Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1227/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 48d ust.12  w zw. z art. 21 ust. 1 i 3, art. 48d ust. 1 i 7, art. 21 ust. 6 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 133
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2021 r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] maja 2020r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z 13 marca 2020r., nr [...]


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Skarżący - Ł. C. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] (zwany dalej "Dyrektorem AMW") z wnioskiem z [...] kwietnia 2019r. o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Do wniosku załączył dokumenty, z których wynika, że jest żołnierzem w służbie stałej i pełni ją w Oddziale [...] Żandarmerii Wojskowej w [...] przez kadencji od [...] kwietnia 2019r. do [...] marca 2022r., na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Oddziału [...] Żandarmerii Wojskowej w [...] z [...] marca 2019 r. nr [...].

2. Dyrektor AMW, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, wszczętego ww. wnioskiem, decyzją z [...] marca 2020r. odmówił Skarżącemu wypłaty ww. świadczenia mieszkaniowego.

W podstawie prawnej powołano art. 48d ust. 12 w zw. z art. 21 ust. 1 i 3 i art. 48d ust. 1 i 7, art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy z 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2018r., poz. 2356 ze zm., dalej "u.z.SZRP."). W stanie faktycznym wskazano m.in., że żonę Skarżącego – żołnierza służby kontraktowej, który będąc funkcjonariuszem [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego (12.474 zł), decyzją z [...] kwietnia 2019r. nr [...] zobowiązano do zwrotu tej pomocy.

Zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.SZRP. żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia [...] grudnia 1995r. na podstawie przepisów ustawy z 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1994r. Nr 10, poz. 36). Ustawa ta określała, że pomoc finansowa przysługiwała żołnierzom pełniącym zawodową służbę wojskową jako służbę stałą i była przyznawania ze środków budżetu Państwa.

Przyznanie pomocy miało na celu pomoc w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierz i jego rodziny i było obok przydziału kwatery stałej trwałą realizacją prawa do zakwaterowania. Określenie ww. cezury - do 31.12.1959r. wynikało z faktu, że od 1 stycznia 1996r. wprowadzano ustawę o zakwaterowaniu i wówczas zastąpiono pomoc finansową - ekwiwalentem pieniężnym w zamian za rezygnację z kwatery. Przy kolejnej u.z.SZRP. ustawodawca zrezygnował z wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Wówczas wprowadzono kolejną formę finansową zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych przysługująca żołnierzowi po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej - odprawa mieszkaniowa. Analogicznie z ustawy z 12 października 1990r. o Straży Granicznej (Dz.U. z 2019r. poz. 147 ze zm., zwana dalej "u.S.G.") wynikało i wynika, że funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej lub towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, przy czym zgodnie z art. 98 ust. 2 pkt 2 u.S.G. pomoc finansowa podlega zwrotowi w przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem 10 lat służby, jeżeli nie nabył uprawnień do emerytury policyjnej albo policyjnej renty inwalidzkiej lub prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń emerytalnych i rentowych.

Fakt, że u.z.SZRP. była wielokrotnie nowelizowana powodowała zmianę nazw instytucji prawnych, w tym w szczególności nazw finansowych form realizacji prawa do zakwaterowania. W u.S.G. nazwy instytucji prawnych, w tym dotyczące pomocy finansowej pozostały, co do zasady niezmienne. Nie rewiduje to jednak istoty rzeczy, że ww. ustawy mają spójny cel, tj. realizację obowiązku Państwa wobec osób ze służb mundurowych w zabezpieczaniu im potrzeb mieszkaniowych oraz to, że żołnierz zawodowy i funkcjonariusz Straży Granicznej z tego wsparcia może skorzystać tylko raz (por. wyrok WSA w Warszawie z 27 grudnia 2018r. sygn. akt I OSK 1418/18). Rozpoznawana sprawa jest jedną z kolejnych potwierdzających fluktuację osób pomiędzy służbami. Przyjęcie, że w każdej z formacji mundurowych realizacja potrzeb mieszkaniowych winna następować odrębnie (w formie rzeczowej, czy pieniężnej) byłoby sprzeczne z intencją ustawodawcy, uwzględniania wysługi w poprzednich służbach. Byłoby to także równoznaczne z uznaniem, że każdy podmiot, w tym ten, który skorzystał z pomocy Państwa z racji pełnienia służby w innej niż Siły Zbrojne formacji mundurowej, będzie mógł w przypadku powołania do zawodowej służby wojskowej, kolejny raz otrzymać pomoc Państwa, w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Pomimo więc, że art. 21 ust 6 u.z.SZRP. nie uwzględnia pomocy finansowej otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów prawa, to ograniczenie się tylko do literalnego zastosowania ww. przepisu, bez uwzględnienia wykładni celowościowej i systemowej powodowałby zaprzeczenie istoty ww. norm prawnych wspólnych dla służb mundurowych.

Ważnym interesem publicznym, w tym interesem Państwa jest solidarność społeczna w celu pomocy w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych, jako podstawowych. Udzielenie pomocy w zabezpieczeniu tych potrzeb przez Państwo dwukrotnie, jest zaprzeczaniem interesu Państwa. Naruszenie interesu publicznego to przyznanie jednej osobie z tego samego tytułu pomocy dwukrotnie, a przez to brak środków na pomoc innym, którzy jej nie otrzymali, a również potrzebują wsparcia w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych. Art. 2 i art. 32 Konstytucji RP stanowią nadto o konieczności przestrzegania zasad: równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej. W myśl wykładni dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z 4 lutego 1997r. sygn. akt P 4/96 osoby znajdujące się w takiej samej lub podobnej sytuacji należy traktować tak samo. Dlatego wszystkie podmioty - adresaci norm prawnych charakteryzujący się daną cechą istotną, mają być traktowani równo - żaden z żołnierzy nie może mieć realizowanego prawa do zakwaterowania dwukrotnie. Fluktuacja kadr, która jest zjawiskiem pożądanym, gdyż stanowi element rozszerzenia bazy naboru do zawodowej służby wojskowej i uwzględnia dorobek służbowy funkcjonariuszy służb mundurowych nie jest podstawą do odstępstwa od ww. zasad jak i uznania, że taka pomoc nie zostanie udzielona. Wydatki związane z wypłatą pomocy finansowej na podstawie przywołanych ustaw pragmatycznych były i są nadal pokrywane przez Państwo, jako dotacje celowe na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych uprawnionych do tego osób.

Kategoryczny sposób sformułowania w art. 21 ust. 6 u.z.SZRP. "nie przysługuje prawo do zakwaterowania" i ogólne określenie negatywnych przesłanek realizacji prawa do zakwaterowania, z uwzględnieniem celowościowej i systemowej interpretacji ww. przepisów dotyczących prawa do zakwaterowania żołnierzy zawodowych pozwala na wniosek, że tak wyjątkowe prawo, jak prawo do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierza (rodziny żołnierza) można wykorzystać tylko jeden raz. Zamierzeniem ustawodawcy w ww. przepisie było wyłączenie z tego uprawnienia osób, które już skorzystały z pomocy Państwa (ze środków publicznych) na cele mieszkalne.

3. Skarżący w odwołaniu wniósł o uchylenie ww. decyzji i przyznanie mu świadczenia mieszkaniowego, z uwagi na: a) niezastosowanie art. 6 i art. 7a k.p.a. i podjęcie decyzji na niekorzyść strony, po wyimaginowaniu wątpliwości i przedstawieniu ich jako ważnego interesu publicznego, interesu Państwa, co narusza solidarność społeczną w celu zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych oraz zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony; b) art. 24 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 6 u.z.SZRP. - przez ich niewłaściwe zastosowanie i powołanie się przez organ na pozaustawowe przesłanki, które nie wynikają z art. 21 ust. 6 u.z.SZRP.

Skarżący w uzasadnieniu odwołania wskazał, że organ nie ma możliwości odmowy zastosowania jakiegoś przepisu ex cathedra i zobowiązany jest z mocy prawa przestrzegać aktualnie obowiązujące przepisy: art. art. 24 ust. 3 i art. 21 ust. 6 u.z.SZRP., których brzmienie jest jednoznaczne. Zgodnie z wymogami konstytucyjnymi niejasne, niejednoznaczne przepisy prawa nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony. W odmiennym przypadku państwo osiągałoby korzyści z wprowadzenia niejasnych przepisów, mogąc stosować je w taki sposób, który byłby najkorzystniejszy z punktu widzenia interesów państwa. Funkcją art. 7 Konstytucji RP jest zwiększenie ochrony praw strony przez ograniczenie negatywnych skutków nieprecyzyjnego formułowania przepisów prawa. Przepisy, które stanęły u podstaw decyzji są jasne i inna wykładnia niż gramatyczna spowodowała zastępowanie ustawodawcy. Jeżeli więcej niż jeden sposób interpretacji można uznać za korzystny dla strony, Dyrektor AMW winien uzyskać stanowisko strony, co do wyboru najkorzystniejszej interpretacji, a nie poszukiwania za wszelką cenę najmniej korzystnej interpretacji - pozbawiającej obywatela ustawowego uprawnienia. Zgodnie z art. 21 ust. 6 u.z.SZRP. żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:

1) otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do 30 czerwca 2004r.;

2) otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004r.;

3) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;

4) otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36);

5) nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.

Stan faktyczny sprawy nie spełnia przesłanek z tego przepisu, który jest jasny, precyzyjny i zawiera jasne kryteria przyznania prawa, oraz zamknięty katalog i stanowi enumeratywne wyliczenie przesłanek. Dyrektor AMW postanowił więc zastąpić ustawodawcę, powołując się na pozaustawowe przesłanki, które mogą de lege ferenda stanowić projekt założeń do nowelizacji ustawy, a powinien działać na podstawie przepisów prawa. Z orzecznictwa NSA wynika, że prawo do zakwaterowania z art. 21 u.z.SZRP. jest sposobem, za pomocą którego Państwo zapewnia dyspozycyjność osób, które dobrowolnie podjęły się służby wojskowej i mają obowiązek podporządkować się jej rygorom. Prawo do lokalu nie ma więc charakteru pomocy dla rodziny żołnierza (por. wyroki NSA z: 18 maja 2016r. sygn. akt I OSK 2439/14, LEX nr 2082553; 21 maja 2013r. sygn. akt I OSK 1139/12, LEX nr 1556934; 28 sierpnia 2009r. sygn. akt I OSK 1279/08, LEX nr 552298). Jeżeli wolą ustawodawcy będzie pozbawienie żołnierzy zawodowych, których małżonka otrzymała pomoc finansową w związku ze służbą w Straży Granicznej tego prawa - to na pewno to uczyni. Na dzień orzekania w mojej sprawie przepisów takich nie było, dlatego decyzja Dyrektora AMW jest bezprawna.

3. Prezes Agencji Mienia Wojskowego (zwany dalej: "Prezesem AMW") decyzją z [...] maja 2020r. utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora AMW, podtrzymując jej podstawę faktyczną i prawną.

W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotem sprawy jest ustalenie, czy żołnierzowi zawodowemu w służbie stałej, którego współmałżonek jest żołnierzem zawodowym i był funkcjonariuszem Straży Granicznej i w ramach służby, jako funkcjonariusz otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przysługuje świadczenie mieszkaniowe. Organ odwołał się do art. 21 ust. 1 u.z.SZRP., z którego wynika, że żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 2 u.z.SZRP. prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego realizowane jest w jednej z następujących form: - przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego; - przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej; - wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Żołnierz służby kontraktowej realizuje ww. prawo do zakwaterowania w pierwszej kolejności w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, a dopiero w przypadku nieprzydzielenia przez Agencję kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, wybiera na swój wniosek jedną z dwóch ww. form: wypłatę świadczenia mieszkaniowego, przydział miejsca w internacie albo kwaterze internatowej. Przytoczono też treść art. 21 ust. 6 pkt 1-5 u.z.SZRP.

Prezes AMW wskazał, że skoro w sprawie bezspornym jest, że małżonka Skarżącego przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej była funkcjonariuszem Straży Granicznej i otrzymała pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, którą częściowo zwróciła, to Skarżącemu nie przysługuje świadczenie mieszkaniowe. Prawo współmałżonki Skarżącego zostało zrealizowane docelowo przy udziale Skarbu Państwa. Z art. 21 ust. 6 u.z.SZRP. wynika, że żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on sam lub jego małżonek kiedykolwiek wcześniej skorzystali z jednej z form zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, o których mowa w tym przepisie. Uzyskanie pomocy finansowej przez małżonka żołnierza zawodowego stanowi negatywną przesłankę do wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Skoro Skarżący w chwili wystąpienia z wnioskiem o wypłatę świadczenia mieszkaniowego, pozostawał w związku małżeńskim, a jego żona w 2016r. otrzymała pomoc finansową, należało w sprawie zastosować art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.SZRP.

Prezes AMW podniósł, że wielokrotne nowelizowanie u.z.SZRP. powodowało zmianę nazw instytucji prawnych, w tym w szczególności nazw finansowych form realizacji prawa do zakwaterowania. W u.S.G. nazwy instytucji prawnych, w tym dotyczące pomocy finansowej pozostały, co do zasady, niezmienne. Ww. ustawy mają spójny cel - realizację obowiązku Państwa wobec osób ze służb mundurowych w zabezpieczaniu im potrzeb mieszkaniowych oraz to, że żołnierz zawodowy i funkcjonariusz Straży Granicznej może skorzystać z tego wsparcia tylko raz. Pożądane zjawisko fluktuacji funkcjonariuszy służb mundurowych (rozszerza bazę naboru do zawodowej służby wojskowej, uwzględnia dorobek służbowy) nie powoduje ponownego nabycia uprawnień mieszkaniowych, czy uznania, że takiej pomocy nie udzielono. Z analizy zasady przyjętej w art. 17a ustawy z 11.09.2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2019r. poz. 330 ze zm.) wynika prawo uznania stopnia uzyskanego w innej służbie (Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Wywiadu Wojskowego, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Więziennej lub Urzędzie Ochrony Państwa) na gruncie zawodowej służby wojskowej. W praktyce funkcjonariusz może zostać powołany na stanowisko oznaczone porównywalnym stopniem wojskowym do dotychczas zajmowanego, np. w Policji. Na zasadzie wzajemności, również okresy służby funkcjonariusza i żołnierza, uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury policyjnej i wojskowej są traktowane, jako okresy równorzędne (art. 12 i art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych - Dz.U. z 2019r. poz. 289 ze zm., art. 12 ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - Dz.U. z 2019r. poz. 288 ze zm.). Przepisy te - wbrew twierdzeniom Skarżącego - wprost zrównują prawa nabyte przez funkcjonariuszy, którzy przeszli do służby w Siłach Zbrojnych RP.

Prezes AMW nie podzielił zarzutu Skarżącego o naruszeniu art. 7 Konstytucji RP i wskazał, że art. 2 i art. 32 Konstytucji RP stanowią o konieczności przestrzegania zasad: równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej. W myśl wykładni dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z 4 lutego 1997r. sygn. akt P 4/96, osoby znajdujące się w takiej samej lub podobnej sytuacji należy traktować tak samo. Dlatego wszystkie podmioty - adresaci norm prawnych charakteryzujący się daną cechą istotną, mają być traktowani równo - żaden z żołnierzy nie może mieć realizowanego prawa do zakwaterowania dwukrotnie. Skarżący nie mógł więc dwukrotnie otrzymać pomocy Państwa w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, gdy pomoc finansową uzyskała jego małżonka, będącą funkcjonariuszem Straży Granicznej. Odmienna interpretacja prowadziłoby do nieuprawnionego różnicowania sytuacji żołnierzy i byłaby nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości. Dyrektor AMW działał więc w granicach i na podstawie prawa. Należy też stwierdzić - uwzględniając specyfikę sprawy - że żołnierz, który otrzymał pomoc w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31.12.1995r. na podstawie przepisów ustawy z 20.05.1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1992r. Nr 5, poz. 19 ze zm.) nie jest uprawniony do otrzymania w tym zakresie innej formy wsparcia finansowego ze Skarbu Państwa, tak samo jak żołnierz, który był funkcjonariuszem i otrzymał pomoc finansową na podstawie u.S.G. W sprawie istniała więc podstawa do zastosowania wyłączenia, o którym mowa w art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.SZRP. z zastosowaniem ww. wykładni celowościowej, historycznej i systemowej, polegającego na tym, że Skarżący nie może obecnie otrzymać wsparcia ze Skarbu Państwa, w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego, gdy Państwo udzieliło pomocy jego małżonce. Ograniczenie się więc tylko do literalnego zastosowania ww. przepisu, o co wnosi Skarżący, zaprzeczałoby celowi ww. norm prawnych. Nie można zatem zgodzić się z poglądem Skarżącego, że art. 21 ust. 6 u.z.SZRP. niewłaściwie zastosowano w sprawie. Organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni ww. regulacji oraz przedstawił i wyjaśnił stan prawny i faktyczny, właściwie wskazując podstawę prawną, na mocy której odmówiono Skarżącemu wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, świadczenie to należy uznać równorzędne świadczeniu z art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.SZRP., co powoduje że ponowna realizacja prawa do zakwaterowania byłaby nadużyciem pomocy - ze środków budżetu Państwa - na ten sam cel. Przepis ten ma zastosowanie w każdej sytuacji, w której z pomocą Państwa zrealizowane zostało prawo do kwatery.

Prezes AMW za nieuprawniony uznał zarzut Skarżącego o naruszeniu art. 6 i art. 7a k.p.a., wskazując, że Dyrektor AMW dokonał właściwej interpretacji przepisów dotyczących praw przysługujących żołnierzowi zawodowemu przy zastosowaniu wykładni celowościowej, historycznej i systemowej i wskazał jako podstawę prawną odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.SZRP. Prezes AMW podniósł też, że jakkolwiek z art. 7a § 1 k.p.a. wynika zasada rozstrzygania na korzyść strony wątpliwości, co do treści normy prawnej, ma ona ograniczenie w art. 7a § 2 pkt 1 k.p.a. Art. 7a § 1 k.p.a. nie stosuje się, jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny, w tym istotne interesy państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego oraz w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych. Ważnym interesem publicznym, w tym interesem Państwa, jest solidarność społeczna w celu pomocy w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych, jako podstawowych. Udzielenie pomocy w zabezpieczeniu tych potrzeb przez Państwo dwukrotnie, jest zatem zaprzeczeniem interesu Państwa.

Zdaniem Prezesa AMW organ pierwszej instancji dokonał wystarczających ustaleń stanu faktycznego i dokonał wykładni rozszerzającej art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.SZRP., uwzględniając zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli. Postępowanie administracyjne przeprowadzono rzetelnie, w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się przy tym zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Tak wyjątkowe prawo, jak prawo do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierza (rodziny żołnierza) można wykorzystać tylko jeden raz. Odmienna interpretacja art. 21 ust. 6 u.z.SZRP. stoi w sprzeczności z treścią i funkcją, jaką miały pełnić, czyli wykluczenia możliwości parokrotnego korzystania z pomocy Państwa. Stanowisko takie wyrażone jest w wyroku WSA w Warszawie z 18 września 2019r. sygn. akt II SA/Wa 690/19, dostępne na www.nsa.gov.pl a także w niepublikowanych wyrokach WSA w Warszawie z: 13 grudnia 2019r. sygn. akt II SA/Wa 1775/19 i 5 grudnia 2019r. sygn. akt II SA/Wa 2075/19. Zasadnie Dyrektor AMW odmówił Skarżącemu wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie w całości ww. decyzji Prezesa AMW i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora AMW z [...] marca 2020r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwagi na naruszenie:

a) art. 6 k.p.a. - przez jego niezastosowanie i podjęcie decyzji na podstawie domniemanej podstawie prawnej, co narusza zasadę praworządności;

b) art. 7a i art. 81 a k.p.a. - przez ich niewłaściwe zastosowanie i podjęcie decyzji na niekorzyść strony, po wyimaginowaniu wątpliwości i przedstawienie ich jako istotnych interesów Państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego, co narusza zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.

c) art. 24 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.SZRP. - przez ich niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego, który odpowiada abstrakcyjnemu stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie skonstruowanej normy prawnej, tj. organ pomimo tego, że ww. przepis jest jasny i precyzyjny, zawiera jasne kryteria przyznania prawa i zamknięty katalog - enumeratywne wyliczenie przesłanek, na podstawie których organ może odmówić przyznania prawa do zakwaterowania - odmawia tego prawa, powołując się na pozaustawowe przesłanki, uzasadniając argumentami, które mogą de lege ferenda stanowić projekt założeń do nowelizacji ustawy, a nie uzasadniać odmowę prawa w obowiązującym stanie prawnym.

Skarżący w uzasadnieniu skargi potrzymał argumentację prezentowaną w odwołaniu i wskazał, że prawo do zakwaterowania z art. 21 ust. 1 i 2 u.z.SZRP. jest sposobem, za pomocą którego Państwo zapewnia dyspozycyjność osób, które dobrowolnie podjęły się służby wojskowej i mają obowiązek podporządkować się jej rygorom. Prawo do lokalu nie ma więc charakteru pomocy dla rodziny żołnierza. Prawo to wynika z treści i charakteru stosunku prawnego wiążącego żołnierza z Siłami Zbrojnymi i ma zapewnić prawidłowe wykonywanie przez niego obowiązków wynikających ze stosunku służbowego. Z decyzją o wyznaczeniu żołnierza zawodowego na określone stanowisko służbowe jest niejako związany obowiązek wydania decyzji w przedmiocie prawa do zamieszkiwania w lokalu. Podstawowym i de facto jedynym argumentem Prezesa AMW, uzasadniającym odmowę ww. prawa jest fakt, że jego małżonka, będąc funkcjonariuszem Straży Granicznej, otrzymała pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, której część zwróciła po zwolnieniu ze służby. Tym samym organy powołały się na pozaustawowe przesłanki, które mogą de lege ferenda stanowić projekt założeń do nowelizacji ustawy. Pomoc, którą otrzymała jego żona, na podstawie u.S.G. nie jest pomocą, o której mowa w art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.SZRP.

5. Prezes AMW w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. skarga ma usprawiedliwione podstawy.

2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, z uwagi na treść art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."), gdyż Prezes AMW w piśmie z 28 lipca 2020r., a Skarżący w piśmie z 5 sierpnia 2020r. wnieśli o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym w związku ze światową pandemią zakaźnej choroby COVID-19, wywoływanej przez koronawirusa SARS-CoV-2.

Sąd wyjaśnia ponadto, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167 ze zm.) i art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, z uwagi wyłącznie na zgodność z prawem wydanych decyzji, postanowień czy aktów lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, w świetle ww. przepisów, w zakresie swojej właściwości ocenia wydaną w sprawie decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z przepisami postępowania administracyjnego i z prawem materialnym, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Chodzi więc o kontrolę dokonywaną pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w niej do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.).

Zgodnie zaś z art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

3. W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem Prezes AMW, wydając zaskarżoną decyzją, utrzymującą w mocy ww. decyzję Dyrektora AMW z [...] marca 2020r. w przedmiocie odmowy wypłaty Skarżącemu świadczenia mieszkaniowego, na mocy art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.SZRP., dopuścił się, podobnie, jak organ pierwszej instancji, istotnego naruszenia obowiązujących przepisów prawa: art. 21 ust. 1, ust. 2 pkt 3 i ust. 4 w związku z ust. 6 pkt 4 i ust. 10 oraz art. 24 ust. 1 u.z.SZRP. W konsekwencji tego naruszenia organy obu instancji w sposób nieprawidłowy stwierdziły, że w przypadku Skarżącego brak jest podstaw do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, gdyż małżonka Skarżącego skorzystała wcześniej z pomocy państwa (pomocy publicznej) w formie wypłaty pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, którą częściowo zwróciła. Tym samym, Sąd uznał, że organy obu instancji, wydając powołane na wstępie decyzje dopuściły się istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Sąd po pierwsze stwierdza, że w art. 21 ust. 6 u.z.SZRP. enumeratywnie wyliczono kiedy żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania. W pkt 4 art. 21 ust. 6 u.z.SZRP. wskazano, że prawo do zakwaterowania nie przysługuje, jeżeli żołnierz lub jego małżonek, który otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 lutego 2021r. sygn. akt III OSK 3338/21, oddalając skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 10 marca 2020r. sygn. akt II SA/Wa 2362/19, zapadłego w analogicznej sprawie, na gruncie wykładni art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.SZRP., wskazał, że "Niewątpliwie chodzi tu wyłącznie o pomoc finansową udzieloną żołnierzowi lub jego małżonkowi na podstawie wskazanej ustawy, a nie o jakąkolwiek inną pomoc finansową na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, z jakiegokolwiek innego tytułu prawnego udzieloną na podstawie innych ustaw. W konsekwencji podzielić należy stanowisko, że żołnierzowi w czasie pełnienia służby przysługuje jednokrotnie pomoc państwa w zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych. Ogólnie rzecz ujmując żołnierz nie może ponownie skorzystać z prawa do zakwaterowania, jeżeli z tego prawa już skorzystał (lub jego małżonek) czy to na podstawie poprzednio obowiązujących, czy też aktualnie obowiązujących przepisów dotyczących zakwaterowania sił zbrojnych RP. Po drugie oczywiście w procesie wykładni prawa nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jest to bardzo istotne, jeśli zważy się chociażby na to, że jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 291 i n.. L. Morawski, op. cit., Toruń 2010, s. 74-83, a także wyroki WSA w Warszawie z dnia 17 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2715/19 i z dnia 21 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2169/19 i powołane tam orzecznictwo). Jednak względy celowościowe w żadnym razie nie mogą być wykorzystane do podważenia i w rezultacie odrzucenia zastosowania normy prawnej, która na gruncie językowym nie budzi żadnych wątpliwości, a one same muszą być uzasadnione. (...) o ile np. ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 cyt. ustawy pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie tego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy we wskazanej tam formie (zob. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 1418/18), o tyle taka interpretacja nie jest możliwa w odniesieniu do art. art. 21 ust. 6 pkt 4 cyt. ustawy."

Sąd powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni podziela i stwierdza, że organy obu instancji, które wydały w sprawie ww. decyzje (Prezes AMW zaskarżoną decyzję z [...] maja 2020r. i Dyrektor AMW decyzję z [...] marca 2020r.) pominęły – na co prawidłowo zwracał uwagę Skarżący zarówno w odwołaniu, jak i w skardze – jasną wykładnię językową ww. przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.SZRP., posiłkując się pozanormatywną argumentacją, że taka treść przepisu prowadzi do zaakceptowania praktyki wielokrotnego udzielania przez państwo wsparcia na zaspokajania potrzeb mieszkaniowych.

Sąd zwraca ponadto uwagę, że rację ma także Skarżący, że w demokratycznym państwie prawa organy administracji publicznej, rozpatrując sprawy i decydując o prawach obywatela powinny podejmować decyzje na podstawie wyraźnej podstawy prawnej, przewidzianej w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Wynika to zarówno z art. 7 Konstytucji RP, jak też z art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. Zgodnie bowiem z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w Konstytucji RP jest art. 6 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. W ramach zasady wynikającej z art. 7 Konstytucji RP, oprócz wymogu "praworządności", rozumianego jako zgodność działań z całym systemem prawa, mieści się także wymóg "legalności", rozumiany jako zgodność każdego działania z konkretną normą prawną, będącą dla niego podstawą prawną. Zasada legalności wymaga, aby każdy akt władczej ingerencji organu administracji państwowej w sferę prawną obywatela oparty był na konkretnie wskazanym przepisie prawa. Zasada legalności powinna więc być zasadniczym kryterium w procesach wykładni dokonywanych przez organy państwa.

Sąd w związku z tym stwierdza, że zastosowany przez organ obu instancji przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.SZRP. jest jednoznaczny i brak jest podstaw do przyjęcia, że ta jasna wypowiedź racjonalnego prawodawcy nie jest adekwatna do jego zamierzeń normatywnych. Przepis ten stanowi, że żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10 otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36).

Nie sposób przyjąć, że ustawodawcy chodziło w tym przepisie o pomoc finansową wypłaconą żołnierzowi lub jego małżonkowi w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995r. (a tym bardziej później) także na podstawie innych ustaw, które przewidują taką lub podobną pomoc np. funkcjonariuszom policji, a nie tylko na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (skoro w tym przepisie explicite wskazał tyko tę ustawę). Analogiczne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z 9 lutego 2021r. sygn. akt III OSK 3338/21.

Zadaniem Sądu administracyjnego, ani tym bardziej organu administracji państwowej, który zobowiązany jest na mocy art. 6 k.p.a. działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa, nie jest dokonywanie oceny przyczyn i zasadności przyjętych przez ustawodawcę rozwiązań normatywnych, jakkolwiek Sąd zgadza się z Prezesem AMW, że obecnie obowiązująca u.z.SZRP. była już wielokrotnie nowelizowana. Tym niemniej Sąd stwierdza, że racjonalny ustawodawca, który niewątpliwie ma na względzie takie kreowanie prawa, aby realizowało ono zasadę racjonalnego wydatkowania funduszy publicznych, do chwili obecnej nie zmienił brzmienia art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.SZRP., ani też nie wprowadził innych regulacji dopełniających tę kwestię w odniesieniu do małżonków żołnierzy zawodowych, którzy uzyskali pomoc finansową na podstawie innych ustaw niż ustawa z 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (skoro w tym przepisie explicite wskazał tyko tę ustawę).

Na tej podstawie, mając na względzie językową wykładnię art. 21 ust. 6 u.z.SZRP., należało przyjąć, wbrew stanowisku organów administracyjnych obu instancji, że katalog przesłanek negatywnych przyznania prawa do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest jasny. Ustawodawca nie zmienił go w takim zakresie, jak oczekują tego organy w wydanych w sprawie decyzjach. Nie można więc uznać, że doszło do poszerzenia przez ustawodawcę katalogu wyłączeń wskazanych art. 21 ust. 6 u.z.SZRP. Sąd wskazuje ponadto, że to przede wszystkim na ustawodawcy – jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z 9 lutego 2021r. sygn. akt III OSK 3338/21 - spoczywa obowiązek zapewnienia normatywnej spójności systemu prawnego, także w zakresie korzystania z uprawnienia do zakwaterowania w różnych służbach w związku z wcześniejszym otrzymaniem pomocy finansowej na cele mieszkaniowe.

Sąd stwierdza ponadto, biorąc pod uwagę argumentację powoływaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wykorzystywanie analogii w procesach stosowania prawa jest jednym ze sposobów eliminowania luk prawnych, i to jedynie wówczas, gdy nie spowoduje pogorszenia sytuacji indywidualnej lub interesu społecznego, ale nie sposób przyjąć, że w stanie faktycznym mamy z taką luką do czynienia. Obywatele w państwie praworządnym mają więc, tak, jak wskazał WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z 10 marca 2020r. sygn. akt II SA/Wa 2362/19, prawo polegać na tym, co prawodawca w tekście prawnym powiedział, a nie na tym, co zamierzał powiedzieć lub co powiedziałby, gdyby znał nowe okoliczności. Sfera praw i wolności obywatelskich należy do materii ustawowej, więc podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej może stanowić tylko ustawa, bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie. W rozpoznawanej sprawie - wbrew stanowisku Prezesa AMW - ustawodawca art. 21 ust. 6 u.z.SZRP. nie przewidział przesłanki, która zdaniem organów, powinna być wyinterpretowana z wykładni historycznej, celowościowej i systemowej oraz z uwagi na art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, że udzielenie pomocy w zabezpieczeniu tych potrzeb przez Państwo dwukrotnie, jest zaprzeczaniem interesu Państwa - solidarności społecznej.

Dopatrywanie się zatem przez organ, wbrew jednoznacznej językowej treści art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.SZRP, naruszenia fundamentalnych wartości konstytucyjnych: równości i sprawiedliwości społecznej nie może być zaaprobowane przez Sąd. Z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wynika bowiem, że wszyscy są wobec prawa równi; wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zasada równości sprowadza się do jednakowego traktowania wszystkich adresatów norm prawnych charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą, relewantną cechą i jednocześnie dopuszcza odmienne traktowanie podmiotów, które takiej cechy nie posiadają (wyrok TK z 18 lutego 2014r. sygn. akt U 2/12, OTK-A 2014/2/12, cz. III pkt 4.2; M. Ziółkowski, Zasada równości w prawie, PiP 2015/5/s. 96, 99). Zróżnicowanie sytuacji określonych podmiotów może mieć konstytucyjne umocowanie (np. art. 19 i 69 Konstytucji RP), ale może też wynikać z posiadania przez nie odmiennych cech relewantnych. W doktrynie i orzecznictwie trafnie podkreśla się związek zasady równości z zasadami sprawiedliwości społecznej (L. Garlicki w: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Wyd. Sejmowe 2003, t. III, s. 22-23, uw. 22 do art. 32 Konstytucji RP; M. Masternak-Kubiak, Prawo do równego traktowania, w: red. B. Banaszak, A. Preisner, Prawa i wolności obywatelskie w Konstytucji RP, Warszawa 2002, s. 123). Równość jest pochodną, konkretyzacją sprawiedliwości, a więc równe traktowanie jest niejako z definicji sprawiedliwe. Zasady równego traktowania nie naruszają też pewne uprzywilejowania jednych w stosunku do drugich, jeżeli są uzasadnione jakimiś obiektywnie uzasadnionymi celami, a więc nie są dyskryminujące lecz jedynie różnicujące. Równe traktowanie nie oznacza równości bezwzględnej, absolutnej, tym bardziej, że ustawodawca w treści art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.SZRP. nie przewidział przesłanki opartej na ww. zasadzie.

Z tych względów, Sąd nie podziela stanowiska Prezesa AMW, że możliwe było posłużenie się w rozpoznawanej sprawie wykładnią celowościową (w sposób zaprezentowany w zaskarżonej decyzji), m.in. wówczas, gdy wynik wykładni językowej prowadzi do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi. Powoływane przez organ przepisy prawa były jasne i nie pozwalały na dokonywanie wykładni rozszerzającej.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.z.SZRP., żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości.

Prawo do zakwaterowania jest więc samoistnym prawem żołnierza zawodowego wynikającym z łączącego go stosunku służbowego.

W świetle art. 21 ust. 2 u.z.SZRP. prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form zakwaterowania:

1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby;

2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;

3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

Przepis art. 21 ust. 4 u.z.SZRP. stanowi, że żołnierzowi służby kontraktowej w pierwszej kolejności prawo do zakwaterowania realizowane jest w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, a dopiero w przypadku nieprzydzielenia przez Agencję Mienia Wojskowego kwatery albo lokalu mieszkalnego, żołnierz służby kontraktowej wybiera na swój wniosek jedną z dwóch pozostałych form zakwaterowania, tj. przydział miejsca w internacie lub kwaterze internatowej albo wypłatę świadczenia mieszkaniowego.

Wyraźny katalog przesłanek negatywnych, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania (w tym wypłaty świadczenia mieszkaniowego) ustawodawca zawarł w art. 21 ust. 6 pkt 1-5 u.z.SZRP. Zgodnie z tym przepisem, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:

1) otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004r.;

2) otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.;

3) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;

4) otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36);

5) nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.

W art. 21 ust. 10 u.z.SZRP. przewidziano, iż prawo do zakwaterowania realizowane w formie przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej przysługuje żołnierzowi zawodowemu, jeżeli on lub jego małżonek w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej nie skorzystał z uprawnień, o których mowa w ust. 6, albo on lub jego małżonek nie posiada w tej miejscowości lokalu mieszkalnego wybudowanego lub nabytego z wykorzystaniem uprawnień, o których mowa w ust. 6.

W sprawie bezspornym jest, że żonę Skarżącego (żołnierza służby kontraktowej, który będąc funkcjonariuszem [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego - 12.474 zł), zobowiązano do zwrotu tej pomocy - decyzją z [...] kwietnia 2019r. nr [...]. Na tej podstawie organy obu instancji uznały, że istota sprawy sprowadzać się do wykładni art. 21 ust. 6 pkt 4 w związku z art. 21 ust. 4 u.z.SZRP. W konsekwencji, Prezes AMW - powołując się na treść art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.SZRP. - zauważył, że skoro Skarżący lub jego małżonek kiedykolwiek wcześniej skorzystali z jednej z form zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, o których mowa w tym przepisie, stanowi to negatywną przesłankę do wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

Sąd podkreśli raz jeszcze, że ww. pogląd organów Prezes AMW, który utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora AMW nie ma podstawy prawnej w obowiązujących aktualnie przepisach, w tym w art. 21 ust. 6 pkt 4 w związku z art. 21 ust. 4 u.z.SZRP. Oznacza to, że zarówno Prezes AMW, jak i Dyrektor AMW, odmawiając Skarżącemu wypłaty świadczenia mieszkaniowego dopuścił się istotnego naruszenia obowiązujących przepisów prawa materialnego wyrażonych w art. 21 ust. 1, ust. 2 pkt 3 i ust. 4 w związku z ust. 6 i ust. 10 oraz art. 24 ust. 1 u.z.SZRP. Powołane przez organy obu instancji ww. przepisy są jasne i precyzyjne, zawierając jasne kryteria przyznawania prawa, a także zamknięty katalog stanowiący enumeratywnie wyliczone przesłanki, na podstawie których organ może odmówić przyznania prawa od zakwaterowania. Powoływanie się przez organy obu instancji jedynie na pozaustawowe przesłanki i argumentację wyłącznie celowościową, które choć w zamyśle mogą być uznane za słuszne - nie stanowią podstawę do zainicjowania postulatów de lege ferenda, oznacza naruszenie art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 in principio k.p.a. oraz w związku z art. 8 k.p.a. W tej sytuacji, uznać należy, że uzasadnienie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego wyłącznie argumentami celowościowymi, nie daje podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skoro w przepisach u.z.SZRP. nie wprowadzono zakazu przyznania ww. żołnierzowi zawodowemu lub jego małżonkowi pomocy finansowej na potrzeby mieszkaniowe na podstawie innych ustaw niż ustawa z 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (skoro w tym przepisie explicite wskazał tyko tę ustawę (podobnie: WSA w Warszawie w wyrokach z: 10 marca 2020r. sygn. akt II SA/Wa 2362/19, 21 lipca 2020r. sygn. akt II SA/Wa 2169/19 – dostępne na www.nsa.gov.pl).

Zdaniem Sądu naruszenie ww. przepisów spowodowały niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy w kontekście art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.SZRP. i stanowiły dostateczną podstawę do uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji Prezesa AMW, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora AMW z [...] marca 2020r., przy jednoczesnym uznaniu za zasadne podniesionych w skardze zarzutów.

4. W konsekwencji, Organy administracyjne, rozpatrując ponownie sprawę, zobowiązane będą zastosować się do dokonanej przez Sąd powyższej oceny prawnej, i kierując się konstytucyjnymi dyrektywami, w tym respektując przede wszystkim zasadę praworządności wynikającą z art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. - przeprowadzić tak postępowanie w sprawie, aby jednoznacznie wykazać w uzasadnieniu decyzji kryteria przyjętego rozstrzygnięcia, którymi kierowały się przy rozpatrzeniu ww. wniosku Skarżącego.

5. Sad, mając powyższe na względzie i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. - orzekł, jak w pkt. 1 sentencji wyroku.