Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 335/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par.1 pkt 4, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: par.60, par. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 28 ust.2, art.3 pkt 20
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 21 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2021 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] Prezydent Miasta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę zespołu 4 budynków mieszkalnych wielorodzinnych i 1 budynku mieszkalno-usługowego, instalacji zewnętrznych: wodociągowych, kanalizacyjnych, elektroenergetycznych, oświetlenia terenu, przebudowę sieci kanalizacyjnej ogólnospławnej i elektroenergetycznej oraz rozbiórkę budynku starej trafostacji wraz z zagospodarowaniem terenu przy ul. [...] w S. (działka nr [...] [...]). Decyzja stała się ostateczna dnia [...] lutego 2020 r.

W dniu [...] marca 2020r. pełnomocnik A. P. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną Prezydenta Miasta S. nr [...] wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji w oparciu o art. 152 k.p.a. W uzasadnieniu pełnomocnik podał, że podstawą wniosku jest pominięcie skarżącej w toku postępowania administracyjnego. Pełnomocnik wyjaśnił też, że zamierzenie inwestora narusza interesy właścicieli mieszkań na działce [...], na której znajduje się lokal wnioskodawczyni w związku z ograniczeniem dostępu do światła.

Zdaniem wnioskodawcy, w wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę zostały naruszone zapisy art. 4 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy Prawa budowlanego, ponieważ dla potrzeb realizacji inwestycji przyjęto, że jest ona zlokalizowana na terenie zabudowy śródmiejskiej. Skutkowało to odejściem od reguł przesłaniania i od wymogów naświetlenia opisanych w § 13 ust. 1 i § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Według ustaleń pełnomocnika wnioskodawcy, treść studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie określa, aby na terenie nieruchomości inwestora dopuszczalna była zabudowa śródmiejska (jednostka planistyczna [...]).

W dniu [...] maja 2020 r. organ I instancji wydał postanowienie o wznowieniu postępowania zakończonego ww. decyzją, po czym przeprowadził postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy wystąpiła podstawa wznowienia, a więc czy wnioskodawczyni ma interes prawny w sprawie pozwolenia na budowę.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...]; UNP: [...] Prezydent Miasta S. umorzył wznowione postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w S. została zawiadomiona o wszczęciu postępowania oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi dokumentami i nie wniosła żadnych uwag ani zastrzeżeń do sprawy.

Planowana zabudowa znajduje się w terenie nieobjętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] ustalił warunki zabudowy dla terenu położonego przy ul. [...] w S. (dz. nr [...] obręb [...]).

Zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta S. uchwalonym przez Radę Miasta S. uchwałą z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Miasto S. jest podzielone na cztery dzielnice, które grupują osiedla.

Zabudowa objęta przedmiotową decyzją znajduje się w dzielnicy "Śródmieście", na Osiedlu "Śródmieście Północ", w jednostce planistycznej [...], gdzie obowiązuje kierunek zagospodarowania: zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna wysokiej intensywności. Zapisy te spełniają definicję zabudowy śródmiejskiej, zawartą w § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zdefiniowane jako "zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze śródmieścia określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego a w przypadku braku planu miejscowego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy". W związku z powyższym projektant miał możliwość zastosowania zmniejszenia odległości między budynkami (§ 13 ust. 4 rozporządzenia) i ograniczenia wymaganego czasu nasłonecznienia (§ 60 ust. 3 rozporządzenia).

Organ I instancji wskazał, że przywołane przez wnioskodawcę inne jednostki planistyczne nie były analizowane w dacie wydania pozwolenia na budowę. Brak użycia zapisu "śródmiejska zabudowa" w jednostce planistycznej studium nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów warunków technicznych dotyczących zmniejszonej odległości i skróconego czasu nasłonecznienia, gdyż w świetle definicji rozporządzenia inwestycja jest położona na obszarze Śródmieścia, a w kierunkach zagospodarowania w funkcji uzupełniającej studium określono, że zabudowa mieszkaniowa ma być wysokiej intensywności.

W świetle art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przywołany przepis nie wyłącza regulacji art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. W budynkach, w których własność wyodrębnionych lokali posiadają określone podmioty, funkcjonuje Wspólnota Mieszkaniowa, a uprawnionym do reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej jest jej zarząd, co wynika wprost z art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali.

Prawa do samodzielnego udziału w postępowaniu członek Wspólnoty nie może zatem wywodzić tylko z faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej, skoro pozostaje ona w wyłącznym zarządzie Wspólnoty, tj. ogółu właścicieli lokali. Tylko w wyjątkowych przypadkach członek Wspólnoty może być stroną postępowania obok Wspólnoty Mieszkaniowej. Chodzi o sytuacje, w których wykaże on aktualny, indywidualny, własny interes prawny. Z wniosku o wznowienie postępowania wynika, że A. P. jest właścicielem lokalu mieszkalnego, posiada udział we współwłasności nieruchomości wspólnej, jednak nie wykazała indywidualnego interesu prawnego, odrębnego od interesu prawnego reprezentującej jej Wspólnoty Mieszkaniowej, dającego podstawę do występowania jako strona w postępowania o pozwolenie na budowę objętego decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r.

Ponadto pełnomocnik wnioskodawcy złożył wniosek o rozważenie przekazania rozpatrzenia wniosku wznowieniowego organowi II instancji.

Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W niniejszej sprawie, organem tym jest Prezydent Miasta S.. Jedynie, gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność ww. organu, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy do przeprowadzenia postępowania w sprawach wymienionych w art. 149 § 2 k.p.a., art. 150 § 2 k.p.a. Przy wznowieniu postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dewolucję kompetencji na organ wyższego stopnia uzasadniałaby taka działalność organu I instancji w toku rozpoznawania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, która nosiłaby znamiona stronniczości i godziła w zasadę obiektywizmu, z czym w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia.

W postępowaniu o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane organ I instancji zawiadomił Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] - stronę postępowania.

Skoro zatem, zgodnie z art. 105 ust. 1 k.p.a., postępowanie w sprawie wznowienia na wniosek A. P. jest bezprzedmiotowe, należało je, zdaniem organu I instancji, umorzyć.

Od powyższej decyzji działający w imieniu strony pełnomocnik wniósł odwołanie, zarzucając jej m. in. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj:

1) art. 4 w zw. z art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 140 Kc oraz art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji poprzez dopuszczenie do realizacji budynków, które nie odpowiadają warunkom technicznym i pozbawiają skarżących prawa do właściwego nasłonecznienia ich lokalu,

2) § 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 oraz § 60 ust. 1 i ust. 3 w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ze względu na nieprawidłowe uznanie, że teren inwestycji znajduje się w zabudowie śródmiejskiej, co było podstawą do zmniejszenia norm przesłaniania i nasłonecznienia.

Naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ze względu na brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i nieodniesienie się w wyczerpujący sposób do zarzutów skarżącej,

2. art. 8 § 1 k.p.a. ze względu na przeprowadzenie postępowania w sposób stronniczy i naruszający zasadę równego traktowania uczestników postępowania i ze względu na ograniczenie skarżącej możliwości zapoznania się z aktami sprawy,

3. art. 9 § 1 k.p.a. ze względu na ograniczenie wnioskodawczyni dostępu do akt sprawy i niedołączenie do akt sprawy dokumentacji dotyczącej pozwolenia na budowę, i w konsekwencji nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że wezwaniem z dnia [...] września 2020 r. zwrócił się do pełnomocnika skarżącej o dokładne wskazanie, z ilu pomieszczeń składa się jej lokal, gdzie znajdują się okna poszczególnych pomieszczeń i jakiego rodzaju są to pomieszczenia. W odpowiedzi pełnomocnik wyjaśnił, że skarżąca jest właścicielem lokalu nr [...] przy ul. [...], i wskazał, gdzie znajdują się okna pomieszczeń omawianego lokalu i załączył fotografię elewacji oraz rysunki z zaznaczeniem okien.

Wezwaniem z dnia [...] października 2020 r. Wojewoda zwrócił się do inwestora o odniesienie się do ww. twierdzeń skarżącej i przedstawienie analizy przesłaniania i nasłonecznienia. W odpowiedzi Inwestor, w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r., oświadczył, iż ciężar udowodnienia posiadania przymiotu strony postępowania spoczywa na skarżącej i nie widzi powodu dla którego miałby sporządzać odrębną analizę nasłonecznienia i przesłaniania.

Wojewoda w skierowanym do inwestora piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. wyjaśnił, iż ze znajdującej się w aktach sprawy analizy przesłaniania i nasłonecznienia wynika, że sporządzona została w oparciu o założenie, że w sprawie mamy do czynienia z tzw. zabudową śródmiejską, a ponadto analiza ta została sporządzona w stosunku do całego budynku przy ul. [...] w S., a nie w stosunku do okien poszczególnych lokali. Brak przedłożenia aktualnej analizy nasłonecznienia i przesłaniania może natomiast skutkować uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

Inwestor, przy piśmie z dnia [...] grudnia 2020r., przedłożył analizę przesłaniania i nasłonecznienia. Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. Wojewoda przesłał do pełnomocnika skarżącej kopie ww. pisma inwestora wraz z załączoną analizą przesłaniania i nasłonecznienia z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał dotychczasowe stanowisko, zakwestionowali wartość dowodową przedłożonej przez inwestora analizy nasłonecznienia i wniósł o przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości należącej do wnioskodawcy na okoliczność ustalenia rzeczywistych skutków oddziaływania realizowanej inwestycji na jej lokal oraz o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia wpływu realizacji przedmiotowej inwestycji na czas nasłonecznienia pomieszczeń lokalu skarżącej i skutków ograniczonego nasłonecznienia tego lokalu.

Organ II instancji, przywołał treść art. 16 § 1, art. 145 § 1 i art. 151 § 1 i § 2 oraz art. 28 k.p.a., i wskazał, że w postępowaniach prowadzonych na gruncie przepisów ustawy Prawo budowlane do ustalania kręgu stron postępowania stosuje się materialny przepis art. 28 ust. 2 ww. ustawy, który stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. Stroną postępowania - poza inwestorem - będą zatem właściciele bądź użytkownicy wieczyści tylko tych nieruchomości, które wskutek zrealizowania inwestycji będą miały ograniczoną możliwość zagospodarowania terenu, w tym zabudowy, a to ograniczenie będzie miało oparcie w konkretnych przepisach prawa.

Organ podkreślił, że sam fakt sąsiedztwa z działką inwestycyjną nie oznacza, że właściciel działki sąsiedniej staje się stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Inwestycja może być bowiem zaprojektowana w taki sposób, że oddziaływanie planowanego obiektu będzie zamykało się w granicach działki inwestycyjnej. W tym miejscu również wskazał na różnice pomiędzy faktycznym a prawnym oddziaływaniem inwestycji. Ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości, a więc ograniczenia znajdujące swoje oparcie w normach prawnych, nie są tożsame z uciążliwościami wygenerowanymi przez realizację spornej inwestycji, takimi jak kurz, hałas, wzmożony ruch pieszych i samochodów, sposób obsługi komunikacyjnej, spaliny, zmniejszenie walorów użytkowych, obniżenie wartości nieruchomości, odczucia estetyczne. Jeśli żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od właściciela lokalu znajdującego się w budynku wielolokalowym, zobligowany jest on także do wykazania istnienia indywidualnego interesu prawnego, tj. opartego w przepisach administracyjnego prawa materialnego, z którym związane byłoby ograniczenie w korzystaniu z danego lokalu.

Dalej, organ II instancji wyjaśnił, że przepisami odrębnymi, o których mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, są przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w którym w § 12 określone są minimalne odległości od granicy działki, w § 271-273 określone są minimalne odległości między budynkami ze względu na bezpieczeństwo pożarowe, zaś w § 13 i § 60 granice przesłaniania i wymogi nasłonecznienia budynków.

Za względu na fakt, że wniosek o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie złożony został przez właścicielkę lokalu w budynku wielolokalowym, kwestia oddziaływania budynku zaprojektowanego na działce nr [...] została przeprowadzona pod kątem ewentualnego przesłaniania i ograniczenia norm nasłonecznienia lokali znajdujących się w budynku przy ul. [...] - działka nr [...]. Organ II instancji przytoczył treść § 13 ust. 1 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, i wskazał, że dogłębna analiza sprawy pozwoliła stwierdzić, iż teren inwestycji wraz z terenami sąsiednimi stanowi tzw. teren zabudowy śródmiejskiej. Zgodnie z przepisem § 3 pkt 1 ww. rozporządzenia przez zabudowę śródmiejską należy rozumieć zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze śródmieścia, określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego bądź w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Na obszarze, na którym położona jest działka inwestycyjna nr [...], nie ma uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Zgodnie z uchwałą Rady Miasta S. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta S. teren inwestycji położony jest w dzielnicy "Śródmieście", osiedlu "Śródmieście Północ", jednostce planistycznej [...], dla której ustalono kierunek zagospodarowania pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną wysokiej intensywności. Zdaniem organu z zabudową śródmiejską można mieć do czynienia nie tylko w przypadku centrum miasta, ale także w przypadku poszczególnych dzielnic miasta. Jeżeli na badanym obszarze nie ma uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale obowiązują ustalenia studium uwarunkowań i kierunków rozwoju miasta, dla ustalenia, czy mamy do czynienia z zabudową śródmiejską, istotne jest faktyczne zagospodarowanie danego obszaru, a zwłaszcza intensywny charakter zabudowy. Mając na względzie przewidziany w Studium kierunek zagospodarowania - wysoka intensywność - oraz fakt, że teren inwestycji znajduje się w obszarze śródmieścia z intensywnie zgrupowaną zabudową, w przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy do uznania, że mamy do czynienia z tzw. zabudową śródmiejską, o której mowa w § 3 pkt 1 ww. rozporządzenia.

Organ wskazał dalej, że skarżąca jest właścicielem lokalu nr [...] na drugim piętrze budynku, którego okna skierowane są w stronę działki nr [...]. Z fotografii elewacji budynku przedłożonych przez pełnomocnika strony wynika, że lokal ten znajduje się w pionie nad lokalem nr [...]. Z analizy nasłonecznienia wynika, że lokal nr [...] w dniach równonocy będzie posiadał nasłonecznienie wynoszące 4 godziny i 05 minut. Tym samym nasłonecznienie o takiej długości będzie posiadał również lokal nr [...]. Zachowana zatem zostanie norma minimalnego nasłonecznienia określona w § 60 rozporządzenia. Ponadto, w analizowanej sprawie odległość pomiędzy licem ścian budynków oznaczonych na projekcie zagospodarowania terenu jako "C" i "D" zaprojektowanych na działce nr [...], a ścianą budynku położonego na działce nr [...] w najbliżej położonym miejscu wynosi: w przypadku budynku "C" 13,36 m przy wysokości przesłaniania mierzącej 14m, w przypadku budynku "D" - 13,31 m przy wysokości przesłaniania mierzącej 13m. Wynika z tego, że budynek "D" zaprojektowany został w odległości większej niż wysokość przesłaniania i nie wystąpi tutaj zjawisko ponadnormatywnego przesłaniania w stosunku do okien pomieszczeń położonych na parterze budynku. Natomiast budynek "C" zaprojektowany został w odległości nieznacznie mniejszej niż wysokość przesłaniania, tj. 0,64 m. Organ podkreślił, że wysokość przesłaniania mierzona jest od dolnej krawędzi najniżej położonego okna pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi, czyli w stosunku do pomieszczenia położonego na parterze budynku. Z uwagi na fakt, że lokal skarżącej położony jest na drugiej kondygnacji budynku z oczywistych względów nie wystąpi tutaj zjawisko ponadnormatywnego przesłaniania, a co za tym idzie zachowana jest norma określona w § 13 ww. rozporządzenia.

Zdaniem organu odwoławczego, przeprowadzona analiza nie wykazała, aby w związku z jakimkolwiek przepisem prawa materialnego planowana inwestycja wprowadziła ograniczenia w korzystaniu z lokalu skarżącej. Skarżąca nie wskazała też na istnienie innej przesłanki z której wynikałby jej interes prawny w niniejszej sprawie. W tej sytuacji skarżącej nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

Powyższą decyzję A. P., reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając naruszenie:

1. art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez ustalenie, że nie przysługuje jej przymiot strony postepowania, pomimo że wykazała indywidualny interes prawny, jej lokal jest w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji i okna wychodzą na inwestycję i realizowana inwestycja w sposób oczywisty zmieni możliwość korzystania z lokalu w sposób dotychczasowy, ograniczając nasłonecznienie.

2. art. 4 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w zw. z art. 140 k.c. oraz art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez uznanie, że budynki realizowane na działce nr [...], które nie odpowiadają warunkom i pozbawiają skarżącą prawa do dotychczasowego nasłonecznienia jej lokalu, odpowiadają prawu,

3. § 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 oraz § 60 ust. 1 i ust. 3 w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia poprzez przyjęcie, że możliwe było zmniejszenie odległości pomiędzy budynkami oraz ograniczenie dotychczasowego czasu nasłonecznienia z uwagi na zakwalifikowanie przez organ terenu objętego inwestycją jako zabudowa śródmiejska, podczas gdy:

- studium wyraźnie rozróżnia zabudowę śródmiejską od innych rodzajów zabudowy (vide: tereny [...] oraz [...] oraz [...]) i takiej zabudowy na analizowanym terenie nie przewiduje,

- położenie działki w środku miasta nie oznacza, że jest na niej dopuszczalna zabudowa śródmiejska, co oznacza dokonanie przez organ niedopuszczalnej i naruszającej przepisy rozszerzającej wykładni § 13 ust. 4 rozporządzenia.

4. art. 7 i art. 77 § 1 i art. art. 8 § 1 k.p.a. polegające na:

- ograniczeniu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego do zwrócenia się do inwestora o przedłożenie analizy nasłonecznienia i wydanie postanowienia w oparciu o tę analizę, w sytuacji gdy inwestor z oczywistych względów pozostaje stroną postępowania, w której interesie leży orzeczenie przez organ o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji,

- uznaniu przez organ za bezcelowe przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości skarżącej oraz z opinii biegłego z zakresu budownictwa, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób stronniczy i całkowite pominięcie interesu skarżącej w prowadzonym postępowaniu.

5. art. 80 k.p.a., poprzez przeprowadzenie oceny dowodów w sposób dowolny i wewnętrznie sprzeczny, tj.:

- oparcie się na analizie nasłonecznienia inwestora, mimo iż jest to dokument prywatny i w żadnym wypadku nie powinien być podstawą postanowienia, a podstawę taką stanowić mógł dowód z opinii biegłego,

- ustalenie przez organ, że skoro studium na terenie objętym przedmiotową inwestycją operuje sformułowaniem "wysokiej intensywności", a teren znajduje się na obszarze śródmieścia, to na tym obszarze możliwa jest zabudowa śródmiejska, mimo iż z treści studium wynika, że rozróżnia ono wyraźnie jednostki planistyczne, na których obszarze zabudowa śródmiejska może być realizowana oraz jednostki, które takiej cechy nie posiadają, jak jednostka, w której znajduje się teren objęty przedmiotową inwestycją,

- organ wskazał, że z analizy nasłonecznienia wynika, iż jej lokal będzie posiadał nasłonecznienie takie jak lokal nr [...] na parterze, a więc różniące się w tym zakresie od lokalu nr [...], którego właściciele zostali uznani za stronę w postępowaniu, o 5 min.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, i obejmuje również orzekanie m.in. w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (vide : art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).

Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Na mocy art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na którym sąd orzekał w składzie trzech sędziów.

W wyniku przeprowadzonej kontroli opisanej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, albowiem rozstrzygnięcie organu odwoławczego, jak i poprzedzające je Prezydenta Miasta S. w żaden sposób nie naruszają prawa, w tym przepisów wskazanych w skardze.

Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego ma zastosowanie w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi, a więc gdy nie ma już możliwości zaskarżenia ich w trybie zwyczajnym (zob. wyrok NSA z 29.06.2016 r., I OSK 3061/14, dostępny jak pozostałe powołane w tej sprawie w Internecie na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobne stanowisko wyraża doktryna: "Wznowienie postępowania jest instytucją procesową polegającą na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli mają miejsce przyczyny wznowienia taksatywnie określone w przepisach prawa procesowego" (zob. Postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne z kazusami, pod red. R. Hausera, A. Skoczylasa, Warszawa 2017, s. 158). Ustawodawca wskazuje w art. 145-145b k.p.a. przesłanki stanowiące podstawę wznowienia postępowania. Tryb wznowienia reguluje art. 148 k.p.a., który stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).

Z cytowanych przepisów wynikają trzy przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby mogło dojść do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Po pierwsze, musi zostać dochowany termin (miesięczny) od dnia, w którym powzięto wiedzę o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Drugą przesłanką jest powołanie przynajmniej jednej okoliczności spośród wymienionych w art. 145-145b k.p.a. I wreszcie przesłanka trzecia – wniosek musi pochodzić od strony postępowania. Łączne spełnienie tych przesłanek prowadzi do wznowienia postępowania, a w jego następstwie do merytorycznego rozpoznania wniosku.

Niesporne jest to, że skarżąca dochowała wymogu zgłoszenia wniosku w terminie miesięcznym od dowiedzenia się o wydaniu decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lipca 2020 r., a także to, że powołała przesłankę do wznowienia postępowania – opisaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału w postępowaniu bez własnej winy). Również kwestia posiadania przez skarżącą przymiotu strony, tj. legitymowania się przez nią indywidualnym interesem prawnym w postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji, została dostatecznie wyjaśniona w toku wznowionego postępowania administracyjnego, i nie jest już przedmiotem sporu.

Prezydent Miasta S. umorzył postępowanie wznowieniowe uznając, że skarżąca nie ma przymiotu strony postępowania albowiem, wbrew twierdzeniom skarżącej, w sprawie nie występuje zjawisko ponadnormatywnego przesłaniania i ograniczenia nasłonecznienia budynku, co wynika wprost z dokumentacji projektowej, do której została dołączona analiza nasłonecznienia.

Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania skarżącej dokonał ponownej oceny formalnej okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania i przeanalizował czy planowana inwestycja wprowadziła ograniczenia w korzystaniu z lokalu skarżącej.

Jak wynika z dodatkowej analizy nasłonecznienia mieszkań zlokalizowanych przy południowej elewacji budynku przy ul. [...] w S., wszystkie lokale mieszkalne przylegające do południowej elewacji budynku, w tym lokal skarżącej nr [...] usytuowany na drugim piętrze budynku, po zrealizowaniu sąsiedniej budowy, będą miały zapewniony czas nasłonecznienia od minimum 3 godzin 10 minut do ponad 7 godzin. Wynik ten potwierdza graficzna symulacja rozkładu światła słonecznego i cienia pokazana w czterech ujęciach. Stąd też lokal skarżącej spełnia również ogólne normy nasłonecznienia, o których mowa w § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia.

W tym miejscu podkreślić należy, że dodatkowa analiza nasłonecznienia została sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej. Nie ma zatem podstaw, aby nie uznać przedłożonej analizy za dowód w przedmiotowej sprawie lub podważać wnioski projektanta w niej zawarte. Sąd zauważa przy tym, że skarżąca poza ogólnym negowaniem dokumentu inwestora jako wiarygodnego dowodu w sprawie, nie przedstawiła alternatywnej analizy, mogącej stanowić dowód (art. 75 k.p.a.) uprawniający organ do zakwestionowania dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżąca w istocie też nie zakwestionowała prawidłowości założeń metodycznych, danych wyjściowych lub sposobu wykonania analizy pochodzącej od inwestora i nie wskazała na takie błędy w dokumencie, które zdeklasyfikowałyby go jako wiarygodny dowód w sprawie.

Odnosząc się do natomiast do wniosków skarżącej o dopuszczenie dowodu z oględzin jej nieruchomości i zlecenia sporządzenia opinii przez rzeczoznawcę na okoliczność ustalenia wpływu realizacji inwestycji na czas nasłonecznienia pomieszczeń lokalu skarżącej w ramach postępowania administracyjnego, Sąd wyjaśnia, że w sytuacji gdy organ na podstawie dowodów zebranych w toku postępowania może dokonać ustalenia stanu faktycznego niebudzącego wątpliwości, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne.

Organ nie ma zatem obowiązku uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2020 r. II GSK 3369/17).

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi trzeba wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż termin "zabudowa śródmiejska", zdefiniowany w § 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bazuje na dwóch zasadniczych elementach, które decydują o uznaniu danej zabudowy za "śródmiejską". Po pierwsze, zabudowa ta musi mieć charakter intensywny, to znaczy typowy dla charakteru, wielkości i cech zabudowy danego miasta (np. zgrupowanie zabudowań w wielkomiejskiej aglomeracji jest znacznie większe niż mieście małym lub średnim). Po drugie, zabudowa ta musi znajdować się na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, co oznacza, że prawodawca rozporządzeniowy odwołuje się do kryterium funkcji zabudowy, która - zgodnie z dalszą częścią definicji - ma "faktycznie" lub "planistycznie" stanowić centrum miasta lub centrum dzielnicy miasta. Z definicji tej wynika zatem szerokie rozumienie zabudowy śródmiejskiej, która obejmuje nie tylko jeden teren centralny miasta (zazwyczaj w mniejszych miastach), lecz także wielość "terenów centrotwórczych" w dzielnicach miast (vide: wyrok NSA z dnia 9 października 2018 r. II OSK 2442/16 , LEX nr 2582409).

Nie ulega zatem wątpliwości - zdaniem Sądu, że zabudowę terenu inwestycji i działki sąsiedniej nr [...] (niezależnie od rozróżnienia w Studium funkcji uzupełniającej i podstawowej kierunku zagospodarowania ww. terenów pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną wysokiej intensywności, o czym pisze skarżąca w piśmie uzupełniającym z dnia [...].09.2021 r.) należy zakwalifikować do rodzaju zabudowy śródmiejskiej. Wynika to wprost z lokalizacji działek nr [...] i [...], które według Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta S. (uchwała Rady Miasta S. nr [...]) położone są w dzielnicy funkcjonalnie oznaczonej jako "Śródmieście", na osiedlu "Śródmieście Północ".

Tak więc skoro projektowana inwestycja i działki sąsiednie należą do tzw. zabudowy śródmiejskiej to, wbrew stanowisku skarżącej, w stosunku do jej lokalu mieszkalnego obowiązuje warunek nasłonecznienia ustalony w § 60 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w ramach którego, w przypadku budynków zlokalizowanych w zabudowie śródmiejskiej dopuszcza się ograniczenia wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny.

Wobec powyższego, słusznie organ odwoławczy uznał zarzuty skarżącej, iż projektowana inwestycja oddziałuje na jej nieruchomość w sposób niezgodny z prawem za bezpodstawne.

Nadto, jak trafnie wskazał Wojewoda, w sytuacji gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od właściciela lokalu znajdującego się w budynku wielorodzinnym zobligowany on jest także do wykazania istnienia indywidualnego interesu prawnego, opartego na przepisach prawa materialnego.

Sąd podziela wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż w postępowaniu administracyjnym do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową - co do zasady legitymację ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni członkowie tej wspólnoty, co znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 6 ustawy o własności lokali (por. wyrok NSA z 4 lipca 2013r., sygn. II OSK 583/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie wyklucza to automatycznie udziału w tym postępowaniu poszczególnych członków wspólnoty samodzielnie, ale jest to sytuacja wyjątkowa i uzależniona od wykazania przede wszystkim swojego własnego, indywidualnego interesu prawnego (por. wyrok NSA z 16 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3101/14, wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1325/15).

Przypomnieć należy, że zagadnienie bycia stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę reguluje przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333), zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. W myśl art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego, na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.

W zaistniałej sytuacji, zgodzić się należy z Wojewodą, iż skarżąca nie wykazała indywidulanego, odrębnego od Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...], interesu prawnego, warunkującego jej osobisty udział w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...]. Nie wystąpiły bowiem w sprawie takie okoliczności, które powodowałyby, że po zrealizowaniu zabudowy objętej decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2019 r. jej lokal znalazłby się w szczególnej sytuacji na tle wszystkich innych mieszkań, a skarżąca zostałaby narażona na naruszenia jej prawa do korzystania z nieruchomości w większym stopniu aniżeli pozostali właściciele lokali w budynku.

Przy czym Sąd zauważa, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w S. brała udział w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, w ramach którego zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, dokonano sprawdzenia projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi i ostatecznie zatwierdzono projekt kwestionowaną indywidualnie przez skarżącą decyzją Prezydenta Miasta S..

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP zauważyć należy - i jest to pogląd ugruntowany w orzecznictwie i doktrynie, że jakkolwiek prawo własności jest prawem konstytucyjnie chronionym, to jednak prawo nie jest prawem chronionym bezwzględnie. Przepis art. 64 ust. 1 Konstytucji RP dopuszcza możliwość ograniczenia tego prawa, gdy następuje ono w ustawie i w zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności, a więc poszanowania zasady proporcjonalności wyrażającej się zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości, ingerencji w sferę praw i wolności. W tej sprawie takie naruszenia nie mają miejsca albowiem nowa inwestycja, co wynika z analizy akt administracyjnych sprawy ma być realizowana na gruncie stanowiącym własność inwestora, w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane oraz projekt budowlany sporządzony przez uprawnione osoby. Interes innych stron postępowania nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 Prawa budowlanego, bo prawo do zabudowy może być ograniczone tylko przepisami prawa powszechnie obowiązującego oraz ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - i tylko w tym zakresie organ administracji architektoniczno-budowlanej może ingerować w planowaną inwestycję.

Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący stosownie do treści art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i oceniony zgodnie z art. 80 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę.