Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 323/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 235(1)
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: par. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi H. N. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R., działając na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a."), art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 poz. 1412), orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u H.N. choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych.

Rozstrzygnięcie to wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające oraz orzeczenia lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w Sosnowcu (orzeczenie z dnia [...] r. nr [...]) i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu (orzeczenie z dnia [...] r., nr [...]). Na tej podstawie organ ustalił, że H.N. pracując w pełnym wymiarze godzin w latach 1987-1991 jako nauczyciel w A w R. oraz w latach 1991-2015 r. jako nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej w Szkole B w R., była narażona na nadmierny wysiłek głosowy. Jednakże dwie placówki diagnostyczne nie rozpoznały u niej schorzeń narządu głosu wymienionych w poz. 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji H.N. twierdziła, że nie zgadza się z orzeczeniem IMPiZŚ Kliniką w Sosnowcu. Wskazała, że w Szpitalu Klinicznym w K. na Oddziale Otolaryngologii gdzie przebywała od 01.06.do 06.06.2016 r. rozpoznano u niej niedowład fałdów głosowych obustronnych typu wrzecionowatego oraz wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, przerostowa chrypka. Podniosła, że przepracowała 28 lat jako nauczyciel w hałasie i musiała wysilać głos a nadto, że leczy się w poradni foniatrycznej od 16 lat. Do odwołania dołączyła kartę wypisową z 06.06.2016 r. Szpitala Klinicznego UM w K. oraz opis z konsultacji foniatrycznej z 08.11.2016 r.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 235¹ Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowym.

Następnie organ stwierdził, że w sprawie H.N. w postępowaniu wyjaśniającym ustalono, że ww. w latach 1987-2015 pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Dalej podał, że H.N. była badana w Poradni Chorób Zawodowych w Sosnowcu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach (PChZ WOMP) - gdzie wydano orzeczenie z [...] r. o braku podstaw do rozpoznania u niej choroby zawodowej głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Lekarze specjaliści tej placówki po przeprowadzeniu diagnostyki laryngologicznej i foniatrycznej z oceną laryngoskopową oraz laryngostroboskopową krtani przed i po obciążeniu głosu, pomiaru parametrów fonacyjnych oraz komputerowej analizy akustycznej nie stwierdzili u badanej w narządzie głosu zmian patologicznych odpowiadających skutkom przeciążenia w postaci: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Wskazali, że stwierdzone badaniem laryngologicznym i foniatrycznym zmiany mają charakter przewlekłego prostego nieżytu błon śluzowych gardła i krtani oraz czynnościowych zaburzeń emisji głosu i nie uzasadniają rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.

Następnie organ podał, że H.N. była również badana w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu (Instytut lub IMPiZŚ), gdzie lekarze specjaliści w orzeczeniu z [...] r. również nie znaleźli podstaw do rozpoznania u niej choroby zawodowej narządu głosu. W orzeczeniu tym wskazano, że w wywiadzie badana podała, że dolegliwości ze strony górnych dróg oddechowych pod postacią chrypki (obecnie o charakterze stałym), uczucia suchości w gardle, zmiany barwy głosu i okresowego zanikania głosu po dłużej trwającym wysiłku głosowym pojawiły się ok 15 lat temu i z tego powodu leczyła się w Poradni Laryngologicznej i Foniatrycznej. Dwukrotnie była hospitalizowana w oddziale laryngologicznym z powodu niedosłuchu i szumów usznych (2011 r. i 2014 r.). Ponadto w wywiadzie stan po operacji tarczycy z powodu wola guzkowego ok. 20 lat, hipercholesterolemia, stan po operacji ginekologicznej ok.17 lat temu. Następnie wskazano, że po raz pierwszy H.N. przebywała w Klinice IMPiZŚ w marcu 2016 r. W wykonanych wówczas badaniach lupenfaryngoskopowych stwierdzono zaczerwienioną, podsychającą błonę śluzową przedsionka krtani, niewielkie zmiany refluksowe w okolicy międzynalewkowej, zwieranie fałdów przedsionkowych, w całości zaróżowione fałdy głosowe, okresowo niewielkiego stopnia brak pełnego zwarcia fonacyjnego w części środkowej głośni. W badaniu laryngostroboskopowym drgania fałdów głosowych były niejednakowe, niejednoczasowe, amplituda drgań zmniejszona, przesunięcie brzeżne zachowane, zwarcie fonacyjne prawie pełne. Badana został skierowana do dalszego leczenia laryngologiczno-foniatrycznego z zaleceniem ponownej oceny diagnostyczno-orzeczniczej w Instytucie za 6-misięcy. Dalej wskazano, że H.N. dostarczyła do Instytutu dokumentacje z leczenia. W czerwcu była hospitalizowana w Oddziale Otolaryngologii [...]UM w K. celem farmakoterapii dożylnej z użyciem Trentalu. Na karcie wypisowej wśród rozpoznań obok niedosłuchu wymieniono "niedowład fałdów głosowych obustronny typu wrzecionowatego" oraz "wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych". Następnie w wykonanym w Klinice Instytutu badaniu lupenfaryngoskopowym stwierdzono zaczerwienioną, podsychającą błonę śluzową przedsionka krtani, okolica międzynalewkowa – bez zmian, fałdy przedsionkowe ruchome symetrycznie, fałdy głosowe w całości zaróżowione, gładkie, dobrze napięte, ruchome symetrycznie, zwarcie fonacyjne pełne. W badaniu laryngostroboskopowym drgania fałdów głosowych są niejednakowe, niejednoczasowe, amplituda drgań zmniejszona, przesunięcie brzeżne zachowane, zwarcie fonacyjne pełne. Stwierdzane w obrębie narządu głosu zmiany patologiczne o charakterze przewlekłego prostego stanu zapalnego błony śluzowej gardła i krtani nią mają cech organicznej patologii zawodowej powodowanej przez nadmierny wysiłek głosowy i nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Nie stwierdzono guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych ani niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowata niedomykalnością fonacyjna głośni i trwała dysfonią.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że w związku z zarzutami odwołania zwrócił się do Instytutu o uzupełnienie wydanego orzeczenia oraz zajęcie stanowiska wobec rozpoznania widniejącego na karcie wypisowej Szpitala Klinicznego w K.. W odpowiedzi uzyskał stanowisko lekarzy z 16.02.2017 r. w którym poinformowano, że orzeczenie Instytutu z [...] r. zostało wydane w oparciu o szczegółową analizę dokumentacji dotyczącej narażenia zawodowego, dokumentacji lekarskiej oraz przeprowadzone badania lekarskie wraz ze specjalistyczną diagnostyką foniatryczną. W trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego H.N. była dwukrotnie poddana badaniom (09-10.03.2016 i 14.09.2016r.) Przeprowadzono badanie laryngologiczne, pełne badanie foniatryczne z badaniem stroboskopowym oraz próbą wysiłkową głosu. W trakcie przeprowadzonej diagnostyki nie stwierdzono zmian patologicznych w obrębie narządu głosu, wymienionych w wykazie chorób zawodowych, stwierdzono natomiast przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej gardła i krtani. Lekarze wskazali, że orzeczenie Instytutu jest merytorycznie zgodne z orzeczeniem PChZ WOMP, zostało wydane po zapoznaniu się z dostępną dokumentacją lekarską, w tym z kartą wypisową z Oddziału Otolaryngologii Szpitala Klinicznego w K. z 06.06.2016 r. gdzie rozpoznano m.in. "niedowład fałdów głosowych obustronny typu wrzecionowatego" oraz "wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych". Wskazano również że z dołączonej aktualnie konsultacji laryngologiczno-foniatrycznej z NZOZ A w K. z 8.11.2016r. rozpoznania kliniczne dotyczące zmian w obrębie krtani są zgodne z zawartymi w karcie wypisowej z 06.06.2016 r. Nadmieniono przy tym, że wśród rozpoznań na karcie wypisowej figuruje także niedoczynność tarczycy, w przebiegu której często występują zmiany chorobowe w obrębie narządu głosu. Dodatkowo zwrócono uwagę na regulacje dotyczące orzekania w sprawie chorób zawodowych podkreślając, że w każdym przypadku orzekania o stanie zdrowia osoby badanej decydujące i rozstrzygające znaczenie ma badanie lekarskie oraz badania specjalistyczne przeprowadzone w jednostce wydającej stosowne orzeczenie; na podstawie tych badań weryfikowane są inne badania lekarskie czy rozpoznania związane z podejrzeniem choroby zawodowej. Nie może natomiast zachodzić sytuacja odwrotna, tj. przyjmująca, że badania wykonane przez jednostki służby zdrowia i lekarzy nieupoważnionych do orzekania w sprawie choroby zawodowej, stanowiłyby podstawę do weryfikowania badań przeprowadzonych w uprawnionych jednostkach orzeczniczych.

Następnie ŚPWIS, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wyjaśnił, że bez orzeczeń lekarskich (opinii) bądź sprzecznie z nimi organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Stwierdził, że został zachowany zakres rozpoznania sprawy uregulowany w rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Końcowo organ odwoławczy stwierdził, iż po dokonaniu analizy całości materiału dowodowego, zwłaszcza oceny narażenia zawodowego oraz orzeczeń lekarskich uznał, że nie zostały spełnione warunki do stwierdzenia u H.N. choroby zawodowej narządu głosu wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych.

Postanowieniem z [...]r. Śląski Państwowy Inspektor Sanitarny w Katowicach sprostował z urzędu omyłkę pisarską w wydanej wyżej decyzji w zakresie dotyczącym nazwiska strony, tj. "N." zamiast "N.".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H.N. nie zgodziła się z zaskarżoną decyzją. Wskazała, że występujące rozbieżności w diagnozach WOMP i IMPiZŚ a Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w K. nie mogą być podstawą do jednoznacznego orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Nadmieniła, że rozpoznanie zawarte w karcie wypisowej z Oddziału Otolaryngologii ww. Szpitala odpowiada jednostkom chorobowym wymienionym w wykazie chorób zawodowych. Także pisemna konsultacja laryngologiczo-foniatryczna autorytetu prof. dr hab. n.med. J.M. – specjalista otolaryngologii, audiolog i foniatra z NZOZ A w K. z 08.11.2016 r. jest identyczna z diagnozą zawartą na karcie wypisowej szpitala. Dalej podkreśliła, że pracowała przez 28 lat z małymi dziećmi w hałasie obciążając i nadwyrężając narząd głosu, od 16 lat leczy się w Poradni Foniatrycznej, nigdy nie korzystała z urlopu zdrowotnego, rzadko przebywała na zwolnieniu lekarskim. Podniosła, że odmowne uzasadnienie Instytutu powinno mieć charakter medyczny a nie tylko organizacyjny.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – zwanej w skrócie P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U.z 2017 r., poz. 2188), kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.). Jednocześnie po myśli art. 134 §1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna nie wykazała bowiem naruszeń prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji.

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch przesłanek. Pierwsza to rozpoznanie danego schorzenia zamieszczonego w wykazie chorób zawodowych druga to ustalenie, że bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj. Dz. U. z 2013, poz. 1367 ze zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem".

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Natomiast zgodnie z § 5 w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych, a więc do wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania jest tylko i wyłączne lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach dotyczących służby medycyny pracy, zatrudniony w jednostce orzeczniczej I stopnia wymienionej w § 5 ust. 2, bądź w jednostce orzeczniczej II stopnia, określonej w § 5 ust. 3 rozporządzenia. Orzeczenie lekarskie wydawane jest na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1 rozporządzenia).

W załączniku do rozporządzenia zawarty został wykaz chorób zawodowych. Wykaz ten ma więc charakter normatywny i nie jest możliwe stwierdzenie chorób zawodowych w zakresie wykraczającym poza jego zakres przedmiotowy. Ustalenie listy chorób zawodowych ma ten skutek prawny, że wyklucza możliwość uznania za chorobę zawodową schorzenia, które nie jest wymienione w wykazie, bez względu na jego powiązanie z wykonywaną pracą.

Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło choroby zawodowej wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych. Pod wskazaną pozycją wymienione zostały w sposób wyczerpujący (kompletny) choroby zawodowe narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, do których zalicza się:

1. guzki głosowe twarde,

2. wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych,

3. niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią.

Umieszczenie tych chorób ujętych jako choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym w wykazie chorób zawodowych ma zatem ten skutek, że jeżeli u pracownika (lub byłego pracownika) lekarz-orzecznik wyspecjalizowanej placówki diagnostycznej stwierdzi którąkolwiek z tych chorób, a inspektor ustali, że pracownik wykonywał pracę w warunkach narażenia na nadmierne obciążenie aparatu głosu, to taką chorobę narządu głosu należy zakwalifikować jako chorobę zawodową.

W rozpoznanej sprawie organy sanitarne obu instancji w oparciu o wyniki oceny narażenia zawodowego zgodnie przyjęły, że skarżąca wykonując zawód nauczyciela i nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej w okresie od 1987 do 2015 r., pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej narządu głosu. Bezsporne jest bowiem, że wieloletnia praca nauczyciela wiąże się z nadmiernym wysiłkiem głosowym

W tej sytuacji dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne było rozpoznanie u H.N. choroby wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych przez lekarzy uprawnionych do tego placówek orzeczniczych określonych w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia, które są wyłącznie właściwe do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania.

W tym miejscu należy podkreślić, że w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie są uprawnione do samodzielnej oceny zebranej w sprawie dokumentacji medycznej. W orzecznictwie administracyjnym wielokrotnie podkreślano, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów oraz z faktu, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia tylko uprawniony lekarz, zatrudniony w uprawnionej jednostce orzeczniczej I lub II stopnia, jest właściwy do rozpoznania choroby zawodowej. Organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest natomiast uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich, ani też dokonywania w tym zakresie własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 246/12, z dnia 21 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1230/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby, tym samym oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego.

Konsekwencją tego jest to, że zarówno organy wydające decyzje, jak i sąd dokonujących ich kontroli związane są treścią orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnione jednostki orzecznicze, co do kwestii stwierdzenia choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia.

Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest jednak tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono - jak każdy dowód w postępowaniu - ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., w tym pod kątem spełnienia wymagań opinii biegłego (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 lipca 2010 r. o sygn. akt IV SA/Gl 752/09, dostępny w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).

W przedmiotowej sprawie wymagania te zostały spełnione. Skarżąca była badana w dwóch uprawnionych jednostkach medycznych I i II stopnia, tj. w Poradni Chorób Zawodowych w Sosnowcu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach oraz Klinice Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu. Obie placówki medyczne nie rozpoznały u niej choroby zawodowej narządu głosu wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Z orzeczeń tych wynika, że przeprowadzone u skarżącej badania specjalistyczne nie wykazały w narządzie głosu zmian patologicznych odpowiadających skutkom przeciążenia w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięsi wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Stwierdzone badaniem larngologicznym i foniatrycznym zmiany mają charakter przewlekłego prostego nieżytu błon śluzowych gardła i krtani i nie uzasadniają rozpoznania przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Zwraca uwagę, iż orzeczenia tych placówek są zbieżne i jednoznaczne, wydane w oparciu o dane dotyczące narażenia zawodowego, analizę dokumentacji medycznej dostarczonej przez skarżącą oraz specjalistyczne badania diagnostyczne, a nadto zostały należycie uzasadnione. Dodatkowo przedłożona przez skarżącą w toku postępowania dokumentacja była przedmiotem analizy i oceny lekarzy Instytutu, którzy w orzeczeniu, a następnie opinii uzupełniającej zawarli jednoznaczne stanowisko co do charakteru stwierdzonego o skarżącej schorzenia. W związku z czym organ uprawniony był do przyznania wiarygodności wydanym w sprawie orzeczeniom lekarskim. W przypadku bowiem gdy orzeczenia lekarskie wydane w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej wyjaśniają istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych stanowią podstawę do wydania decyzji uwzględniającej treść tych orzeczeń.

W rozpatrywanej sprawie organy inspekcji sanitarnej prawidłowo zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych uznając, że schorzenie na które cierpi skarżąca nie daje podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że wynikający z rozporządzenia tryb postępowania związany z uzyskaniem ostatecznego orzeczenia lekarskiego w sprawie choroby zawodowej został zachowany. O dopełnieniu omawianego trybu świadczy to, że H.N. była badana przez dwie niezależne jednostki orzecznicze różnych stopni, o których mowa w § 5 rozporządzenia. Natomiast dokumentacja pochodząca z innych jednostek nie może być podstawą do wydawania decyzji administracyjnej. Można tylko wskazać, że zgodnie z poglądem orzecznictwa podzielonym w pełni przez Sąd w rozpoznawanej sprawie, wskazanie w przepisach jednostek uprawnionych do stwierdzania choroby zawodowej powoduje, że gdy ich opinie nie stwierdzają istnienia choroby zawodowej, opinia innej jednostki służby zdrowia nie spełniająca wymogów formalnych nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2005 r. sygn. OSK 148/04 publ. Lex nr 166671).

Reasumując, należy stwierdzić, że w przypadku H.N. nie zostały wypełnione przesłanki, zawarte w definicji choroby zawodowej - nie rozpoznano bowiem żadnego ze schorzeń wymienionych pod poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Zarówno jednostka uprawniona do orzekania w I instancji w sprawach chorób zawodowych jak i jednostka uprawniona do orzekania II instancji nie rozpoznały u skarżącej choroby zawodowej. Dostarczona dodatkowa dokumentacja medyczna: Karta wypisowa leczenia szpitalnego z 06.06.2016 r. oraz opinia lekarza specjalisty z 8.11.2016 r. były przedmiotem analizy lekarzy Instytutu. Wydane w przedmiotowej sprawie orzeczenia lekarskie oraz opinia uzupełniająca są zbieżne w kwestii dokonanego rozpoznania jak również zajętego stanowiska. Powyższe orzeczenia oprócz konkluzji zawierają wyczerpujące uzasadnienia, ze wskazaniem przeprowadzonych specjalistycznych badań oraz wyjaśnieniem braku rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu, zatem spełniają warunki opinii biegłego. Natomiast fakt wieloletniej pracy w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy nie jest wystarczający do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu, jeżeli schorzenia takiego nie rozpoznała żadna z uprawnionych do orzekania w sprawach chorób zawodowych placówek medycznych.

W ocenie Sądu organy sanitarne nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a. i prawidłowo ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wniosek tych organów wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów (art. 80 k.p.a.).

W tym stanie rzeczy - działając w granicach właściwości sądu ograniczonej do badania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych - na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.