Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2083/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 pkt 4a
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.
article: art. 2351
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 2352
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej skargę oddala


UZASADNIENIE

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją nr [...] wydaną dnia [...] lipca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] maja 2013 r. o stwierdzeniu u T. G. choroby zawodowej – zespół wibracyjny postać naczyniowo-nerwowa.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie organ I instancji ustalił, że T. G. był zatrudniony w [...] sp. z o.o. w [...] od dnia 14 lipca 2010 r. do nadal, wcześniej w okresie od 16 czerwca 2007 r. do 13 lipca 2010 r. był zatrudniony w [...]. T. G. od kwietnia 2011 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, w październiku 2011 r. na zasiłku rehabilitacyjnym, do pracy powrócił w dniu 14 lutego 2012r. na podstawie zaświadczenia lekarskiego zezwalającego na podjęcie pracy na stanowisku mechanika obsługi, gdzie nie występują czynniki związane z drganiami mechanicznymi oraz zakaz używania urządzeń i narzędzi wywołujących drgania mechaniczne). Przed zatrudnieniem u ww. pracodawcy T. G. świadczył pracę w latach 1974 - 1975 w P.P. [...] w [...] na stanowiskach mł. marynarza, motorzysty, w latach 1977-1992 w PKP Wagonownia – [...] w [...] na stanowisku ślusarza, w latach 1992 - 2003 na statkach handlowych u 9 armatorów (greckich, niemieckich, włoskich, norweskich) poza granicami Rzeczypospolitej Polski na stanowiskach: motorzysty, oficera wachtowego, oficera mechanika wachtowego w latach 2003-2005 w Teatrze Muzycznym "[...]" w [...] na stanowisku konserwatora i rzemieślnika teatralnego; w latach 2006-2007 w [...] – Artykuły Metalowe w [...] na stanowisku sprzedawca.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 235[1] Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Aby zatem określone schodzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, a po drugie, winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanego albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przedmiotem badania organu w sprawach z zakresu chorób zawodowych jest więc charakter schorzenia w kontekście choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, warunki pracy w świetle narażenia na powstanie tej choroby oraz związek przyczynowy między chorobą zawodową, a tymi warunkami.

W analizowanym przypadku, co potwierdza dokumentacja zgromadzona w sprawie, Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny dokonał stosownych ustaleń w ww. zakresie. W orzeczeniu lekarskim nr [...] wydanym przez Poradnię Chorób Zawodowych [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] rozpoznano u T. G. chorobę zawodową wymienioną w poz. 22 pp. 1 wykazu chorób zawodowych: zespół wibracyjny - postać naczyniowo-nerwowa. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że " Badania dodatkowe i konsultacje specjalistyczne w Poradni Chorób Zawodowych dały podstawy do rozpoznania aktualnie przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej prawej, zespołu wibracyjnego postaci naczyniowo - nerwowej (wyniki palestezjometrii i termometrii skórnej z próby oziębiania), zmian zwyrodnieniowych wielostawowych (...) Analizując oceną narażenia zawodowego dokumentacją medyczną dostarczoną przez pacjenta, wyniki badań i konsultacji przeprowadzonych w Poradni chorób Zawodowych rozpoznano z przeważającym prawdopodobieństwem zespół wibracyjny postać naczyniowo - nerwową. "

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Organ podkreślił, że powyższe rozporządzenie określa okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.

W przypadku zespołu wibracyjnego okres ten wynosi 1 rok. Przed rozpoczęciem pracy w [...] w [...] ul. [...], czyli w 2007 roku T. G. uzyskał zaświadczenie o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku blacharz. Zauważył przy tym, że [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] w wydanym orzeczeniu lekarskim wskazał, że objawy chorobowe wystąpiły u T. G. od 2010 r., a jako stanowisko i rodzaj pracy wskazał blacharz, mechanik lotniczy urządzeń naziemnych, mechanik obsługi w [...] Sp. z o.o. w .[...] ul. [....], wcześniej Linie Lotnicze "[...]" w [...] ul. [...]. Również w karcie oceny narażenia sporządzonej przez lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę medyczną nad pracownikiem, jako okres narażenia zawodowego na czynniki, które wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej podano ostatni zakład pracy (okres narażenia 4 lata). Zdaniem lekarza profilaktyka - specjalisty medycyny pracy - kierującego T. G. na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej, warunki pracy (narażenie zawodowe) stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej (pkt 19 Karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej w dniu 21.10.2011 r.). Zatem zarzut, spółki, iż schorzenie rozpoznane u T. G. powstało u innego pracodawcy niż [...] Sp. z o.o. jest bezzasadny.

Organ podkreślił, że na wniosek spółki Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny uzupełnił materiał dowodowy o dokumentację lekarską przedstawioną przez T. G. oraz będącą w posiadaniu dr D. K.. Odnosząc się do twierdzenia, iż karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej dotycząca zespołu wibracyjnego jest niepełna, w zakresie, w jakim nie zawiera danych o narażeniu zawodowym w latach 1974-1975 oraz 1992 - 2003, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] podkreślił, że dane dotyczące ww. okresu narażenia zawodowego zostały uzyskane m.in. od Państwowego Granicznego Inspektor Sanitarnego w [...] (pismo z dnia 27 marca 2012 r.) oraz T. G. Podniósł również, iż w dniu 12.06.2012 r. do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] została przekazana oprócz karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej - zespół wibracyjny również dokumentacja z postępowania wyjaśniającego. Ponadto na wniosek spółki Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny w [..] dwukrotnie wystąpił do jednostki orzeczniczej o zajęcie stanowiska w związku z wątpliwościami Spółki dotyczącymi okresu narażenia zawodowego w latach 1974-1975 oraz 1992 - 2003, a także dokumentacji medycznej będącej w posiadaniu dr D. K..

W pismach z 21 stycznia 2013 r. i 9 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Osrodek Medycyny Pracy poinformował organ, iż dane zawarte w dokumentacji medycznej z lat 1992, 1994 i 1999 oraz w oświadczeniu lekarza D. K. nie wpływają na zmianę wydanego orzeczenia lekarskiego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka z o.o. [...] w [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, skarżąca zarzuciła organowi:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, podczas gdy istniały podstawy do jej uchylenia;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez niewyczerpujące wyjaśnienie w sposób niebudzący wątpliwości wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności czy w latach 1992-2003 oraz w okresie od 15 czerwca 1974 r. do 25 października 1975 r. T. G. wykonywał pracę w warunkach narażenia zawodowego, co doprowadziło do błędnego ustalenia przez organ, że schorzenie T. G. ma zawodową etiologię choroby;

3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyczerpujące podjęcie kroków mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w świetle zarzutu zawartego w odwołaniu, to jest twierdzenia Skarżącego, że decyzja Organu I instancji została wydana na podstawie niekompletnego stanu faktycznego, w szczególności w zakresie dotyczącym okresu przypadającego na lata 1992-2003 - brak danych o narażeniu zawodowym w Karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, mimo że Organ administracyjny był do tego zobowiązany;

4) naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez przeprowadzenie oceny w sposób dowolny, a nie swobodny, sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia zawodowego, polegający na przyjęciu, iż stan faktyczny ustalony jest w sposób prawidłowy, m.in. w zakresie niekompletnej Karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej w odniesieniu do narażenia zawodowego w latach 1974-1975 oraz 1992-2003, bowiem dane w tym zakresie zostały uzyskane m.in. od Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz od T. G.;

5) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. poprzez niekompletne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a tym samym rozstrzygnięcie w sprawie w oparciu o niekompletnie zebrany materiał dowodowy, oraz poprzez nieuzasadnione przyjęcie,że schorzenie T. G. ma zawodową etiologię choroby, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji; naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynika sprawy, tj. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że wydanie decyzji przez organ I instancji bez umożliwienia [...] sp. z o.o. wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, tj. ze stanowiskiem [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] (dalej również jako "[..]WOMP") z dnia 9 kwietnia 2013 r. (jak wynika z uzasadnienia decyzji Organu I Instancji); niewezwanie [...] do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji uniemożliwiło mu zajęcie stanowiska w zakresie twierdzeń zawartych w piśmie [...]WOMP w [...] z "dnia 09 kwietnia 2013 r., a wypowiedzenie się mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;

6) naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez uznanie za udowodnione okoliczności, co do której strona skarżąca nie mogła się wypowiedzieć, tj. zawartych w piśmie [...]WOMP z dnia 09 kwietnia 2013 r.;

7) przedwczesne zastosowanie art. 2351 k.p., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, że schorzenie T. G. ma zawodową etiologię;

8) błędną wykładnię § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.2009.105.869), mające wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie za prawidłową interpretację organu I Instancji, iż decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej doręcza się zakładowi pracy, w którym pracownik był narażony na działanie czynnika wywołującego rozpoznaną chorobę zawodową, podczas gdy przepis stanowi, iż właściwy państwowy inspektor sanitarny przesyła decyzję, o której mowa w ust. 1 pracodawcy lub pracodawcom zatrudniającym pracownika w warunkach, które mogły spowodować skutki zdrowotne uzasadniające postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej, tym samym przekroczenie kompetencji poprzez przyjęcie, iż organ administracyjny jest władny/uprawniony do wskazania pracodawcy odpowiedzialnego za powstanie choroby zawodowej.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), uchylenie zaskarżonej decyzji następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nieważność decyzji Sąd stwierdza w przypadku zaistnienia przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. Na podstawie art 145 § 1pkt 3 p.p.s.a. dopuszczalne jest natomiast stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, o ile zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. W przypadku jednak, gdy wskazane uchybienia nie występują, skarga podlega oddaleniu na podstawie art, 151 p.p. s.a.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozważań Sądu były kwestie związane z prawidłowością postępowania prowadzonego przez organy inspekcji sanitarnej w przedmiocie choroby zawodowej oraz rozstrzygnięcia podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej.

Kontrola zaskarżonej decyzji, przeprowadzona w tym zakresie przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, wykazała, że odpowiada ona przepisom prawa materialnego, jak również przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, w stopniu mającym jakikolwiek wpływ na wynik sprawy i skutkującym koniecznością wyeliminowania jej z obiegu prawnego. Nie zaistniały również przesłanki do wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Rozważania w zakresie dokonanej przez Sąd oceny legalności rozpocząć należy od wskazania, że w świetle art 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.), zwanej dalej k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z kolei art. 2352 k.p. stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Uwzględniając wskazane regulacje uznać zatem należy, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest praca, jej rodzaj, charakter, jak też warunki jej wykonywania.

Wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 k.p. rozporządzenie Rada Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869), zwane dalej rozporządzeniem, określa w § 1 wykaz chorób zawodowych (pkt 1); okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym (pkt 2); sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych (pkt 3); podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych (pkt 4). W myśl § 2 rozporządzenia, wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia.

Podkreślić należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, a regulacje procesowe zwarte w rozporządzeniu stanowią lex specialis wobec przepisów k.p.a. Stosownie do § 4 rozporządzenia postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej prowadzi właściwy inspektor sanitarny, który wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzja ta wydawana jest na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jej wydanie poprzedza zatem postępowanie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej.

W zakresie tego postępowania, na zasadzie § 6 ust. 1 rozporządzenia, orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, o którym mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia, wydaje lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne o których mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia, zatrudniony w jednostce orzeczniczej. Podstawę do jego wydania stanowią wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika lub byłego pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego. W celu wydania orzeczenia organ kieruje zatem pracownika lub byłego pracownika na badanie do jednostki orzeczniczej I stopnia (§ 4 uśt

1 rozporządzenia). Jeśli pracownik nie zgadza się z treścią wydanego po przeprowadzeniu badań orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Zgodnie z treścią § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia jednostkami orzeczniczymi I stopnia są m.in. poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy, a jednostkami orzeczniczymi II stopnia jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy.

Kolejny dowód, stanowiący podstawę wydania decyzji, w postaci oceny narażenia zawodowego, sporządzany jest na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 k.p., przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art 2981 k.p. przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego (§ 6 ust. 4 rozporządzenia).

W tym miejscu zaakcentować należy, że zgodnie z § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, w toku podejmowania decyzji inspektor sanitarny samodzielnie przeprowadza ocenę narażenia zawodowego sporządzonego na formularzu. Związany jest jednak orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Nie jest również uprawnjony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK1078/06; wyrok WSA w Opolu z 9 listopada 2010 r., sygn. akt lI SA/Op 440/10, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzeczenie jednostki diagnostycznej w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej należy przy tym uznać za opinię w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii bądź sprzecznie z nią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby ustalić, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art 80 k.p.a. Organ powinien zatem zwrócić uwagę na jej właściwe uzasadnienie i spełnienie przesłanek formalnych. Tym samym organ obowiązany jest zbadać, czy wydane orzeczenie lekarskie wyjaśniło istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy opinia ta jest rzeczowo i przekonywująco uzasadniona. W przypadku stwierdzenia przed wydaniem decyzji, że materiał dowodowy, o którym mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia, jest niewystarczający do wydania decyzji, inspektor sanitarny może na zasadzie § 8 ust. 2 rozporządzenia żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Zauważyć należy, że zgodnie z regulacją § 6 ust. 5 rozporządzenia, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji medycznej, przebiegu zatrudnienia oraz narażenia zawodowego jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, to lekarze specjaliści uprawnieni są do występowania o uzupełnienie tego materiału dowodowego. Orzeczenie lekarskie stanowi natomiast wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Jeżeli zatem orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem organ nie może samodzielnie go podważać. Uprzednie rozpoznanie przez właściwą medyczną jednostkę orzeczniczą choroby zawodowej jest z kolei koniecznym warunkiem jej stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej w drodze decyzji. Organ nie posiada bowiem właściwej wiedzy medycznej do rozpoznania jednostki chorobowej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu, uznać trzeba, że kontrolowane postępowanie, dotyczące zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania u skarżącego choroby zawodowej, przeprowadzone zostało w sposób zgodny z trybem określonym w rozporządzeniu. Przed wydaniem decyzji T. G., poddany został badaniom we właściwej jednostce diagnostycznej. Na podstawie wyniku badania oraz w oparciu o posiadaną dokumentację wydane zostało orzeczenie lekarskie stwierdzające rozpoznanie u ww. choroby “Zespół wibracyjny – postać naczyniowo-nerwowa". W uzasadnieniu orzeczenia podano, że od 2010 r. u T. G. występują dolegliwości pod postacią bólu i drętwienia rąk, bólu stawów nadgarstkowych i stawu łokciowego prawego, ograniczenie ruchomości stawów. Od września 2011 r. dolegliwości objęły również staw barkowy prawy, następnie lewy. Rozponano zmiany zwyrodnieniowe, następnie zmiany zapalne wielostawowe. Na podstawie dostarczonej dokumentacji ortopedycznej w kwietniu 2011 r. rozpoznano zapalenie nadkłykcia bocznego prawej kości ramiennej. Diagnostyka reumatologa wykluczyła reumatoidalne zapalenie stawów (RZS). Od kwietnia 2011 r. T. G. z powodu powyżej wymienionych dolegliwości przebywał przez sześc miesięcy na zwolnieniu lekarskim, w październiku 2011 r. wobec nadal utrzymujących się dolegliwości nie został dopuszczony do pracy, uzyskał świadczenie rehabilitacyjne. Leczony był farmakologicznie, stosowano zabiegi rehabilitacyjne. Badania i konsultacje specjalistyczne w Poradni Chorób Zawodowych w [...] postwierdziły przewlekłe zapalenie nadkłykci kości ramiennej prawej, cechy zespołu wibracyjnego postaci naczyniowo-nerwowej oraz zmiany zwyrodnieniowe wielostawowe.

W toku dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego w dniach 2 marca 2012 r., 12 kwietnia 2012 r., 15 maja 2012 r. ustalono, iz T. G. pracował w następujących zakładach:

– od 15.06. 1974 r. do 25.10.1975 r w P.P [...] w [...] na stanowiskach: mł. marynarza, motorzysty;

– od 14.11 1977 r. do 9.03.1992r. w PKP Wagonownia [...] w [...] na stanowisku ślusarza;

– od 1992 r. do 2003 r. na statkach handlowych u 9 armatorów (greckich, niemieckich, włoskich, norweskich) poza granicami Państwa Polskiego na stanowiskach pracy: motorzysty, oficera wachtowego, oficera mechanika wachtowego;

– w okresach od 1.10. 2003 r. do 30.06.2004 r, od 6.09. 2004 r. do 31.05.2005 r., od 1.07. 2005 r. do 30.06.2005 r, w Teatrze Muzycznym "[...]" w [...] na stanowisku konserwatora i rzemieślnika teatralnego,

– od 11.09. 2006r. do 13.04. 2007 r. w [...] - Artykuły Metalowe w [...], na stanowisku sprzedawcy;

– od 16.04.2007 r. do 13.07.2010 r. w [...] w [...], na stanowisku blacharza;

– od 14.07.2010. r. do nadal w [...] w [....] kolejno na stanowiskach mechanika lotniczych urzadzeń naziwemnych;

– od 14.02.2012 r. T.G. został dopuszczony do pracy na podstawie zaświadczenia lekarskiego zezwalającego na podjęcie pracy na stanowisku mechanika obsługi, gdzie nie występują czynniki związane z drganiami mechanicznymi oraz zakaz używania urzadzeń i narzędzi wywołujących drgania mechaniczne.

Jak wynika z oceny narażenia zawodowego miejscem zatrudnienia w którym wystąpiło zagrożenie będące powodem skierowania T. G. na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej jest firma [...] a następnie [...] z siedzibą w [...]. T. G. z dniem 14 lipca 2010 r. został w trybie art. 231 k.p. przekazany do [...] sp. z o.o., która to firma stała się z mocy prawa stroną w dotychczasowym stosunku pracy. Praca na stanowisku blacharza, mechanika lotniczych urządzeń naziemnych, mechanika obsługi wiązała się z obciążeniem kończyn górnych, również stawów łokciowych podczas wykonywania czynności polegających na dokonywaniu napraw lub modyfikacji części lotniczych zespołów takich jak forantowanie, nitowanie, wybijanie, zwiercenie, szlifowanie itp. Czynnikiem narażenia zawodowego stanowiącego przyczynę choroby zawodowej było działanie drgań mechanicznych o działaniu miejscowym. Okresowo były stwierdzone przekroczenia normatywów higienicznych drgań mechanicznych.

Źródłem drgań działających na organizm pracownika przez kończyny górne stanowiły zmechanizowane narzędzia wibracyjne trzymane lub prowadzone rękami, które generują drgania o stosunkowo wysokich częstotliwościach. Podczas wykonywania ww. prac pracownik wyposażony był w środki ochrony indywidualnej z zakresu ochrony przed czynnikami mechanicznymi m.in. w antywibracyjne rękawice ochronne. Uwzględniając występowanie drgań mechanicznych w środowisku pracy blacharza wykonane w 2011 roku w [...] pomiary tego czynnika, wykazały przekroczenia dopuszczalnych wartości drgań miejscowych.

Reasumując, ocena narażenia zawodowego wynikająca z wywiadu epidemiologicznego, dokumentacja medyczna i wyniki badań środowiska pracy wykazały ścisły związek przyczynowy między występowaniem u pracownika zmian chorobowych a warunkami pracy. Warunki pracy stwarzały ryzyko powstania choroby zawodowej zespól wibracyjny - postać naczyniowo nerwowa.

Uprawniona do orzekania jednostka służby zdrowia stwierdziła, biorąc pod uwagę wywiad chorobowy, kliniczny, wyniki badań, dokumentację medyczną, dane o narażeniu zawodowym, opis sposobu wykonywanej pracy potwierdzone w dochodzeniu epidemiologicznym, rozpoznała z przeważającym prawdopodobieństwem zawodów etiologię przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej prawej oraz zespołu wibracyjnego. Słusznie organ podkreślił, że stosownie do § 2 i § 8.1 powołanego na wstępie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009r. Nr 105, poz.869. ze zm.), uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz w formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika. Umocowanie prawne do wydania decyzji o stwierdzeniu, choroby zawodowej zostało ustalone w zakresie obowiązków Państwowej Inspekcji Sanitarnej, o których mowa ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej z dnia 14.03.1985r. (tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 122, poz.1263 ze zm.). W trakcie prowadzonego dochodzenia zgodnie z art. 9 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, strony informowane były o wszelkich okolicznościach mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego. Po zebraniu materiałów dowodowych w sprawie, w dniu 14.09.2012r. strony zostały zawiadomione na piśmie o uprawnieniach wynikających z art. 10 i art.73§ 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Firma [...] skorzystała dwukrotnie ze swoich uprawnień i wniosła uwagi zawarte w pismach w dniach 6.11.2012 r. i 27.02.2013 r. Dotyczyły one zdaniem strony niekompletnego ustalenia stanu faktycznego danych o narażeniu zawodowym w latach 1992 – 2003 r. oraz w zakresie dokumentacji medycznej a w szczególności zaświadczenia lekarskiego z dnia 5.03.2012 r. wydanego przez specjalistę chorób wewnętrznych D. K. jak również przeprowadzenia uzupełniającej analizy dokumentacji medycznej. Wobec tego Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny w [...] uzupełnił postępowanie wyjaśniające zwracając się, dwukrotnie z pismem w dniu 06.12.2012 r. i 12.03.2013 r. do [...] Ośrodka Medycyny w [...] o wyjaśnienie istniejących rozbieżności z prośbą o przeprowadzenie uzupełniającej analizy dokumentacji medycznej T. G.. W dniach 30.01.2012 r. i 9.04.2013 r. [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] w odpowiedzi na powyższe poinformował Państwowego Inspektora Sanitarnego w [...], że nowe dane zawarte w dokumentacji medycznej z okresu 1992r., 1994r., 1999r., oraz w oświadczeniu dr D. K. z dnia 22.11.2012 r. nie wpływają na zmianę powyższego orzeczenia lekarskiego. Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny w [...] ponownie przeanalizował wskazany w piśmie okres od 1992 r. – 2003 r. pod kątem narażenia zawodowego na podstawie wywiadu epidemiologicznego przeprowadzonego w dniu 02.03.2012 r. z T. G..

W tym miejscu należy podkreślić, że skoro orzeczenie lekarskie wydane przez [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...] rozpoznał u T. G. chorobę zawodową określoną w poz. 22 pp. 1 załącznika rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych tj. zespół wibracyjny – postać naczyniowo-nerwowa należało przyjąć, że organy administracyjne były związane treścią tej opinii lekarskiej w zakresie wiedzy lekarskiej.

Organ nie ma prawa dokonywania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1018/06, pub. CBOSA).

Sąd administracyjny kontrolując zaś pod względem zgodności z prawem zaskarżoną decyzję, może kwestionować jedynie ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do podważenia pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. jeżeli zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź lekarza uprawnionego, lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu jednostce organizacyjnej, jednak nie może kwestionować treści orzeczenia lekarskiego, które, jak już wcześniej wskazano, ma charakter opinii biegłego.

Przy czym w ocenie Sądu orzeczenie uprawnionej do rozpoznania chorób zawodowych jednostki medycznej nie budzą wątpliwości, jest należycie uzasadnione, stąd też brak jest podstaw do jego podważenia zarówno z punktu widzenia wymogów rozporządzenia jak i przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy przyjąć, że nie mogły one mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. W wykazie chorób stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, ustawodawca ustalił okres, w którym udokumentowane objawy chorobowe upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu. W przypadku choroby: zespół wibracyjny - postać naczyniowo nerwowa okres ten wynosi 1 rok. Z oceny narażenia zawodowego dokonanej przez organy Inspekcji Sanitarnej wynika, że T. G. w okresie 2003 r. - 13 kwietnia 2007 r. wykonywał pracę zawodową bez narażenia na drgania miejscowe. Natomiast od dnia 16.04.2007 r. rozpoczął pracę w [...], od 14.07.2010 r., w trybie art. 231 Kodeksu pracy przekazany został do [...], gdzie był narażony na drgania miejscowe w trakcie wykonywania obowiązków służbowych. Z orzeczenia lekarskiego nr [...] wynika, iż pierwsze objawy chorobowe wystąpiły w 2010 r. a w kwietniu 2011 r. rozpoznano zapalenie nadkłykcia bocznego prawej kości ramienia, a dalsza diagnostyka w Poradni Chorób Zawodowych dała postawę do rozpoznania aktualnie zespołu wibracyjnego postaci naczyniowo-nerwowej.

W tej sytuacji brak danych o narażeniu u pracodawców zagranicznych w okresie od 1992 r. do 2003 r. nie może mieć wpływu na wynik sprawy.

Podobnie zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. polegający na wydaniu decyzji bez umożliwienia skarżącej spółce wypowiedzenia się co do stanowiska [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy przedstawionego w piśmie z dnia 9 kwietnia 2013 r. nie może mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż spółka podnosząc go nie wykazała dokonania jakich konkretnych czynności procesowych uniemożliwiło jej zarzucone naruszenie.

Przy czym należy zaznaczyć, że skarżąca brała aktywny udział w postępowaniu, była zawiadamiana o podejmowanych czynnościach, mogła (i czyniła to) przedstawiać własne stanowisko i zgłaszać własne wnioski – przy czym wszystkie wnioski zostały uwzględnione przez organ w prowadzonym postępowaniu w niniejszej sprawie.

Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 3 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------