Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 490/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 K.p.a. i 145 a § 1 i 145 b § 1,  art. 16 par. 1, art. 151 par. 1 pkt 1, 2, art. 146,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 75 ust. 1, 2,
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 31
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi B.D. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 czerwca 2016 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania

1.1. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. ("Agencja", "ARiMR") decyzją

z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję

Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. z [...]nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej i w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

1.2. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że 9 grudnia 2013 r. Kierownik Agencji, wydał decyzję nr [...] na mocy, której przyznał B. D. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 w łącznej wysokości 13.887,44 zł oraz odmówił przyznania oddzielnej płatności z tytułu owoców miękkich. Decyzja została doręczona stronie 12 grudnia 2013 r. Strona nie wniosła od niej odwołania.

W dniach 13 - 18 listopada 2014 r. w gospodarstwie beneficjenta zostały przeprowadzone kontrole w zakresie wzajemnej zgodności i kwalifikowalności powierzchni. Inspektorzy terenowi stwierdzili zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych: E - położonej na działce ewidencyjnej nr 484 (trzcinowisko, chwasty wieloletnie, samosiejki), T - położonej na działce ewidencyjnej nr 452 (wieloletnie zachwaszczenia, zakrzaczenia, zadrzewienia) oraz U - położonej na działce ewidencyjnej nr 468 (wieloletnie zachwaszczenia, zakrzaczenia, zadrzewienia). Na dowód dokonanych ustaleń zostały sporządzone raporty

z czynności kontrolnych, szkice kontrolowanych działek oraz zdjęcia obrazujące stan zagospodarowania kontrolowanych działek.

Postanowieniem z 15 września 2015 r. nr 9013-00000017738/15 Kierownik Agencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, w związku z ujawnieniem istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji z 9 grudnia 2013 r., a nieznanych organowi w dacie wydania rozstrzygnięcia.

W dniu 15 października 2015 r. strona złożyła oświadczenie, w którym wskazała, że działki rolne położone na działkach ewidencyjnych nr 452, 468 i 484 były w 2013 r. użytkowane rolniczo, natomiast w 2014 r. z uwagi na niesprzyjające warunki atmosferyczne ww. działki nie zostały skoszone, o którym to fakcie w 2014 r. zostały poinformowane organy ARiMR.

Po rozpatrzeniu materiału dowodowego Kierownik Agencji decyzją

nr [...] z [[[.] r. uchylił decyzję nr [...] z [...] r. i przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 w łącznej kwocie 9577,83 zł, z tytułu jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, płatności zwierzęcej i płatności do krów oraz odmówił przyznania B. D. oddzielnej płatności z tytułu owoców miękkich.

1.3. Dyrektor Agencji wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania płatności do gruntów rolnych na rok 2013 określają przepisy ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2012.1164 ze zm.) zwanej dalej Ustawą, wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi, w tym: Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.40.326 ze zm.), Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U.2010.39.211 ze zm.) oraz przepisy unijne. Jednocześnie szczegółowo powołał przepisy tych regulacji określające zasady przyznawania płatności, warunki przyznawania jednolitej płatności obszarowej i płatności uzupełniającej, płatności zwierzęcej, płatności z tytułu owoców miękkich, sposób ustalania wysokości płatności bezpośredniej, sposób przeprowadzania kontroli na miejscu okoliczności, przepisy dotyczące systemu identyfikacji działek, konsekwencje stwierdzenia podczas kontroli rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią zmierzoną.

1.4. Organ ponadto wskazał na przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Na podstawie wyników kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonej w listopadzie 2014 r. (wykonanych szkiców i zdjęć kontrolowanych powierzchni) organ uznał, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności istotne dla sprawy przyznania stronie płatności za rok 2013 nieznane organowi pierwszej instancji w dniu wydania decyzji Nr [...]. Z uwagi na stwierdzone na działce ewidencyjnej nr 484 trzcinowisko i teren podmokły, zachwaszczenie działek roślinami wieloletnimi, zadrzewienia oraz zakrzaczenia organ ustalił, że dla działki rolnej E położonej na działce ewidencyjnej nr 484 o powierzchni deklarowanej 0,56 ha, dla działki rolnej T położonej na działce ewidencyjnej nr 452 o powierzchni deklarowanej 0,47 ha oraz dla działki rolnej U położonej na działce ewidencyjnej

nr 468 o powierzchni deklarowanej 0,58 ha całe powierzchnie deklarowane na rok 2013 nie kwalifikują się do przyznania wnioskowanej płatności. Powyższe okoliczności ustalono na podstawie raportu z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonej w gospodarstwie strony w dniach 13-18 listopada

2014 r. Powyższe znalazło odzwierciedlenie również do sprawy z roku 2013, bowiem stwierdzono, że ww., powierzchnie działek ewidencyjnych nie były użytkowane

w dniu kontroli, której wyniki są podstawą do stwierdzenia, że ww. powierzchnie również nie były użytkowane rolniczo w 2013 r. nie stanowiły trwałego użytku zielonego. Stwierdzenie to tutejszy organ podjął na podstawie wykonanych przez kontrolujących fotografii, na których widać, że gęstość oraz wysokość zadrzewień, zakrzaczeń i stan chwastów wieloletnich trzcinowiska wskazuje, iż grunty te nie były użytkowane w okresie dwóch lat przed rokiem, w którym odbyła się kontrola na miejscu. Organ, porównując szkice wykonane podczas wizytacji terenowej w 2014 r. oraz złożone przez stronę w 2013 r. załączniki graficzne ustalił, że powierzchnie obarczone kodem błędu DR18 w 2014 r. odpowiadają działkom rolnym zgłoszonym we wniosku na rok 2013 r. oznaczonych literami E, T i U. Dla ww. działek ewidencyjnych dostępne są ortofotomapy bazujące na zdjęciach lotniczych

z 26 kwietnia 2012 r. oraz z 2 czerwca 2015 r. Ortofotomapy dla ww. działek ewidencyjnych dają postawy do twierdzenia, że nie były one użytkowane rolniczo

w 2013 r., bowiem konfrontacja tych zdjęć lotniczych z wynikami kontroli na miejscu przeprowadzonej w listopadzie 2014 r. potwierdza, iż degradacja powierzchni użytków rolnych postępowała na nich na pewno od 2012 r. do 2015 r.

1.5. Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Agencji wskazał, że nie ma racji strona podważając ustalenia w zakresie braku użytkowania rolniczego działek rolnych E, T i U w 2013 r., bowiem inspektorzy terenowi w listopadzie 2014 r. dojechali na wskazane działki ewidencyjne, stwierdzili, że działka rolna E położona jest na terenie podmokłym, a odstąpili od pomiaru wszystkich spornych działek ze względu na to, iż brak było możliwości fizycznej identyfikacji przebiegu granic

w terenie. Podczas kontroli na miejscu stwierdzono na spornych działkach roślinność świadczącą o tym, że grunty nie były użytkowane w roku poprzedzającym rok wykonania czynności kontrolnych. Rodzaj stwierdzonej roślinności (chwasty, trzciny, krzewy samosiejki drzew) i ich stan (wysokość, ich stan przy gruncie) potwierdzają, że działki te nie były użytkowane rolniczo w 2013 r.

Mając na uwadze, że działki rolne E, T i U zostały zadeklarowane do płatności JPO jako trwałe użytki zielone i zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym stwierdzono, że powierzchnia działek rolnych deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 10,75 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona wynosiła 9,14 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku do płatności JPO a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wynosi 17,61 % powierzchni stwierdzonej (9,14 ha) i zgodnie z art. 58 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 płatność JPO została stronie przyznana do powierzchni stwierdzonej pomniejszonej o dwukrotną stwierdzoną różnicę, czyli

w kwocie 4915,37 zł. Płatność UPO została przyznana stronie do powierzchni deklarowanej działek rolnych 2,92 ha w kwocie 407,02 zł. W kwestii płatności zwierzęcej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Jędrzejowie ustalił, że strona we wniosku zadeklarowała powierzchnię 5,81 ha trwałych użytków zielonych (TUZ). Po przeprowadzonej kontroli administracyjnej powierzchnia stwierdzona trwałych użytków zielonych wynosi 5,20 ha. Na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych wyliczona na podstawie § 6 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 4,30 DJP. Powierzchnia maksymalna została ustalona na podstawie § 6 ust. 2 w/w rozporządzenia i wynosi 7,16 ha. Mając na względzie § 6 ust 2 Rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. płatność zwierzęca została stronie przyznana do powierzchni stwierdzonej trwałych użytków zielonych 5,20 ha w kwocie 1242,44 zł. W zakresie płatności do krów stwierdzono, że zgłoszone do płatności 5 krów kwalifikuje się do jej przyznania i zgodnie z art. 7 ust. 4 pkt. 1 ustawy przyznano stronie płatność do krów w kwocie 3013 zł. Ponadto zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji prawidłowo na podstawie art. 24 aa ustawy odmówił stronie przyznania oddzielnej płatności z tytułu owoców miękkich, bowiem za rok 2008 nie otrzymała ona przejściowych płatności z tytułu owoców miękkich.

1.6. Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Agencji wskazał ponadto, że zasadniczym warunkiem, który musi zostać spełniony przez ubiegającego się

o płatność jest użytkowanie rolnicze zgłoszonego obszaru. W dalszej kolejności następuje weryfikacja, czy zgłoszony obszar jest użytkowany zgodnie z normami i wymogami wzajemnej zgodności przez cały rok kalendarzowy. Powierzchnię działek rolnych określa się na podstawie zasięgów poszczególnych upraw lub sposobu użytkowania. Producent rolny składający wniosek o płatności zobowiązany jest podać powierzchnię faktyczną działki rolnej w sekcji VII wniosku - czyli użytkowaną przez niego rolniczo. Wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej oraz płatności uzupełniającej zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczy. Oświadczenia te obejmują przede wszystkim powierzchnię działek ewidencyjnych w stosunku, do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności oraz informacje o sposobie wykorzystania działek rolnych. To wnioskujący rolnik dysponuje wiedzą o powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo oraz decyduje

o treści wniosku, który podpisuje i składa w ARiMR. W niniejszej sprawie strona własnoręcznym podpisem na formularzu wniosku oświadczyła, że zna zasady przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013, jednocześnie potwierdzając, że została pouczona o skutkach prawnych złożenia fałszywego oświadczenia z art. 233 § 1 i § 6 K.k., w związku z powyższym należy stwierdzić, że odpowiedzialność za treść znajdującą się we wniosku ponosi wnioskujący.

1.7. W kwestii zarzutu strony dotyczącego naruszenia art. 75 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009 organ stwierdził, że jest on bezpodstawny. Z akt sprawy wynika, że strona nie informowała organu, że nie może wywiązać się

z podjętych zobowiązań na rok 2013, na skutek wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Zgłoszenie z 29 sierpnia 2014 r. informujące

o uniemożliwieniu wykonania koszenia na działkach ew. nr 577, nr 50, nr 468 i nr 452 dotyczyło zobowiązania podjętego na rok 2014 i nie może odnosić się do roku 2013. Ponadto, jak wynika z oświadczenia skarżącej z 15 października 2015 r., sporne działki ewidencyjne nie były skoszone tylko w roku 2014, w związku z tym należało przyjąć, że w roku 2013 nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 75 ust. 1

i 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009.

2. Skarga do Sądu

2.1. Na powyższą decyzję B. D. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zarzuciła naruszenie:

1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu

i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;

2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu

i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego mimo ponownego rozpoznania sprawy

i błędnym ustaleniu polegającym na przyjęciu, że na działkach wnioskowanych do dopłat, tj. 484, 452 i 468, stwierdzono w ramach kontroli, w roku 2014, wieloletnie zaniechanie prowadzenia działalności, m.in. w postaci zachwaszczeń, zadrzewień czy też samosiejek, błędnie stwierdzono 2 letni brak zabiegów agrotechnicznych, jak i dwuletnie samosiejki, w sytuacji, kiedy działki te były uprawiane, wobec powyższego niezasadne jest stwierdzenie, że na działkach wskazanych w decyzji stwierdzono wieloletnie nieużytkowanie;

3. art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niedokładne i nie wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym wyjaśnień B. D. oraz niczym nie uzasadnione przyjęcie, że z działek o numerach ew. 484, 452 i 468 należy wykluczyć z płatności obszar o pow. 1,61 ha co przekracza dopuszczalną normę tolerancji 20 % pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną;

4. art. 8 i 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji

w szczególności rozstrzygnięcia o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;

5. art. 75 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie

w sytuacji kiedy przepis ten wskazuje wprost, że jeżeli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku wystąpienia siły wyższej, a tak było w niniejszym przypadku, co skarżąca zgłosiła do Agencji w Jędrzejowie, to rolnik zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru objętego działaniem siły wyższej pod warunkiem, że ten fakt zgłosił do właściwego organu, a tak było w realiach sprawy, stąd nie zasadne odmówienie płatności;

6. art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez jego nie właściwe zastosowanie i nie poprzedzenie wydania zaskarżonej decyzji postępowaniem mającym na celu ustalenie rzetelnego stanu faktycznego, czego organ II instancji zaniechał.

2.2. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że ustalenia poczynione przez organ II instancji, a będące podstawą do wydania zaskarżonej decyzji są oczywiście błędne. Organ nie zasadnie przyjmuje, że na działkach nr 484, 452, 468 w trakcie kontroli stwierdzono wieloletnie zachwaszczenia, zaprawienia, zadrzewienia. Co pozwoliło błędnie organowi nie wziąć pod uwagę łącznego obszaru wynikającego

z deklarowanych działek 1,61 ha i nie wyliczyć należnych dopłat. Organ błędnie ustalił, że działki te nie były uprawiane przez skarżącą. Organ zapomina, że z uwagi na położenie tych działek są one często zalewane. Organ zapomniał ponadto, że skarżąca w wyniku kontroli agencji w roku 2014 zgłosiła do Biura w Jędrzejowie fakt zalania ww. działek przez intensywne opady, co jasne uniemożliwiało dokonanie ich uprawy. Zalania uniemożliwiły wjechanie na ten teren. Fakt ten został zgłoszony przez skarżąca 29 sierpnia 2014 r. Okoliczność ta została uznana, jako siła wyższa uniemożliwiająca prowadzenie na tych terenach produkcji rolnej. Fakt ten był podstawą do uchylenia przez Dyrektora Agencji, decyzji Agencji w Jędrzejowie

z 9 kwietnia 2015 r. w sprawie przyznania płatności na rok 2014, gdzie stwierdzono, że nie słusznym było zmniejszenie obszaru do dopłat deklarowanego przez skarżącą z uwagi na fakt, że organ nie zasadnie nie przyjął, iż obszar ten był zalany, co było wynikiem działania siły wyższej. W uzasadnieniu wskazanej powyżej decyzji wprost czytamy o błęd. organu I instancji i naruszonych przez niego przepisach.

2.3. Zdaniem skarżącej wnioski kontroli również do końca nie są rzetelne, gdyż właśnie z uwagi na zalane tereny, kontrolerzy nie byli w stanie dojechać bezpośrednio na kontrolowane działki, stąd nie mogą mieć pełnej wiedzy, co do stanu działki. Organ zapomina też, że specyfika położenia działek, tj. tereny nadbrzeżne rzeki Nida powodują inny wzrost traw jak na zwykłych pastwiskach, co może dawać złudny obraz ich niekoszenia. W ocenie strony organ nie zweryfikował prawdziwości twierdzeń skarżącej, co do rzeczywistego wyglądu deklarowanych działek, ich stanu agrarnego.

2.4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2014.1647) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(j.t. Dz.U. 2016.718) określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę, w wyżej zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podzielił też i uznał za niewadliwe ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego. Znajdują one potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, a Sąd przyjął je za podstawę dalszych rozważań.

3.2. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Agencji utrzymująca

w mocy decyzję Kierownika Agencji o uchyleniu decyzji dotychczasowej

z [..] i w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Postępowanie organów prowadzone było w warunkach wznowienia postępowania, umożliwiającego ponownego rozpoznanie

i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną Kierownika Agencji z 9 grudnia 2013 r., przyznającą skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 w łącznej wysokości 13.887,44 zł oraz odmawiającą przyznania oddzielnej płatności z tytułu owoców miękkich.

Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że każda decyzja administracyjna wydana przez uprawniony organ korzysta z domniemania prawidłowości, a decyzja ostateczna – z bardzo silnej ochrony mającej na celu stabilizację ukształtowanej nią sytuacji prawnej adresata. W rozumieniu art. 16 § 1 K.p.a. ostatecznymi są decyzje, od których nie służy odwołanie, a ich uchylenie lub zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Oznacza to, że organy administracji publicznej korzystając z możliwości weryfikacji ostatecznych decyzji obowiązane są przy wydawaniu stosownych orzeczeń przestrzegać obowiązujących rygorów prawnych.

Kodeks postępowania administracyjnego opiera dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. na zaistnieniu dwóch generalnych przesłanek pozytywnych – rozstrzygnięciu sprawy decyzją ostateczną i wystąpieniu jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 K.p.a. i 145 a § 1 i 145 b § 1 K.p.a. podstaw prawnych wznowienia oraz na stwierdzeniu braku zaistnienia wymienionych w art. 146 przesłanek negatywnych.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja Kierownika Agencji z 9 grudnia 2013 r. była decyzją ostateczną, kończącą sprawę

o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2013. Została doręczona skarżącej, która nie wniosła od niej odwołania.

Jako przyczynę wznowienia postępowania administracyjnego w tej sprawie organ wskazał podstawę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. stwierdził, że wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne oraz nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, ale nieznane organowi w dniu wydania przedmiotowej decyzji. Uchylenie decyzji ostatecznej, z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., uwarunkowane jest łącznym spełnieniem następujących warunków: ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy; okoliczności faktyczne lub dowody są nowe; okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej; okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie został spełniony, niemożliwe jest uchylenie decyzji ostatecznej.

3.3. W niniejszej sprawie, jako nową okoliczność faktyczną, istotną dla sprawy, istniejącą w dacie wydania decyzji z 9 grudnia 2013 r. organ wskazał okoliczność, że część gruntów zgłoszonych przez skarżącą w 2013 r. do płatności rolnośrodowiskowej (działki E, T, U) nie była użytkowana rolniczo, co nie uprawniało jej do przyznania płatności bezpośrednich do ich powierzchni, co stwierdzono podczas kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącej, przeprowadzonej w dniach 13 – 18 listopada 2014 r.

Wynik kontroli na miejscu, ujęty w raporcie z kontroli, stanowił nowy dowód

w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., który niewątpliwie nie istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej z 9 grudnia 2013 r. Niemniej, w świetle art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., wystarczającą przesłanką do wznowienia postępowania jest ujawnienie się nowej okoliczności faktycznej istotnej dla sprawy, istniejącej w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznanej organowi, który tę decyzję wydał, a taką było przedeklarowanie powierzchni działek rolnych. Jeżeli nawet dany dowód nie istniał

w dniu wydania decyzji, lecz został sporządzony w terminie późniejszym (jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie), to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność faktyczna (przedeklarowanie powierzchni) istniała w dniu wydania decyzji, była istotna dla sprawy i nie była znana organowi wydającemu decyzję ostateczną.

W niniejszej sprawie okoliczność faktyczna - przedeklarowania części gruntów, tj. zadeklarowania działek rolnych E (0,56 ha), T (0,47 ha) i U (0,58 ha), które nie były użytkowane rolniczo istniała w dniu wydania pierwotnej decyzji, jednak nie była znana organowi I instancji. Powyższa okoliczność wyszła na jaw dopiero po wydaniu decyzji dotychczasowej, podczas przeprowadzenia kontroli na miejscu

w gospodarstwie rolnym strony, która miała miejsce w dniach 13 – 18 listopada

2014 r. i była niewątpliwie istotna do sprawy w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich. Jako taka okoliczność faktyczna uzasadniała wznowienie postępowania w sprawie.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, ustalenia organu w powyższym zakresie są prawidłowe w świetle obszernego materiału dowodowego, którym dysponował organ (raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych w ramach kontroli na miejscu, zdjęcia działek rolnych, szkice kontrolowanych działek, wniosek i załączniki graficzne złożone przez stronę, ortofotomapy). Na podstawie wskazanych dowodów organ stwierdził, że gęstość oraz wysokość zadrzewień, zakrzaczeń i stan chwastów wieloletnich trzcinowiska na działkach rolnych E, T, U wskazuje, iż grunty te nie były użytkowane w okresie dwóch lat przed rokiem, w którym odbyła się kontrola na miejscu. Organ, porównując szkice wykonane podczas wizytacji terenowej w 2014 r. oraz złożone przez stronę w 2013 r. załączniki graficzne ustalił, że zakwestionowane powierzchnie w 2014 r. odpowiadają działkom rolnym zgłoszonym we wniosku na rok 2013 r. oznaczonych literami E, T i U. Dla ww. działek ewidencyjnych dostępne są ortofotomapy bazujące na zdjęciach lotniczych z 26 kwietnia 2012 r. oraz

z 2 czerwca 2015 r. Ortofotomapy dla ww. działek ewidencyjnych dają postawy do twierdzenia, że nie były one użytkowane rolniczo w 2013 r., bowiem konfrontacja tych zdjęć lotniczych w wynikami kontroli na miejscu przeprowadzonej w listopadzie

2014 r. potwierdza, iż degradacja powierzchni użytków rolnych postępowała na nich na pewno od 2012 r. do 2015 r.

W związku z powyższym zarzut skarżącej, że organy nie zasadnie przyjęły,

iż deklarowane działki są nieużytkowane rolniczo od 2 lat oraz zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego są nieuzasadnione. Dodatkowo odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, należy wskazać, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności zasada prawdy obiektywnej ulega ograniczeniu. Wynikający z niej obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, został zastąpiony mocą art. 3 ust. 2 pkt 2 Ustawy, wyłącznie obowiązkiem wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nie oznacza to jednak, że organ zwolniony został z konieczności oparcia rozstrzygnięcia na niebudzącym wątpliwości, wystarczającym i przekonywującym materiale dowodowym, który zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej, w niniejszej sprawie został zgromadzony

i wyczerpujące rozpatrzony.

3.4. W konsekwencji stwierdzonych okoliczności organ prawidłowo przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013

w łącznej kwocie 9577,83 zł, tj. w mniejszej wysokości, uwzględniając okoliczność, że część zadeklarowanych działek nie była użytkowana rolniczo. Strona, ubiegając się o płatności, podpisała się pod oświadczeniem na wniosku, że znane jej są zasady przyznawania płatności. Pomimo tego, skarżąca pierwotnie zadeklarowała do płatności część gruntów (tj. areał 1,61 ha), które nie były uprawiane rolniczo.

W sytuacji zadeklarowania do płatności takich obszarów, zasadne było wyeliminowanie przez organ decyzji administracyjnej przyznającej przedmiotowe płatności z obrotu prawnego, gdyż w istocie część płatności została przyznana do areału, do którego płatność taka nie przysługuje. W konsekwencji wykluczania przedmiotowej powierzchni z płatności, z uwagi na jej wielkość w stosunku do powierzchni deklarowanej we wniosku, zasadne było nieprzyznanie wnioskowanej płatności bezpośredniej do zakwestionowanych działek, stosownie do postanowień art. 57 ust. 2, ust. 3 art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r.

3.5. Wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma ponadto zarzut naruszenia

art. 75 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Stosownie do powołanej regulacji, jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto właściwych zmniejszeń nie stosuje się, jeżeli niezgodność będąca następstwem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dotyczy wzajemnej zgodności. Przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych

w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość. Z akt sprawy wynika, że strona nie informowała organu, że nie może wywiązać się z podjętych zobowiązań na rok 2013, na skutek wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Zgłoszenie z 29 sierpnia 2014 r. informujące o uniemożliwieniu wykonania koszenia na działkach ewidencyjnych

nr 577, nr 50, nr 468 i nr 452 dotyczyło zobowiązania podjętego na rok 2014 i nie może odnosić się do roku 2013. Organ celnie zauważył przy tym (pkt 1.7.), że skoro z oświadczenia skarżącej z 15 października 2015 r. wynika, że sporne działki ewidencyjne nie były skoszone tylko w roku 2014, to należało przyjąć, że w roku 2013 nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 75 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009. Wskazana w skardze decyzja Dyrektora Agencji z 22 czerwca 2016 r., która jak twierdzi strona uwzględniła powyższe okoliczności, dotyczy właśnie przyznania płatności na rok 2014, niniejsza sprawa dotyczy natomiast roku 2013.

3.6. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak

w sentencji postanowienia.