Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 1976/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6075 Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Zatrudnienie
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 194 ust. 1-2, art. 195 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 maja 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o gospodarce nieruchomościami.
article: par. 36, par. 39-45
journal: Dz.U. 1998 nr 115 poz. 745
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1998 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczących działalności zawodowej.
Teza: Ponieważ postępowanie o zastosowaniu kary dyscyplinarnej prowadzone przez organ administracji opiera się na wynikach postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej, to tak przy pierwszym rozpoznaniu sprawy, jak też w postępowaniu prowadzonym z wniosku o ponowne jej rozpoznanie, niezbędne jest zwrócenie się do tej Komisji o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego.

TEZY

Ponieważ postępowanie o zastosowaniu kary dyscyplinarnej prowadzone przez organ administracji opiera się na wynikach postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej, to tak przy pierwszym rozpoznaniu sprawy, jak też w postępowaniu prowadzonym z wniosku o ponowne jej rozpoznanie, niezbędne jest zwrócenie się do tej Komisji o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej 1) Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2003 roku, numer [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz J.L. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] , w której orzekł o udzieleniu J.L. kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia licencji zawodowej do czasu ponownego zdania egzaminu z wynikiem pozytywnym.

Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że Stowarzyszenie Pośredników w Obrocie Nieruchomościami [...] zwróciło się do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o nadanie toku sprawie nie wypełnienia przez J.L. obowiązków, o których mowa w art. 181 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze z zmianami).

W związku z w/w pismem Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zwrócił się do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w stosunku do J.L. Powyższe postępowanie zostało wszczęte w celu zbadania następujących zarzutów – nie wypełnienia obowiązków, o których mowa w art. 181 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami , poprzez brak stosowania przepisów prawa i standardów zawodowych oraz zasad etyki zawodowej tj. naruszenie przepisów art. 180 ust.2 w/w ustawy , § 8 pkt.1 i 2 Kodeksu Etyki oraz § 6 pkt.2 Standardów Zawodowych.

Na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Komisja Odpowiedzialności Zawodowej stwierdziła, iż J.L.- pośrednik w obrocie nieruchomościami, swym postępowaniem naruszył przepisy art. 179 ust. 3, art.180 ust.2 i art.181 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze z zmianami).

J.L. jest prezesem zarządu spółki P., której przedmiotem działalności jest pośrednictwo w obrocie nieruchomościami. Jest on pośrednikiem w obrocie nieruchomościami w myśl art. 179 ust.2 w/w ustawy i jednocześnie jedyną osobą posiadającą stosowną licencję uprawniającą do wykonywania czynności zawodowych z tytułu pośrednictwa w obrocie nieruchomościami w spółce P.. Spółka ta posiada filie w B., T., I., P., G. i G.. J.L. twierdzi , że zatrudnia pięciu pracowników posiadających licencję, jednak

nie przedstawił żadnych dowodów , że osoby wskazane przez niego pracują w firmie P. , a w szczególności nie przedstawił on umów, z których wynikałby zakres ich obowiązków. Komisja stwierdziła, że fakt

posiadania licznych filii przez P. świadczy o tym, że nadzór pośrednika J.L. nad pracownikami firmy jest nierealny i

fikcyjny, tym bardziej , że pośrednictwo w obrocie nieruchomościami wiąże się ze stałym i osobistym kontaktem z klientem oraz sprawowaniem bezpośredniej opieki nad każdą sprawą .

Ponadto J.L. jest zatrudniony w charakterze pośrednika na 1/3 etatu w spółce cywilnej " O.", której właściciele nie posiadają licencji pośrednika. Jest to spółka konkurencyjna do jego firmy ze względu na rodzaj wykonywanej działalności oraz bliskie położenie w stosunku do siedziby P.. Zdaniem Komisji Odpowiedzialności Zawodowej takie

postępowanie J.L. jest nieetyczne, świadczy o braku poszanowania dobrych obyczajów , wiąże się z zaniedbywaniem klientów jednej i drugiej firmy a ponadto jest sprzeczne z art. 181 ust.1 w związku z art. 179 ust. 3 i art.180 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

J.L. naruszył też przepis art. 181 ust. 3 powyższej ustawy, gdyż przedstawił Komisji tylko polisę ubezpieczeniową P. za szkody wynikające z prowadzonej działalności w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, natomiast nie załączył chociażby kopii aneksów do polisy, rozszerzających zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela o szkody wyrządzone przez pośrednika J.L oraz

osoby, które działają pod jego nadzorem.

Wobec naruszenia wyżej przytoczonych przepisów prawa, biorąc pod uwagę wyniki postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] orzekł wobec J.L. karę dyscyplinarną w postaci zawieszenia licencji zawodowej do czasu ponownego zdania egzaminu z wynikiem pozytywnym.

J.L., pismem z dnia 14 maja 2003 r. ( data prezentaty), wystąpił do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając jej obrazę prawa materialnego tj. przepisów art. 179 ust. 3, art.180 ust.2 i art.181 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Podnosił też, że nałożona na niego kara jest contra legem wobec art. 183 ust.1 i 2 powołanej ustawy , wobec czego decyzja powinna być uchylona a postępowanie wobec niego umorzone.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, rozpatrując złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.L. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w tym w szczególności art. 179 ust. 3, art.180 ust.2 i art.181 ust.1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż postępowanie przeprowadzone zostało z uchybieniem przepisów o postępowaniu administracyjnym.

Zauważyć należy, że sąd administracyjny powołany jest do oceny legalności decyzji , nie zaś do badania słuszności, czy merytorycznych ocen wyrażanych w

toku postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) strona ma prawo domagania się dwukrotnego rozpoznania sprawy. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji, może

zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do

wniosku tego stosuje się odpowiednie przepisy dotyczące odwołań (art. 127 § 3 k.p.a.).

W myśl art. 194 ust. 1 i 2 i 195 ust. 1 z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze z zmianami) o zastosowaniu kar dyscyplinarnych z tytułu odpowiedzialności zawodowej orzeka Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w drodze decyzji, na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego, które przeprowadza Komisja Odpowiedzialności Zawodowej. Postępowanie wyjaśniające odbywa się z udziałem osoby, w stosunku do której toczy się postępowanie. Szczegółowe zasady i tryb przeprowadzania postępowania wyjaśniającego z tytułu odpowiedzialności zawodowej oraz

stosowania kar dyscyplinarnych z tego tytułu reguluje rozdział 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1998 r. w sprawie wykonania niektórych

przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących działalności zawodowej (Dz. U. Nr 115, poz. 745).

Na tle tej regulacji prawnej należy wskazać, że organ rozpoznający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy obowiązany jest do merytorycznego rozpoznania sprawy i skontrolowania przeprowadzonego postępowania. Kontrola organu rozpoznającego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy będzie więc zawsze kontrolą pełną, polegającą na ponownym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 1998 r. sygn. akt III SA 1379/97; ONSA z 1999 r. Nr 3, poz. 85). Rozpatrując ponownie sprawę organ ma obowiązek ustosunkowania się do treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie tylko potwierdzenie zasadniczych ustaleń przyjętych w poprzedniej decyzji. Ponieważ postępowanie o zastosowaniu kary dyscyplinarnej prowadzone przez organ administracji opiera się na wynikach postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej, to tak przy pierwszym rozpoznaniu sprawy, jak też w postępowaniu prowadzonym z wniosku o ponowne jej rozpoznanie, niezbędne jest zwrócenie się do tej Komisji o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego.

W niniejszej sprawie organ - rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - nie zwrócił się o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ograniczył ponowne rozpoznanie sprawy do wydania decyzji z dnia [...] lipca 2003 r., którą to decyzją utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia

2003 r. W uzasadnieniu swojej decyzji, która jest przedmiotem skargi, powołał się na stanowisko Komisji Odpowiedzialności Zawodowej wyrażone w poprzednim postępowaniu zakończonym decyzją tego organu z dnia [...]

kwietnia 2003 r. (a więc nie odnoszące się do zarzutów i argumentów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy). Tak więc organ praktycznie ograniczył się do wydania nowej decyzji w sprawie, nie poprzedzając jej wydania postępowaniem kwalifikacyjnym, w którym dowody przedstawione przez stronę były poddane ponownej ocenie przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej.

Ponadto z protokołu z postępowania wyjaśniającego wynika, że zespół na posiedzeniu w dniu [...] marca 2003 r. rozpatrzył sprawę bez udziału rzeczoznawcy majątkowego J.L. i jego obrońcy, o którym to terminie posiedzenia nie zostali oni powiadomieni.

Naruszone zatem zostały przepisy art. 10 § 1 k.p.a., art.127 § 3 k.p.a. i art. 195 ust. 1 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący podnosił wprawdzie w skardze jedynie zarzuty co do naruszenia przepisów prawa materialnego, jednak sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, zgodnie z art. 134 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił obie decyzje z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.