Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1007/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 8,9
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: par. 38,39
journal: Dz.U. 2004 nr 133 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak ( spr. ) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009r. sprawy ze skargi W.W. na orzeczenie [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B., po rozpoznaniu u W. W. nadciśnienia tętniczego II stopnia, przewlekłej choroby niedokrwiennej serca – stabilna, niewielkiej niewydolności zastawki mitralnej bez znaczenia hemodynamicznego, nerwicy neurastenicznej, zespołu bólowego szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego, hyperlipidemii, nieprawidłowej glikemii na czczo, nadwagi, wrodzonego przykurczu zgięciowego palców II i wyrośla kostnego przyśrodkowej powierzchni obu stóp, skrzywienia przegrody nosa nieupośledzającej drożności nosa, przerostu gruczołu krokowego, braków uzębienia (§ 39 p. 2, § 38 p 4, § 38 p 9, § 66 p. 1, § 62 p. 1, § 34 p. 5, § 34 p. 1, § 60 p. 1, § 80 p. 4, § 75 p. 2, § 26 p. 3, § 51 p. 8, § 24 p. 1 Załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. - (Dz. U. z 2004 r., Nr 133, poz. 1422 z późn. zm.), uznała go za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, zaliczając do kategorii zdrowia "Z".

W uzasadnieniu organ wskazał, że ustaleń o stanie zdrowia W. W. dokonano w oparciu o: posiadaną dokumentację lekarską i orzeczniczą, badanie komisji a także aktualne wyniki badań i konsultacji specjalistycznych. Komisja podkreśliła, iż aktualne badania EKG i Echokardiograficzne nie wykazały zmian nadciśnieniowych w obrębie serca – wykazały prawidłową grubość ścian komór, funkcję wyrzutową i funkcję rozkurczową serca.

Skarżący złożył odwołanie od tego orzeczenia do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. podnosząc, iż choruje na nadciśnienie tętnicze od 1992 r. i od tego czasu bardzo cierpi na bóle głowy, a także ma uczucie bicia i kołatania serca. Argumentując swoje stanowisko wskazał, że w 2001 r. wystąpiły u niego bóle dławicowe po wysiłku fizycznym i od tego czasu nie uprawia żadnych sportów, wyłączając jedynie spacery i jazdę na rowerze. Oświadczył również, że pogorszyły się mu wyniki badania krwi, przy którym stwierdzono znaczne podwyższenie cholesterolu.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. działając na podstawie rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 z późn. zm.) w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach oraz ustawy z dnia 10 grudnia 2003 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8 poz. 66 z późn zm.) i rozporządzenia MON z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych (Dz. U. z 2006 r., Nr 12, poz. 75) i § 3 ust. 4 rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2004 r., Nr 151, poz. 1594 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] r. nr [...], utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.

Organ odwoławczy podkreślił, iż z badania kardiologicznego wynika, że rozpoznano przewlekłą chorobę niedokrwienną serca pod postacią dławicy piersiowej stabilnej II kI. CCS, a wykonana próba wysiłkowa z 2 października 2008 r. potwierdza istnienie choroby niedokrwiennej serca stabilnej (zmiany ST-T w odpr. II, III, aVF i V4 _ V6 przy METS - 12,2).

RWKL wyjaśniła, że zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzeniem MON z dnia 10 maja 2004 r. (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 z późn. zm.). - osoby, u których rozpoznano przewlekłą chorobę niedokrwienną serca pod postacią dusznicy bolesnej stabilnej - § 38 p. 4 mogą być uznani tylko za zdolnych do zawodowej służby wojskowej.

Ponadto RWKL wskazała, iż w trakcie badania kardiologicznego z 19 marca 2008 r. dla potrzeb TWKL rozpoznano oprócz choroby niedokrwiennej serca stabilnej również nadciśnienie tętnicze II okresu ze zmianami narządowymi. Pomiar RR w trakcie powyższego badania wynosił 140/90, a wykonane dwukrotnie badanie echokardiograficzne (29 kwietnia 2008 r. i 23 września 2008 r.) nie wykazało istotnych odchyleń od normy.

Badaniami powyższymi stwierdzono niewielkie poszerzenie wymiaru lewego przedsionka do 42 mm (norma do 40 mm), brak cech przerostu lewej komory oraz brak zaburzeń funkcji rozkurczowej lewej komory serca. Badanie to wykazało prawidłową kurczliwość mięśnia (normokineza) i bardzo dobrą funkcję skurczową lewej komory - EF - 65%.

Następnie RWKL wskazała, iż wykonane badanie dna oka wykazało cechy angiopatii nadciśnieniowej naczyń siatkówki IIo, a z badania echokardiograficznego podczas pobytu w Klinice Kardiologii 10 WSzK w Bydgoszczy w 2001 r. wynika, że stwierdzono wówczas symetryczny przerost mięśnia lewej komory serca IVSD 14mm.

Biorąc pod uwagę powyższy wynik badania echokardiograficznego i obecne dwa wyniki tego badania Komisja uznała, że przerost mięśnia lewej komory cofnął się i obecnie jest prawidłowa grubość przegrody międzykomorowej - 9 mm i tylnej ściany lewej komory - 9 mm.

Komisja biorąc pod uwagę komentarz do § 39 stwierdziła, iż kwalifikacja do kat. zdr. Z lub N zależna jest od wielkości zmian narządowych i pomiarów ciśnienia tętniczego. Tymczasem w niniejszej sprawie, jak podkreślił organ odwoławczy, brak cech przerostu lewej komory serca, niewielki stopień zmian w badaniu dna oka (l°) oraz pomiary ciśnienia tętniczego nieznacznie podwyższone ponad normę pozwalają na kwalifikację powyższego schorzenia do kat. zdr. Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy W. W. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, zarzucając orzeczeniu organu odwoławczego:

– naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a mianowicie poprzez odrzucenie zleconych przez TWKL badań w Klinice Kardiologii 10 Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką w Bydgoszczy pomiarów ciśnienia metodą Holtera oraz nieuwzględnienie diagnozy postawionej w Klinice Kardiologii po przeprowadzonych badaniach skarżącego,

– naruszenie § 39 Rozporządzenia MON w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej poprzez błędną jego interpretację i uznanie, że mimo rozpoznania w klinice kardiologii nadciśnienia tętniczego pierwotnego III stopnia, skarżący jest zdolny do zawodowej służby wojskowej.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wywiedzioną w zaskarżonej decyzji. Organ zwrócił też uwagę na to, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądy administracyjne nie orzekają w przedmiocie związku schorzeń ze służbą wojskową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą zdolności do zawodowej służby wojskowej, organ II instancji, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. póz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tak pojętej kontroli sądowej sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to Komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie.

O ile organ administracji nie naruszy zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. oraz innych przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności traktujących o obowiązku dokładnego wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wyczerpującego zebrania całokształtu materiału dowodowego, to brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w sprawie zdolności żołnierza do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się więc do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach.

Orzekając o zdolności do zawodowej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie zaliczają jednocześnie daną osobę do jednej z kategorii zdolności do takiej służby, według wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004 r., Nr 133, poz.1422 ze zm.).

Zgodnie z powyższym załącznikiem nr 2 do rozporządzenia osoby badane przez komisje lekarskie dzieli się na trzy grupy. Skarżący jako żołnierz zawodowy przynależy do grupy II ( kolumna piąta wykazu).

W rozdziale X załącznika zawarte zostały schorzenia układu krążenia, które kwalifikują osoby badane przez komisje lekarskie jako zdolne lub niezdolne do zawodowej służby wojskowej. Nadciśnienie tętnicze II stopnia zdiagnozowane u skarżącego przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w B. kwalifikuje skarżącego, zdaniem tej komisji, jako zdolnego do zawodowej służby wojskowej na podstawie § 39 pkt 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia, zgodnie z kolumną 5. Na podstawie tego samego przepisu komisja mogła także zakwalifikować skarżącego jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, z uwzględnieniem wskazań zawartych w objaśnieniach szczegółowych do § 39, które uzależniają kwalifikację zdrowotną od wartości ciśnienia mierzonego wielokrotnie, zmian narządowych potwierdzonych badaniami: ECHO i dna oka.

W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. wskazuje z jakich przyczyn należało uznać, że zdiagnozowane w toku postępowania przed organem I instancji nadciśnienie tętnicze II stopnia, nie powoduje niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Organ II instancji pomija jednakże w uzasadnieniu, to na co słusznie zwrócił uwagę skarżący, że na zlecenie tego organu wykonano u skarżącego badania specjalistyczne w 10 Wojskowym Szpitalu Klinicznym z Polikliniką w Bydgoszczy. Na karcie skierowania do badań specjalistycznych z dnia 8 września 2008 r. specjalista kardiolog, po przeprowadzeniu badania EKG, zdiagnozował u skarżącego nadciśnienie tętnicze III stopnia w okresie zmian narządowych.

Taka diagnoza automatycznie kwalifikowałaby skarżącego jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej na podstawie § 39 pkt 3 załącznika nr 2 do rozporządzenia, zgodnie z kolumną 5.

Organ nie wyjaśnił tej okoliczności ani powodów pominięcia wyników badań ciśnienia wykonanych na własne zlecenie.

Nie wchodząc w merytoryczną ocenę ustaleń dokonanych w toku badań komisyjnych, jak i wynikających z twierdzeń skarżącego podnoszonych w toku postępowania, należy stwierdzić, że istnieje sprzeczność w ocenie stanu zdrowia skarżącego, ustalonego w toku postępowania przed organami obu instancji. Skoro taka sprzeczność istnieje, to obowiązkiem organu II instancji było dokonanie jej dokładnej oceny, która powinna znaleźć wyraz w uzasadnieniu orzeczenia uwzględniającym wymagania określone w art. 107 § 3 kpa. Jeżeli organ orzekający w sprawie kwestionuje prawidłowość diagnozy wynikającej z badania kardiologicznego, którego wyniki znajdują się na karcie skierowania do badań specjalistycznych z dnia 8 września 2008 r., to również winien dać temu wyraz w uzasadnieniu swojego orzeczenia.

Dokonując takiej oceny zaskarżonego orzeczenia, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy postępowania w sposób na tyle istotny, że może mieć to wpływ na wynik sprawy.

W wyniku wydania zaskarżonej decyzji organ naruszył art. 7 i 77§ 1 Kpa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest także obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W ocenie Sądu organ naruszył również przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenia zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 kpa. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ oceni wyniki wszystkich badań przeprowadzonych w toku postępowania przed organami obu instancji w celu potwierdzenia diagnozy, a ustaleniom w powyższym zakresie da wyraz w uzasadnieniu wydanego orzeczenia. Organ rozpatrzy także wszystkie zarzuty strony skarżącej podnoszone w odwołaniu oraz skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Należy także zauważyć, że w dokumentacji postępowania administracyjnego brak jest zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji organu I instancji. Sąd nie może zatem stwierdzić z całą pewnością, że odwołanie zostało wniesione w terminie, a zatem, że istnieją podstawy do rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy czy też wydano orzeczenie pomimo istnienia decyzji organu I instancji jako orzeczenia ostatecznego. Konieczne jest zatem wskazanie przez organ II instancji, kiedy decyzja Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. została skarżącemu doręczona, lub dokonanie takiego ustalenia przez zapytanie skarżącego kiedy otrzymał orzeczenie organu I instancji.

Wbrew stanowisku organu zawartemu w odpowiedzi na skargę, przedmiotem skargi jest błędne ustalenie co do stanu zdrowia skarżącego i jego zdolności do zawodowej służby wojskowej, a nie związek schorzenia ze służbą wojskową (oświadczenie skarżącego złożone na rozprawie). Ustalenia w przedmiocie związku schorzenia ze służbą wojskową mają charakter szerszy, ponieważ poza określeniem stanu zdrowia żołnierza komisja bada także związek lub brak związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową oraz związek lub braku związku chorób i ułomności z czynną służbą wojskową. W odniesieniu do skarżącego ustalenia takiego związku lub jego braku dokonuje się w oparciu o kryteria wskazane w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. z 2003 r., Nr 62, poz. 567), co jednak pozostaje poza zakresem rozważań Sądu.

Z uwagi na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 P.p.s.a orzeczono jak w sentencji wyroku Sądu.