Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 347/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1, art. 52 , art. 3 pkt 3, art. 29 ust. 2 pkt 6,
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Zięba-Drymajło po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. K. i Stowarzyszenia [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki reklamy I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżących A. K. i Stowarzyszenia [...] w [...] solidarnie kwotę 1014 zł /słownie: tysiąc czternaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem wspólnej skargi AK i S. jest decyzja [.] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) w [.] z dnia [.] lutego 2016 r. nr [.] w przedmiocie nakazu rozbiórki reklamy, którą wydano w następującym stanie sprawy;

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [.] w piśmie z dnia 25 lipca 2014 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie budowy reklamy na działce nr ewid. 26/1 przy [.]. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. wstrzymano prowadzenie robót budowlanych przy budowie reklamy i nałożono na AK obowiązek przedstawienia w terminie do 30 września 2015 r. określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego dokumentów.

Decyzją z dnia [.] grudnia 2015 r. nr [.], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [.] nakazał AK oraz S. rozbiórkę reklamy na działce nr 26/1 usytuowanej w połowie jej szerokości, w odległości ok. 14,47 m od granicy z działką nr 25, ok. 1,30 m (pierwszy słup) i ok. 4,30 m (drugi słup) od granicy z działką nr 3066 – [.], na którą składają się: słupy z rur kwadratowych o wymiarach przekroju ok. 10x10 cm i wysokości ok. 6,00 m, zastrzały podpierające słupy wykonane z rur kwadratowych o przekroju ok. 5x5 cm, zbrojone betonowe fundamenty o wymiarach ok. 30x30 cm, zagłębione w gruncie na ok. 1,20 m oraz tablica reklamowa wykonana z kształtowników stalowych o wymiarach ok. 4,90x2,60 m.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że podczas kontroli na działce nr 26/1 stwierdzono ww. obiekt, wzniesiony przez AK w 2014 r., która na jego budowę nie uzyskała pozwolenia na budowę i nie dokonała zgłoszenia. W dniu 18 kwietnia 2014 r. dokonano natomiast zgłoszenia obejmującego "zainstalowanie tablic metalowych (celem ekspozycji reklamy), na istniejących elementach małej architektury jaką są stalowe słupy zamocowane na fundamentach 30x30 cm w gruncie służące jako elementy huśtawki, hamaku i rzeźby - krzyża". Podczas kontroli w dniu 4 września 2014 r. stwierdzono, że do słupów przykręcona jest tablica reklamowa wykonana z kształtowników stalowych. Plansza tablicy wykonana została z blachy. Tablica zawieszona została na wysokości ok. 3,30 m od poziomu terenu, posiada długość ok. 4,90 m i wysokość ok. 2,60 m. Tablica licuje ze słupem w głębi działki, natomiast w stosunku do słupa usytuowanego bliżej [.] wysunięta jest o ok. 1,80 m poza ten słup w kierunku [.], o ok. 0,50 m poza granicę z działką nr 3066, czyli znajduje się w pasie drogowym [.]. Górna część tablicy reklamowej usytuowana była na wysokości ok. 5,90 m; ponad tablicę wystawał jeden słup na wysokość ok. 0,20 m. Nad tablicą reklamową przebiega linia energetyczna na wysokości ok. 1,0 m, co jest niezgodne z wytycznymi P. S.A z dnia 12 maja 2014 r. znajdującymi się w aktach ww. zgłoszenia. Reklama nie posiada uziemienia.

Rzeczony obiekt zakwalifikowano jako budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 3 Prawa budowlanego w postaci "wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego". Jest ona usytuowana w odległości ok. 14,47 m od granicy z działką nr 25, słupy są usytuowane w odległości ok. 1,30 m oraz ok. 4,30 m od granicy z działką nr 3066 - [.]. Na jej budowę konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Wykonane roboty nie polegały na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, o których mowa w art. 29 ust.2 pkt 6 Prawa budowlanego, a zatem nie były objęte dokonanym przez AK zgłoszeniem dotyczącym "zainstalowania tablic metalowych (celem ekspozycji reklamy), na istniejących elementach małej architektury jaką są stalowe słupy zamocowane na fundamentach 30x30 cm w gruncie służące jako elementy huśtawki, hamaku i rzeźby – krzyża". Zgłoszenie nie obejmowało bowiem wykonania słupów, a inwestorka nie wykazała, aby były one wcześniej elementami małej architektury oraz rzeźbą ogrodową – krzyżem. Sama tablica ma zaś inne wymiary.

W toku postępowania ustalono, że teren działki nr 26/1 objęty jest obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym przez Radę Miasta [.] uchwałą Nr [.] z dnia [.] stycznia 2007 r., przy czym urządzenie reklamowe nie narusza jego postanowień. Wobec tego wstrzymano prowadzenie robót budowlanych w celu umożliwienia zalegalizowania obiektu i zobowiązano inwestora do przedłożenia określonych dokumentów. W toku postępowania doszło do zmiany właściciela działki, o czym AK nie poinformowała organu. Aktualnie działka stanowi własność S. Ani zobowiązana ani obecny właściciel nieruchomości nie wykonali jednak obowiązków określonych w postanowieniu z dnia 30 czerwca 2015 r. Wobec tego orzeczono nakaz rozbiórki, stosownie do art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, zaznaczając w uzasadnieniu decyzji, że wykonanie obowiązku powinno nastąpić solidarnie.

Odrębne, choć niemal jednobrzmiące odwołania, wnieśli AK i S. Zarzucono w nich naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie skutkujące orzeczeniem nakazu rozbiórki w sytuacji, kiedy dokonano prawidłowego zgłoszenia budowy, art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie, kiedy nie było ku temu podstaw, a art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy i jej rozstrzygnięcie w sposób sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania. Odwołujący podnieśli, że dokonano zainstalowania tablic reklamowych na istniejącym obiekcie małej architektury, takim jak huśtawki, hamak i rzeźba-krzyż. Czynność ta wymagała tylko zgłoszenia, którego dokonano. Tak więc zamiast przepisów art. 48 winny w sprawie znaleźć zastosowane co najwyżej przepisy art. 50 i 51 Prawa budowalnego.

Opisaną na wstępie decyzją WINB w [.] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy ustalił, że będąca przedmiotem postępowania reklama składa się z konstrukcji nośnej, którą stanowią dwa słupy stalowe z rur kwadratowych o wym. przekroju ok. 10x10 cm i wysokości ok. 6,00 m, zastrzały podpierające słupy wykonane z rur kwadratowych o przekroju ok. 5x5 cm, zbrojone betonowe fundamenty o wymiarach ok. 30x30 cm, zagłębione w gruncie na ok. 1,20 m oraz tablica reklamowa o wymiarach ok. 4,90x2,60 m przymocowana do słupów. Jak przyjął organ pierwszej instancji, jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, które zostało wymienione w art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego, wymagające uzyskania pozwolenia na budowę. Jego brak wymagał przeprowadzenia postępowania w trybie przepisów art. 48 Prawa budowlanego. Inwestor nie skorzystał z możliwości zalegalizowania samowolnie wykonanych robót budowlanych, a tym samym – w myśl art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, konieczne stało się orzeczenie nakazu rozbiórki na mocy art. 48 ust. 1.

Oceniając zarzuty odwołań uznano je za niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W okolicznościach sprawy brak było podstaw do przyjęcia, że miało miejsce instalowanie urządzenia reklamowego. Jego cechy nakazywały zakwalifikować go jako wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, na wykonanie którego wymagane było pozwolenie na budowę. Wolno stojące słupy nie stanowiły zaś obiektów małej architektury. Same zostały wzniesione w ramach samowoli budowlanej i nie były objęte zgłoszeniem. Skutecznego zgłoszenia instalowania urządzenia reklamowego nie można było dokonać na obiekcie wybudowanym nielegalnie. Obowiązek rozbiórki należało zatem nałożyć tak na inwestora, który obecnie nie posiada już tytułu prawnego do gruntu, jak i właściciela nieruchomości.

We wspólnie wniesionej skardze AK i S., domagając się uchylenia wydanych w sprawie decyzji i orzeczenia o kosztach postępowania, zarzucili naruszenie:

1) art. 52 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na dwa różne podmioty (skarżących) obowiązek rozbiórki tego samego obiektu, pomimo że nie są oni jego współwłaścicielami ani nie pozostają w innym stosunku uzasadniającym istnienie po ich stronie solidarnego zobowiązania, a inwestorem (do którego w pierwszej kolejności powinien być skierowany ewentualny nakaz) była wyłącznie AK,

2) art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wolno stojące urządzenie reklamowe jest budowlą w rozumieniu tej ustawy,

3) art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotowy obiekt stanowi zainstalowaną tablicę reklamową,

4) art. 48 ust 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie było ku temu postaw prawnych i w dodatku nie można postawić w związku z instalacją reklamy zarzutu samowoli budowlanej, skoro AK (choćby nawet błędnie) w dniu 19 kwietnia 2014 r. zgłosiła Prezydentowi Miasta [.] fakt zainstalowania tablic reklamowych, a tenże organ nie zgłosił sprzeciwu,

5) art. 7 i 8 w zw. z art. 77 § 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak należytego wyjaśnienia sprawy i jej rozstrzygnięcie w sposób sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania poprzez podzielenie stanowiska organu I instancji, jakoby obiekt reklamowy stanowił urządzenie reklamowe wymagające od inwestora uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy wykonanie przedmiotowego obiektu polegało na zainstalowaniu tablic reklamowych na istniejących już obiektach małej architektury.

W ocenie skarżących pojęcie "instalowania" może dotyczyć robót budowlanych polegających na połączeniu różnych elementów w jedną całość, zamontowaniu na jakimś obiekcie budowlanym, czy też posadowieniu na gruncie. Urządzenie reklamowe stanowi jedną całość, do którego zalicza się wszystkie elementy składowe, bez względu na sposób i miejsce zamontowania. Pojęcie "instalowania", o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, może dotyczyć robót budowlanych polegających na połączeniu różnych elementów w jedną całość, zamontowaniu na jakimś obiekcie budowlanym, czy też posadowieniu na gruncie. Urządzenie reklamowe stanowi jedną całość, do którego zalicza się wszystkie elementy składowe, bez względu na sposób i miejsce zamontowania. Zainstalowanie tablic reklamowych nastąpiło na elementach małej architektury, takich jak huśtawki, hamak i rzeźba czy krzyż. Organy jednak całkowicie kwestionują istnienie na działce obiektów małej architektury. Skoro zatem AK dokonała skutecznego zgłoszenia, to prowadzenie wobec takiego obiektu postępowania w trybie art. 48 jest niedopuszczalne.

Za wadliwe uznano nałożenie na skarżących – tj. dwa różne podmioty, którym nie przysługuje wspólna własność nieruchomości, obowiązku o charakterze solidarności. Przepis art. 52 Prawa budowlanego wskazuje podmioty zobowiązane do dokonania czynności nakazanych decyzjami. Tymczasem tylko w pewnych sytuacjach dopuszczalne jest przyjęcie, że zobowiązanym do likwidacji samowoli budowlanej będzie inwestor niebędący jednocześnie właścicielem nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę WINB w [.] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Po rozpoznaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty są zasadne.

Podstawą materialno – prawną zaskarżonych decyzji był przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm. zwana dalej P.b.), który stanowi, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Według ust. 2 tego przepisu jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo

b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Zgodnie z ust. 3 w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4).

Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5).

W toku postępowania przed organem I instancji PINB wydał w dniu [.] czerwca 2015 r. postanowienie, o którym mowa w ust. 2 i 3 P.b., ale zostało ono skierowane wyłącznie do AK. W aktach brak dowodu na okoliczność kiedy w/w zbyła nieruchomość, na której usytuowany został zakwestionowany obiekt. Nie wiadomo na jakiej podstawie organ stwierdził, że obecny właściciel, tj. Stowarzyszenie nie spełniło w wyznaczonym terminie obowiązków wynikających z postanowienia, nie przedstawiając żadnych dokumentów. Stowarzyszenie zostało zawiadomione o toczącym się postępowaniu dopiero pismem z dnia 23 października 2015 r., wtedy też doręczono mu także w/w postanowienie, z tym że przecież nie było ono skierowane do niego lecz do poprzedniej właścicielki. Tymczasem nie wiadomo kiedy nastąpiło przeniesienie własności i czy na pewno po doręczeniu pierwszemu właścicielowi tego postanowienia. Podkreślić bowiem należy, że w aktach nie ma dowodu na okoliczność kiedy nastąpiła zmiana właściciela.

Zasadniczą wadą zapadłych w sprawie decyzji jest sformułowanie przez PINB nakazu rozbiórki skierowanego do dwóch podmiotów nie będących przy tym ani współwłaścicielami ani współinwestorami. W sentencji decyzji PINB z dnia [.] grudnia 2015 r. nakaz skierowano do AK i S. Na końcu uzasadnienia wskazano – choć nie wynika to z samego rozstrzygnięcia – że obowiązek określony w sentencji decyzji nałożono solidarnie na inwestora i obecnego właściciela działki nr 26/1.

Zdaniem Sądu nieprawidłowe jest skierowanie decyzji do dwóch podmiotów, które – w sentencji niepodzielnie – zaś w uzasadnieniu solidarnie – miałyby wykonać nakaz rozbiórki. Analiza art. 48 ust. 1 i art. 52 P.b. nie daje podstaw do takiego orzeczenia, a już zupełnie bezpodstawne jest nałożenie obowiązku solidarnie. Na gruncie prawa polskiego solidarność zawsze musi wynikać z ustawy lub z czynności prawnej. W każdym razie z przepisów ustawy Prawo budowlane taka solidarność nie wynika (zob. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 25 września 2009 r., sygn. II OSK 1483/08 – www.cbois.nsa.gov.pl). W pierwszej kolejności obowiązkiem rozbiórki obiektu budowlanego obciążony powinien być inwestor mający,tytuł prawny do obiektu. Jeśli inwestor, czyli osoba, która obiekt zrealizowała tytuł ten utraciła, zobowiązanym winien być ten, na kogo ten tytuł przeszedł (zob. uzasadnienie wyroku WSA w Szczecinie z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 868/11 – cbois). Skierowanie decyzji o nakazie rozbiórki do podmiotu, który w toku postępowania, skutecznie zbył na rzecz innego podmiotu prawo własności nieruchomości, w tym obiektu objętego rozbiórką, bez wyjaśnienia czy podmiot ten ma możliwość wykonania tego nakazu, narusza także przepisy postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wybór adresata decyzji wymienionych w art. 52 P.b., w tym decyzji o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 P.b., jest uzależniony nie tylko od kolejności podmiotów wymienionych w jego treści, ale również od możliwości realizacji przez dany podmiot nałożonych na niego obowiązków, a więc wykonalności samej decyzji w konkretnych okolicznościach sprawy. Wymienienie w art. 52 P.b. trzech kategorii podmiotów zobowiązanych nie oznacza też, że obowiązek dokonania czynności obciąża te podmioty solidarnie (zob. uzasadnienie wyroku WSA w Gliwicach z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 303/16 – Lex nr 2084960). Poglądy powyższe są ugruntowane w orzecznictwie i tut. Sąd w pełni je akceptuje i podziela. Konieczne więc jest wyjaśnienie czy inwestor, który powinien być w pierwszej kolejności zobowiązany do wykonania nakazu rozbiórki ma realną możliwość wykonania tego nakazu w razie gdy legalizacja okaże się niemożliwa, m.in. z tego powodu, że nie zostaną przedłożone wymagane przepisami dokumenty. Brak wyjaśnienia powyższego obligował Sąd do uchylenia decyzji organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a P.p.s.a.

Bezzasadne są natomiast zarzuty związane z kwestią kwalifikacji prawnej obiektu, który miał podlegać rozbiórce. Ustalenia faktyczne organów dotyczące sposobu powstania obiektu opierają się przecież na niekwestionowanych oświadczeniach pełnomocnika skarżącej AK. Należy zauważyć, że z żadnego dowodu nie wynika, aby na działce nr 26/1 wcześniej istniały takie obiekty małej architektury jak huśtawki czy rzeźba – krzyż. Aby budowlę można było zakwalifikować jako taki obiekt, musi ona fizycznie powstać i istnieć. W definicji ustawowej zamieszczonej w art. 3 pkt 4 P.b. odnoszącej się do tego pojęcia wyraźnie bowiem wskazano, że mają to być niewielkie obiekty przykładowo później wymienione w ppkt a – c. Obiekt to jakiś przedmiot, rzecz jako funkcjonalna całość o pewnym przeznaczeniu a nie tylko część przedmiotu czy rzeczy. Aby można było coś zakwalifikować jako obiekt to musi ta rzecz zostać wykonana, dokończona i w takiej postaci istnieć. Przedmioty niedokończone, pewne tylko ich elementy, czy pozostałości nie stanowią obiektu małej architektury. W udokumentowanym także fotografiami prawidłowo ustalonym przez organy stanie faktycznym sprawy nie ulega wątpliwości, że ani huśtawki ani rzeźba w czasie poszczególnych kontroli, czy w toku postępowania nie istniały, nie można było więc na nich "zainstalować" tablicy reklamowej. Nawet więc gdyby wcześniej takie obiekty istniały (na co nie ma dowodów) to przecież późniejsze rozebranie ich części wpływałoby znacząco na stan faktyczny. Taka "przeróbka" także doprowadziłaby bowiem do powstania wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego. Dwa słupy z rur stalowych kwadratowych podparte zastrzałami z rur kwadratowych na zbrojonych fundamentach zagłębionych w gruncie zostały wykonane w połowie stycznia 2014 r. Te słupy same w sobie, wbrew zarzutom inwestora, nie stanowią "obiektów małej architektury". Niedokończony obiekt nie jest jeszcze obiektem. Dokonane zaś w dniu 18 kwietnia 2014 r. zgłoszenie nie odpowiadało dyspozycji normy prawnej z art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b. bo dwa słupy z zastrzałami na betonowych fundamentach nie stanowiły obiektu małej architektury, a jeśli tak to przepis ten nie obejmuje stanu faktycznego prawidłowo ustalonego przez organy w niniejszej sprawie. Realizacja niejako "na raty" wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego odpowiadającego pojęciu budowli z art. 3 pkt 3 P.b. nie może mieć decydującego dla kwalifikacji znaczenia. Niezależnie od przekonań inwestora czy jego pełnomocników, obiekt składający się z dwóch słupów zastabilizowanych zastrzałami z rur, umocowanych w gruncie na betonowych fundamentach, z przymocowaną do tych słupów tablicą reklamową, którego istnienie w określonych wymiarach i w takim kształcie zostało ustalone w sposób niewątpliwy w toku postępowania, jest budowlą, o jakiej mowa w tym przepisie. Na realizację takiej zaś budowli konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. Ani w styczniu, ani w kwietniu 2014 r. obowiązujący porządek prawny nie zwalniał z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę takiego obiektu. Kwestie związane z kwalifikacją obiektów takich jak stanowiący przedmiot kontrolowanego postępowania administracyjnego zostały w orzecznictwie przesądzone i nie powinny już budzić wątpliwości. Nawet zmontowanie całego obiektu poza miejscem późniejszego jego usytuowania pozostaje bez znaczenia dla kwalifikacji. Nie można wyjątku, jakim jest niewątpliwie art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b., interpretować rozszerzająco. W przepisie tym mowa jest o "instalowaniu" tablic i urządzeń reklamowych. Nie jest zaś instalowaniem etapowe, rozciągnięte w czasie wykonanie obiektu odpowiadającego definicji ustawowej z art. 3 pkt 3 P.b., a z takim wykonaniem mieliśmy do czynienia w tym konkretnym przypadku. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b. ma zastosowanie wyłącznie do urządzeń reklamowych innych niż te, które są budowlami (zob. m.in. uzasadnienia wyroków NSA z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1405/10 – Lex nr 1151867, z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1302/10 – Lex nr 1225225, z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 851/10 – Lex nr 992648, z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1687/09 – Lex nr 746732 i wiele innych). Organy logicznie i zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego odmówiły dania wiary twierdzeniom inwestora czy jego pełnomocnika. Zresztą w świetle okoliczności, że rzekoma "instalacja urządzenia reklamowego" nie nastąpiła na obiekcie małej architektury, bo taki faktycznie nie istniał, nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia. Tak więc zasadnie ustalono, że wykonanie obiektu nastąpiło etapami, co ostatecznie doprowadziło do zrealizowania wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego w realiach kontrolowanej sprawy nie mogło spowodować odmiennej oceny prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w tym zakresie. W ocenie Sądu brak także podstaw do przyjęcia, że w tym konkretnym przypadku inwestor jedynie "zainstalował" urządzenie reklamowe, bo byłaby to interpretacja niezwykle rozszerzająca to pojęcie, abstrahująca od okoliczności, że w wyniku tej "instalacji" tablicy reklamowej na zastabilizowanych w gruncie fundamentem dwóch słupach z zastrzałami z rur, których realizacji także nie zgłoszono powstał niewątpliwie obiekt, o którym mowa w art. 3 pkt 3 P.b., na który wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Wcześniej – bo w styczniu 2014 r. – wykonane dwa słupy z rur z zastrzałami z rur i z fundamentami w gruncie nie stanowiły obiektu małej architektury. Po zamontowaniu na tej konstrukcji tablicy stały się obiektem, który nie został zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zarzuty skargi związane z faktem "instalacji" tablicy mogłyby zostać wzięte pod uwagę i rozważone wówczas, gdyby rzeczywiście tablicę reklamową zamontowano na elementach istniejącej huśtawki czy rzeźby, bo takie obiekty byłyby obiektami małej architektury. Tak jednak nie było, co wynika z treści znajdujących się w aktach protokołów kontroli, oględzin, w tym kontroli nieruchomości sąsiedniej z dnia 11 kwietnia 2014 r. Zgodnie ze zgłoszeniem inwestora dokonanym dnia 18 kwietnia 2014 r. stalowe słupy na fundamentach miały służyć jako elementy huśtawki, hamaku i rzeźby – krzyża. Tymczasem z żadnego dowodu nie wynika, aby takie obiekty budowlane (trudno zresztą hamak uznać za obiekt budowlany) w ogóle kiedykolwiek istniały w tamtym miejscu, a już z pewnością nie istniały w chwili "instalacji" tablicy, kontroli, oględzin ani w chwili orzekania przez organy. Zasadnie też wskazują organy, że tablica była już zamontowana przed zgłoszeniem, następnie zdjęta, ponownie była już zamontowana także niezgodnie ze zgłoszeniem, bo w części została zlokalizowana w pasie drogowym, po czym po raz kolejny zamontowana – także nie na huśtawkach, rzeźbie, bo takie w tym czasie nie istniały. Nie można było więc dokonać instalacji na elementach tych obiektów. Nie można też wywodzić skutków z braku sprzeciwu organu w sytuacji, gdy stan faktyczny odbiegał od treści zgłoszenia. Gdyby podzielić tok rozumowania i argumentacji ze skargi, wyjątkiem byłoby wykonanie obiektu w postaci wolnostojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego a regułą instalacja urządzenia na pozostałościach lub elementach dopiero mającego powstać w niekreślonej przyszłości obiektu małej architektury. Dokończenie zaś realizacji obiektu opisanego w art. 3 pkt 3 P.b. przez zamontowanie do osadzonej na fundamentach konstrukcji mającej służyć zastabilizowaniu w gruncie i ekspozycji tablicy reklamowej niewątpliwie nie podpada pod wyjątek, który przewiduje art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b. Zasadnie więc w okolicznościach niniejszej sprawy odmówiono wiarygodności twierdzeniom inwestora i jego pełnomocnika. Zarzuty skargi w tym zakresie są zaś jedynie polemiką z prawidłowymi dokonanymi w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. ustaleniami i stanowiskiem organów.

Cytowane w skardze wyroki dotyczą innych stanów faktycznych i nie można ich odnosić do niniejszej sprawy, skoro prawidłowe ustalenia organów wykazują, że zrealizowany w rzeczywistości obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, a realizacja obiektu w praktyce odbiegała od treści zgłoszenia. Pomijając językową poprawność opisu zakresu robót w zgłoszeniu, jego treść wskazuje, że "istniejące elementy małej architektury", tj. "stalowe słupy zamocowane na fundamentach (...) w gruncie" miały być elementami takich obiektów jak huśtawka czy rzeźba – krzyż – a tak nie było. Nie można tym samym, w realiach sprawy, wywodzić żadnych skutków z dokonanego zgłoszenia, które odbiegało od rzeczywistego stanu faktycznego.

Mając jednak na uwadze wcześniejsze uchybienia w zakresie naruszenia prawa procesowego jak i materialnego Sąd uchylił decyzje organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a P.p.s.a.

W ponownym postępowaniu organy wyjaśnią, kiedy nastąpiło przeniesienie własności nieruchomości, na której posadowiony jest sporny obiekt oraz czy inwestor, który powinien być w pierwszej kolejności zobowiązany do wykonania rozbiórki ma realną możliwość wykonania tego obowiązku, mimo tego, że nie jest już właścicielem działki. Jeśli okaże się, że nie ma, to najpierw właściciel powinien mieć możliwość przedłożenia wymaganych prawem do legalizacji dokumentów.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a Na zasądzone koszty składają się: wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika zgodne z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804), biorąc pod uwagę, że skarga była wspólna, a także opłaty skarbowe od pełnomocnictw.