Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1420/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 120, 121 § 1, art. 123, art. 200, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 4, art. 29
journal: Dz.U. 2007 nr 16 poz 94
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 4 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie NSA Tadeusz Geremek WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2013 roku nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011 oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011 i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 1, art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856, ze zm.) oraz art. 13 §1 pkt 3, art. 220 §1 i art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm., zwanej dalej: Op.) po rozpoznaniu odwołania Spółki A w W., zwanej dalej skarżącą, od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], w sprawie odmowy wszczęcia postępowań w sprawie wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2007-2011, a następnie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011 i jej zwrotu na rachunek bankowy podatnika, uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu pierwszej instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W miesiącu styczniu 2007 r. Spółka B przedłożyła organowi podatkowemu deklarację na podatek od nieruchomości za rok 2007. Z deklaracji tej wynikało, że na dzień 1 stycznia 2007 r. podatnik był właścicielem budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o łącznej wartości [...] zł.

W dniu [...] marca 2007 r. Spółka B przedłożyła korektę ww. deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2007 r., w której zwiększyła wartość budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej do kwoty [...] zł.

W dniu [...] stycznia 2008 r. Spółka przedłożyła organowi podatkowemu deklarację na podatek od nieruchomości za rok 2008 z której wynikało, że na dzień 1 stycznia 2008r. podatnik był właścicielem budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o łącznej wartości [...] zł.

W dniu [...] stycznia 2009 r. Spółka przedłożyła organowi podatkowemu deklarację na podatek od nieruchomości za rok 2009. Z deklaracji tej wynikało, że na dzień

1 stycznia 2009 r. podatnik był właścicielem budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o łącznej wartości [...] zł.

W dniu 31 grudnia 2009 r. Spółka B przedłożyła organowi podatkowemu deklarację na podatek od nieruchomości za rok 2010, z której to wynikało, że na dzień 1 stycznia 2010 r. podatnik był właścicielem budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o łącznej wartości [...] zł.

W dniu 18 stycznia 2010 r. Spółka przedłożyła korektę ww. deklaracji na podatek od nieruchomości na 2010 rok, w której zwiększyła wartość budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej do kwoty [...] zł.

W dniu 7 stycznia 2011 r. skarżąca przedłożyła organowi podatkowemu deklarację na podatek od nieruchomości za rok 2011. Z deklaracji tej wynikało, że na dzień 1 stycznia 2011 r. podatnik był właścicielem budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o łącznej wartości [...] zł.

Pismem z dnia 5 stycznia 2012 r. skarżąca zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy K. z wnioskiem o wszczęcie postępowań w sprawie wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2007-2011, a następnie o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011, w łącznej kwocie [...] zł, i jej zwrot na rachunek bankowy podatnika. Wraz z wnioskiem skarżąca Spółka przedłożyła organowi podatkowemu m.in. korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2007-2011 z pisemnym uzasadnieniem przyczyn tychże korekt, wykaz budowli skarżącej znajdujących się na terenie gminy; kopię pełnego odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego podatnika; kopię pisma Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] sierpnia 2011r. uznającego skarżącą za zarządcę infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów Unii Europejskiej oraz prawa krajowego, w szczególności ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym; kopię świadectwa bezpieczeństwa skarżącej Spółki, liczne kopie interpretacji indywidualnych wydanych przez Prezydentów Miast, Burmistrzów i Wójtów; wykaz licencjonowanych przewoźników, kopie certyfikatów bezpieczeństwa licencjonowanych przewoźników kolejowych z którymi podatnik zawarł umowy na świadczenie usług obsługi ruchu kolejowego wraz z kopiami wyciągów z umów.

W korektach deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2007, 2008 oraz 2009 r. skarżąca Spółka zmieniła wartość budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej z kwoty [...] zł na kwotę 0,00 zł, począwszy od miesiąca stycznia do grudnia. Również w korektach deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2010 oraz za rok 2011 zmieniła ona wartość budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej z kwoty [...] zł na kwotę 0,00 zł, począwszy od miesiąca stycznia do grudnia.

W uzasadnieniu wniosku o wszczęcie postępowań w sprawie wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2007-2011, a następnie o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011 i jej zwrot na rachunek bankowy podatnika skarżąca podniosła, że kwota nadpłaty podatku wynika z zadeklarowania budowli infrastruktury kolejowej w postaci kanalizacji teletechnicznej oraz linii telekomunikacyjnych kablowych wykorzystywanych do obsługi ruchu kolejowego, jako podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wymienione składniki majątku, zdaniem Spółki, podlegały w latach 2007-2011 zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (zwanej dalej: u.p.o.l.) W ocenie Spółki, wszystkie przesłanki zastosowania zwolnienia zostały w przedmiotowej sprawie spełnione, a zatem podatek od nieruchomości za lata 2007-2011 z tytułu wskazanych składników majątku został uiszczony nienależnie. Skarżąca wskazała, iż jest spółką należącą do grupy kapitałowej Y powstałej w wyniku prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego X, a przede wszystkim majątek którego, został podzielony w wyniku prywatyzacji na mniejsze podmioty. W następstwie tego podziału podatnik przejął funkcje i zadania jednostki organizacyjnej świadczącej usługi telekomunikacyjne służące obsłudze ruchu kolejowego i utrzymującej urządzenia telekomunikacji kolejowej, a także system telekomunikacyjny, obejmujący sieć kanalizacji teletechnicznych oraz kabli wraz z urządzeniami telekomunikacyjnymi, służący między innymi do sterowania i zarządzania ruchem kolejowym. Na gruncie wskazanej ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. , Spółka klasyfikuje przejęte obiekty (kanalizację teletechniczną oraz linie kablowe telekomunikacyjne) jako budowle, które następnie w drodze umów udostępnia podmiotom, które prowadzą i zarządzają ruchem pociągów (Spółka C), jak również bezpośrednio licencjonowanym przewoźnikom kolejowym korzystającym z infrastruktury kolejowej, w tym jej części telekomunikacyjnej (np. Spółka D, Spółka E, Spółka F oraz Spółka G). W ocenie skarżącej, infrastruktura ta podlega zwolnieniu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l.. bowiem budowle wchodzą w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zarządca infrastruktury kolejowej jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym.

Skarżąca wyjaśniła ponadto, iż do roku 2010 funkcjonowała pod nazwą Spółka B i zmianie uległa jedynie nazwa spółki, która została uwidoczniona w załączonym do wniosku odpisie z Krajowego Rejestru Sądowego.

Wezwaniem z dnia [...] marca 2012 r. organ podatkowy zobowiązał podatnika do złożenia wyjaśnień, czy przedmioty opodatkowania wykazane w załączniku ZN-1/B do deklaracji na podatek od nieruchomości, w części C "Dane dotyczące zwolnień podatkowych wynikających z ustawy lub uchwały rady gminy", pozycja 10, za lata 2007-2011, pozostają w zarządzie podatnika tj. Skarżącej, czy zostały oddane w dzierżawę (użyczenie, najem, itp.) innemu przedsiębiorcy, a jeśli tak komu i w jakim okresie. Dodatkowo organ wezwał do przedłożenia kserokopii załączników do poszczególnych umów. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi do dnia wydania decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], organ podatkowy wyznaczył podatnikowi siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy K., działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1, art. 74a, art. 75 § 2 pkt 1 lit. b i § 3 oraz art. 207 Op., art. 1c, art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4, art. 6, art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 20a ust. 1 u.p.o.l., art. 4 pkt 1 i pkt 7, art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 z późn. zm., zwanej dalej: u.t.k.) oraz uchwały Nr XXV/150/2004 Rady Miejskiej w K. z dnia 18 listopada 2004 r. w sprawie podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Województwa Wielkopolskiego Nr 194, poz. 4603, ze zm., zwanej dalej: Uchwałą-2004), uchwały Nr XIV/74/2007 Rady Miejskiej w K. z dnia 27 września 2007 r. w sprawie podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Województwa Wielkopolskiego Nr 168, poz. 3663, ze zm., zwanej dalej: Uchwałą-2007) i uchwały Nr XXVIII/191/2008 Rady Miejskiej w K. z dnia 23 października 2008 r. w sprawie podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Województwa Wielkopolskiego Nr 205, poz. 3333, ze zm., zwanej dalej: Uchwałą-2008), odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011 w łącznej kwocie [...] zł określając wysokość zobowiązania w podatku za okres:

– od dnia 01.01.2007 r. do dnia 31.12.2007 r. w kwocie [...] zł,

– od dnia 01.01.2008 r. do dnia 31.12.2008 r. w kwocie [...] zł,

– od dnia 01.01.2009 r. do dnia 31.12.2009 r. w kwocie [...] zł,

– od dnia 01.01.2010 r. do dnia 31.12.2010 r. w kwocie [...] zł,

– od dnia 01.01.2011 r. do dnia 31.12.2011 r. w kwocie [...] zł,

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż aby móc określić ewentualną nadpłatę, należało najpierw określić wysokość zobowiązania, przytaczając stawki podatku od nieruchomości odpowiednie dla wskazanych powyżej okresów zgodnie z treścią Uchwały-2004 (określającej stawki podatku od nieruchomości, które obowiązywały do końca 2007r.), Uchwały-2007 (określającej stawki podatku od nieruchomości, obowiązujące do końca 2008 r.) oraz Uchwały-2008 (obowiązujące od 1 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2011 r.). Organ stwierdził, iż przewoźnik kolejowy nabywa prawo do korzystania z przydzielonych i wyznaczonych w rozkładzie jazdy pociągów tras pociągów po zawarciu odpowiedniej umowy z zarządcą, zatem budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej oraz zajęte pod nie grunty są zwolnione od podatku od nieruchomości w każdym przypadku istnienia umowy między zarządcą a przewoźnikiem, bowiem na podstawie takiej umowy zarządca infrastruktury kolejowej jest zobowiązany do jej udostępnienia przewoźnikowi. W przypadku gdy część infrastruktury nie jest objęta umową – przedmiotowe zwolnienie nie może być stosowane. W oparciu o dane przedstawione przez skarżącą organ nie był w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy będące własnością skarżącej budowle kolejowe wchodzą w skład infrastruktury kolejowej objętej zwolnieniem z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l.. Przedstawione umowy nie obejmowały swym zakresem całego okresu od 2007 do 2011 r. (nie obejmowały roku 2010), Spółka C nie figurowała w przedłożonym wykazie licencjonowanych przewoźników kolejowych. Nadto organ miał wątpliwości co do możliwości uznania skarżącej za zarządcę budowli kolejowych wchodzących w skład infrastruktury kolejowej możliwych do objęcia przedmiotowym zwolnieniem. Budowle przekazane do korzystania nie mogą być bowiem jednocześnie wykorzystywane przez wydzierżawiającego (wynajmującego) i dzierżawcę (najemcę). W takim przypadku za zarządcę uznać należałoby podmiot, któremu na podstawie umowy podatnik oddał infrastrukturę w dzierżawę (najem). W związku z powzięciem wątpliwości co do dzierżawy infrastruktury kolejowej organ wezwał skarżącą do przedłożenia odpowiednich dokumentów, wezwanie to pozostało jednak bez odpowiedzi. W związku z powyższym, organ uznał, iż skarżąca wydzierżawiła budowle kolejowe wchodzące w skład infrastruktury kolejowej innym podmiotom, a zatem budowle te nie korzystały ze zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., skarżąca nie była natomiast zarządcą infrastruktury kolejowej.

Odpowiadając na wezwanie, pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. (data wpływu

[...] kwietnia 2012 r.), pełnomocnik skarżącej wskazał, że wymienione przedmioty opodatkowania pozostają w zarządzie skarżącej i nie zostały oddane w dzierżawę (użyczenie, najem) oraz przesłał wyciągi z umów dotyczące bezpośrednio gminy K., ze względu na objętość załączników i umów (ponad 1500 stron).

W odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2012 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżąca, reprezentowana przez doradcę podatkowego oraz aplikanta adwokackiego, zarzuciła naruszenie art. 120, 121 § 1, 122, 187 § 1, 191 oraz 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 Op., a także naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., art. 4 pkt 7) oraz art. 29 u.t.k., wskazując w uzasadnieniu m.in., że organ nie rozpatrzył całości materiału dowodowego, bowiem niektóre umowy są zawarte od 2007r. na czas nieokreślony, obejmują zatem rok 2010. Nadto skarżąca Spółka jest zarządcą infrastruktury kolejowej, co potwierdza pismo Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, a jak stwierdził sam organ – zwolnione są budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej i zajęte pod nie grunty w każdym przypadku istnienia umowy między zarządcą a przewoźnikiem. W ocenie skarżącej organ nie przedstawił wyczerpująco podstaw faktycznych i prawnych decyzji, w tym które przesłanki uznał za udowodnione, a które nie i z jakich względów. Skarżąca wskazała również, iż uchybiła terminowi instrukcyjnemu ze względu na obszerność dokumentacji, której przedstawienia domagał się organ. Podatnik podniósł ponadto, iż sam bezpośrednio zawierał umowy na świadczenie usług telekomunikacyjnych służących obsłudze ruchu kolejowego z licencjonowanymi przewoźnikami w latach 2007-2011, tym samym nadal pozostawał zarządcą, a nawet gdyby uznać iż zarządcą jest inny podmiot – budowle te nadal podlegają zwolnieniu. Spółka wskazała, iż zarządcą infrastruktury kolejowej w myśl art. 4 ust. 7 u.t.k. może być nawet podmiot nieposiadający prawa własności do przedmiotowych nieruchomości i miała ona obowiązek udostępniania zarządzanej przez siebie części infrastruktury kolejowej na podstawie art. 29 oraz załącznika do u.t.k.

W dniu [...] lipca 2012 r. Burmistrz Miasta i Gminy K. zwrócił się do Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego o udzielenie informacji, czy skarżąca jest zarządcą infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie kolejowym. W odpowiedzi z dnia 30 lipca 2012 r. na pismo organu, Prezes Urzędu Transportu Kolejowego wskazał, że skarżąca samodzielnie nie prowadzi ruchu kolejowego ani nie udostępnia tras pociągów dla przejazdu pociągów na liniach kolejowych, nie posiada również autoryzacji bezpieczeństwa ani świadectwa bezpieczeństwa. W dyspozycji Spółki pozostaje wiele środków techniczno-materialnych, które wykorzystywane są do świadczenia usług kluczowych dla bezpieczeństwa i sprawnego funkcjonowania transportu kolejowego.

Spółka A złożyła do SKO w Kaliszu pismo w sprawie z dnia

[...] sierpnia 2012 r., stanowiące oświadczenie podatnika i uzupełnienie odwołania, wskazując, iż ustalenia z pisma Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] lipca 2012 r. były wymienione już w rozstrzygnięciu z dnia [...] sierpnia 2011 r. i skarżąca jest zarządcą infrastruktury kolejowej zgodnie z przepisami u.t.k.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do pisma Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, skarżąca jest zarządcą infrastruktury kolejowej zgodnie z przepisami u.t.k. W ocenie organu odwoławczego, mając m.in. na uwadze powołanie się przez Spółkę na zawarte umowy z 2009 r. z Spółką C i umowę ramową z 2007 r. z Spółką D, niemożliwe było jednoznaczne stwierdzenie, czy budowle będące jej własnością wchodzą w skład infrastruktury kolejowej objętej przedmiotowym zwolnieniem. Ze względu zatem na niekompletny materiał dowodowy, organ I instancji rozpoznając sprawę ponownie powinien raz jeszcze wezwać podatnika do przedłożenia wszelkich brakujących i koniecznych do rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy ze szczegółowym wyjaśnieniem, dlaczego konkretne dane są potrzebne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r., skarżąca, reprezentowana przez doradcę podatkowego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika, zarzucając decyzji naruszenie:

– art. 200 w związku z art. 192 oraz art. 123 § 1 Op. poprzez niewyznaczenie podatnikowi siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

– art. 120 oraz art. 121 § 1, art. 210 § 1 pkt. 6 oraz § 4 Op. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego decyzji - to jest nieuzasadnienie, dlaczego zdaniem Kolegium przedstawione przez podatnika dowody nie stanowią wystarczającego dowodu spełnienia przez podatnika przesłanek do zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. oraz niewskazanie jakie konkretnie przesłanki zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. zostały przez podatnika spełnione, a jakie zostały spełnione.

– art. 122 oraz art. 187 § 1 w związku z art. 191 Op. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz stwierdzenie, że przedstawione przez podatnika w załączeniu wniosku umowy nie obejmują całego okresu objętego zwolnieniem na podstawie art. 7 ust. 1 pkt. 1 lit. a u.p.o.l.

– art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. poprzez niewłaściwą wykładnię, w wyniku której Kolegium uznało, iż budowle zarządzane przez skarżącą wchodzące w skład infrastruktury kolejowej nie korzystają ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l.,

– art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w zw. z art. 29 ust. 1, ust. 1a, ust. 1 b, oraz ust. 2 u.t.k. oraz w związku z załącznikiem do u.t.k., poprzez ich niewłaściwą wykładnię, polegającą na uznaniu, że w stanie faktycznym sprawy na skarżącej nie ciąży obowiązek udostępniania infrastruktury kolejowej licencjonowanym przewoźnikom kolejowym, a co za tym idzie budowle zarządzane przez skarżącą wchodzące w skład infrastruktury kolejowej nie korzystają ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l.,

– art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. poprzez przyjęcie, iż przepis ten odnosi się jedynie do faktycznego udostępnienia infrastruktury kolejowej licencjonowanym przewoźnikom kolejowym a co za tym idzie bezpodstawne uzależnienie zwolnienia od podatku od warunku, który nie został ustanowiony w art. 7 ust. 1 pkt. 1 lit. a) u.p.o.l., tj. warunku faktycznego udostępnienia budowli, podczas gdy z brzmienia tego przepisu wynika, iż dotyczy on jedynie gotowości do udostępnienia infrastruktury w przypadku, kiedy zwróci się o to uprawniony podmiot.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ odwoławczy nie wyznaczył siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, a zatem nie zostało umożliwione jej wypowiedzenie się co do dowodów i faktów zebranych i przeprowadzonych we wszczętym postępowaniu. Nadto, w ocenie skarżącej udostępnienie budowli licencjonowanym przewoźnikom kolejowym w latach 2007-2011 zostało bezspornie udowodnione, a z tytułów umów wynika, iż zostały zawarte dla potrzeb prowadzenia ruchu kolejowego oraz zostały zawarte z licencjonowanymi przewoźnikami kolejowymi, a jeśli organ miał wątpliwości to powinien wezwać podatnika. Kolegium nie odniosło się, zdaniem skarżącej, do wszystkich argumentów i twierdzeń, w tym pominięto art. 29 ust. 1a oraz 1b u.t.k., a także załącznik do u.t.k., na które skarżąca powoływała się we wniosku o stwierdzenie nadpłaty, organy obu instancji nie odniosły się również do ustawowego obowiązku udostępniania infrastruktury kolejowej przez skarżącą (nałożonego m.in. poprzez przepisy art. 29 u.t.k. i załącznik do u.t.k.). Nie wskazano również, które z przesłanek art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. uznano za udowodnione, a które nie. Skarżąca wskazała również, że w jej ocenie, na podstawie art. 4 pkt 7 u.t.k. infrastruktura kolejowa może być zarządzana w różnych częściach przez różnych zarządców, co odpowiada również strukturze właścicielskiej infrastruktury kolejowej w Polsce. Wskazywany przez Kolegium regulamin nie obowiązuje skarżącej, która nie przydziela tras pociągów przewoźnikom kolejowym, a umożliwia niezbędny dostęp do pozostałej infrastruktury kolejowej. Należy również rozróżnić udostępnianie budowli innym podmiotom, a gotowość takiego udostępniania, którą to przesłankę skarżąca bezsprzecznie spełnia. Zgodnie z wykładnią celowościową, organ podatkowy powinien jedynie sprawdzać, czy zawarte zostały umowy o udostępnienie infrastruktury kolejowej z licencjonowanymi przewoźnikami kolejowymi.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w skarżonej decyzji wskazując ponadto, iż niezbędna jest konkretyzacja zobowiązań zarządcy do udostępnienia infrastruktury kolejowej, której skarżąca nie udowodniła należycie. Nie można również uznać, że skarżąca była zarządcą infrastruktury kolejowej, tak bowiem wynikało z materiału dowodowego, który był niekompletny.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. skarżąca, reprezentowana przez adwokata i doradcę podatkowego wskazała, że przedłożyła wyczerpujący materiał dowodowy, potwierdzający, iż jest zarządcą infrastruktury kolejowej. Jak podniosła skarżąca, Burmistrz Miasta i Gminy K., po ponownym przeanalizowaniu całego materiału dowodowego w sprawie, decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], określił jej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011 i odmówił stwierdzenia nadpłaty w kwocie [...] zł. W ocenie organu podatkowego skarżąca nie była zarządcą infrastruktury kolejowej, nie posiadała bowiem autoryzacji bezpieczeństwa ani świadectwa bezpieczeństwa – jedynych dokumentów uprawniających zarządcę do zarządzania infrastrukturą kolejową, a nadto nie prowadziła ruchu kolejowego i nie udostępniała tras pociągów dla przejazdu pociągów na liniach kolejowych. Od powyższej decyzji zostało wniesione odwołanie, a SKO w Kaliszu decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, stwierdzając, że skarżąca nie posiadała statusu zarządcy infrastruktury kolejowej. Skarżąca złożyła skargę na przedmiotową decyzję do WSA w Poznaniu [...] kwietnia 2014 r. wnosząc o odroczenie rozprawy, ponieważ zamierzała wnieść o połączenie kilku oddzielnych ww. spraw toczących się przed WSA w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Żądanie skargi może być więc uwzględnione w razie stwierdzenia przez sąd, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy). Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy). Nie każde więc naruszenie prawa stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji, ale tylko takie, które jest na tyle istotne, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła, albowiem wbrew podniesionym w skardze zarzutom, zaskarżona decyzja nie naruszyła prawa (wskazanych w skardze przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego).

Sądowej kontroli została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2013 r. uchylająca decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 13 kwietnia 2012 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011 i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu I instancji.

W pierwszej kolejności odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, stwierdzić należy zdaniem Sądu, że nie są one na tyle istotne i wpływające na wynik rozstrzygnięcia, aby stanowiły podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu w świetle bezspornych okoliczności ustalonych i przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, uchybienie o charakterze procesowym polegające na wydaniu i doręczeniu decyzji organu odwoławczego w sprawie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011 bez wyznaczenia spółce zgodnie z art. 200 § 1 Op. do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego - nie miało istotnego wpływu na wydanie zaskarżonej decyzji. Przyznając, że doszło do naruszenia art. 200 § 1 Op. Sąd uznał, że naruszenie to nie miało charakteru uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji. W uchwale w składzie 7 sędziów z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04, Naczelny Sąd Administracyjny, po dokonaniu analizy prawnej tego przepisu, wywiódł, że niezastosowanie w sprawie trybu określonego w art. 200 § 1 Op. nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że jest to podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 tej ustawy (strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), a także, że naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 Op. jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu uchwały NSA stwierdził, że nie można z góry zakładać, że każde naruszenie art. 200 § 1 Op. może wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeciwnie, niekiedy ewentualność wpływu naruszenia powołanego wyżej przepisu można wręcz wykluczyć w związku z czym w każdej sprawie Sąd indywidualnie ma obowiązek zbadać, czy naruszenie art. 200 § 1 Op. mogło mieć wpływ na jej wynik.

Nieuzasadnione są również zarzuty procesowe dotyczące naruszenia art. 120, art. 121 § 1 w związku z art. 123 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op. Zaskarżona decyzja organu II instancji zawiera rzetelne przedstawienie stanu faktycznego sprawy. W decyzji tej wskazano podstawy prawne rozstrzygnięcia i wyjaśniono przyczyny, dla których powołane przepisy znalazły zastosowanie w sprawie. O ile organ podatkowy obowiązany jest do przytoczenia przepisów prawa i wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, to nie można tej powinności utożsamiać z obowiązkiem polemiki z każdym argumentem lub tezą strony. Organ musi w sposób wyraźny przedstawić swoje stanowisko i odnosząc się do przepisów prawa wyjaśnić, co przemawiało za ich przyjęciem jako podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia. Te warunki spełnia uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Organ nie tylko w sposób jasny wskazał w nim, w jakich kwestiach pogląd strony różni się od stanowiska organu podatkowego, ale także szczegółowo wyjaśnił motywy, którymi się kierował, rozstrzygając odmiennie od żądania strony. Ponadto, wbrew zarzutowi skargi, działając zgodnie z zasadą przekonywania, odniósł się do zasadniczych zarzutów i argumentów podniesionych w toku postępowania podatkowego.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, stwierdzić należy, że przedmiotem sporu jest w niniejszej sprawie prawo skarżącej spółki do skorzystania w latach 2007-2011 ze zwolnienia podatkowego, przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. w odniesieniu do budowli i gruntów, niewykazanych przez nią w deklaracjach podatkowych jako objęte tym zwolnieniem. Wskazany przepis stanowi, że zwalnia się od podatku od nieruchomości budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, jeżeli zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Wskazane zwolnienie ma zatem charakter podmiotowo-przedmiotowy.

Analiza powyższego uregulowania, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że w omawianej ustawie podatkowej brak jest zdefiniowania pojęć użytych w tym przepisie, prowadzi do wniosku, że dla prawidłowej oceny istnienia przesłanek zwolnienia podatkowego niezbędne jest posłużenie się przepisami u.t.k., które mogą być przydatne w procesie wykładni powołanego wyżej przepisu prawa podatkowego. Treść rt. 4 cytowanej ustawy, zawierająca definicje legalne, wskazuje, że przez infrastrukturę kolejową należy rozumieć linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury.

Dla prawidłowego zastosowania przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a u.p.o.l., w niniejszej sprawie organy podatkowe były nie tylko uprawnione, ale i zobowiązane do ustalenia, czy skarżąca spółka zamierzająca korzystać ze zwolnienia podatkowego jest - po pierwsze zarządcą infrastruktury kolejowej, a po drugie – czy jest obowiązana do udostępniania jej licencjonowanym przewoźnikom kolejowym, a w zasadzie – czy faktycznie ją udostępnia według zasad wynikających z u.t.k. Przy tym organy podatkowe badając istnienie wszystkich przesłanek, wymienionych w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., zasadnie i prawidłowo odwołały się do przepisów u.t.k.

Z gramatycznej wykładni art. 7 ust. 1 u.p.o.l. wynika, że z ulgi podatkowej korzystają wskazane w tym przepisie budowle i grunty pod warunkiem, że zarządca infrastruktury obowiązany jest udostępnić ją licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Dla pełnego i poprawnego rozkodowania normy prawnej zawartej w art. 7 ust. 1 u.p.o.l. konieczne jest odwołanie się do wykładni systemowej, a mianowicie przepisów ustawy o transporcie kolejowym, do której odsyła ustawodawca w treści powołanego przepisu. W słowniczku zamieszczonym w art. 4 pkt 1 u.t.k., ustawodawca definiuje pojęcie "infrastruktury kolejowej", w pkt 9 pojęcie "przewoźnika kolejowego", zaś w pkt 7 pojęcie "zarządcy infrastruktury". Regulacje dotyczące podatku od nieruchomości nie uzasadniają poszukiwania innego rozumienia tego zapisu. Wynika z nich również, że zarządca infrastruktury nie może udostępnić infrastruktury kolejowej na innych zasadach niż określone w u.t.k.

W myśl dyspozycji art. 29 ust. 1 u.t.k., udostępnianie infrastruktury kolejowej polega na przydzielaniu przewoźnikowi kolejowemu trasy pociągu na liniach kolejowych oraz umożliwieniu mu korzystania z niezbędnej infrastruktury kolejowej. Ustawodawca zastrzegł przy tym, że zarządca jest obowiązany do udostępniania infrastruktury kolejowej na podstawie wniosków składanych zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych z zachowaniem zasady równego ich traktowania (art. 29 ust. 2 u.t.k.).

Uwzględniając treść powołanych przepisów można stwierdzić, że dopiero wniosek złożony zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych, wywołuje po stronie zarządcy infrastruktury skutek w postaci powstania obowiązku udostępnienia tej infrastruktury licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu. W konsekwencji zawarte w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. stwierdzenie: "jeżeli zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym", dotyczy sytuacji, w której mamy do czynienia z konkretnymi, istniejącymi zobowiązaniami zarządcy infrastruktury do udostępnienia budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej określonym podmiotom - licencjonowanym przewoźnikom, którzy są skonkretyzowani co do tożsamości.

W wyrokach z dnia 1 września 2010 r. o sygn. akt II FSK 330/09 i II FSK 606/09 Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując wykładni gramatycznej i celowościowej art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. w związku z art. 29 u.t.k. stwierdził, że przesłanka nabycia prawa do zwolnienia podatkowego polegająca na obowiązku udostępnienia przez zarządcę infrastruktury licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu ma charakter faktyczny, a to oznacza, że nie chodzi w niej o hipotetyczną możliwość udostępnienia zarządzanej infrastruktury kolejowej lecz o faktyczne udostępnienie jej na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Powyższe zobowiązanie zarządcy infrastruktury do udostępnienia budowli, o jakich mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. dotyczy skonkretyzowanych co do tożsamości licencjonowanych przewoźników.

Przyjęcie poglądu, że obowiązek udostępniania należy rozumieć w sposób abstrakcyjny (tzn., że zarządca ma jedynie obowiązek pozostawania w gotowości do udostępniania budowli w każdym czasie licencjonowanym przewoźnikom kolejowym) jak chciała tego skarżąca, prowadziłby w istocie do zwolnienia tych składników infrastruktury, które są udostępniane także innym podmiotom aniżeli licencjonowani przewoźnicy kolejowi.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organy podatkowe poprawnie oceniły, że skarżąca spółka nie wykazała, aby spełniła drugi warunek zwolnienia polegający na obowiązku udostępniania posiadanej infrastruktury kolejowej licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Trzeba przy tym zauważyć, że organy podejmowały działania w celu uzyskania od skarżącej dokumentów umożliwiających dokładne ustalenie świadczonych przez nią usług i wprawdzie organy podatkowe mają obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego potrzebnego dla rozstrzygnięcia sprawy, nie jest to jednak obowiązek absolutny, bo w wielu przypadkach to tylko podatnik dysponuje materiałami koniecznymi w sprawie. Decyzję organu II instancji, przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w celu uzupełnienia postępowania dowodowego uznać należy za słuszną i nienaruszającą prawa.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.