Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1313/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron /spr./ Sędziowie sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T.M. i J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 465/13 w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej rozbudowy obiektów budowlanych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od T.M. i J. M. solidarnie na rzecz J.B. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. B. uchylił decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Suwałk z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...]; stwierdził, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (pkt 2); zasądził od Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku na rzecz skarżącego J. B. kwotę 740,- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wojewódzki wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta Suwałki umorzył postępowanie w przedmiocie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego oraz samowolnej budowy budynku gospodarczego dokonanej przez T. i J. M. na działce nr [...] przy ul. [...] [...] w S.. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane po ustaleniu, dokonanym w oparciu o kontrolę z dnia 1 marca 2011 r., wyjaśnienia złożone przez inwestorów i zgromadzone dokumenty, że sporne budynki wybudowano legalnie, nadają się do użytkowania i nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, jak również niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych. Inwestorzy wskazali, że budynek mieszkalny zrealizowano w połowie lat 80-tych, a gospodarczy w oparciu o odrębne pozwolenie na budowę z lat 70-tych. Przedłożyli kopię zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego z warsztatem mechaniczno – hydraulicznym złożonego do Urzędu Miejskiego w Suwałkach 15 października 1996 r. z dołączoną kopią mapy (wyrysem) opracowaną 14 października 1996 r. przez uprawniony podmiot. W ocenie organu porównanie kopii wyrysu z 1996 r. ze stanem zastanym podczas kontroli nie pozwoliło na stwierdzenie różnic pomiędzy rzutem budynków na mapie, a ich lokalizacją w terenie. Stan zachowania budynku mieszkalnego, w tym jednorodny na całej elewacji wygląd tynku, jednorodna stolarka okienna, a także stan zachowania widocznych na strychu elementów więźby dachowej nie pozwolił organowi przyjąć, że był on rozbudowywany w ostatnim czasie. Dokumenty uzyskane z Wydziału Architektury i Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w Suwałkach wskazują natomiast, w ocenie organu, że budynki (mieszkalny i warsztat) zrealizowano na podstawie pozwolenia na budowę nr [...]. Znajdujący się w tych dokumentach protokół kontroli wskazuje, że organ przyjmujący zawiadomienie o zakończeniu budowy w 1996 r. nie uznał budowy za niezgodną z prawem. Nie badał on również legalności wzniesienia budynku gospodarczego, gdyż, jak stwierdził PINB: "uznał, iż został on wybudowany zgodnie z obowiązującymi przepisami". Wskazano, że do obiektów, w których dokonano istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę wydanego przed 1995 r., ma zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r., za wyjątkiem sytuacji, gdy budowa została oddana do użytkowania na podstawie zawiadomienia o zakończeniu budowy, a organ nie wniósł sprzeciwu na podstawie art. 54 prawa budowlanego z 1994 r. Do obiektów, których budowa została zakończona nie ma również zastosowania rozdział 5 wymienionej wyżej ustawy, który reguluje sytuacje mające miejsce wyłącznie w okresie od rozpoczęcia inwestycji do zgłoszenia jej do użytkowania.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. B.

Decyzją z [...] września 2011 r. znak [...] Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Ustalił stan zabudowy działki nr [...], w zakresie spornych budynków: mieszkalnego i gospodarczego (ich wielkości, stanu użytkowego, wyglądu, wykończenia), identycznie jak organ pierwszej instancji i w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji. Odnośnie budynku mieszkalnego wskazał, że z zawiadomienia o zakończeniu budowy wynika, że zakończenie to miało miejsce 30 września 1996 r., na co wskazuje oryginał tego pisma oraz pieczęć przyjęcia stanowiącej jego załącznik mapy do zasobu geodezyjnego w dniu 15 października 1996 r. Ustalono też, że obiekt był zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z [...] listopada 1974 r. znak [...]. Zdaniem organu rozbieżność między rokiem pozwolenia na budowę (1974) a rokiem wskazanym w numerze tego pozwolenia (1978) nie wyklucza przyjęcia, że takie pozwolenie faktycznie istniało. Zdaniem organu nie ma również podstaw do twierdzenia, że inwestor w latach 1995-1996 nielegalnie dobudował wiatrołap, bowiem projektant mógł go nanieść na projekt w trakcie budowy. Jeśli organ w 1996 r. stwierdziłby niezgodność obiektu z przepisami, uczyniłby stosowną wzmiankę, której na dokumentach znajdujących się w aktach sprawy brak. Dlatego organ stwierdził, że brak jest podstaw do podważenia legalności obiektu mieszkalnego. Odnośnie budynku gospodarczego to zdaniem organu odwoławczego zbieżność wyjaśnień inwestorów i twierdzeń odwołującego się o jego wzniesieniu na podstawie pozwolenia na budowę nie pozwala skutecznie podważyć legalności tego obiektu. Potwierdza ją znajdujące się w aktach zawiadomienie o zakończeniu budowy z 15 października 1996 r., z którego wynika, że obiekt istniał przed 30 września 1996 r. Organ wskazał, że dokonując wyważenia interesów inwestora i odwołującego się należy uznać jako ważniejszy interes inwestora, bowiem budynek gospodarczy istnieje od 15 lat, nie narusza przepisów przeciwpożarowych oraz w sposób minimalny oddziałuje na nieruchomość odwołującego się, do którego działki nawet nie przylega. Wskazał też, że przedmiotowe postępowanie nie dotyczy budynków innych niż mieszkalny i gospodarczy na działce nr [...], zatem organ nie może się w tym postępowaniu wypowiadać w kwestii legalności pozostałych obiektów na tej działce.

Skargę na powyższą decyzję złożył do sądu administracyjnego J. B.

Wyrokiem z dnia 15 marca 2012 r. wydanym w sprawie II SA/Bk 852/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, jako wydane z naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 6, 7, 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Sąd w uzasadnieniu podał, że postępowanie w sprawie niniejszej dotyczyło dwóch obiektów budowlanych: budynku mieszkalnego, a w szczególności samowolnej jego rozbudowy oraz budynku gospodarczego (chlewika). Obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było ustalenie kiedy sporne obiekty lub ich części zostały wybudowane oraz czy inwestor dopełnił należnych i wymaganych formalności (pozwolenie na budowę lub zgłoszenie). W sprawie nie zgromadzono materiału dowodowego, który dawałby niewątpliwe odpowiedzi na te pytania. Przede wszystkim organy ustaliły w oparciu o zawiadomienie brak samowoli budowlanej wobec przyjęcia zgłoszenia o zakończeniu robót, co miało nastąpić 15 października 1996 r. W ocenie Sądu organy obydwu instancji powierzchownie oparły się na kopii dokumentu w postaci zawiadomienia o zakończeniu budowy nie bacząc na istotne braki tego dokumentu oraz brak zgodności pomiędzy dwiema kopiami tego samego zawiadomienia, nie zauważając także sprzeczności wyżej wskazanego dokumentu z innymi dokumentami oraz jego wewnętrznej sprzeczności, ani nie reagując na konsekwentne kwestionowanie autentyczności bezkrytycznie przyjętych kopii dokumentów przez skarżącego. Sąd zacytował treść art. 57 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane – w brzmieniu obowiązującym w dacie 15 października 1996 r. i wskazał, że z dokumentów złożonych przez inwestora wynika, że Urząd Miejski w Suwałkach nadesłał wyłącznie kopie: zawiadomienia – bez daty wpływu do organu i bez adnotacji widniejącej na kopii przedłożonej przez inwestora o treści "zgłoszono do użytkowania dn. 15.10.1996 r." z nieczytelnym podpisem, z kopią znaków opłaty skarbowej na egzemplarzu i bez kopii znaków na egzemplarzu; oświadczenia kierownika budowy bez daty oraz z numerem decyzji [...] niezgadzającym się z numerem pozwolenia na budowę wpisanym w zawiadomieniu o zakończeniu robót ([...]); oświadczenia o kontroli przewodów kominowych i mapy geodezyjnej. Brak jest informacji dotyczącej dziennika budowy oraz, jak wynika z pisma Urzędu Miejskiego w Suwałkach, urząd nie dysponuje pozwoleniem na budowę. Sąd wskazał również na wątpliwość dotyczącą daty decyzji o pozwoleniu na budowę podanej w zawiadomieniu o zakończeniu robót jako [...] listopada 1974 r., a numerem tej decyzji wyżej wskazanym. Nadto pomimo tego, że ze zgłoszenia wynika, iż inwestor dysponował jedną decyzją o pozwoleniu na budowę nie wyjaśniono czy obejmowała ona obydwa obiekty budowlane, czy jeden, a jeśli to ostatnie – który z wymienionych. Nadto Sąd podniósł, że dane wynikające ze zgłoszenia nie korespondują z wyjaśnieniami inwestorów złożonymi podczas oględzin w dniu 1 marca 2011 r., podczas których wyjaśnili, że budynek mieszkalny w obecnym kształcie został wybudowany w połowie lat 80-tych na podstawie pozwolenia budowlanego i zgodnie z projektem, zaś budynek gospodarczy został wybudowany w latach 70-tych na podstawie odrębnego pozwolenia. Te daty zostały potwierdzone na rozprawie przed sądem przez uczestnika postępowania. W tej sytuacji podana data zakończenia budowy w zawiadomieniu z 15 października 1996 r. odbiega od treści oświadczenia, co najmniej w stosunku do budynku gospodarczego. Data na zawiadomieniu "30.09.1986 r." nie jest czytelna z uwagi na możliwość odczytania jej jako "30.09.1996 r." (jak odczytał organ II instancji). Nadto np. na kopii można dopatrzeć się poprawiania cyfry 9 na 6, czego także nie wyjaśniono. W sytuacji gdy inwestor podał okres budowy na lata 70- te i 80-te, budzi również wątpliwości oświadczenie kierownika budowy dołączone do zawiadomienia, który powołuje się na przepisy ustawy - Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. obowiązujące od 1 stycznia 1995 r. Jeśli natomiast budowa miała być zakończona w latach 70-tych, 80-tych, to powołany w oświadczeniu kierownika akt prawny jeszcze nie mógł istnieć. Także nie zauważyły organy, że postępowanie w sprawie niniejszej dotyczyło budynku gospodarczego (chlewika) i orzeczono odnośnie tego obiektu. Tymczasem zawiadomienie o zakończeniu robót stanowi o budynku warsztatu mechaniczno – hydraulicznego. We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd nakazał ustalić czas i zakres wykonania robót budowlanych, na podstawie oryginalnych akt Urzędu Miejskiego dotyczących zgłoszenia zakończenia robót. Nadto nakazano wyjaśnić sprzeczności dotyczące dokumentów związanych z zawiadomieniem o zakończeniu robót. Jako celowe wskazano przesłuchanie w charakterze świadka E. B., która miałaby dokonać wpisu na odwrocie zawiadomienia oraz kierownika budowy Z. S. a także rozważenie ewentualnego przesłuchania stron oraz podjęcia bardziej efektywnych kroków w kierunku dotarcia do pozwolenia na budowę i dziennika budowy.

Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka E. B., Z. S. i W. W. – pracownika w okresie 1972-1980 [...], który z ramienia banku dokonywał kontroli wykorzystania udzielonego kredytu na okoliczność złożenia przez inwestorów w banku pozwolenia na budowę i dziennika budowy. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] umorzył postępowanie w przedmiocie rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...] [...] w S. W ocenie organu zebrany materiał dowodowy dowodzi legalności budowy i użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego. Budynek ten nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, jak również niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Podano, że organ administracji architektoniczno - budowlanej posiada w swoich archiwach oryginalne dokumenty (za wyjątkiem dziennika budowy) świadczące o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego z warsztatem mechaniczno-hydraulicznym na działce o numerze geod. [...] przy ul. [...] [...] w S. Za znajdujące się w nich braki i nieprawidłowości, w ocenie organu nie można winić wyłącznie inwestorów. Organ administracji architektoniczno-budowlanej przyjął w takiej formie przedmiotowe zawiadomienie o zakończeniu budowy i kwestie występujących w nim nieprawidłowości i braków należy rozstrzygnąć na korzyść inwestorów. Dodano, że porównano będący w aktach Urzędu Miejskiego w Suwałkach oryginalny wyrys z 1996 r. ze stanem zastanym podczas kontroli w dniu 1 marca 2011 r. na działce o numerze geod. [...] przy ul. [...] [...] w S. i nie stwierdzono, aby widoczne były różnice w rzutach budynku mieszkalnego na ww. mapie i w rzeczywistości. Podczas przeprowadzonej kontroli nie stwierdzono oznak świadczących aby w ostatnich latach budynek mieszkalny został rozbudowany. Stan zachowania tynków - jednorodny na całej elewacji budynku, jednorodna stolarka okienna w budynku, stan zachowania widocznych na strychu elementów więźby dachowej w ocenie organu dowodzi, że przedmiotowy budynek w ostatnich latach nie został rozbudowany. Wskazano, że w przedmiocie legalności budynku gospodarczego - chlewika zostanie podjęte odrębne rozstrzygnięcie.

Odwołanie od tej decyzji złożył J. B. Odwołanie to w piśmie z dnia 12 marca 2013 r. poparła C. B.

Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I - instancyjne.

W uzasadnieniu podano, że w przedmiotowej sprawie nie zachowały się prawie żadne dokumenty, na podstawie których inwestorzy rozpoczęli budowę domu mieszkalnego. Jedynym dokumentem uzyskanym z Urzędu Miejskiego w Suwałkach Wydziału Architektury jest zawiadomienie o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego z warsztatem mechaniczno – hydraulicznym, prawdopodobnie z dnia 15 października 1996 r. i załączone do niego: oświadczenie kierownika budowy, oświadczenie inwestora, zaświadczenie o przeglądzie kominiarskim i szkic orientacyjny. Są to w zasadzie jedyne dokumenty jakie zostały odnalezione przez organ l instancji i przedłożone przez stronę (inwestorów). W ocenie organu odwoławczego zeznania E. B. i Z. S. pozwalają na przyjęcie, że budynek został przekazany do użytkowania w roku 1996 r., i odbyło się to zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w brzmieniu ówcześnie obowiązującym. Ponadto zeznania W. W. w połączeniu z dokumentami przedłożonymi przez pełnomocnika inwestorów - dokumenty uzyskane z Sądu Rejonowego w S. Wydziału Ksiąg Wieczystych, potwierdzają dokonanie wpisu hipoteki na rzecz banku [...] i pozwalają na przyjęcie, że inwestycja została rozpoczęta na podstawie pozwolenia na budowę, gdyż w innym przypadku kredyt nie byłby przyznany. Organ nadmienił, że wprawdzie zeznania W. W. wskazują, że kredyt mógł być udzielony na budowę domu o maksymalnej powierzchni do 140m2 (i tylko w stosunku do niektórych osób), a zawiadomienie o zakończeniu budowy podaje powierzchnię użytkową 164m2, to jednak nie oznacza, w ocenie organu, że budynek ten został samowolnie przebudowany. Z załączonych do akt sprawy dokumentów uzyskanych z Sądu Rejonowego w S. wynika, że w roku 1988, inwestorzy otrzymali kolejny kredyt na cele budownictwa mieszkaniowego. Z zestawienia okoliczności uzyskania kolejnego kredytu z wyjaśnieniami świadka wynika, że również uzyskując ten kredyt inwestorzy musieli posiadać pozwolenie na budowę. Wprawdzie istnieje możliwość, że w okresie od 1988 r., (tj. uzyskania drugiego kredytu) do 1996 r., (tj. zgłoszenia budynku do użytkowania), inwestorzy rozbudowali dom do powierzchni określonej w zawiadomieniu o zakończeniu budowy, jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających fakt samowolnej rozbudowy. Skoro, aby uzyskać kredyt potrzebne było pozwolenie na budowę, a do zakończenia budowy wymagane były wszystkie dokumenty określone w art. 54 Prawa budowlanego, to zdaniem organu odwoławczego można wysnuć wniosek, że inwestycja została rozpoczęta i zakończona zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem budowlanym. W innym przypadku budynek nie mógł być przyjęty do użytkowania, a właściwy organ musiałby wnieść sprzeciw i wdrożyć odpowiednią procedurę legalizacyjną. Organ wykluczył fakt, że budynek inwestorów został rozbudowany po roku 1996 r., gdyż nie potwierdzają tego zarówno mapy geodezyjne (w aktach spraw dotyczących innych obiektów na działkach stron), jak i strony, w tym odwołujący. Również ustalenia kontrolne dokonane przez organ l instancji wskazują, że obiekt ten w roku 1996, został oddany do użytku i od tego czasu nie był przebudowywany.

Odnosząc się do zarzutów, zdaniem organu odwoławczego nie mogą one podważyć zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Stronie odwołującej wskazano, że na oryginale znajdującego się w aktach sprawy zawiadomienia o zakończeniu budowy znajduje się pieczątka Urzędu Miejskiego w Suwałkach Wydziału Architektury, Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska.

Z przedłożonych przez stronę dokumentów wynika, że wydział pod tą nazwą istniał do roku 1999. Tym samym pieczątki na znakach opłaty skarbowej są prawidłowe. Ponadto na oryginale zgłoszenia pod adnotacją "zgłoszony do użytkowania" znajduje się także pieczątka Urzędu Miasta Suwałki. Nie wydaje się, aby ta okoliczność przesądzała o podrobieniu zgłoszenia, tym bardziej, że fakt jego przyjęcia potwierdził świadek E. B.. Również kwestionowanie przez odwołującego oświadczenia kierownika budowy Z. S. nie może, w ocenie organu odwoławczego, wywrzeć zamierzonego skutku, gdyż świadek ten wyraźnie wskazał, że był kierownikiem budowy i napisał oświadczenie, a zeznania świadka są spójne, logiczne i zbieżne w treści, organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw do ich zakwestionowania, tym bardziej że świadek był uprzedzony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, wynikającej z art. 233 § 1 k.k. Za nieuzasadnione uznano również argumenty skarżącego dotyczące niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego. Podsumowując stwierdzono, że organy nadzoru budowlanego ustaliły, iż inwestycja została rozpoczęta na podstawie pozwolenia na budowę (które jednak się nie zachowało), była prowadzona przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane, a w roku 1996, budynek został przyjęty do użytkowania. Mimo wskazywanych już wątpliwości brak jest dowodów mogących świadczyć, że inwestorzy przebudowali budynek w sposób odbiegający od pozwolenia na budowę.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył J. B. W jej uzasadnieniu podniósł, że nie kwestionuje terminu zakończenia budowy w dniu 15 października 1996 r. ale nie może zgodzić się z tym, że zawiadomienie o zakończeniu budowy i jego przyjęcie odbyło się zgodnie z ustawą – Prawo budowlane. W ocenie skarżącego zawiadomienie o zakończeniu budowy jest sfałszowane i było modyfikowane w czasie prowadzonego postępowania. Dlatego zawiadomienie to nie może być jedynym dowodem legalnej rozbudowy. Skarżący zarzucił, że nadzór budowany mimo wskazanej prawidłowo powierzchni użytkowej 164 m2 w sfałszowanym zawiadomieniu o zakończeniu budowy, uznaje 140 m2 za legalne, podczas gdy inwestorzy nigdy nie wspomnieli o legalnej dobudowie 30 m2. Nadto zarzucił, że organy nadzoru budowlanego uwzględniły fałszywe zeznania pracownicy administracji architektonicznej, że przyjęła kompletne dokumenty, których brak (na zawiadomieniu wyraźnie jest odznaczone, że zostało tylko dołączone oświadczenie kierownika budowy). W ocenie skarżącego budynek został rozbudowany o 54 m2 w warunkach samowoli budowlanej na przestrzeni lat 1989 do 1996 r. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, że skarga jest uzasadniona, chociaż nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwagę. W pisemnych motywach rozstrzygnięcia wskazano, że sprawa była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który uchylając decyzje organów obu instancji w sprawie o sygn. akt II SA/BK 852/11 zawarł w uzasadnieniu, zalecenia dla organów, które należało uwzględnić przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.

Zdaniem Sądu, organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły w sposób dostateczny wszystkich elementów sprawy, czym naruszyły przepisy art. 6, 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.

Za prawidłowe Sąd uznał następujące ustalenia, poczynione przez organy, odnośnie budynku mieszkalnego z warsztatem mechaniczno – hydraulicznym:

- budynek został zgłoszony do użytkowania dnia 15 października 1996 r. na podstawie zawiadomienia inwestora o zakończeniu budowy co miało miejsce w dniu 30 września 1996 r. Tę datę "30.09.1996 r." potwierdził także skarżący J. B. i

- termin zakończenia budowy (30.09.1996 r.) i przyjęcia budynku do użytkowania (15.10.1996 r.) korespondują z tą częścią oświadczenia kierownika budowy Z. S., w której powołuje się na zgodność z przepisami ustawy Prawo budowlane z dnia 7.07.1994 r.;

- data 15 października 1996 r. była datą wpływu zawiadomienia państwa M. o zakończeniu budowy do ówczesnego organu administracji architektonicznej Urzędu Miejskiego w Suwałkach.

Sąd stwierdził także, że nie zachowały się: dziennik budowy jak też decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego z warsztatem mechaniczno – hydraulicznym z dnia [...] listopada 1974 r. (jak podaje inwestor) co oznacza, że organy miały możliwość ustalenia stanu faktycznego tylko na podstawie szczątkowej dokumentacji i zeznań świadków oraz stron postępowania.

Sąd wskazał także, że okoliczność zgłoszenia obiektu budowlanego do użytkowania, nie przesądza jeszcze o jego wybudowaniu zgodnie z pozwoleniem na budowę. W sprawie niniejszej, organy nie zajęły się dogłębnym wyjaśnieniem istnienia (bądź nie) ewentualnych odstępstw od projektu budowlanego. Z materiału dowodowego wynika, że inwestorzy zaciągali w Banku [...] pożyczki na budowę domu jednorodzinnego w 1979 r. i 1988 r. Takie kredyty mogły być udzielane wyłącznie na budynek mieszkalny o pow. 110 m2 do 140 m2 osobom, którym przysługiwała dodatkowa powierzchnia mieszkalna. Pracownicy banku sprawdzali zgodność realizacji budynku z pozwoleniem na budowę w czasie korzystania z kredytów (zeznania św. W. W.).

Wobec powyższego należało, w ocenie Sądu pierwszej instancji, wyjaśnić, czy pomiędzy datą spłaty kredytów (należy ustalić datę spłaty kredytów), a oddaniem budynku do użytkowania (15.10.1996 r.) nie nastąpiła samowolna rozbudowa, skoro w zawiadomieniu o zakończeniu budowy inwestor wskazał powierzchnię zabudowy 79,2 m2, a powierzchnię użytkową 164 m2. Natomiast jeszcze inna powierzchnia – 106 m2 figuruje w rejestrze budynków. Aby wykluczyć lub potwierdzić samowolną rozbudowę budynku od daty spłaty kredytów do 15 października 1996 r., w sposób odbiegający od pozwolenia na budowę, organ I instancji powinien wyjaśnić następujące kwestie: na jaką powierzchnię było wydane pozwolenia na budowę? Czy państwo M. mieli uprawnienia do zwiększonej powierzchni 140 m2? Jaka była powierzchnia części mieszkalnej budynku, a jaka części dotyczącej warsztatu mechaniczno – hydraulicznego? Czy kredyty były udzielone na realizację całego budynku mieszkalnego wraz z warsztatem mechaniczno – hydraulicznym, czy tylko na część mieszkaniową?

W celu wyeliminowania rozbieżności w powierzchniach zabudowy, zdaniem Sądu wojewódzkiego należy dokonać pomiarów (zgodnie z wnioskiem skarżącego) oraz dodatkowo przesłuchać inwestorów na wyżej wskazane okoliczności. Nadto, po okazaniu państwu M. ich wniosku o przywrócenie terminu z dnia 22 października 2012 r. należy wyjaśnić, jakie samowole budowlane mieli na względzie twierdząc, że "pragną zalegalizować popełnione samowole budowlane". Sąd wskazał także na konieczność przesłuchania kierownika budowy - Z. S. na okoliczność, czy w projekcie budowlanym budynku mieszkalnego wraz z warsztatem mechaniczno -hydraulicznym były naniesione jakieś zmiany przez projektanta i jakie. Ile czasu świadek była kierownikiem budowy, po kim przejęła obowiązki? Po okazaniu "oświadczenia kierownika budowy" – w jakiej dacie zostało ono sporządzone oraz czy widziała decyzję o pozwoleniu na budowę, na którą się powołuje w oświadczeniu? Czy nr tej decyzji został spisany z dokumentu: decyzja zezwalająca na budowę budynku mieszkalnego wraz z warsztatem mechaniczno – hydraulicznym?

Sąd podzielił natomiast stanowisko organów, że ewentualne samowolne rozbudowanie inwestycji nie mogło mieć miejsca po 1996 roku, bowiem rzuty budynku mieszkalnego na mapie z roku 1996 i obecnie – nie wykazują żadnych różnic. Zatem, analiza dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego i poszerzenie go o przeprowadzenie dowodów wyżej wskazanych, winna dać odpowiedź na pytanie o dokonaniu przez inwestorów (bądź nie) samowolnej rozbudowy od daty spłaty kredytów do dnia 15 października 1996 r.

Sąd nie podzielił tych zarzutów skargi, które sprowadzają się do podejrzeń skarżącego o popełnieniu fałszerstw dokumentów bądź fałszywych zeznań pracowników. Wiarygodność zarzutów musi być potwierdzona odpowiednim wyrokiem sądu karnego, zaś skarżący takim nie dysponuje.

Przyznał też Sąd rację pełnomocnikowi skarżącego, że organy nie wyjaśniły rozbieżności pomiędzy datą decyzji o pozwoleniu na budowę ([...].11.1974 r.) podaną w zawiadomieniu o zakończeniu robót budowlanych, a numerem tej decyzji (na co wskazywał Sąd w sprawie II SA/Bk 852/11). Numer decyzji o pozwoleniu na budowę – [...] niewątpliwie nie odpowiada dacie uzyskania tego pozwolenia w 1974 roku. Zdaniem Sądu, organ powinien podjąć próbę wyjaśnienia tej nieścisłości poprzez dokonanie analizy numerów innych decyzji o pozwoleniu na budowę budynków, jakie państwo M. uzyskali (o ile takowe posiadają) na zabudowę działki nr geod. [...] przy ulicy [...] [...] w S. Przy braku możliwości takowej analizy, miarodajnym pozostanie, w ocenie Sądu data wydania decyzji tj. [...] listopada 1974 r.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ prawidłowo wyjaśnił, że w zawiadomieniu o zakończeniu budowy został wpisany, zamiast numeru działki, nr decyzji ustanawiającej wieczyste użytkowanie działki – [...]. Sąd zauważył, że kierownik budowy w oświadczeniu wpisała ww. numer, jako numer decyzji o pozwoleniu na budowę, co świadczy to o niechlujnym traktowaniu spraw urzędowych.

Z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli uczestnicy postępowania T. M. i J. M.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez wyprowadzenie wadliwych wniosków z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, a prowadzące do błędnego uznania, iż w sprawie organy nadzoru budowlanego nie zajęły się dogłębnym wyjaśnieniem istnienia bądź nie ewentualnych odstępstw od projektu budowlanego, w sytuacji gdy z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż żaden projekt budowlany się nie zachował, a tym samym brak jest możliwości ustalenia kwestii ewentualnych odstępstw,

- art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 105 k.p.a., poprzez uznanie, iż decyzje organów nadzoru budowlanego błędnie umorzyły postępowanie administracyjne, nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie materiał dowodowy został zebrany w sposób pełny i wszechstronny, a organy nadzoru budowlanego dokonały jego oceny w sposób zgodny z regułami dowodowymi określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, mając na uwadze m.in. upływ czasu od daty budowy obiektu (tj. około 40 lat),

2) naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię:

- naruszenie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w dniu przyjmowania obiektu do użytkowania Dz. U. z 1994 r., Nr 89, poz. 414), polegające na przyjęciu, iż okoliczność zgłoszenia obiektu budowlanego do użytkowania nie przesądza jeszcze o jego wybudowaniu zgodnie z pozwoleniem na budowę, w sytuacji, gdy z brzmienia ww. przepisu jednoznacznie wynika, że obiekt może być przyjęty do użytkowania, o ile właściwy organ nie wniesie sprzeciwu, tj. nie wystąpi sytuacja, iż obiekt został wybudowany w sposób niezgodny z przepisami, w tym niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.

W związku z tak wskazanymi naruszeniami wniesiono o :

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi z dnia 10 maja 2013 r., a w konsekwencji jej

oddalenie z uwagi, iż nie zawiera ona uzasadnionych podstaw,

2) zasądzenie od skarżącego na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną (uczestników postępowania) kosztów niniejszego postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, powiększonych o kwotę 34,- zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa,

ewentualnie z ostrożności procesowej złożono wniosek o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku,

2) zasądzenie od skarżącego na rzecz wnoszącego kasację (uczestnika postępowania) kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, powiększonych o kwotę 34,- zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozszerzono argumenty przemawiające za wadliwością zaskarżonego wyroku.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. B. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Analiza zarzutów skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że jej autor upatruje wadliwości rozstrzygnięcia w dwóch niezależnych od siebie aspektach. Skarżący kwestionują bowiem dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę, że w okolicznościach niniejszej sprawy należało prowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające w sytuacji gdy z materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że nie zachował się żaden projekt budowlany oraz wobec faktu, że wszelkie przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania przez organy administracji zostały wyjaśnione. Druga wadliwość wyroku, w ocenie skarżących, polega na niewłaściwym zastosowaniu art. 54 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż okoliczność zgłoszenia obiektu do użytkowania nie przesądza jeszcze o jego wybudowaniu zgodnie z pozwoleniem na budowę.

W pierwszej kolejności Sąd ocenił drugi z ww. zarzutów albowiem przyjęcie za trafne stanowiska skarżących kasacyjnie w tym zakresie prowadziłoby do braku potrzeby prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego we wskazanej przez Sąd pierwszej instancji części. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że J. i T. M. 15 października 1996 r. zawiadomili o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego z warsztatem mechaniczno – hydraulicznym. Zgłoszenia tego dokonano w oparciu o art. 54 ustawy – Prawo budowlane, zaś organ w ustawowym terminie nie wniósł sprzeciwu.

Wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie takie, niewątpliwie legalne przystąpienie do użytkowania obiektu nie zwalnia organu od prowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o art. 50 – 51 ustawy, w sytuacji zaistnienia którejś z przesłanek w nich określonych. W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie można postawić znaku równości pomiędzy sytuacją użytkowania obiektu w oparciu o ostateczną decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie oraz zawiadomieniem o zakończeniu budowy w trybie art. 54. Udzielenie bowiem pozwolenia na użytkowanie, w oparciu o art. 55 i n. w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonywania zawiadomienia o zakończeniu budowy wiąże się z koniecznością przeprowadzenia postępowania określonego w tych przepisach i ma na celu sprawdzenie zgodności inwestycji z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę, oraz czy dokonano uporządkowania terenu budowy. W dacie wydawania kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji decyzji przepisy prawa budowlanego w zakresie udzielenia pozwolenia na użytkowanie określały zakres obowiązkowej kontroli znacznie szerzej (art. 59a ust. 2). Wydanie omawianej decyzji jest zatem równoznaczne z dokonaną przez organ nadzoru budowlanego oceną zgodności zrealizowanej inwestycji z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Dopuszczenie możliwości prowadzenia postępowania naprawczego pomimo pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oznaczałoby możliwość dokonywania ponownej oceny tych samych przesłanek, co byłoby sprzeczne z zasadą zaufania obywateli do organów państwa określoną w art. 8 k.p.a. Inwestor ma bowiem prawo sądzić, że skoro została wydana ostateczna decyzja co do zgodności inwestycji z pozwoleniem na budowę, to obiekt taki może być legalnie użytkowany.

Takiego skutku nie odnosi natomiast zawiadomienie o zakończeniu robót budowanych, o którym mowa w art. 54 Prawa budowlanego. Niewniesienie sprzeciwu w ustawowym terminie pozwala wprawdzie inwestorowi na przystąpienie do użytkowanie jednakże wobec nieprzeprowadzenia postępowania w zakresie zgodności inwestycji z ww. przepisami oraz pozwoleniem na budowę w przypadku stwierdzenia okoliczności określonych w art. 50 ust. 1 pkt 1-4 ustawy dopuszczalne jest przeprowadzenie postępowania mającego na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem w tym m.in. w zakresie np. istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę. Przeprowadzeniu takiego postępowania nie stoi także na przeszkodzie znaczny upływ czasu od daty zarówno realizacji obiektu jak i dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy. Przepisy prawa budowlanego nie przewidują bowiem instytucji wykluczającej możliwość prowadzenia postępowania przez organ nadzoru budowlanego z uwagi na upływ czasu. Takie stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych w tym m.in. wyroku NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r. w sprawie II OSK 2725/12 (dostępne na http://:orzeczenia.nsa.gov.pl).

Konkludując nie mają racji skarżący kasacyjnie twierdząc, że skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy uniemożliwia prowadzenie postępowania naprawczego w oparciu o art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że postępowanie w niniejszej sprawie nie może być prowadzone wobec skutecznego dokonania takiego zawiadomienia dnia 15 października 1996 r.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania, którego skarżący kasacyjnie upatrują w wadliwym przyjęciu, że postępowanie wyjaśniające wymagało w niniejszej sprawie uzupełnienia.

Dla oceny zasadności tego zarzutu kluczowe znaczenie, jak słusznie podkreślił Sąd pierwszej instancji, ma fakt, że niniejsza sprawa była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który wyrokiem z dnia 15 marca 2012 r. uchylił kontrolowane wówczas decyzje umarzające postępowanie w sprawie samowoli budowlanej. W rozstrzygnięciu tym Sąd wskazał przede wszystkim na naruszenie przez organ administracji przepisów postępowania, a to art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. W konkluzji wskazano na konieczność podjęcia bardziej efektywnych kroków w celu odnalezienia pozwolenia na budowę i dziennika budowy oraz ewentualnie ustalenia ich treści. Tymi wskazaniami – wobec treści art. 153 p.p.s.a. związany był wojewódzki sąd administracyjny ponownie rozpoznający sprawę. Nie ulega wątpliwości, że organy nadzoru budowlanego orzekające ponownie w niniejszej sprawę podjęły szereg czynności w celu dotarcia do pozwolenia na budowę, o czym świadczą przeprowadzone przez organ dowody, a postępowanie to nie przyniosło spodziewanych rezultatów. Nie odnaleziono bowiem tego dokumentu. Słusznie jednak podkreślił Sąd pierwszej instancji, że organy administracji nie w pełni wyjaśniły wszystkie okoliczności, których zaistnienie uzasadniałoby umorzenie postępowania w ramach nadzoru budowlanego. Nie może wszak ujść uwadze, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w sprawie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego, przy czym obiekt ten w zawiadomieniu o zakończeniu budowy został określony jako budynek mieszkalny z warsztatem mechaniczno – hydraulicznym. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji wskazał, że dla pełnego wyjaśnienia czy spełnione zostały przesłanki do umorzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego niezbędne jest wyjaśnienie czy były prowadzone jakieś roboty budowlane przy tak określonym obiekcie po dacie spłaty kredytów, a przed zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Zalecony przez Sąd zakres uzupełniającego postępowania dowodowego być może pozwoli na wyjaśnienie wątpliwości, co do powierzchni obiektu. Nie może przy tym ujść uwadze, czego zdają się nie zauważać skarżący kasacyjnie, że z wypisu i wyrysu mapy znajdującej się w aktach sprawy sporządzonej przez mgr inż. Z. C. dnia 14 października 1996 r. wynika, że w tej dacie na nieruchomości inwestorów posadowiony był budynek mieszkalny (oznaczony nr 1) oraz warsztat mechaniczno – hydrauliczny (oznaczony nr 2). Oba te budynki połączone były budynkiem kuźni.

Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji wskazał na konieczność poczynienia dodatkowych ustaleń co do tego, jakich obiektów dotyczyło pozwolenia na budowę tym bardziej, że oświadczenie kierownika budowy dołączone do zawiadomienia o zakończeniu budowy dotyczy przejęcia obowiązków kierownika budowy jednego budynku. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji wskazał na konieczność wyjaśnienia czy pozwolenie na budowę, w zgodzie z którym, w opinii kierownika budowy, wykonany został obiekt budowlany dotyczyło jedynie budynku mieszkalnego czy też budynku mieszkalnego i warsztatowego. Nie może wszak ujść uwadze, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że pożyczka z banku [...] została udzielona na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Ten fakt może uzasadniać rozbieżności w powierzchni obiektów.

Trzeba także podkreślić, że rację ma Sąd pierwszej instancji wskazując na konieczność podjęcia próby wyjaśnienia czy kredyt został udzielony jedynie na część mieszkalną budynku czy cały obiekt, w tym obiekt określony jako mieszkalno - usługowy (wraz z warsztatem mechaniczno – hydraulicznym). Zgodnie bowiem z treścią zeznań świadka W. W. kredyty mieszkaniowe udzielane były dla inwestorów obiektów mieszkalnych do 110 m2 lub 140 m2 jeżeli przysługiwała im dodatkowa powierzchnia mieszkalna.

Konkludując rację ma Sąd pierwszej instancji wskazując na potrzebę przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Tym samym zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie należało uznać za nieuzasadnione.

Rzeczą organów ponownie rozpoznających niniejszą sprawę będzie zatem podjęcie wszelkich czynności w celu ustalenia czy pozwolenie na budowę było wydane jedynie na budynek mieszkalny (na co wskazywałoby treść umów pożyczek udzielonych przez Bank [...]) czy także na budynek warsztatu mechaniczno – hydraulicznego, na co wskazywałyby zeznania świadka Z. S. (chociaż powyższa okoliczność nie wynika z jej oświadczenia o objęciu funkcji kierownika budowy). Słusznie także Sąd pierwszej instancji wskazał na konieczność dokonania pomiarów budynków w celu wyjaśnienia rozbieżności co do powierzchni budynków. Jednocześnie nie może ujść uwadze organów nadzoru budowlanego, że prowadzenie postępowania nadzorczego w okolicznościach niniejszej sprawy będzie dopuszczalne jedynie wówczas gdy organ ustali ponad wszelką wątpliwość, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowanym. Wprawdzie z akt sprawy wynika, że organom nadzoru budowlanego nie udało się odnaleźć projektu architektoniczno – budowlanego jednakże ewentualne ustalenie, że projektem objęta jest jedynie część mieszkalna inwestycji oznaczać będzie, że co do warsztatowej części doszło do odstępstw od zatwierdzonego projektu. Niezbędne jest również poczynienie niezbędnych ustaleń w celu wyeliminowania rozbieżności, co do daty pozwolenia na budowę w zakresie wskazanym w uzasadnieniu Sądu pierwszej instancji, co być może również pozwoli na jednoznaczne ustalenie zakresu inwestycji objętej tym dokumentem. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią art. 60 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania zawiadomienia o zakończeniu inwestycji, to na inwestorach ciążył obowiązek przechowywania dokumentacji budowy i powykonawczej. Na nich zatem ciąży również obowiązek dokonania wszelkich czynności w celu wykazania, że zrealizowana przez nich inwestycja odpowiada przepisom prawa.

Konkludując, zarzuty skargi kasacyjnej nie zawierają usprawiedliwionych podstaw co skutkowało koniecznością jej oddalenia.

Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 204 pkt 2 tej ustawy.