Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2423/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 12 ust. 4 pkt 3
journal: Dz.U. 2011 nr 74 poz 397
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
article: art. 199 § 1 - § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2013 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w R. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz S. sp. z o.o. z siedzibą w R. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

S. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") wnioskiem z dnia 1 lutego 2012 r. zwróciła się do Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie konsekwencji podatkowych przeniesienia własności nieruchomości przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz udziałowców w wyniku obniżenia kapitału zakładowego tej spółki.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Skarżąca jest spółką z o.o. z siedzibą oraz miejscem zarządu w Polsce, podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób prawnych. Kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł. i dzieli się na [...] udziałów o wartości nominalnej 50 zł. Udziałowcami Spółki są dwie osoby fizyczne.

Na majątek Spółki składa się głównie nieruchomość o łącznej pow. 0,0572 ha, zabudowana budynkiem o pow. 428 m2, położona w R. ("Nieruchomość"), lokal mieszkalny o pow. 57 m2, oraz udziały w innej spółce z o.o. z siedzibą i miejscem zarządu na terenie Polski ("Spółka Z."). Spółka prowadzi głównie działalność gospodarczą w zakresie wynajmu Nieruchomości na rzecz Spółki Z. (od 1998 r.).

Spółka poczyniła również nakłady na Nieruchomość, przy czym nakłady na Nieruchomość nie przekroczyły 30 % wartości początkowej nieruchomości (od nakładów był odliczany podatek VAT).

Obecnie rozważane jest podjęcie przez zgromadzenie wspólników Spółki uchwały o umorzeniu części udziałów Spółki w ten sposób, iż kapitał zakładowy Spółki ulegnie obniżeniu z kwot [...] zł. do kwoty 20.000 zł.

Wypłata kwot należnych Udziałowcom wynikająca z tytułu zwrotu kwot w wyniku obniżenia kapitału zakładowego Spółki, nastąpi w postaci przeniesienia własności Nieruchomości (tj. rozliczenie pomiędzy Spółką a Udziałowcami Spółki nastąpi przez przeniesienie własności majątku rzeczowego (Nieruchomości) Spółki o wartości rynkowej odpowiadającej kwocie należnej każdemu z Udziałowców z tytułu obniżenia kapitału zakładowego Spółki.

Po przeniesieniu własności Nieruchomości na rzecz Udziałowców, staną się oni współwłaścicielami Nieruchomości w częściach ułamkowych. Po nabyciu przez Udziałowców Nieruchomości, zostanie ona wynajęta na rzecz podmiotu trzeciego (Spółki Z.).

Wskazując na powyższe Skarżąca zadała następujące pytanie:

Czy prawidłowe jest stanowisko, iż w zdarzeniu przyszłym przedstawionym we Wniosku, przeniesienie własności Nieruchomości przez Spółkę na rzecz Udziałowców z tytułu zwrotu kwot wyniku obniżenia kapitału zakładowego Spółki nie powoduje powstania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych po stronie Spółki?

W ocenie Skarżącej, w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku, Spółka nie uzyskuje realnego przysporzenia majątkowego. Skarżąca wskazała, że posługując się wykładnią gramatyczną art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397, ze zm., dalej: "u.p.d.o.p.") stwierdzić należy, iż do przychodów spółki nie zalicza się umorzenia udziałów w spółce. Podała, że art. 12 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p., jako przepis o charakterze szczególnym, nie powinien być interpretowany w sposób rozszerzający, albowiem przez wykładnię nie można tworzyć nowych prawnopodatkowych stanów faktycznych podlegających opodatkowaniu lub zwolnieniu od opodatkowania. Obowiązek podatkowy musi być wyrażony w ustawie w sposób jasny, kompletny i zupełny. Wykładnia przepisów podatkowych, zwłaszcza przepisów ustanawiających zwolnienia podatkowe, winna być zatem wykładnią ścisłą.

Skarżąca stwierdziła, ze nabycie udziałów w celu umorzenia (niezależnie od trybu w jakim dojdzie do umorzenia) nie rodzi skutków podatkowych. W wyniku umorzenia udziałów, Spółka nie otrzyma żadnego przysporzenia majątkowego od udziałowców, które powiększy jej majątek. Wprost przeciwnie, majątek Spółki rzeczywiście ulegnie zmniejszeniu, gdyż będzie ona zobowiązana do wypłacenia wynagrodzenia udziałowcom z tytułu umorzenia udziałów.

Skarżąca zwróciła uwagę, ze żaden z obowiązujących przepisów u.p.d.o.p. nie wskazuje też, iż po stronie spółki powstaje przychód w związku ze zwrotem na rzecz wspólników kwot zwolnionych z kapitału zakładowego z tytułu obniżenia kapitału zakładowego. Podała, iż Spółka nie otrzyma żadnego przysporzenia stanowiącego przychód w podatku dochodowym od osób prawnych z ww. tytułu natomiast zwolniona kwota jest tylko zwrotem należności, które uprzednio zostały wniesione przez wspólnika tytułem wkładu na pokrycie kapitał zakładowego.

Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia [...] maja 2012 r. uznał powyższe stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu wskazał, że wynagrodzenie z tytułu zbycia udziałów, w celu ich umorzenia jako kategorii przychodu podatkowego na gruncie u.p.d.o.p., można rozpatrywać z punktu widzenia udziałowca otrzymującego to wynagrodzenie oraz samej Spółki wypłacającej to wynagrodzenie w postaci wydania własnych składników majątkowych.

Podał, że z art. 12 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. wynika, że dochodem do opodatkowania winna być nadwyżka otrzymana przez udziałowca. Z uwagi na to, że Skarżąca wypłacająca wynagrodzenie udziałowcowi, a art. 12 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. dotyczy opodatkowania udziałowca, tym samym nie ma on względem Spółki zastosowania.

Minister Finansów wyjaśnił, że ustawodawca w art. 12 ust. 1-3 u.p.d.o.p. określa przykładowy katalog zdarzeń uznanych przez niego za przychody. Wykaz tych zdarzeń wskazuje, że co do zasady, za przychód podatkowy można uznać każde przysporzenie majątkowe podatnika o charakterze trwałym, których rzeczywiste otrzymanie , a w niektórych przypadkach już sam fakt, że są należne powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego, o ile przysporzenie to nie jest wyłączone z przychodów na mocy art. 12 ust. 4 u.p.d.o.p. Zaznaczył, że przychód występuje nie tylko w sytuacji, gdy dojdzie do zwiększenia aktywów podatnika, ale również, gdy nastąpi zmniejszenie się zobowiązań (długów) podatnika.

Zdaniem organu, oceniając skutki prawne przeniesienia własności nieruchomości z tytułu wynagrodzenia za umorzenie udziałów należy zauważyć, że o ile zapłata wynagrodzenia w formie pieniężnej nie powoduje powstania przychodu do opodatkowania podatkiem dochodowym, o tyle przeniesienie własności składników majątkowych ze Spółki na udziałowca uprawnia do przyjęcia stanowiska, że w takim przypadku zastosowanie ma art. 12 ust. 1 z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p., mówiącym o przychodzie z tytułu odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych.

Minister Finansów podkreślił, iż termin "odpłatne zbycie", którym posługuje się ustawa obejmuje nie tylko sprzedaż rzeczy, ale również wszelkie inne formy ich odpłatnego zbycia, w wyniku którego dochodzi do zmiany właściciela rzeczy lub praw majątkowych, co obejmuje również przypadek wydania składników majątkowych Spółki udziałowcowi. "Ceną" zbycia będzie wartość umarzanych udziałów odpowiadająca wartości uchwalonego wynagrodzenia.

W związku z powyższym uznać należy, że przeniesienie własności składników majątkowych należy traktować na gruncie u.p.d.o.p. na równi ze zbyciem tych składników.

Wypłata wynagrodzenia w formie przeniesienia składników majątkowych Spółki, spowoduje po stronie Spółki wypłacającej wynagrodzenie powstanie przychodu z odpłatnego zbycia praw majątkowych rozpoznanego na podstawie art. 12 ust. 1 z zastrzeżeniem art. 14 ust 1 u.p.d.o.p., zgodnie z którym przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Jeżeli jednak cena bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej tych praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej.

Skarżąca niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi Minister Finansów nie stwierdził podstaw do zmiany przedmiotowej interpretacji.

Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylnie ww. interpretacji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzuciła naruszenie art. 12 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. - poprzez błędną wykładnię tych przepisów.

W uzasadnieniu Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko wyrażone we wniosku.

Podała także, iż skutkiem umorzenia jest unicestwienie udziału i zmniejszenie stanu posiadania udziałowca w spółce z o.o., a może zdarzyć się nawet całkowite wycofanie udziałowca z takiej spółki. Stwierdziła, że skoro zatem unicestwienie udziałów powoduje zmniejszenie liczby udziałów, to Spółka nie uzyskuje korzyści z tego tytułu. Wręcz odwrotnie umorzenie zmniejsza jej majątek, a udziałowcy nie będą zobowiązani do dokonania na rzecz spółki świadczeń, które zwiększyłyby majątek a takie świadczenie udziałowców powodowałoby, co do zasady, konieczność zwiększenia kapitału zakładowego i dopiero ten element mógłby podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi.

Wskazał, że jakkolwiek przepisy u.p.d.o.p. nie określają wprost, iż przeniesienie własności nieruchomości należącej do Spółki na udziałowca, z tytułu zwrotu kwot w wyniku obniżenia kapitału zakładowego Spółki, rodzi przychód podatkowy po stronie Spółki, to na gruncie ww. ustawy zdarzenie to należy traktować na równi ze zbyciem przedmiotowych składników majątku. Wyjaśnił, że istotne jest, czy w planowanym zdarzeniu przyszłym dojdzie do skutecznego przeniesienia własności Nieruchomości posiadanej przez Spółkę na jej udziałowca. Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że tak. W tym zakresie musi bowiem dojść do przeniesienia własności poprzez sporządzenie wymaganego dla przeniesienia własności nieruchomości aktu notarialnego. Zbycie nieruchomości w przedmiotowej sprawie nie będzie jednak umową sprzedaży w rozumieniu art. 535 kodeksu cywilnego. Tak rozumiejąc umowę sprzedaży należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie przeniesienie własności nieruchomości nie ma charakteru umowy sprzedaży. Spółka tytułem dokonanego zbycia nie otrzyma od wspólnika zapłaty w formie przekazania mu bezpośrednio czy w drodze przelewu konkretnej kwoty środków pieniężnych. Przeniesienie własności składników majątkowych nastąpi w celu wykonania obowiązku Spółki polegającego na zaspokojeniu roszczenia wspólnika opartego na podstawie w art. 199 KSH. Opisana we wniosku nieruchomość stanowi składnik aktywów Spółki. Zatem, w pełni uprawnione jest stanowisko, że przeniesienie własności tych składników majątku jako "wypłata" pokrywająca roszczenie udziałowca wypełnia hipotezę art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p., gdzie mowa o "odpłatnym zbyciu rzeczy lub praw majątkowych".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona, zaskarżona interpretacja narusza przepisy u.p.d.o.p., poprzez błędną ich wykładnię.

Spór między Skarżącą a Ministrem Finansów sprowadza się do kwestii skutków podatkowych przeniesienia przez Spółkę prawa własności nieruchomości, na rzecz udziałowców, w związku z obniżeniem kapitału zakładowego Spółki i umorzeniem udziałów. Minister Finansów uważa, iż wydanie nieruchomości jako wynagrodzenia za umorzenie udziału spowoduje powstanie po stronie spółki przychodu z odpłatnego jej zbycia na podstawie art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p., z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 tej u.p.d.o.p., dopatruje się on bowiem różnic pomiędzy wypłatą wynagrodzenia w formie gotówkowej od wynagrodzenia w formie rzeczowej pod względem skutków podatkowych, jakie rodzą się po stronie wypłacającego je podmiotu. Wypłata wynagrodzenia w formie gotówki byłaby dla Spółki neutralna podatkowo. Natomiast odmienna sytuacja ma, jego zdaniem, miejsce wtedy, gdy Spółka dokonuje wypłaty wynagrodzenia za umorzone udziały w formie niepieniężnej, kosztem swojego majątku. Skarżąca podnosi z kolei, iż wypłata wynagrodzenia za umorzone udziały, niezależnie, czy przybiera formę pieniężną, czy rzeczową, jest podatkowo neutralna dla spółki, która je wypłaca uprawnionemu, nie powoduje ona bowiem przysporzenia majątkowego po stronie Spółki.

Rozstrzygnięcie tego sporu wymaga uprzedniego odniesienia do instytucji umorzenia udziałów spółki i normującej ją regulacji ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), zwanej dalej jako k.s.h. Stosownie do art. 199 § 1 k.s.h. udział w spółce z o.o. może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa spółki. Zgodnie z § 2 tego przepisu, umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Wynagrodzenie to, w przypadku umorzenia przymusowego, nie może być niższe od wartości przypadających na udział aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników. W przypadku umorzenia dobrowolnego udziałów, kwestia minimalnej wysokości wynagrodzenia za nabywane w tym celu udziały pozostawiona została uznaniu wspólników (możliwe jest umorzenie bez wynagrodzenia).

Analiza tego przepisu dowodzi, że przepisy k.s.h. nie przesądzają w jakiej formie powinno być wypłacone wspólnikowi wynagrodzenie za umarzane udziały. Woli udziałowców, znajdującej wyraz w umowie spółki oraz uchwale zgromadzenia wspólników, pozostawiono zatem kwestię czy rozliczenie z występującym ze spółki wspólnikiem nastąpi w formie naturalnej - poprzez "wypłatę" w formie rzeczowej - czy w gotówce. Wynagrodzenie ustalone w kwocie pieniężnej może zatem zostać fizycznie "wypłacone" poprzez przeniesienie własności określonych składników majątku spółki - odpowiadającego wartością wysokości wynagrodzenia, z tym że minimalna wysokość wynagrodzenia została ustalona tylko w przypadku umorzenia przymusowego (por. wyrok WSA w Łodzi I SA/Łd 935/10 i WSA w Poznaniu I SA/Po 251/10, tak też m.in. Kohutek Konrad, Olczyk Magdalena, Rachwał Anna, Rusinek Michał, Spyra Marcin, Wyrwiński Michał, Komentarz do art. 199 Kodeksu spółek handlowych, publ. Lex Omega).

Wskazać także należy, że wydanie składników majątkowych tytułem wynagrodzenia za umarzane udziały nie stanowi odrębnej transakcji, gdyż – jak wynika z art. 199 2 i § 3 k.s.h.- jest jedynie realizacją zobowiązania wynikającego z uchwały zgromadzenia wspólników o umorzeniu udziałów. Nabycie udziałów w celu umorzenia, niezależnie od tego, czy wynagrodzenie wypłacane jest w pieniądzu czy jest świadczeniem niepieniężnym, jest jedynie elementem składowym jednego zdarzenia cywilnoprawnego, które powinno być rozpatrywane jako całość, określanego mianem dobrowolnego umorzenia udziałów. Nie ma zatem podstaw, aby dla celów podatkowych wyodrębniać w nim dwie czynności –nabycie udziałów własnych przez spółkę i zbycie części majątku (jako wypłata wynagrodzenia). Podział taki jest podziałem sztucznym, mającym na celu wyłącznie doprowadzenie do powstania obowiązku podatkowego po stronie spółki.

Przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych reguluje art. 7 ust. 1 u.p.d.o.p. Według tego przepisu przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty; w wypadkach, o których mowa w art. 21 i 22, przedmiotem opodatkowania jest przychód. Przykładowe kategorie źródeł przychodów określa art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p.

Ustanowiona w przepisie art. 7 ust. 1 u.p.d.o.p. zasada, w myśl której przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów doznaje wyjątków. Stosownie bowiem do art. 12 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. do przychodów nie zalicza się zwróconych udziałów lub wkładów w spółdzielni, umorzenia udziałów lub akcji w spółce, w tym kwot otrzymanych z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów (akcji) oraz wartości majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej - w części stanowiącej koszt ich nabycia bądź objęcia, a także zwróconych udziałowcom (akcjonariuszom) dopłat wniesionych do spółki zgodnie z odrębnymi przepisami - w wysokości określonej w złotych na dzień ich faktycznego wniesienia.

Wykładnia językowa art. 12 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. wskazuje wprost, iż umorzenie udziałów w spółce nie stanowi dla niej przychodu. Ustawodawca podatkowy nie rozróżnia przy tym umorzenia odpłatnego czy też bez wynagrodzenia - normując jedynie sytuację faktyczną umorzenia udziałów lub akcji w spółce (wyrok WSA w Łodzi, I SA/Łd 935/10, I SA/Po 251/10, III SA/Wa 290/10). Z przepisu tego wynika też, iż przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym jest jedynie kwota otrzymana z tytułu odpłatnego zbycia udziałów na rzecz spółki w celu ich umorzenia ponad kwotę ich wartości określonej w złotych na dzień ich faktycznego wniesienia. Podlegający opodatkowaniu przychód osiąga zatem udziałowiec i to tylko w kwocie stanowiącej różnicę między ich wartością w dniu ich wniesienia do spółki a w dniu umarzania.

Przepis ten jest przepisem szczególnym, co z kolei oznacza, iż powinien być on interpretowany w sposób ścisły, bowiem przez wykładnię, a w szczególności przy zastosowaniu analogii, nie można tworzyć nowych zdarzeń podlegających opodatkowaniu lub zwolnieniu od opodatkowania. Nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje bowiem w drodze ustawy (art. 217 Konstytucji RP). Bez oparcia w konkretnym przepisie prawa, brak jest też podstaw do różnicowania skutków związanych z jego wypłatą w zależności od formy tego wynagrodzenia, tak jak to przyjął organ interpretacyjny w niniejszej sprawie. Skoro wprost z przepisów prawa nie wynika, aby zapłata za umarzane udziały w formie niepieniężnej powodowała powstanie po stronie spółki obowiązku podatkowego, to nie można rozszerzać katalogu źródeł przychodu dla celów podatku. Taka interpretacja przepisów prawa podatkowego narusza zasadę in dubio pro tributario.

Nie można także pominąć, że analiza rodzajów przychodów, wymienionych w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. prowadzi do wniosku, że przychód to definitywne przysporzenie majątkowe. Źródłem przychodu może być w związku z tym odpłatne zbycie rzeczy, czyli takie, w wyniku którego po stronie podatnika powstanie przysporzenie. Trafnie zatem Skarżąca podniosła w skardze, że w wyniku wypłaty wynagrodzenia za umorzone udziały spółka nie uzyska żadnego przysporzenia majątkowego. Przeciwnie- umorzenie to powoduje likwidację określonej cząstki kapitału zakładowego. Zmniejszą się wprawdzie w bilansie pasywa spółki (kapitał zakładowy), jednakże jednocześnie nastąpi zmniejszenie jej aktywów, o majątek oddany udziałowcowi jako wynagrodzenie, (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2012 r., II FSK 1384/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, wypłata wynagrodzenia z tytułu umorzenia udziałów nie może być zrównana z czynnością odpłatnego zbycia, o której mowa w art. 14 u.p.d.o.p. Efektem uchwały o umorzeniu udziałów jest bowiem przepływ aktywów do udziałowca i obniżenie kapitału zakładowego lub zapasowego spółki. Wspólnik nie jest przy tym zobowiązany do dokonania na rzecz spółki świadczeń powodujących zwiększenie majątku spółki. W wyniku umorzenia spółka nie otrzyma żadnego przysporzenia majątkowego od wspólnika, które powiększy jej majątek. Wręcz przeciwnie, majątek Spółki faktycznie ulegnie zmniejszeniu, gdyż będzie ona zobowiązana do wypłacenia wynagrodzenia udziałowcowi z tytułu umorzenia udziałów. Ponadto wydanie składnika majątkowego tytułem wynagrodzenia za umorzenie udziału nie stanowi odrębnej transakcji, gdyż jest ona konsekwencją realizacji obowiązku wynikającego z umorzenia udziału jako tytułu prawnego.

Umorzenie udziałów w swojej ekonomicznej treści można porównać do procesu likwidacji spółki, w ramach której dokonuje się operacji umorzenia wszystkich udziałów. Jeżeli więc nie ma wątpliwości, co do tego, iż przy likwidacji spółki nie dochodzi po jej stronie do powstania przychodu w związku z wydaniem majątku wspólnikom - to analogicznie taka czynność nie powinna powodować powstania przychodu po stronie spółki, gdy tylko cześć udziałów podlega umorzeniu.

Analogiczne stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012r., II FSK 1950/10, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 października 2011r., I SA/Po 504/11, wyrok w Poznaniu z dnia 9 czerwca 2011r., I SA/Po 220/11, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 lutego 2011r., I SA/Po 948/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2010r., III SA/Wa 290/10, wyrok WSA w Kielcach z dnia 16 kwietnia 2008r., I SA/Ke 47/08, I SA/Po 251/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 września 2012r., I SA/Łd 809/12, wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 grudnia 2010r., I SA/Łd 935/10).

Ponownie rozpoznając wniosek podatnika o udzielenie interpretacji, organ winien dokonać oceny stanowiska Skarżącej zaprezentowanego we wniosku, z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. uwzględnił skargę. Orzeczenie z punktu drugiego ma uzasadnienie w dyspozycji art. 152 P.p.s.a., który stanowi, że w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określi czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na podstawie art. 200 i 205 P.p.s.a. w związku z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349), zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot wpisu sądowego w wysokości 200 złotych oraz wynagrodzenie doradcy podatkowego w wysokości 240 złotych i 17 złotych tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.