Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 194/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1 i 1a, ust 2
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.
article: art. 10, art. 11, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej J.D.-L. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J.S. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r., działający z upoważnienia Burmistrza, Kierownik Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał B.S. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na uprawnioną – córkę N.S. w kwocie po 300 zł miesięcznie na okres od [...] października 2009 r. do [...] września 2010 r.

Ten sam organ, decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2010 roku, zmienił decyzję z dnia [...] października 2009 r., przyznając na N.S. w okresie od [...] marca 2010 r. do [...] września 2010 r. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie po 500 zł miesięcznie.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...], działający z upoważnienia Burmistrza, Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, powołując się na przepis art. 27 ust. 1- 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7) w związku z zakończeniem okresu zasiłkowego 2009/2010, zobowiązał J.S. do zwrotu kwoty 3 200 zł wraz z odsetkami w kwocie 133 zł - z tytułu otrzymywanych przez B.S. świadczeń z funduszu alimentacyjnego na uprawnioną N.S..

W uzasadnieniu organ wskazał, że na rzecz osoby uprawnionej w okresie od października 2009 do września 2010 r. organ wypłacił świadczenia z funduszu w łącznej kwocie 5 000 zł. Wobec faktu, iż komornik sądowy przekazał na konto Ośrodka kwotę 1 800 zł do zwrotu pozostawała jeszcze należność w wysokości 3 200 zł. Organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 27 ust. 1 i ust 1a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

W złożonym odwołaniu J.S. wniósł o unieważnienie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wywodził, iż B.S. nie była uprawniona do alimentów w okresie prze nią wskazanym i bezpodstawnie wystąpiła do komornika sądowego o wydanie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji, które uzyskała dnia [...] września 2009 r. Wywodził, iż wobec pozbawienia wykonalności ugody sądowej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie III RC 201/09, obowiązkiem zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego powinna być obciążona B.S., która bezprawnie z nich korzystała.

Do odwołania dołączone zostały kserokopie dokumentów, w tym m.in.: odpisu wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie III RC 201/09, odpisu postanowienia Sądu Okręgowego z dnia [...] marca 2010 r. w sprawie XRC 1714/09 w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia, dowodów wpłat dokonanych przez J.S. na rzecz B.S. z tytułu kosztów utrzymania dziecka – A.S. za miesiące od lipca 2009 r. do marca 2010 r. po 250 zł miesięcznie oraz z tytułu kosztów utrzymania rodziny po 600 zł miesięcznie za okres od kwietnia do października 2010 r. oraz wydruk dotyczący zajęcia przez komornika sądowego wynagrodzenia skarżącego w okresie grudnia 2009 do marca 2010 r. i w listopadzie 2010r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, z powołaniem na przepisy art. 138 § 1 Kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzją organu I instancji skarżący zobowiązany został do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu na uprawnione N. i A.S.. Wywiódł, że w myśl art. 27 ust. 1-3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymywanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Na tej podstawie dłużnik alimentacyjny obowiązany jest do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej wraz z ustawowymi odsetkami. Odsetki te są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Należności podlegają ściągnięciu na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wywiódł, iż artykuł 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) wskazuje, że obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Za krewnych w linii prostej ustawa uważa zstępnych i wstępnych. Zakres obowiązku alimentacyjnego zależy z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, z drugiej zaś - od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Pojęcia "usprawiedliwione potrzeby" oraz "możliwości zarobkowe i majątkowe" zostały szczegółowo omówione w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej i Administracyjnej Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1987 r., III CZP 91/86, OSNP 1988, nr 4, poz. 42. W uchwale tej stwierdzono między innymi, że: "pojęcia usprawiedliwionych potrzeb" nie można jednoznacznie zdefiniować, ponieważ nie ma jednego stałego kryterium odniesienia. Rodzaj i rozmiar tych potrzeb jest uzależniony od cech osoby uprawnionej oraz od splotu okoliczności natury społecznej i gospodarczej, w których osoba uprawniona się znajduje. Nie jest możliwe ustalenie katalogu usprawiedliwionych potrzeb podlegających zaspokojeniu w ramach obowiązku alimentacyjnego i odróżnienie ich od tych, które jako objaw zbytku lub z innych przyczyn nie powinny być uwzględnione. W każdym razie zakres obowiązku alimentacyjnego wyznaczać będą poszczególne sytuacje uprawnionego i zobowiązanego, konkretne warunki społeczno-ekonomiczne oraz cele i funkcje obowiązku alimentacyjnego. Dopiero na tym tle będzie można określić potrzeby życiowe - materialne i intelektualne uprawnionego.

Odnosząc się zaś do przedłożonej przez skarżącego kserokopii wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2010 roku SKO stwierdziło, iż stanowi on dowód częściowego pozbawienia tj. za okres od [...] grudnia 2004 roku do dnia [...] maja 2009 roku do kwoty 300,00 zł miesięcznie wykonalności ugody zawartej przed Sądem Rejonowym. Mając zaś na uwadze, iż zaskarżona decyzja orzeka o zwrocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych B.S. na córkę N.S., obejmując okres od [...] października 2009 roku do dnia [...] września 2010 roku, zdaniem Kolegium brak było postaw do uznania odwołania J.S. za zasadne. Stwierdziło też SKO, iż rodzice nie mogą uchylić się od obowiązku alimentacyjnego jedynie na tej podstawie, że wykonywanie tego obowiązku stanowiłoby dla nich nadmierny ciężar. W szczególnych przypadkach, gdy sytuacja dziecka tego wymaga, rodzice mają obowiązek wyzbywania się posiadanego majątku bądź jego niektórych składników, aby w ten sposób podołać ciążącemu na nich obowiązkowi alimentacyjnemu, na przykład dla ratowania zdrowia dziecka. Zaskarżona decyzja dotyczy żądania zwrotu należności otrzymanych przez osobę uprawnioną albowiem zakończył się okres na jaki świadczenie zostało przyznane. Kwota jaką zobowiązuje do zwrotu organ wynika z kwoty należności wypłaconych osobie uprawnionej. Okoliczności te zostały przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie zostały zakwestionowane przez odwołującego się. Brak jest też podstaw do kwestionowania tych okoliczności przez Kolegium. Postanowienia art. 27 ust. 2 przywołanej wyżej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nakładają na organ właściwy wierzyciela obowiązek wydania decyzji w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jest to obowiązek organu właściwego wierzyciela. W tym też zakresie organ działa w granicach wyznaczonych zakresem przesłanek, o których wyżej. Poza tymi przesłankami pozostaje sytuacja majątkowa i materialna zobowiązanego.

W skardze na decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. J.S. zarzucił, iż organ II instancji nie wziął pod uwagę, że zaświadczenie o zaleganiu z alimentami opiewało na okres w którym ugoda sądowa została pozbawiona wykonalności i za ten okres zgodnie z wyrokiem sądu B.S. nie należały się alimenty. Wywodził, iż złożyła ona wniosek o przyznanie świadczeń alimentacyjnych z funduszu wiedząc, że przed Sądem Rejonowym toczy się postępowanie o pozbawienie wykonalności ugody sądowej za okres w którym jej zdaniem miał zalegać z alimentami, a w którym faktycznie zaległości nie posiadał. Wywodził dalej, że wbrew ustaleniu Kolegium – do dnia [...] marca 2010 roku nie miał zasądzonych alimentów na córkę Amelię, na której utrzymanie łożył dobrowolnie od czerwca 2009 r., podobnie jak wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego wobec córki Natalii, wynikającego z ugody sądowej z dnia [...] kwietnia 2004 r. Wskazywał, powołując się na dowody wpłat, iż od momentu wydania przez Sąd Okręgowy zarządzenia tymczasowego z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie kosztów utrzymania rodziny tj. od [...] marca 2010 r. łożył po 600 zł w miejsce alimentów wynikających z ugody sądowej. W ocenie skarżącego, B.S. wyłudziła świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego i to ona powinna je zwrócić bowiem pomimo dokonywanych przez niego wpłat na rzecz dzieci nie zgłosiła tego w Miejsko-Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej, pobierając równocześnie świadczenia z funduszu.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący domagał się uchylenia decyzji [...], wydanej przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej oraz obciążenia B.S. obowiązkiem zwrotu kwoty 3 200 zł wraz z odsetkami. Wnosił także o dopuszczenie dowodu z akt sprawy egzekucyjnej [...].

W odpowiedzi na skargę SKO domagało się jej oddalenia wywodząc jak w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wywodziło, iż w postępowaniu kończącym się decyzją wydaną na podstawie przepisu art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dłużnik alimentacyjny nie może zasłaniać się brakiem podstaw do przyznania wierzycielowi świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

W pierwszej kolejności wskazania wymaga, iż stosownie do art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - powoływanej jako: ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności tj. zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego w stopniu mającym, a prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazanej kontroli sąd administracyjny dokonuje według stanu prawnego i faktycznego zaistniałego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Podstawą jego orzekania są akta sprawy administracyjnej ( art. 133 § 1 ppsa ). Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach danej sprawy administracyjnej. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to obowiązek wzięcia przez sąd pod uwagę - z urzędu - wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, uznać należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli legalności w niniejszym postępowaniu pozostawała decyzja SKO, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2010 r. zobowiązującą skarżącego J.S. do zwrotu kwoty 3 200 zł wraz z odsetkami w kwocie 133 zł z tytułu wypłaconych uprawnionej mał. N.S. - reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową matkę B.S. - świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Wobec takiego przedmiotu zaskarżenia wskazania wymaga, iż zgodnie z art. 27 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r., Nr 1 poz. 7 ze zm. powoływanej jako: ustawa o poua) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty. Stosownie zaś do art. 27 ust. 2 tej ustawy - organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z przytoczonych przepisów wynika zatem ustawowy obowiązek dłużnika alimentacyjnego zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, łącznie z ustawowymi odsetkami (art. 27 ust. 1) oraz obowiązek organu wydania stosownej decyzji o zwrocie świadczeń w sytuacji, gdy zakończy się okres wypłaty alimentów z funduszu alimentacyjnego lub zostanie uchylona decyzja przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art. 27 ust. 2). Decyzja wydawana w sprawie obciążenia dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu kwot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego nie jest zatem decyzją pozostawioną uznaniu organu administracyjnego.

Tryb postępowania w sprawach, w których przedmiotem jest zobowiązanie dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń wypłaconych uprawnionej osobie w danym okresie świadczeniowym ze środków funduszu alimentacyjnego reguluje powoływana już ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, odsyłając w zakresie w niej nieuregulowanym ( art. 25 ) do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W konsekwencji więc organ administracji właściwy w sprawie obowiązany jest wszcząć z urzędu postępowanie administracyjne i powiadomić o tym dłużnika alimentacyjnego, przeprowadzić je z dochowaniem gwarancji procesowych z art. 10 Kpa, dokonując ustaleń faktycznych niezbędnych z punktu widzenia przedmiotu rozstrzygania, a decyzję je kończącą uzasadnić z dochowaniem wymogów o jakich mowa w art. 107 § 3 Kpa. Uzasadnienie decyzji powinno tym samym wyczerpująco informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Tym samym uzasadnienie faktyczne decyzji zawierać powinno w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej, a prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o zawartym w niej rozstrzygnięciu. Organ ma przy tym obowiązek zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie zajęte stanowisko swoje , w szczególności zaś na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania iż doszło do naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji spełniającego omówione wymagania pozostaje w związku z wyrażoną w art. 11 Kpa zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone obowiązki. Strona ma bowiem prawo znać argumenty i przesłanki podjętej decyzji, gdyż tylko w takiej sytuacji ma możliwość obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie nie tylko przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia, ale także daje stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji możliwość polemiki ze stanowiskiem organu i to zarówno, jeśli idzie o ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, jak i dokonaną przez organ wykładnię przepisów prawa będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś decyzji w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7-10 Kpa ), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji ( por. np. wyroki NSA: 25 listopada 2009 r., sygn. I OSK 558/09 publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, z dnia 16 marca 1998 r., II SA 96/98 - Lex nr 41681; z dnia 28 października 1998 r., I SA/Gd 1651/96; z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 497/88 - ONSA 1989, nr 2, poz. 68, Lex nr 10079; z dnia 8 maja 1998 r., I SA/Lu 380/97 - niepublik.).

Organ I instancji w postępowaniu prowadzonym w sprawie nakazania dłużnikowi alimentacyjnemu zwrotu świadczeń z funduszu wypłaconych osobie uprawnionej zobowiązany jest zatem ustalić czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, czy zostały one wypłacone i w jakiej wysokości oraz czy i w jakiej wysokości wpłynęła do organu kwota należności alimentacyjnych wyegzekwowanych od dłużnika alimentacyjnego przez komornika, a także odnieść się do okoliczności i zarzutów ewentualnie podnoszonych przez dłużnika alimentacyjnego jako stronę postępowania.

W kontekście okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż organ I instancji nie wszczął postępowania administracyjnego, ograniczając się jedynie do ustalenia faktu wydania decyzji ostatecznej o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego i wydając decyzję z dnia [...] października 2010 r. Skarżącemu jako stronie postępowania nie zapewniono zatem gwarancji z art. 10 Kpa , w tym prawa zynnego udziału w postępowaniu. W decyzji tej organ I instancji podał jedynie ostateczną kwotę, do zwrotu której zobowiązany został skarżący, nie przedstawiając sposobu przeprowadzenia obliczeń oraz nie wskazując kiedy i jakie dokładnie kwoty zostały przez komornika sądowego wyegzekwowanego od dłużnika alimentacyjnego na poczet należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym październik 2009 – wrzesień 2010. Również w aktach administracyjnych sprawy brak jest wskazania w jaki sposób kwota nakazana do zwrotu została ustalona. W aktach tych znajduje się jedynie wydruk komputerowy podpisany przez inspektora ds. funduszu alimentacyjnego, w oparciu o który wskazanych ustaleń nie można wyprowadzić. Nie ma on przy tym charakteru załącznika do decyzji, nie został też dłużnikowi alimentacyjnemu doręczony w toku postępowania przed organem I instancji. Taki sposób procedowania tego organu skutkował nadto brakiem w decyzji właściwego rozstrzygnięcia co do odsetek z podaniem sposobu ich wyliczenia.

Wskazanych wad w zakresie trybu postępowania i uzasadnienia decyzji nie usunęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postępowaniu wywołanym odwołaniem J.S.. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Kolegium uchybiło przepisowi art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, wadliwie uznając, iż nie narusza ona prawa. Rozpoznając odwołanie skarżącego SKO dopuściło się także innych istotnych uchybień procesowych, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaakcentowania bowiem wymaga, iż model postępowania odwoławczego przyjęty w procedurze administracyjnej nakłada na organ odwoławczy nie tyle obowiązek kontroli legalności decyzji organu I instancji w zakresie stawianych jej w odwołaniu zarzutów, ale obowiązek ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w zakresie w jakim rozstrzygał o niej organ I instancji. W wyroku z dnia 23 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95 ( publ. ONSA 1997, Nr 1, poz. 35) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Organ odwoławczy zobligowany jest zatem do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Nadto organ odwoławczy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa ) i zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kpa ) winien dokonać ponownej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed I instancją i w zależności od wyników tej oceny dokonać jego ewentualnego uzupełnienia i wydać stosowne orzeczenie. Nadto zgodnie z przepisem art. 140 Kpa do decyzji organu II instancji odnoszą się w pełni wymogi formalne określone w art. 107 Kpa.

Analiza decyzji organu II instancji wskazuje, iż wydając zaskarżony akt nie sprostał on nałożonym na niego obowiązkom. W szczególności Kolegium nie usunęło wad decyzji organu I instancji w kwestii wskazania sposobu wyliczenia nakazanej do zwrotu przez skarżącego kwoty 3 200 zł i odsetek. W uzasadnieniu decyzji Kolegium bez jakiejkolwiek potrzeby poczyniło rozważania co do prawnego charakteru świadczeń alimentacyjnych i przesłanek mających wpływ na ich wysokość, uwarunkowanych uzasadnionymi potrzebami uprawnionego i możliwościami zobowiązanego oraz kwestii niemożności zwolnienia się od ich świadczenia. Zważywszy na całkowicie odmienny przedmiot rozpoznawanej sprawy materia ta -zastrzeżona dla sądu powszechnego - pozostawać powinna poza zakresem sprawy administracyjnej, nakierowanej na ustalenie wysokości podlegającej zwrotowi kwoty świadczeń wypłaconych w funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym 2009 – 2010. Za zasadne, w zakresie wyznaczonego przedmiotem orzekania meritum sprawy, uznać należało jedynie stanowisko Kolegium, iż fakt pozbawienia wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie III RC 201/09 wykonalności ugody sądowej z dnia [...] kwietnia 2004 r. zawartej w sprawie III RC 44/04 za okres od [...] grudnia 2004 roku do dnia [...] maja 2009 roku do kwoty 300 zł mesięcznie pozostaje bez znaczenia dla kwestii wysokości kwoty nakazanej skarżącemu do zwrotu. Wskazana ugoda, będąca podstawą obowiązku alimentacyjnego skarżącego została bowiem powołanym wyrokiem pozbawiona wykonalności za okres (od [...] grudnia 2004 do [...] maja 2009), który nie obejmował spornego okresu świadczeniowego ([...] października 2009 – [...] września 2010r.), pozostając nadal po [...] maja 2009 r. tytułem wykonawczym do czasu wydania postanowienia z dnia [...] marca 2010 r. przez Sąd Okręgowy w sprawie XRC 1714/09 ).

Organ II instancji pominął natomiast całkowicie fakt dołączenia do odwołania załączników w postaci kserokopii dokumentów tj. odpisu postanowienia Sądu Okręgowego z dnia [...] marca 2010 r. w sprawie XRC 1714/09 w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia, dowodów wpłat dokonanych przez J.S. na rzecz B.S. z tytułu kosztów utrzymania dziecka – A.S. za miesiące od lipca 2009 r. do marca 2010 r. po 250 zł miesięcznie oraz z tytułu kosztów utrzymania rodziny po 600 zł miesięcznie za okres od kwietnia do października 2010 r. oraz wydruk dotyczący zajęcia przez komornika sądowego wynagrodzenia skarżącego w okresie grudnia 2009 do marca 2010 r. i w listopadzie 2010 r. Zważywszy na odformalizowany charakter odwołania ( art. 128 Kpa ), obowiązki organu administracji ( art. 7, 75 , 77 § 1 , 80 Kpa ) oraz omówiony charakter postępowania odwoławczego organ II instancji obowiązany był - po ocenie ich właściwej formy ( art. 76 a Kpa ) – ustosunkować się do tych dokumentów. Tym samym SKO powinno więc odnieść się do zarzutu skarżącego, iż doszło do pobrania z funduszu nienależnych świadczeń, skoro on – jak twierdzi - realizował ciążący na nim obowiązek alimentacyjny wobec osoby uprawnionej tj. wyłącznie N.S., reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową B.S.. Tylko jej bowiem dotyczyły decyzje organu I instancji z dnia [...] października 2009 r. i [...] maja 2010 r. o przyznaniu prawa i zmianie wysokości świadczeń z funduszu. Wskazane braki w ocenie materiału dowodowego sprawy i ustosunkowania się do zarzutów rodziły konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu II instancji na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppssa. W tym miejscu wyjaśnić należy dodatkowo skarżącemu - zważywszy na żądania zawarte w jego skardze - iż sądowa kontrola legalności aktów administracyjnych prowadzić może w przypadku zasadności skargi jedynie do ich uchylenia. Sąd administracyjny nie rozstrzyga bowiem merytorycznie, badając jedynie prawidłowość przeprowadzenia postępowania i zastosowania prawa materialnego przez organy administracji publicznej.

Wobec uwzględnienia skargi koniecznym było orzeczenie z urzędu o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ppsa). O kosztach postępowania, obejmujących koszty dojazdu skarżącego na rozprawę, orzeczono na podstawie art. 200 i 2005 § 1 ppsa .

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną i ponownie rozpoznana odwołanie skarżącego odnosząc się do przedstawionych w nim dowodów i zarzutów .