Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 161/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2, art. 151, art. 152, art. 206
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie asesor WSA Danuta Szydłowska, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2008 r. sprawy ze skargi D. i W. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania odpadu w postaci samochodu do stacji demontażu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w odniesieniu do rozstrzygnięcia nakładającego na skarżących obowiązek nadesłania kopii zaświadczenia o warunkach demontażu pojazdu w terminie do dnia [...] września 2007 roku; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części opisanej w punkcie 1 nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. w pozostałej części skargę oddala; 4. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżących D. i W. S. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu części kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) czerwca 2007 roku, Nr (...) Główny Inspektor Ochrony Środowiska orzekł o:

1. Nałożeniu na odbiorcę odpadu D. i W. S. zam. w L.,

przy ul. (...), obowiązku przekazania odpadu w postaci używanych

pojazdów marki: (...) o numerze identyfikacyjnym nadwozia: (...) oraz (...) o numerze identyfikacyjnym nadwozia:

(...) bez usuwania z nich jakichkolwiek elementów,

do upoważnionej stacji demontażu, posiadającej wszelkie wymagane prawem

zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie demontażu pojazdów.

2. Zobowiązaniu D. i W. S. do nadesłania do Głównego

Inspektora Ochrony Środowiska kopii otrzymanych zaświadczeń o demontażu

pojazdów, o których mowa w ust. 1 decyzji lub zaświadczeń o przyjęciu

niekompletnych pojazdów, w ciągu 30 dni od momentu przekazania odpadu

do stacji demontażu pojazdów, nie później niż do dnia 20 września 2007 roku.

W uzasadnieniu powyższej decyzji wydanej w I instancji Główny Inspektor

Ochrony Środowiska stwierdził, że w dniu (...) lutego 2007 roku D. i W. S., zam. w L.przy ul. (...), złożyli w Urzędzie Celnym w K. zgłoszenia celne nr (...) oraz (...) o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru w postaci używanych pojazdów marki: (...) o numerze identyfikacyjnym nadwozia: (...) oraz (...) o numerze identyfikacyjnym nadwozia: (...).

Do zgłoszeń celnych dołączono dokument "Salvage Certificate", wydany przez właściwe władze Stanu New York w USA z adnotacją "Total Loss". W dokumentacji znajdowały się także fotografie uszkodzonych pojazdów oraz opinie techniczne z dnia 2 marca 2007 roku o nr: (...) oraz (...), które sporządził rzeczoznawca z listy Ministra Infrastruktury Nr RS (...) Pan mgr inż. R. H. , posiadający certyfikat CCRS Nr (...), w których wyliczono elementy uszkodzone, w tym wymagające wymiany.

W wyniku rewizji celnej i oględzin samochodów przez WIOŚ P., Delegatura w L. z dnia(...) lutego 2007 roku potwierdzono liczne i poważne

sygn. akt IV SA/Wa 161/08

uszkodzenia pojazdów oraz stwierdzono, że dotychczasowi właściciele przedmiotowych pojazdów wyzbyli się ich na rzecz stron.

Urząd Celny w L. przekazał dnia (...) marca 2007 roku całą dokumentację do Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, z wnioskiem o wydanie decyzji na podstawie art.16 ust. 1 ustawy z dnia 30 lipca 2004 roku o międzynarodowym obrocie odpadami (Dz. U. Nr 191, poz. 1956).

Główny Inspektor Ochrony Środowiska po analizie zgromadzonej dokumentacji stwierdził, że przedmiotowe uszkodzone pojazdy posiadają świadectwo pojazdów powypadkowych wydane przez właściwe władze państwa wysyłki, a także wypełniają definicję "odpadów", określoną w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz. U. z 2007 nr 39 poz. 251) - odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany".

W ocenie organu I instancji przedmiotowe uszkodzone pojazdy powinny być zakwalifikowane do dwu kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach tj.: do kategorii Q4 - "substancje lub przedmioty, które zostały rozlane, rozsypane, zgubione lub takie, które uległy innemu zdarzeniu losowemu, w tym zanieczyszczone wskutek wypadku lub powstałe wskutek prowadzenia akcji ratowniczej" - pierwszy z pojazdów to samochód powypadkowy (wypadek jest zdarzeniem losowym), drugi zaś to samochód którego wnętrze uległo w dużym stopniu spaleniu (pożar także jest zdarzeniem losowym), lub do kategorii - Q2 -"produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym", uszkodzone elementy, które muszą być wymontowane wymieniono w ww. opinii technicznej i protokole oględzin. Jednocześnie podkreślono, że właściciele przedmiotowych pojazdów, wyzbyli się ich na rzecz stron, co jest przesłanką o której mowa wart. 3 ust. 1 ww. ustawy o odpadach i pozwala na zakwalifikowanie tych pojazdów do kategorii odpadów o kodzie 16 01 04* "zużyte lub nie nadające się do użytkowania pojazdy", zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 roku w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206).

W ocenie organu bezsprzeczne jest to, że przedmiotowe pojazdy w wyniku uszkodzenia zostały zakwalifikowane do zniszczenia przez władze Stanu New York. Aktualnie w przepisach prawnych nie ma zakazu całkowitej odbudowy zniszczonego nawet w olbrzymim stopniu pojazdu, natomiast istnieją przepisy prawne, które

sygn. akt IV SA/Wa 161/08

precyzują na jakich zasadach może odbywać się transgraniczne przemieszczanie odpadów. Dlatego organ stwierdził, iż strony dokonały zakupu odpadu i to, iż planują dokonać operacji odzysku/naprawy, nie ma wpływu na fakt, że powinny dokonać zgłoszenia wysyłki właściwym organom, zgodnie z art. 6 ust. 5 i 6 Rozporządzenia Rady Nr 259/93/EWG z 1 lutego 1993 roku w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar (Dz. Urz. WE L 30 z 06.02.1993, str. 1 i n. ze zm.), celem uzyskania zezwolenia na przywóz do Polski odpadów do odzysku. Zdaniem organu orzekającego w sprawie w przedmiotowym przypadku doszło do wprowadzenia odpadu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego pozwolenia właściwego organu miejsca przeznaczenia, czyli GIOŚ, co wyczerpuje znamiona nielegalnego obrotu odpadami.

Odnosząc się do pisma stron z dnia (...) marca 2007 roku stwierdzono, iż Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zajął stanowisko w sprawie pismem, a nie wydał postanowienia, gdyż w świetle art. 79 Rozporządzenia Rady Nr 2913/92/EWG, z dnia 12 października 1992 roku ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. nr L 302 z 19.10.1992 str. 1 ze zmian.), dopuszczenie do swobodnego obrotu, to procedura celna prowadzona przez organy celne, za pomocą której można nadać towarowi niewspólnotowemu status celny towaru wspólnotowego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami Organ Celny może się zwracać do różnych organów z zapytaniami i wnioskami, co nie zmienia faktu, że to on rozstrzyga czy dany pojazd jest odpadem czy towarem. Opinia rzeczoznawcy jednoznacznie wskazuje na to, że przedmiotowe uszkodzone pojazdy są uszkodzone i zawierają elementy, które muszą być wymienione, co oznacza, że powstałe w ten sposób odpady będą musiały zostać unieszkodliwione.

Jednocześnie podkreślono, że żaden rzeczoznawca z zakresu techniki samochodowej nie jest uprawniony do przesądzania, czy dany pojazd jest, czy nie jest odpadem, a takiej kwalifikacji można dokonać jedynie poprzez wykazanie, czy dany towar spełnia definicję odpadu. Rzeczoznawca w swojej opinii określa przede wszystkim stan techniczny uszkodzonego pojazdu, np. procentowy udział uszkodzeń oraz wartość pojazdu. Taka opinia, może być, zdaniem organu, pomocna przy kwalifikowaniu danego uszkodzonego pojazdu jako odpadu lub produktu, jednak nie jest to jedyna i decydująca przesłanka dla dokonania klasyfikacji towaru. Ustalenia, że przedmiotowe pojazdy stanowią odpad dokonano na podstawie całej dokumentacji przesłanej przez Oddział Celny w L., która była wystarczająca dla

sygn. akt IV SA/Wa 161/08

faktycznego i obiektywnego ustalenia stanu rzeczy.

Uznając, że za nielegalny międzynarodowy obrót przedmiotowych odpadów odpowiedzialność ponosi jego odbiorca, który sprowadził odpad spoza Wspólnoty Europejskiej (USA), zgodnie z art. 16 ust 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym obrocie odpadami (Dz. U. Nr 191, poz. 1956) organ określił sposób gospodarowania tym odpadem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyli D. S. i W. S. twierdząc, iż za chybione należy uznać twierdzenie Urzędu Celnego w L. oraz Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, iż przedmiotowe samochody stanowią odpady i w związku z tym sprowadzenie ich do Polski stanowi nielegalny międzynarodowy obrót odpadami.

Odwołujący się stwierdzili, że w dniu (..._ lutego 2007 roku złożyli w Urzędzie Celnym w L. zgłoszenia celne nr (...) oraz (...) o objęciu procedurą dopuszczenia do obrotu towaru w postaci używanych pojazdów marki: (...) o numerze identyfikacyjnym nadwozia: (...) oraz (...) o numerze identyfikacyjnym nadwozia: (...). Do zgłoszeń celnych dołączyli dokumenty "Salvage Certificate" czyli świadectwo własności pojazdu z odzysku, wydane przez właściwe władze Stanu New York w USA. W pkt 1 w/w dokumentu zawarty został szczegółowy opis pojazdu: rocznik, marka, model, paliwo, cylindry, waga, stan, nr poprzedniego dokumentu własności, rodzaj nadwozia, kolor.

W pkt 2 opisany został stan pojazdu - z dopiskiem "te rubryki należy zawsze wypełnić" gdzie w przypadku samochodu:

* marki (...) wpisano: Główna część lub części brakujące lub uszkodzone:

[wpisano] Spalony wewnątrz,

* marki (...) wpisano: Główna część lub części brakujące lub

uszkodzone: [wpisano] Przód,

Kolejno w pkt 3 opisano nabycie pojazdu, datę nabycia, poprzedniego właściciela, poprzedni dowód własności oraz informację wyłącznie dla celów zakładu, gdzie w obu przypadkach zaznaczono "total loss" czyli strata całkowita. Pkt 4 zawiera informacje o zastawie, pkt 5 zbycie pojazdu, pkt 6 oświadczenie oraz pkt 7 nabycie pojazdu. Informacja "total loss" jest informacją przeznaczoną wyłącznie dla zakładów ubezpieczeń na terenie USA. Na rynku amerykańskim w/w pojazdy są tak wysoko ubezpieczone, że powstanie stosunkowo niedużej straty powoduje wypłatę

sygn. akt IV SA/Wa 161/08

wysokiego odszkodowania i stąd wpis "total loss".

Zdaniem odwołujących się Urząd Celny w L. dokonał błędnej interpretacji powyższych dokumentów. Za główne kryterium oceny stanu technicznego pojazdów wzięto informacje przeznaczone wyłącznie dla zakładów ubezpieczeń w USA i na tej podstawie stwierdzono, iż pojazd posiada stratę całkowitą - "total loss" czego skutkiem stało się zakwalifikowanie pojazdów jako odpady w myśl art. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz. U. nr 62, poz. 628 ze zm.).

Odwołujący się na poparcie swoich wywodów powołali stanowisko Ministerstwa Transportu i Budownictwa w sprawie dokumentów (salvage) składanych do wniosków o rejestrację na terytorium RP pojazdów sprowadzanych z USA i Wielkiej Brytanii z dnia (...) marca 2006 r., (...), w którym Ministerstwo Transportu i Budownictwa wyraziło pogląd, że podstawowym dokumentem spełniającym wymagania art. 72 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku -Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 roku., nr 108, poz. 908 z późno zm.) na podstawie którego można dokonać rejestracji pojazdu sprowadzonego z terytorium USA jest dokument typu "Certificate of Title". Jednak jak wskazało Ministerstwo Transportu i Budownictwa w wielu przypadkach do wniosku o rejestrację pojazdu dołączony jest dokument typu "Certificate of Salvage", który jest właściwy do rejestracji pojazdu w zależności od zamieszczonych w nim wpisów. Generalną zasadą jest wydawanie tego typu dokumentów dla pojazdów uszkodzonych, które po przejściu odpowiednich badań technicznych mogą być zarejestrowane na terytorium RP. Jeżeli jednak na dokumencie widnieją wpisy o tym że: pojazd jest przeznaczony na złom "for junk", pojazd nadaje się tylko do sprzedaży na części "parts only" lub że pojazd jest nienaprawialny "nonrebuilable" lub "non - repairable", dokument ten nie może stanowić podstawy do rejestracji pojazdu sprowadzonego z terytorium USA. W przypadku gdy pojazd jest przeznaczony do kasacji zostaje wydany dokument typu "Certificate of Destruction".

Załączone do zgłoszenia celnego dokumenty nie zawierały żadnego z w/w wpisów. Wobec czego na podstawie załączonych dokumentów zgłoszenia celne winny zostać przyjęte i zdaniem odwołujących się rozpatrzone pozytywnie. Twierdzenie zawarte w decyzji "bezsprzeczne jest to, że przedmiotowe pojazdy są uszkodzone i zostały zakwalifikowane do zniszczenia przez władze Stanu Nowy York" jest, ich zdaniem, całkowicie sprzeczne ze stanem faktycznym i nie oparte na żadnych dowodach. Przedstawione "Salvage Certificate" nie zawierają żadnego

sygn. akt IV SA/Wa 161/08

z w/w wpisów świadczących o przeznaczeniu na złom, czy też kasacji. Wobec czego pojazdy nie zostały zakwalifikowane do zniszczenia jak to stwierdzono w decyzji. Ponadto, z informacji uzyskanych w USA wynika, iż w/w pojazdy po naprawie bez żadnych problemów uzyskałyby zezwolenie na dopuszczenie do ruchu.

Poprzedni właściciele pojazdów dokonali ich sprzedaży na rzecz kupców, a nie jak zawarto w decyzji "wyzbyli się ich" co stanowi błędne twierdzenie. Odwołujący nie zgodzili się także z twierdzeniem, iż przedmiotowe samochody spełniają definicję "odpadów" określoną w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz. U. z 2007 nr 39 póz. 251) - "odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany" oraz z zakwalifikowaniem ich do dwóch kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach tj. do kategorii Q4 - "substancje lub przedmioty, które zostały rozlane, rozsypane, zgubione lub takie, które uległy innemu zdarzeniu losowemu, w tym zanieczyszczone wskutek wypadku lub powstałe na wskutek prowadzenia akcji ratowniczej", do kategorii - Q2 "produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym".

Biorąc pod uwagę kwalifikację kategorii Q4 można, zdaniem odwołujących się, przypuszczać, że każdy pojazd nawet z niewielkimi uszkodzeniami np. uszkodzeniem lampy w wyniku zdarzenia losowego - stłuczki stanowi odpad. Natomiast kategoria Q2 może odpowiadać np. brakom jakościowym pojazdu poprzez brak żarówki w lampie, co też kwalifikuje go jako odpad. Powyższe kwalifikacje są ich zdaniem zbyt otwarte i nie można na ich podstawie jednoznacznie zakwalifikować pojazdów jako odpady.

Ponadto we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniesiono, że jak wskazuje W. Radecki w Komentarzu do art. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz.U.01.62.628), [w:] W. Radecki, Ustawa o odpadach. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006 stan prawny: 2006.07.01 [...] Załącznik nr 1 [...] wyliczenie kategorii odpadów ma charakter otwarty. Przekonuje o tym zwłaszcza kategoria Q16, która obejmuje wszystko inne nieujęte w kategoriach Q 1 - Q 15. Oznacza to, że o istocie odpadu rozstrzyga termin "pozbywanie się", które może być działaniem faktycznym, zamierzonym, lub nakazanym. Ustawodawca tego terminu nie zdefiniował i nie ma powodu, aby go rozumieć inaczej niż w naturalnym języku potocznym. Słowniki językowe definiują czasownik "pozbyć się", "pozbywać się" jako

sygn. akt IV SA/Wa 161/08

"oddalić, odsunąć kogoś lub coś od siebie, uwolnić się od kogoś lub czegoś". W innym słowniku słowo pozbyć się oznacza: "Jeśli pozbyliśmy się czegoś niepotrzebnego lub niepożądanego, to zrobiliśmy coś, aby tego nie mieć lub nie odczuwać". Pozbywanie się może być zgodne z prawem (np. przekazanie do odzysku lub unieszkodliwienia) bądź sprzeczne z prawem i karalne (np. porzucenie w lesie lub podrzucenie sąsiadowi), ale we wszystkich wariantach jest to pozbywanie się w rozumieniu art. 3 ust. 1. W literaturze zwraca się uwagę na to, że trudności w zdefiniowaniu odpadu wiążą się z brakiem odpowiedniego kryterium pozwalającego wyróżnić taką kategorię substancji i przedmiotów. W każdym razie kluczowe jest pojęcie "pozbywania się". Umieszczenie przedmiotu w pojemniku na odpady, przekazanie (nawet odpłatne) firmie specjalizującej się w odbiorze odpadów albo porzucenie (aczkolwiek jest to nielegalne ) - są to zachowania ewidentnie świadczące o zamiarze pozbycia się. Innymi słowy, przedmiot staje się odpadem, gdy posiadacz nie znajduje dla niego żadnego zastosowania, lub - w razie wątpliwości - nie potrafi go wskazać.

Jak wskazał natomiast Bojarski Paweł, Samorząd Terytorialny 2002/3/55 artykuł: Samochód jako odpad w świetle ustawy o odpadach z 1997 i 2001 roku, numer publikacji: 32983, tezy publikacji: Samochód, który jest niezdatny do dalszego poruszania się po drogach, należy zakwalifikować jako odpad.

Ponadto odwołujący się podnieśli, że jak wskazano na stronie internetowej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska www.gios.gov.pl [...] przed przystąpieniem do transgranicznego przemieszczenia substancji lub przedmiotów należy sprawdzić, czy nie wchodzą one w zakres definicji odpadów z Rozporządzenia 259/93. [...] Substancje i przedmioty, które bez dalszej obróbki, rozumianej jako jedna z metod odzysku zgodnie z Załącznikiem II B do Dyrektywy 775/442 (R 1 - R 13), mogą bezpośrednio i bez szkodliwego wpływu na środowisko zostać użyte jako produkt/towar, z reguły nie są odpadami jednakże pod warunkiem, że dla danych substancji lub przedmiotów możliwe jest stwierdzenie, iż posiadają one pierwotne przeznaczenie i że te substancje lub przedmioty zostaną faktycznie użyte w odpowiedni sposób lub zostaną w tym celu przekazane.

Nie sposób zdaniem odwołujących się zaprzeczyć, iż sprowadzone pojazdy posiadają pierwotne przeznaczenie oraz, że pojazdy te zostaną użyte w odpowiedni sposób. Jak wskazano dalej: "Dana substancja staje się odpadem dopiero wtedy gdy jej posiadacz pozbywa się jej, zamierza się pozbyć lub do jej pozbycia się jest

sygn. akt IV SA/Wa 161/08

obowiązany. Pozbycie się nie zachodzi w przypadku, gdy dane substancje są poddawane dalszemu wykorzystaniu zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem bezpośrednio bez dalszej obróbki." W przypadku dalszego wykorzystania przedmiotu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, nie zachodzi "pozbycie się". Sprowadzone pojazdy zostaną wykorzystane zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem tzn. do poruszania się po drogach. W przypadku wątpliwości można to wykazać na podstawie potwierdzenia wydanego przez właściwy organ władzy kraju odbiorcy lub na podstawie opinii rzeczoznawcy.

Odwołujący się zauważyli, że zgodnie z wykonanymi opiniami technicznymi z dnia (...) marca 2007 roku o nr: (...) oraz (...), które sporządził rzeczoznawca z listy Ministra Infrastruktury Nr RS (...) Pan mgr inż. R. H., posiadający certyfikat CCRS Nr (...) w obu przypadkach stwierdzono, iż pojazd nadaje się do naprawy.

Odwołujący nie zgodzili się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zawartym w decyzji dotyczącej rzeczoznawcy i wydanych opinii, w którym stwierdzono, iż żaden rzeczoznawca z zakresu techniki samochodowej nie jest uprawniony do przesądzania, czy dany pojazd jest, czy nie jest odpadem, ponieważ: po pierwsze - w wydanych opiniach rzeczoznawca takiej kwalifikacji na odpad/nie odpad nie dokonał, a po drugie - nie ma definicji "odpadu", ponieważ w polskim ustawodawstwie brak jest takiej definicji "odpadu", na podstawie której można było by bez jakichkolwiek wątpliwości zakwalifikować przedmiotowe pojazdy jako odpady.

Odwołujący stwierdzili, że nigdy nie dopuściliby się świadomego sprowadzania na terytorium RP jakichkolwiek odpadów będąc w pełni świadomym związanych z tym konsekwencji prawnych. Przed sprowadzeniem przedmiotowych pojazdów zaczerpnęli szczegółowych informacji m.in. w Ministerstwie Transportu i Budownictwa oraz w innych jednostkach celnych z zakresu legalnego sprowadzenia w/w pojazdów do Polski i w związku z brakiem jakichkolwiek przeciwwskazań sprowadzili pojazdy do RP oraz dokonali ich zgłoszenia celnego.

Decyzją z dnia (...) listopada 2007 roku, nr (...) Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy własną decyzję z dnia (...) czerwca 2007 roku.

W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że bardzo wyraźna dokumentacja fotograficzna bezsprzecznie dowodzi, iż strona

sygn. akt IV SA/Wa 161/08

dokonała przemieszczenia pojazdów uszkodzonych. Nie miał wątpliwości, iż za omawiane pojazdy ubezpieczyciele wypłacili pełną kwotę ubezpieczenia i przejęli pojazdy na własność, a powstałe w ten sposób odpady zostały poprzez pośrednika "A." sprzedane stronie. Dowodem na powyższe są znajdujące się w dokumentacji unieważnione odpowiedniki dowodów rejestracyjnych "Salvage Certificate" oraz kopie faktur.

Analiza tłumaczenia ww. dokumentów, które zostało wykonane przez Tłumacza Przysięgłego - Panią mgr M. S. jednoznacznie zdaniem organu wskazuje, iż Wydział Pojazdów Mechanicznych dla Stanu New York w USA wydał dla przedmiotowych pojazdów "Świadectwa Własności Pojazdu z Odzysku", z których jednoznacznie wynika, iż właściciele dokonali "wyzbycia się" tych pojazdów. Właściciel – R. K. Junior wyzbył się uszkodzonego (...) o numerze identyfikacyjnym nadwozia: (...), nie znajdując dla niego dalszego zastosowania. Charakter zapisów w "Salvage Certificate" dodatkowo świadczy o tym, iż wyzbycie nastąpiło z powodu uszkodzeń pojazdu, a ubezpieczyciel tj. "G. - New Jersey Car Insurance" wypłacił pełną kwotę odszkodowania, o czym świadczy adnotacja o uszkodzeniach zapisana w polu określającym stan pojazdu INTERNAL BURN (Spalony Wewnątrz) i w polu czwartym TOTAL LOSS (Całkowita Strata). Stanowisko mgr inż. R. H., zawarte w sporządzonej dnia (...) marca 2007 roku opinii, znak: (...), odnośnie ustalenia braków i uszkodzeń znajduje swoje odzwierciedlenie w wartości celnej określonej przez stronę na 7200 PLN.

Właściciel - A. R. wyzbył się uszkodzonego (...) o numerze identyfikacyjnym nadwozia: (...), nie znajdując dla niego dalszego zastosowania. Charakter zapisów w "Salvage Certificate" dodatkowo świadczy zdaniem organu, o tym, iż wyzbycie nastąpiło z powodu uszkodzeń pojazdu, a ubezpieczyciel tj. "A." wypłacił pełną kwotę odszkodowania, o czym świadczy adnotacja w polu określającym stan pojazdu i w polu czwartym TOTAL LOSS (Całkowita Strata). Stanowisko mgr inż. R. H., zawarte w sporządzonej dnia (...) marca 2007 r. opinii technicznej znak: (...) odnośnie ustalenia braków i uszkodzeń, znajduje swoje odzwierciedlenie w wartości celnej określonej przez stronę na 7820 PLN.

Zapisy znajdujące się w ww. opiniach technicznych, w których rzeczoznawca uznaje, iż naprawa przedmiotowych pojazdów jest możliwa nie zmieniają zdaniem GIOŚ faktu, że wola właścicieli zadecydowała o tym, iż ww. pojazdy stały się

sygn. akt IV SA/Wa 161/08

odpadem. Jednocześnie podkreślono, że żaden rzeczoznawca z zakresu techniki samochodowej nie jest uprawniony do przesądzania, czy dany pojazd jest, czy nie jest odpadem. Zarzut strony, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska niesłusznie uznał zapis "Total Loss" (Całkowita Strata), za wskazujący na wypłatę pełnej kwoty odszkodowania jest w ocenie organu bezzasadny. Zapis "Total Loss" oznacza iż ubezpieczyciel uznał roszczenie właściciela z tytułu "Całkowitej Straty" i po wypłaceniu pełnej kwoty odszkodowania przejął na własność odpad. Konstrukcja "Całkowitej Straty" posiada swój odpowiednik w prawie polskim, tj. "szkoda całkowita", z którą mamy do czynienia w chwili, gdy koszt naprawy pojazdu przekracza 70 % wartości takiego samego pojazdu w stanie nieuszkodzonym.

Dlatego stwierdzono, iż strona dokonała zakupu odpadu i fakt, iż planowała dokonać operacji odzysku/naprawy, nie ma wpływu na spoczywający na niej obowiązek dokonania zgłoszenia wysyłki właściwym organom, zgodnie z art. 6 ust. 5 i 6 ww. Rozporządzenia Rady Nr 259/93/EWG z 1 lutego 1993 roku w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar (Dz. Urz. WE L 30 z 06.02.1993, str. 1 i n. ze zm.), celem uzyskania zezwolenia na przywóz do Polski odpadów do odzysku. W związku z powyższym spełnione są obie przesłanki określone w art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. Właściciele w wyniku ugody zawartej z towarzystwem ubezpieczeniowym "wyzbyli się" uszkodzonych pojazdów, które powinny być zakwalifikowane do kategorii, Q4 oraz do kategorii Q2, które zostały określone w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach.

Jednocześnie wskazano, iż odpadem nie jest jedynie przedmiot, który zagraża środowisku naturalnemu, ale każdy przedmiot, którego posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do jego pozbycia się jest obowiązany, a który należy do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach. W sytuacji doczynienia z odpadem powstałym z pojazdu samochodowego to zgodnie z ustawą z dnia 20 stycznia 2005 roku o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202 z późno zm.) musi on zostać oddany do uprawnionej stacji demontażu.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli D. S. i W. S. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

sygn. akt IV SA/Wa 161/08

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja w części utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia (...) marca 2007 roku o nałożeniu na skarżących obowiązku nadesłania do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska kopii zaświadczenia o demontażu tego pojazdu lub zaświadczeń o przyjęciu niekompletnego pojazdu, w ciągu 30 dni od momentu przekazania odpadu do stacji demontażu pojazdów, nie później niż do dnia 20 września 2007 roku obarczona jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 5 kpa, co skutkowało koniecznością stwierdzenia jej nieważności w tej części. W pozostałej części zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co skutkowało oddaleniem skargi co do tej części rozstrzygnięcia.

Na wstępie stwierdzić należy, iż w ocenie Sądu decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska nakładająca na skarżących obowiązek przekazania odpadu w postaci używanych pojazdów marki: (...) o numerze identyfikacyjnym nadwozia: (...) oraz (...) o numerze identyfikacyjnym nadwozia: (...) bez usuwania z nich jakichkolwiek elementów, do upoważnionej stacji demontażu nie narusza prawa.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz. U. Nr 39, poz. 251 z późn. zm.) odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Pojazdy nabyte przez skarżących uległy zniszczeniu.

Samochód (...) o nr nadwozia (...) uległ zniszczeniu w wyniku pożaru. Zniszczenia opisane zostały w opinii biegłego rzeczoznawcy R. H. Nr (...) oraz uwidocznione zostały na załączony do opinii fotografiach. Zniszczenia samochodu (...) o numerze identyfikacyjnym nadwozia: (...) opisane zostały w opinii biegłego rzeczoznawcy R. H. Nr (...) oraz uwidocznione zostały na załączonych do opinii fotografiach. Pojazdy te uległy zniszczeniu w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej.

sygn. akt IV SA/Wa 161/08

Pierwotny właściciel samochodu (...) przekazał go firmie ubezpieczeniowej G.. Wynika to z treści znajdującego się w aktach sprawy dokumentu w postaci Świadectwa Własności Pojazdu Z Odzysku. Również poprzedni właściciel pojazdu (...) przekazał go firmie ubezpieczeniowej A. Okoliczność, iż pierwotni właściciele pojazdów przekazali je firmom ubezpieczeniowym świadczy zdaniem Sądu o tym, że wyzbyli się tych pojazdów. Wskazują na to wprost stwierdzenia w wymienionych wyżej dokumentach, iż są to pojazdy nabyte z odzysku. Pierwotni właściciele pojazdów zamiast pobrać od firm ubezpieczeniowych środki finansowe w celu dokonania napraw tych pojazdów przekazali uszkodzone pojazdy firmom ubezpieczeniowym w całości uzyskując w zamian środki finansowe. Nie były to typowe transakcje sprzedaży uszkodzonych pojazdów między stronami umowy cywilnoprawnej. Nie ma w tej sytuacji znaczenia okoliczność, iż przedmiotowe pojazdy mogą zostać poddane naprawie.

Przekazanie pojazdów firmom ubezpieczeniowym oznacza, iż uległy one zniszczeniom w wyniku zdarzeń losowych. Charakter uszkodzeń wskazuje, iż pojazdy te uległy zniszczeniu w wyniku wypadku drogowego lub zostały celowo uszkodzone w wyniku innego rodzaju działań osób trzecich.

Uszkodzony pojazd jest przedmiotem należącym do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach. Jest to przedmiot, który uległ innemu zdarzeniu losowemu (Q 4). Za takie zdarzanie losowe uznać należy wypadek drogowy lub innego rodzaju działania osób trzecich powodujące jego zniszczenie. Z kolei zgodnie z treścią załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 roku w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206) pojazdy sprowadzone przez skarżących zakwalifikować należy jako odpad o kodzie 16 01 04*, to jest "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy".

Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 pkt 1 - obowiązującej w dacie przywozu przez skarżących zużytych pojazdów - ustawy z dnia 30 lipca 2004 roku o międzynarodowym obrocie odpadami, przywóz odpadów z zagranicy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymagał zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (art. 5 pkt 2 tejże ustawy). Wprowadzenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpadu bez takiego zezwolenia jest nielegalnym obrotem odpadami.

sygn. akt IV SA/Wa 161/08

Zgodnie z treścią art. 26 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 1 lutego 1993 roku w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar (Dz. U. UE.L.93.30.1) (obowiązującego w dacie sprowadzenia pojazdu przez skarżącą) jakakolwiek wysyłka odpadów dokonana bez zgody zainteresowanych właściwych władz uważana jest za obrót nielegalny. Również w świetle aktualnie obowiązującego Rozporządzenia (WE) NR 1013/2006 Parlamentu Europejskiego z dnia 14 czerwca 2006 roku (Dz. U. UE.L06.190 z późn. zm.) wysyłka odpadów dokonana bez zgody zainteresowanych właściwych władz uważana jest za nielegalne przemieszczenie (art. 2 pkt 35 lit. b).

Odbiorcą nielegalnie sprowadzonego odpadu byli skarżący. Główny Inspektor Ochrony Środowiska był w tej sytuacji zobowiązany zgodnie z art. 16 ust 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym obrocie odpadami (Dz. U. Nr 191, poz. 1956) określić sposób gospodarowania tym odpadem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Za prawidłowy uznać należy sposób zagospodarowania odpadu w postaci pojazdu polegający na obowiązku przekazania stacji demontażu. Zgodnie bowiem z art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 roku o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202 z późn. zm.) właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji może przekazać go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.

Ponownie stwierdzić należy, iż istotny jest fakt, że pierwotni właściciele, uszkodzonych w wyniku zdarzenia losowego pojazdów wyzbyli się ich przekazując je firmom ubezpieczeniowym, co skutkuje koniecznością uznania tych pojazdów za odpad. Odpadem jest każda substancja lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach, których posiadacz pozbywa się lub zamierza pozbyć. Samochody skarżących należą do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach, a ich posiadacze pozbyli się ich. O tym czy dany przedmiot jest odpadem przesądza nie tylko sam fakt, iż jest on uszkodzony ale również fakt, iż w związku z tymi uszkodzeniami jego posiadacz postanowił się go wyzbyć.

Okoliczność, iż skarżący przed sprowadzeniem pojazdów zasięgali informacji m.in. w Ministerstwie Transportu i Budownictwa z zakresu legalnego sprowadzenia w/w pojazdów do Polski nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Główny Inspektor Ochrony Środowiska dokonuje bowiem samodzielnie ustaleń faktycznych

sygn. akt IV SA/Wa 161/08

stanowiących podstawę wydanego rozstrzygnięcia oraz samodzielnej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego. Poglądem prawnym może być związany jedynie wówczas, gdy zobowiąże go do tego sąd administracyjny w wydanym orzeczeniu. Jedynie w prawie podatkowym ustawodawca przewidział możliwość wydawania przez organy administracji wiążących interpretacji przepisów podatkowych. Jeśli skarżący rzeczywiście uzyskali błędne informacje od organów administracji na skutek czego z naruszeniem prawa sprowadzili na teren Polski odpady i w związku z tym ponieśli określona szkodę, to mogą dochodzić naprawienia tej szkody na drodze procesu cywilnego. Nie może to być natomiast podstawą uchylenia rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska nakładającego na skarżących obowiązek przekazania odpadów do upoważnionej stacji demontażu.

Sąd natomiast z urzędu stwierdza, iż utrzymanie w mocy przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska własnego rozstrzygnięcia z dnia (...) czerwca 2007 roku w części orzekającej o nałożeniu na skarżących obowiązku nadesłania kopii otrzymanego zaświadczenia o demontażu tego pojazdu lub zaświadczeń o przyjęciu niekompletnego pojazdu, w ciągu 30 dni od momentu przekazania odpadu do stacji demontażu pojazdów, nie później niż do dnia 20 września 2007 roku było rozstrzygnięciem błędnym. Decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) czerwca 2007 roku nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżący mieli więc obowiązek jej wykonania z chwilą, gdy stała się ona ostateczna. Decyzja z dnia (...) czerwca 2007 roku stała się ostateczna z chwilą utrzymania jej w mocy decyzją z dnia (...) listopada 2007 roku. Obowiązek dostarczenia przez skarżących zaświadczenia do dnia 20 września 2007 roku, w sytuacji gdy termin ten upłynął przed tym jak decyzja nakładająca ten obowiązek stała się ostateczna, był w oczywisty sposób niewykonalny i jego niewykonalność miała charakter trwały. Tym samym niewykonalna w tej części była decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i niewykonalności jej miała charakter trwały. Stanowi to przesłankę do stwierdzenia nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 5 kpa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Główny Inspektor Ochrony Środowiska winien zmienić decyzję z dnia (...) czerwca 2007 roku poprzez wskazanie nowego terminu przedstawienia przez skarżących zaświadczenia, tak by skarżący mieli możliwość wykonania tego obowiązku.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 151, art. 152 i art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami

sygn. akt IV SA/Wa 161/08

administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.