Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 877/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 i art. 104
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: 6 ust. 2 załącznika nr 3
journal: Dz.U. 2005 nr 217 poz 1834
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez  kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2010r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zakazu prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców; oddala skargę /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2009 roku Prezydent Miasta P. wydał zakaz prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców przez I. K., skreślając jej wpis w rejestrze działalności regulowanej.

W uzasadnieniu organ podał, iż I. K. prowadzi ośrodek szkolenia kierowców na podstawie zaświadczenia o wpisie do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców nr [...], wydanego w dniu [...] grudnia 2004 r. przez Prezydenta Miasta P.. W wykonaniu przysługujących uprawnień na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz. 602) oraz ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173 poz. 1807), w dniu [...] lutego 2009 roku wszczęto kontrolę działalności przedmiotowego ośrodka szkolenia kierowców. W dniu [...] lutego 2009 roku sporządzono protokół pokontrolny, który strona odebrała osobiście w dniu [...] marca 2009 r. W wyniku kontroli ujawniono szereg nieprawidłowości, w tym także te, które mogły stanowić rażące naruszenie warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców w świetle art. 104 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 104 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, rażącym naruszeniem wspomnianych warunków jest prowadzenie szkolenia niezgodnie z obowiązującym programem, szczegółowo określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 roku w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów.

W trakcie kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości, mogące stanowić rażące naruszenie warunków wykonywania niniejszej działalności gospodarczej niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia:

a) teoretyczna część egzaminu wewnętrznego przeprowadzona przed ukończeniem szkolenia, co stanowi naruszenie przepisu § 6 ust. 2 załącznika nr 3 do powoływanego rozporządzenia

b) liczba godzin przeprowadzonych zajęć z zakresu zasad postępowania w razie uczestnictwa w wypadku drogowym oraz zasad udzielania pomocy ofiarom wypadku jest mniejsza od minimalnej wymaganej liczby godzin określonej obowiązującymi przepisami, co stanowi naruszenie przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 lit. a) załącznika nr 3 do rozporządzenia,

c) brak przeprowadzonych zajęć teoretycznych z zakresu zagrożeń związanych z ruchem drogowym i prowadzeniem różnego rodzaju pojazdów w różnorodnych warunkach, co stanowi naruszenie przepisu § 2 ust. 1 pkt 1 lit. e) załącznika nr 3 do rozporządzenia,

d) niezgodna z obowiązującymi przepisami liczba godzin zajęć praktycznych dla kat. B w danym dniu, co stanowi naruszenie przepisu § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia,

e) brak przeprowadzonych zajęć praktycznych z zakresu skutecznego reagowania w przypadku powstania rzeczywistego zagrożenia, w tym hamowanie awaryjne, co stanowi naruszenie przepisu § 2 ust. 1 pkt 2 lit. g) załącznika nr 3 do rozporządzenia,

f) brak przeprowadzonych zajęć praktycznych obejmujących podejmowanie działań w zakresie udzielenia przedlekarskiej pomocy ofiarom wypadków drogowych, co stanowi naruszenie przepisu § 2 ust. 1 pkt 2 lit. 1) załącznika nr 3 do rozporządzenia,

g) brak zajęć uwzględniających jazdę poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h o łącznym czasie nie krótszym niż 4 godziny, przy kategorii B, co stanowi naruszenie § 3 ust. 4 pkt 2 lit. b) załącznika nr 3 do rozporządzenia,

h) brak zajęć praktycznych obejmujących odpowiednią liczbę godzin jazdy poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h dla kat. B prawa jazdy na odcinku nie mniejszym niż 50 km w czasie jednych zajęć, co stanowi naruszenie § 3 ust. 4 pkt 2 lit. b) załącznika nr 3 do rozporządzenia,

i) szkolenie przez jednego instruktora, w tym samym czasie, dwóch lub więcej kursantów, co stanowi naruszenie przepisu § 12 ust. 3 rozporządzenia.

Wymienione wyżej uchybienia były podstawą do wydania decyzji o zakazie prowadzenia przez I. K. ośrodka szkolenia kierowców.

W wyniku kontroli stwierdzono również szereg innych nieprawidłowości i uchybień, mogących stanowić naruszenie warunków wykonywania przedmiotowej działalności gospodarczej, niemające jednak "rażącego" charakteru, w tym w zakresie warunków lokalowych, w zakresie wymogów dotyczących pojazdów, wykorzystywanych do prowadzenia szkolenia, w zakresie wyposażenia dydaktycznego, odpowiadającego obowiązującemu stanowi prawnemu i poziomowi techniki, w zakresie prowadzenia książki ewidencji osób szkolonych, w zakresie prowadzenia kart przeprowadzonych zajęć, w zakresie wydawanych zaświadczeń o ukończeniu szkolenia.

Ponadto, w trakcie kontroli stwierdzono również szereg innych niezgodności i uchybień, mogących wskazywać na niedochowanie należytej staranności i rzetelności w prowadzeniu ośrodka, w tym w zakresie prowadzenia książki ewidencji osób szkolonych, kart przeprowadzonych zajęć.

Uchybienia powyższe nie stanowiły jednak podstawy do wydania przedmiotowej decyzji o zakazie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców.

Organ podniósł, iż zgodnie z treścią art. 103 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ośrodek szkolenia kierowców może prowadzić przedsiębiorca, który gwarantuje przeprowadzenie szkolenia zgodnie z jego szczegółowymi warunkami, zaś z art. 104 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 104 ust. 2 pkt 1 tejże ustawy wynika, iż szkolenie niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia - jako rażące naruszenie warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców - stanowi bezpośrednią przesłankę do wydania przez starostę decyzji o zakazie prowadzenia przez przedsiębiorcę ośrodka szkolenia kierowców i skreślenia go z rejestru działalności regulowanej.

Program szkolenia kandydatów na kierowców lub motorniczych, o którym mowa w treści art. 104 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym, został przez prawodawcę szczegółowo określony i stanowi załącznik nr 3 do rozporządzenia. W myśl § 2 ust. 1 pkt 2 lit. g) tegoż załącznika, absolwent kursu powinien posiadać wiadomości, umiejętności i zachowania umożliwiające bezpieczne kierowanie pojazdem, w tym co najmniej posiadać umiejętności i zachowania w zakresie skutecznego reagowania w przypadku powstania rzeczywistego zagrożenia, w tym hamowania awaryjnego. Merytoryczne przygotowanie osoby szkolonej w tym zakresie stanowi warunek sine qua non realizacji programu szkolenia kandydatów na kierowców. Ten zamysł prawodawcy znajduje następnie odzwierciedlenie w karcie przeprowadzonych zajęć, której wzór znajduje się w załączniku nr 2 rozporządzenia. W tabeli, określającej tematykę zajęć praktycznych, pod poz. 9 wpisano "skuteczne reagowanie w przypadku powstania rzeczywistego zagrożenia, w tym hamowanie awaryjne". Niezrealizowanie przez przedsiębiorcę prowadzącego ośrodek szkolenia kierowców tego rodzaju zajęć jest równoznaczne z wypełnieniem przesłanki rażącego naruszenia wykonywanej działalności gospodarczej poprzez szkolenie niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia.

Organ wskazał, iż przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków pozwoliło na stwierdzenie kolejnych nieprawidłowości, mieszczących się w kategorii rażącego naruszenia warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, o którym mowa w treści art. 104 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W wyniku przesłuchań świadków stwierdzono:

a) przypadek wydania zaświadczenia o ukończeniu szkolenia przed jego zakończeniem, co stanowi naruszenie § 10 ust. 1 rozporządzenia,

b) przypadek przeprowadzenia badań lekarskich w trakcie szkolenia, co stanowi naruszenie § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia,

c) przypadek przeprowadzenia zajęć teoretycznych w łącznej liczbie mniejszej, niż minimalna liczba godzin tych zajęć dla kategorii B prawa jazdy, co stanowi naruszenie § 3 ust. 1 pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia,

d) przypadek braku przeprowadzenia zajęć teoretycznych z zakresu zasad postępowania w razie uczestnictwa w wypadku drogowym oraz zasad udzielania pomocy ofiarom wypadku, co stanowi naruszenie § 2 ust. 1 pkt 1 lit. i oraz § 3 ust. 1 pkt 1 lit. a) załącznika nr 3 do rozporządzenia,

e) przypadek braku przeprowadzenia części praktycznej egzaminu wewnętrznego, co stanowi naruszenie § 3 ust. 5 w zw. z § 6 ust. 1 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia.

Wskazane nieprawidłowości stały się również – obok przywołanych wyżej – podstawą do wydania decyzji o zakazie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców.

Zeznania świadków dostarczyły nadto materiału dowodowego, wskazującego na istnienie innych, które nie stanowią jednak "rażącego naruszenia warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców". W uzasadnieniu decyzji organ wyliczył szczegółowo wspomniana uchybienia. Materiał dowodowy, zgromadzony w toku przesłuchań świadków, pozwolił ponadto na potwierdzenie części zarzutów, sformułowanych na podstawie dokonanej przez organ analizy dokumentacji przedsiębiorcy.

Organ wskazał, iż poddany ocenie materiał dowodowy, opierający się zarówno na dowodach z dokumentów, jak i dowodach ze źródeł osobowych, doprowadził do ustalenia szeregu faktów, mieszczących się w kategorii "szkolenia niezgodnie z programem szkolenia", a tym samym wypełniających dyspozycję art. 104 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Są to nieprawidłowości w wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców o charakterze rażącym, a więc stanowiących podstawę do wydania przez starostę decyzji, o której mowa w treści art. 104 ust. 1 wymienionej ustawy.

Pismem z dnia [...] maja 2009 roku I. K. złożyła odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji.

Skarżąca podkreśliła, że prowadzony przez nią ośrodek szkolenia, jeżeli chodzi o zdawalność kursantów, od lat zajmuje wysokie miejsca, i co jest konsekwencją bardzo dobrego przygotowania do samodzielnego kierowania pojazdami.

Skarżąca zarzuciła prowadzenie postępowania tendencyjnie, o czym świadczy otrzymanie przed rozpoczęciem kontroli anonimowego telefonu z ostrzeżeniem, a po wszczęciu kontroli dochodziły do niej informacje z urzędu o tym, że obecny Dyrektor Wydziału Komunikacji B. P. postawił sobie jako priorytet zamknięcie jej przedsiębiorstwa. Pracownicy organu wyciągnęli stronniczo błędne wnioski celem osiągnięcia skutku w postaci likwidacji zakładu.

Wskazała, że świadek A. T. już podczas odbywania kursu stwarzała problemy z uwagi na nieumiejętność w opanowaniu jazdy, brak postępów i konieczność ponoszenia kosztów za szkolenie wywołało w niej złość i często odgrażała się, wymuszając obniżenie kwoty za godzinę nauki, w końcu postanowiła przenieść się do innego ośrodka z tańszymi lekcjami. Jej zeznania jako wewnętrznie sprzeczne nie mogą być uznane za wiarygodne. Po otrzymaniu wezwania do złożenia zeznań A. T. skontaktowała się ze skarżącą i poinformowała ją, że zezna przeciwko niej.

Podkreśliła, że teoretyczna część egzaminu wewnętrznego została przeprowadzona po zakończeniu szkolenia teoretycznego, zatem wszystko odbyło się w kwestii egzaminu wewnętrznego teoretycznego zgodnie z przepisami.

Wskazała, iż zeznania świadków potwierdziły spełnienie wymogu ilości godzin szkolenia teoretycznego, pomimo braku właściwej adnotacji w karcie szkolenia, co uznać należy za przeoczenie pisarskie, na które skarżąca zwróci w tej chwili uwagę. Karty szkolenia praktycznego są wypełniane w trudnych warunkach, stąd mogą wynikać ewentualne pomyłki, czasem poprawki. Skarżąca podniosła, że zajęcia z awaryjnego hamowania odbywają się, gdy wyniknie taka potrzeba, nie mogą być one prowokowane, bowiem stanowić to może zagrożenie dla innych uczestników ruchu drogowego. Przesłuchiwani świadkowie stanowili akurat grupę, która potwierdziła odbycie tego rodzaju zajęć, z wyjątkiem świadka A. T.. Inni świadkowie potwierdzili również przeprowadzenie zajęć praktycznych obejmujących podejmowanie działań w zakresie udzielenia przedlekarskiej pomocy ofiarom wypadków drogowych.

Podniosła, że przypadki, że jeden instruktor szkolił w tym samym czasie dwóch lub więcej kursantów nigdy nie miał miejsca. Zawsze instruktor odbywał zajęcia tylko z jednym kursantem. Wykazane przez organ 9 przypadków nie zostało zweryfikowane przez organ, należało bowiem wezwać tych świadków, u których wykryto w kartach szkolenia pokrywające się godziny celem ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Błąd tego typu organ winien był zaliczyć do błędów pisarskich, które nie są celowym działaniem.

Skarżąca ustosunkowała się także do naruszeń, które nie mają charakteru rażącego naruszenia i nie stanowiły bezpośrednich przesłanek do wydania decyzji przez organ I instancji, podnosząc, iż częśc z nich jest bezzasadna, część zaś wynika ze zwykłych błędów.

I. K. zarzuciła także, iż nie zapewnił stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. W dniu [...].04.2009 r. odmówiono jej możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w dniu [...].04.2009 roku podczas wizyty w urzędzie celem zapoznania się z całością zebranego materiału dowodowego, skarżąca nie miała możliwości zapoznania się z całością zebranego materiału, nie udostępniono wówczas jednego segregatora ze wszystkim pismami, wezwaniami.

W ocenie skarżącej postępowania administracyjnego prowadzone było przez osoby nieuprawnione z uwagi na ich stronniczość. Skarżąca zarzuciła tendencyjność w sposobie przesłuchań świadków, naruszanie zasady pisemności i terminowości postępowania.

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 roku Samorządowe Kolegium Owoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy – ustosunkowując się do zarzutów proceduralnych – wskazał, iż ani terminowość ani też forma informowania pełnomocnika Strony o czynnościach dowodowych czy sposób doręczania korespondencji nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. Decyzja pierwszoinstancyjna wydana została przez pracownika upoważnionego przez Prezydenta Miasta P. – upoważnienie z dnia [...].05.2009 r. obejmujące m.in. prawo wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, dotyczących zakazu prowadzenia przez przedsiębiorcę ośrodka szkolenia kierowców i skreślania przedsiębiorcy z rejestru działalności regulowanej.

Organ podniósł, iż wyniki kontroli z dnia [...].02.2009 r. wskazują na szereg nieprawidłowości w działaniu przedmiotowego ośrodka, istotne znaczenie w tej sprawie miały jedynie te uchybienia, które rażąco naruszają warunki wykonywania działalności gospodarczej. W badanym przypadku doszło do wielokrotnego naruszenia obowiązującego programu szkolenia. Oceniając materiał dowodowy organ wskazał na dokumenty przedmiotowego ośrodka dołączone do protokołu kontroli oraz zeznania świadków. Podniósł, iż świadkowie w różnym stopniu zapamiętali przebieg szkolenia i jego zakres – część osób nie pamiętała, kiedy, w jakim wymiarze i przez kogo prowadzone były zajęcia, niektóre zeznania są rozbieżne czy sprzeczne z dokumentacją ośrodka. Wobec tych rozbieżności Kolegium oparło się głównie na dokumentach.

Program Szkolenia Kandydatów na Kierowców lub Motorniczych zawarty został w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005roku (Dz. U. Nr 217 poz. 1834) w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów. Zgodnie z § 6 programu egzamin wewnętrzny składa się z części: teoretycznej oraz praktycznej, do egzaminu może przystąpić osoba, która odbyła minimalną wymaganą programem ilość godzin zajęć teoretycznych i praktycznych, zaś warunkiem przeprowadzenia części praktycznej egzaminu wewnętrznego, jest uzyskanie pozytywnego wyniku z części teoretycznej. W ocenie Kolegium przed przystąpieniem do egzaminu wewnętrznego osoba szkolona musi odbyć tak zajęcia teoretyczne, jak i praktyczne - co najmniej w minimalnej liczbie godzin wymaganej programem. Przeprowadzona kontrola wykazała, że wewnętrzny egzamin teoretyczny prowadzony był po zakończeniu szkolenia teoretycznego, a przed przystąpieniem do szkolenia praktycznego, co sprzeczne jest w wymienionym programem. Fakt przeprowadzenia wewnętrznego egzaminu teoretycznego po ukończeniu części teoretycznej kursu, a przed odbyciem minimalnej liczby zajęć praktycznych miał miejsce w 40 przypadkach, co wynika z karty przeprowadzonych zajęć. Z analizy kart przeprowadzonych zajęć wynika, że w tych samych 40 przypadkach nie odbyły się zajęcia teoretyczne z zakresu zagrożeń związanych z ruchem drogowym i prowadzeniem różnego rodzaju pojazdów w różnych warunkach widoczności.

Na podstawie 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 27.10.2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. z 2005roku Nr 217, poz. 1834, ze zm.) przeprowadzenie poszczególnych zajęć teoretycznych i praktycznych jest potwierdzane w karcie przeprowadzonych zajęć każdorazowo po ich zakończeniu przez osobę prowadzącą zajęcia i osobę szkoloną. Karta przeprowadzonych zajęć jest dokumentem potwierdzającym to, co zostało w niej zapisane przez uprawnioną osobę. Z części kart wynika też, że zajęcia teoretyczne dotyczące zasad postępowania w razie uczestnictwa w wypadku drogowym oraz zasad udzielania pomocy ofiarom wypadku odbyły się w wymiarze godzin mniejszym niż wynikający z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. a) Programu Szkolenia Kandydatów na Kierowców lub Motorniczych. Kolegium nie uznało tłumaczenia odwołującej się za wiarygodne, bowiem to "przeoczenie" występowało podczas szkoleń przeprowadzonych w różnych terminach i w ocenie Kolegium nie są to błędy pisarskie, lecz dowód na nie wywiązanie się z obowiązku prowadzenia szkolenia w określonym przez prawo zakresie. Na prowadzącym Ośrodek Szkolenia Kierowców ciąży obowiązek sporządzania dokumentacji w taki sposób, aby odzwierciedlała rzeczywisty stan rzeczy. Jeżeli miały miejsce zaniedbania w prawidłowym wypełnianiu dokumentów, to kontrola wewnętrzna powinna je wyeliminować.

Kolegium uznało, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala na ustalenia, iż w ośrodku skarżącej dochodziło do przekroczania dopuszczalnej dziennej liczby godzin zajęć praktycznych dla kat. B, nie przeprowadzenia zajęć praktycznych z zakresu skutecznego reagowania w przypadku powstania rzeczywistego zagrożenia, w tym hamowania awaryjnego, ujawniono przypadki prowadzenia szkolenia praktycznego w tym samym czasie przez jednego instruktora dla dwóch, trzech kursantów, były przypadki, gdy nie przeprowadzono zajęć praktycznych obejmujących podejmowanie działań w zakresie udzielenia przedlekarskiej pomocy ofiarom wypadków drogowych, zajęć uwzględniających jazdę poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h o łącznym czasie nie krótszym niż 4 godziny. Jednocześnie Kolegium uznało, iż zarzut wydania zaświadczenia o ukończeniu szkolenia przed jego faktycznym zakończeniem znalazł wystarczającego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Stwierdzone rażące naruszenie warunków wykonywania działalności gospodarczej niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia dały podstawę do orzeczenia o zakazie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców przez I. K.

Pismem z dnia [...] października 1009 roku, I. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną wyżej decyzję Kolegium, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi powtórzono zarzuty i argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżąca zakwestionowała ustalenia faktyczne organów oraz zeznania świadka A. T., podniosła zarzuty proceduralne odnośnie postępowania przed organem I instancji, wskazała, iż pracownicy tego organu działali stronniczo.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz. 602). W świetle art. 103 ust. 1 tejże ustawy, działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173 poz. 1807) i wymaga wpisu do odpowiedniego rejestru. Ustawodawca podkreśla w ten sposób doniosłość społeczną, wynikającą z prowadzenia takiego przedsiębiorstwa. Z rolą tą związane jest jednak pewne obostrzenie wymagań stawianych osobom, które chciałyby się jej podjąć.

Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, ośrodek szkolenia kierowców może prowadzić jedynie osoba, która (1) posiada siedzibę lub miejsce zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, (2) w stosunku do której nie została otwarta likwidacja lub nie ogłoszono upadłości, (3) która nie była skazana prawomocnie za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub przestępstwo przeciwko dokumentom, co dotyczy osób fizycznych lub członków osób prawnych, (4) która posiada warunki lokalowe, wyposażenie dydaktyczne, plac do wykonywania manewrów i co najmniej jeden pojazd przystosowany do nauki jazdy, (5) która gwarantuje przeprowadzenie szkolenia zgodnie z jego szczegółowymi warunkami oraz (6) która zatrudnia co najmniej jednego instruktora lub sama jest instruktorem. Wedle natomiast art. 103 ust. 6 cytowanej ustawy, wraz z wnioskiem o wpis do stosownego rejestru, przedsiębiorca składa oświadczenie, w treści którego potwierdza, iż złożone przez niego dokumenty są kompletne i odpowiadają prawdzie oraz przyznaje, że znane mu są warunki wykonywania przedmiotowej działalności gospodarczej, określone w powoływanej ustawie, i spełnia je.

Wedle z kolei art. 104 ust. 1 tejże ustawy, organ wydaje decyzję o zakazie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, skreślając go z rejestru, w razie gdy ten: (1) złożył wspomniane oświadczenie niezgodnie ze stanem faktycznym, (2) nie usunął naruszeń warunków wykonywania działalności gospodarczej w wyznaczonym terminie, bądź też (3) rażąco naruszył warunki jej wykonywania. Ustawodawca w art. 104 ust. 2 precyzuje, iż rażące naruszenie nałożonych obowiązków następuje wtedy, gdy (1) szkolenie odbywało się niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia lub (2) wydanie zaświadczenia o ukończeniu szkolenia nastąpiło niezgodnie ze stanem faktycznym.

Warunki szkolenia przyszłych kierowców szczegółowo określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 roku w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. Nr 217 poz. 1834). W świetle obszernie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, iż sposób prowadzenia przez skarżącą ośrodka szkolenia kierowców prowadził do naruszenia postanowień, o jakich mowa w przytoczonym rozporządzeniu.

Otóż w przedmiotowej sprawie bezspornie ustalono, że teoretyczna część egzaminu wewnętrznego odbywała się przed ukończeniem szkolenia – egzamin przerowadzano po zakończeniu szkolenia teoretycznego, ale przed rozpoczęciem szkolenia praktycznego. Okoliczność powyższa nie była przez skarżącą kwestionowana, skarżąca fakt ten przyznała zarówno w odwołaniu, jak i w skardze. Taka praktyka stanowi naruszenie § 6 ust. 2 załącznika nr 3 do wspomnianego rozporządzenia. Przywołany wyżej przepis stanowi, iż do egzaminu wewnętrznego przystąpić może jedynie osoba, która odbyła już minimalną wymaganą programem ilość godzin zajęć teoretycznych i praktycznych. Użycie przez ustawodawcę spójnika "i" wyklucza w tej mierze dowolność.

Ponadto zgromadzony materiał dowodowy daje pełne podstawy do stwierdzenia przypadków mniejszej liczby godzin lekcyjnych z zakresu zasad postępowania w sytuacji uczestnictwa w wypadku drogowym oraz zasad udzielania pierwszej pomocy ich ofiarom niż minimalna liczba godzin przewidziana w § 3 ust. 1 pkt 1 lit. a) wspomnianego załącznika nr 3. W dwóch przypadkach doszło także do niezgodnej z § 12 ust. 2 rozporządzenia liczby godzin zajęć praktycznych dla kursu na prawo jazdy kategorii B. Nie były także przeprowadzane zajęcia praktyczne z zakresu skutecznego reagowania w razie powstania rzeczywistego zagrożenia, w tym hamowania awaryjnego, co stanowi naruszenie § 2 ust. 1 pkt 1 lit. e) załącznika nr 3. Miały miejsce przypadki braku szkolenia praktycznego z podejmowania działań w zakresie przedlekarskiej pomocy ofiarom wypadków drogowych, wbrew § 2 ust. 1 pkt 2 lit. l), przypadki braku zajęć z jazdy poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h o łącznym czasie nie krótszym niż 4 godziny (co stanowi naruszenie § 3 ust. 4 pkt 2 lit. b), jak i braku zajęć praktycznych obejmujących jazdę poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h na odcinku nie krótszym niż 50 km w czasie jednej lekcji, co z kolei podważyło § 3 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia. Stwierdzono również przypadki prowadzenia niezgodnie z przepisami zajęć praktycznych w tym samym czasie przez tego samego instruktora z kilkoma kursantami. Podkreślić należy, iż okoliczności powyższe wynikają z całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w przeważającej części z dokumentacji ośrodka, a nie tylko z zeznań świadka A. T.. Kolegium dokonało oceny tegoż materiału dowodowego w sposób prawidłowy, nie naruszając ram swobodnej oceny dowodów. Zauważyć dodatkowo trzeba, iż rozbieżności między zeznaniami części przesłuchanych w sprawie świadków a zapisami w dokumentacji ośrodka, dotyczącymi przebiegu szkolenia tych osób, świadczą o prowadzeniu wymaganej przepisami dokumentacji w sposób co najmniej wysoce niedbały.

Przytoczone okoliczności niewątpliwie kwalifikują się jako prowadzenie zajęć w sposób niezgodny z obowiązującym programem szkolenia, co z kolei zgodnie z już wcześniej powołanym art. 104 ust. 2 pkt a ustawy – Prawo o ruchu drogowym zalicza się do rażącego naruszenia warunków prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców. Tym samym spełniona została przesłanka, uzasadniająca wydanie przedmiotowej decyzji. Trzeba zarazem odnotować, iż w świetle ugruntowanego w orzecznictwie stanowiska, dla oceny danego naruszenia w kategorii rażącego uchybienia wystarczy stwierdzenie zaistnienia choćby jednorazowo takiego przypadku (zob. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2006 roku, sygn. akt II SA/Sz 115/06, LEX nr 296075). W takiej sytuacji bez znaczenia jest liczba wykrytych braków w szkoleniu oraz ich ciężar gatunkowy, gdyż podważanie ustanowionych standardów kształcenia nie służy interesowi społecznemu. Stwarza się bowiem w ten sposób niebezpieczeństwo poruszania się po drogach pojazdów, kierowanych przez osoby nielegitymujące się dostateczną w tej materii odpowiednią wiedzą. Wbrew twierdzeniom skarżącej, osiąganie nawet bardzo dobrych wyników na egzaminach na prawo jazdy przez kursantów jej ośrodka nie przesądza jeszcze o rzetelności prowadzenia przedmiotowej działalności gospodarczej. W przeciwnym bowiem razie minimalne wymogi edukacji drogowej, określone w rozporządzeniu, okazałyby się pozbawione jakiejkolwiek doniosłości społecznej.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji znajdują dostateczne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym i odpowiadają prawu.

Mając na uwadze rozważania przytoczone powyżej na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) skargę należało oddalić.

/-/ B. Drzazga /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Podrazik

br