Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2180/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 183 par. 1 i 2, art. 184, art. 250
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 62 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7, art. 80, art. 77 par. 1, art. 10 i art. 107 par. 1 i par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 4 ust. 4
journal: Dz.U. 1999 nr 74 poz 836
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych.
article: par. 16
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. L. i W. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Wr 830/14 w sprawie ze skargi K. L. i W. L. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli budynku i sporządzenia ekspertyzy technicznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez K. L. i W. L. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 maja 2015 roku (sygn. akt II SA/Wr 830/14), którym oddalono skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z [...] września 2014 roku w przedmiocie nakazania przeprowadzenia kontroli budynku i sporządzenia ekspertyzy technicznej.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 23 września 2013 r. została przeprowadzona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia kontrola stanu technicznego budynku mieszkalnego położonego we [...] przy [...]. Po uprzednim zawiadomieniu o terminie przeprowadzenia powyższej kontroli wszystkich współwłaścicieli. W trakcie kontroli ustalono, że budynek ten posiada trzy kondygnacje (piwnica, wysoki parter - lokal nr 1, piętro - lokal nr 2) oraz poddasze nieużytkowe - strych. Budynek wykonany jest w technologii tradycyjnej murowanej, przekrycie stanowi drewniana więźba dachowa pokryta dachówką ceramiczną karpiówką. Ściany elewacyjne budynku posiadają miejscowe odspojenia tynku, schody terenowe prowadzące z ogrodu do lokalu nr 1 posiadają pęknięcie, szczelinę przebiegającą równolegle do kierunku komunikacji - biegu schodowego. Orynnowanie budynku posiada miejscową korozję. Wewnątrz przedmiotowego budynku w obrębie pomieszczeń piwnicznych widoczne są zmurszenia i zawilgocenia (pomieszczenia przynależne do lokalu nr 1) oraz braki tynku (pomieszczenia przynależne do lokalu nr 2). W korytarzu w poziomie piwnicy widoczne są wielokierunkowe pęknięcia, szczeliny w obrębie podestu schodów. Na nieużytkowym poddaszu widoczne są spękania podbitki (tynku), zawilgocenia na podbitce oraz ścianie kominowej, istnieją prześwity w poszyciu z dachówki. Poszycie dachowe z dachówki od zewnętrz posiada lokalne deformacje, ubytki, obluzowania. Murowana balustrada balkonu przynależnego do lokalu nr 2 (usytuowana na pierwszym piętrze od strony ogrodu) posiada poziome pęknięcia, ubytki tynku, braki materiału tworzącego. Komin ponad połacią dachową posiada przebarwienia. Z powyższej czynności sporządzono protokół, w którym przedstawiono powyższe ustalenia.

Postanowieniem z dnia [...] października 2013 roku (które zmieniono w zakresie terminu postanowieniem z dnia [...] października 2013 roku) organ I instancji wezwał właścicieli w/w obiektu do dostarczenia dokumentów związanych z jego utrzymaniem - protokoły z okresowych kontroli, o których mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane.

W odpowiedzi na to wezwanie w dniu 18 listopada 2013 r. B. i A. P. – właściciele lokalu mieszkalnego nr 1 dostarczyli protokoły z kontroli instalacji elektrycznej z dnia 15 listopada 2013 r., przewodów kominowych z dnia 15 listopada 2013 r. nr [...] oraz z próby wytrzymałości i szczelności instalacji gazowej z dnia 8 listopada 2013 r., które nie wskazywały na istnienie nieprawidłowości w zakresie w/w elementów budynku. Wraz z tymi protokołami przedłożono protokół z dnia 12 listopada 2013 r. nr [...] obejmujący okresową kontrolę i ocenę stanu technicznego elementów budowlanych, instalacji sanitarnych oraz instalacji elektrycznych, przeprowadzaną w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Z treści opracowania wynika, że w obrębie ścian zewnętrznych piwnic istnieją zawilgocenia, co jak wskazano jest wynikiem braku izolacji pionowej, bądź nieczynnego drenażu. Dodatkowo stwierdzono zarysowania ścian konstrukcyjnych, ubytek w filarku międzyokiennym w korytarzu, spękania i ubytki w obrębie schodów do piwnicy, osunięcie się muru pod schodami zewnętrznymi, zły stan techniczny balustrady balkonowej. W zakresie poszycia dachowego stwierdzono lokalne ubytki, pęknięcia, obsuwanie się dachówek (stan pokrycia dachowego określono jako zły, stanowiący zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia). Ponadto stwierdzono brak ciągłości obróbek blacharskich na styku ze ścianami lukarn, w niektórych miejscach całkowity brak obróbek. W zakresie samej konstrukcji więźby dachowej wskazano, iż więźba jest w jednym miejscu wzmocniona, a jej stan techniczny w części udostępnionej jest zadawalający. Zły stan techniczny wskazano natomiast w odniesieniu do kominów, które w części wystającej ponad dach są we fragmentach zmurszałe. W obrębie nieużytkowego poddasza stwierdzono spękania i ubytki tynku, tożsame wady wskazano też w odniesieniu do elewacji budynku. We wnioskach i zaleceniach wpisano, iż należy podjąć niezwłocznie roboty naprawcze dachu, dokonując przełożenia z częściową wymianą poszycia, obróbek, naprawą wypraw tynkarskich kominów ponad dachem. Dodano, że podczas wykonywania w/w zaleconych robót należy oczyścić więźbę dachową, usunąć ewentualne ślady korozji biologicznej i przeprowadzić indywidualną ocenę poszczególnych elementów pod kątem ewentualnych wzmocnień lub wymiany. Zalecono wykonanie izolacji pionowej ścian piwnic po uprzednim osuszeniu oraz dokonanie odkrywek w celu weryfikacji ciągłości i stopnia zużycia izolacji poziomej fundamentów. W treści powyższego opracowania zaznaczono, że ocena stanu technicznego nie obejmuje elementów budynku w obrębie lokalu mieszkalnego nr 2 oraz pomieszczeń strychowych przynależnych do tego lokalu z powodu ich nieudostępnienia celem przeprowadzenia kontroli.

W dniu 20 listopada 2013 r. K. L. i W. L. doręczyli opinię techniczną budynku objętego postępowaniem oraz opinię dotyczącą przewodów kominowych. Przedłożona opinia techniczna sporządzona została przez D. W. G. (technika budownictwa ogólnego, uprawnioną do kierowania robotami i budową i do sporządzania projektów architektonicznych) i obejmuje tylko elementy konstrukcyjne budynku. W opinii tej stwierdzono zawilgocenie ścian w piwnicy i brak tynku, spuchnięcia i odpadanie tynków na ścianach zewnętrznych oraz ich zawilgocenie oraz skorodowanie na wysokości 1 metra nad ziemią. Nie stwierdzono uszkodzeń w konstrukcji dachu oraz nieszczelności w pokryciu dachowym wykonanym z dachówki karpiówki. We wnioskach końcowych stwierdzono, że stan techniczny budynku jest dobry i nie zagraża życiu i zdrowiu osobom w nim zamieszkującym.

Pismem z dnia 16 stycznia 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował K. L. i W. L., że w dostarczonej opinii sporządzonej przez D. W. G. brak jest elementów, które (zgodnie z przepisem § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych) winny zawierać protokoły z okresowych kontroli obiektów budowlanych. W dalszej części pisma organ wskazał, co myśl § 4 ust. 4 - protokoły sporządzane w wyniku kontroli okresowych powinny zawierać. W związku z powyższym poinformował w/w osoby, że w przypadku nie złożenia dokumentów określonych w postanowieniu z [...] października 2013 roku w terminie 20 dni od doręczenia niniejszego pisma organ podejmie dalsze czynności w sprawie.

W odpowiedzi na powyższe pismo zobowiązani nie przedłożyli żądanych dalszych dokumentów.

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.) i art. 104 kpa nakazał K. L., W. L., B. P. i A. P. – współwłaścicielom budynku przy [...] we [...]:

– przeprowadzenie kontroli w/w budynku, w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia,

– sporządzenie ekspertyzy technicznej, uwzględniającej stan techniczny w/w obiektu budowlanego (w szczególności konstrukcji więźby dachowej wraz z poszyciem, ścian piwnic pod kątem ich zawilgocenia, konstrukcji schodów terenowych od strony ogrodu, balustrady balkonowej od strony ogrodu, filarka okiennego z ubytkiem), określającej spełnienie wymagań dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa użytkowania. Ekspertyza winna wskazać zakres czynności, na podstawie których należy doprowadzić obiekt do odpowiedniego stanu technicznego. Ponadto, ekspertyza techniczna powinna być sporządzona przez osoby posiadające odpowiednie przygotowanie zawodowe oraz uprawnienia budowlane w danej specjalności. Do w/w opracowania należy załączyć dokumenty potwierdzające posiadanie uprawnień oraz zaświadczenia o przynależności osób sporządzających w/w opracowanie do właściwej okręgowej izby inżynierów budownictwa. Z przeprowadzonych kontroli należy sporządzić stosowne protokoły. Protokoły wraz z uprawnieniami osób przeprowadzających w/w kontrole (oryginały, bądź uwierzytelnione kopie) oraz zaświadczenia o przynależności do właściwej okręgowej izby inżynierów budownictwa, należy przedłożyć do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla m. Wrocławia wraz z ekspertyzą techniczną niezwłocznie po ich wykonaniu.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stwierdził, że budynek przy [...] we [...] jest w nieodpowiednim stanie technicznym i może spowodować zagrożenie zdrowia, życia ludzi, bezpieczeństwa mienia (szczególnie w zakresie poszycia dachowego z dachówki ceramicznej posiadającego ubytki, pęknięcia oraz obsunięcia, zawilgocenia ścian piwnic, którego utrzymywanie ma destrukcyjny wpływ na konstrukcję budynku, osunięcia się muru pod schodami zewnętrznymi - szczelina przebiegająca równolegle do biegu schodowego, złego stanu balustrady balkonowej, ubytków w filarku międzyokiennym). Mając na uwadze fakt, że w/w budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym stanowiącym zagrożenie dla bezpieczeństwa zdrowia, życia ludzi i bezpieczeństwa mienia, a dodatkowo współwłaściciele tego obiektu nie legitymują się kompletem dokumentów związanych z jego utrzymaniem (protokoły z okresowych kontroli przeprowadzanych w trybie art. 62 ust. 1 pkt 1 ppkt b i c oraz pkt 2 ustawy - Prawo budowlane), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za zasadne nakazanie jego właścicielom przeprowadzenie kontroli (zgodnie z art. 62 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane) i przedstawienie ekspertyzy technicznej uwzględniającej techniczny elementów w/w obiektu budowlanego (w szczególności konstrukcji więźby dachowej wraz z poszyciem, ścian piwnic pod kątem ich zawilgocenia, konstrukcji schodów terenowych od strony ogrodu, balustrady balkonowej od strony ogrodu, filarka okiennego z ubytkiem), mającej spełnienie wymagań dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa użytkowania obiektu (na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane).

W opinii organu I instancji, powyższa ekspertyza jest niezbędna w związku z koniecznością ustalenia jakie roboty budowlane należy wykonać w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem. Organ wyjaśnił (mając na uwadze wnioski zawarte w dostarczonej przez B. i A. P. ocenie technicznej i protokołu), że w odniesieniu do konstrukcji więźby dachowej zasadnym jest poddanie tego elementu szczegółowej kontroli, nie można bazować na ocenie jej stanu technicznego określonego w protokole dostarczonym przez B. i A. P., bowiem jest ona częściowa. Organ stwierdził, że błędnym byłoby nakazywanie w tak ustalonym stanie faktycznym wymiany bądź przełożenia poszycia dachowego z dachówki ceramicznej, skoro brak jest pełnej wiedzy o stanie technicznym całej konstrukcji więźby, która może się okazać w wyniku przeprowadzenia dokładnej analizy w ekspertyzie, że wymaga robót naprawczych (wzmocnienia, względnie wymiany). W zakresie natomiast zawilgoconych ścian piwnic rzeczą istotną jest, aby w opracowaniu wykazać, czy powstałe i utrzymujące się zawilgocenia ścian są wynikiem braku izolacji pionowej, czy nieczynnego drenażu. Do wyjaśnienia pozostaje też ciągłość i stopień zużycia izolacji poziomej fundamentów. Zgodnie z zapisami dostarczonych dokumentów, co do konieczności wykonania izolacji pionowej ścian piwnic, bez wnikliwej analizy przyczyn powstania nieprawidłowości polegających na ich zawilgoceniu, byłoby - zdaniem organu - również działaniem przedwczesnym.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił przy tym, że pomimo, iż B. i A. P. dostarczyli dokumenty obejmujące pomieszczenia lokalu będącego ich własnością oraz inne dostępne im pomieszczenia w budynku (protokoły z okresowych kontroli oraz ocenę techniczną, która posiada opisane powyżej braki uniemożliwiające wydanie decyzji w oparciu o jej zapisy), to wezwanie określone w postanowieniu z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] nie zostało wypełnione, bowiem obowiązek ten dotyczy całego obiektu, a nie jego części. Natomiast dostarczone przez K. i W. L. dokumenty wypełniają ten obowiązek w części, gdyż dotyczą tylko elementów konstrukcyjnych obiektu, o czym organ zawiadomił pismem z dnia 16 stycznia 2013 r.

Reasumując, organ I instancji podkreślił, że przesłanką do wydania niniejszej decyzji jest nie tylko brak przedłożenia kompletu dokumentów dotyczących utrzymania budynku, ale również niedokładna analiza w dostarczonych dokumentach przyczyn powstawania nieprawidłowości w stanie technicznym budynku i brak wskazania pełnego zakresu robót w celu ich usunięcia i zapobiegnięcia ich występowania w przyszłości.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli K. L. i W. L., zarzucając, że decyzja została wydana bez umocowania w przepisach ustawy – Prawo budowlane. Podnieśli, że zgodnie z art. 62 ust. 2 tej ustawy, obowiązek kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, nie obejmuje właścicieli ani zarządców budynków domów jednorodzinnych.

Decyzją z dnia [...] września 2014 roku Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Przytaczając przepisy art. 62 ust. 3, art. 62 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie wynika, iż właściciele budynku nie dopełnili ciążącego na nich, na mocy powyższego przepisu, obowiązku, co uzasadnia ingerencję organów nadzoru budowlanego.

Wojewódzki Inspektor podniósł, że niezbędne do nałożenia obowiązku przedłożenia kontroli i ekspertyzy jest stwierdzenie przez właściwy organ, że nieodpowiedni stan obiektu budowlanego lub jego część może spowodować zagrożenie któregokolwiek z wymienionych dóbr, w tym celu organ zobligowany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Ponadto, ustawa upoważnia organy nadzoru budowlanego do wydania nakazu przeprowadzenia kontroli obiektu budowlanego, którego stan techniczny może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Uprawnienie do nakazania przeprowadzenia kontroli stanu technicznego jest niezależne od tego, czy właściciel (zarządca) przeprowadzał tego typu kontrole oraz kiedy była przeprowadzona ostatnia kontrola. Dla wydania nakazu przeprowadzenia kontroli nie musi istnieć stan zagrożenia. Niezbędne jest natomiast stwierdzenie przez właściwy organ, że nieodpowiedni stan obiektu budowlanego lub jego części może spowodować zagrożenie któregokolwiek z wymienionych dóbr.

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że w odniesieniu do konstrukcji więźby dachowej zasadnym jest poddanie tego elementu szczegółowej kontroli, gdyż nie można bazować na ocenie jej stanu technicznego określonego w protokole dostarczonym przez A. i B. P., bowiem jest ona częściowa. Zatem błędnym byłoby nakazywanie w tak ustalonym stanie faktycznym wymiany, bądź przełożenia poszycia dachowego z dachówki ceramicznej, skoro brak jest pełnej wiedzy o stanie technicznym całej konstrukcji więźby, która może się okazać w wyniku przeprowadzenia dokładnej analizy w ekspertyzie, że wymaga robót naprawczych (wzmocnienia, względnie wymiany). W zakresie natomiast zawilgoconych ścian piwnic istotne jest, aby w opracowaniu wykazać, czy powstałe i utrzymujące się zawilgocenia ścian są wynikiem braku izolacji pionowej, czy nieczynnego drenażu oraz wyjaśnić należy ciągłość i stopień zużycia izolacji poziomej fundamentów. Zgodnie z zapisami dostarczonych dokumentów, co do konieczności wykonania izolacji pionowej ścian piwnic, bez wnikliwej analizy przyczyn powstania nieprawidłowości polegających na ich zawilgoceniu, byłoby również działaniem przedwczesnym.

W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, zgromadzone dokumenty potwierdzają, że stan techniczny budynku mieszkalnego usytuowanego przy [...] we [...] może stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz może powodować zagrożenie dla bezpieczeństwa mienia (jakim jest sam obiekt budowlany). Stan faktyczny sprawy wyczerpuje hipotezę normy prawnej zawartej w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. W razie wystąpienia sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, jak i bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, organy nadzoru budowlanego zobligowane są do podjęcia stosownych określonych w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego działań bez zbędnej zwłoki. Obarczające właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego koszty wygenerowane w wyniku tych działań pozostają poza zainteresowaniem organów nadzoru budowlanego. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, że stwierdzone w trakcie oględzin nieruchomości przy [...] we [...], przeprowadzonych w dniu 23 września 2013 r., nieprawidłowości w stanie technicznym rzeczonego obiektu nie budzą wątpliwości i mogą stwarzać zagrożenie w zakresie jego bezpiecznego użytkowania. Organ wskazał przede wszystkim na poszycie dachowe z dachówki ceramicznej posiadające ubytki, pęknięcia oraz obsunięcia, zawilgocenia ścian piwnic, którego utrzymywanie ma destrukcyjny wpływ na konstrukcję budynku, osunięcia się muru pod schodami zewnętrznymi - szczelina przebiegająca równolegle do biegu schodowego, zły stan balustrady balkonowej i ubytki w filarku międzyokiennym.

Odnosząc się do odwołania w kwestii zbędności obowiązku nałożonego na współwłaścicieli budynku przy [...] we [...], ze względu na błędnie zakwalifikowany zakres obowiązków dotyczących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że przeprowadzenie kontroli zostało nałożone na współwłaścicieli przedmiotową decyzją w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, stosownie do którego obowiązek kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, nie obejmuje właścicieli i zarządców: 1) budynków mieszkalnych jednorodzinnych; 2) obiektów budowlanych: a) budownictwa zagrodowego i letniskowego, b) wymienionych w art. 29 ust. 1. Oznacza to, że wyłączone jest wykonanie kontroli w budynku mieszkalnym jednorodzinnym jedynie "elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu" (art. 62. ust 1 pkt 1 lit. a Prawo budowlane). Natomiast organ I instancji przedmiotową decyzją nałożył na współwłaścicieli przeprowadzenie kontroli w/w budynku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia oraz sporządzenie ekspertyzy technicznej, uwzględniającej stan techniczny w szczególności konstrukcji więźby dachowej wraz z poszyciem, ścian piwnic pod kątem ich zawilgocenia, konstrukcji schodów terenowych od strony ogrodu, balustrady balkonowej od strony ogrodu, filarka okiennego z ubytkiem), określającej spełnienie wymagań dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa użytkowania. To zaś – w ocenie organu odwoławczego – przesądza o tym, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa.

Na powyższą decyzję K. L. i W. L. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o jej uchylenie w całości i zarzucając błędne zastosowanie przepisów w zakresie art. 62 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Zdaniem skarżących decyzje obu organów zostały wydane w oparciu o błędne i niezgodne z rzeczywistością informacje, w znacznym stopniu zniekształcające obraz stanu technicznego budynku, którego dotyczą. Organy opierały się o protokół z dnia 12 listopada 2013 r. nr [...] sporządzony przez zespół inżynierów (inż. W. S., inż. arch. A. S., inż. J. R., inż. A. G.) na zlecenie B. i A. P.. Opinia ta zawiera szereg nieprawidłowości, przypuszczeń i domniemywań, które działają na niekorzyść skarżących, a w szczególności jest wykonana "zza biurka" (bez oględzin osób ją podpisujących), bardzo nierzetelnie, z naruszeniem przepisów, zasad i wiedzy technicznej. Powyższe bardzo łatwo jest wykazać poddając konfrontacji opinie i protokoły sporządzone na zlecenie skarżących przez uprawnione osoby. Za przykład nierzetelności i niespójności opinii (protokół nr [...]) wskazać można, zdaniem skarżących, stwierdzenie o wielkościach powierzchni lokali, czy - że strych został udostępniony w części, podczas gdy nie istnieje możliwość udostępnienia jego części, gdyż stanowi on otwartą przestrzeń dostępną w całości.

Skarżący podnieśli, że oba organy żądają szczegółowej ekspertyzy pomimo tego, że stan przedmiotowego budynku nie zagraża zdrowiu ani życiu ludzi, co zostało stwierdzone przez pracownika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 23 września 2013 r. Powyższe znajduje również poparcie w opinii wydanej przez tech. bud. D. W. G. oraz inż. bud. J. A. K., który stwierdził, że budynek znajduje się w zadowalającym (średnim) stanie technicznym, ze średnioważonym zużyciem technicznym na poziomie 40-50 %, a użytkowanie obiektu jest zgodne z wymogami bezpieczeństwa, a ponadto stwierdził, że nie zachodzi konieczność opracowania ekspertyzy technicznej. Co prawda protokół sporządzony przez inż. K. został sporządzony po dacie decyzji obu organów (tj. w dniu 15 października 2014 r., co wynika z "niewywiązania się ze zlecenia przez niesłownego wcześniej zatrudnionego inż."), jednak "potwierdza on (protokół) zasadniczo ustalenia wykonane przez organ PINB oraz p. G., związane ze stanem technicznym budynku".

W tym stanie rzeczy nakazanie wykonania protokołu w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 zostało przez skarżących wykonane (protokół załącza się do skargi), zaś sporządzenie kosztowej (orientacyjny koszt ok. 8000 zł, przekraczający możliwości finansowe starszych, schorowanych skarżących) ekspertyzy, w trybie art. 62 ust. 1 pkt. 3, w tych okolicznościach stało się zbędne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 maja 2015 roku oddalił skargę.

W uzasadnieniu wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.).

Przepis art. 61 tej ustawy stanowi, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

W myśl art. 62 ust. 3 tego artykułu, właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1 tegoż artykułu, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.

Analizując treść zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że są one zgodne z przytoczonymi wyżej przepisami ustawowymi i nie naruszają prawa.

Przeprowadzone oględziny budynku mieszkalnego stanowiącego współwłasność stron wykazały, że ściany elewacyjne budynku posiadają miejscowe odspojenia tynku, schody terenowe prowadzące z ogrodu do lokalu nr 1 posiadają pęknięcie, szczelinę przebiegającą równolegle do kierunku komunikacji - biegu schodowego; orynnowanie budynku posiada miejscową korozję; wewnątrz przedmiotowego budynku w obrębie pomieszczeń piwnicznych widoczne są zmurszenia i zawilgocenia (pomieszczenia przynależne do lokalu nr 1) oraz braki tynku (pomieszczenia przynależne do lokalu nr 2) w korytarzu w poziomie piwnicy widoczne są wielokierunkowe pęknięcia, szczeliny w obrębie podestu schodów; na nieużytkowym poddaszu widoczne są spękania podbitki (tynku), zawilgocenia na podbitce oraz ścianie kominowej, istnieją prześwity w poszyciu z dachówki; poszycie dachowe z dachówki od zewnętrz posiada lokalne deformacje, ubytki, obluzowania; murowana balustrada balkonu przynależnego do lokalu nr 2 (usytuowana na pierwszym piętrze od strony ogrodu) posiada poziome pęknięcia, ubytki tynku, braki materiału tworzącego; komin ponad połacią dachową posiada przebarwienia. Powyższe ustalenia znalazły potwierdzenie w przedłożonym przez B. i A. P. protokole obejmujący okresową kontrolę i ocenę stanu technicznego elementów budowlanych, instalacji sanitarnych oraz instalacji elektrycznych. We wnioskach i zaleceniach tego opracowania wskazano zaś, że należy podjąć niezwłocznie roboty naprawcze dachu, wykonanie izolacji pionowej ścian piwnic po uprzednim osuszeniu oraz dokonanie odkrywek w celu weryfikacji ciągłości i stopnia zużycia izolacji poziomej fundamentów. W treści powyższego opracowania zaznaczono, że ocena stanu technicznego nie obejmuje elementów budynku w obrębie lokalu mieszkalnego nr 2 oraz pomieszczeń strychowych przynależnych do tego lokalu z powodu ich nieudostępnienia celem przeprowadzenia kontroli.

Dokonując natomiast oceny przedłożonej w dniu 20 listopada 2013 r. przez K. i W. L. opinii technicznej budynku sporządzonej przez D. W. G., obejmującą elementy konstrukcyjne budynku oraz opinię dotyczącą przewodów kominowych Sąd stwierdził, że jest ona niepełna nie spełnia warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. Nr 74, poz. 836). Zgodnie z § 4 ust. 4 tegoż rozporządzenia protokoły sporządzane w wyniku kontroli okresowych powinny zawierać określenie:

1) stanu technicznego elementów budynku objętych kontrolą,

2) rozmiarów zużycia lub uszkodzenia elementów, o których mowa w pkt 1,

3) zakresu robót remontowych i kolejności ich wykonywania,

4) metod i środków użytkowania elementów budynku narażonych na szkodliwe działanie wpływów atmosferycznych i niszczące działanie innych czynników,

5) zakresu nie wykonanych robót remontowych zaleconych do realizacji w protokołach z poprzednich kontroli okresowych.

Do protokołów, o których mowa w ust. 4, w razie potrzeby należy dołączyć dokumentację graficzną wykonaną w toku kontroli (ust. 5).

Wskazana opinia jak słusznie zauważyły organy powyższym wymogom nie odpowiada.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał, że organ I instancji, a za nim organ II instancji, słusznie stwierdził konieczność nakazania współwłaścicielom budynku przy [...] we [...] przeprowadzenia jego kontroli zgodnie z art. 62 ust. 3 w związku z art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane oraz przedstawienia ekspertyzy technicznej uwzględniającej stan techniczny budynku na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane. Z zebranego materiału dowodowego wynika bowiem, że przedmiotowy budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym, mogącym spowodować zagrożenie życia, zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyli K. L. i W. L. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu wynagrodzenia według norm przepisanych, powiększonej o należna stawkę podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną oświadczając, że ww. wynagrodzenie nie zostało pokryte w całości ani w części.

W złożonej skardze kasacyjnej podniesiono następujące zarzuty:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

– a) art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a w z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) dalej p.u.s.a. oraz w zw. z art. 7 i 77 § 1 kpa, polegające na bezpodstawnym oddaleniu skargi na skutek przyjęcia przez Sąd, iż organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły zastały w sprawie stan faktyczny, tj. iż skarżący nie przedłożyli dokumentów żądanych przez organ I instancji, zaś zebrany w pozostałym zakresie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie na konieczność przeprowadzenia kontroli obiektu budowlanego wobec nieodpowiedniego stanu technicznego mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi,

– b) art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz w zw. z art. 7 kpa, 10 § 1 kpa i 79 § 1 i 2 k.p.a., polegających na bezpodstawnym oddaleniu skargi na skutek przyjęcia przez Sąd, iż organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, mimo naruszenia podstawowych zasad postępowania (w tym prawa strony do brania czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów), co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, ponieważ doprowadziło do nieustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie,

– c) art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz w zw. z art., 7 kpa, 77 § 1 kpa i art., 80 k.p.a., polegających na bezpodstawnym oddaleniu skargi na skutek przyjęcia przez Sąd, iż organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, mimo iż organ nie zebrał materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, ponieważ nie przeprowadził wszystkich możliwych dowodów na okoliczność rzeczywistego stanu technicznego budynku, a tym samym wydał decyzję w oparciu o niepełny materiał dowodowy, w skutek czego, nieprawidłowo ustalono stan faktyczny;

2. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa materialnego, tj,: art. 61, art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 w zw. z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.) poprzez błędne zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że budynek przy [...] we [...] jest w nieodpowiednim stanie technicznym, mogącym spowodować zagrożenie życia, zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia, co uzasadnia przeprowadzenie kontroli.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej po przytoczeniu podstawowych tez z wyroku skarżący stwierdzili, iż został wydany on z naruszeniem zarówno przepisów prawa procesowego, co miało istotne znaczenie dla przebiegu postępowania, jak też z obrazą przepisów prawa materialnego.

Przede wszystkim, w ocenie Skarżących, Wojewódzki Sąd Administracyjny stracił z pola widzenia fakt, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z ewidentnym naruszeniem art. 7 i 77§ 1 i 80 kpa, co miało istotny wpływ na wynik postępowania administracyjnego. W wydanie decyzji w każdym przypadku powinno być poprzedzone wyczerpującym zebraniem oraz rozpatrzeniem materiału dowodowego, celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Tymczasem, organy administracyjne obu instancji, wydając decyzje znajdujące swoją materialnoprawną podstawę w przepisach ustawy Prawo budowlane, nie spełniły wymogów dyrektywy wynikającej ze wskazanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że wystarczającym dowodem, które pozwoliły organom administracyjnym przesądzić w przedmiocie zasiłku był w istocie jedynie protokół okresowej kontroli stanu technicznego budynku przedstawiona przez współwłaścicieli A. i B. P.. Na tej to podstawie organy administracyjne doszły do tak dalece idących wniosków, pomimo że już w znajdującym się w aktach postępowania administracyjnego protokole kontroli z dnia 23.09.2013 r. wynika, że stan przedmiotowego budynku nie zagraża zdrowiu ani życiu ludzi. Potwierdzała to złożona w dniu 20.11.2013 r. do akt opinia sporządzona przez D. W. G., która wskazywała na stan techniczny budynku jako dobry, nie zagrażający życiu i zdrowiu mieszkańców budynku. Zarówno organy administracji publicznej jak Wojewódzki Sąd Administracyjny pominęły protokół okresowej kontroli stanu technicznego budynku sporządzony przez J. K.. Z dokumentu tego płyną odmienne wnioski, niż z analogicznego protokołu przedłożonego przez A. i B. P.. Z opinii tej wynika jednoznacznie, że obecny stan techniczny wszystkich elementów konstrukcyjnych budynku jest dobry i nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi i kwalifikuje je do dalszej eksploatacji oraz nie zachodzi konieczność przeprowadzenia z tego powodu robót remontowych i konserwacyjnych. Stan zużycia poszczególnych elementów konstrukcyjnych rzeczoznawca ocenił na 40%-50%. Stwierdził, iż użytkowanie obiektu jest zgodne z przeznaczeniem i wymaganiami dotyczącymi bezpieczeństwa jego dalszego użytkowania, ochrony środowiska oraz utrzymania w należytym stanie technicznym i estetycznym. Dowód ten powinien być uwzględniony w postępowaniu administracyjnym i dać sygnał o konieczności przeprowadzenia dalszych czynności, mających na celu pełne zgromadzenia materiału dowodowego. Podsumowując zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania skarżący kasacyjnie stwierdzili, że Sąd I instancji pominął okoliczność, iż organy nadzoru budowlanego obu instancji uchybiły obowiązkowi wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie, co naruszało podstawowe zasady postępowania administracyjnego i winno to skutkować uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zarzucając naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane, stanowiących podstawę wydanych przez organy administracyjne decyzji skarżący podnieśli, iż powtórzył on stanowisko organów administracji, które w sposób dowolny uznały, że w rozważanej sprawie zachodzą przesłanki do wydania nakazu przeprowadzenia kontroli budynku i sporządzenia ekspertyzy technicznej. Skarżący tymczasem wywiązali się ze swoich obowiązków nałożonych przepisami ustawy Prawo budowlane, co szczegółowo wykazali w wywiedzionej osobiście skardze od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu. Uznanie, że budynek przy [...] we [...] jest w stanie uzasadniającym zastosowanie przez organy administracyjne instrumentów przewidzianych w sytuacji zagrożenia życia, zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia, należy odebrać, jako wadliwe zastosowanie ww. przepisów ustawy Prawo budowlane.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.

W rozpatrywanej sprawie skargę kasacyjną oparto na zarzutach naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i procesowego.

W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzut naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Od prawidłowego ustalenia przez organy orzekające w sprawie stanu faktycznego sprawy zależy bowiem zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego.

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, organy administracyjne zebrały w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, dokonały wszechstronnej oceny materiału dowodowego zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.a. i ustaliły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności. Zauważyć należy, że do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotny jest stan techniczny obiektu budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane właściwy organ w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.

W tej kwestii organy administracyjne prawidłowo ustaliły, że przedmiotowy budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia. Wynika to jednoznacznie z akt sprawy, w tym z dokumentacji fotograficznej i opisu obiektu. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 23 września 2013 roku przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia stwierdzono, że schody zewnętrzne od strony ogrodu posiadają pęknięcie, szczelinę przebiegającą równolegle do kierunku komunikacji, w pomieszczenia piwnicznych na ścianach występują zmurszenia i zawilgocenia, Natomiast na poddaszu stwierdzono prześwity w dachówce, a na zewnątrz stwierdzono, że poszycie dachowe posiada deformacje, ubytki, obluzowania. W odniesieniu do zewnętrznej betonowej balustrady balkonowej przynależnej do lokalu nr 2 stwierdzono poziome pęknięcie, ubytki w tynku i braki w materiale tworzącym. Kominy ponad połacią dachową posiadały przebarwienia. Powyższe ustalenia znalazły potwierdzenie w przedłożonych na żądanie organu przez A. i B. P. protokole z okresowej kontroli i oceny stanu technicznego budynku sporządzonego przez posiadającego stosowne uprawnienia budowlane mgr inż. W. S.. Nadto w tym protokole stwierdzono uszkodzenie filara międzyokiennego. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej do odmiennych ustaleń nie może prowadzić przedłożona w toku postępowania administracyjnego przez skarżących kasacyjnie opinia techniczna sporządzona przez D. W. G.. Zasadnie organy administracji oceniając powyższy dokument stwierdziły, a którą to ocenę podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż nie spełnia ona warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 roku w sprawie warunków technicznych użytkowanych budynków mieszkalnych, w szczególności § 4 ust. 4. Wskazany przepis określa co winien zawierać protokół z przeprowadzonej kontroli okresowej, do przedłożenia którego zostały strony zobowiązane przez organ I instancji postanowieniem z dnia [...] października 2013 roku. Zgodnie z tym przepisem protokół ten winien zawierać określenie stanu technicznego elementów budynku objętych kontrolą, rozmiarów zużycia lub uszkodzenia tych elementów, zakresu robót remontowych i kolejności ich wykonywania, metod i środków użytkowych elementów budynku narażonych na szkodliwe działanie wpływów atmosferycznych i niszczące działanie innych czynników, zakresu niewykonanych robót remontowych zalecanych do realizacji w protokołach z poprzednich kontroli okresowych. W tym protokole w szczególności nie określono rozmiarów zużycia elementów budynku objętych kontrolą, czy też zakresu wymaganych robót remontowych np. w zakresie stwierdzonego zawilgocenia pomieszczeń piwnicznych i występowania widocznych wykwitów szarej pleśni. Brak wszystkich elementów jakie winien taki protokół zawierać, a o których mowa w § 4 ust. 4 cytowanego rozporządzenia uniemożliwia dokonanie jego oceny jako dowodu. Nadto w swej treści jest on bardzo lakoniczny, ogólny. Pozostaje on w sprzeczności z pozostałym materiałem zgromadzonym w aktach sprawy, w szczególności ustaleniami poczynionym w trakcie oględzin i dokumentacją fotograficzną przestawiającą stwierdzone w poszczególnych elementach konstrukcyjnych budynku uszkodzenia.

Odnosząc się natomiast do opinii technicznej przedłożonego przez stronę skarżącą kasacyjnie autorstwa J. K. wskazać należy, iż została ona złożona na etapie postępowania sądowego wywołanego wniesieniem skargi, już po wydaniu decyzji przez organ II instancji. Na marginesie należy stwierdzić, iż dokument ten w przypadku przedłożenia go organom może być oceniany pod kątem wykonania zobowiązań nałożonych na współwłaścicieli zaskarżoną decyzją.

Za nieuzasadniony należy uznać zarzut dotyczący naruszenia w trakcie postępowania przed organami nadzoru budowlanego prawa strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów tj. art. 10 § 1 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej strona kasacyjna była zawiadamiana przez organy o każdej podjętej czynności. Przed wydaniem decyzji strony zostały zawiadomione o przysługujących uprawnieniach w trybie art. 10 k.p.a. W piśmie noszącym datę 16 stycznia 2014 roku organ I instancji poinformował stronę, iż dotychczas przedłożone przez nią dokumenty nie mogą być uznane za spełnienie obowiązku nałożonego na nią postanowieniem z dnia [...] października 2013 roku. Nadto przedłużono stronie termin do przedłożenia wymaganych protokołów o 20 dni licząc od dnia odbioru powyższego pisma. Termin wyznaczony postanowieniem z dnia [...] października 2013 roku zobowiązujący do przedłożenia wskazanych w nim dokumentów upłynął już [...] października 2013 roku. Nadto organ I instancji udzielił stronie odpowiedzi na jej pismo z dnia 21 lutego 2014 roku.

Z powyższych względów zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania mające mieć istotny wpływ na wynika postepowania należy uznać za nieuzasadnione.

Za pozbawiony uzasadnienia należy uznać również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. Jak już wyżej wspomniano zgodnie z art. 62 ust. 2 ustawy Prawo budowlane właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska- nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Z brzmienia powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że działanie to nie jest uzależnione od zaistnienia bezpośredniego stanu zagrożenia dóbr w nim określonych. Wystarczające jest bowiem stwierdzenie przez organ, że stan techniczny obiektu budowlanego może stworzyć takie zagrożenie. Działania organu nadzoru budowlanego mają przede wszystkim charakter prewencyjny. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2016 roku w sprawie II OSK 2675/14 (Lex 2118249) jedyną, ale i wystarczająca przesłanką warunkującą zastosowanie trybu z art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, mogącego spowodować zagrożenie życia bądź zdrowia ludzi. Nie może budzić wątpliwości, że stwierdzone w niniejszej sprawie wady techniczne obiektu budowlanego mogą takie zagrożenie spowodować. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że zgromadzony materiał dowodowy w toku postępowania administracyjnego daje podstawę do stwierdzenia, iż budynek podlegający kontroli jest w nieodpowiednim stanie technicznym mogącym spowodować zagrożenie życia, zdrowia i bezpieczeństwa mienia. Świadczą o tym stwierdzone wady (w szczególności konstrukcji więźby dachowej i pokrycia dachowego, ścian piwnic, konstrukcji schodów zewnętrznych od strony ogrodu, konstrukcji balustrady balkonowej, filarka okiennego z ubytkami). Spełnienie tej przesłanki stanowi podstawę nałożenia na współwłaścicieli obowiązków określonych w zaskarżonej decyzji tj. przeprowadzenia kontroli i sporządzenia ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego, które pozwolą na ustalenie rzeczywistego jego stanu technicznego i jakie roboty budowlane należy wykonać w celu doprowadzenia do stanu technicznego zgodnego z prawem.

W tym stanie rzeczy wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty w realiach niniejszej sprawy nie znajdują usprawiedliwionych podstaw.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż to wynagrodzenie, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490), pełnomocnik powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie (por. wyrok NSA z 23 lutego 2011 r., I OSK 195/11). Zasadą jest bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga o kosztach postępowania tylko pomiędzy stronami. W pozostałym zakresie stosowne wnioski powinny być kierowane do właściwych w sprawie wojewódzkich sądów administracyjnych.