Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 48/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5  ust. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a,  art. 152,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: sędzia WSA Gabriela Nowak asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2008 r. ze skargi Gminy Z. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżona decyzję oraz decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Gminy Z. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania P. S. A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. , od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lipca 2007 roku nr [...], stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez gminę Z. prawa własności gruntu położonego w jednostce ewidencyjnej Z. obręb D., oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...], powstała z części parcel. kat. [...],[...] ,[...], [...] ,[...] , [...] ,[...] ,[...] ,[...] i [...] objętych wykazem hipotecznym [...], gm. katastralna D. - uchyliła zaskarżoną decyzję i odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę K. prawa własności tej nieruchomości.

W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że Wojewoda Małopolski wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia [...] maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32. poz. 191 ze zm.). Wojewoda Małopolski ustalił, że przedmiotowa działka nr [...] powstała z części parceli I kat. [...],[...] ,[...], [...] ,[...] , [...] ,[...] ,[...] ,[...] i [...], objętych wykazem hipotecznym [...] gm. kat. D.. Ponieważ odwołujące się P. S. A. nie legitymowały się tytułem prawnym do mienia, lecz mienie pozostawało tylko w faktycznym użytkowaniu przedsiębiorstwa , stało się one z dniem 27 maja 1990 roku na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku mieniem gminy Z..

Od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lipca 2007 roku odwołały się P. S. A. ubiegające się w odrębnym postępowaniu o uwłaszczenie jej spornym mieniem .

Rozpoznając odwołanie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zważyła, że skutki przepisu art. 5 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 roku następują wyłącznie z dniem 27 maja 1990 roku ,co wynika wprost z jego treści. Ponadto mogą dotyczyć składników - w tym nieruchomości - tylko w ich stanie faktycznym i prawnym istniejącym w dniu 27 maja 1990 roku. Decyzje wojewodów, podejmowane w trybie wspomnianego przepisu mają więc charakter wyłącznie deklaratoryjny, bowiem tylko potwierdzają zmianę stanu własnościowego komunalizowanego mienia, istniejącego w dacie 27 maja 1990 roku. Natomiast sporna działka nr [...] została utworzona w roku 1996 roku , a więc po dniu 27 maja 1990 roku i nie jest tożsama z nieruchomością istniejącą poprzednio, z której została wydzielona. Nie może być zatem przedmiotem komunalizacji dokonywanej na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 roku. Organ II instancji uznał również, że odwołujące się P. S. A. ma interes prawny w toczącym się postępowaniu, gdyż z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że stroną postępowania administracyjnego dotyczącego nabycia nieruchomości, jest również podmiot ubiegający się aktualnie o tę nieruchomość w innym postępowaniu. Reasumując swoje rozważania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lipca 2007 roku nie mogła być utrzymana.

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2007 roku wniosła Gmina Z., podnosząc zarzut naruszenia art. 5 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, przez uznanie za niedopuszczalną komunalizację nieruchomości, która uzyskała nowe oznaczenie ewidencyjne w wyniku podziału dokonanego po dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej. To, czy dana nieruchomość była oznaczona w dniu 27 maja 1990 roku w inny sposób niż na dzień wydawania decyzji komunalizacyjnej, nie zmienia faktu, że ciągle była i jest tą samą nieruchomością . Skarżąca gmina podniosła również zarzut naruszenia art. 28 kpa przez przyjęcie, że P. S. A. posiadają przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. W konkluzji skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do rozpoznania organom administracji.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem , co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Poza tym sąd nie jest związany zarzutami skargi, rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy . Dokonując w tym kontekście kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego narusza prawo materialne , a mianowicie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych przez błędne jego zastosowanie. Jedynym argumentem jakim posłużył się organ odwoławczy dla uzasadnienia swojej decyzji jest to, że przedmiotowa działka nr [...] utworzona została w dniu [...] września 1996 roku decyzją Wójta Gminy Z. zatwierdzającą podział nieruchomości objętej [...] D. gmina Z. działka nr [...] - czyli po dniu 10 maja 1990 roku i jako taka nie może być przedmiotem komunalizacji. Takie stanowisko nie można uznać za trafne. Podkreślić należy, że przedmiotem komunalizacji na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 roku jest mienie tj. własność i inne prawa majątkowe (art. 44 k.c.). Istnienie przedmiotu komunalizacji nie jest uzależnione od tego, czy i jakim przekształceniom geodezyjnym, znajdującym swój wyraz w ewidencji gruntów uległa po dniu 27 maja 1990 roku nieruchomość. Ewidencja gruntów i budynków służy dostarczaniu danych, które mają umożliwić planowanie gospodarcze, planowanie przestrzenne, wymiar podatków i świadczeń, oznaczenie nieruchomości w księdze wieczystej, statystykę publiczną, gospodarkę nieruchomościami (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne Dz. U. z 2000 r. nr 1000, poz. 1086 ze zm.). W świetle powyższego, uznanie za niedopuszczalną komunalizację nieruchomości, która uzyskała nowe oznaczenie ewidencyjne w wyniku zmian w ewidencji gruntów w 1996 roku, jest pozbawione racji i skutkuje naruszeniem art. 5 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 roku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2006 roku I OSK 262/06 LEX 293167). W tej sytuacji rzeczą organu odwoławczego było zbadanie, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki komunalizacji określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy , a więc czy w dniu 27 maja 1990 roku była własnością Skarbu Państwa i czy należała w tym dniu do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Niezbadanie tych przesłanek skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Podstawą prawną wydania decyzji organu I instancji był art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 roku. Według tego przepisu mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego – staje się w dniu wejścia w życie ustawy tej ustawy (27 maja 1990 roku) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Wynika z tego, że dla komunalizacji w tym trybie decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny mienia istniejący w dacie komunalizacji tj. 27 maja 1990 roku. Materiał dowodowy znajdujący się w aktach administracyjnych, na którym oparł się organ I instancji, wydając decyzję administracyjną to: sporządzony odręcznie przez geodetę uprawnionego W. W. wypis z księgi gruntowej [...] wg stanu na dzień 18 kwietnia 2007 roku, wykaz zmian gruntowych (równoważnik dla działki nr [...]) z dnia 10 lipca 1997 roku, odpis z księgi wieczystej dotyczący nieruchomości objętej wykazem hipotecznym [...] D. z dnia 7 września 2004 roku oraz wypis z ewidencji gruntów dla działki nr [...] według stanu z dnia 30 czerwca 2004 roku . W aktach sprawy brak zatem ustaleń dotyczących stanu nieruchomości na dzień 27 maja 1990 roku, co wymaga wyjaśnienia w toku postępowania komunalizacyjnego, a czego organ I instancji nie uczynił . Dlatego też – zdaniem sądu - decyzja organu I instancji również winna zostać uchylona na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy obu instancji zbadają czy przedmiotowa nieruchomość spełnia wymienione wyżej przesłanki komunalizacji określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku , biorąc pod uwagę wyżej wyrażone stanowisko sądu.

Natomiast za niezasadny należało uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 28 kpa poprzez przyjęcie, że P. S. A. posiadają status strony w przedmiotowym postępowaniu. Za akt sprawy wynika, że w toku jest postępowanie, wszczęte na wniosek P. S. A., w sprawie wydania decyzji w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543 ze zm.). W orzecznictwie wyrażany jest bowiem pogląd , że stroną postępowania administracyjnego dotyczącego nabycia nieruchomości, jest również podmiot ubiegający się o tę nieruchomość w innym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2006 roku I OSK 1397/2005 LEX 281269).

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a , art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.