Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SAB/Kr 11/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 165,  art. 168
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SAB/Kr 11/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 grudnia 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędzia: WSA Beata Cieloch (spr.), Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Piotr Paździor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2010 r., sprawy ze skargi "K" S.A. w K, na bezczynność Burmistrza B., I. zobowiązuje Burmistrza B. do wydania przewidzianego prawem aktu w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku, II. zasądza od Burmistrza B. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 100, 00 zł (sto złotych 00/100).


UZASADNIENIE

W dniu 17 września 2010 r. (data nadania przesyłki poleconej) "K". S.A. w K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Burmistrza B. w załatwieniu sprawy dotyczącej wniosku z dnia 16 kwietnia 2004 r. nr [...] o udzielenie pomocy publicznej w zakresie spłaty zaległości podatkowych oraz wniosła o wyznaczenie Burmistrzowi terminu do załatwienia sprawy. Ponadto w oparciu o art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona skarżąca wniosła o zasądzenie od Burmistrza B. zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi opisano dotychczasowy przebieg postępowania.

Wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2004 r. nr [...] "K". S.A. wystąpiła do Burmistrza B. z opisanym wyżej wnioskiem. Objęta wnioskiem pomoc miała polegać umorzeniu odsetek za zwłokę oraz rozłożeniu na raty spłaty zobowiązań głównych. Pismem z dnia 2 sierpnia 2004 r. nr [...] "K". S.A. poinformowała Burmistrza B., iż wnioskowana przez nią pomoc publiczna miała być udzielona w ramach "Planu dostępu do rezerw węgla kamiennego w latach 2004-2006 oraz planu zamknięcia kopalń w latach 2004—2007". Plany te z kolei podlegały notyfikacji przed Komisją Europejską, a więc udzielenie pomocy było możliwe dopiero po przeprowadzeniu wymaganej procedury. Minister Gospodarki i Pracy pismem z dnia 18 sierpnia 2005 r. nr [...] poinformował Burmistrza B., że wymagana procedura dotycząca notyfikacji pomocy publicznej została zakończona pozytywnie. Komisja Europejska wydała decyzję [...] uznając, że przyznanie zakładanej pomocy publicznej jest zgodne z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1407/2002 z dnia 23 lipca 2002 r. w sprawie pomocy państwa przemysłu węglowego (Dz. Urz. WE L 205 z 2.08.2002 r.). W tych też okolicznościach zdaniem Ministra Gospodarki i Pracy nie było przeszkód formalnych do udzielenia wnioskowanej pomocy.

Bez względu na prowadzoną korespondencję "K". S.A. przystąpiła do spłaty zobowiązań głównych z tytułu podatku od nieruchomości i opłaty eksploatacyjnej. Zobowiązania te bez odsetek stały uregulowane w całości z upływem 2006 r. Burmistrz B. w dalszym ciągu nie wydał jednak ani pozytywnej, ani negatywnej decyzji w sprawie wnioskowanej pomocy publicznej, ani też żadnego innego rozstrzygnięcia, które kończyłoby toczące się postępowanie.

"K". S.A. z początkiem 2009 r. ustaliła, że ciążące na niej zobowiązanie z tytułu odsetek za zwłokę należnych od spłaconego w ratach podatku od nieruchomości i opłaty eksploatacyjnej uległo przedawnieniu. Pismem z dnia 18 lutego 2009 r. nr [...] wystąpiła Burmistrza B. z prośbą o umorzenie postępowania prowadzonego w sprawie objętej pomocą publiczną zobowiązań przejętych na mocy art. 42 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003—2006, gdyż postępowanie to ze względu na przedawnienie stało się bezprzedmiotowe. W odpowiedzi organ podatkowy wystosował pismo z dnia 21 kwietnia 2009 r. nr [...], w którym podniósł, że objęte postępowaniem w sprawie pomocy publicznej zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości i opłaty eksploatacyjnej oprócz wniosku z dnia 16 kwietnia 2004 r. nr [...] były też przedmiotem zawartej ugody. W konsekwencji umorzenie toczącego się postępowania powinno skutkować w pierwszej kolejności zmianą zapisów tej ugody.

"K". S.A. nie podzielając poglądów Burmistrza B. co do jakiegokolwiek związku ugody z prowadzonym postępowaniem pismem z dnia 29 kwietnia 2009 r. nr [...] złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenie. W wyniku jego rozpatrzenia organ II instancji wydał postanowienie z dnia 20 sierpnia 2009 r. nr [...], którym uznał ponaglenie za uzasadnione i wyznaczył dwumiesięczny termin załatwienia sprawy.

Burmistrz B. wystosował do "K". S.A. kolejne pismo z dnia 3 listopada 2009 r. nr [...], wskazując na potrzebę spotkania z przedstawicielami "K". S.A. W trakcie spotkania w dniu w dniu 1 grudnia 2009 r. przedstawiciele organu podatkowego poinformowali, że rozważana jest możliwość wydania decyzji, którą udzielona zostanie wnioskowana pomoc publiczna. Natomiast przedstawiciele "K". S.A. wyrazili pogląd, że udzielenie wnioskowanej pomocy stało się już niemożliwe, bowiem upłynął okres, w jakim zgodnie z notyfikacją pomoc ta miała być udzielona. Całe spotkanie zakończyło się konkluzją, iż Burmistrz B. wystąpi do Ministra Gospodarki z prośbą stanowiska co do możliwości udzielenia pomocy publicznej. W zależności od uzyskanej odpowiedzi zostanie wydana decyzja bądź to merytorycznie załatwiająca sprawę, bądź też umarzająca postępowanie z uwagi na zaistniałe przedawnienie.

Ze względu na brak dalszego postępu w sprawie pismem z 5 marca 2010 r. nr [...] "K". S.A. zwróciła się do Ministra Gospodarki z zapytaniem, czy Burmistrz B. zgodnie z poczynionymi ustaleniami wystąpił o wydanie opinii w sprawie dopuszczalności udzielenia wnioskowanej pomocy publicznej. W odpowiedzi Departament Górnictwa Ministerstwa Gospodarki nadesłał pismo z dnia 30 kwietnia 2010 r. nr [...], z którego wynikało, że organ podatkowy zwrócił się do Ministra Gospodarki z powyższym pytaniem, zaś w odpowiedzi na nie Minister wystosował pismo z dnia 29 kwietnia 2010 r. nr [...], w którym przedstawił zakres notyfikowanej obecnie pomocy publicznej oraz stwierdził, że "nie ma możliwości formalno-prawnych objęcia w roku 2010 pomocą publiczną umorzenia odsetek". W ślad za powyższą korespondencją do "K" S.A. wpłynęło też pismo z dnia 2 czerwca 2010 r. nr [...] gdzie Burmistrz B. stwierdził, że wobec niemożności udzielenia pomocy publicznej aktualny stał "wniosek o przedawnienie żądania". Poza tym nie podjął jednak żadnych czynności, które zmierzałyby do załatwienia sprawy.

Oceniając powyższy stan faktyczny strona skarżąca wskazała, że w niniejszej sprawie nie został zachowany wyznaczony przez art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej termin załatwienia sprawy. Wniosek z dnia 16 kwietnia 2004 r. nr [...] został doręczony organowi podatkowemu w dniu 19 kwietnia 2004 r. i w tej dacie nastąpiło wszczęcia postępowania (art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej). Od wszczęcia postępowania minęło ponad siedemdziesiąt sześć miesięcy, a mimo to Burmistrz B. nie wydał wymaganej decyzji, ani też nie zawiadomił strony o przyczynach tak ogromnej zwłoki w załatwieniu sprawy, ani o terminie, w którym można by oczekiwać, że sprawa zostanie załatwiona – w myśl art. 140 Ordynacji podatkowej. O ile do sierpnia 2005 r. zwłokę można usprawiedliwiać, gdyż niezakończona procedura notyfikacyjna wykluczała możliwość udzielenia pomocy, o tyle po otrzymaniu przez Burmistrza B. pisma Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 18 sierpnia 2005 r. nr [...], zwłoka jest już niczym nieusprawiedliwiona.

W skardze podkreślono, że Burmistrz B. nie zastosował się do obowiązku nałożonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2009 r [...] o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy. Bez względu na merytoryczną ocenę zasadności badania, czy w sprawie istnieją podstawy do umorzenia odsetek za zwłokę, które już uległy przedawnieniu, czy też w zaistniałym stanie rzeczy należy umorzyć postępowanie skarżący podkreślił, że kwestia ta została wyjaśniona blisko pięć miesięcy temu wskutek informacji Ministra Gospodarki przedstawionych w piśmie z dnia 29 kwietnia 2010 r. nr [...] Mimo tego Burmistrz B. nie wydał wymaganej decyzji, ani też nie podjął jakichkolwiek działań, które zmierzałyby do załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz B. wniósł o jej oddalenie, zarzucając naruszenie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez brak wskazania, że czynność, której domaga się skarżący mieści się w dyspozycji powołanego przepisu, a także brak wniosku skarżącego o ewentualne umorzenie odsetek lub o przedawnienie zobowiązania w rozumieniu art. 165 i art. 168 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając swoje stanowisko Burmistrz B. wskazał, że należność główna (m. in. zaległość w podatku od nieruchomości) została spłacona w całości do końca 2006 r., zgodnie z ugodą z dnia 16 kwietnia 2004 r. Odsetki za zwłokę od tej należności nie były objęte ugodą, ponieważ w ich sprawie toczyło się postępowanie przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Ze względu na stanowisko Ministra Gospodarki wyrażone w piśmie z dnia 29 kwietnia 2010 r. nie było możliwe objęcie odsetek postępowaniem ugodowym, ani też postępowaniem z zakresu pomocy publicznej. Organ administracji podkreślił, że to stanowisko Ministra pochodzi z daty późniejszej niż postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) bezczynność organów administracji podlega kontroli sądu administracyjnego jedynie wówczas, gdy dotyczy niewydania decyzji, niektórych rodzajów postanowień w postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, tzw. czynności materialno - technicznych oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.

Wbrew zarzutom Burmistrza B. taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.

W piśmie z dnia 15 grudnia 2003 r. (k. 1 akt administracyjnych) "K". S.A. wystąpiła m. in. "o umorzenie w pełnej wysokości odsetek od zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości i opłaty eksploatacyjnej". Również w piśmie z 16 kwietnia 2004 r. skarżąca spółka zawarła wniosek o umorzenie naliczonych odsetek za zwłokę. Pisma te stanowią "żądanie strony", o którym mowa w art. 165 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej. Dzień doręczenia pierwszego z tych pism Burmistrzowi B. stanowił datę wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości oraz opłaty eksploatacyjnej za lata 2002 – 2003. Pismo z 16 kwietnia 2004 r. nie wszczęło kolejnego postępowania w tej samej sprawie – strona jedynie podtrzymała swój wcześniejszy wniosek o umorzenie odsetek. Wszczęte pierwszym z pism postępowanie wymagało rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Podniesiony w odpowiedzi na skargę zarzut braku wniosku, o którym mowa w art. 165 i art. 168 Ordynacji podatkowej jest więc całkowicie bezpodstawny. Kwestia ta była przedmiotem rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2009 r., gdzie przesądzono, że wniosek "K". S.A. z dnia 15 grudnia 2003 r. spowodował wszczęcie postępowania w przedmiocie umorzenia odsetek od zaległości podatkowych.

Niezrozumiałe jest stanowisko Burmistrza B. wyrażone w piśmie z 21 kwietnia 2009 r. (k. 10 akt administracyjnych) oraz w odpowiedzi na skargę. W powołanym piśmie Burmistrz wskazał, że "odsetki (...) były również przedmiotem ugody z dnia 16 kwietnia 2004 r. i dzielą sytuację prawną należności głównej, są bowiem długiem i przedmiotem spłaty na warunkach niniejszej ugody. Wobec powyższego umorzenie postępowania pomocowego wbrew postanowieniu § 3 cyt. ugody powinno skutkować w pierwszej kolejności zmianą zapisu tego paragrafu ugody". W odpowiedzi na skargę ten sam organ wskazał zaś, że "odsetki (...) podlegały odrębnej regulacji i zostały wyłączone z ugody", co jest w sposób oczywisty sprzeczne z jego wcześniejszym stanowiskiem.

Całkowicie niejasne jest stwierdzenie zawarte w odpowiedzi na skargę, iż "zarówno wniosek z dnia 16 kwietnia 2004 r., jak i ugoda z tej samej daty nie mogą stanowić podstawy do odniesienia się organu podatkowego do odsetek od niezapłaconych w terminie należności głównych, a która ostatecznie została spłacona w 2006 r.". Zarówno wniosek z 16 kwietnia 2004 r., jak i wcześniejszy wniosek z 15 grudnia 2003 r. wbrew obowiązkowi nie zostały rozpoznane i rozstrzygnięte w przewidzianej przepisami formie decyzji administracyjnej. W tym miejscu należy podkreślić, że zarówno podatek od nieruchomości, jak i opłata eksploatacyjna stanowią należności publicznoprawne. Taki sam charakter mają odsetki od tych należności. Oznacza to, że podlegają one bezwzględnie obowiązującym przepisom prawa podatkowego i nie mogą być w ramach swobody umów poddane reżimowi praca cywilnego. Nie można więc zgodzić się z organem podatkowym, że ugoda z dnia 16 kwietnia 2004 r. uniemożliwia odniesienie się do wniosku o umorzenie odsetek od zaległości podatkowych.

Wbrew stanowisku organu podatkowego pismo Ministra Gospodarki z 29 kwietnia 2010 r. (k. 16 akt administracyjnych) nie wyklucza wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. W piśmie tym Minister udzielił odpowiedzi na pismo Burmistrza z 4 marca 2010 r. (k. 15 akt administracyjnych) co do możliwości udzielenia pomocy publicznej "K". S.A. w zakresie umorzenia odsetek. Minister stwierdził, że wystosował do organów administracji samorządowej informację o notyfikowaniu przez Komisję Europejską pomocy państwa dla polskiego sektora węglowego. W przypadku Gminy B. informacja taka została skierowana pismem z 18 sierpnia 2005 r. i dotyczyła zatwierdzonej pomocy publicznej z tytułów: podatku od nieruchomości i opłaty eksploatacyjnej. W piśmie Ministra Gospodarki wyraźnie stwierdzono, że na podstawie powyższej informacji Gmina B. powinna wydać decyzje, które potwierdzałyby udzielenie "K". S.A. pomocy publicznej, podczas gdy gmina zawarła ze spółką w tej kwestii jedynie ugodę. Takie stwierdzenie jednoznacznie potwierdza konieczność rozstrzygnięcia niniejszej sprawy decyzją administracyjną. Nie stoi temu na przeszkodzie dalsze stwierdzenie, iż nie ma możliwości formalno-prawnych objęcia w roku 2010 pomocą publiczną umorzenia odsetek. Należy przy tym podkreślić, że Minister w ogóle nie wypowiadał się na temat przedawnienia odsetek, a jedynie co możliwości objęcia ich pomocą publiczną w 2010 r.

W przypadku postępowań wszczynanych na wniosek możliwe jest trojakie rozstrzygnięcie:

a) uwzględnienie wniosku i wydanie decyzji pozytywnej dla wnioskodawcy,

b) odmowa uwzględnienia wniosku

c) umorzenie postępowania, o ile zachodzą podstawy wskazane w art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.

Każdy z tych przypadków przybiera formę decyzji administracyjnej. Tak więc niezależnie od tego, czy organ podatkowy uznaje wniosek "K" S.A. za zasadny, za bezzasadny, czy też uważa postępowanie podatkowe w tej sprawie za bezprzedmiotowe – ma obowiązek wyrazić swoje stanowisko w formie decyzji, szczegółowo opisanej w art. 210 Ordynacji podatkowej.

Rozpoznając skargę na bezczynność sąd administracyjny nie ma kompetencji do wskazania w który z powyższych sposobów sprawa powinna zostać rozstrzygnięta. Sąd może jedynie zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Na obecnym etapie postępowania Sąd zobowiązuje Burmistrza B. do wydania decyzji w przedmiocie wniosku o umorzenie odsetek od zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości oraz opłaty eksploatacyjnej za lata 2002 – 2003, nie przesądzając jednak o treści tej decyzji. Przy jej wydawaniu Burmistrz B. winien wziąć pod uwagę wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, w tym zwłaszcza odnieść się do podniesionego przez "K" S.A. w piśmie z dnia 18 lutego 2009 r. (k. 8 akt administracyjnych) zarzutu przedawnienia oraz do stanowiska Ministra Gospodarki wyrażonego w opisanym wyżej piśmie z dnia 29 kwietnia 2010 r.

Ponieważ skarga "K". S.A. okazała się zasadna, Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił ją i na podstawie powołanego wcześniej art. 149 p.p.s.a. zobowiązał Burmistrza B. do wydania aktu (decyzji administracyjnej) w przedmiocie wniosku o umorzenie odsetek od zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości oraz opłaty eksploatacyjnej za lata 2002 – 2003. Okres jednego miesiąca, wyznaczony w pkt I wyroku, jest wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy biorąc pod uwagę, że wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały już jednoznacznie wyjaśnione i sprawa nie wymaga prowadzenia postępowania dowodowego.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.