Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 616/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2, art. 17 ust. 1 i 5,
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 27 ust. 1 i 2a
journal: Dz.U. 1998 nr 64 poz 414
law: Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej - t.j.
article: art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. j, art. 33 ust. 4
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c, art. 152, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia (...) nr (...) II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) czerwca 2009 r. nr (...) Wójt Gminy J., w którego imieniu działał Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w J., po ponownym rozpoznaniu wniosku K. K. z dnia (...) kwietnia 2008 r., odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał między innymi art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881 ze zm.). W uzasadnieniu organ zaznaczył, iż rozpoznał sprawę ponownie i w oparciu o wyrok Wojewódzkiego Sądu Administarcyjnego w Poznaniu z dnia 19 marca 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 439/08 uchylający decyzję SKO nr (...) z dnia (...) lipca 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy J. nr (...) z dnia (...) czerwca 2008 r. W części dotyczącej ustaleń faktycznych organ wskazał między innymi, że rodzina wnioskodawczyni korzysta ze świadczeń rodzinnych, w tym zasiłków rodzinnych i dodatków do tych zasiłków oraz z zasiłków pielęgnacyjnych; dochód rodziny w przeliczeniu na jednego członka rodziny, obliczony do celów ustalenia wypłaty świadczeń rodzinnych, nie przekracza kryterium dochodowego, to jest kwoty 583 zł i w 2007 r. wynosił na jedną osobę (...) zł; w rodzinie wnioskodawczyni do dnia (...) marca 2009 r. było troje dzieci z orzeczeniami o niepełnosprawności, ustalonymi przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w J., z których jedno z dniem (...) marca tego roku nie ma aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności. Dalej organ zauważył, iż w orzeczeniach o niepełnosprawności dotyczących wszystkich trzech dzieci Z. K., M. K. i D. K. brak jest wskazań do korzystania przez rodzica ze świadczenia pielęgnacyjnego w ramach świadczeń rodzinnych, gdyż w pkt 7 tych orzeczeń brak jest zapisu, który mówi o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Powołując się na treść art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ zauważył, iż z przepisu tego jasno wynika, kto może skorzystać ze świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto organ podkreślił, iż z art. 17 powołanej ustawy wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem, a wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną od (...) października 1991 r., co wynika z zaświadczania Powiatowego Urzędu Pracy w J. i od tego czasu wnioskodawczyni nie rezygnowała i nie rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem, przez cały czas figuruje w ewidencji osób bezrobotnych wyżej wymienionego urzędu pracy. Organ ponownie podkreślił, iż u żadnego z dzieci w orzeczeniu o niepełnosprawności nie zaznaczono konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Odnosząc się do przepisu art. 17 ust. 5 powołanej ustawy organ zaznaczył, iż świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma między innymi ustalone prawo do zasiłku stałego, zatem korzystanie z zasiłku stałego jest przesłanką uniemożliwiającą korzystanie ze świadczeń pielęgnacyjnego. Organ wskazał, iż wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, w związku z czym pobiera zasiłek stały z tytułu niepełnosprawności w ramach świadczeń realizowanych z ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej; ustalony stopień niepełnosprawności datuje się według zgromadzonych przez organ dokumentów od dnia (...) listopada 2008 r. Prezentując takie ustalenia faktyczne i poglądy prawne organ uznał, iż strona nie spełnia przesłanek uprawniających do korzystania z wnioskowanego świadczenia w ramach świadczeń rodzinnych.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła wnioskodawczyni K. K. wskazując, iż na początku ubiegłego roku wyrejestrowała się z Powiatowego Urzędu Pracy w J., ale po konsultacji z kierownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, która powiedział, że korzystniej dla wnioskodawczyni i dla sprawy byłoby, aby pozostawała zarejestrowana w urzędzie pracy, zarejestrowała się ponownie. Ponadto wnioskodawczyni zaznaczyła, iż w związku z niepełnosprawnością dzieci i męża nie podjęła żadnej pracy. Odwołująca posądziła pracowników organu o odrzucenie wszelkiej chęci współdziałania i współpracy z wnioskodawczynią.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) lipca 2009 r. (...) utrzymało w mocy opisaną decyzję organu I instancji, określając ją jako decyzję Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. W uzasadnieniu decyzji Kolegium zwróciło uwagę na to, że K. K. wnioskiem z dnia (...) kwietnia 2008 r. wystąpiła do Wójta Gminy J. o przyznanie pomocy finansowej w formie świadczenia pielęgnacyjnego na syna D. K. Organ odwoławczy przedstawił ustalenia faktyczne zbieżne z zawartymi w decyzji organu I instancji i zaznaczył, iż do wniosku odwołująca dołączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w J. z dnia (...) lutego 2008 r., z którego wynika, iż jej syn D. został zaliczony do osób niepełnosprawnych na okres do dnia (...) lutego 2010 r., a ponadto że decyzją z dnia (...) lutego 2009 r. (...) organ I instancji przyznał zainteresowanej prawo do zasiłku stałego w wysokości (...) zł za okres od (...) lutego 2009 r. do dnia (...) stycznia 2010 r. Organ II instancji zwrócił także uwagę na to, że zgodnie z treścią zaświadczenia wydanego przez Powiatowy Urząd Pracy w J. z dnia (...) kwietnia 2009 r. odwołująca jest od dnia (...) marca 2007 r. zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Powołując się na treść art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych Kolegium wskazało, iż zainteresowana w dniu składania wniosku o świadczenie pielęgnacyjne (3 kwietnia 2008 r.) była osobą, która nie dokonała rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (zainteresowana była w tym okresie osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku). Kolegium uznało, iż powyższa okoliczność potwierdza, że odwołująca nie spełnia wszystkich przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stąd też odmowa udzielenia pomocy w formie tego świadczenia jest zasadna.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła K. K. Skarżąca podniosła, że uzyskała informację od radcy prawnego oraz Powiatowego Urzędu Pracy w J., że samo bycie osobą zarejestrowaną jako bezrobotna nie uniemożliwia ubiegania się o zasiłek stały, a organy obydwu instancji pominęły fakt, że w tym okresie nie podjęła żadnej pracy w związku z niepełnosprawnością dzieci i męża. Ponadto zarzuciła, iż organ I instancji wprowadził ją w błąd i wspomniała, iż jest wiele wyroków Wojewódzkiego Sądu Administarcyjnego, w których stwierdzono, że decyzje organów I i II instancji są niezgodne z ustawą i Kodeksem postępowania administracyjnego, oraz że organy lekceważąco odchodzą do sprawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Ocena ta polega na zbadaniu, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa i czy skala ewentualnego naruszenia uzasadnia zastosowanie środków z art. 145 - 149 przywołanej ustawy. Zgodnie z art. 134 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji z punktu widzenia wyżej powołanych kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organy orzekające w sprawie dokonały błędnej wykładni art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.).

W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie zapadł wyrok tutejszego Sądu z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 439/08, którego ocena prawna i wytyczne są dla organów ponownie rozpatrujących sprawę wiążące, co wynika z treści art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyrokiem tym uchylno wcześniej wydane w niniejszej sprawie: decyzję Kolegium z dnia (...) lipca 2008 r. (...) oraz poprzedzającą ja decyzję organu I instancji z dnia (...) czerwca 2008 r. (...). Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie to przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 2 tej ustawy. Organ I instancji w uzasadnieniu podkreślił, iż w odniesieniu do żadnego z dzieci skarżącej w orzeczeniu o niepełnosprawności nie zaznaczono konieczności stałej długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Ponadto organy obydwu instancji przytoczyły treść art. 17 ust. 1 powołanej ustawy. Z powyższego wynika, iż zdaniem organu I instancji, któremu to stanowisku nie zaprzeczył organ odwoławczy, z treści powyższego przepisu wynika wymóg, by dziecko legitymowało się orzeczeniem o niepełnosprawności z łącznymi wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Tymczasem tutejszy Sąd w powyższym wyroku z dnia 19 marca 2009 r. podzielił poglądy przywołanego orzecznictwa, według których wystarczającym warunkiem przyznania wnioskowanego świadczenia jest spełnienie jednej z wyżej wskazanych przesłanek. Wyraził to wprost zwracając uwagę, iż konieczne a zarazem wystarczające jest uznanie dziecka za niepełnosprawne oraz wskazanie jednej z przesłanek, a mianowicie konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji lub też konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Sąd przy tym zauważył, iż nie jest uprawnione uznanie, że dziecko nie wymaga konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, wyłącznie w oparciu o treść orzeczenia o niepełnosprawności, gdyż opinia Zespołu do spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności stanowi jedynie dowód w sprawie w rozumieniu art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a przesłanka konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem powinna być oceniana według współczesnych standardów życia i zgodnie z generalnymi celami pomocy społecznej określonymi w ustawie. W konsekwencji uznać należy, iż w omówionym zakresie organy były związane zapatrywaniem Sądu wyrażonym w wyroku z dnia 19 marca 2009 r. i nie mogły zająć odmiennego stanowiska o konieczności łącznego spełnienia dwóch wymienionych przesłanek. Syn skarżącej – D. K., którego dotyczy wniosek z dnia (...) kwietnia 2008 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, legitymuje się orzeczeniem właściwego organu o niepełnosprawności, w którym w punkcie 7 zaznaczono, iż wprawdzie nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki osoby drugiej w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, ale jednocześnie w punkcie 8 wskazano, iż wymaga stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji (k. 1b akt adm. I inst.). Wobec przyjęcia przez organy interpretacji art. 17 ust. 1 powołanej ustawy w zakresie dwóch wymienionych przesłanek odmiennej od stanowiska, jakie zajął tutejszy Sąd w wyroku z dnia 19 marca 2009 r., organy dopuściły się naruszenia art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W drugiej kolejności trzeba stwierdzić, iż organy obydwu instancji nietrafnie uznały, że wnioskodawczyni jako osoba bezrobotna nie może uzyskać świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem nie spełnia także drugiej przesłanki wymaganej do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 1 powołanej ustawy, a mianowicie nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności. Skarżąca w dacie orzekania w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego pozostawała w gotowości do podjęcia pracy, gdyż według ustaleń organów była zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W kwestii tej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 1364/07 (LEX nr 501328, Centralna Baza Orzeczeń pod internetowym adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), który stwierdził, że przytoczony wyżej art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z którego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje wymienionym w nim osobom, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem - określa dwa niezależne od siebie stany faktyczne. Pierwszy, w którym osoba legitymowana nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, i drugi, w którym osoba legitymowana rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem. W wyroku tym wyjaśniono, że w pierwszym przypadku chodzi o sytuację, kiedy osoba zainteresowana przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego nie pracuje i nie trudni się jakąkolwiek pracą zarobkową, czyli nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, by opiekować się dzieckiem, w drugim zaś - kiedy z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem - osoba zainteresowana uzyskaniem świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z dotychczasowego sposobu aktywności zawodowej i zarobkowej (np. rozwiązuje stosunek pracy, rezygnuje z prowadzonej działalności gospodarczej). Sąd ten stwierdził, że osoba bezrobotna zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy nie pracuje, zatem nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, stąd też spełnia powyższą przesłankę. Z kolei nie podejmując zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie musi też z takiej aktywności rezygnować, gdyż w istocie nie ma z czego. W wyroku tym wskazano również, że każda osoba bez pracy, nawet bez faktycznej rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, może szukać pracy, może deklarować gotowość do jej podjęcia, co jednak nie wyklucza prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyby osoba taka zwróciła się do organu z odpowiednim wnioskiem z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem. Odmienna wykładnia w niedopuszczalny sposób różnicowałaby sytuację osób bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy względem tych bezrobotnych, którzy nie są zarejestrowani. W przywołanym wyroku zwrócono uwagę, że status osoby bezrobotnej nie może eliminować z grona osób, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, również z tego względu, że sytuacje, w których świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, określa wyłącznie art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W przepisie tym ustawodawca nie wykluczył z kręgu uprawnionych do przedmiotowego świadczenia osób bezrobotnych z prawem do zasiłku lub bez tego prawa, wskazując, że świadczenie to nie przysługuje między innymi osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem, jeżeli ma ona prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. W wyroku tym podkreślono, że gdyby ustawodawcy zależało na pozbawieniu osób bezrobotnych możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, z pewnością uczyniłby to w powyższym przepisie, a z samego faktu, że z grona osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego zostały wyeliminowane osoby z ustalonym prawem do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nie da się wyprowadzić wniosku, iż również osobom bezrobotnym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Status bezrobotnego jest tylko jedną z przesłanek do ustalenia prawa do świadczeń w postaci zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego, których przyznanie dopiero pozbawia osobę bezrobotną prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto zauważyć należy, iż w myśl art. 2 ust.1 pkt 2 lit. j ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 r. (to jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego wyklucza możliwość uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Przepis ten reguluje jedynie sytuację prawną osób, które już pobierają świadczenie pielęgnacyjne i złożyły w urzędzie pracy wniosek o uzyskanie statusu osoby bezrobotnej. Natomiast osoba zarejestrowana jako bezrobotna może złożyć wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, z tym że dopiero fakt pobierania tego świadczenia powoduje, że osoba bezrobotna przestaje spełniać warunki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i skutkuje w myśl art. 33 ust. 4 tej ustawy utratą statusu osoby bezrobotnej. Zatem także i z tej przyczyny fakt rejestracji osoby bezrobotnej nie stanowi okoliczności wykluczającej nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Warto także zauważyć, iż świadczenie pielęgnacyjne, uregulowane w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zastąpiło zasiłek stały, który był przyznawany na podstawie art. 27 ust. 1 nieobowiązującej już ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U z 1998 r., nr 64, poz. 414 ze zm.). Natomiast z ust. 2a pkt 2 powołanego przepisu wynikało, że zasiłek stały z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem nie przysługuje osobie otrzymującej zasiłek dla bezrobotnych lub zasiłek przedemerytalny albo świadczenie przedemerytalne. Zatem w poprzednim stanie prawnym zasiłek stały nie przysługiwał jedynie osobie bezrobotnej pobierającej zasiłek dla bezrobotnych, co pozwala przyjąć, że przysługiwał on osobie, która była zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku lub przestała go pobierać z powodu upływu okresu jego pobierania. Powyższe wzmacnia argumentacje, iż w aktualnym stanie prawnym (art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych) osoby bezrobotne, tak z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, jak i bez tego prawa, nie są wyłączone z kręgu osób, które mogą uzyskać świadczenie pielęgnacyjne (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 września 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 229/09, dostępne w bazie orzeczeń pod adresem jw.).

W ostatniej kolejności zwrócić uwagę należy również na nie mniej ważne uchybienia organów administracji treści przepisów art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyłącza z kręgu osób uprawnionych do tego świadczenia między innymi osobę, która ma ustalone prawo do zasiłku stałego. Skarżącej decyzją organu I instancji z dnia (...) lutego 2009 r. (...) przyznano prawo do takiego zasiłku z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.) od dnia 1 lutego 2009 r. (k. 25 akt adm. I instancji). Organy całkowicie zignorowały jednak fakt, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w dniu (...) kwietnia 2008 r., zatem nie żadnych podstaw by odmówić jej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od daty złożenia wniosku do dnia (...) stycznia 2009 r. Dodać należy, iż z akt sprawy nie wynika, iżby skarżąca także w okresie przed (...) lutego 2009 r. miała przyznane prawo do zasiłku stałego, a powołane przez organ I instancji okoliczności w decyzji przyznającej zasiłek stały wskazują, że skarżąca nie spełniała wcześniej przesłanek do uzyskania tego świadczenia z pomocy społecznej.

Ze względu na naruszenie prawa procesowego – art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i prawa materialnego – art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, konieczne okazało się uchylenie tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Stwierdzone uchybienia proceduralne niewątpliwie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro organy nie uwzględniły wiążącego je poglądu tutejszego Sądu wyrażonego w wyroku z dnia 19 marca 2009 r. i nie rozważyły należycie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zaś przedstawiona przez organy wykładnia prawa wprost przełożyła się na nietrafne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Trzeba zwrócić uwagę na to, że działanie organów administracji w niniejszej sprawie nie sprzyja pogłębianiu zaufania obywateli do organów Państwa, a tym samym narusza również art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Ponownie rozpatrując sprawę organy uwzględnią wyżej wskazane rozważania, stosownie do brzmienia art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c oraz art. 135 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Podrazik /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak

br