Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 842/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 § 1 pkt 11
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 23 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2009-2010 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 23 marca 2021 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 z zm.) po rozpatrzeniu odwołania K.S. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 września 2020 roku, nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z dnia 29 czerwca 2018 roku, nr [...] wydanej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2009 – 2010, w związku z brakiem istnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 29 czerwca 2018 roku, nr [...] określił skarżącej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2009-2010.

Od powyższej decyzji K.S. złożyła odwołanie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 08 października 2018 roku, nr [...] uznał, że zostało ono wniesione po terminie zakreślonym dyspozycją art. 233 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 12 lutego 2019 roku, sygn. akt I SA/Gd/1123/18 rozpoznając skargę K.S. na powyższe postanowienie oddalił ją.

Skarżąca pismem z dnia 23 grudnia 2019 roku, które wpłynęło do Urzędu Skarbowego w dniu 30 grudnia 2019 roku wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 29 czerwca 2018 roku, nr [...] wobec zaistnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, a to orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 października 2019 roku, sygn. akt C-189/18 wydanej w sprawie Glencore Agriculture Hungary Kft. przeciwko Nemzeti Adóes Vamhivatal Fellebviteli Igzazgatósaga, opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej C-423/2019 w dniu 16 grudnia 2019 roku. W ocenie skarżącej orzeczenie to ma wpływ na treść wydanej decyzji ostatecznej.

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 23 stycznia 2021 roku wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia 29 czerwca 2018 roku.

Po przeprowadzeniu postępowania w zakresie wystąpienia przesłanek wznowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 24 września 2020 roku odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 29 czerwca 2018 roku wobec braku zaistnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu Organ I instancji stwierdził, że przywołany wyrok Trybunału Sprawiedliwości nie ma wpływu na odmienne niż dokonane decyzją ostateczną rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, bowiem w realiach postępowania podatkowego prowadzonego wobec K.S. nie zostały zrealizowane okoliczności opisane w orzeczeniu Trybunału. Organ podkreślił odmienności pomiędzy stanem faktycznym i prawnym, który legł u podstaw wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a okolicznościami faktycznymi i ramami prawnymi przedmiotowej sprawy. Charakter postępowania i uregulowania prawa węgierskiego dopuszczały możliwość gromadzenia materiału dowodowego i czynienia na jego podstawie ustaleń faktycznych w sposób ograniczający znacznie prawo strony do rzetelnego procesu i obrony, co w konfrontacji z odpowiednimi przepisami Ordynacji podatkowej nie ma miejsca. Ponadto organ zestawił regulacje Ordynacji podatkowej gwarantujące stronie uzyskanie wiedzy o materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania podatkowego z czynnościami podejmowanymi w przedmiotowej sprawie, konstatując iż strona miała dostęp do akt, w tym również dokumentów uzyskanych w toku kontroli i postępowania prowadzonego wobec jej kontrahenta. Podkreślono, iż K.S. wypowiadała się co do zgromadzonych dowodów składając zastrzeżenia i wyjaśnienia co przeprowadzonych dowodów.

Strona nie zgodziła się z ww. rozstrzygnięciem i wniosła odwołanie.

Zaskarżoną decyzją z dnia 23 marca 2021 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. Po dokonaniu analizy przesłanek wznowienia postępowania oraz stanu sprawy zauważył, że wpływ orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na decyzję podatkową w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej zachodzi wówczas gdy orzeczenie to oddziałuje w sposób na tyle istotny, że wymusza odmienne rozstrzygnięcie sprawy podatkowej od przyjętego w decyzji ostatecznej. Podkreślił przy tym, że zastosowanie wykładni rozszerzającej tejże przesłanki stałoby w sprzeczności z zasadą trwałości decyzji wyrażoną w art. 128 Ordynacji podatkowej. Dalej wskazano, iż stan faktyczny i realia sprawy, które były przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej znacznie odbiegają od stanu faktycznego w okolicznościach niniejszej sprawy. Specyfika i uregulowania prawa węgierskiego dopuszczały bowiem możliwość gromadzenia materiału dowodowego i oparcia ustaleń faktycznych w sposób znacznie ograniczający prawo strony do rzetelnego procesu i obrony, co nie ma miejsca na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej. Jak wyjaśniono na gruncie węgierskich przepisów proceduralnych organ podatkowy związany jest ustaleniami faktycznymi i kwalifikacjami prawnymi zawartymi w ostatecznych decyzjach podatkowych wydanych wobec kontrahentów i jednocześnie zwolniony z obowiązku przedstawiania ponownych dowodów oszustwa w postępowaniu toczonym przeciwko podatnikowi. Główne ograniczenie polega natomiast na nieudzieleniu podatnikowi dostępu do akt postępowań powiązanych, a w szczególności wszystkich dokumentów, na których organ ten opiera ustalenia. Zapoznanie podatnika z dowodami ma formę jedynie pośrednią w postaci streszczenia dowodów, które organ wybrał według przyjętych przez siebie kryteriów. Powyższe Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zestawił z przepisami Ordynacji podatkowej, a to art. 123 § 1, art. 180 § 1, art. 194 art. 200, które te przepisy gwarantują czynny udział strony, dostęp do materiału dowodowego, wyznaczają domniemanie wzmocnionej mocy dowodowej dokumentów i jego wzruszalność. Podkreślono przy tym, iż pojęcie materiału dowodowego jest szersze niż pojęcie dokumentów, bowiem mieszczą się w nim wszelkie dowody, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Co więcej, nawet w przypadku odejścia od zasady bezpośredniości postępowania, zapewniono stronie możliwość zapoznania się z tak przeprowadzonymi dowodami i wypowiedzenia co do ich treści.

Ponowna analiza akt w postępowaniu wznowieniowym wskazuje, iż postępowanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiotowej sprawie było zgodne z zasadami ogólnymi postępowania podatkowego, w tym postępowania dowodowego, co przyczyniło się do skutecznej realizacji celu postępowania, to jest ustalenia obiektywnego stanu faktycznego, nie naruszając przy tym praw strony. Sytuacja ta nie jest analogiczna do tej rozpatrywanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-189/19. Wbrew zarzutom z odwołania Naczelnik Urzędu Skarbowego w decyzji ostatecznej, której uchylenia domagała się K.S. nie dokonał rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o subiektywnie wybrane dowody (z postępowań prowadzonych wobec kontrahenta).

Skarżąca nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 23 marca 2021 roku zaskarżając ją w całości i wnosząc o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, jak również poprzedzającej ją decyzję organu pierwszej instancji;

- uchylenie ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określającej dla Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach określonych w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2009 oraz 2010.

Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 245 § 1 pkt 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej poprzez:

- nieprawidłowe i przedwczesne przyjęcie, że orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 października 2019 roku – wyroku w sprawie C-189/18 Glencore Agriculture Hungary Kft. przeciwko Nemzeti Adóes Vamhivatal Fellebviteli Igzazgatósaga, którego sentencja została opublikowana w Dziennik Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 16 grudnia 2019 roku, pod nr 2019/C 429/9 nie ma wpływu na odmienne niż dokonane w/w decyzją ostateczną rozstrzygnięcie sprawy, choć w/w wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w oparciu o który dokonano wznowienia postępowania, sam nie wywiera wprawdzie jeszcze bezpośredniego wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, ale nakazuje uzupełnić materiał dowodowy i dokonać jego ponownej, kompleksowej i samodzielnej oceny, które to działania mogą dopiero spowodować odmienne rozstrzygnięcie sprawy, a nadto:

- błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do uchylenia w/w decyzji ostatecznej, gdyż w/w orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie ma rzekomo zdaniem w/w organu wpływu na treść tej decyzji.

2. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 Konstytucji poprzez:

- utrzymanie w mocy zaskarżonej niniejszą skargą decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, pomimo że organ ten wydając w/w decyzję z pewnością naruszył obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zapewniający stronie ochronę prawną;

- naruszenie zasad postępowania podatkowego określonych w tym przepisach, mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy;

3. art. 7 Konstytucji poprzez naruszenie wskazanych powyżej przepisów prawa w sytuacji, gdy organy władzy publicznej winny działać na podstawie i w granicach prawa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, albowiem brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie odmawiające uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia z dnia 24 września 2020 roku.

Główny spór w sprawie koncentruje się przy tym na rozstrzygnięciu, czy wyrok TSUE w sprawie C-189/18 ma taki wpływ na wydaną decyzję, o jakim mowa w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. Zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wpływ na treść wydanej decyzji. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Dlatego też postępowanie wznowieniowe toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może więc zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć, przewidzianych w art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej.

Celem oceny wpływu wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 października 2019 roku w sprawie C-189/18 na treść decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, należy odnieść się do kontekstu prawnego wydanego orzeczenia. Trybunał analizował przepisy węgierskiej ordynacji podatkowej i czynności węgierskiego organu podatkowego, który zapoznał podatnika w sposób tylko pośredni z częścią dowodów zgromadzonych w sprawie jego kontrahenta oraz przedstawił je podatnikowi w formie streszczenia. Taką praktykę organów podatkowych TSUE ocenił jako naruszającą m.in. zasadę poszanowania prawa do obrony i art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Uwzględniając prawne uwarunkowania wynikające z regulacji prawa węgierskiego Trybunał stwierdził, że wśród praw gwarantowanych przez prawo Unii znajduje się poszanowanie prawa do obrony, jako podstawowa zasada Unii, która powinna być stosowana, gdy organ administracyjny ma podjąć w stosunku do danej osoby niekorzystną decyzję. Na podstawie tej zasady adresaci decyzji, powinni być w stanie skutecznie przedstawić swoje stanowisko odnośnie do dowodów, na których organ zamierza się oprzeć. Dalej Trybunał wskazał, że zasada poszanowania prawa do obrony nie ma bezwzględnego charakteru, lecz może podlegać ograniczeniom, pod warunkiem że ograniczenia te rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego zamierzonym przez dany przepis i nie stanowią z punktu widzenia realizowanego celu nieproporcjonalnej oraz niedopuszczalnej ingerencji w samą istotę zagwarantowanych w ten sposób praw. W przypadku gdy organ podatkowy zamierza oprzeć swoją decyzję na dowodach uzyskanych, tak jak w postępowaniu głównym, w ramach powiązanych postępowań karnych i postępowań administracyjnych wszczętych przeciwko kontrahentom podatnika, zasada poszanowania prawa do obrony wymaga, aby podatnik ten miał możliwość dostępu w trakcie toczącego się przeciwko niemu postępowania do wszystkich tych dowodów oraz dowodów, które mogą być wykorzystane w jego obronie, chyba że cele leżące w interesie ogólnym uzasadniają ograniczenie tego dostępu. Jednocześnie Trybunał wyjaśnił, że zasada poszanowania prawa do obrony w postępowaniu administracyjnym, takim jak toczące się postępowanie główne, nie nakłada na organ podatkowy ogólnego obowiązku zapewnienia pełnego dostępu do akt będących w jego dyspozycji, lecz wymaga, aby podatnik miał możliwość uzyskania, na swój wniosek, informacji i dokumentów zawartych w aktach administracyjnych i uwzględnionych przez ten organ w celu wydania jego decyzji, chyba że cele leżące w interesie ogólnym uzasadniają ograniczenie dostępu do wspomnianych informacji i dokumentów.

Następnie należy poddać pod rozwagę to, czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 października 2019 roku, C-189/18 ma wpływ na treść decyzji ostatecznej w stopniu uzasadniającym żądanie Skarżącej zawarte we wniosku o wznowienie postępowania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wykształciły się określone kryteria oceny wpływu orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na treść decyzji ostatecznej. Pierwszym z tych kryteriów jest, by uwzględnienie wykładni prawa unijnego przedstawionej w danym wyroku wymuszało wydanie odmiennego rozstrzygnięcia sprawy (wyrok NSA z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt I FSK 513/17, LEX 2378150). Ponadto akcentuje się w orzecznictwie, że konkretne rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które stanowi podstawę wznowienia postępowania zgodnie z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, winno mieć walor orzeczenia precedensowego. Przykładowo w wyroku z dnia 7 czerwca 2019 r. sygn. akt I FSK 477/17 (LEX nr 269176) NSA, dokonując oceny innego orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jako przesłanki wznowienia, wskazał, że orzeczenie to stanowi jedynie kontynuację wytoczonej wcześniej linii orzeczniczej, w związku z czym nie mogło ono mieć wpływu na wynik sprawy.

W przeprowadzonym postępowaniu wznowieniowym należało zatem poddać ocenie wykładnię zaprezentowaną w przedmiotowym wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz precedensowy charakter tego orzeczenia. Trybunał w omawianym orzeczeniu, jak wyżej wskazano, przedmiotem wykładni uczynił m.in. zasadę poszanowania prawa do obrony. Odnosząc zaprezentowaną w przedmiotowym wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wykładnia tego pojęcia nie wykazuje precedensowego charakteru, co jest niezbędne do uznania zaistnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. W zakresie wykładni tej zasady Trybunał kontynuuje wykładnię przedstawioną w wyroku z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt C 298/16 (LEX nr 2390647), w którym wskazano, że jednostka powinna mieć umożliwiony, na swój wniosek, dostęp do informacji i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej i podlegających uwzględnieniu przez organ publiczny w celu wydania decyzji chyba, że względy interesu ogólnego uzasadniają ograniczenie dostępu do tych informacji i dokumentów. W wyroku stanowiącym podstawę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie Trybunał w sposób tożsamy interpretuje tę zasadę w kontekście dostępu strony do akt sprawy, zatem orzeczenie to nie wykazuje waloru precedensowego w tej kwestii. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zauważył, że orzecznictwo w tym zakresie jest ugruntowane.

Sąd nie podzielił zdania Skarżącej jakoby wykładnia przedstawiona w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-189/18 miała wpływ na decyzję ostateczną, która wymuszałaby odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Jak wynika z wyroku NSA z dnia 18 stycznia 2019 r., art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej może znaleźć zastosowanie, jeżeli przeprowadzona przez organ wykładnia przepisów prawa krajowego stanowiących implementację norm prawa unijnego w świetle wykładni Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej okaże się wadliwa w takim stopniu, że wymusza wydanie odmiennej decyzji w sprawie (wyrok NSA w wyroku z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt I FSK 514/17,LEX nr 2625158). W realiach niniejszej sprawy chodzi o wykładnię przepisów prawa krajowego, które gwarantują stronie poszanowanie prawa do obrony w postępowaniu podatkowym. W polskim ustawodawstwie przepisami takimi są m.in. art. 123 Ordynacji podatkowej, tj. zasada czynnego udziału stron oraz art. 178 Ordynacji podatkowej, dający stronie prawo wglądu do akt sprawy podatkowej.

Podkreślić należy, że Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-189/18 w swej wykładni przewiduje jednak odstępstwa od zasady poszanowania prawa do obrony ze względu na interes ogólny. W polskiej Ordynacji podatkowej ograniczenie tej zasady wyraża się m.in. w treści art. 179 Ordynacji podatkowej, który uniemożliwia stronie zapoznanie się z aktami w zakresie dokumentów zawierających informacje niejawne oraz wyłączonych z akt przez organ ze względu na interes publiczny. W przypadku prawidłowego zastosowania tego przepisu nie może być mowy o naruszeniu zasady poszanowania prawa do obrony w jej kształcie przedstawionym przez Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Co prawda nie można z góry wykluczyć wpływu wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-189/18 wyłącznie ze względu na fakt jego wydania na gruncie przepisów węgierskiej ordynacji podatkowej, należy jednak podkreślić, iż polska Ordynacja podatkowa w znacząco odmienny sposób normuje sytuację procesową strony w postępowaniu podatkowym. Jeżeli organy podatkowe w prawidłowy sposób zastosują przepisy dotyczące gwarancji procesowych strony w postępowaniu podatkowym to nie dojdzie do naruszenia zasady poszanowania prawa do obrony zaprezentowanej w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W niniejszej sprawie organy podatkowe włączyły do akt sprawy postępowania podatkowego prowadzonego wobec Skarżącej część dokumentów pochodzących z postępowania podatkowego prowadzonego wobec jej kontrahenta. Dokumenty te zostały włączone do akt i udostępnione stronie. Należy podkreślić, iż Skarżąca miała nieograniczony dostęp do akt sprawy.

Wskazać należy, że w sprawie objętej skargą wszystkie dowody na jakich oparły się organy podatkowe wydając decyzję zostały włączone do akt sprawy, a Skarżąca miała możliwość zapoznania się z ich treścią na każdym etapie postępowania. Strona była zawiadamiana o czynnościach mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Do postępowania podatkowego prowadzonego wobec Skarżącej włączono materiały dowodowe z tych postępowań podatkowych w takim zakresie, w jakim materiały te stanowiły podstawę ustaleń faktycznych w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 29 czerwca 2018 roku dotyczącej Skarżącej. W związku z tym należy uznać, iż Skarżąca miała możliwość zapoznania się z tymi materiałami

Należy przy tym podkreślić, że postępowanie wznowieniowe nie służy ponownemu merytorycznemu rozpatrzeniu sprawy podatkowej, gdyż stałoby to w sprzeczności z zasadą trwałości decyzji wynikającą z art. 128 Ordynacji podatkowej (zob. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2019 r., sygn. akt I FSK 393/17, LEX nr 2619029). Skarżąca wskazała, iż organy podatkowe w prowadzonym wobec niej postępowaniu podatkowym nie przeprowadziły wnioskowanych przez nią dowodów. Jak jednak wskazano wcześniej, Sąd rozpatrując skargę na decyzję zapadłą w postępowaniu wznowionym nie rozpatruje merytorycznie sprawy podatkowej, lecz bada czy zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania.

Wobec powyższego sąd nie podzielił zarzutu skarżącej naruszenia art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej oraz art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, gdyż orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt C-189/18 nie miało wpływu na treść zaskarżonej decyzji, który wymuszałby jej uchylenie. Ponadto możliwość zastosowania tych przepisów wyklucza brak precedensowego charakteru orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Dwa pozostałe zarzuty podnoszone przez Skarżącą stanowią pewną konsekwencję stanowiska, które legło u podstaw pierwszego z nich, a zatem ocena Sądu w tym zakresie nie może być inna, aniżeli uznanie ich jako chybione. Stan faktyczny został należycie wyjaśniony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, zaś postępowanie wznowieniowe nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy przez organ.

Sąd administracyjny niezwiązany granicami skargi nie stwierdził także innych naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.