Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 372/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1a pkt 1, art. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 175 poz 1459
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
Teza: Brak podstaw do przyjęcia, iż zamiarem ustawodawcy, w art. 1 ust. 1a pkt 1 ustawy z 29 VII 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, było różnicowanie sytuacji prawnej użytkowników wieczystych, w zależności od tego, czy uzyskali to prawo na skutek wymuszonego bądź dobrowolnego przejęcia.

TEZY

Brak podstaw do przyjęcia, iż zamiarem ustawodawcy, w art. 1 ust. 1a pkt 1 ustawy z 29 VII 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, było różnicowanie sytuacji prawnej użytkowników wieczystych, w zależności od tego, czy uzyskali to prawo na skutek wymuszonego bądź dobrowolnego przejęcia.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Organiściak (spr.) Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant Magdalena Matuszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2009 r. sprawy ze skargi M. B. i E. B – O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta R. z dnia [...] r., 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących kwotę 457 ( czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] M.B., W.B. i E.B. zwrócili się do Prezydenta Miasta R. o odpłatne przekształcenie – w trybie ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 1997 r. Nr 65, poz. 746 z późn. zm.) – przysługującego im prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Miasta R. położonej przy ulicy [...], obejmującej działki o numerach [...] i [...], o łącznej powierzchni [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w R. prowadzi księgę wieczystą nr KW [...]. Postanowieniem z dnia [...] postępowanie zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sprawy o zwrot nieruchomości, której dotyczył wniosek o przekształcenie. W dniu [...] wnioskodawczynie w osobach M.B. i E.B., zwane dalej skarżącymi, zmieniły swoje żądania w zakresie odpłatności oraz wnioskowanych udziałów, z uwagi na śmierć W.B. i zawnioskowały o nieodpłatne przekształcenie przysługującego im prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] nr [...] działając w trybie art. 1, art. 3 ust. 1 pkt. 2, art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2005 r. Nr 175, poz. 1459 z późn. zm. zwanej dalej ustawą z 2005 r.) orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności, przy czym przekształcenie miało nastąpić w ½ części nieruchomości nieodpłatnie, a w ½ części odpłatnie na zasadach określonych w ustawie z 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta R. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] ([...]) Prezydent Miasta R. odmówił nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego, przysługującego M.B. w [...] częściach i E.B. w [...] częściach, w prawo własności przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w 2005 r. weszła w życie ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, która jako zasadę wprowadziła odpłatność za przekształcenie. Podkreślono, iż ustawa z 2005 r. wprowadziła w tym zakresie dwa wyjątki przewidziane w art. 1 ust. 1a. Uzasadniając odmowę akcentowano, że źródłem przejścia na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości, której dotyczył wniosek o przekształcenie, nie był akt wywłaszczenia, ani też użytkowanie wieczyste nie zostało uzyskane w zamian za przejęcie przed dniem 5 grudnia 1990 r. nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów. Wskazano, iż przedmiotowa nieruchomość do dnia [...] znajdowała się we współwłasności Skarbu Państwa i A.C., a przejście w tym dniu własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło na mocy umowy cywilnoprawnej z dnia [...] o zniesienie współwłasności zawartej pomiędzy Skarbem Państwa a A.C., co znajduje nie podważalne odzwierciedlenie w akcie notarialnym Rep. A nr [...]. Podkreślono, iż w wyniku tej czynności prawnej na rzecz A.C. ustanowione zostało prawo użytkowania wieczystego na obu działkach przy ul: [...] oraz wskazano, że dodatkowo sprzedano na wyłączną własność ruiny domu mieszkalnego za zapłatą połowy ceny. Zaakcentowano, iż termin "przejęcie nieruchomości gruntowej" użyty w art. 1 ust. 1a pkt. 1 ustawy z 2005 r. odnosi się do pozyskiwania nieruchomości gruntowych przez Skarb Państwa w drodze jednostronnych, władczych, przymusowych aktów administracyjnych, bez uwzględnienia woli dotychczasowych właścicieli.

W odwołaniu do SKO w K. skarżące wniosły o uchylenie decyzji organu I instancji i przyznanie im prawa do nieodpłatnego przekształcenia udziałów w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności podkreślając, iż spełniają przesłanki wymienione w art. 1 ust.1a pkt.1 ustawy z 2005r. W pierwszej kolejności skarżące kwestionowały samo przejście połowy nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. z 1946 r. Nr 13, poz. 87), podkreślając, iż mąż A.C., M.C., nigdy nieruchomości nie porzucił. Po drugie skarżące wskazywały, że w pojęciu "przejęcia nieruchomości gruntowej" mieszczą się nie tylko przypadki przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa na skutek aktu władczego lub z mocy prawa, ale również wskutek czynności cywilnoprawnych. Skarżące akcentowały, iż przed 1990 rokiem bardzo często nieruchomości na cele publiczne pozyskiwane były w drodze umów, zawieranych pod groźbą wywłaszczenia. Jako ważny dowód w sprawie wskazano informację Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] o przekazaniu przedmiotowej nieruchomości na podstawie decyzji z dnia [...] zakładom A, która to decyzja została jednak uchylona po trzech latach, po czym, jak podkreślały skarżące, pomimo wcześniejszej utraty władztwa nad nieruchomością, zmuszono A.C. do podpisania umowy zniesienia współwłasności nieruchomości, kupna własnego domu i ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

SKO w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] rozpoznając odwołanie skarżących, powołując się na art. 17 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – (dalej Kpa), art. 127 § 2 Kpa i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 1 ust. 1a pkt. 1 i art. 5 ustawy z 2005 r. o przekształceniu, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji podtrzymując i obszernie rozwijając stanowisko i argumentację Prezydenta Miasta R. W szczególności Kolegium podkreśliło, iż nie sposób uznać, że prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione w zamian za wywłaszczenie. Poza wspomnianą umową cywilnoprawną zniesienia współwłasności podstawą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego była w ocenie SKO decyzją z dnia [...] w sprawie oddania w wieczyste użytkowanie terenu państwowego, wydana na podstawie ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i działek budowlanych (Dz. U. z 1957 r. Nr 31, poz. 132) oraz ustawa z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159 z późn. zm.). Zdaniem SKO przewidziany w art. 1 ust. 1a pkt 1 ustawy z 2005 r. tryb uzyskania użytkowania wieczystego w zamian za wywłaszczenie mógłby zostać uznany za zrealizowany, w przypadku zastosowania obowiązującej ówcześnie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, co jednak w ocenie organu II instancji nie miało miejsca. Kolegium podkreślało, iż nieruchomość w momencie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nie tylko, że nie została wywłaszczona i przekazana na cele publiczne, ale wręcz przeciwnie cała została oddana w użytkowanie wieczyste osobie fizycznej w celu odbudowania na niej prywatnego domu. SKO wskazało także, iż skarżące błędnie wiążą sprawę przejścia udziału po M.C. na Skarb Państwa z ustanowieniem użytkowania wieczystego na przedmiotowej nieruchomości i podkreślało, że o sprawie nabycia przez Skarb Państwa udziału w przedmiotowej nieruchomości przez M.C., w tym postępowaniu w ogóle nie można było orzekać.

W skardze do sądu administracyjnego na decyzję SKO w K. z dnia [...] M.B. i E.B. zarzuciły naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 107 § 3 w związku z art. 6, 8 i 11 Kpa., oraz błędne zastosowanie przepisów ustawy z 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości i wniosły o uchylenie decyzji SKO w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżące powtórzyły swoje wcześniejsze twierdzenia argumentując, iż przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na cel publiczny jeszcze w [...], a ustanowienie użytkowania było swoistą rekompensatą za utratę prawa własności. Podkreślano, iż umowa cywilnoprawna zniesienia współwłasności została zawarta pod groźbą utraty rodzinnego domu.

W odpowiedzi na skargę SKO w K. podtrzymało swoja wcześniejszą argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i podkreśliło, iż istotą skargi jest próba powiązania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego skarżącym z tzw. "utratą" własności w trybie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. SKO akcentowało, iż nie można nieodpłatnie przekształcić użytkowania wieczystego w prawo własności, ponieważ ustanowienie prawa użytkowania nie nastąpiło bezpośrednio w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżących podnosił, iż prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione w zamian za wcześniejsze przejęcie nieruchomości, a skarżąca M.B. podkreślała, iż nieruchomość została bezprawnie przejęta na rzecz Skarbu Państwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały w ocenie Sądu z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

Przesłanki i warunki przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości określa powołana już wcześniej ustawa z 2005 roku. Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 5 ustawy o przekształceniu osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Osoby te mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości do dnia 31 grudnia 2012 r. Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 1a z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości, niezależnie od ich przeznaczenia, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały: 1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 3 powoływanej ustawy z 2005 r. z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a. Natomiast zgodnie z art. 5 ustawy z 2005 r. przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na rzecz użytkowników wieczystych, o których mowa w art. 1 ust. 1a albo ich następców prawnych następuje nieodpłatnie.

Zatem do przekształcenia odpłatnego prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności niezbędne jest łączne zaistnienie wymienionych w powołanym przepisie art. 1 ust. 1 przesłanek, które w ocenie Sądu skarżące spełniają. Nie jest też kwestionowane w niniejszej sprawie, że przedmiotowa nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste poprzednikowi prawnemu skarżących, które w ocenie Sądu należy znać za następców prawnych, zgodnie z zapisem art. 1 ust. 3 ustawy z 2005 r.

Kwestią sporną w rozpatrywanej przez Sąd sprawie jest jedynie to, czy skarżące są uprawnione do nieodpłatnego przekształcenia na zasadzie określonej w art. 5 w zw. z art. 1 ust. 1a ustawy z 2005 r. Przepis ten dopuszcza nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na rzecz użytkowników wieczystych lub ich następców prawnych jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskano w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r. (art. 1 ust. 1a pkt. 1) lub które uzyskały użytkowanie wieczyste na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (art. 1 ust. 1a pkt. 2).

Sąd podziela stanowisko SKO, iż nie można przyjąć za uprawnione twierdzeń skarżących, iż użytkowanie wieczyste zostało ustanowione w zamian za wywłaszczenie. Co prawda takie wywłaszczenie miało w przedmiotowej sprawie miejsce, ale w [...], a zostało ono dokonane na rzecz zakładów A, to jednak, decyzja w tym przedmiocie został częściowo zmieniona, po tym jak okazało się, iż A.C. nie wyjechała z kraju i ma obywatelstwo polskie. Także szeroko opisywana sprawa bezprawnego zastosowania wobec M.C. przepisów dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich nie mogła być, w ocenie Sądu przedmiotem niniejszego postępowania i poczynione w tym zakresie przez organ II instancji ustalenia są zgodne z prawem.

Dla rozstrzygnięcia, czy skarżące spełniają kryteria ustawowe do nieodpłatnego przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, pozostaje zatem ustalenie, czy A.C. uzyskała użytkowanie wieczyste w zamian za przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 roku. Zdaniem organów administracji orzekających w sprawie nie można przyjąć, że przejęcie nieruchomości nastąpiło w tym trybie. SKO w zaskarżonej decyzji wywodzi, że skoro do ustanowienia użytkowania wieczystego doszło na mocy umowy znoszącej współwłasność, to nie może być mowy o występowaniu przymusu w znaczeniu właściwym dla przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 1 ust.1a pkt. 1 ustawy z 2005 r. Kolegium dowodzi, że użytkowanie wieczyste nie zostało ustanowione w zamian za przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa i akcentuje, że "Przejęcia (odebrania) udziału we współwłasności nieruchomości nie było, gdyż zniesienie współwłasności nastąpiło dobrowolnie." Sąd nie podziela takiej interpretacji przepisu art. 1 ust.1a pkt.1 ustawy z 2005 r. Przede wszystkim należy wskazać, iż z treści art. 1 ust 1a literalnie nie wynika, że przejęcie nieruchomości gruntowych na rzecz Skarbu Państwa miało odbywać się w formie jakiegokolwiek przymusu. Przejęcie w ocenie Sądu może odbywać się również w sposób dobrowolny, a więc także umowny. W przedmiotowej sprawie doszło do ustanowienia użytkowania wieczystego na podstawie umowy zniesienia współwłasności na przedmiotowej nieruchomości jaka istniała pomiędzy Skarbem Państwa, a A.C., a co potwierdza umowa zawarta w formie aktu notarialnego z dnia [...]. Przepis art. 1 ust.1a pkt. 1 ustawy z 2005 r. stanowi, że uprawnione są osoby fizyczne "jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały w zamian za przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów". W powyższym zapisie nie ma mowy o przymusowym charakterze przejęcia, co tak bardzo akcentuje SKO w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu za przejęcie na podstawie innego tytułu prawnego należy uznać także rozpatrywany przypadek, nie ulega bowiem wątpliwości, że Skarb Państwa w skutek umowy znoszącej współwłasności nabył ½ nieruchomości, ustanawiając w zamian na rzecz A.C. prawo użytkowania wieczystego na całej nieruchomości.

W ocenie Sądu nie można pominąć tego, że umowa zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości znajdowała swoje oparcie we wcześniejszej decyzji administracyjnej z dnia [...] nr [...], która ze swej istoty jest aktem jednostronnym i władczym, a w której to decyzji w sprawie oddania w wieczyste użytkowanie terenu państwowego i sprzedaży ruiny domu mieszkalnego w pkt. 1 postanowiono, o zniesieniu współwłasności przedmiotowej nieruchomości jaką w połowie posiadał Skarb Państwa i A.C. oraz o ustanowieniu na całej nieruchomości prawa użytkowania wieczystego na rzecz A.C. z obowiązkiem uiszczania na rzecz Skarbu Państwa, jedynie połowy opłaty rocznej "opisanego terenu państwowego". To ostatnie zacytowane twierdzenie przy uwzględnieniu realiów lat [...] ubiegłego stulecia, przemawia za tym, że już w momencie wydawania decyzji cała przedmiotowa nieruchomość, a więc działki nr [...] i [...] były już traktowane jako własność państwa. Co więcej, przy ocenie całokształtu materiału dowodowego rozpatrywanej sprawy, nie można pominąć decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] nr [...] (Nr [...]), w której orzeczono o zmianie wcześniejszej decyzji z dnia [...] nr [...]. Decyzją z [...] orzeczono bowiem o przejściu na Skarb Państwa całej przedmiotowej nieruchomości położonej w R. przy ul. [...], którą to decyzję po ustaleniu, że A.C. nie wyjechała z kraju i posiada obywatelstwo polskie zmieniono, uznając że połowa nieruchomości nadal stanowi własność A.C., a jedynie połowa należąca do M.C. przechodzi na rzecz Skarbu Państwa. Dodatkowo w aktach sprawy znajdują się dokumenty, w tym "zawiadomienie" Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] skierowane do A.C., że "decyzją Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej przy tut. Prezydium z dnia [...] Nr [...] nieruchomość położona przy ul. [...] przekazana została Zakładom A w K.. Wobec powyższego parcela zostanie zabudowana i dalsze użytkowanie stało się nieaktualne." W świetle takich okoliczności Sąd, przy uwzględnieniu realiów historycznych nie może w pełni podzielić argumentacji SKO, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do uzyskania użytkowania wieczystego w zamian z przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, jeśli idzie o połowę przedmiotowej nieruchomości, czyli tę jej część, która stanowiła własność A.C.

Sąd nie może jednak uznać, za zgodnego z prawem żądania skarżących do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dla całej przedmiotowej nieruchomości. Połowa nieruchomości przeszła bowiem z mocy prawa na Skarb Państwa na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich a czego jak dotychczas, pomimo podjętych starań, nie udało się skarżącym skutecznie podważyć, a o czym w niniejszym postępowaniu orzekać nie można było. Zatem w ocenie Sądu brak jest podstaw prawnych do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dla całej przedmiotowej nieruchomości. Do nieodpłatnego przekształcenia może dojść jedynie w odniesieniu do połowy przedmiotowej nieruchomości, tj. tej części, którą A.C. przekazała Skarbowi Państwa. W odniesieniu do pozostałej części w ocenie Sądu winna być zastosowana procedura odpłatnego przekształcenia uregulowana w art. 4 ustawy z 2005 r.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić przyjdzie, że z analizy przepisu art. 1 ust. 1a pkt. 1 ustawy z 2005 r. o przekształceniu nie można wyprowadzić wniosku, by zamiarem ustawodawcy było różnicowanie na gruncie omawianej ustawy sytuacji prawnej użytkowników wieczystych (bądź ich następców prawnych), którzy uzyskali to prawo w zamian za przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu państwa na podstawie innych tytułów przed dniem 5 grudnia 1990 r. w zależności od tego czy uzyskali to prawo na skutek wymuszonego bądź dobrowolnego przejęcia. Użycie obok nie budzącego wątpliwości terminu wywłaszczenie, określenia "przejęcie" nie pozwala w ocenie Sądu na przyjęcie zawężonej jego interpretacji tj. tylko do przypadków władczego i jednostronnego przejmowania nieruchomości przez Skarb Państwa. Należy także podkreślić, iż użyty w analizowanym przepisie bardzo pojemny i bliżej niedookreślony termin "na podstawie innych tytułów", nakazuje uznanie realizacji powyższej dyspozycji także w formie umowy cywilnoprawnej. W ocenie Sądu nie ma żadnych prawnych ani racjonalnych przesłanek do tego, aby tę grupę użytkowników wieczystych lub ich następców prawnych, wyłączyć z kręgu podmiotów uprawnionych do nabycia nieodpłatnego prawa własności użytkowanej nieruchomości po spełnieniu pozostałych warunków określonych w art. 1 ust. 1a i ust. 3 ustawy z 2005 r.

W związku z powyższym Sąd podzielił zarzuty skargi w części dotyczącej naruszenia treści art. 1 ust. 1a pkt 1 ustawy z 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przez mającą wpływ na wynik sprawy niewłaściwą jego wykładnię. Organy obu instancji błędnie zdaniem Sądu uznały, że przez przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów należy rozumieć jedynie sytuacje, którym musiał przy przejmowaniu nieruchomości towarzyszyć przymus. Takie zakreślenie związku pomiędzy ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego, a przejmowaniem nieruchomości gruntowych na rzecz Skarbu Państwa nie wynika zdaniem Sądu z treści art. 1 ust. 1a pkt. 1 ustawy z 2005 r. W konsekwencji może to prowadzić do zawężenia kręgu uprawnionych do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności do tych podmiotów, których nieruchomości zostały przejęte tylko na mocy władczych i jednostronnych decyzji władz państwowych przed 5 grudnia 1990 r., z pominięciem tych, którzy na skutek różnych okoliczności, nie zawsze dobrowolnie, wyzbywali się "silniejszego prawa własności" na rzecz surogatu jakim było użytkowanie wieczyste, mające stanowić swoistą formę przejściową i zastępczą w stopniowym procesie likwidacji własności prywatnej, czemu dano już wyraz w postanowieniach konstytucji z 1952 r., a także przepisach prawa cywilnego, które w najszerszym stopniu chroniły własność państwową.

Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji będzie miał na uwadze poczynione wyżej ustalenia, z których wprost wynikają wskazówki co do dalszego postępowania.

Przedstawione wyżej rozważania przemawiają zatem za koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), w związku z wykazanym wyżej naruszeniem art. 1 ust. 1a pkt. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Jednocześnie Sąd wskazuje, iż nie dopatrzył się, żadnych innych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji nie można było orzekać ponieważ decyzją ta nie podlegała wykonaniu.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późń. zm.).