Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 340/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 26, ART. 28
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku zagospodarowania odpadów oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...], Główny Inspektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2015, poz. 1048 ze zm.; dalej: "u.m.p.o."), art. 17 § 1 oraz art. 18 w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 poz. 935), po rozpatrzeniu wniosku "[...]" Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...] (dalej: "spółka", "skarżący", "strona") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.

W dniu [...] kwietnia 2016 r. do Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska wpłynęło zawiadomienie Urzędu Celnego w [...] o zatrzymaniu transportu odpadów w postaci zrzyn i ścinek sklejki drewnianej o masie 106,78 Mg z [...] do Polski. Wysyłającym jest firma [...], [...] [...] a odbiorcą "[...]" Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w [...].

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 26 pkt 2 oraz art. 28 ust. 1 u.m.p.o. orzekł o nałożeniu na spółkę "[...]" Sp. z o.o. sp. k., z siedzibą w [...], obowiązek zagospodarowania 106,78 Mg odpadów w postaci zrzyn i ścinek sklejki drewnianej zaklasyfikowanych pod kodem 03 01 05, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 września 2014 r. w sprawie katalogu odpadów, nielegalnie wysłanych z [...] do Polski (pkt 1 decyzji). Organ zobowiązał spółkę "[...] Sp. z o.o. sp. k. do zagospodarowania ww. odpadów w instalacji na terenie kraju, posiadającej decyzję właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów o kodzie 03 01 05 (pkt 2 decyzji). Jednocześnie wskazał, iż obowiązek określony w punkcie 2 może być wykonany za pośrednictwem przedsiębiorcy posiadającego decyzję właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów o kodzie 03 01 05 (pkt 3 decyzji) oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 4 decyzji). W uzasadnieniu decyzji GIOŚ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1013/2006 import do Polski odpadów z załącznika IV do rozporządzenia nr 1013/2006 w celu dokonania odzysku podlega procedurze, uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody wszystkich właściwych organów. Wysyłka przedmiotowych odpadów w postaci zrzyn i ścinek sklejki drewnianej odbyła się bez uprzedniego zawiadomienia i uzyskania zgody wszystkich właściwych organów, a zatem zgodnie z art. 2 pkt. 35) lit. a) rozporządzenia nr 1013/2006, wypełnia definicję nielegalnego transgranicznego przemieszczania odpadów. Z kolei odpowiedzialnym za nielegalny transport jest firma [...], która dokonała wysyłki odpadów do Polski bez zgłoszenia i uzyskania zezwolenia właściwych władz.

W związku z powyższym w piśmie z dnia 3 listopada 2016 r. GIOŚ, na podstawie art. 9 ust. 2 a) Konwencji Bazylejskiej o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych zwrócił się do właściwego organu [...] tj. Ministerstwa Zasobów Naturalnych i Ochrony Środowiska o zobowiązanie firmy [...] do dokonania zwrotu odpadów do kraju wysyłki. Z uwagi na brak odpowiedzi, ponowna prośba o podjęcie działań gwarantujących zwrot odpadów do kraju wysyłki została wysłana w dniu [...].02.2017 r. GIOŚ nie otrzymał odpowiedzi właściwego organu [...].

Organ na podstawie analiza dokumentów oraz wyjaśnień wysyłającego i odbiorcy odpadów po stronie polskiej, stwierdził, że umowa zawarta pomiędzy "[...]" Sp. z o.o. Sp. k. a [...] dotyczyła wysyłek do Polski zrębek drewnianych. Tymczasem skład zatrzymanego transportu odbiega od określonego wyżej przedmiotu umowy bowiem zawiera także ścinki sklejki. Ponadto istotne znaczenie ma fakt pochodzenia zrzyn drewnianych znajdujących się w transporcie razem z elementami sklejki. Jak wynika z przytoczonych wyżej wyjaśnień [...], zawartych w piśmie z dnia 11 maja 2017 r., zrzyny i ścinki sklejki pochodzą z wyrobów przemysłu meblarskiego, bowiem przed pokruszeniem oddzielono od nich fornir. Zatem ww. zrzyny i ścinki sklejki nie mogą być określane jako biomasa, bowiem jako biomasę określa się czyste niczym nie zanieczyszczone drewno poddane jedynie procesom obróbki mechanicznej. Tymczasem elementy mebli, które przetworzono na zrzyny i ścinki sklejki powstały nie tylko przy ingerencji mechanicznej ale także z zastosowaniem środków chemicznych w postaci substancji klejących, których nie sposób odseparować ze struktury drewna wykorzystanego do produkcji mebli. Z powyższych powodów, zdaniem organu, zatrzymany transport należało zaklasyfikować jako transport odpadów o kodzie AC 170 - przerobiony korek i odpady drewna z załącznika IV do rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów oraz 03 01 05 - trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir inne niż wymienione w 03 01 04.

GIOŚ przytoczył brzmienie art. 25 ust. 1 i art. 26 pkt 2 u.m.p.o. Wskazał, iż wydanie postanowienia z art. 25 ust. 1 u.m.p.o. nie jest możliwe gdyż odpowiedzialnym za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów jest wysyłający odpady tj. [...] firma [...], nie będąca pod jurysdykcją Polski. Jedynie właściwy organ kraju wysyłki odpadów, a więc w niniejszej sprawie organ [...], miałby kompetencje w zakresie władczego orzekania poprzez wydanie decyzji administracyjnej, nakazującej zwrot odpadów do kraju wysyłki lub inny sposób gospodarowania tymi odpadami. Z uwagi na to, że do dnia dzisiejszego [...] Ministerstwo Zasobów Naturalnych i Ochrony Środowiska nie zobowiązało firmy [...] do zwrotu odpadów, ani nie przejęło tego obowiązku jako właściwy organ kraju wysyłki, organ uznał, że zwrot ww. odpadów na [...] nie jest możliwy. W związku z powyższym zobowiązał skarżącą do ich zagospodarowania na terenie kraju zgodnie z art. 26 pkt 2 u.m.p.o.

W piśmie z dnia 5 września 2017 r. strona zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz uchylenie ww. decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2017 r. Zarzuciła ww. decyzji naruszenie przepisów prawa tj.:

1. art. 26 pkt. 2 u.m.p.o. w zw. z art. 25 ww. ustawy poprzez:

a) nałożenie na skarżącą obowiązku zagospodarowania odpadów w drodze decyzji bez uprzedniego wydania postanowienia, o którym mowa w art. 25 ust. 1 u.m.p.o. zobowiązującego wysyłającego do zastosowania procedur wskazanych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, które to postanowienie jest wymagane w sytuacji, gdy odbiorca odpadów nie ponosi odpowiedzialności za nielegalne przemieszczanie odpadów, którą to okoliczność organ przyjął za podstawę rozstrzygnięcia;

b) wydanie decyzji nakazującej stronie określony sposób gospodarowania odpadami, w sytuacji gdy nie ponosi ona odpowiedzialności za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów zgodnie z rozporządzeniem nr 1013/2006 i nie jest odbiorcą odpadów w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 4 u.m.p.o.

2. art. 24 ust. 3 (powinno być ust. 2) rozporządzenia nr 1013/2006 poprzez wydanie decyzji o zagospodarowaniu odpadów wobec skarżącej, w okoliczności gdy bezspornym i uznanym przez organ wydający decyzję jest, iż nie ponosi ona odpowiedzialności za nielegalne przemieszczanie odpadów.

3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez całkowicie dowolną i nieuprawnioną klasyfikację transportu jako transportu odpadów o kodzie AC 170 - przerobiony korek i odpady drewna z załącznika IV do rozporządzenia nr 1013/2006 oraz 03 01 05 - trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa, fornir i inne niż wymienione w 03 01 04, podczas gdy strona sprowadzała z białoruskiej firmy [...] biomasę w postaci zrębków;

4. przyjęcie dowolnych ustaleń faktycznych, a mianowicie wywodzenie przez organ domniemania faktycznego, iż czynność zawiadomienia celnego zakontraktowanego towaru przez agencję celną jest równoznaczna z dokonaniem zgłoszenia odpadów danej kategorii;

5. art. 107 § 3 k.p.a. bowiem organ rozstrzygający nie wyjaśnił, na podstawie jakich obowiązujących i prawidłowo stosowanych przepisów prawa krajowego i europejskiego przypisuje stronie odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie odpadów, a także jakie okoliczności określają, iż strona jest podmiotem do którego przemieszczono odpady.

GIOŚ we wskazanej na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie wydanie przez organ postanowienia z art. 25 ust. 1 pkt 1) u.m.p.o. nie było możliwe, gdyż odpowiedzialnym za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów jest wysyłający odpady tj. [...] firma [...], która mając zarejestrowaną działalność wyłącznie na terytorium [...], nie podlega jurysdykcji polskich władz. Dlatego uznał, iż strona nie ma racji utrzymując, że GIOŚ jest uprawniony do wezwania ww. firmy [...] do zabrania nielegalnie wysłanych odpadów na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 1) u.m.p.o. Bowiem jedynie właściwy organ kraju wysyłki odpadów, a więc w niniejszej sprawie organ [...], miałby kompetencje w zakresie władczego orzekania poprzez wydanie decyzji administracyjnej, nakazującej zwrot odpadów do kraju wysyłki lub inny sposób gospodarowania tymi odpadami.

Organ podniósł, iż przed wydaniem decyzji na podstawie art. 26 pkt 2 u.m.p.o., postąpił zgodnie z intencją skarżącej. Tyle, że zamiast wydania wobec [...] firmy postanowienia z art. 25 ust. 1 pkt 1) ww. ustawy, co byłoby niezgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1013/2006 w świetle wykładni zawartej w ww. wyrokach sądów administracyjnych, wystąpił o zapewnienie powrotnego wywozu odpadów do władz [...] zgodnie z art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Z uwagi na to, że białoruskie Ministerstwo Zasobów Naturalnych i Ochrony Środowiska nie zobowiązało firmy [...] do zwrotu odpadów, ani nie przejęło tego obowiązku jako właściwy organ kraju wysyłki, Główny Inspektor Ochrony Środowiska po upływie terminu przewidzianego na podjęcie działań w sprawie zwrotu przedmiotowych odpadów na [...] wydał decyzję zobowiązującą Odwołującą do zagospodarowania odpadów zgodnie z art. 26 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. GIOŚ wskazał, iż opisane wyżej działanie ma swoje uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Za niezasadne uznał zatem zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 25, art. 26 u.m.p.o. oraz art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006 i art. 32 Konstytucji RP.

GIOŚ podniósł, iż w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz opisał dowody na których się oparł. Wyjaśnił powody, z powodu których należało wysłane z [...] ścinki sklejki oraz zrzyny drewniane zaklasyfikować jako odpady pod kodem AC 170 z załącznika IV do rozporządzenia nr 1013/2006 oraz 03 01 05 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 września 2014 r. w sprawie katalogu odpadów. Wziął także pod uwagę stanowisko Strony wobec zarządzenia pokontrolnego z dnia [...].10.2016 r., sygn. [...] oraz zapoznał się z umową handlową zawartą pomiędzy [...] Sp. z o.o. Sp. k. a [...] z dnia [...].06.2012 r. Nr [...].

GIOŚ powtórzył, iż ww. umowa zawarta pomiędzy [...] Sp. z o.o. Sp. k. a [...] dotyczyła wysyłek do Polski zrębek drewnianych. Tymczasem skład zatrzymanego transportu odbiega od określonego wyżej przedmiotu umowy bowiem zawiera także ścinki sklejki. Ponadto dla klasyfikacji przedmiotowego transportu istotne znaczenie ma fakt pochodzenia zrzyn drewnianych znajdujących się w transporcie razem z elementami sklejki. Jak wynika z przytoczonych wyżej wyjaśnień [...], zawartych w piśmie z dnia 11 maja 2017 r., zrzyny i ścinki sklejki pochodzą z wyrobów przemysłu meblarskiego, bowiem przed pokruszeniem oddzielono od nich fornir. Zatem ww. zrzyny i ścinki sklejki nie mogą być klasyfikowane jako biomasa, bowiem jako biomasę określa się czyste niczym nie zanieczyszczone drewno poddane jedynie procesom obróbki mechanicznej. Tymczasem elementy mebli, które przetworzono na zrzyny i ścinki sklejki powstały nie tylko przy ingerencji mechanicznej, ale także z zastosowaniem środków chemicznych w postaci substancji klejących, których nie sposób odseparować ze struktury drewna wykorzystanego do produkcji mebli. Z powyższych powodów zatrzymany transport należało zaklasyfikować jako transport odpadów o kodzie AC 170 - przerobiony korek i odpady drewna z załącznika IV do rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów oraz 03 01 05 - trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir inne niż wymienione w opisie kodu 03 01 04.

Następnie organ przytoczył definicję odbiorcy odpadów, zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.m.p.o. Zgodnie z treścią ww. przepisu za odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady. Dodatkowo domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. Ta ostatnia okoliczność dotyczy sytuacji, kiedy faktyczny odbiorca odpadów np. zakończył działalność i przestał być właścicielem lub dzierżawcą terenu, na którym pozostały nielegalnie przywiezione odpady. Natomiast zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 14 rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów odbiorca oznacza każdą osobę lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia, do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia. W świetle powyższych definicji organ stwierdził, że wbrew sugestiom skarżącej, odbiorcą odpadów – w świetle przepisów transgranicznego przemieszczania odpadów – jest nie tylko ten, kto fizycznie odebrał odpady i przetransportował je do swojej siedziby, lecz ten, do którego odpady zostały wysłane. Dokumenty zgromadzone w sprawie, tj. list przewozowy nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., faktura nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. oraz umowa nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. wskazują spółkę "[...]" Sp. z o.o. sp. k. jako odbiorcę odpadów wysłanych z [...].

W niniejszej sprawie skarżący dokonał zgłoszenia celnego nielegalnie przywiezionych odpadów za pośrednictwem upoważnionej przez niego agencji celnej tj. Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Zgłoszenie celne oraz ww. upoważnienie nr [...] udzielone w dniu [...] kwietnia 2015 r. znajduje się w aktach sprawy. Skoro Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o., działając na zlecenie "[...]" Sp. z o.o. sp. k. zgłosiła do odprawy celnej, w celu dopuszczenia do obrotu, towar w postaci zrzyn drewnianych i ścinek sklejki przysłanych z [...], to tym samym zostało potwierdzone, że odbiorcą tego ładunku była właśnie skarżąca. Z upoważnienia z dnia [...].04.2015 r., znajdującego się w aktach sprawy wynika, że Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. było upoważnione przez skarżącą do badania towarów i pobierania ich próbek przed dokonaniem zgłoszenia celnego. Zatem, w ocenie GIOŚ, nie może być mowy o nieświadomym przyjęciu odpadów w postaci zrzyn drewnianych i ścinek sklejki. W związku z powyższym, skarżąca nie może twierdzić że nie znała zawartości transportu oraz że nie jest odbiorcą przemieszczonych odpadów. Fakt zgłoszenia transportu do procedury celnej przez dany podmiot lub upoważnionego przedstawiciela jest oceniany przez Naczelny Sąd Administracyjny z zasady jako czynność oznaczająca objęcie ww. transportu odpowiedzialnością zgłaszającego.

Pismem z dnia 22 grudnia 2017 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie organu z dnia [...] listopada 2017 r. Wniosła o uchylenie decyzji w całości, ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji albowiem została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

art. 26 u.m.p.o. poprzez nałożenie na skarżącą obowiązku zagospodarowania odpadów w drodze decyzji bez uprzedniego wydania postanowienia wskazanego w art. 25. ust. 1 ustawy o MPO w zakresie zobowiązania wysyłającego do zastosowania procedur wskazanych w art. 24 rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.U L 109. Z 12.7.2006r z późniejszymi zmianami) (dalej : Rozporządzenie Nr 1013) - które to postanowienie jest wymagane przepisami w przypadku gdy odbiorca odpadów nie ponosi odpowiedzialności za nielegalne przemieszczenie odpadów (które to okoliczności przyjął organ jako podstawę rozstrzygnięcia);

art. 24 Rozporządzenia Nr 1013 poprzez utrzymanie w mocy decyzji o zagospodarowaniu odpadów wobec skarżącej, w okoliczności gdy bezspornym i uznanym przez organ wydającym decyzję jest iż skarżąca nie ponosi odpowiedzialności na nielegalne przemieszczenie, co narusza art. 24 ust 3 Rozporządzenia Nr 1013, który obciąża odpowiedzialnością za odzysk i unieszkodliwienie nielegalnie przemieszczonych odpadów inne podmioty niż odbiorca;

art. 26 pkt 2 u.m.p.o. poprzez wydanie i utrzymanie w mocy decyzji nakazującej sposób gospodarowania odpadami wobec skarżącej, która bezspornie nie ponosi odpowiedzialności za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów zgodnie z przepisami Rozporządzenia nr 1013 (art. 2 pkt 15 ppkt. b, art. 2 pkt 34 i 35 w z w z art. 4 Rozporządzenia) i nie jest odbiorcą odpadów w rozumieniu definicji legalnej art. 2 ust 1 pkt 4 u.m.p.o.;

art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez:

przyjęcie dowolnych ustaleń faktycznych, a mianowicie przyjęcie przez organ domniemania faktycznego, iż czynności zgłoszenia celnego zakontraktowanego towaru przez agencję celną są równoznaczne z dokonaniem zgłoszenia odpadów i wiedzą skarżącej o przemieszczaniu odpadów, bowiem to agencja celna została upoważniona przez skarżącą do badania towarów i pobierania ich próbek przed dokonaniem zgłoszenia celnego;

naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów poprzez dowolne i nieuprawnione przyjęcie, że wyjaśnienia [...] wskazują wprost na niemożliwość zakwalifikowania odpadów jako biomasy, podczas gdy z wyjaśnień [...] nie wynika taki wniosek, jak również całkowite pominięcie oświadczenia skarżącej o możliwości wykorzystania odpadów na cele energetyczne oraz brak dodatków uniemożliwiających wykorzystanie go na cele zgodne z deklaracją;

art. 107 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z pominięciem koniecznych elementów w postaci uzasadnienia prawnego i faktycznego - art. 107 § 3 k.p.a., bowiem organ rozstrzygający nie wyjaśnił na podstawie jakich obowiązujących i prawidłowo stosowanych przepisów prawa krajowego i europejskiego przypisuje skarżącej obowiązek zagospodarowania odpadów, a także jakie okoliczności określają iż skarżąca jest osobą do której przemieszczono odpady, która to wada decyzji nie została usunięta w postępowaniu odwoławczym, a jedynym argumentem organu, jest brak możliwości powrotnego wywozu odpadów na [...], za co skarżąca nie powinna ponosić odpowiedzialności;

art. 107 § 1 i § 3 w zw. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji tj. decyzji niezawierającej uzasadnienia faktycznego, bowiem zarówno zaskarżona decyzja organu II instancji, jak i decyzja organu I instancji, nie zawierają uzasadnienia faktycznego, ani nawet opisu stanu faktycznego, wskazania faktów udowodnionych, na których oparł się organ, co w konsekwencji doprowadziło do powielenia przez organ II instancji błędnej decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania.

Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2017 r., którą organ orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji nakładającej na spółkę "[...]" Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...], jako odbiorcę odpadów, obowiązek zagospodarowania na terenie Polski odpadów w postaci zrzyn drewnianych i ścinek sklejki drewnianej.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 26 pkt 2 i art. 28 ust. 1 u.m.p.o., zgodnie z którymi Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu o jakim mowa w art. 25 ust. 1 nakazuje odbiorcy odpadów odesłanie ich do kraju wysyłki albo określa sposób gospodarowania tymi odpadami na terenie kraju – jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów – sprowadzone nielegalnie spoza terenu kraju.

Stwierdzić należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie podejmowały czynności polegające na zwrocie odpadów do nadawcy z Białorusi, jednakże bezskutecznie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 9 ust. 2 a) Konwencji Bazylejskiej o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych, zwrócił się dwukrotnie do właściwego organu [...] tj. Ministerstwa Zasobów Naturalnych i Ochrony Środowiska o zobowiązanie firmy [...] (która dokonała wysyłki odpadów do Polski bez zgłoszenia i uzyskania zezwolenia właściwych władz) do dokonania zwrotu odpadów do kraju wysyłki. Z uwagi na to, że właściwy organ białoruski nie zobowiązał firmy [...] do zwrotu odpadów, ani nie przejął tego obowiązku jako właściwy organ kraju wysyłki, zasadnie GIOŚ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów z [...] do Polski, które zakończone zostało zaskarżoną decyzją zobowiązującą skarżącą do zagospodarowania odpadów zgodnie z art. 26 pkt 2 u.m.p.o.

W ocenie Sądu, prawidłowo zatem GIOŚ uznał, iż zrzyny drewniane i ścinki sklejki drewnianej są odpadem przywiezionym nielegalnie z [...] bez dokonania zgłoszenia. Zasadnie także organ uznał skarżącą za odbiorcę tych odpadów w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. Zgodnie z art. 2 pkt 14 rozporządzenia nr 1013/2006 "odbiorcą odpadów" jest "każda osoba lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia". A zatem odbiorcą odpadów, w świetle przepisów transgranicznego przemieszczania odpadów, jest nie tylko ten, kto fizycznie odebrał odpady i przetransportował je do swojej siedziby, lecz także ten, do którego odpady zostały wysłane. Ponadto dokumenty zgromadzone w sprawie, tj. list przewozowy nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., faktura nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. oraz umowa nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. wskazują spółkę "[...]" Sp. z o.o. sp. k. jako odbiorcę odpadów wysłanych z [...].

Sąd za niezasadne uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 26 u.m.p.o. Wbrew wywodom skargi skarżąca jest odbiorcą odpadów w rozumieniu art. 2 pkt 14 rozporządzenia nr 1013/2006 ponieważ jest podmiotem do którego odpady zostały przesłane.

Jednocześnie Sąd zauważa, iż skarżąca dokonała zgłoszenia celnego nielegalnie przywiezionych odpadów za pośrednictwem upoważnionej przez nią agencji celnej tj. Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. A zatem skoro ww. agencja celna, działając na zlecenie "[...]" Sp. z o.o. sp. k. zgłosiła do odprawy celnej, w celu dopuszczenia do obrotu, towar w postaci zrzyn drewnianych i ścinek sklejki przysłanych z [...], to tym samym zostało potwierdzone, że odbiorcą tego ładunku była właśnie skarżąca. W świetle powyższego nie może być mowy o nieświadomym przyjęciu odpadów w postaci zrzyn drewnianych i ścinek sklejki.

Nietrafny jest zarzut naruszenia przez organ art. 7 i 77 k.p.a. poprzez przyjęcie dowolnych ustaleń faktycznych i uznanie, że czynności zgłoszenia celnego podjęte przez agencję celną są równoznaczne z dokonaniem zgłoszenia odpadów i wiedzą skarżącego o przemieszczeniu odpadów. Jak wynika z art. 2 pkt 15 ppkt V rozporządzenia nr 1013/2006, pod pojęciem zgłaszającego rozumie się także "zarejestrowanego pośrednika, który został upoważniony na piśmie przez wytwórcę pierwotnego, nowego wytwórcę lub posiadający zezwolenie podmiot zbierający, określonych w pkt i), ii) oraz iii), do działania w ich imieniu w charakterze zgłaszającego". Przedsiębiorstwo [...] Spółka z.o.o. z siedzibą w [...] zostało na mocy upoważnienia z [...] kwietnia 2015 r. wskazane jako przedstawiciel do dokonywania czynności w imieniu i na rzecz skarżącej w sprawach celnych związanych z wprowadzeniem towarów na obszar celny Wspólnoty Europejskiej. Zgłoszenie dokonane przez tego przedsiębiorcę jest równoznaczne więc ze zgłoszeniem strony skarżącej.

Sąd zauważa, iż kluczowym elementem definicji odpadu jest pojęcie "pozbycia się" gdyż przedmiot staje się odpadem z chwilą "pozbycia się" go przez dotychczasowego posiadacza (M. Górski Gospodarowanie odpadami w świetle wymagań prawa wspólnotowego i polskiego prawa wewnętrznego, Poznań 2005 s. 41). W prawie polskim pojęcie to definiuje art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Zgodnie z nią odpadem jest każda substancja lub podmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia jest obowiązany. W niniejszej sprawie sprzedawca sprzedał spółce ścinki sklejki nie znajdując dla nich dalszego zastosowania a zatem pozbył się ich, co wypełnia przesłankę zakwalifikowania jej do odpadu.

Organ prawidłowo zakwalifikował wysłane z [...] ścinki sklejki oraz zrzyny drewniane jako odpady pod kodem AC 170 - przerobiony korek i odpady drewna z załącznika IV do rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów oraz 03 01 05 - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 września 2014 r. w sprawie katalogu odpadów - trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir inne niż wymienione w opisie kodu 03 01 04. Wyjaśnił, iż umowa zawarta pomiędzy skarżącą, a [...] dotyczyła wysyłek do Polski zrębek drewnianych. Tymczasem skład zatrzymanego transportu odbiegał od określonego wyżej przedmiotu umowy bowiem zawierał także ścinki sklejki. Ponadto wskazał, że dla klasyfikacji przedmiotowego transportu istotne znaczenie ma fakt pochodzenia zrzyn drewnianych znajdujących się w transporcie razem z elementami sklejki. Z wyjaśnień [...], zawartych w piśmie z dnia 11 maja 2017 r., wynika, że zrzyny i ścinki sklejki pochodzą z wyrobów przemysłu meblarskiego, bowiem przed pokruszeniem oddzielono od nich fornir. Zatem ww. zrzyny i ścinki sklejki nie mogą być klasyfikowane jako biomasa, bowiem jako biomasę określa się czyste niczym nie zanieczyszczone drewno poddane jedynie procesom obróbki mechanicznej. Tymczasem elementy mebli, które przetworzono na zrzyny i ścinki sklejki powstały nie tylko przy ingerencji mechanicznej, ale także z zastosowaniem środków chemicznych w postaci substancji klejących, których nie sposób odseparować ze struktury drewna wykorzystanego do produkcji mebli. Z powyższych powodów zatrzymany transport należało zaklasyfikować jako transport odpadów o kodzie AC 170 - przerobiony korek i odpady drewna z załącznika IV do rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów oraz 03 01 05 - trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir inne niż wymienione w opisie kodu 03 01 04.

W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszeń wskazanych w skardze przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew twierdzeniom skarżącej w sprawie nastąpiło wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego. Zgodnie z zasadami ogólnymi i postępowania dowodowego doszło do zebrania materiału dowodowego i jego rozważenia, w konsekwencji wydania prawidłowych rozstrzygnięć opartych na właściwej podstawie procesowej i podstawach materialnych wraz z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji odpowiadającym wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd nie znalazł zatem podstaw do uznania skuteczności zarzutu naruszenia art. 107 k.p.a. (sugerowane pominięcie istotnych elementów uzasadnienia prawnego i faktycznego). Jak wynik z uzasadnienia decyzji została ona wydana na podstawie art. 138 § 1 K.p.a., zawiera wskazanie faktów na których się oparł i dowodów na ich poparcie (m.in. faktura nr [...] z [...] marca 2016 r., list przewozowy nr [...] z [...] marca 2016 r., umowa nr [...] z [...] czerwca 2012 r., pism do Ministerstwa Zasobów Naturalnych i Ochrony Środowiska w [...]). Natomiast w zakresie podstawy prawnej wskazano przepisy prawa wspólnotowego, krajowego oraz Konwencji Bazylejskiej (w odniesieniu do strony [...]).

Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.