Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1119/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1 i 2,  art. 135,  art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 132 ust. 1 i ust. 4,  art. 132a,  art. 135g ust. 1 i 2,  art. 134 ust. 4,  art. 135  ust. 3-5,  art. 135f ust. 10,  art. 135a ust. 1,
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 197 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2204
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Protokolant specjalista Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2019 r. sprawy ze skargi R. I. na orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], 2. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz skarżącego R. I. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant [...] Policji (dalej: "[...]", "organ odwoławczy") orzeczeniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.), utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Rejonowego Policji [...] (dalej: "KRP [...]", "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia winy i wymierzenia st. asp. R. I. - specjaliście Referatu do Walki z Przestępczością Przeciwko Mieniu Wydziału Dochodzeniowo - Śledczego KRP [...] (dalej: "obwiniony", "skarżący") kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego:

- określonego w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 7, § 14 i § 16 Zasad etyki zawodowej policjanta stanowiących załącznik do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP nr 1 z dnia 7 stycznia 2004 r., poz. 3), polegającego na tym, że w nieustalonym dniu, w okresie od dnia [...] grudnia 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. w Centrum Szkolenia Policji w [...], będąc dowódcą kompanii, tj. przełożonym w rozumieniu § 1 ust. 1 Zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz. Urz. KGP poz. 99), nie przestrzegał zasad poprawnego zachowania, oraz nie dawał przykładu nienagannego zachowania poprzez nadużycie stanowiska, funkcji i stopnia policyjnego wobec podwładnej, w ten sposób, że za pośrednictwem dowódcy plutonu I wezwał do pokoju oznaczonego nr [..] mieszczącego się w bloku internatowym numer [...] słuchaczkę szkolenia kursu zawodowego podstawowego oznaczonego symbolem [...]: A. K., gdzie po uprzednim schwytaniu wymienionej rękami od tyłu i przyciągnięciu do siebie, doprowadził ją do poddania się innym czynnościom seksualnym polegającym na lizaniu po uchu i szyi, a także klepnięciu w pośladek, czym naruszył jej strefę intymności oraz godność;

- określonego w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 16 Zasad etyki zawodowej policjanta, polegającego na tym, że w okresie od dnia [...] listopada 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. w Centrum Szkolenia Policji w [...], w związku z pełnioną funkcją dowódcy kompanii, a tym samym przełożonego w rozumieniu § 1 ust. 1 Zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz. Urz. KGP poz. 99), nie przestrzegał zasad poprawnego zachowania oraz nie dawał przykładu nienagannego zachowania poprzez nadużycie stanowiska, funkcji i stopnia policyjnego wobec słuchaczek szkolenia kursu zawodowego podstawowego: L. L. ; A. K., K. D. w ten sposób, że nakłaniał wymienione na pozasłużbowe spotkania m.in. wyjścia na kawę, spacer.

W uzasadnieniu ww. orzeczenia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, że:

KRP [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. uznał st. asp. R. I. winnym popełnienia ww. czynów polegających na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej i wymierzył karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

W odwołaniu od powyższego orzeczenia funkcjonariusz zarzucił organowi naruszenie:

- art. 135h ust. 4, art. 134i ust. 6 pkt 4, art. 135e ust. 1, art. 135f ust. 1 pkt 4a i ust. 3, art. 135e ust. 1 i art. 135f ust 1 pkt 4a i ust. 3 oraz art. 135e i art. 134h ust. 3 i 4 ustawy o Policji, poprzez popełnienie licznych uchybień w zakresie trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym,

- art. 135g ustawy o Policji, a tym samym fundamentalnej zasady in dubio pro reo, poprzez odrzucanie wniosków dowodowych o przesłuchaniu świadków i wykonaniu z nimi konfrontacji, a także nieuprawnione zarzucanie, że korzystanie przez obwinionego i obrońcę z tego prawa zmierza do przedłużenia czynności dowodowych, co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego,

- art. 135e i art. 134h ust. 3 i 4 ustawy o Policji poprzez wydanie orzeczenia, w którym błędnie wskazano, że przełożony dyscyplinarny nie dopatrzył się w postępowaniu obwinionego okoliczności łagodzących, o których mowa w treści art. 134h ust. 3 ww. ustawy, które mogłyby wpłynąć na złagodzenie wymiaru kary, podczas gdy okoliczności takie wystąpiły.

W związku z powyższymi zarzutami obwiniony wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie od zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych, ewentualnie o umorzenie postępowania w I instancji.

Odwołanie od powyższego orzeczenia złożył również obrońca obwinionego zarzucając organowi:

- obrazę art. 135e ust. 1 i 7 pkt 6 ustawy o Policji poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego polegającą na uznaniu za wiarygodne zeznań A. K., K. D. i W. F. i nieuwzględnieniu, że pierwsza z policjantek była zainteresowana bliższymi kontaktami z obwinionym oraz że dążyła do bliższego z nim kontaktu,

- obrazę art. 135e ust 1 i 9 ww. ustawy poprzez odstąpienie od zebrania pełnego i niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia materiału dowodowego oraz pominięcie istotnych dowodów w postaci korespondencji sms z A. K., a które wskazują, że dążyła ona do intymnego spotkania z obwinionym,

- obrazę art. 135i ust. 5 w zw. z art. 135f ust. 7 ww. ustawy poprzez oddalenie wniosków dowodowych składanych przez obwinionego,

- obrazę art. 135g ust. 2 ww. ustawy poprzez wskazanie, że niedające się usunąć wątpliwości w postaci pobudek działania A. K. rozstrzygnięto na korzyść obwinionego przy jednoczesnym nienadaniu temu rozstrzygnięciu należytej wagi i uznaniu winnym doprowadzenia wymienionej do poddania się innym czynnościom seksualnym,

- obrazę art. 132 ust. 1 ww. ustawy oraz § 16 Zasad etyki zawodowej policjanta poprzez uznanie obwinionego za winnego zarzucanego mu czynu w sytuacji, gdy nie zostało potwierdzone, aby nadużył on stanowiska i stopnia w celu poniżenia podwładnego, a zatem nie zostało mu przypisane jedno ze znamion deliktu dyscyplinarnego,

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że obwiniony doprowadził A. K. do poddania się innym czynnościom seksualnym, w sytuacji gdy prawidłowo zinterpretowany materiał dowodowy zgromadzony w sprawie przemawia za stwierdzeniem, że wymieniona dążyła do intymnego kontaktu z obwinionym oraz, że obie z K. D. wymieniały z R. I. wiadomości sms ze względu na wywieraną na nie presję, w sytuacji gdy prawidłowa interpretacja materiału dowodowego temu przeczy,

- obrazę art. 135 ust. 4 w zw. z art. 135h ust. 3 ww. ustawy poprzez nieuprawnione zawieszenie postępowania z powodu choroby obwinionego, co w konsekwencji doprowadziło do wymierzenia kary dyscyplinarnej po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego oraz obrazę art. 132 ust. 4b ww. ustawy poprzez nieuznanie zarzucanych obwinionemu czynów jako przypadku mniejszej wagi, a w związku z tym zaniechanie od odstąpienia od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, w sytuacji gdy dokonanie ustaleń faktycznych przemawiałoby za stwierdzeniem, że zachowanie obwinionego nie cechuje się nagannością,

- obrazę art. 134h ust. 1 ww. ustawy poprzez wymierzenie obwinionemu rażąco niewspółmiernej kary dyscyplinarnej oraz wymierzenie kary dyscyplinarnej po upływie roku od dnia dopuszczenia się przez obwinionego inkryminowanych mu czynów.

W związku z powyższymi zarzutami obrońca obwinionego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie od zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych, ewentualnie o umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie karalności deliktów dyscyplinarnych.

Komendant [...] Policji, na podstawie art. 135m ust. 1 ustawy o Policji, powołał komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia.

Komisja, po dokonaniu analizy materiałów zgromadzonych w toku postępowania dyscyplinarnego, wniosła o utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia. Wskazała, że wymierzona obwinionemu kara wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe jest współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia oraz obliczona na osiągnięcie skutku wychowawczego. Daje również obwinionemu możliwość rehabilitacji i kontynuowania dalszej służby w Policji.

Motywując powołane na wstępie orzeczenie z dnia [...] maja 2018 r. [...] stwierdził, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że obwiniony działając z winy umyślnej, będąc przełożonym w rozumieniu § 1 ust. 1 zarządzenia nr 30 KGP z dnia 16 grudnia 2013 r., dopuścił się popełnienia przewinień dyscyplinarnych, polegających na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej przez obwinionego w sposób opisany w zarzutach. Uznał jednocześnie, że postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami regulującymi procedurę dyscyplinarną.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu obwinionego organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie.

W szczególności organ odwoławczy za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 135g ust. 1 ustawy o Policji poprzez oddalenie wskazanych wniosków dowodowych. Stwierdził, że rzecznik dyscyplinarny odmówił uwzględnienia złożonych wniosków działając na podstawie art. 135f ust. 7 ww. ustawy wobec stwierdzenia, że realizacja tych czynności przez rzecznika nie jest konieczna i nie wpłynie na dotychczas zebrany materiał dowodowy lub też czynność ta została już wykonana. Na postanowienia rzecznika o odmowie uwzględnienia ww. wniosków dowodowych obwiniony złożył zażalenia, przy czym KRP [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia potwierdzając zasadność stanowiska rzecznika dyscyplinarnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 135e i art. 135j ust. 3 ustawy o Policji [...] stwierdził, że rzecznik dyscyplinarny gromadzi materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, zaś po ich przeprowadzeniu i uznaniu, że zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, zapoznaje obwinionego z aktami, po czym wydaje postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych. W świetle wykładni językowej art. 135e ww. ustawy, chodzi o zebranie niezbędnego materiału dowodowego, pozwalającego na merytoryczne zakończenie postępowania dyscyplinarnego i wydanie rozstrzygnięcia. Zdaniem organu odwoławczego, materiał dowodowy w tym zakresie został w niniejszej sprawie zgromadzony.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 135e ust. 1 i 7 pkt 6 ustawy o Policji poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego organ odwoławczy wskazał, iż z zeznań świadka – A. K. złożonych w Sądzie Rejonowym w L. jasno wynika, że w miesiącu grudniu 2016 r., przed Świętami Bożego Narodzenia doszło do zdarzenia z udziałem obwinionego. Świadek szczegółowo i w sposób spójny opisała przebieg zdarzenia z udziałem obwinionego oraz relacje pomiędzy nimi, a także charakter i przebieg korespondencji w postaci wiadomości sms. Brak jest podstaw do uznania, że zeznania te są niewiarygodne, gdyż zostały złożone po uprzednim poinformowaniu świadka o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Ponadto są spójne i potwierdzone przez innych świadków. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że odpowiedzi których udzielała A. K. w postaci wiadomości sms mogą być interpretowane w dwojaki sposób. Można uznać je za chęć ze strony świadka do zacieśnienia kontaktów towarzyskich z obwinionym, ale można też uznać je za działania zmierzające do prowadzenia dialogu z obawy przed wejściem w konflikt z przełożonym, co mogło skutkować w przyszłości problemami z ukończeniem szkolenia podstawowego przez policjantkę. Ponadto, treść wiadomości sms wysłanych przez A. K. ma w tej sprawie drugorzędne znaczenie, gdyż w postępowaniu dyscyplinarnym poddano ocenie zachowanie obwinionego jako przełożonego w rozumieniu § 1 ust. 1 zarządzenia nr 30 KGP z dnia 16 grudnia 2013 r., który nie przestrzegał zasad poprawnego zachowania i nie dając przykładu nienagannego zachowania nadużył swojego stanowiska, funkcji i stopnia policyjnego wobec podwładnej, co skutkowało doprowadzeniem jej do poddania się innym czynnościom seksualnym.

Organ odwoławczy zaznaczył, że treść § 16 Zasad etyki zawodowej policjanta jednoznacznie obliguje funkcjonariusza, który zajmuje kierownicze stanowisko, do dawania przykładu nienagannego zachowania swoim podwładnym oraz unikania zachowań, które mogą być ocenione jako nadużywanie stanowiska, funkcji lub stopnia policyjnego w celu poniżenia podległego policjanta. Zachowanie obwinionego ocenione zostało jako naganne z tego powodu, że dotyczyło relacji przełożonego - dowódcy kompanii, który posiadając i wykorzystując swoje stanowisko i płynące z tego uprawnienia próbował wejść w kontakt pozasłużbowy oraz intymny z policjantką, która jako słuchacz kursu szkolenia podstawowego i młoda stażem funkcjonariuszka jest zależna w relacjach służbowych od swojego przełożonego. Zachowania obwinionego na tej właśnie płaszczyźnie zostały poddane ocenie w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym i usankcjonowane.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieuprawnionego zawieszenia postępowania dyscyplinarnego z powodu choroby obwinionego, organ odwoławczy wskazał, że podstawą tej czynności była ciągła absencja chorobowa obwinionego, który długotrwale od dnia [...] czerwca 2017 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, natomiast zaświadczenia o niezdolności do służby były wystawiane przez lekarzy różnych specjalności. Obwiniony o swojej absencji chorobowej informował przełożonego przesyłając dokument pocztą, utrudniając tym samym możliwość kontaktu rzecznika dyscyplinarnego z lekarzem, który wystawił takie zaświadczenie. To stanowiło długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania, a przede wszystkim niemożność wykonania czynności z udziałem obwinionego. Zaskarżone przez obwinionego postanowienie [...] z dnia [...] września 2017 r. o zawieszeniu postępowania zostało utrzymane w mocy postanowieniem KGP z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], co również potwierdza zasadność stanowiska [...] w ww. zakresie.

Organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał stanowisko obwinionego, że w stosunku do drugiego z przedstawionych mu zarzutów nastąpiło przedawnienie karalności. Z treści art. 135 ust. 5 ustawy o Policji wynika, że jeżeli przewinieniem dyscyplinarnym jest czyn zawierający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia, upływ terminu określonego w ust. 4 nie może nastąpić wcześniej niż terminów przedawnienia karalności tych przestępstw lub wykroczeń. W niniejszej sprawie zaistniała taka okoliczność, gdyż w dniu [...] grudnia 2017 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w L. przedstawił obwinionemu zarzuty popełnienia przestępstw z art. 197 § 2 k.k. i 228 § 4 k.k. Zarzuty te dotyczą działania obwinionego jako dowódcy kompanii w trakcie pełnionej przez niego służby w CSP w L. co również było przedmiotem postępowania dyscyplinarnego. Z tego względu termin przedawnienia karalności przewinienia dyscyplinarnego należy liczyć stosownie do przedawnienia karalności przestępstw z art. 197 § 2 k.k. i art. 228 § 4 k.k.

Organ odwoławczy podkreślił, że w toku postępowania dyscyplinarnego przesłuchano st. asp. R. I. w charakterze obwinionego umożliwiając mu tym samym przedstawienie swojej wersji zdarzenia oraz ustosunkowanie się do treści przedstawionych zarzutów. W ramach tej czynności - realizowanej w dniu [...] stycznia 2018 r. - obwiniony odmówił składania wyjaśnień, argumentując to niepowiadomieniem ustanowionego w sprawie obrońcy. Przy czym pismo, z którego wynika, że obwiniony wycofuje pełnomocnictwo mł. insp. P. I. i wyznacza nowego obrońcę, zostało doręczone rzecznikowi dyscyplinarnemu dopiero w dniu [...] stycznia 2018 r. Powyższe potwierdza, że rzecznik dyscyplinarny nie mógł mieć wiedzy o zmianie obrońcy przez obwinionego, a zatem nie miał możliwości powiadomienia o realizowanej czynności nowego obrońcy. W świetle powyższego, zdaniem organu, zasadne jest stanowisko, że gdyby obwiniony faktycznie uznał za celowe złożenie wyjaśnień w obecności nowego obrońcy, mógł stawić się z nim na planowaną czynność.

Obwiniony skorzystał z możliwości wynikającej z treści art. 135f ust. 1 ustawy o Policji i przesłał wyjaśnienia w formie pisemnej. Przedmiotowe pismo obwinionego, datowane na dzień [...] lutego 2018 r., wpłynęło do KRP [...] już po wydaniu przez rzecznika dyscyplinarnego postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych, które sporządził w dniu [...] lutego 2018 r. Zatem wyjaśnienia te nie zostały uwzględnione przez przełożonego dyscyplinarnego w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Końcowo organ odwoławczy stwierdził, iż wymierzona obwinionemu kara, jakkolwiek surowa i dolegliwa, jest współmierna do inkryminowanych obwinionemu czynów i stopnia zawinienia ich popełnienia. Kara wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe oznacza zwolnienie z dotychczas zajmowanego stanowiska i mianowanie na stanowisko niższe od dotychczas zajmowanego, jednakże umożliwia dalsze pełnienie służby w Policji. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności wymienionych w art. 134h ust. 3 ustawy o Policji mających wpływ na złagodzenie wymiaru kary, co trafnie wskazał organ I instancji w zaskarżonym orzeczeniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie [...] z dnia [...] maja 2018 r. R. I., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie:

a) art. 135j ust. 1 w zw. z art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez:

- dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, polegającej na przyznaniu waloru wiarygodności zeznaniom A. K. w sytuacji, gdy zeznania wymienionej nie są spójne z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie w postaci korespondencji sms, a świadek w swoich zeznaniach pomija okoliczności istotne dla niniejszej sprawy, tj. korespondencję sms prowadzoną ze skarżącym z numeru telefonu +48 [...], nie wskazuje, że sama poprosiła skarżącego o spotkanie w ustronnym miejscu, aby pocałować go, co musi wprost prowadzić do wniosku, że zeznania świadka są niewiarygodne, a zatem nie mogą stanowić materiału dowodowego wiarygodnego w kwestii powodów i przebiegu spotkania w pokoju [...];

- nienadanie właściwego znaczenia korespondencji sms prowadzonej pomiędzy A. K. a skarżącym i stwierdzenie, że ma ona charakter drugorzędny, w sytuacji, gdy to właśnie z tej korespondencji można wprost wywnioskować dlaczego doszło do spotkania skarżącego i A. K. w pokoju nr [...] i z jakiego powodu doszło do kontaktu fizycznego pomiędzy nimi, a zatem, że to wymieniona namawiała skarżącego na spotkanie w ustronnym miejscu i zachęcała go do kontaktu mającego charakter intymny, co musi prowadzić do wniosku, że wiarygodne w niniejszej sprawie jest stwierdzenie skarżącego, że został pocałowany przez wymienioną, a nawet jeśli organ uznał inaczej, tzn. że to skarżący zainicjował kontakt intymny, to z ostrożności procesowej należy podnieść, że ze względu na treść wysyłanych mu przez A. K. wiadomości sms, należy uznać, że pozostawał on w usprawiedliwionym błędzie co do chęci wymienionej co do podjęcia takiego kontaktu intymnego, a zatem nie doprowadził jej do poddania się innym czynnościom seksualnym, a po prostu zainicjował kontakt intymny będąc przekonany, że wymieniona również tego chce;

b) art. 135e ust. 1 zw. z art. 135i ust. 6 ustawy o Policji poprzez brak konwalidowania błędu popełnionego przez organ I instancji i nie wzięcie pod uwagę przy wydawaniu orzeczenia wyjaśnień złożonych przez obwinionego na piśmie oraz opinii z zakresu badań poligraficznych, z których to dowodów wynika, że skarżący nie doprowadził A.K. do poddania się innym czynnościom seksualnym, a stwierdzenie przez organ I Instancji, że dowodów tych nie można zaliczyć do materiału dowodowego z uwagi na przekroczenie terminu 3 dni na złożenie wniosków o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego, w sytuacji, gdy termin ten nie ma charakteru terminu zawitego, jest nieuprawnione;

c) art. 135e w zw. z art. 135l ust. 1 ustawy o Policji poprzez zaniechanie zlecenia rzecznikowi dyscyplinarnemu przeprowadzenia dodatkowych czynności dowodowych, a zatem zaniechanie dokonania konfrontacji skarżącego i A. K. oraz ponownego przesłuchania świadka na okoliczność treści wiadomości sms wymienianych pomiędzy świadkiem a skarżącym oraz przebiegu zdarzeń w pokoju nr [...], a także źródła wiedzy świadka o tym spotkaniu, które pozwoliłyby na uzyskanie pełnego obrazu niniejszej sprawy;

a w konsekwencji błędne uznanie, że:

- skarżący doprowadził A. K. do poddania się innym czynnościom seksualnym, w sytuacji, gdy to wymieniona pocałowała skarżącego, a zatem, wyrażała ona zgodę na taki intymny kontakt, a z ostrożności należy wskazać, że gdyby nawet uznać, że to skarżący zainicjował kontakt intymny, to z uwagi na treść wiadomości sms przesyłanych mu przez A. K., która nalegała na spotkanie w ustronnym miejscu i pisała o chęci pocałowania go, mógł on pozostawać usprawiedliwionym błędzie co do chęci nawiązania kontaktu intymnego, co musi prowadzić do wniosku, że w niniejszym przypadku nie może być mowy o doprowadzeniu do poddania się innym czynnościom seksualnym, ponieważ "doprowadzenie" zakłada brak zgody pokrzywdzonego;

d) art. 135 ust. 3 ustawy o Policji poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w przedmiocie czynu polegającego na nakłanianiu słuchaczek kursu zawodowego podstawowego: L. L., A. K. i K. D. do pozasłużbowych spotkań dopiero w dniu [...] stycznia 2018 r., poprzez wydanie postanowienia o uzupełnieniu zarzutów, a zatem z przekroczeniem terminu 90 dni od powzięcia wiadomości przez przełożonego dyscyplinarnego o popełnieniu tegoż przewinienia;

e) art. 137 k.p.k. w zw. z art. 135p ww. ustawy poprzez dokonanie wezwania skarżącego na termin przesłuchania zarówno przez organ I instancji jak i przez organ odwoławczy w sposób telefoniczny, w sytuacji gdy nie zachodził wypadek niecierpiący zwłoki, a w szczególności nie można uznać, że uzasadnia to konieczność sprawnego prowadzenia sprawy dyscyplinarnej;

f) art. 135m ust. 6 w zw. z art. 137 k.p.k. w zw. z art. 135p ustawy o Policji poprzez wezwanie skarżącego na przesłuchanie przez Komisję na termin, w którym przebywał on poza granicami kraju, w sytuacji, gdy organ z urzędu powinien powziąć informację, że skarżący przebywa poza granicami kraju i nie będzie mógł stawić się na przesłuchanie;

g) art. 135 ust. 4 ww. ustawy poprzez wymierzenie kary dyscyplinarnej po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nakłanianiu do pozasłużbowych spotkań, które to naruszenie jest skutkiem uchybienia art. 135h ust. 3 ww. ustawy polegającego na nieuprawnionym zawieszeniu postępowania;

h) art. 132 ust. 1 ww. ustawy w zw. z § 16 Zasad etyki zawodowej policjanta, poprzez uznanie, że zapraszanie podwładnych na pozasłużbowe spotkania, m.in. wyjścia na kawę lub spacer stanowią zachowanie naganne, w sytuacji gdy spotkania te w zamierzeniu skarżącego miały być spotkaniami towarzyskimi, a trudno wskazać, by można było komukolwiek czynić zarzut z takich spotkań.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia organu I instancji; wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego orzeczenia do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy wywołanej niniejszą skargą; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci:

- opinii prywatnej z zakresu badań poligraficznych, na okoliczność braku istnienia w systemie nerwowym skarżącego śladów pamięciowych i emocjonalnych mogących świadczyć o tym, że użył wobec A. K. przemocy i doprowadził ją do poddania się innym czynnościom seksualnym na okoliczność przebiegu zdarzeń w pokoju nr [...] (dokument został dołączony do wniosku dowodowego obrońcy z dnia [...] stycznia 2018 r.);

- pisemnych wyjaśnień skarżącego złożonych w toku postępowania na okoliczność jego kontaktów z A. K., L.L.. i K. D. oraz przebiegu zdarzeń w pokoju nr [...].

W uzasadnieniu skargi przedstawiona została obszerna argumentacja mająca przemawiać za uwzględnieniem podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Postanowieniem z dnia 26 września 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1119/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia, zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 listopada 2018 r. sygn. akt I OZ 1098/18 oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie Sądu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Ogólny zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza art. 3 § 2 p.p.s.a., wyszczególniający akty i czynności a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie, które podlegają kontroli tego sądu. Wskazane wyliczenie dopełnia klauzula z art. 3 § 3 p.p.s.a., w myśl której sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Jednym z takich przepisów szczególnych jest art. 138 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.), zgodnie z którym od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Z kolei w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zagadnienia związane z odpowiedzialnością dyscyplinarną policjantów zostały uregulowane w rozdziale 10 ustawy o Policji. Stosownie do treści art. 132 ust. 1 ww. ustawy, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (ust. 2).

Z kolei zasady etyki zawodowej policjanta zawarte zostały w załączniku do zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004r. Nr 1, poz. 3). Przepisy § 1 ust. 1 i 2 Zasad (...) stanowią, że zasady etyki zawodowej policjanta wynikają z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu policjanta, zaś obowiązkiem policjanta jest przestrzeganie zasad etyki zawodowej. W myśl § 7 Zasad (...) policjant powinien przestrzegać zasad poprawnego zachowania, kultury osobistej i dbać o schludny wygląd. Stosunek policjanta do innych policjantów powinien być oparty na przestrzeganiu zasad poprawnego zachowania, poszanowania godności, a także tolerancji w zakresie nienaruszającym porządku prawnego (§ 14). Przełożony powinien dawać podwładnym przykład nienagannego zachowania, w szczególności nie powinien nadużywać stanowiska, funkcji, stopnia policyjnego w celu poniżenia podległego policjanta (§ 16).

Zgodnie z art. 132 ust. 4 ustawy o Policji, czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej.

W myśl art. 132a ww. ustawy przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: (1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; (2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

Zgodnie natomiast z art. 135g ust. 1 i 2 ww. ustawy, przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego, przy czym obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.

W postępowaniu dyscyplinarnym R. I. został obwiniony o to, że:

- w nieustalonym dniu, w okresie od dnia [...] grudnia 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016r. w CSP w L., będąc dowódcą Kompanii, tj. przełożonym w rozumieniu § 1 ust. 1 Zarządzenia nr 30 KGP z dnia 16 grudnia 2013 r., za pośrednictwem dowódcy plutonu I wezwał do pokoju oznaczonego nr [...] mieszczącego się w bloku internatowym numer [...] słuchaczkę szkolenia kursu zawodowego podstawowego oznaczonego symbolem [...] A. K., gdzie po uprzednim schwytaniu wymienionej rękami od tyłu i przyciągnięciu do siebie, doprowadził ją do poddania się innym czynnościom seksualnym polegającym na lizaniu po uchu i szyi, a także klepnięciu w pośladek, czym naruszył jej strefę intymności oraz godność, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w § 7, § 14 i § 16 Zasad etyki zawodowej policjanta,

- w okresie od dnia [...] listopada 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. w CSP w L., będąc dowódcą Kompanii, tj. przełożonym w rozumieniu § 1 ust. 1 Zarządzenia nr 30 KGP z dnia 16 grudnia 2013 r., nakłaniał słuchaczki szkolenia kursu zawodowego podstawowego: L. L. A. K., K. D. na pozasłużbowe spotkania m.in. wyjścia na kawę, spacer, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 16 Zasad etyki zawodowej policjanta.

Organ dyscyplinarny I instancji uznał R. I. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów i wymierzył mu karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe (art. 134 ust. 4 ustawy o Policji), zaś organ odwoławczy utrzymał w mocy powyższe orzeczenie. Organy uznały tym samym, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza fakt popełnienia przez ww. przewinień dyscyplinarnych polegających na nieprzestrzeganiu Zasad etyki zawodowej w sposób opisany w zarzutach.

Z powyższym stanowiskiem, w ocenie Sądu, nie sposób się zgodzić. Nie można bowiem przyjąć, jak czynią to organy Policji, iż zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdza, że skarżący popełnił zarzucane mu czyny.

W pierwszej kolejności należy jednak odnieść się do podniesionych w skardze zarzutów procesowych, które w ocenie Sądu nie są trafne.

Mianowicie, nie można uznać, że w sprawie niniejszej doszło do naruszenia art. 135 ust. 3 ustawy o Policji poprzez wszczęcie postępowania w przedmiocie drugiego z zarzucanych skarżącemu czynów z przekroczeniem terminu 90 dni od daty powzięcia wiadomości przez przełożonego dyscyplinarnego o jego popełnieniu poprzez wydanie postanowienia o uzupełnieniu zarzutów. Wskazać bowiem należy na treść art. 135e ust. 10 ustawy o Policji, zgodnie z którym jeżeli zebrany materiał dowodowy to uzasadnia, przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o zmianie lub uzupełnieniu zarzutów. Uzupełnienie zarzutów winno mieć miejsce, gdy obwinionemu należy zarzucić czyn nieobjęty uprzednio wydanym postanowieniem o przedstawieniu zarzutów. W orzecznictwie wskazuje się zaś, że art. 135e ust. 10 ustawy o Policji nie doznaje ograniczeń czasowych, o których mowa w art. 135 ust. 3 tej ustawy. Określony w art. 135 ust. 3 ww. ustawy 90-dniowy termin dotyczy jedynie tego przepisu i nie może per analogia mieć zastosowania do innych samoistnych postanowień wydawanych w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1369/05, publ. LEX nr 192508). Tym samym nie sposób podzielić twierdzenia skarżącego, że wydanie postanowienia o uzupełnieniu zarzutów jest równoznaczne ze wszczęciem postępowania i w związku z tym jest ograniczone terminem określonym w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji.

Sąd nie podziela także podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 135 ust. 4 ustawy o Policji. W okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie ma art. 135 ust. 5 ustawy o Policji, który stanowi, że jeżeli przewinieniem dyscyplinarnym jest czyn zawierający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, upływ terminu określonego w ust. 4 nie może nastąpić wcześniej niż terminów przedawnienia karalności tych przestępstw lub wykroczeń. Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem pierwszy z zarzutów postawionych skarżącemu w postępowaniu dyscyplinarnym odpowiada zarzuconemu mu w postępowaniu karnym przestępstwu z art. 197 § 2 k.k. W tym stanie rzeczy nie sposób uznać, iż doszło do przedawnienia karalności wobec upływu terminu wskazanego w art. 135 ust. 4 w zw. z art. 135 ust. 5 ustawy o Policji.

W odniesieniu do drugiego zarzutu, który w istocie nie odpowiada treści art. 228 § 4 k.k., organ ustalając terminy umożliwiające wymierzenie kary dyscyplinarnej uwzględnił początkową datę prawdopodobnego okresu w którym doszło do popełnienia czynu ([...] listopada 2016 r.). Za datę przedawnienia wymierzenia kary uznano dzień [...] listopada 2017 r. - jednakże zawieszenie postępowania w okresie od dnia [...] września 2017 r. do dnia [...] listopada 2017 r. w wymiarze 57 dni wstrzymało o ten właśnie wymiar bieg terminu z art. 135 ust. 4 ustawy o Policji. Postępowanie dyscyplinarne wszczęto w dniu [...] kwietnia 2017 r., zawieszono postanowieniem z dnia [...] września 2017 r., zaś podjęto postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. Zatem do dnia podjęcia zawieszonego postępowania dyscyplinarnego, tj. do [...] stycznia 2018 r., a więc do dnia, od którego należało liczyć dalszy bieg terminu - doliczono okres zawieszenia postępowania, tj. 57 dni, co dniem upływu terminu określonego w art. 135 ust. 4 ustawy o Policji ustanowiło [...] marca 2017 r. Przy czym jako dopuszczalne w okolicznościach niniejszej sprawy należało ocenić zawieszenie postępowania na zasadzie art. 135h ust. 3 ustawy o Policji, tj. z powodu zaistnienia długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania. Przeszkodę tę stanowiło długotrwałe przebywanie przez skarżącego na zwolnieniu lekarskim. Skarżący informował przełożonego dyscyplinarnego o kolejnych zwolnieniach lekarskich wystawionych przez lekarzy różnych specjalności, przy czym przesyłał je pocztą, co powodowało, iż upływ czasu uniemożliwiał rzecznikowi dyscyplinarnemu kontakt z lekarzem, który wystawił zaświadczenie o niezdolności do służby, w celu uzyskania jego zgody na udział skarżącego w czynnościach dowodowych - stosownie do art. 135f ust. 10 ustawy o Policji.

Przechodząc do meritum wskazać należy, że rozstrzygnięcie sprawy dyscyplinarnej musi poprzedzać rzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o winie obwinionego oraz prawidłowa ocena całokształtu okoliczności ujawnionych w toku postępowania. Ocena ta, powinna być dokonana z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, uznanie przez organ dyscyplinarny, że policjant popełnił przewinienie dyscyplinarne powinno nastąpić z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej, która wraz z zasadą oficjalności obowiązuje w postępowaniu dyscyplinarnym. Na rzeczniku dyscyplinarnym spoczywa obowiązek zebrania materiału dowodowego i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy (art. 135e ust. 1, art. 135a ust. 1 ustawy o Policji). Następnie przełożony dyscyplinarny na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego wydaje orzeczenie określone w 135j ust. 1 - 4 ww. ustawy. Są to warunki niezbędne dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego i rozstrzygnięcia sprawy. Przypisanie policjantowi winy wymaga jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt I OSK 492/17, publ. LEX nr 2440366).

Zgodnie z art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji, orzeczenie dyscyplinarne powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Powołany przepis wprawdzie szczegółowo nie określa konkretnych elementów uzasadnienia, to jednak przyjąć należy, iż uzasadnienie faktyczne powinno wskazywać okoliczności faktyczne, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł jak i przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest bowiem konieczne dla późniejszego zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego lub ich wykładni w stanie faktycznym sprawy, który nie może nasuwać żadnych wątpliwości.

W ocenie Sądu nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów, że materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym stanowi dostatecznie umotywowaną podstawę do uznania R. I. winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Nie można też przyjąć, że w toku postępowania dyscyplinarnego podjęto wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności będących przedmiotem tego postępowania.

Motywując stanowisko odnośnie pierwszego z wymienionych zarzutów organ powołał się na zeznania świadków: A. K. z dnia [...] kwietnia 2017 r. (k. 128 - 129 akt admin., t. I) oraz K. D. z dnia [...] kwietnia 2017 r. (k. 136 - 137 akt admin., t. I) nadając im walor wiarygodności. Zaznaczyć jednak należy, że zeznania K. D., w odniesieniu do czynu opisanego w pierwszym zarzucie, opierają się wyłącznie na relacji A. K..

Organ powołał również zeznania świadka W. F. z dnia [...] kwietnia 2017 r. (k. 131 - 132 akt admin., t. I) na okoliczność wezwania A. K. przez skarżącego po odprawie wieczornej do pokoju [...] w bloku internatowym nr [...]. Składając zeznania świadek najpierw stwierdził, że odprawa miała miejsce ok. godz. 18 - 19, zaś polecenie przekazał A. K. o godz. 19.00 - 19.15., jednak następnie stwierdził, że nie pamięta dokładnie, o której odprawa się skończyła, mogła to być również godzina późniejsza. Okoliczność ta nie pozostaje bez znaczenia dla oceny wiarygodności tych zeznań w kontekście treści wiadomości tekstowych sms wymienionych pomiędzy skarżącym a A. K. za pośrednictwem telefonu nr [...]. Z treści tych wiadomości w ogóle bowiem nie wynika, aby wymieniona była wzywana do pokoju [...] za pośrednictwem W. F.. Zaznaczenia przy tym wymaga, że w notatce służbowej z dnia [...] marca 2017 r. W. F. w ogóle nie wspomniał o zdarzeniu polegającym na tym, że po jednej z odpraw wieczornych skarżący polecił mu, aby A. K. stawiła się w pokoju nr [...].

Przypisując skarżącemu czyn "doprowadzenia do poddania się innej czynności seksualnej" organ dokonał wybiórczej, fragmentarycznej oceny materiału dowodowego. Uczynił to na skutek akceptacji stanowiska rzecznika dyscyplinarnego wyrażonego w postanowieniu z dnia [...] lutego 2018 r. o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych obrońcy skarżącego zawartych w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz z dnia [...] stycznia 2018 r.: (1) z zeznań i wyjaśnień skarżącego; (2) z kserokopii poświadczonej za zgodność z oryginałem całości akt sprawy karnej o sygn. akt [...] prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w L., w których znajdowała się całość wiadomości sms wymienionych pomiędzy skarżącym a A. K. za pośrednictwem telefonu nr [...] a który to dowód miał wykazać stosunek A. K. do skarżącego, rzeczywisty przebieg zajścia w pokoju nr [...] oraz rzeczywisty przebieg rozmów; (3) z ponownego przesłuchania A. K. celem odniesienia się przez świadka do ww. wiadomości sms; (4) a także z ponownego przesłuchania K. D. celem odniesienia się przez świadka do ww. wiadomości sms. Organ dyscyplinarny nie zweryfikował twierdzeń obrońcy obwinionego donośnie treści wiadomości sms wysyłanych z telefonu nr [...], nie wystąpił do Prokuratury Rejonowej w L. o udostępnienie akt postępowania, które obejmowałyby treść tej korespondencji, tym samym nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu zaniechanie organu w powyższym zakresie ma tym większe znaczenie, że jak wynika z notatki urzędowej dotyczącej oględzin telefonu komórkowego stanowiącego własność A. K. sporządzonej w dniu [...] marca 2017 r. przez A. J. - eksperta Wydziału [...] w [...] BSW KGP (k. [...] akt admin., t. [...]), wymieniona oświadczyła, że "blisko cztery tygodnie temu telefon został zainfekowany przez wirus, który przywrócił w nim ustawienia fabryczne i usunął całą zawartość jego pamięci". Oświadczyła również, że w ww. telefonie była korespondencja w formie sms między nią a dowódcą (R. I.), jednak informacje te zostały utracone w wyniku usterki telefonu.

Treść wiadomości sms (w formie kopii akt postępowania karnego o sygn. [...]) została załączona do zażalenia obrońcy skarżącego na postanowienie rzecznika dyscyplinarnego z dnia [...] lutego 2018 r. Są to, jak wskazał obrońca obwinionego, wiadomości wymienione pomiędzy A. K. (nr tel. [...]), a R. I. (nr tel. [...]) i dotyczą m.in. pozasłużbowego spotkania w dniu [...] grudnia 2016 r. w pokoju nr [...]. W ocenie Sądu ww. korespondencja sms, mogłaby mieć istotne znaczenie dla oceny, czy skarżący popełnił opisany w pierwszym zarzucie czyn, polegający na doprowadzeniu wymienionej do poddania się innej czynności seksualnej.

Korespondencja ta (k. 481 - 482, 491 - 492 akt admin., t. III) wskazuje, że A. K. chciała otrzymać druk raportu do rozliczenia nadgodzin, w związku z tym zapytała skarżącego, czy taki druk posiada i czy jest u siebie w pokoju. Skarżący odpowiedział że tak i że zostawi druk w dyżurce, na co A. K. zapytała, w jaki sposób ma podarować buziaka. Skarżący odpowiedział, że nie u niego w pokoju, ponieważ każdy widzi kto przychodzi do niego do pokoju a później powstają legendy. Zaproponował na miejsce spotkania pokój [...], na co wymieniona przystała. Z korespondencji tej wynika, iż wymieniona sama zaproponowała, że pocałuje skarżącego, a kiedy powiedział, że zostawi druk raportu w dyżurce, dopytywała w jaki sposób może go pocałować, a zatem można uznać, że wręcz do kontaktu ze skarzącym.

Wskazane wyżej wiadomości tekstowe organ powinien był zestawić z zeznaniami A. K. złożonymi w toku postępowania dyscyplinarnego jak i w toku postępowania przygotowawczego w sprawie karnej, co pozwoliłoby na dokonanie wszechstronnej, pełnej oceny materiału dowodowego i ustalenie stanu faktycznego niniejszej sprawy. Organ powinien zważyć, że w zeznaniach tych świadek wskazuje, że chciała otrzymać druk raportu i w tym celu została wezwana przez skarżącego, poprzez W. F., do pokoju nr [...]. Świadek nie wspomniała i nie wyjaśniła, że o spotkaniu wiedziała z wiadomości sms i że proponowała skarżącemu pocałunki. W tym kontekście uzasadnione wątpliwości budzi stanowisko organu, iż zeznania świadka pozostają wiarygodne co do kluczowych kwestii, tj. co do powodów i przebiegu spotkania w pokoju [...]. Świadek twierdzi, że została wezwana przez W. F., zaś z powyższego wynika, że o spotkaniu wiedziała z widomości sms i sama na to spotkanie nalegała. Zdaniem Sądu, jest to okoliczność, która budzi uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności świadka także w kwestii pozostałych fragmentów zeznań, przy czym okoliczność ta nie została należycie rozważona przez organ w toku postępowania dyscyplinarnego.

Motywując orzeczenie dyscyplinarne organ I instancji akcentował presję jaką A. K. odczuwała w związku z zachowaniem skarżącego, wskazując, iż obawiała się ingerencji skarżącego w tok kursu zawodowego podstawowego. Istnieją jednak uzasadnione wątpliwości co do tego, czy wiadomości sms dotyczące spotkania w pokoju nr [...] były wysyłane przez wymienioną z uwagi na presję, którą wywierał skarżący. Jeśli bowiem wymieniona rzeczywiście odczuwałaby presję ze strony skarżącego, wówczas starałaby się unikać z nim kontaktu, a w tej konkretnej sytuacji odebrałaby druk raportu z dyżurki. Tymczasem wymieniona zapytała skarżącego, w jaki sposób może dać mu buziaka. Zatem wiarygodność jej twierdzeń co do presji wywieranej przez skarżącego może nasuwać istotne wątpliwości.

W tym miejscu podkreślić należy, że skarżącemu w postępowaniu dyscyplinarnym zarzucono czyn polegający na doprowadzeniu świadka do poddania się innej czynności seksualnej. Wprawdzie przedmiotem niniejszego postępowania nie jest przestępstwo z art. 197 § 2 k.k., a delikt dyscyplinarny, jednak organy konsekwentnie twierdzą, że skarżący dopuścił się popełnienia tego właśnie czynu. Przy czym zgodnie z poglądem prezentowanym w piśmiennictwie i orzecznictwie "doprowadzenie do poddania się innej czynności seksualnej" oznacza: przywiedzenie ofiary określonymi środkami (w postaci przymusu poprzez użycie siły fizycznej, groźby bezprawnej lub podstępu) do takiego stanu, w którym staje się ona uczestnikiem tych czynności (v. M. Filar [w:] Kodeks karny (...), red. M. Filar, 2008, s. 817); spowodowanie biernego zachowania się osoby pokrzywdzonej w wyniku wyeliminowania lub przełamania jej oporu (v. A. Marek, Kodeks karny, 2010, s. 450 -451; wyrok SA w Katowicach z dnia 2 czerwca 2012 r., sygn. akt II AKa 142/11, KZS 2012/5, poz. 62). Podkreśla się również, że pokrzywdzoną w analizowanym przypadku jest każda osoba, która w momencie podjęcia przez sprawcę zachowania zamierzającego bezpośrednio do poddania się innej czynności seksualnej wyraża swój sprzeciw wobec proponowanego lub podejmowanego sposobu realizacji tego typu czynności (v. M Budyn - Kulik, M. Kulik [w:] Kodeks karny, Część szczególna, t. 1, red. M. Królikowski, R. Zawłocki, 2017, s. 676). Sprzeciw musi być przez ofiarę wyraźnie zamanifestowany. Może on przybrać formę werbalną, gestu odepchnięcia, zamknięcia się w pomieszczeniu, ucieczki, wołania o pomoc, wyrywania się (...). Wyrażanie sprzeciwu musi być wyraźne i stanowcze, a ewentualny opór ofiary - rzeczywisty a nie pozorny. Zastosowana forma oporu i jej intensywność powinny być oceniane zawsze w konkretnej sytuacji i okoliczności czynu.

Z powyższego wynika, że aby przypisać obwinionemu czyn polegający na doprowadzeniu do poddania się innym czynnościom seksualnym, należy wykazać, że przy pomocy ściśle określonych środków oddziaływania na wolę ofiary doszło do przełamania lub wyeliminowania jej oporu. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym rodzi uzasadnioną wątpliwość, czy w przypadku A. K. przesłanka ta zaistniała. Treść ww. wiadomości sms mogłaby bowiem wskazywać, że chciała ona podjąć, a nawet dążyła do intymnego kontaktu ze skarżącym. Wskazuje na to treść korespondencji z dnia [...] grudnia 2016 r.: "No to jak mam podarować ciumka?" (godz. 19:35;29), "No właśnie nie wiem myślałam, że taki niewinny buziak może być w pokoju" (godz. 19:40;04), a następnie o godz. 21:41:52: "Dobry Buziak?" - k. 481 i 482 akt admin., t. III).

Zauważyć należy, że z uzasadnienia orzeczenia organu odwoławczego wynika, iż organ powziął wątpliwości co do pobudek, jakimi kierowała się A.K. korespondując ze skarżącym. Można, jak wskazał, uznać wiadomości sms za chęć zacieśnienia kontaktów towarzyskich ze skarżącym, można też uznać za działania podjęte z obawy przed wejściem w konflikt z przełożonym. Organ I Instancji wskazał zaś, że istniejące, a niedające się usunąć wątpliwości co do pobudek działania A. K. należy zinterpretować na korzyść obwinionego. Organy obu instancji nie wyciągają jednak z tych ustaleń stosownych wniosków, co stanowi naruszenie art. 135g ust. 2 ustawy o Policji. Jeśli bowiem przyjąć, że A. K. dążyła do zacieśnienia kontaktów z obwinionym, to konsekwencją tego powinno być uznanie przez organ dyscyplinarny, że jej zeznania nie są wiarygodne, a w dalszej kolejności organ winien rozważyć, czy w świetle pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu dyscyplinarnym skarżącemu można przypisać popełnienie zarzucanego mu czynu.

Wobec powyższego nie można więc zaakceptować stanowiska organów obu instancji, że skarżący dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu, tj. doprowadzenia A.K. do poddania się innym czynnościom seksualnym. Jak już wyżej wskazano, w opisie zarzuconego przewinienia dyscyplinarnego organ umieścił znamię czynu zabronionego kwalifikowanego z art. 197 § 2 k.k., przy czym co najmniej przedwcześnie uznał skarżącego za winnego popełnienia tegoż przewinienia. Dodatkowo należy zauważyć, iż z akt sprawy nie wynika, aby organ rozumiał pojęcie "doprowadzenia do poddania się innym czynnościom seksualnym" w sposób inny aniżeli wynika to z piśmiennictwa i orzecznictwa dotyczącego przestępstwa z art. 197 § 2 k.k. Skoro zatem organ konsekwentnie posługuje się ww. pojęciem, powinien w sposób niebudzący wątpliwości wykazać, że skarżący jest winny popełnienia zarzucanego mu czynu. Organ tego jednak nie uczynił, czym dopuścił się naruszenia art. 135j ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji

W ocenie Sądu organ nie wykazał również w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący popełnił drugi z zarzucanych mu czynów, a mianowicie, że "nakłaniał" słuchaczki szkolenia kursu zawodowego podstawowego: A.K. i K.D. na pozasłużbowe spotkania m.in. wyjścia na kawę, spacer. Organ powołał się w tym zakresie na zeznania wymienionych, pominął jednak tę treść korespondencji sms (k. [...] akt admin., t. [...]), która wskazuje na zainteresowanie ze strony słuchaczek, zwłaszcza A. K., nawiązaniem relacji ze skarżącym, co w konsekwencji wywołuje istotne wątpliwości co to ich intencji. Zdaniem Sądu, treść ww. wiadomości sms może wskazywać na chęć dążenia do podtrzymania a nawet zacieśnienia znajomości ze skarżącym, co podważa stanowisko organu, iż skarżący rzeczywiście "nakłaniał" wymienione słuchaczki na pozasłużbowe spotkania.

Kluczowe w tym zakresie jest porównanie treści wiadomości sms wymienionych między skarżącym a dwiema ww. słuchaczkami oraz między skarżącym a L. L.. Korespondencja sms z okresu [...] grudnia 2016 r. (k. [...] akt admin., t. [...]) wskazuje bowiem w sposób jednoznaczny, iż skarżący składał L. L. propozycje pozasłużbowego spotkania, natomiast treść wiadomości sms wysyłanych z jej telefonu nie nasuwa wątpliwości co do jej stosunku do otrzymywanych smsów i oceny całości sytuacji.

Reasumując stwierdzić należy, iż materiał dowodowy zebrany w postępowaniu dyscyplinarnym nie potwierdza stanowiska organów, że skarżący popełnił czyny opisane w ww. zarzutach. Jak już wyżej podkreślono, w postępowaniu dyscyplinarnym istotny jest opis zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego oraz jego kwalifikacja prawna. W postępowaniu tym policjantowi stawia się konkretny zarzut, a rozstrzygnięcie jest ściśle związane z poczynionymi ustaleniami dotyczącymi tegoż zarzutu. Postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem quasi karnym, w którym nie dokonuje się oceny, czy policjant popełnił jakiekolwiek przewinienie dyscyplinarne, ale czy popełnił zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 1103/17, pub. CBOSA). W tym kontekście nie można podzielić stanowiska organu, że przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu była (bliżej nieokreślona) "relacja" skarżącego z podwładnymi słuchaczkami. Obowiązkiem organu w postępowaniu dyscyplinarnym jest wykazanie, że obwiniony popełnił zarzucany mu (konkretny) czyn opisany w zarzucie, tylko bowiem w takim przypadku obwiniony może ponieść odpowiedzialność dyscyplinarną. Niedopełnienie ww. obowiązku przez organy w niniejszej sprawie skutkowało uchyleniem obu wydanych orzeczeń dyscyplinarnych.

Zauważyć przy tym należy, że bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie pozostaje ocena Sądu co do popełnienia przez skarżącego drugiego z zarzucanych mu czynów w stosunku do L. L.. Konieczność eliminacji z obrotu prawnego obu wydanych orzeczeń dyscyplinarnych w całości wiąże się bowiem z przesłankami wymiaru kary dyscyplinarnej, o których mowa w art. 134g ust. 2 oraz art. 134h ustawy o Policji.

Rozpatrując sprawę ponownie organ dyscyplinarny uwzględni dokonaną powyżej ocenę prawną.

Końcowo wskazać należy, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych zawartych w skardze uznając, że nie zaistniały przesłanki określone w ww. przepisie.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.