rysunku na tym opakowaniu posiada inną konstrukcję postaci części górnej i dolnej, niż konstrukcja ujawniona w spornym zaczepie [...], jak i w przeciwstawionym mu zaczepie [...]. Brak natomiast rysunku zaczepu oznaczonego zgodnie z fakturą symbolem [...]. Nie ma więc przesłanek, żeby utożsamiać go konstrukcyjnie ze spornym zaczepem. Sama faktura ich bowiem nie dostarcza. Ta ostatnia uwaga dotyczy też wszelkich innych faktur, na które powołuje się strona skarżąca, w szczególności chodzi o złożone na w/w rozprawie pismo procesowe z [...] kwietnia br.

Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji organu wadliwości, które mogłyby doprowadzić do jej podważenia. Na bazie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ miał prawo oddalić sprzeciw, gdyż prawidłowo ocenił brak przesłanek uzasadniających pozbawienie spornego wzoru prawa ochronnego. Wzór użytkowy [...], na którym ostatecznie skarżąca skoncentrowała swoją argumentację dla ich wykazania, nie ujawnia cech potwierdzających zarzut braku nowości i użyteczności spornego wzoru [...], który nie może być traktowany jak wzór zbieżny (identyczny) ze wzorem mu przeciwstawionym. W szczególności w spornym wzorze zastrzeżony jest kąt 20° dotyczący ukształtowania górnego ramienia zaczepu (składającego się z dwóch wsporników) do pionowej ścianki, zakończenie dwoma ząbkami odgiętych do góry wsporników dolnego ramienia oraz jego środkowy wspornik bez ząbków pochylony w kierunku pionowej ścianki, tak że analizując te wzory wyraźnie widać, że konstrukcja identycznej postaci części górnej i dolnej zaczepu w nich nie występuje, jak i w żadnym z pozostałych rozwiązań podanych w sprzeciwie dla podważenia przesłanek ochrony spornego wzoru, który w tej sytuacji zasadnie został przez organ oceniony, jako odpowiadający warunkom art. 94 i nast. p.w.p. Nie było więc podstaw do unieważnienia udzielonego na ten wzór prawa ochronnego. Nadto w/w rozwiązania ze zgłoszeń [...] i [...] to wynalazki, które dotyczą sposobu mocowania listwy przypodłogowej; zaczepy to tylko ich elementy. Inny jest więc kontekst ochronny takich rozwiązań.

Uwzględniając powyższe wywody należało też dojść do przekonania, że wbrew zarzutom skargi organ w ostatecznym rachunku ocenił sprawę na podstawie całokształtu istotnego w niej materiału dowodowego, dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tym samym nie naruszył podniesionych w skardze przepisów postępowania, a to art. 77, 80 i 107 kpa w stopniu, który miałby determinujący wpływ na ostateczny wynik sprawy. W szczególności wykazano wyżej, że takiego wpływu/konsekwencji nie mogły spowodować niewątpliwie niedostatki postępowania związane z brakiem zajęcia w decyzji stanowiska na tle w/w faktury nr [...].

Z tych wszystkich powodów Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.