Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 534/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124, art. 129, art. 178 par. 1 i 2, art. 187 par. 3, art. 233 par. 1 pkt 2, art. 239
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 3
journal: Dz.U. 1983 nr 45 poz 207
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant Lidia Wachowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008r., w Olsztynie sprawy ze skargi A. U. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]". o Nr ‘[...]" w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do odmowy okazania stronie danych z aktów notarialnych stanowiących podstawę wyceny porównawczej wartości rynkowej mieszkania nabytego w drodze spadku, oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" o Nr "[...]" i stwierdził brak podstaw do odmowy okazania A.U. danych z aktów notarialnych stanowiących podstawę wyceny porównawczej wartości rynkowej lokalu mieszkalnego, wraz z udziałem we współwłasności wieczystego użytkowania gruntu, nabytego w drodze spadku.

W decyzji pierwszoinstancyjnej organ zwrócił uwagę, że A.U. jest stroną postępowania podatkowego w zakresie nabycia spadku po A.M.U. Mając na uwadze treść art. 7 ust. 1 i 8 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 ze zm.), w toku tego postępowania organ podatkowy zebrał materiały w postaci aktów notarialnych umów sprzedaży w celu analizy wartości rynkowej przedmiotu spadku. Uzasadniając odmowę okazania stronie danych z tych aktów, Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał na obowiązek przestrzegania uregulowań zawartych w dziale VII ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dotyczących tajemnicy skarbowej.

Dyrektor Izby Skarbowej uchylając powyższe postanowienie, stwierdził, że w myśl zasady wyrażonej w art. 129 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe jest jawne wyłącznie dla stron. Konkretyzacją tego uprawnienia jest ustanowiona w art. 178 Ordynacji podatkowej zasada jawności akt sprawy podatkowej. Zgodnie z art. 178 § 1 tej ustawy, w każdym stadium postępowania organ podatkowy obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów. W myśl § 2 powołanego przepisu zasada ta nie ma zastosowania do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny.

Organ odwoławczy wskazał, że ochrona interesu publicznego w zakresie realizacji zasady jawności akt sprawy podatkowej polega na ograniczeniu stronie dostępu do informacji podatkowych objętych tajemnicą skarbową, przekazywanych organom podatkowym przez innych podatników, płatników lub inkasentów. Zatem, informacje dotyczące zawartych przez innych podatników umów sprzedaży, m.in. lokali mieszkalnych stanowią tajemnicę skarbową i ze względu na interes publiczny ich udostępnienie podlega ograniczeniu wynikającemu z art. 178 § 2 Ordynacji podatkowej. Jednakże informacje te stanowią fakty znane organowi z urzędu, a zatem stosownie do art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej nie wymagają przeprowadzenia dowodu, lecz powinny być zakomunikowane stronie.

W ocenie Dyrektora Izby, organ I instancji w niewłaściwy sposób przedstawił stronie informacje o kształtowaniu się cen rynkowych, jakie przyjął do ustalenia wartości przedmiotu nabycia. Znajdująca się w aktach sprawy informacja o cenach sprzedaży lokali mieszkalnych położonych w O. w dzielnicy G. w okresie 27.12.2004 r. – 27.12.2005 r. ze względu na treść i formę może być dla strony nieczytelna. Organ II instancji wskazał także na wynikający z art. 124 Ordynacji podatkowej obowiązek wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Zatem uznał, że organ I instancji winien był przedstawić stronie wyciąg z systemu "Czynności majątkowe" wszystkich wprowadzonych transakcji oraz akty notarialne z utajnieniem danych mogących pozwolić na identyfikację podatników niebędących stronami w prowadzonym postępowaniu podatkowym.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na postanowienie drugoinstancyjne A.U. podniósł, że twierdzenie organów, iż dowody zgromadzone w postępowaniu podatkowym objęte są tajemnicą budzi podejrzenie, iż tajemnica ta ukrywa wartość "sufitową". Wskazał ponadto, że stosownie do art. 149, art. 151 i art. 153 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 47, art. 50 i art. 235 Kodeksu cywilnego użytkowanie wieczyste nie ma wartości rynkowej, ponieważ prawo własności budynku i prawo użytkowania wieczystego gruntu nie mogą stanowić przedmiotu samodzielnego obrotu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wskazał ponadto, że konsekwencją uchylenia postanowienia organu I instancji było uchylenie decyzji tego organu z dnia "[...]" w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn w wysokości 834 zł, z tytułu nabycia spadku po A.M.U. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonej decyzji zgodnie z kompetencją ustanowioną w art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) Sąd nie stwierdził, aby decyzja ta naruszała prawo.

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153 poz.1269), zwanej dalej p.u.s., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis § 2 wymienionego artykułu określa podstawową zasadę wykonywania przez te sądy funkcji kontrolnej, stanowiąc, iż sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Rozpoznawanie skarg na decyzje organów administracji nie ma charakteru orzekania merytorycznego. Sąd administracyjny orzekając w danej sprawie pełni bowiem wyłącznie funkcje kasacyjne badając zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, co stanowi wskazany wyżej element sądowej kontroli nad działalnością administracji publicznej.

Zwrócić należy również uwagę, iż w myśl art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy. Sąd nie jest wprawdzie związany zarzutami oraz wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jednak jak podnoszono już w literaturze prawniczej (por. Jan Paweł Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz - Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str.197), niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, że może On czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd jest zawsze związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w inną sprawę w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania przed organem administracji. Granice bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, o której stanowi art. 1 p.u.s. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2001r. III SA 502/00 – Przegląd Podatkowy 2001, nr 12, s.63).

Podzielając w pełni powyższe poglądy podnieść należy, iż orzekając w sprawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej uchylającej rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w przedmiocie odmowy udostępnienia stronie aktów notarialnych, sąd administracyjny nie mógł badać prawidłowości ustalenia przez organy wartości rynkowej prawa użytkowania wieczystego spornego gruntu. Z uwagi na przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżonych decyzji argumenty skarżącego w tym zakresie musiały zatem pozostać poza rozważaniami Sądu.

Badając natomiast legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Sąd stwierdził, iż organ odwoławczy zasadnie uznał, że postanowienie organu I instancji obarczone było wadami prawnymi skutkującymi uchyleniem wymienionego postanowienia na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 w zw. z art.239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowana. W świetle tych przepisów organ odwoławczy wydaje postanowienie, którym uchyla postanowienie organu pierwszej instancji w całości lub w części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając to postanowienie - umarza postępowanie w sprawie,

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby szeroko odniósł się do podstaw faktycznych i prawnych dokonanej oceny okoliczności sprawy wskazując organowi I instancji, iż nie było przeszkody prawnej do udostępnienia stronie wnioskowanych dowodów, z utajnieniem danych mogących pozwolić na identyfikację w postępowaniu podatkowym podatników będących stronami czynności cywilnoprawnych.

Słusznie też podniósł organ odwoławczy odpowiadając na skargę, że podnoszona w niej kwestia ustalenia wartości rynkowej prawa użytkowania wieczystego nie stanowiła przedmiotu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Kwestionowanie w tych okolicznościach rozstrzygnięcia organu drugoinstancyjnego w sprawie jest bezzasadne.

Powoływane przez stronę w skardze do Sądu okoliczności związane z ustaleniem wartości rynkowej prawa użytkowania wieczystego działki gruntu, mogą natomiast mieć znaczenie w postępowaniu dotyczącym ustalenia skarżącemu podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku, w toku którego strona ma możliwość podważania dotychczas zebranych dowodów, a tym samym wskazywania na zaistnienie przesłanek mających wpływ na wysokość zobowiązania.

W rozpoznawanej sprawie nie doszło na etapie postępowania odwoławczego do naruszenia prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, która zawiera niezbędne elementy prawidłowego aktu.

Z powyższych względów zarzuty A.U. Sąd uznał za bezzasadne i skargę oddalił na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.