Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2844/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr) WSA Urszula Zięba Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2005r. sprawy ze skarg M. H. na decyzje Izby Skarbowej z dnia 25 listopada 2002r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki cywilnej w podatku od towarów i usług -skargi oddala-


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy decyzjami z dnia [...] września 2002 r. o numerach: orzekł o odpowiedzialności podatkowej M. H. za:

1/ zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 1996 r. łącznie z dodatkowym zobowiązaniem podatkowym za styczeń-grudzień 1996 r. w kwocie 10.218,00 zł zlikwidowanej spółki cywilnej "P.",

2/ zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń-grudzień 1997 r. łącznie z dodatkowym zobowiązaniem podatkowym w kwocie 6.027,00 zł zlikwidowanej spółki cywilnej "P.",

3/ zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń-wrzesień 1998 r. wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 73.911,80 zł zlikwidowanej spółki cywilnej "P.".

Z ustaleń dokonanych przez organ podatkowy wynika, iż spółka cywilna "P." prowadziła działalność gospodarczą w zakresie gastronomii i organizacji imprez artystycznych i rozrywkowych. Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...]czerwca 1995 r. L.dz.[...]wydanego przez Urząd Miejski wynika, iż skład osobowy spółki tworzyli: W. K. i M. K..

Decyzjami z dnia [...]maja 1998 r. o .numerach [...] Urząd Skarbowy określił spółce "P." zobowiązanie podatkowe, zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń-grudzień 1996 r. z kolei decyzjami z dnia [...] kwietnia 2000 r. o numerach [...]określił spółce "P.L" zobowiązanie podatkowe, zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń-grudzień 1997 r. i styczeń- wrzesień 1998 r.

Od decyzji wymiarowych spółka nie złożyła odwołań.

Postępowanie egzekucyjne prowadzone do spółki, postanowieniem z dnia [...]listopada 2001 r. zostało umorzone w związku z tym, że spółka nie posiadała żadnego majątku i nie prowadziła działalności pod adresem siedziby / z ewidencji działalności gospodarczej spółka została wykreślona z dniem 1 sierpnia 200 1 r. /.

W decyzjach orzekających o odpowiedzialności podatkowej za zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń-grudzień 1996 r. i 1997 r. organ podatkowy powołał się na art. 864 i 366 Kodeksu cywilnego oraz art. 47 ustawy o zobowiązaniach podatkowych regulujących odpowiedzialność solidarną wspólnika spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki. Ponadto stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych do odstąpienia od orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno gospodarcze.

Natomiast w decyzji orzekającej o odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń- wrzesień 1998 r. organ podatkowy powołał się na art. 115 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki, wynikające z działalności spółki. Za zaległości podatkowe spółki odpowiada także były wspólnik, jeżeli wynikające z działalności spółki zaległości podatkowe spółki powstały w okresie, gdy był on wspólnikiem.

Od decyzji organu podatkowego I instancji M. H. Iz domu K./ złożyła odwołanie z dnia [...]września 2002 r.

W uzasadnieniu odwołania M. H. podniosła, że nigdy nie wspólnikiem spółki cywilnej "P." w N. a do spółki została dopisana przez brata W. K. bez jej zgody i wiedzy. Poinformowała, że wniosła pozew do Sądu Gospodarczego w N. o ustalenie, że nigdy nie była wspólnikiem spółki cywilnej "P.", i w tej sytuacji wnosi o wstrzymanie wykonania decyzji i o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia procesu sądowego.

Izba Skarbowa decyzjami z dnia[...] listopada 2002 r. o numerach -[...] utrzymała w mocy decyzje organu podatkowego I instancji.

W uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć Izba stwierdziła, że argumenty podniesione w odwołaniu nie mogły stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji. W aktach sprawy -jak dalej podnosi Izba - znajdują się dokumenty podpisane czytelnie przez M. K., co oznacza, że w/w akceptowała fakt uczestnictwa w składzie osobowym spółki cywilnej. Zarzuty podniesione w odwołaniu nie zostały potwierdzone żadnymi dowodami, a ewentualne orzeczenie sądu ustalające, że jej podpisy na dokumentach będących w posiadaniu organów podatkowych zostały sfałszowane będzie stanowiło przesłankę do wznowienia postępowania.

Na decyzje ostateczne Izby Skarbowej zostały złożone skargi do Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia [...] grudnia 2002 r., w których Skarżąca podobnie jak w odwołaniu argumentuje, że nigdy nie była wspólnikiem spółki "P.", co zamierza udowodnić w postępowaniu sądowym i w związku z tym wnosi o uchylenie decyzji organów podatkowych I i II instancji.

Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargi z dnia [...] kwietnia 2003 r. podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w decyzjach ostatecznych i wniosła o oddalenie skarg.

W piśmie procesowym z dnia [...] października 2004 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji, przedkładając w załączeniu odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w N.z dnia [...] kwietnia 2004 r. sygn. akt [...]stwierdzającego, że M. H. z domu K. nigdy nie była wspólnikiem spółki cywilnej "P.". Do spółki została dopisana poprzez sfałszowanie jej podpisów na drukach zgłoszeń do ewidencji działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na powyższe pismo procesowe Dyrektor Izby Skarbowej w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2005 r. wyraził pogląd, że wyrok Sądu Rejonowego w z dnia [...]kwietnia 2004 r. nie może przesądzić o niezgodności z prawem zaskarżonych decyzji, ponieważ wyrok ten zapadł po wydaniu przez organy skarbowe zaskarżonych decyzji.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2005 r. Skarżąca podtrzymała zarzuty podniesione w skargach, podając dodatkowo, że w konsekwencji orzeczenia Sądu Rejonowego w N.z dnia [...] kwietnia 2004 r. Sąd Rejonowy w N. wyrokiem z dnia [...]listopada 2004 r. uchylił nakaz zapłaty z dnia[...] września 1998 r. w części dotyczącej M. H., a Sąd Rejonowy w Sanoku wyrokiem z dnia [...]stycznia 2005 r. pozbawił w całości wykonalności tytuł wykonawczy / w/w nakaz zapłaty / w stosunku do Skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na rozprawie w dniu [...] maja 2005 r. na mocy art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / postanowił połączyć sprawy o sygnaturach: I SA/Kr 2844/02, I SA/Kr 2845/02, I SA/Kr 2846/02 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je pod wspólną sygnaturą I SA/Kr 2844/02.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skargi nie są zasadne.

Na wstępie należy zauważyć, że podstawowe znaczenie dla zasad orzekania sądu administracyjnego ma ustalenie momentu decydującego dla oceny stanu sprawy przy wydawaniu przez wojewódzki sąd administracyjny orzeczenia.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który by wyraźnie i bezpośrednio ustanawiał regułę, jaką winien kierować się sąd administracyjny w swoim orzekaniu, niemniej jednak należy przyjąć, że reguła taka wynika z podstawowych założeń strukturalnych i mechanizmu postępowania sądowoadministracyjnego, a przede wszystkim z określenia zakresu i konstrukcji kompetencji wojewódzkiego sądu administracyjnego. W świetle postanowień art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / są one następujące: wojewódzki sąd administracyjny rozpatruje skargi na akty organów administracji państwowej i orzeka o ich zgodności z prawem. Dokonanie takiej oceny jest możliwe tylko na gruncie stanu faktycznego, który istniał w chwili podjęcia danego aktu administracyjnego i stanowił jego podstawę faktyczną.

Przedmiotem badania Sądu były decyzje, organów podatkowych orzekające o odpowiedzialności Skarżącej – M. H. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług zlikwidowanej spółki cywilnej "P.".

Postępowanie podatkowe w przedmiotowych sprawach zostało zakończone wydaniem przez Izbę Skarbową decyzji ostatecznych w dniu [...] listopada 2002 r.

W ocenie Sądu dokonanej według stanu sprawy na dzień [...] listopada 2002 r. organy podatkowe wydając zaskarżone decyzje nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania podatkowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, organy podatkowe miały uzasadnione podstawy przyjąć, że M. H. z domu K. w okresie, kiedy zostały wygenerowane zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług była obok brata W.K. wspólnikiem spółki cywilnej "P."

Składane przez Skarżącą w toku postępowania przed organami pierwszej i drugiej instancji wyjaśnienia, że nigdy nie była wspólnikiem spółki cywilnej "P.", a do spółki została dopisana przez brata bez jej zgody i wiedzy, nie zostały poparte żadnymi dowodami. Informacja kierowana do organów podatkowych, iż Skarżąca zamierza wystąpić z pozwem do Sądu Gospodarczego w N. o ustalenie, że nigdy nie była wspólnikiem spółki cywilnej "P." sama w sobie nie mogła stanowić podstawy odstąpienia od orzeczenia o odpowiedzialności za długi podatkowe spółki. Organ odwoławczy również zasadnie odmówił zawieszenia postępowania podatkowego z tej przyczyny, a co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt III S.A. 2276/03.

Sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania w związku z wniesioną skargą okoliczności, które powstały po wydaniu zaskarżonego aktu. Jego funkcje są bowiem odmienne od celów i zadań organu odwoławczego, który w postępowaniu w drugiej instancji ma obowiązek ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy administracyjnej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej in merito, lecz dokonuje wyłącznie kontroli zgodności z prawem jej rozstrzygnięcia przez organy administracji publicznej. Kontroli takiej można zaś dokonać wyłącznie na podstawie stanu faktycznego istniejącego w czasie podejmowania kontrolowanego aktu administracyjnego.

Z tych też względów na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie mógł mieć wpływu powołany w pismach procesowych Strony skarżącej z dnia[...] października 2004 r. i [...]kwietnia 2005r. prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w N. z dnia [...] kwietnia 2004 r. sygn. akt [...] ustalający, że Skarżąca nigdy nie była wspólnikiem spółki cywilnej "P.". Wyrok ten został bowiem wydany po ostatecznym zakończeniu postępowania podatkowego.

Niewątpliwie przedmiotowy wyrok w istotny sposób zmienił sytuację prawnopodatkową Skarżącej i będzie stanowił podstawę do wznowienia w trybie art. 240-246 Ordynacji podatkowej postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o jej odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług zlikwidowanej spółki cywilnej "P.".

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela jednakże pogląd, że jeżeli w chwili orzekania przez sąd jasne jest, że zaskarżona decyzja będzie musiała być uchylona w drodze wznowienia postępowania administracyjnego, ale podstawą wznowienia nie jest naruszenie prawa, lecz okoliczności, które zaszły po wydaniu decyzji, to w takim wypadku sąd administracyjny zobowiązany jest oddalić skargę wobec niewyczerpania przesłanek art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / por. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. sygn. akt III S. A. 4728/97, OSP 2000/1/16 /.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. / orzekł jak w sentencji.