Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1285/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Dnia 2 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2022 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej uchylenia decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy i umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; 2. stwierdza nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2019r., nr [...]


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 29 czerwca 2021r. na podstawie art. 186 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dn.14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735), art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541) stwierdziło brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia 15 marca 2019 r.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. P., decyzją nr [...] z dnia 15 marca 2019 r. uchyliło decyzję Starosty O. nr [...] z dnia 21 lutego 2019 r. w sprawie zatrzymania, na okres 3 miesięcy, od dnia 3 lutego 2019 r. do dnia 3 maja 2019 r. włącznie, prawa jazdy kat. A, B, B+E oraz T nr [...], wydanego przez Starostę O. w dniu 28 października 2009 r. na druku nr [...] i umorzyło postępowanie organu I instancji.

Pismem z dnia 21 kwietnia 2021 r. Prokurator Rejonowy w O. złożył sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 marca 2019 r. W sprzeciwie zarzucono rażące naruszenie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, poprzez uznanie, że istnieje wątpliwość, której nie da się usunąć i rozstrzygnąć, jaką faktycznie prędkością poruszał się kierujący pojazdem, a zatem czy poruszał się z prędkością 101 km/h, co skutkowało uchyleniem decyzji Starosty [...] w sytuacji, kiedy podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W uzasadnieniu wniosku przytoczono stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale z dnia 30 czerwca 2019 r. sygn. akt I OPS 3/18, wedle którego podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw, może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Ponadto powołano się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2699/19, który uznał, że według art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. jedyną i wyłączną podstawę, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy może stanowić wymieniona informacja także w sytuacji gdy kierujący pojazdem kwestionuje, że dopuścił się popełnienia przypisanego mu naruszenia prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stosownie do treści art. 186 kpa, wszczęło z urzędu w dniu 27 maja 2021 r. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 marca 2019 r. W toku postępowania Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności powołanej wyżej decyzji.

W motywach rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do stanowiska orzecznictwa sądów administracyjnych organ wskazał, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie dochodzi do ponownego badania przesłanek wydania decyzji, która jest przedmiotem tego postępowania, lecz ustala się czy istnieją wyszczególnione w art. 156 § 1 kpa okoliczności pozwalające wyeliminować z obrotu prawnego ostateczną decyzję administracyjną. Oznacza to, że nie jest to postępowanie prowadzone w zwykłym toku lecz jest to postępowanie nadzwyczajne, w trakcie którego zadaniem organu jest ocena badanej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, bądź wystąpienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Postępowanie takie ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby jego przedmiotem było ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej weryfikowaną decyzją ostateczną, albowiem nie zastępuje ono postępowania odwoławczego i nie może mieć charakteru merytorycznego, w którym bada się na nowo zebrany w sprawie materiał dowodowy, przeprowadza dowody uzupełniające lub ponownie ocenia zarzuty strony. Obowiązkiem organu w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest jedynie przeprowadzenie analizy przepisów stanowiących podstawę wydania decyzji pod kątem ich naruszenia. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem administracyjnym, rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w rażącej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenia prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA w W-wie z 26.09.2000 r., V SA/Wa 2998/99; LEX nr 51249).

Dalej Kolegium wskazało, że znana jest mu przywołana w sprzeciwie linia orzecznicza, według której organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest uprawniony do weryfikowania w postępowaniu administracyjnym, z jaką rzeczywistą prędkością poruszał się skarżący w czasie popełnienia wykroczenia. Według tej, dominującej obecnie linii, decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter obligatoryjny i związany. Przesłanką do jej wydania jest przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h, a podstawą wydania tej decyzji jest informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Niemniej Kolegium podkreślało, że przedmiotowa kwestia nie jest jednolicie rozstrzygana w orzecznictwie, w którym prezentowane były również odmienne stanowiska, według których w toku postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy organ jest uprawniony do dokonania oceny, czy faktycznie doszło do przekroczenia dozwolonej prędkości na terenie zabudowanym o 50 km/h. Brak jednoznacznego dowodu stwierdzającego, że kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym wyklucza bowiem wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Przedstawione powyżej rozważania prowadzą do wniosku, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przypadek rażącego naruszenia prawa stanowiącego podstawę stwierdzenia nieważności decyzji stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jak bowiem wyżej wskazano, rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

W ocenie Kolegium rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej niebudzące wątpliwości interpretacyjnych, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, gdyż skoro redakcja przepisów art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, dopuszcza zaprezentowane wyżej, odmienne interpretacje, to przyjęcie przez Kolegium jednej z wykładni prezentowanych w orzecznictwie sądowym, nie może być uznane za rażące naruszenie tych przepisów.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 czerwca 2021r. wniósł Prokurator Rejonowy w O. zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe uznanie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając decyzję z dnia 15 marca 2019r. nie naruszyło w sposób rażący prawa podczas gdy faktycznie dokonano niewłaściwej interpretacji przepisów art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw wbrew ich literalnemu brzmieniu, co stanowiło rażące naruszenie prawa.

W motywach skargi wskazano, że w dniu 7 lutego 2019r. do Starostwa Powiatowego w O. wpłynęło z Komendy Wojewódzkiej Policji w P. pismo informujące o popełnieniu w dniu 3 lutego 2019r. przez kierującego pojazdem M. P. czynu, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1 a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości w obszarze zabudowanym o 51 km/h.

Decyzją z dnia 21 lutego 2019r. Starosta O., stosownie do treści przepisu art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami zatrzymał M. P. prawo jazdy na okres 3 miesięcy tj. od dnia 3 lutego 2019r. do dnia 3 maja 2019r.

M. P. zaskarżył wskazaną decyzję wnosząc odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący podkreślał, że w odwołaniu nie kwestionowano pomiaru prędkości, a jedynie kierujący wyrażał skruchę i wnosił o warunkowe przywrócenie kategorii T.

W decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 marca 2019r. uchylającej zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 21 lutego 2019r. w całości i umarzającej postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy wskazano, że "choć w sprawie nie ma wątpliwości, iż kierujący pojazdem M. P. popełnił wykroczenie, bo w obszarze zabudowanym poruszał się z prędkością ponad 50 km/h, to jednak w zakresie skali tego wykroczenia, a konkretnie rzeczywistej prędkości z jaką się poruszał istnieje poważna, niedająca się łatwo rozstrzygnąć wątpliwość". Ze stanowiskiem tym nie zgodził się skarżący Prokurator wskazując, że zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Powyższe przepisy nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że "podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019r., poz. 341 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r., poz. 541 ze zm.) może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Organ administracji wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, która ma charakter obligatoryjny i związany. Przesłanką do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy przez organ administracji jest przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h, a podstawą wydanie tej decyzji jest natomiast informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1 a Prawa o ruchu drogowym. W świetle przywołanej uchwały NSA z dnia 1 lipca 2019r., sygn. akt I OPS 3/18, organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest uprawniony do weryfikowania w postępowaniu administracyjnym, z jaką rzeczywistą prędkością poruszał się skarżący w czasie popełnienia wykroczenia. Nie prowadzi zatem własnych ustaleń w tym zakresie gdyż takie ustalenia przeprowadza się w toku postępowania wykroczeniowego.

Argumentując przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia 29 czerwca 2021r. skarżący podkreślał, że podzielić należy stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021r. w sprawie III OSK 423/21, zgodnie z którym "O rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią niebudzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej". Z literalnego brzmienia przepisów art. 102 ust 1 pk 4 u.k.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy dnia 20 marca 2015r. wynika, że podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest jedynie informacja uzyskana od podmiotu, który ujawnił kierowanie pojazdem z prędkością przekraczająca dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zbudowanym a uzyskanie takiej informacji obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Wobec powyższego - wbrew zatem stanowisku prezentowanemu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze - decyzja z dnia 15 marca 2019r. o uchyleniu decyzji Starosty [...] z dnia 21 lutego 2019r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Podkreślało, że odnosząc się do wykładni omawianych przepisów art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami oraz 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w decyzji z dnia 15 marca 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Stosownie do art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej "P.p.s.a."), Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiotem skargi Prokuratora jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 29 czerwca 2021 r. w istocie odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji własnej z 15 marca 2019 r. o uchyleniu decyzji Starosty [...] z dnia 21 lutego 2019r. (orzekającej o zatrzymaniu M. P. na okres 3 miesięcy, od dnia 03 lutego 2019r. do dnia 03 maja 2019r. włącznie, prawa jazdy kat. A, B, B+E oraz T nr [...]) i umorzeniu postępowania w sprawie.

Skarga została wniesiona przez Prokuratora w trybie art. 53 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 184 § 1 i 2 k.p.a. w terminie, zatem jest dopuszczalna.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2021, poz. 735 ze zm. – dalej "k.p.a.").

Słusznie podkreśla Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że zaskarżona decyzja została wydana w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym, służącym weryfikacji ostatecznej decyzji, pod kątem tego czy jest ona dotknięta jedną z wad o charakterze kwalifikowanym, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie występują przesłanki negatywne, wymienione w art. 156 § 2 k.p.a. Mając na uwadze stanowisko skarżącego prezentowane w toku postępowania, należało uznać, że istota sporu dotyczy tego, czy z zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Nie miała bowiem miejsca w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanka negatywna.

Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi odstępstwo od zasady stabilności prawomocnych orzeczeń (art. 16 k.p.a.). Katalog przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zakreśla ramy powierzonej sądowi kontroli legalności decyzji wydanej przez organ odwoławczy w postępowaniu nadzwyczajnym. W tego rodzaju postępowaniu nie następuje ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a zatem organ administracji publicznej uprawniony jest wyłącznie do kontroli kwestionowanej decyzji w zakresie istnienia ściśle określonych jej wad.

O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje kwestionowana decyzja (zob. szerzej M. Jaśkowska, komentarz do art. 156, (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX 2018). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, tj. gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 1994 r., III ARN 13/94, OSN 1994, Nr 3, poz. 36; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lipca 1994 r., V SA 535/94, ONSA 1995, Nr 2, poz. 91).

Poza sporem pozostaje, że intencją Skarżącego stało się stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 15 marca 2019r., dlatego też wyjaśnić trzeba, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji przedmiotem rozstrzygnięcia jest kwestionowana decyzja według stanu faktycznego i prawnego w dniu jej wydania (wyroki NSA: z dnia 6 marca 2018 r., sygn. II OSK 1190/16, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. II OSK 1345/11, z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. II OSK 2044/12, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl dalej "CBOSA"), co Sąd sprawę niniejszą rozpoznający uwzględnił.

Kolegium, szczegółowo wyjaśniło, że wbrew stanowisku Prokuratora wskazanemu w sprzeciwie nie ziściła się przesłanka, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący z tą oceną się nie zgadza, a Sąd po poddaniu kontroli zaskarżonej decyzji, stwierdził, że to Skarżący ma rację, a zaskarżona decyzja okazała się niezgodna z prawem w sposób rażący. Podkreślić bowiem należy, że z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamione każde, chociażby oczywiste naruszenie prawa. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli wywodzona z art. 16 k.p.a. zasada stabilności obrotu prawnego i trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, a zawarte w niej rozstrzygnięcie dotyczące praw lub obowiązków stron postępowania zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w przepisie prawa.

Wada rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy właściwy organ wydaje orzeczenie z oczywistym naruszeniem przepisu, którego treść nie budzi zasadniczych wątpliwości interpretacyjnych i który ma istotne znaczenie w ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia (zob. M. Kamiński, Stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego, w: T. Woś (red.), Postępowanie administracyjne, Warszawa 2017, s. 569; T. Kiełkowski, w: H. Knysiak-Molczyk, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2015, s. 1070-1072). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji wskutek naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o znacznym ciężarze gatunkowym. Zachodzi w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, tzn. gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana, jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (por. wyroki NSA z 7 marca 2018 r., sygn. II OSK 1207/16 - LEX nr 2495682 i z 20 kwietnia 2018 r., sygn. I OSK 2441/17 - LEX nr 2522100).

W rozpoznawanej sprawie uchylenie przez Kolegium decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania wynikało w istocie z nieuzasadnionego niezastosowania przepisu art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019r., poz. 341, dalej "u.k.p.") w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015r., poz. 541). Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (...), w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Przy czym wskazać należy, że od 1 lipca 2019r., gdy podjęta została przez NSA uchwała w sprawie o sygn. I OPS 3/18, nie budziło już wątpliwości, że podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano mi. in., że zakres postępowania dowodowego wyznaczają przepisy prawa materialnego. W sprawie zatrzymania prawa jazdy w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym o zakresie prowadzonego postępowania dowodowego przesądza treść art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c u.k.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy K.K. Podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi informacja Policji o ujawnieniu naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym lub prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie. Informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2017r., poz. 1260 ze zm.) jest dokumentem urzędowym i ten jej walor jest weryfikowany w trybie postępowania administracyjnego. Odpowiedzialność za treść tej informacji ponosi podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, a w aspekcie odszkodowawczym Skarb Państwa. Natomiast w sytuacji podniesienia przez stronę, że do przekroczenia dopuszczalnej prędkości doszło z uwagi na sytuację usprawiedliwiającą spowodowaną stanem wyższej konieczności, mając na względzie treść art. 102 ust. 1aa u.k.p. organ administracji prowadzi postępowanie wyjaśniające w tym zakresie. W związku z powyższym NSA stwierdził, że Prezydent ani SKO nie są uprawnione do weryfikowania w postępowaniu administracyjnym, z jaką rzeczywistą prędkością w terenie zabudowanym poruszał się skarżący w dniu popełnienia wykroczenia, ani oceny konstytucyjności przepisów u.k.p. Organy administracji publicznej bowiem za sprawą art. 6 k.p.a. działają na podstawie przepisów prawa. Dopóki zatem przepis prawa (w tym wypadku u.k.p.) nakazuje zatrzymać dokument prawa jazdy na trzy miesiące za przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h w terenie zabudowanym, obowiązkiem organów administracji jest stosować się do tego przepisu. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych. Zatem podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest jedynie informacja uzyskana od podmiotu, który ujawnił kierowanie pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Uzyskanie takiej informacji obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W konsekwencji organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, gdyż jest to domena postępowania wykroczeniowego (por. wyr. NSA z 05 stycznia 2022r., sygn. II GSK 2640/21, sygn. I OSK 232/19, wyr. WSA w Warszawie z 24 czerwca 2020r., sygn. VII SA/Wa 2699/19, dostępne CBOSA).

Niezależnie od powyższego Sąd w pełni podziela również prezentowane w orzecznictwie i doktrynie stanowisko, że ze względu na zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP (organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa) oraz w art. 6 K.p.a. (organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa), Kolegium nie było uprawnione do odmowy stosowania powszechnie obowiązujących przepisów prawa, tu u.k.p. i Prawa o ruchu drogowym.

Wobec powyższego, w wyniku wniesionego odwołania od decyzji Starosty [...] z 21 lutego 2019r. Kolegium decyzją z 15 marca 2019r. dokonało niewłaściwej oceny skutkującej jej uchyleniem i umorzeniem postępowania w sprawie. Ocena ta wynikała z rażąco błędnej interpretacji norm art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw co trafnie zarzucił Prokurator wnosząc sprzeciw od decyzji tego organu z 15 marca 2019r. i wnioskując o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z powodu wydania z rażącym naruszeniem prawa.

W świetle przytoczonych okoliczności Kolegium niezasadnie odmówiło zastosowania przepisów prawa materialnego, także wbrew temu, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji z 29 czerwca 2021 r. w orzecznictwie wypracowany został już jednolity pogląd uznający, że podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi informacja Policji o ujawnieniu naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym. Przy czym, okoliczność przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 51 km/h nie była w niniejszej sprawie kwestionowana nawet przez kierującego pojazdem M. P..

O ile zatem należy zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że odmienna wykładnia przepisów wynikająca ze zróżnicowanych stanowisk sama w sobie nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, to istota sprawy nie sprowadza się do błędnej wykładni prawa przez ten organ, ale do jego działania wbrew regulacji ustawowej i niezastosowania obowiązującego art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie chodzi o spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one w jawnej sprzeczności (wyr. NSA z 30 czerwca 2010r., sygn. I OSK 373/10, dostępne Legalis). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdzie jak wskazano powyżej Kolegium odmówiło zastosowania jasnego i zrozumiałego przepisu prawa materialnego.

W tej sytuacji Sąd podziela stanowisko Prokuratora, że wobec oczywistego naruszenia art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a) Prawa o ruchu drogowym oraz art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw, decyzja SKO z 15 marca 2019r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a jej skutki są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, tu zasad ruchu drogowego. Uchylić zatem należało zaskarżoną decyzję Kolegium w P. z 29 czerwca 2021r. stwierdzającą brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z 15 marca 2019r. oraz stwierdzić nieważności decyzji SKO w P. z 15 marca 2019 r. z racji spełnienia przesłanki o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Ponownie rozpoznając odwołanie od decyzji Starosty [...] z 21 lutego 2019r. Kolegium uwzględni wykładnię przedstawioną w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Kierując się zakresem kontroli wyznaczonym przez art. 134 § 1 P.p.s.a. – wg którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie z racji stwierdzonego naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, skutkując wyeliminowaniem z obiegu prawnego tak zaskarżonej decyzji SKO z 29 czerwca 2021 r., jak i decyzji tego organu z 15 marca 2019 r.

Stosownie do powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku, a na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 2 wyroku.

Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., gdyż Skarżący w skardze złożył wniosek o rozpoznanie sprawy w tym trybie, a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.