Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 792/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7;  art. 77;  art. 80,  art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 123 par. 1,  par. 2;  art. 132 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 776
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent stażysta Aleksandra Żurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...]kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dn. [...] kwietnia 2019r. znak [...] na podstawie której ww. organ po rozpoznaniu wniosku [...] sp. z o.o. s.k. z siedzibą w P. o unieważnienie prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy [...] o nr [...] na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w R., działając na podstawie art. 132 ust.1 pkt.1 ustawy z dn. 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej ( t.j. Dz. U z 2017r. poz. 776, dalej jako: "p.w.p.") w związku z art. 98 kpc i art. 256 ust.2 p.w.p. – orzekł o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr. [...] oraz przyznał [...] sp. z o.o. s.k. z siedzibą w P. od [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu [...] grudnia 2018 roku do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek [...] sp. z o. o. s.k. z siedzibą w P. o unieważnienie prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy [...] o nr [...] na rzecz [...] sp. z o.o.. z siedzibą w R.

Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 129 ust. 1 pkt 6 i pkt 7, art. 132 ust 1 pkt 1 i art. 132 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej.

Wnioskodawca podniósł, że w 2000 roku została zawarta umowa spółki cywilnej,

pomiędzy E. i R. M. oraz ich synem M. M., którą wspólnicy umówili się na prowadzenie działalności gospodarczej pod nazwą [...] SC E. M., R. M. Spółka ta została wpisana do Centralnej Ewidencji działalności Gospodarczej [...] marca 2001 roku ze wskazaniem profilu działalności, jako "transport drogowy towarów".

Wnioskodawca podniósł, iż pierwszy człon nazwy spółki "[...]" pochodzi od imienia

jednego ze wspólników [M.], natomiast drugi człon miał być aluzyjny względem

prowadzonej działalności gospodarczej ["[...]"] i miał wywoływać skojarzenia z

transportem. W 2004 roku skład osobowy spółki uległ zmianie, bowiem M. M. wystąpił ze spółki. Wnioskodawca wskazał, iż głównym zakresem działalności gospodarczej spółki od początku jej istnienia był transport krajowy i międzynarodowy na terenie całej Unii, a zwłaszcza na terytorium [...]. Dodał także, iż od początku działalności firma używała pełnej nazwy zarówno w działalności handlowej, reklamie, listach handlowych, rachunkach lub innych dokumentach, a także skróconej wersji tej nazwy jako oznaczenie [...].

Wnioskodawca podniósł, iż z każdym rokiem funkcjonowania firma [...] S.C. poszerzała zakres działania oraz zwiększała posiadany sprzęt, i po kilkunastu latach istnienia firma posiadała już w swojej flocie kilkadziesiąt zestawów z naczepami, typu; chłodnie, pojazdy z naczepami przeznaczonymi do transportu materiałów sypkich, cysterny spożywcze, a także wywrotki, koparki i ładowarki teleskopowe.

W dniu [...] września 2016 roku została dokonana kolejna zmiana, spółka [...] sp. z o. o. przekształciła się w spółkę komandytową, o nazwie [...] Spółka z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w P.

Wnioskodawca stwierdził, iż od wielu lat używa oznaczenia [...] w charakterze znaku do oznaczania swoich usług, znak ten jest umieszczany zarówno na stronie internetowej firmy, a także na pojazdach, stanowiących jej flotę.

Wskazał także, iż otrzymał od uprawnionego do spornego prawa ochronnego, pismo w formie listu ostrzegawczego z dnia [...] lipca 2018 roku. W dniu [...] sierpnia 2018 roku uprawniony wystąpił następnie z pozwem przeciwko wnioskodawcy, uznając, iż

wnioskodawca używa bez zgody uprawnionego dla oznaczenia swoich firmy i usług,

znaku towarowego [...], co może wprowadzać w błąd klientów i narusza dobre obyczaje w prowadzeniu działalności gospodarczej.

Wnioskodawca wskazał także, iż uprawniony rozpoczął działalność gospodarczą w 2010 roku, jako [...] M. K., w nazwie tej nie występowało oznaczenie [...]. Natomiast zmiany nazwy na [...] M. K. uprawniony dokonał dopiero w 2012 roku. Następnie w dniu [...] sierpnia 2017 roku powstała spółka [...] M. K. sp. z o. o. z siedzibą w R. [tj. uprawniony].

W ocenie wnioskodawcy, uprawniony świadomie zmienił nazwę, na taką, jakiej używał wcześniej wnioskodawca. Zdaniem wnioskodawcy, uprawniony narusza jego prawa osobiste i majątkowe, a także utrudnia mu prowadzenie działalności gospodarczej, zakazując używania oznaczenia [...] w nazwie firmy w dokumentach handlowych, reklamie itp.

Stwierdził ponadto, iż wskazane we wniosku o unieważnienie działania uprawnionego potwierdzają, iż zgłoszenie spornego znaku towarowego do ochrony było sprzeczne z porządkiem publicznym i dobrymi obyczajami, bowiem w chwili zgłoszenia znaku uprawniony musiał być na tyle rozeznany w branży transportowej, by wiedzieć o istnieniu, co najmniej jednej z trzynastu istniejących wówczas na rynku firm mających w swojej nazwie element słowny [...]. Ponadto, gdy uprawniony zgłaszał do ochrony znak sporny, samochody wnioskodawcy oznaczone znakiem [...] jeździły już od 16 lat po całej Polsce i Europie.

Reasumując, w ocenie wnioskodawcy, biorąc pod uwagę okoliczności wskazane w

przedmiotowej sprawie, bezsprzecznie, sporny znak towarowy został zgłoszony przez uprawnionego do ochrony w złej wierze, bowiem uprawniony upodobnił swoje

oznaczenie do oznaczenia [...], którym posługiwał się z sukcesem na skalę

międzynarodową od 2000 roku wnioskodawca. Uprawniony działał zatem w celu

przysporzenia sobie korzyści majątkowych i wizerunkowych kosztem wykorzystania

pozycji rynkowej powszechnej znajomości oznaczenia [...], używanego przez wnioskodawcę, a także przejęcia jego klienteli.

W odpowiedzi na wniosek w piśmie z dnia [...] lutego 2019 roku uprawniony uznał wniosek za niezasadny i wniósł o jego oddalenie.

Uprawniony wskazał, iż niesłuszne jest twierdzenie wnioskodawcy jakoby celowo

oznaczył swoją działalność gospodarczą nazwą [...], tak, aby była utożsamiana z wnioskodawcą, bowiem, dużo wcześniej niż wnioskodawca używał do oznaczania swojej działalności gospodarczej oznaczenia "[...]". Dodał ponadto, iż [...] sp. z o. o. z siedzibą w R. powstała poprzez przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej, prowadzonej przez M. K. w spółkę, działającą pod tą samą firmą. Zatem, biorąc pod uwagę, że już w 2012 roku działalność prowadzona przez uprawionego była pod firmą [...] za całkowicie błędne należy uznać przekonanie wnioskodawcy, że uprawniony działał z zamiarem wykorzystania jego pozycji rynkowej i przejęcia klienteli.

Także, zdaniem uprawnionego, niesłuszne są twierdzenia jakoby zgłoszenie spornego znaku towarowego do ochrony było sprzeczne z porządkiem publicznym bądź dobrymi obyczajami. Wskazał, iż za znak sprzeczny z dobrymi obyczajami uznać należy taką postać, która narusza ogólnie przyjęte i akceptowane w danym społeczeństwie reguły postępowania, co oznacza, że zakaz rejestracji oznaczeń naruszających dobre obyczaje związany jest z ochroną interesu publicznego, rozumianego, jako interes ogółu społeczeństwa, który powinien być chroniony przez używanie oznaczeń naruszających wyznaczone w danym społeczeństwie hierarchie wartości.

Podniósł, iż w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o naruszeniu przez uprawnionego zasad uczciwej konkurencji, w sytuacji, gdy dochodzi się jedynie praw

przyznanych mu obowiązującymi przepisami i zagwarantowanych przez świadectwo

ochronne wydane przez Urząd Patentowy RP, zatem jako podmiot uprawniony z

ochrony znaku towarowego ma on pełne prawo do podjęcia środków prawnych

koniecznych do ochrony przyznanego mu prawa.

Uprawniony dodał także, iż przedmiotowy wniosek został złożony w wyniku powództwa wniesionego przez uprawnionego przeciwko wnioskodawcy, o zakazanie

naruszenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Wskazał, iż to właśnie z wnioskodawcą uprawniony jest notorycznie mylony.

Na rozprawie w dniu [...] marca 2019 roku strony podtrzymały swoje stanowiska w

sprawie.

Organ Urząd Patentowy, orzekając w będącej przedmiotem zaskarżenia decyzji o unieważnieniu spornego znaku towarowego, w uzasadnieniu wydanej decyzji, przytoczyło następującą argumentację:

Kolegium Orzekające w przedmiotowej sprawie uznało, iż sporne prawo ochronne

zostało udzielone z naruszeniem art. 132 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej, zgodnie, z którym nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia,

których używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich, a do takich

praw niewątpliwie należy prawo do nazwy/firmy, prowadzonego przedsiębiorstwa.

Wnioskodawca wskazał, iż sporne prawo ochronne narusza jego prawo do firmy

prowadzonej przez niego spółki.

W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że w przypadku kolizji między

nazwą/firmą, a znakiem towarowym pierwszeństwo należy przyznać ochronie

nazwy/firmy wcześniej zaistniałej na rynku, niż prawu ochronnemu na znak towarowy.

W orzecznictwie ugruntowane jest również stanowisko, że w przypadku kolizji między

nazwą/ firmą a znakiem towarowym pierwszeństwo należy przyznać ochronie

nazwy/firmy wcześniej zaistniałej na rynku, niż prawu ochronnemu na znak towarowy. Pogląd ten znajduje potwierdzenie zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu, jak i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych ( tu organ przytoczył sygnatury stosownych wyroków).

W świetle powyższego rozpatrując niniejszą sprawę Kolegium Orzekające zobowiązane było do wyjaśnienia następujących kwestii:

- czy nazwa [...] funkcjonowała w Polsce przed datą zgłoszenia spornego

znaku towarowego, jako nazwa innej firmy;

- w jakim zakresie przedmiotowym funkcjonowała powyższa nazwa na rynku

polskim;

- czy usługi, do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak towarowy są

tego samego rodzaju [konkurencyjne] względem usług świadczonych w Polsce

przez wnioskodawcę;

W ocenie Kolegium Orzekającego, w niniejszej sprawie, wnioskodawca wykazał,

iż w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego do ochrony działał w branży, której dotyczą usługi objęte wnioskiem.

Z przedstawionych przez wnioskodawcę do akt przedmiotowej sprawy dokumentów, (tj. umowy spółki cywilnej z dnia [...] października 2000 roku oraz wydruku KRS), wynika, że przedmiotem prowadzonej przez niego działalności gospodarczej były i są usługi objęte zakresem żądania unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

Należy wskazać, iż sporny znak towarowy został przeznaczony do ochrony usług,

zawartych w klasie 39 PKD, takich jak: "transport, spedycja, fracht [przewóz towarów]".

Materiały, które przedłożył do akt sprawy wnioskodawca potwierdzają, iż prowadzi on i prowadził działalność w tym samym zakresie, jakim jest chroniony znak sporny.

Zdaniem Kolegium, wnioskodawca wykazał także pierwszeństwo używania w nazwie

firmy oznaczenia [...].

Należy wskazać, iż obecna spółka wnioskodawcy powstała w wyniku przekształcenia

spółki cywilnej, która została założona w 2000 roku, w spółkę handlową, zatem jak

wynika z materiałów dowodowych, na długo przed zgłoszeniem spornego znaku

towarowego do ochrony wnioskodawca prowadził działalność, która w swojej nazwie

zawierała znak sporny [...].

Ponadto, ww. spółka cywilna, która następnie przekształciła się w spółkę wnioskodawcy powstała, zanim jeszcze uprawniony prowadził działalność gospodarczą pod nazwą [...] M. K.

Jak wynika z materiałów dowodowych, a także z twierdzeń samego uprawnionego

prowadził on działalność gospodarczą pod nazwą [...], zarejestrowaną w dniu [...] lipca 2010, roku a dopiero potem w roku 2017 uprawniony przekształcił działalność gospodarczą w spółkę handlową, tj. obecnego uprawnionego.

Zatem, jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, oraz materiału dowodowego

zgromadzonego w aktach sprawy, to wnioskodawcy należy przyznać pierwszeństwo

używania oznaczenia [...] w nazwie firmy, bowiem to on już od 2000r. miał

zarejestrowaną działalność gospodarczą, której głównym elementem w nazwie było

oznaczenie [...] [k. 63 akt przedmiotowej sprawy], którą następnie przekształcił w spółkę z o. o. i spółkę komandytową [k. 45 - k. 48 akt przedmiotowej sprawy] i to wnioskodawca używał oznaczenia [...], do oznaczania swojej działalności gospodarczej, a także do odznaczania swoich usług, zanim powstała działalność gospodarcza uprawnionego, którą następnie uprawniony przekształcił w spółkę z o .o. [obecny uprawniony].

Zatem jak wynika z materiału dowodowego, spółka uprawnionego, tj.: [...] sp. z o. o. z siedzibą w R., powstała później niż [...] S.C. z której, w wyniku przekształceń, powstała [...] sp. z. o. o. sp. k. z siedzibą w P.

Organ wskazał ponadto, że uprawniony nie kwestionował, iż wnioskodawca prowadzi

działalność gospodarczą w zakresie transportu, sam też potwierdził i wskazał, w

odpowiedzi na przedmiotowy wniosek, iż dochodzi do pomyłek, a klienci mylą

notorycznie firmę uprawnionego z firmą wnioskodawcy i odwrotnie. Należy wskazać, iż pomyłek takich by nie było, gdyby firma działa w innym zakresie działalności gospodarczej, bądź w ogóle nie było jej na rynku gospodarczym.

Zatem, jak wynika z powyższego, zdaniem Kolegium Orzekającego, udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy, w zakresie, do jakiego znak ten został

przeznaczony, nastąpiło z naruszeniem praw wnioskodawcy do firmy, gdyż znak ten

zawiera identyczny element słowny jak i zasadniczy element wyróżniający firmy spółki wnioskodawcy, która powstała w wyniku przekształcenia ze spółki cywilnej, założonej w 2000 roku, zatem na długo przed zgłoszeniem spornego znaku towarowego do ochrony i na długo przed rozpoczęciem działalności gospodarczej przez uprawnionego.

Mając na uwadze powyższe Kolegium Orzekające uznało, że w przedmiotowej

sprawie zostały spełnione przesłanki do unieważnienia prawa ochronnego na sporny

znak towarowy na podstawie art. 132 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

Jako, że naruszenie prawa do firmy wnioskodawcy stanowi samoistną i wystarczającą podstawę do unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy, Kolegium Orzekające uznało za bezzasadne badanie, czy w rozpatrywanej sprawie zasadne są także pozostałe zarzuty podniesione w tej sprawie przez wnioskodawców.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia [...] września 2019r. złożyła [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. ( dalej także jako: "skarżąca") reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym.

Wobec kwestionowanej decyzji skarżąca podniosła następujące zarzuty:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na

wynik sprawy, tj.:

1/ Przepisu art. 7, 77, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, dalej K.p.a.) poprzez brak wszechstronnego i rzetelnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj. niewyjaśnienia przez organ kwestii zakresu prowadzonej przez strony postępowania działalności gospodarczej, jej specyfiki, a w konsekwencji braku ustalenia, czy prowadzona przez nich działalność kierowana jest do tożsamego kręgu klientów i prowadzona jest na tym samym rynku, co nie doprowadziło do uznania prowadzonej przez wnioskodawcę działalności za konkurencyjną oraz ustalenia istnienia możliwości wprowadzenia w błąd poprzez używanie znaku towarowego [...],

2/ Przepisu art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie w zaskarżonych decyzjach faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj.:

1/ Przepisu art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie, które skutkowało uznaniem przez organ I instancji, że prawo ochronne udzielone na znak towarowy [...] o numerze [...] narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich i z tego powodu nie powinno korzystać z ochrony, kiedy to na gruncie stanu faktycznego sprawy objętej zaskarżoną decyzją uprawniony – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R., który jako pierwszy dokonał rejestracji prawa ochronnego na znak towarowy [...], powinien zostać objęty ochroną.

2/ Przepisu art. 123 § 1 i § 2 p.w.p. poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji, gdy na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz bezspornie ustalonego pierwszeństwa zgłoszenia prawa ochronnego na znak towarowy przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R., zgłoszony przez wnioskodawcę sprzeciw nie powinien zostać uwzględniony.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła w pierwszej kolejności, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. uwzględnienie przez organ I instancji skargi w całości w zakresie swojej właściwości, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wydanie nowej decyzji, stosownie do przedstawionych w postępowaniu dowodowym okoliczności.

Alternatywnie, gdyby zaś organ nie zastosował się do wymienionego w ust. 1 żądania wydania nowej decyzji w trybie tzw. "autokontroli" na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c p.p.s.a. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz :

-/ na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzenie postępowania administracyjnego, którego przedmiotem było rozpoznanie wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...] o numerze [...],

-/ na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ przy rozpoznaniu sprawy nie wziął pod uwagę zasady pierwszeństwa prawa ochronnego wywodzącej się z przepisu art. 123 § 1 p.w.p., która to reguła powinna mieć zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie objętej zaskarżoną decyzją. Od 2010 r. słowny znak towarowy [...] wykorzystywany był w prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Pierwszeństwo uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy wskazane w treści powyższego przepisu art. 123&1p.w.p. jest uprawnieniem rozstrzygającym o tym, któremu z uprawnionych do uzyskania prawa wyłącznego na taki sam znak towarowy i niezależnie od siebie ubiegających się o to prawo będzie ono udzielone. Przenosząc powyższe uregulowanie na stan sprawy, skarżąca wskazuje, że nie można na gruncie stanu faktycznego nakreślonego w uzasadnieniu decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej uznać prymatu użycia w obrocie znaku słownego [...] przez spółkę z siedzibą w P., która nie zarejestrowała go wcześniej w Urzędzie, przed zarejestrowanym przez skarżącego znakiem towarowym [...] w sposób prawem przewidziany.

W świetle powyższych ustaleń nie można mówić także o wykonywaniu przez powyższego przedsiębiorcę swojego prawa podmiotowego - prawa do oznaczenia swojego przedsiębiorstwa w sposób dostatecznie go odróżniający od innego przedsiębiorstwa. Jeżeli podmiot nie miał nawet woli i świadomości korzystania z własnego oznaczenia przedsiębiorstwa z wyłączeniem innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w tej samej branży, wyłącza to w takim przypadku możliwość naruszenia praw osobistych i majątkowych osób trzecich, tj. o wystąpienia względnej przeszkody rejestracji znaku towarowego wynikającej z treści przepisu art. 1321 ust. 1 p.w.p., który organ I instancji wskazał jako podstawę zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając zarzut naruszenia wskazanych przepisów postępowania, skarżąca podniosła, że odnosi się on do sposobu przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania dowodowego, które nie doprowadziło do wyjaśnienia kwestii, czy [...] Sp. z o.o. jest konkurentem względem [...] Sp, z o.o. Spółka komandytowa. Organ wskazał, że prowadzą oni działalność gospodarczą związaną z transportem drogowym towarów, jednak zbieżność przedmiotu wykonywanej działalności wobec dwóch przedsiębiorców nie stanowi jedynej okoliczności, na podstawie której można określić, czy wykonywana przez nich działalność gospodarcza nosi znamiona działalności konkurencyjnej.

W treści zaskarżonej decyzji nie zostały wyjaśnione pozostałe przesłanki, które organ

powinien wziąć przy podejmowaniu rozstrzygnięcia o uznaniu podmiotów za konkurentów, m.in, zasięgu terytorialnego prowadzonej działalności gospodarczej, która przecież jest wykonywana w dwóch oddalonych od siebie miejscach – R. i P. Biorąc zaś pod uwagę rozległość branży, w której działają uprawniony i wnioskodawca, a co za tym idzie liczbę potencjalnych klientów, do których mogliby kierować swoje usługi, należy uznać, że kryterium terytorialne ma w kwestii uznania działalności za konkurencyjną zasadnicze znaczenie, Z racji tego, że siedziby przedsiębiorców są od siebie znacząco oddalone, mogą oni mieć zupełnie innych odbiorców usług, co oznaczałoby, że stosunek konkurencji między nimi nie zachodzi. Ponadto, należy wskazać, że organ nie ustalił w jakiej skali prowadzona jest działalność [...] Sp. z o.o. z/s w R. oraz [...] Sp. z o.o. Sp. k. z/s w P., a więc nie jest możliwe ustalenie zasięgu rynkowego ich działalności oraz ustalenia do kogo w głównej mierze kierują swoje usługi. Organ I instancji przeprowadził postępowanie w sposób okrojony, w sprzeczności do zasady prawdy obiektywnej wynikającej z treści przepisu art. 7 K.p.a., dlatego też powyższe kwestie w dalszym ciągu pozostają niewyjaśnione.

W odpowiedzi na skargę, przedkładając akta sprawy, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zawarte w treści zaskarżonej decyzji uzupełniająco podnosząc, że zarzuty skargi są w istocie polemiką z ustaleniami dokonanymi przez Urząd Patentowy, które w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego nie znajduje potwierdzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) - tj. pod względem jej zgodności z prawem - stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja organu Kolegium Orzekającego UP RP orzekająca o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy [...] nr [...]. Ze stanowiska organu wynika, że powodem unieważnienia było ustalenie, że sporne prawo ochronne zostało udzielone z naruszeniem art. 1321 ust.1 pkt.1 p.w.p., zgodnie z którym nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia których używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich, a do takich praw niewątpliwie należy prawo do nazwy/firmy prowadzonego przedsiębiorstwa.

W ocenie organu wnioskodawca [...] sp. z o.o., s.k. z siedzibą w P. udowodnił, że sporne prawo ochronne z ww. znaku towarowego narusza jego prawo do firmy prowadzonej przez niego spółki.

Podstawą prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia jest art. 1321ust. 1 pkt.1 p.w.p. obowiązujący w dacie wydawania przez organ decyzji (obowiązujący od dn. 16.03.2019r. DZ U 2019r. poz. 501), stosownie do którego nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, których używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich.

Zdaniem Sądu organ dokonał prawidłowej interpretacji tego przepisu w odniesieniu do stanu sprawy.

Wśród praw o charakterze osobistym należy wyróżnić dobra osobiste w rozumieniu art. 23 kodeksu cywilnego. Wśród tych dóbr natomiast mieści się firma (nazwa) jako oznaczenie przedsiębiorcy, pod którym wykonuje on działalność gospodarczą. Pojęcie prawne firmy jest uregulowane w przepisach art. 431 i n. kc. Firmą jest oznaczenie, pod którym działa przedsiębiorca (art. 432 § 1 kc). Prawo do firmy przysługuje tylko tym podmiotom, które legitymują się statusem przedsiębiorcy w rozumieniu art. 431 kc. Powstaje z chwilą rozpoczęcia jej używania i podlega ochronie na podstawie art. 431 kc. Prawo do firmy ma charakter prawa podmiotowego bezwzględnego skutecznego erga omnes. Ochrona na podstawie przepisów kodeksu cywilnego o ochronie dóbr osobistych jest najszersza, realizowana jest nie tylko w obrocie gospodarczym, ale i poza nim, i może być skierowana przeciwko każdemu, kto dopuszcza się naruszenia interesu przedsiębiorcy związanego z jego firmą. Dlatego też ochrona ta może krzyżować się z innymi przepisami przyznającymi firmie ochronę. W następstwie kolizji zgłoszonego znaku towarowego z wcześniejszym prawem do firmy (naruszenia prawa do firmy), Urząd Patentowy jest obowiązany wydać decyzję o odmowie udzielenia prawa ochronnego, a jeśli nie zauważył tej kolizji na etapie rejestracji, znak taki unieważnić.

Dobrami osobistymi osób prawnych, są: renoma, wizerunek firmy, nazwa, tajemnica korespondencji i inne. W obu przypadkach nie jest to katalog zamknięty. Każdy przedsiębiorca - niezależnie od formy prawnej, w jakiej prowadzi działalność - działa pod określoną firmą.

Firmą osoby prawnej jest jej nazwa (art. 43 (5) § 1 k.c.). Nazwa indywidualizująca przedsiębiorstwo osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, a którym ustawa przyznaje zdolność prawną może mieć takie same brzmienie jak firma. Natomiast firma osoby fizycznej będąca jej imieniem i nazwiskiem może być nazwą przedsiębiorstwa tylko wtedy, gdy oprócz imienia i nazwiska zawiera jeszcze określenie indywidualizujące przedsiębiorstwa.

Prawo przedsiębiorcy do firmy przysługuje każdemu przedsiębiorcy, w tym także tym osobom fizycznym, które prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. W orzecznictwie wskazuje się, że prawo do firmy powstaje z chwilą wpisania przedsiębiorcy do rejestru (lub ewidencji działalności gospodarczej), a w każdym razie najpóźniej z chwilą użycia firmy po raz pierwszy w obrocie gospodarczym.

Firma jako nazwa podmiotu gospodarczego związana jest z renomą przedsiębiorcy i jego przedsiębiorstwa. Pełni ona funkcje promocyjne, marketingowe oraz służy reklamowaniu danego podmiotu i jego działalności. Renoma określonej nazwy przyciąga klientelę, co determinuje zyski ekonomiczne. Firma jest zatem dobrem intelektualnym, niejednokrotnie o znacznej wartości majątkowej.

Wcześniejsze prawo do firmy stanowi skuteczną przeszkodę dla późniejszej rejestracji znaku towarowego i w sytuacji, gdy występuje kolizja między prawem do ochrony nazwy przedsiębiorstwa, działającego na rynku przed uzyskaniem przez drugi podmiot rejestracji znaku towarowego o identycznym brzmieniu z nazwą przedsiębiorstwa, priorytet należy przyznać ochronie prawa podmiotowego do nazwy przedsiębiorstwa istniejącego w chwili zgłoszenia lub rejestracji znaku towarowego.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela poglądy wyrażone w orzeczeniach Sądu Najwyższego np. w wyrokach z dnia 7 marca 1997 r. sygn akt II CKN 70/96 (w sprawie Ariel) oraz z dnia 11 marca 2003 r. sygn. akt VCKN 1872/00 w sprawie Filomata), że podstawowym kryterium oceny kolizji nazwy i znaku jest faktyczne używanie nazwy w obrocie a nie tylko spełnienie formalności związanych z podjęciem (rozpoczęciem) takiego używania bowiem tylko wówczas nazwa rzeczywiście a zarazem ciągle i długotrwale używana w obrocie może realizować funkcję indywidualizującą.

Według Sądu, ochrona każdego oznaczenia przedsiębiorstwa a zatem również firmy, powstaje w dniu w którym zostało ono użyte w obrocie w celu indywidualizacji przedsiębiorcy lub przedsiębiorstwa. W przypadku, gdy ustalenie najwcześniejszego pierwszeństwa jest konieczne do rozstrzygnięcia kolizji z innym oznaczeniem należy uwzględniać czynności przygotowawcze, jednakże takie, które pozostają w ścisłym związku z rzeczywistym używaniem oznaczenia w obrocie gospodarczym. Warunkiem zaistnienia aktu naruszenia prawa do firmy jest powstanie niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców co do tożsamości z innym przedsiębiorstwem, jak również co do związków organizacyjnych, gospodarczych i prawnych łączących obydwa przedsiębiorstwa. Zatem konieczne jest wykazanie przez przedsiębiorcę domagającego się ochrony firmy/nazwy wchodzącej w konflikt ze znakiem towarowym, iż jego nazwa jest znana krajowym odbiorcom określonych towarów. Dopiero potem jest możliwy dowód, że używanie znaku towarowego, zbieżnego z tą nazwą może wprowadzać relewantnych odbiorców w błąd co do tożsamości i w ten sposób szkodzić nazwie/firmie.

Rejestracja znaku towarowego, odpowiadającego oznaczeniu innego przedsiębiorstwa, używanemu przez nie przed zarejestrowaniem znaku, narusza dobra osobiste tego przedsiębiorstwa. Ingerencja w sferę dóbr osobistych, może nastąpić także w przypadku wykorzystania części tej nazwy, jeżeli jest to część spełniająca w sposób wystarczający funkcję indywidualizującą danego przedsiębiorcę, umożliwiającą jego jednoznaczną identyfikację i odróżnianie od innych podmiotów. W przypadku kolizji między nazwą przedsiębiorcy a zarejestrowanym z późniejszym pierwszeństwem znakiem towarowym priorytet przyznaje się prawu powstałemu wcześniej. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w postanowieniu z 30 września 1994 r., sygn. akt III CZP 109/94, OSNC 1995/1 w przypadku kolizji prawa do firmy z prawem do znaku towarowego, priorytet trzeba przyznać ochronie istniejącego już w chwili rejestracji znaku towarowego prawa podmiotowego powoda do nazwy przedsiębiorstwa, oczywiście, jeżeli na nią zasługuje. W przypadku kolizji pomiędzy prawem do firmy a prawem ochronnym na znak towarowy, granice wyłączności prawa do firmy wyznacza zakres działalności (terytorialny, przedmiotowy) podmiotu, któremu prawo to posługuje (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2006 r., sygn. II GSK 31/06).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 października 2008 r., sygn. akt II GSK 400/08 kluczowym i zasadniczym elementem decydującym o naruszeniu prawa osobistego lub majątkowego osób trzecich, jest niebezpieczeństwo wprowadzenia klienta w błąd co do tożsamości przedsiębiorstwa, a to zaś determinuje terytorialny i przedmiotowy zasięg faktycznej działalności podmiotu używającego nazwy, stanowiącej przedmiot znaku towarowego, na który zostało udzielone prawo ochronne.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 marca 2002 r. (III CKN 777/2000 - OSNC 2003/3 poz.40) stwierdził, że "Ograniczając dalsze rozważania do ochrony nazwy, trzeba zauważyć, że przewidziana nim ochrona przysługuje przeciwko osobom, które korzystają z nazwy używanej wcześniej przez inny podmiot, a korzystanie to może wprowadzić w błąd klientów. Jednym z warunków uzyskania ochrony jest zatem posiadanie tej samej klienteli, która mogłaby zostać wprowadzona w błąd. W doktrynie wskazuje się przy tym, że tożsamość klienteli występuje wówczas, gdy działalność obu przedsiębiorstw prowadzona jest w tej samej branży oraz w tym samym miejscu".

A zatem, jak trafnie wskazał organ, stwierdzenie kolizji łączone jest tu z działalnością konkurencyjną, gdzie występują lub mogą wystąpić tożsame towary (usługi). Dopóki więc zakresy te pokrywają się ustalenie naruszenia wiąże się jedynie z ustaleniem podobieństwa firmy i oznaczenia oraz daty powstania praw. W. Włodarczyk w glosie (2001/6) do wyroku Sądu Najwyższego z 7 października 1999 r. (I CKN 126/98 - OSNC 2000/04 poz. 70), stwierdza: "przedmiotowy obszar (działalności) określa maksymalne granice, poza które zasadniczo nie powinna wykraczać ochrona oznaczenia wcześniej używanego. Należy przyjąć regułę, że poza tym obszarem wspomniane ryzyko konfuzji nie zachodzi". Bogusław Sołtys w monografii pt: "Nazwy handlowe i ich ochrona w prawie polskim" (Zakamycze. Warszawa. 2003 r. s.46) stwierdza: "Używanie przez różnych przedsiębiorców jednakowo lub podobnie brzmiących nazw handlowych i znaków towarowych nie zawsze musi prowadzić do kolizji i naruszenia prawa do oznaczenia z wcześniejszym pierwszeństwem. Bezkolizyjność oparta jest na rozgraniczeniu zakresów ochrony prawa do omawianych oznaczeń i występuje w zasadzie przy spełnieniu dwóch warunków. Po pierwsze, jeżeli używanie zbieżnych nazw handlowych i znaków towarowych nie stwarza niebezpieczeństwa wprowadzenia odbiorców w błąd, po drugie, jeżeli nie stanowi niedozwolonego wykorzystania renomy oznaczenia z wcześniejszym pierwszeństwem".

Przenosząc powyższe na stan faktyczny i w konsekwencji prawny rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, że organ zasadnie przyjął i wyjaśnił następujące kwestie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, tj:

- czy nazwa [...] funkcjonowała w Polsce przed datą zgłoszenia spornego

znaku towarowego, jako nazwa innej firmy;

- w jakim zakresie przedmiotowym funkcjonowała powyższa nazwa na rynku

polskim;

- czy usługi, do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak towarowy są

tego samego rodzaju [konkurencyjne] względem usług świadczonych w Polsce

przez wnioskodawcę;

Sąd podziela stanowisko organu, że wnioskodawca [...] sp. z o.o., sp.k. z siedzibą w P. wykazał, iż w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego do ochrony działał w branży, której dotyczą usługi objęte wnioskiem.

Z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów, (tj. umowy spółki cywilnej z dnia [...] października 2000 roku oraz wydruku KRS), wynika, że przedmiotem prowadzonej przez niego działalności gospodarczej były i są usługi objęte zakresem żądania unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

Kontrolowany znak towarowy został przeznaczony do ochrony usług, zawartych w klasie 39 PKD, takich jak: "transport, spedycja, fracht [przewóz towarów]". Materiały, które przedłożył do akt sprawy wnioskodawca potwierdzają, iż prowadzi on i prowadził działalność w tym samym zakresie, jakim jest chroniony znak sporny.

Natomiast w odniesieniu do skarżącej zostało ustalone, że prowadził on działalność gospodarczą pod nazwą [...], zarejestrowaną w dniu [...] lipca 2010, roku a dopiero potem w roku 2017 uprawniony przekształcił działalność gospodarczą w spółkę handlową, tj. obecnego uprawnionego.

Sąd podziela w związku z tym stanowisko organu, że wnioskodawca [...] sp. z o.o., sp.k. z siedzibą w P. wykazał pierwszeństwo używania w nazwie firmy oznaczenia [...].

W konsekwencji trudno nie podzielić oceny Urzędu Patentowego, że w rozpatrywanej sprawie z uwagi na zakres przedmiotowy faktycznej działalności stron postępowania oraz zakres, w jakim zostało udzielone sporne prawo ochronne istniały podstawy do stwierdzenia, że używanie spornego znaku towarowego może naruszać prawo do nazwy (firmy) wnioskującego o unieważnienie w rozumieniu art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p. I to w rozpatrywanej sprawie miało charakter argumentów rozstrzygających.

W tym kontekście jako niezasadne należało uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego art. 123&1 i &2 oraz art. 1321ust.1 pkt.1 p.w.p.

W ocenie Sądu nie było też podstaw do podzielenia zgłoszonych przez skarżącego zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a zwłaszcza art. 7, 77, 80, 107 § 3 K.p.a. Według Sądu, organ zebrał i rozpatrzył cały niezbędny materiał dowodowy zebrany w sprawie, jak tego wymaga art. 77 K.p.a., i sporządził uzasadnienia odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 K.p.a.

Twierdzenia i zarzuty skargi odnoszące się do sposobu przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego, które wg. twierdzeń skarżącej nie doprowadziło do wyjaśnienia kwestii, czy skarżąca [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. jest konkurentem względem [...] sp. z o.o. , sp.k. z siedzibą w P., są całkowicie bezpodstawne.

W kontekście tego zarzutu Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdza, że o naruszeniu prawa do nazwy (firmy) przedsiębiorstwa jako przesłanki unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy nie przesądza samo zarejestrowanie identycznego lub podobnego znaku towarowego na rzecz innego przedsiębiorstwa. Istotnym elementem jest niebezpieczeństwo wprowadzenia klienta w błąd co do tożsamości przedsiębiorstwa (por. wyroki NSA jak wyżej). Przy ustalaniu przez UP czy doszło do naruszenia art. 1321 ust. 1 pkt 1 p.w.p. nie ma znaczenia, czy wystąpiły konkretne fakty konfuzji w obrocie, tj. wprowadzenia klientów w błąd co do tożsamości firmy i znaku. Wystarczy ustalenie potencjalnej możliwości wystąpienia takiej konfuzji, która w sytuacji prowadzenia przez obydwie firmy identycznej lub zbieżnej działalności wydaje się nieunikniona (por. m.in. wyrok NSA w sprawie II GSK 244/13 oraz wyroki NSA z dnia: 30 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 3/06, Lex nr 197239 i 27 listopada 2012 r., sygn.. akt II GSK 1647/11, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe przesłanki w rozpoznawanej sprawie wystąpiły, sam uprawniony nie kwestionował, iż wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu, sam też potwierdził i wskazał, w odpowiedzi na przedmiotowy wniosek, iż dochodzi do pomyłek, a klienci mylą notorycznie firmę uprawnionego z firmą wnioskodawcy i odwrotnie

Urząd w oparciu o dowody przedstawione przez strony wyjaśnił stan faktyczny sprawy, tylko dokonał odmiennych ustaleń niż chciałby tego skarżący W ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ zebrał w sposób wyczerpujący i ocenił cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), ustosunkował się do wszystkich twierdzeń strony, a także wystarczająco uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.

Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że Urząd Patentowy RP zarówno nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak i nie uchybił przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji