Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1180/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1.
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 10 ust. 1, art 11.
journal: Dz.U. 2001 nr 97 poz 1050
law: Ustawa z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2009 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stopnia niezgodności produktu z charakterystyką określoną w deklaracji producenta oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych - dalej GIJHARS, decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., działając na podstawie art. 138

§ 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej Kpa w związku z art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r.

o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.) – dalej ujh. i art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach

(Dz. U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1050 ze zm.) – dalej uoc., po rozpatrzeniu odwołania N. Sp. z o.o. z siedzibą w C. – dalej skarżąca Spółka, od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w S. z [...] lutego 2009 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniach [...] stycznia 2009 r. w wyniku kontroli przeprowadzonej przez upoważnionych pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych

w S. w przedsiębiorstwie skarżącej Spółki, w zakresie jakości handlowej ryb

i przetworów rybnych, transportu i składowania, pobrano do analiz laboratoryjnych – prowadzonych w specjalistycznym laboratorium GIJHARS w [...], między innymi próbki wyrobu o nazwie "[...]" . Przeprowadzone badania (sprawozdanie z badań z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]), wykazały zaniżoną masę filetów śledziowych marynowanych, tj. w poszczególnych próbkach: 192 g, 201 g, 188 g, 202 g, gdy producent zadeklarował w "specyfikacji wyrobu gotowego" dla ww. produktu i na etykiecie zawartość ryby nie mniejszą niż 200 g.

W toku kontroli ustalono również, że zakwestionowana partia została sprzedana przez producenta licznym odbiorcom detalicznym, bez obniżenia ceny ze względu na wadę wyrobu.

Przeprowadzona kontrola została zakończona zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. o wszczęciu postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu "[...]" niespełniających wymagań jakościowych zawartych w oznakowaniu etykiety opakowania oraz w deklaracji producenta "specyfikacji wyrobu gotowego" z uwagi na zaniżoną masę ryby. W zawiadomieniu tym strona została pouczona, iż w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia może zapoznać się z aktami sprawy, uzyskać wyjaśnienia, składać wnioski i zastrzeżenia. Zawiadomienie zostało doręczone skarżącej 23 stycznia 2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach adm.).

Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. zatytułowanym "Wyjaśnienie do Zawiadomienia o wszczęciu postępowania..." skarżąca wyjaśniła, że po opracowaniu wewnątrzzakładowej metodyki wykonywania odcieków i po analizie kontroli wagi w laboratorium nie stwierdziła niezgodności dotyczącej zaniżonej masy ryby. Zapewniła też, że komórka do spraw jakości wzmocni nadzór nad kontrolą naważania surowca.

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w [...] na podstawie art. 11 ust. 4 uoc. w zw. z art. 21 ujh. i art.104 Kpa określił, że masa marynowanych filetów w opakowaniu – oznaczenie zawartości ryby – wykonanym wg instrukcji operacyjnej do procedury PS-13, metodyki wykonywania odcieków, instrukcji I-30 w marynacie "[...]". z partii [...], nr partii produkcyjnej [...], termin przydatności do spożycia – [...]. o wartości [...] zł netto – jest niezgodne z charakterystyką określoną w deklaracji producenta –specyfikacją wyrobu gotowego i oznakowaniem umieszczonym na etykiecie opakowania, oraz ustalił stopień wad ww. artykułu na 2,125 %.

W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w [...] powołując się na wyniki analiz laboratoryjnych pobranych próbek produktu stwierdził, że w zbadanych próbkach zaniżono masę filetów śledziowych w stosunku do masy wskazanej w "specyfikacji wyrobu gotowego" i w deklaracji producenta umieszczonej na etykiecie. Organ powołał przepisy Ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i Ustawy o cenach, wskazał, że wszelkie informacje kierowane do potencjalnego nabywcy umieszczone są na etykiecie opakowania jednostkowego, do którego konsument ma bezpośredni dostęp podczas zakupu danego wyrobu. Z oznakowania na etykiecie wynika, że masa ryby wynosi 200 g, zatem konsument faktycznie powinien otrzymać wskazane 200 g ryby.

Skarżąca spółka wniosła odwołanie od ww. decyzji do Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych. Skarżąca podała, że prowadzi wewnętrzną kontrolę wag, zgodnie z wymogami ustawy o towarach paczkowanych. W jej ocenie kwestionowana partia towaru była produkowana zgodnie z instrukcją technologiczną, która określa, że w momencie wkładania do słoika marynowanych filetów śledziowych, ich masa ma być nie mniejsza niż 200 g. O braku uchybień wskazanych przez organ, zdaniem skarżącej, świadczą wielokrotne szkolenia pracowników zatrudnionych przy pakowaniu produktu, kontrole ważenia produktu, jak i samych wag, które raz w tygodniu są kalibrowane. Zaznaczyła, że kontrola

w przedsiębiorstwie wykonana przez Obwodowy Urzędu Miar w [...], nie skutkowała dla skarżącej Spółki negatywnymi ocenami, stwierdzono w jej trakcie,

iż system wewnętrznej kontroli, sprawność przyrządów pomiarowych oraz wynik testów referencyjnych pobranych z magazynu wyrobów gotowych, nie budzą wątpliwości co do zgodności z przyjętymi w tym względzie normami. Wyjaśniła ponadto, że zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U.

Nr 137, poz. 966 ze zm.) – dalej rozporządzenie MRiRW, informację o ilościowej zawartości składnika lub kategorii składników określa się w procentach podając ilość składnika lub kategorii składników, w momencie ich użycia w procesie produkcyjnym. W zapakowanym wyrobie gotowym, mięso ryby może ulec jeszcze procesowi dojrzewania i innym przemianom w związku z zachodzącymi w nim reakcjami enzymatycznymi, co powoduje przechodzenie składników stałych mięsa oraz zawartego w nim tłuszczu do fazy ciekłej produktu, w tym wypadku do zalewy octowej, co może skutkować nawet 10 % ubytkiem głównego składnika, jakim jest mięso ryby. Skarżąca podkreśliła, mając na uwadze powyższe, że wskazane przez inspektorów nieprawidłowości dotyczące masy ryby nie wynikają ani z celowego błędnego ważenia, ani z świadomego zamiaru wyprodukowania produktu niespełniającego norm.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych decyzją z dnia 6 kwietnia 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że stosownie do art. 4 ust. 1 ujh., wprowadzane do obrotu artykuły rolno – spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Wyniki przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbek kwestionowanego w decyzji produktu wykazały masę ryby niezgodną z powyższymi deklaracjami, zaś producent nie kwestionuje wyników badań laboratoryjnych.

Organ podał, że przepis § 10 ust. 3 rozporządzenia MRiRW, odnosi się do podawania zawartości składników w procentach, nie dotyczy natomiast wykazywania składników w jednostkach masy, na co powołuje się skarżąca Spółka.

W opinii organu producent powinien dostosować proces technologiczny, z uwzględnieniem zachodzących reakcji enzymatycznych tak, aby konsument otrzymał produkt finalny zgodny z deklaracją. Podkreślił jednocześnie, że deklaracja producenta odnosi się do wyrobu gotowego, co potwierdza załączona do akt sprawy "Specyfikacja wyrobu gotowego". Stwierdzona w toku kontroli nieprawidłowość jest efektem błędnej interpretacji przez skarżącą obowiązujących przepisów dotyczących znakowania środków spożywczych.

Organ, cytując treść art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd

ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 1 lutego 2002 r. str. 1 ze zm.), podkreślił, że prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów

i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością.

Wprowadzenie nabywcy w błąd, bez względu na to, czy jest on konsumentem finalnym, czy też przedsiębiorcą zawodowo trudniącym się przetwórstwem i handlem żywnością, stanowi nieuczciwą praktykę. Sprzedaż środka spożywczego niespełniającego wymogów zawartych w deklaracjach producenta godzi w dobro, jakim jest pewność i bezpieczeństwo obrotu. Zgodnie z art. 11 ust. 4 uoc., organ nadzoru, stwierdzając w wyniku przeprowadzonej kontroli wady polegające na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru oraz jednoczesny brak odpowiedniej obniżki ceny, określa ich rodzaj i stopień w formie decyzji.

Pismem z [...] maja 2009 r. skarżąca Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] kwietnia 2009 r., żądając jej uchylenia w całości . Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 10 § 1 Kpa poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,

- art. 7 Kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznego, a polegających na:

- odstąpieniu od przeprowadzenia badań próbek porównawczych,

- wydaniu zaskarżonej decyzji mimo, iż dokonane badania próbek porównawczych wykazały, że produkt jest godny z charakterystyką określoną w deklaracji producenta i nie ma w związku z tym jakichkolwiek wad,

- błędnym ustaleniu, iż deklaracja producenta odnosi się do wyrobu gotowego nie w chwili jego wyprodukowania, lecz w późniejszym czasie, co jakoby wynika z treści etykiety umieszczonej na produkcie;

- art. 84 § 1 Kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego pomimo, iż w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności, dla wyjaśnienia których niezbędne są wiadomości specjalne z zakresu technologii produkcji marynat rybnych, a w szczególności dla ustalenia, jakie są naturalne procesy zachodzące

w gotowym wyrobie marynat śledziowych.

Wspomnianej decyzji skarżąca Spółka zarzuciła także obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 uoc., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie

i wykładnię oraz § 10 ust. 3 rozporządzenia MRiRW poprzez brak jego zastosowania.

Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu ze sprawozdania z badań przeprowadzonych przez Spółkę E. Sp. z o.o. , faktury VAT i decyzji nr [...] wraz z dokumentami postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że przy pobraniu prób, jak wynika z protokołu kontroli, w jednostce kontrolowanej pozostawiono wtórniki próbek, co stworzyło możliwość powtórnego badania w przypadku niewłaściwych wyników badań podstawowych. Z uwagi na fakt, iż analizy dokonane w laboratorium GIJHARS wykazały od 171 do 192 g zawartości ryby, skarżąca zdecydowała się na sprawdzające badanie wtórników próbek, zwracając się o jego przeprowadzenie do Laboratorium Badawczego E. Sp. z o.o. W wyniku powtórnego badania ustalono, że masa marynowanych filetów jest wyższa, aniżeli deklarowana na etykiecie, tj. 200 g. Wyniki badań dotarły do skarżącej [...] lutego 2009 r. Skarżąca Spółka podkreśliła, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględnił faktu przeprowadzonych badań sprawdzających, jak i nie poinformował o zakończeniu postępowania, uniemożliwiając skarżącej zgłoszenia dodatkowych wniosków i dowodów na poparcie jej stanowiska.

Skarżąca ponownie podniosła, że ważenia ryby dokonuje się w momencie wkładania filetów do słoi i wówczas muszą one mieć wagę, co najmniej 200 g. W wyrobie gotowym mięso może jeszcze ulec przemianom w związku z zachodzącymi w nim reakcjami enzymatycznymi, których ocena zdaniem skarżącej wymaga wiadomości specjalnych. Skarżąca ponownie zakwestionowała też dokonaną przez organ wykładnię pojęcia "produkt gotowy" powołując § 10 ust. 3 rozporządzenia MRiRW.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) określa, kiedy decyzje podlegają uchyleniu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając przedmiotową skargę Sąd nie stwierdził istnienia przesłanek określonych w art. 145 p.p.s.a., które uzasadniałyby uchylenie przedmiotowej decyzji.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Sąd nie uznał dowodów dołączonych do skargi w postaci sprawozdania z badań wykonanych przez E. Spółkę z o.o. oraz faktury za ich przeprowadzenie za dowody "nowe" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.

Przez pojęcie "wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" (art. 145 § 1 pkt 5 Kpa) należy rozumieć okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte w sprawie, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte w sprawie to nie znane zarówno organowi orzekającemu w I i II instancji, jak i stronie (por. Barbara Adamiak, glosa OSP 21 lutego 2001 r.).

W przedmiotowej sprawie skarżąca jak sama podaje w skardze wyniki przedmiotowych badań otrzymała [...] lutego 2009 r. (data ta pokrywa się z datą wynikającą z faktury VAT). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z jednoczesną informacją o możliwości składania wniosków i zastrzeżeń skarżąca odebrała [...] stycznia 2009 r., wcześniej zapoznawana była z protokołami kontroli z dnia [...] stycznia 2009 r. i [...] stycznia 2009 r. Jednak ani w piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. (nadanym [...] lutego 2009 r.), ani w odwołaniu (z dnia [...] lutego 2009 r.) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych, skarżąca nie poinformowała organów o fakcie zlecenia dodatkowych badań (które siłą rzeczy musiało mieć miejsce wcześniej), ani o ich wynikach. Tym samym skarżąca uniemożliwiła zarówno organowi I, jak i II instancji odniesienie się do tych dowodów. Dowody te utraciły też tym samym walor "nowych" dowodów. Były one bowiem znane stronie na wcześniejszym etapie postępowania, skarżąca nie powołała ich jednak pozbawiając je tym samym waloru nowości. W doktrynie i orzecznictwie powołuje się zasadą lojalności strony postępowania, która ma współdziałać z organami w dążeniu do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Brak takiego lojalnego współdziałania nie może rodzić dla strony pozytywnych skutków procesowych. W przeciwnym razie regułą byłoby zatajanie dowodów w toku postępowania administracyjnego i ujawnianie ich dopiero w skardze, co wiązałoby się z koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu taka sytuacja nie może mieć miejsca.

Za nieuzasadniony uznał Sąd zarzut dotyczący naruszenia art. 10 Kpa, skarżąca uczestniczyła w czynnościach kontrolnych o czym świadczą podpisy przedstawicieli skarżącej na protokołach kontroli, protokołach pobrania próbek, w wyniku tych czynności zostało wszczęte postępowanie w sprawie wprowadzenia do obrotu "[...]"niespełniających wymagań jakościowych zawartych w oznakowaniu etykiety opakowania oraz w deklaracji producenta "specyfikacji wyrobu gotowego" z uwagi na zaniżoną masę ryby. W zawiadomieniu tym wskazano wyniki analiz laboratoryjnych pobranych próbek, strona została też pouczona, iż w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia może zapoznać się z aktami sprawy, uzyskać wyjaśnienia, składać wnioski i zastrzeżenia. Zawiadomienie zostało doręczone skarżącej 23 stycznia 2009 r.(zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach adm.). Tą samą przesyłką doręczono zalecenia pokontrolne, żadne więcej czynności nie były podejmowane przez organ po tej dacie aż do wydania decyzji. Skarżąca miała zatem możliwość wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. W ocenie Sądu w tym miejscu dodać jednak należy, że wynikająca z art. 10 Kpa zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, nakładając obowiązki na organy nie pozostaje też bez wpływu na pozycję samej strony w postępowaniu. Mianowicie strona, która w sposób prawidłowy została dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym, której został udzielony termin do zajęcia stanowiska w sprawie nie może zatajać przed organem znanych jej dowodów. Jest to zobowiązanie do lojalnego traktowania organu, który w przedmiotowej sprawie nie mógł wiedzieć o zleconych przez stronę dodatkowych badaniach próbek kontrolnych, zaś strona miała możliwość poinformowania organów o zleceniu badań i ich wynikach. Skarżąca przed wydaniem decyzji ostatecznej w żaden sposób nie zakwestionowała prawidłowości badań przeprowadzonych w laboratorium GIJHARS, zaś organ nie miał podstaw do prowadzenia z urzędu badań próbek porównawczych. Tym samym nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego.

Co do dołączonej do skargi kopii decyzji ZWIJHARS z dnia [...] marca 2009 r. i dokumentów stanowiących zdaniem skarżącej podstawę wydania tej decyzji to wskazać należy, że Sąd w przedmiotowej sprawie związany jest granicami danej sprawy administracyjnej, nie może zatem oceniać merytorycznie w tym postępowaniu decyzji wydanych w innych sprawach. Ocena taka wykraczałaby poza zakres rozpoznawanej sprawy.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o cenach (ustawa z dnia 5 lipca 2001 r., Dz. U. z dnia 11 września 2001 r. Nr 97 poz. 1050.) - z zastrzeżeniem przepisów szczególnych, przy uzgadnianiu ceny umownej oraz przy stosowaniu ceny urzędowej przedsiębiorca ma obowiązek określić, w formie pisemnej, a także, o ile to możliwe, w postaci elektronicznej, w sposób dostępny dla kupującego, szczegółową charakterystykę jakościową towaru (usługi).

W myśl art. 4. ust. 1 ustawy o cenach wprowadzane do obrotu artykuły rolno -spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.

Jak stanowi przepis art. 11 ww. ustawy.

1. Przedsiębiorca będący producentem ma obowiązek obniżyć cenę w przypadkach, gdy towar nie posiada wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej, o której mowa w art. 10 ust. 1, bądź posiada wady polegające na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru albo uszkodzenia, chyba że przy dołożeniu staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju nie mógł wiedzieć o wadzie towaru. Taki sam obowiązek ciąży na sprzedawcy towaru.

2. Cena powinna być obniżona w stopniu odpowiadającym zaistniałym wadom lub uszkodzeniom, o których mowa w ust. 1.

3. Przedsiębiorca ma obowiązek uwidocznić przyczynę obniżki ceny lub poinformować konsumenta o tej przyczynie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu oferowania towaru, również innym niż miejsce sprzedaży.

4. Organ nadzoru, stwierdzając w wyniku przeprowadzonej kontroli wady lub uszkodzenia, o których mowa w ust. 1, oraz jednoczesny brak odpowiedniej obniżki ceny, określa ich rodzaj i stopień w formie decyzji, od której służy odwołanie na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, że w dniach [...] stycznia 2009 r. w wyniku kontroli przeprowadzonej przez upoważnionych pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych

w [...] w przedsiębiorstwie skarżącej Spółki, w zakresie jakości handlowej ryb

i przetworów rybnych, transportu i składowania, pobrano do analiz laboratoryjnych – prowadzonych w specjalistycznym laboratorium GIJHARS w [...], między innymi próbki wyrobu o nazwie "[...]". Przeprowadzone badania (sprawozdanie z badań z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]), wykazały zaniżoną masę filetów śledziowych marynowanych, tj. w poszczególnych próbkach: 192 g, 201 g, 188 g, 202 g, gdy producent zadeklarował w "specyfikacji wyrobu gotowego" dla ww. produktu i na etykiecie zawartość ryby nie mniejszą niż 200 g. Ponadto ustalono, że zakwestionowana partia została sprzedana przez producenta, bez obniżenia ceny ze względu na wadę wyrobu.

Argumentacja skarżącej sprowadza się m.in. do kwestionowania wykładni przepisów dokonanej przez organy w tym przede wszystkim wykładni pojęcia "produkt gotowy", a także wykładni par. 10 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. (Dz. U. z 2007 r., Nr 137, poz. 966). Zdaniem skarżącej określenie zawartości "wsadu ryby" w specyfikacji produktu i na etykiecie odnosi się tylko do momentu "wkładania ryby do słoja". Wartość ta nie musi być równoznaczna z zawartością ryby w dacie nabycia przez odbiorcę, z uwagi na możliwość "dojrzewania i przenikania składników" w produkcie.

Sąd uznał tę argumentację za nietrafną. Powołany wyżej przepis art. 10 ustawy o cenach nakłada na przedsiębiorcę obowiązek pisemnego określenia, w sposób dostępny dla kupującego, szczegółowej charakterystyki jakościowej towaru. Art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych nakłada na przedsiębiorcę obowiązek spełnienia wymogów zawartych w deklaracji producenta. Obowiązek ten dotyczy nawet takich wymogów, które nie znajdują oparcia w ustawach, a wynikają jedynie z deklaracji samego producenta. Wynika on z samego faktu umieszczenia wymogu w pisemnej deklaracji skierowanej do nabywcy. Obojętne jest przy tym, czy nabywcą jest konsument, czy też inny podmiot gospodarczy. Skarżąca z obowiązku tego wywiązała się w ocenie Sądu w sposób niewłaściwy. Mianowicie umieszczenie w specyfikacji informacji: "masa marynowanych filetów w opakowaniu (g) – 200" i na etykiecie "masa ryb 200 g", rodzi w ocenie Sądu obowiązek przestrzegania przez producenta tej deklaracji skierowanej do odbiorcy jego produktu. W sytuacji gdy w każdej z pobranych prób masa ryby jest niższa od tej wartości, informacja skierowana do odbiorców jest niezgodna z rzeczywistością.

Powyższej oceny nie zmienia charakter wyrobu, którego składniki "dojrzewają i przenikają się ze sobą", co miałoby, zdaniem skarżącej uniemożliwiać precyzyjne wskazanie zawartości ryby w zalewie płynnej na datę zakupu produktu w terminie późniejszym, bywa, że odległym czasowo od daty jego sporządzenia (w ramach terminu przydatności do spożycia). Skarżąca, jako profesjonalny podmiot trudniący się produkcją artykułów żywnościowych, zdając sobie sprawę z ciążących na niej obowiązków – w tym obowiązku stosowania się do własnej deklaracji – winna zadbać o to, aby ich wykonanie było rzetelne, odpowiadało normom ustawowym i zasadom wynikających z norm prawa międzynarodowego. Przepisy te m.in. zakazują praktyk mogących wprowadzać konsumenta w błąd, m.in. poprzez prezentację produktów żywnościowych, w tym informacje podane na opakowaniach (art. 8 ust. 1 lit. a i art. 16 Rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie Bezpieczeństwa Żywności, Dz. U. UE z 1 lutego 2002 r.). Z brzmienia zamieszczonego w specyfikacji i na opakowaniu produktu w ocenie Sądu jednoznacznie wynika zapewnienie producenta o zawartości ryby już w gotowym produkcie, w momencie jego sprzedaży. Odbiorca nie został przy tym w żaden sposób uprzedzony o możliwości wystąpienia różnicy pomiędzy stanem zadeklarowanym, a rzeczywistym. Ma on zatem prawo oczekiwać spełnienia zapewnienia zawartego w deklaracji na opakowaniu, czyli otrzymania 200 g samej ryby, bez zalewy. Wada "ilościowa" towaru w stosunku do deklaracji została zatem bezsprzecznie wykazana.

Subsumcja art. 11 ustawy o cenach w postaci zastosowania sankcji, o której mowa w ust. 4 (stwierdzenie wad oraz określenie jego stopnia) możliwa jest po stwierdzeniu, że nie zachodzi przesłanka negatywna, czyli sytuacja, w której producent przy dołożeniu staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju nie mógł wiedzieć o wadzie towaru. Skarżąca znała cechę produkowanych przez siebie artykułów żywnościowych (ryb w zalewie płynnej), polegającą na możliwości łączenia się ("dojrzewania - przenikania") składników po wprowadzeniu do obrotu. W tej sytuacji powinna mieć pełną świadomość niedostosowania opisu produktu zawartego w deklaracji na opakowaniu do rzeczywistości.

Nie są natomiast w ocenie Sądu zasadne zarzuty skarżącej dotyczące uchybień procesowych polegających na zaniechaniu przez organy przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego podczas gdy w ocenie skarżącej w przedmiotowej sprawie wystąpiły okoliczności dla wyjaśnienia, których niezbędne są wiadomości specjalne, w szczególności dla ustalenia, jakie są naturalne procesy zachodzące w gotowym wyrobie marynat śledziowych. Zdaniem Sądu okoliczności te nie są istotne w sprawie. Procesy zachodzące w produkowanym przez skarżącą wyrobie są znane jej samej, zaś umieszczenie w specyfikacji wyrobu i na etykiecie deklaracji, iż produkt zawiera 200 g ryby, nakłada na skarżącą obowiązek takiego dostosowania technologii produkcji aby podana zawartość ryby była obecna w produkcie do końca terminu przydatności do spożycia niezależnie od zachodzących w wyrobie "procesów enzymatycznych". Nie jest zatem okolicznością istotną w sprawie ustalanie przebiegu tych procesów. Tym samym nie doszło do naruszenia art. 84 Kpa.

Zdaniem Sądu brak było przeszkód do procentowego określenia proporcji składników. Umożliwia to § 10 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r., zgodnie z którym:

1. informacje o ilościowej zawartości składników podaje się w nazwie środka spożywczego obok tej nazwy albo w wykazie składników obok składnika lub kategorii składników.

2. informacje o ilościowej zawartości składnika lub kategorii składników w środku spożywczym, który traci wilgotność w wyniku procesu produkcyjnego, podaje się w odniesieniu do procentowej zawartości składnika lub kategorii składników w środku spożywczym.

3. informacje o ilościowej zawartości składnika lub kategorii składników podaje się w procentach, podając ilość składnika lub kategorii składników w momencie ich użycia w procesie produkcyjnym.

Wymieniony przepis rozporządzenia stanowiącego wykonanie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych zawiera "zakres informacji podawanych w oznakowaniu opakowanych środków spożywczych i środków spożywczych bez opakowań przeznaczonych bezpośrednio dla konsumenta finalnego oraz zakładów żywienia zbiorowego oraz sposób oznakowania tych środków spożywczych, z wyłączeniem znakowania wartością odżywczą" (art. 15 ust. 1). Powyższa norma nie zawiera zakazu oznakowania wskazującego na ilość składników podaną według ich masy oznaczonej w gramach, tak, jak to nastąpiło w odniesieniu do produktu skarżącej. Skoro skarżąca zdecydowała się jednak na takie oznaczenie, to stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości – winna była się do niego stosować. Odbiorca finalny (konsument) winien otrzymać produkt, w którym zawartość ryby odpowiada podawanej przez producenta masie.

Wprowadzenie do obrotu bez obniżenia ceny produktu, niezgodnego z charakterystyką jakościową, skutkuje zastosowaniem ust. 4 art. 11 ustawy o cenach, co znalazło swój wyraz w decyzji organu I instancji.

Zawarte w skardze zarzuty dotyczące błędnego wskazania przez organ II instancji nazwy handlowej kwestionowanego towaru są w ocenie Sądu bezprzedmiotowe w tej sprawie.

Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, iż w trakcie postępowania administracyjnego nie doszło do uchybienia zasadom proceduralnym, gdyż organy administracyjne w sposób właściwy zgromadziły i oceniły materiał dowodowy sprawy, odnosząc się w sposób należyty do argumentacji skarżącej. Przepisy prawa materialnego zostały zastosowane również w sposób prawidłowy.

W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.