Postanowienie WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 430/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-09-16 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: zwolniono od kosztów sądowych w części
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 16 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanowił: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w 90% (dziewięćdziesięciu %) 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie


UZASADNIENIE

Wraz ze skargą wpłynął do tut. Sądu złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku podała, że w jej rodzinie miała w ostatnim czasie trudna do zaakceptowania sytuacja, że to córka pokrywała koszty licznych spraw sądowych matki i ojca i to wyłącznie tylko z tego powodu, że jest jedyną osobą, którą mogła prosić o takie wsparcie finansowe. Podkreśliła, że nie stać jej również na opłacenie kosztów pomocy prawnej, jednakże na poczet wynagrodzenia za usługi radcy prawnego dokonała cesji ewentualnych przyszłych wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów procesów sądowych. Podniosła, że na dowód swojej trudnej sytuacji finansowej przedkłada postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] czerwca 2016r. w których to celem umotywowania oddalenia wniosków o upadłość K. K. i W. K. S. stwierdził, że prowadzone przez rok postępowania w sprawie ogłoszenia upadłości oraz czynności tymczasowego nadzorcy sądowego wykazały, iż nie są w stanie pokryć w sprawie o ogłoszenie upadłości żadnych kosztów, w tym kosztów sądowych i zostali od nich zwolnieni. Skarżąca wskazała, że podobnie postąpił Sąd Okręgowy w T. w sprawie z powództwa [...] który rościł do skarżącej kwotę niemal [...] zł wraz z ciągle rosnącymi odsetkami. Wnioskodawczyni wskazała, że aktualnie otrzymuje najniższe krajowe wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto. Wskutek prowadzonych egzekucji komorniczych i administracyjnych rachunki bankowe skarżącej oraz jej męża są zajęte, a środki którymi dysponują nie wystarczają na podstawowe potrzeby. Końcowo skarżąca podniosła, że jej córka nie wytrzymała codziennych stresów związanych z bardzo licznymi postępowaniami i postanowiła wynająć mieszkanie w B. i tam układa sobie życie na własną rękę.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Oświadczyła, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] zł. W rubryce dochody skarżąca wskazała, że jest osobą bezrobotną i otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych. Również mąż skarżącej jest osobą bezrobotną i otrzymuje zasiłek chorobowy.

W rubryce zobowiązania i stałe wydatki wskazała: wydatki na leczenie – [...] zł; gaz – [...] zł; woda i kanalizacja – [...] zł; energia elektryczna – [...] zł; żywność, środki czystości, itp. – [...] zł.

Do wniosku dołączono: pismo z Prokuratury Okręgowej w T. z dnia [...] czerwca 2016r.; postanowienie Sądu Rejonowego w T.; postanowienie Sądu Okręgowego w T.; postanowienie [...] Sądowego; umowę najmu lokalu mieszkalnego; kserokopie zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego; kserokopie zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia; kserokopie tytułów wykonawczych; zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego; zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej; protokół zajęcia i odbioru ruchomości; fakturę za wizytę lekarską; fakturę za lekarstwa.

Ponadto skarżąca oraz jej mąż do akt sprawy I SA/Bd 393/16 złożyli oświadczenia, że: nie korzystali z pomocy społecznej w okresie ostatnich trzech miesięcy; miesięczne wydatki związane z utrzymaniem to kwota ok. [...] zł; nie posiadają żadnych oszczędności; nie otrzymują pomocy udzielanej przez rodzinę ani znajomych z zastrzeżeniem pomocy finansowej na pokrycie kosztów leczenia skarżącego oraz jego żony przez córkę oraz wpłat wpisów od skargi z rachunku bankowego córki; nie posiadają żadnych samochodów ani innych pojazdów; nie posiadają nieruchomości oraz przedmiotów o wartości powyżej [...] zł.

Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718) – dalej zwana "p.p.s.a." - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takiego, jakiego przyznania domaga się strona, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe udowodnienie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zarówno skarżąca jak również jej mąż zainicjowali wiele postępowań sądowych, co wiąże się z koniecznością wnoszenia stosownych opłat sądowych.

Jak wynika z przedłożonych dokumentów źródłowych przedłożonych do niniejszej sprawy oraz zainicjowanych wcześniej postępowań mąż skarżącej za lata 2013-2015 z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej za powyższe okresy wykazał dochód w kwotach: [...] zł (przychód [...] zł), [...] zł (przychód [...] zł) oraz [...] zł (przychód [...] zł). Wnioskodawczyni za powyższe okresy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała dochód odpowiednio w kwotach: [...] zł (przychód [...] zł); [...] zł (przychód [...] zł) oraz [...] (przychód [...] zł). W tym kontekście zauważyć należy, że o potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 2011r., sygn. akt II FZ 542/11, LEX 987763).

Orzekający dostrzega fakt, że obecnie zarówno skarżąca jak również jej mąż nie prowadzą już działalności gospodarczej. Jak wynika z przedłożonych dokumentów do akt sprawy I SA/Bd 393/16 – świadectwa pracy - zarówno skarżąca jak również jej mąż do dnia [...] lipca 2016r. byli zatrudnieni w [...] której większościowym udziałowcem pozostaje córka skarżącej oraz jej męża (99% udziałów o łącznej wartości [...] zł). Wskazać również należy, że zarówno skarżąca jak również jej mąż prowadzili działalność gospodarczą pod adresem ul. [...], [...] C.. Zarówno skarżąca jak również jej mąż zaprzestali prowadzenia działalności gospodarczej z dniem [...] czerwca 2015r. Natomiast [...].o. której większościowym udziałowcem jest córka państwa [...] została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...] czerwca 2015r. a siedziba spółki mieści się pod tym samym adresem pod którym działalność gospodarczą prowadzili skarżąca oraz jej mąż. Zatem pomimo, że spółka jest odrębnym podmiotem prawnym to zasada jest teza, że zbieg dat związanych z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą oraz jej męża oraz powołaniem do życia nowego podmiotu gospodarczego jakim jest sp. z o.o. której siedziba pokrywa się z adresem dotychczasowej działalności gospodarczej skarżącej oraz jej męża uznać można, że działalność gospodarcza już w innej formie prawnej jest kontynuowana przez córkę skarżącej oraz jej męża. Zapewne na zmianę formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej oraz osobę głównego udziałowca wpływ miały liczne postępowania wszczęte przez organy celne wobec skarżącej oraz jej męża.

Podkreślenia również wymaga, że jak eksponuje strona nie posiada majątku nieruchomego – orzekający nie kwestionuje powyższej okoliczności. Jak wynika z treści księgi wieczystej nr [...] nieruchomość w której zamieszkuje wnioskodawczyni wraz z mężem stanowi własność córki, a zarówno W. K. jak również K. K. przysługuje ograniczone prawo rzeczowe polegające na prawie dożywotniego zamieszkiwania. Powyższą nieruchomość córka nabyła w drodze darowizny od rodziców w lutym 2013r., co jak wynika z akt licznych postępowań zbiega się z datami wszczęcia u wnioskodawczyni oraz jej męża kontroli podatkowych. Zatem chociaż jak wynika z treści nadesłanych dokumentów w stosunku do wnioskodawczyni jak również jej męża ograny prowadzą liczne postępowania egzekucyjne to nieruchomość o której mowa powyżej nie jest przedmiotem tego postępowania. W tym kontekście wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w sytuacji gdy strona nieodpłatnie przekazała składnik majątkowy członkowi rodziny, zasadny jest wniosek, iż obdarowany powinien pomóc darczyńcy w poniesieniu finansowego ciężaru związanego z prowadzeniem postępowania sądowego, jeżeli darczyńca nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych we własnym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 08.04.2008 r., sygn. akt I FZ 96/08, z dnia 10.04.2008 r., sygn. akt I FZ 142/08, z dnia 01.07.2008r., sygn. akt I OZ 439/08, z dnia 28.11.2011 r., sygn. akt II FZ 682/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wychodząc naprzeciw żądaniu strony oraz mając na uwadze fakt, że obecnie przed tut. Sądem mąż skarżącej zainicjował 7 postępowań sądowych z czego 4 dotyczą podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, 3 sprawy dotyczą postępowania egzekucyjnego, a wnioskodawczyni obecnie zainicjowała ponad 100 postępowań sądowych, których przedmiotem jest odmowa zawieszenia postępowania mając na uwadze okoliczności przywołane wyżej orzekający uznał, że tak znaczne zwolnienie strony z kosztów sądowych w 90% nie będzie stanowiło bariery utrudniającej stronie dostęp do Sądu.

Na zasadność przyznania prawa pomocy zgodnie ze złożonym wnioskiem w pełnym zakresie nie może mieć nadto wpływu podnoszony fakt korzystania ze stosownego zwolnienia w postępowaniu przed sądem powszechnym. Orzeczenia w przedmiocie zwolnienia od kosztów podjęte w postępowaniu przed sądem powszechnym nie determinują bowiem automatycznie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie złożonego przed sądem administracyjnym.

Podkreślenia również wymaga, że wydatkowanie środków związanych z prowadzeniem sprawy sądowej ma charakter tymczasowy, albowiem stosownie do art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje stronie skarżącej od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.