Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1086/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz del. WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1762/12 w sprawie ze skargi [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1762/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2012 r. znak: [...] oraz poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2012 r., znak: [...].

Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z [...] lipca 2012 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a), po rozpatrzeniu wniosku [...] Stowarzyszenia [...] w R., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2012 r., znak: [...], odmawiającym wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2011 r., znak: [...] - utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] maja 2012 r.

W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż ponownie rozpoznając wniosek Stowarzyszenia o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego i dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu, nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska.

Stosownie do art. 31 § 1 k.p.a, który stanowi podstawę wniesionego żądania organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

W ocenie organu administracyjnego [...] Stowarzyszenie [...], żądające wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2011r., oraz dopuszczenia do udziału w postępowaniu wykazało jedynie, że jego cele statutowe spełniają przesłankę z art. 31 § 1 k.p.a natomiast nie wykazało, że przemawia za tym interes społeczny.

Dalej organ wyjaśnił, że pojęcie interesu społecznego nie zostało ustawowo zdefiniowane, co oznacza, że pojęciu temu nadaje treść organ administracji publicznej w procesie stosowania prawa. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministarcyjne wskazał, że istotą udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie jest zaspokojenie partykularnych interesów samej organizacji, ale zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem. Nie oznacza to jednak, że każdorazowo należy uwzględniać wniosek organizacji społecznej tylko z tego powodu, że charakter rozpoznawanej sprawy jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności. Obowiązek ten powstaje dopiero w wyniku dodatkowej oceny, że organizacja wystąpiła w celu ochrony interesu zbiorowego.

W rozpatrywanej sprawie Stowarzyszenie w żaden sposób nie uprawdopodobniło istnienia interesu społecznego przemawiającego za wszczęciem z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2011 r.

Stowarzyszenie domaga się weryfikacji w postępowaniu nieważnościowym decyzji, która została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania jakim jest wznowienie postępowania. Postępowanie w sprawie wznowienia otwiera możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, która była już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, ale wydaną w postępowaniu dotkniętym ciężkimi wadami dotyczącymi naruszenia prawa procesowego art. 145 § 1, art. 145a i b k.p.a. Z uwagi na nadzwyczajny tryb postępowania w jakim zapadła decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2011 r., interes społeczny przemawiający za wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności winien zostać wykazany ze szczególną wnikliwością.

Brak wykazania jednej z przesłanek z art. 31 § 2 k.p.a uzasadnia odmowę wszczęcia, na wniosek Stowarzyszenia postępowania administracyjnego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniosło [...] Stowarzyszenie [...] podnosząc następujące zarzuty :

- naruszenia art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, 4 ust 1, 7 Konstytucji RP poprzez pominięcie podniesionych we wniosku o wszczęcie postępowania zarzutów, co zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uniemożliwia sądowi kontrolę tak wydanego postanowienia,

- naruszenia art. 6 oraz 104 § 1 i 2 k.p.a w związku z art. 2 oraz 7 Konstytucji RP poprzez żądanie od organizacji społecznej przedłożenia dowodu na szkodliwość inwestycji poza postępowaniem administracyjnym,

- naruszenia art. 8 w związku z art. 107 § 3 k.p.a w powiązaniu z art. 4 ust 1, art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a poprzez nie odniesienie się do podniesionego zarzutu, że uchylenie pozwolenia na budowę oraz decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest przesłanką do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a w stosunku do decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie.

Podnosząc powyższe zarzuty Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Uzasadniając skargę podniesiono ponadto, iż poprzez interes społeczny w niniejszej sprawie należy rozumieć sytuację, w której w obiegu prawnym pozostaje decyzja o pozwoleniu na użytkowanie mimo, iż decyzja o pozwoleniu na budowę dla tej inwestycji oraz decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację przedstawioną w uzasadnieniu postanowienia.

Uzasadniając wyrok z 8 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1762/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a organizacja społeczna może żądać wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału (w toczącym się postępowaniu) dotyczącym innej osoby. Gdy żądanie to zostanie uznane przez organ administracji publicznej za zasadne, wówczas organizacja społeczna uczestniczy w tym postępowanie na prawach strony. Do uznania organizacji społecznej należy zaś czy będzie uczestniczyła w postępowaniu wszczętym na jej żądanie.

Zgodnie z art. 31 § 2 k.p.a organ administracji publicznej orzeka o zasadności, bądź bezzasadności żądania organizacji społecznej w formie akcyjnego postanowienia (wyrok NSA z 15 lipca 1992r., VSA/Wa 178/92, NSA 1993, nr 1, poz. 20; Wspólnota to 1993, nr 44 s. 18), przy czym bierze pod uwagę jedynie przesłanki wymienione w art. 31 § 1 k.p.a.

Analizując treść art. 31 § 1 k.p.a Sąd stwierdził, że zawarto tam dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie aby organizacja społeczna mogła skutecznie żądać wszczęcia postępowania. Żądanie to musi być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz interesem społecznym.

Sąd zgodził się z Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, że cele statutowe [...] Stowarzyszenia [...]" zawarte w § 7 Rozdział II Statutu pozwalają na uznanie, iż spełniona została pierwsza z przesłanek określonych w art. 31 § 1 k.p.a.

Pojęcie interesu społecznego nie zostało natomiast w ustawie zdefiniowane. Należy ono do kategorii pojęć niedookreślonych, którym organ nadaje treść w procesie stosowania norm prawa materialnego w konkretnym wypadku.

Sąd w związku z tym przypomniał, że przy stosowaniu przepisów zawierających zwroty niedookreślone nie występuje uznanie administracyjne, pomimo ograniczonego luzu decyzyjnego, skoro ich znaczenie zostaje ustalone w wyniku wykładni. Ocena wystąpienia tej przesłanki (uznanie określonego interesu za społeczny) należy do organu administracyjnego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że interes społeczny może polegać na tym, aby organizacja społeczna mogła wypełniać swoje statutowe i ustawowe uprawnienia wobec członków, jak również podejmować działania w celu ochrony praw pewnej grupy ludności (por. wyrok NSA z dn. 4 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA 2464/00, Lex nr 81984). Również w postanowieniu składu siedmiu sędziów NSA z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09 (dostępne na stronie internetowej NSA pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślono, że istotą udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, nie jest zaspokojenie partykularnych interesów samej organizacji, ale zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem. Organ nie jest zobowiązany do każdorazowego uwzględnienia wniosku organizacji społecznej tylko z tego powodu, że charakter rozpoznawanej sprawy jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności. Obowiązek ten powstaje jednak już w wyniku dodatkowej oceny, że organizacja wystąpiła w celu ochrony interesu zbiorowego i to nawet wówczas, gdy jednocześnie działania organizacji będą zmierzały do ochrony indywidualnych praw jej członków. Sąd podkreślił, że na gruncie konkretnej indywidualnej sprawy rola określonej organizacji społecznej, która zabiega o dopuszczeniem jej do udziału w postępowaniu, musi być jednoznaczna. Musi być jasne, czy udział organizacji społecznej w postępowaniu prowadzi do realizacji celów statutowych, czy też jest tylko formą popierania interesów określonych podmiotów.

Z powyższych wypowiedzi orzecznictwa wynika, że skoro podstawą działalności organizacji społecznej z założenia jest interes publiczny, zaś organizacja zgłaszając żądanie udziału w postępowaniu administracyjnym zmierza do realizacji zadań mających znaczenie dla interesu ogólnospołecznego, to dopiero ustalenie przez organ okoliczności wyłączających istnienie interesu społecznego organizacji w powyższym znaczeniu uprawnia do wydania postanowienia odmownego na podstawie art. 31 §2 k.p.a.

Zdaniem Sądu na gruncie rozpoznawanej sprawy Stowarzyszenie "[...] wnosząc o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego przytoczyło okoliczności konkretyzujące interes społeczny wskazując, iż jest on związany z pozostawaniem w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2011 r., wydanej we wznowionym postępowaniu (zakończonym decyzją z [...] czerwca 2009 r. o pozwoleniu na użytkowanie stacji bazowej telefonii cyfrowej ERA), którą organ wojewódzki uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2011 r., uchylającą decyzję o pozwoleniu na użytkowanie – z [...] czerwca 2009r. i odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej ERA. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji w oparciu o którą udzielono pozwolenia na użytkowanie została wycofana z obrotu prawnego.

Sąd wskazał, że okoliczności te, wskazane we wniosku Stowarzyszenia, powinny być wnikliwe przeanalizowane przez organ administracji publicznej właśnie w kontekście wykazania interesu społecznego.

Niewątpliwie uzasadniony był postulat organu administracji, aby organizacja społeczna przytoczyła okoliczność konkretyzujące interes społeczny w danej sprawie. Za wystarczające należało jednak uznać przytoczone powyżej okoliczności, gdyż z nieokreślonego charakteru kategorii interesu społecznego wynika, że wykluczone jest domaganie się od organizacji udowodnienia tej przesłanki.

Nie do zaakceptowania jest natomiast zdaniem Sądu stanowisko organu, z którego wynika, że ewentualne wyłączenie lub demontaż stacji bazowej telefonii komórkowej zaliczonej do inwestycji celu publicznego, spowodowałoby znaczne utrudnienie w korzystaniu z usług telekomunikacyjnych w danym rejonie. Oznacza to, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego konieczność wskazania przez organizację społeczną dowodów potwierdzających ewentualne zagrożenia związane z pracą stacji.

Sąd podkreślił w związku z tym, że w pojęciu interesu społecznego zawierają się wyłącznie zasługujące na ochronę wartości, których realizacji nie służy powoływanie się na korzyść odnoszoną przez pewną zbiorowość z funkcjonowania danego urządzenia, które wybudowano niezgodnie z prawem lub ze szkodą oddziaływującego dla środowiska (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010r., II OSK 139/09 publ. cbois. NSA. gov pl.).

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 8 stycznia 2013 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła [...] S.A z siedzibą w Warszawie, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 31 § 1 k.p.a , polegające na przyjęciu, że skarżący uprawdopodobnił interes społeczny we wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2011 r. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi który wydał zaskarżone orzeczenie oraz zasądzenie od skarżącego [...] Stowarzyszenia [...]" zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Uzasadniając skargę kasacyjną skarżąca wskazała, że nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 31 § 1 k.p.a, zgodnie z którą organ administracji publicznej byłby niejako automatycznie zobligowany do uwzględnienia żądania organizacji społecznej o wszczęcie z urzędu postępowania z tych tylko powodów, że jest ona formalnie organizacją społeczną, której żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, bez zbadania czy przemawia za tym interes społeczny (tak NSA w wyroku z 19.07.2012 r., II OSK 663/11). Konsekwencją powyższego jest okoliczność, że organizacja społeczna powinna wykazać zasadność udziału w postępowaniu. Powołanie się na tak ogólne wartości jak rodzaj inwestycji objętej wnioskiem nie dają podstaw do wyprowadzenia interesu społecznego. Organizacja społeczna żądając dopuszczenia do udziału w postepowaniu, powinna dołożyć wszelkich starań, by jej wniosek był merytorycznie określony z punktu widzenia nie tylko kryteriów art. 31 § 1 k.p.a ale także z punktu widzenia przedmiotu żądana tak, aby organ decydujący o takim dopuszczeniu mógł oprzeć się na jednoznacznie wyrażonym zamiarze. Tymczasem [...] Stowarzyszenie [...]" we wniosku o wszczęcie z urzędu postępowania ograniczyło się do przytoczenia stanu fatycznego sprawy, nie przekładając go w żadnej mierze na interes społeczny. W świetle powyższych argumentów – zdaniem skarżącej – nie można wymagać od organu, ażeby sam decydował czy z opisu sprawy wynika naruszenie interesu społecznego, a jeśli tak to jakiego. Wymóg taki niewątpliwie obciąża organizację społeczną. W związku z powyższym skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z twierdzeniem Sądu I instancji, jakoby Stowarzyszenie "[...]" wykazało interesem społeczny, uzasadniający wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2011 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, jeżeli zarzuty w niej zamieszczone odniesie się do zaskarżonego wyroku i dokonanej kontroli sądowej zaskarżonego postanowienia.

W pierwszej kolejności należy ustalić co było przedmiotem postępowania administracyjnego. Pismem z 6 marca 2012 r. [...] Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R., dalej zwane Stowarzyszeniem (sprecyzowanym kolejnym pismem z 7 maja 2012 r.), wystąpiło do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z żądaniem wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego, na podstawie art. 31 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu znak: [...], którą to decyzją uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pile z [...] maja 2011 r. nr [...] uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pile z [...] czerwca 2009 r. nr [...] w sprawie udzielenia [...] sp. z o. o pozwolenia na użytkowanie przed wykonaniem wszystkich robót stacji bazowej telefonii komórkowej [...] zlokalizowanej w P. przy ul. [...], na działce nr [...] oraz odmawiającą [...] sp. z o. o udzielenia pozwolenia na użytkowanie ww. stacji bazowej telefonii komórkowej, oraz umorzono postępowanie administracyjne w całości. We wniosku Stowarzyszenie wskazało, że na skutek ww. decyzji w obrocie prawnym pozostaje decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2009 r. nr [...] udzielająca [...] sp. z o. o pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej, natomiast wyeliminowana została z obrotu decyzja Starosty Pilskiego z [...] września 2006 r. nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę. Stowarzyszenie wniosło o "jednoznaczne stanowisko organu w kwestii istnienia bądź nie związku pomiędzy decyzją o pozwoleniu na budowę a decyzją pozwolenia na użytkowanie i tym samym przesądzenie czy wyeliminowanie pierwszej z nich stanowi podstawę do wznowienia postępowania i wyeliminowania drugiej".

Zgodnie z art. 31 § 2 k.p.a. organ uznając żądanie organizacji społecznej (stowarzyszenia) za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu w przeciwnym razie postanowieniem odmawia wszczęcia takiego postępowania, na co służy zażalenie.

Z żądaniem wszczęcia postępowania z urzędu lub dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 k.p.a., organizacja społeczna może wystąpić, jeżeli spełnione są jednocześnie trzy warunki, co wynika z brzmienia tego przepisu. Po pierwsze, postępowanie to musi dotyczyć sprawy innej osoby, czyli nie może dotyczyć własnego interesu organizacji społecznej. Po drugie, żądanie organizacji społecznej sformułowane na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. musi być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji. I po trzecie, za wszczęciem postępowania administracyjnego z urzędu lub za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu, musi przemawiać interes społeczny. Wykazanie, że postępowanie dotyczy sprawy innej osoby podobnie jak to, że żądanie organizacji społecznej jest uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, zazwyczaj nie sprawia większego problemu, gdyż te okoliczności wynikają z dokumentów będących w posiadaniu organu, ewentualnie przedstawionych na wezwanie organu przez organizację społeczną (cele statutowe Stowarzyszenia zawarte z § 7 Rozdział II Statutu pozwalają na uznanie, że spełniona została druga z przesłanek określonych w art. 31 § 1 k.p.a). Większy problem stanowi wykazanie przez organizację społeczną, że za żądaniami jej opartymi na art. 31 § 1 k.p.a., przemawia interes społeczny, co podlega każdorazowej ocenie organu. Argumentacja świadcząca o tym, że za wszczęciem postępowania z urzędu lub dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny, powinna wynikać z pisma (podania, wniosku) złożonego przez organizację społeczną, w tym przypadku Stowarzyszenie. Nie ma stałego wzorca ani reguły jak powinna organizacja społeczna wykazać organowi administracji publicznej, do którego skierowała żądanie, że za jej inicjatywą w przedmiocie wszczęcia postępowania z urzędu lub dopuszczeniem do udziału w postępowaniu na prawach strony przemawia interes społeczny. W każdym przypadku należy tę kwestię rozpatrywać indywidualnie. W niniejszej sprawie, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, zdaniem organu – Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Stowarzyszenie "w żaden sposób nie uprawdopodobniło istnienia interesu społecznego przemawiającego za wszczęciem z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wielkopolskiego WINB z dnia 08.07.2011 r." a "interes społeczny przemawiający za wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności, winien zostać wykazany ze szczególną wnikliwością". Nadto "nie przedłożono żadnych dowodów wskazujących na ewentualne zagrożenia dotyczące np. środowiska, jakie wynikają z decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...].07.2011 r., a w szczególności związane z pracą stacji bazowej telefonii cyfrowej". Z jednej zatem strony organ wskazał, że wystarczy jedynie uprawdopodobnienie, że za wszczęciem postępowania nieważnościowego z urzędu w tej sprawie przemawia interes społeczny, z drugiej organ wymagał na tym etapie postępowania przedstawienia "dowodu". Tymczasem ustalenie (udowodnienie), że dany obiekt oddziaływuje szkodliwie na otoczenie może mieć miejsce tylko w postępowaniu, a więc po jego wszczęciu, a nie wcześniej.

Stowarzyszenie we wniosku z 6 marca 2012 r. wniosło o "jednoznaczne stanowisko organu w kwestii istnienia bądź nie związku pomiędzy decyzją o pozwoleniu na budowę a decyzją pozwolenia na użytkowanie i tym samym przesądzenie czy wyeliminowanie pierwszej z nich stanowi podstawę do wznowienia postępowania i wyeliminowania drugiej". Należy zatem obiektywnie stwierdzić, że ww. pismo Stowarzyszenia, wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, nie ograniczyło się jedynie do przytoczenia stanu faktycznego sprawy lecz zawierało argumenty wskazujące na to, że za wszczęciem postępowania z urzędu przemawia interes społeczny. W interesie społecznym leży bowiem zbadanie (a zarzuty zawarte w piśmie z 6 marca 2012 r. to uprawdopodabniają), czy kwestionowana decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2011 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa bądź jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Istotnie bowiem w sprawie mamy do czynienia z sytuacją kiedy w obrocie prawnym pozostaje decyzja o pozwoleniu na użytkowanie natomiast wyeliminowana z obrotu została decyzja o pozwoleniu na budowę. W konsekwencji zasadnie Sąd I instancji uznał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydając postanowienie z [...] lipca 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie z [...] maja 2012 r. odmawiające wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2011 r., dopuścił się naruszenia art. 31 § 1 k.p.a, co z kolei oznacza, że zarzut skargi kasacyjnej - naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 31 § 1 k.p.a jest chybiony.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a, orzekł, jak w sentencji