Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1008/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Asesor WSA Krzysztof Targoński, Protokolant st. ref. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o. o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku w sprawie zwrotu należności celnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

"[...]" Spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedziba w C. wystąpiła do Izby Celnej w K. z wnioskiem z dnia [...]r. zatytułowanym "wezwanie do zapłaty na rzecz [...] Sp. z o.o. odsetek od kwot pobranych przez Urząd Celny tytułem cła oraz kwot pobranych tytułem odsetek wyrównawczych", który dotyczył decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. nr [...] z dnia [...]r. uchylonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 stycznia 2005 r. sygn. akt 3/I/SA/Ka 2203/03. Przedmiotowy wniosek zawierał ponadto wezwanie do zwrotu tytułem:

- należności głównej kwoty [...]zł,

- odsetek od należności głównej wyliczonych na dzień [...]r. w kwocie [...]zł,

- niezapłaconej części odsetek należnych na dzień [...]r. w kwocie [...]zł,

Pismem z dnia [...]r. wyjaśniono wnioskodawcy, że kwestia zapłaty odsetek na podstawie art. 250 § 3 Kodeksu celnego jest przedmiotem postępowania odwoławczego w związku z wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Natomiast w kwestii zwrotu należności głównej poinformowano, że decyzja nr [...] zarządzająca zwrot należności celnych w kwocie [...] zł została wykonana w całości – na konto firmy dokonano przelewu w dniu [...]r. Decyzja ta została doręczona w dniu [...]r. i stała się decyzją ostateczną, w związku z czym organ celny poinformował stronę, iż wzruszenie tej decyzji może nastąpić wyłącznie w trybie nadzwyczajnym. Nadto organ celny wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o podanie konkretnego przepisu stanowiącego podstawę do wzruszenie decyzji ostatecznej oraz do uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie [...] zł.

W odpowiedzi Spółka poinformowała, iż nie kwestionuje decyzji zarządzającej zwrot cła , a wniosek stanowi żądanie o naliczenie i zwrot odsetek od niesłusznie pobranych należności celnych. Uznała też za bezpodstawne wezwanie do uiszczenia opłaty skarbowej, bowiem pismo to jest składane w toku toczącego postępowania.

Powtórzenie tożsamej argumentacji nastąpiło w kolejnych pismach: organu celnego z dnia [...]r. i Spółki z dnia [...]r.

W tym stanie rzeczy Dyrektor Izby Celnej uznał, iż strona nie uzupełniła braków podania i postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] orzekł o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku z dnia [...]r. o zwrot kwoty należności głównej orzeczonej decyzją nr [...] oraz odsetek wyrównawczych.

Na postanowienie to Spółka złożyła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie art. 169 § 1, 2 i 4 Ordynacji podatkowej i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie wniosku strony co do meritum. Argumentowała, iż stronie powinna zostać zwrócona łączna kwota [...]zł, a ponieważ faktycznie zwrócona była niższa, to podlegała ona proporcjonalnemu rozliczeniu na należność celną i odsetki, stosownie do dyspozycji art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 250 § 5 Kodeksu celnego. Podniosła też, iż zgodnie z załącznikiem do ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 86, poz. 960 ze zm.) podania i załączniki do podań w sprawach zwrotu należności celnych są wolne od opłaty skarbowej (rubryka 4 pkt 14 załącznika).

Dyrektor Izby Celnej nie uznał skuteczności zarzutów i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 262, 2621 ust. 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 623), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez Spółkę z o.o. [...] w C., utrzymał w mocy poprzednio wydane w sprawie postanowienie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku z dnia [...]r. o zwrot kwoty należności głównej orzeczonej decyzją nr [...] oraz odsetek wyrównawczych.

Przedstawiając stan faktyczny oraz argumentację prawną organ odwoławczy podał, W uzasadnieniu na wstępie podkreślił, iż tut. Izbie Celnej prowadzone były dwa odrębne postępowania:

- w sprawie zwrotu należności celnych,

- w sprawie zapłaty odsetek od zwracanych należności celnych,

przy czym postępowanie w sprawie zwrotu należności celnych zostało zakończone decyzją ostateczną, która została wykonana poprzez zwrot kwoty cła i odsetek wyrównawczych na rachunek bankowy Spółki. W tej sytuacji wniosek z dnia [...]r. w części wezwania do zwrotu należności głównej należało uznać jako odnoszący się do decyzji ostatecznej, a zatem korespondencja ze stroną miała na celu sprecyzowania żądania i podanie podstawy prawnej. Odwołał się przy tym do wyroku Sądu z dnia 7 grudnia 2004 r. sygn. akt 3/I SA/Ka 2008/03, który potwierdza prawidłowość działania organu celnego, w sytuacji, gdy podanie strony nie spełnia wymogów określonych w art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej. Zaakcentował też, iż skoro postępowanie w sprawie zwrotu należności celnych zostało zakończone decyzją ostateczną z dnia [...]r., to trudno uznać, iż jest to wniosek o zwrot należności celnych, który nie podlega opłacie skarbowej. Końcowo wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie odsetek za zwłokę wraz z kwestią zasadności zastosowania na podstawie art. 250 § 5 Kodeksu celnego proporcjonalnego zaliczenia otrzymanego zwrotu na należność główną i odsetki była przedmiotem odrębnego postępowania. Postępowanie to zostało zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] r., na którą Spółka wniosła w dniu [...]r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W skardze z dnia [...]r. pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzucił przy tym naruszenie art. 169 § 1, 2 i 4 w związku z art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez pozostawienie bez rozpoznania wniosku strony wbrew dyspozycji tych przepisów. Wyjaśnił przy tym , iż żądanie Spółki zawarte we wniosku z dnia [...]r. było podyktowane faktem nie wykonania w sposób właściwy decyzji o zwrocie należności celnych, bowiem kwota zwróconych należności celnych podlegała zarachowaniu zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji tak sprecyzowane żądanie nie zawierało braków formalnych i należało je rozpoznać merytorycznie. Natomiast organ celny pozostawił wniosek strony bez rozpoznania, ale w uzasadnieniu rozpoznał je w sposób merytoryczny, stwierdzając, że decyzja zarządzająca zwrot należności celnych została wykonana w całości oraz stała się ostateczna, dlatego żądanie zwrotu należności głównej podlegało rozpatrzeniu w postępowaniu nadzwyczajnym. Podtrzymał też zarzut bezzasadnego żądania opłaty skarbowej, bowiem wniosek strony nie dotyczył decyzji ostatecznej, ale sposobu jej wykonania, a nadto związany był z postępowaniem dotyczącym zwrotu należności celnych.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy oraz zarzuty zawarte w skardze. Następnie uznał zarzuty skargi za bezpodstawne, wskazując, iż argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dotyczące kwestii związanych z wydaniem decyzji zarządzającej zwrot należności celnych nie stanowiły merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony, a kwestie związane z należnymi odsetkami za zwłokę były przedmiotem odrębnego postępowania. Następnie stwierdził, iż merytoryczne odniesienie się do żądania zwrotu należności głównej mogło nastąpić wyłącznie w trybie nadzwyczajnego wzruszenia decyzji ostatecznej. Co do kwestii należnej opłaty skarbowej uznał interpretację strony skarżącej za rozszerzającą, bowiem wniosek o uruchomienie trybu nadzwyczajnego nie jest tożsamy z żądaniem zwrotu należności celnych (różne podstawy prawne: Ordynacja podatkowa, Kodeks celny).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, ponieważ nie można Dyrektorowi Izby Celnej skutecznie zarzucić, iż wydając zaskarżone postanowienie naruszył obowiązujące przepisy procesowe.

Na wstępie należy wskazać, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w przedmiocie pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku strony z dnia [...]r. nazwanego "wezwanie do zapłaty na rzecz [...] Sp. z o.o. odsetek od kwot pobranych przez Urząd Celny tytułem cła oraz kwot pobranych tytułem odsetek wyrównawczych". Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił art. 169 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Przepis ten w § 1 stanowi, iż: "Jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie bez rozpatrzenia". Z kolei w § 2 ustanowiono zasadę, iż zacytowany przepis § 1 stosuje się również, jeżeli strona nie wniosła opłat, które zgodnie z odrębnymi przepisami powinny zostać uiszczone z góry. Natomiast zgodnie z § 4 organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. Dodać też trzeba, iż stosownie do art. 168 § 2 podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych.

Tak więc braki co do treści podania można podzielić na braki dotyczące osoby wnoszącej podanie, a zwłaszcza dotyczące adresu miejsca zamieszkania lub pobytu lub siedziby, albo miejsca prowadzenia działalności oraz braki dotyczące treści żądania. Zakres ten jest zatem szeroki, jednak zasadniczym brakiem w treści podania jest brak, uniemożliwiający nadanie podaniu właściwego biegu, a więc żądanie, które wyznacza przedmiot postępowania.

Odnosząc przedstawione uregulowania prawne do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wniosek skarżącej Spółki z dnia [...]r. został tak sformułowany, iż w ocenie organu celnego uniemożliwiał nadanie właściwego biegu. Nie podano żadnej podstawy prawnej, jak i nie określono przedmiotu postępowania. W tym stanie rzeczy Izba Celna pismem z dnia [...]r. wezwała Spółkę do usunięcia braków formalnych podania szczegółowo przedstawiając swoje stanowisko w tym zakresie, a także do uiszczania stosownej opłaty skarbowej. Wezwanie to zawierało również pouczenie, iż nie usunięcie braków w terminie 7 dni spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W odpowiedzi Spółka poinformowała, iż nie kwestionuje decyzji zarządzającej zwrot cła , a wniosek stanowi żądanie o naliczenie i zwrot odsetek od niesłusznie pobranych należności celnych. Uznała także za bezpodstawne wezwanie do uiszczenia opłaty skarbowej, bowiem pismo to, w jej ocenie, było złożone w toku toczącego postępowania. Kolejna korespondencja nastąpiła w pismach organu celnego z dnia [...]r. oraz Spółki z dnia [...]r.

Dodać należy, iż organ celny szczegółowo wyjaśniał, że sprawa należnych odsetek od zwróconych należności celnych jest przedmiotem odrębnego postępowania.

W tym stanie rzeczy Dyrektor Izby Celnej wydał postanowienie z dnia [...] r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku Spółki z dnia [...]r., które po rozpoznaniu wniesionego zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżonym postanowieniem.

Dokonując oceny przebiegu tego postępowania w świetle wyżej powołanego art. 169 Ordynacji podatkowej, stwierdzić należy, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki określone tym przepisem, a zatem brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Natomiast jako bezskuteczne uznać trzeba argumenty skargi, ponieważ jej treść oparta została na nowej okoliczności, nie podnoszonej w toku postępowania przed organem celnym, a mianowicie, iż: "Żądanie strony zawarte w piśmie z [...]r. było natomiast podyktowane faktem nie wykonania w sposób właściwy powyższej decyzji (...)". Podkreślić przy tym trzeba, iż skarżąca nie kwestionowała samej decyzji o zwrocie należności celnych, a organ celny na każdym etapie postępowania wyjaśniał, iż sprawa należnych odsetek od zwróconych należności celnych jest przedmiotem odrębnego postępowania. Konieczność prowadzenia odrębnych postępowań co do zwrotu należności celnych i wypłaty odsetek wynika zresztą z uregulowań zawartych w Kodeksie celnym. Mianowicie kwestie związane ze zwrotem należności celnych uregulowane są w art. 246, natomiast art. 250 § 3 wprost stanowi, iż od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Tak więc w postępowaniu dotyczącym odsetek konieczne jest ustalenie winy organu celnego oraz całkowitego braku winy dłużnika.

Podobnie należy ocenić stanowisko skarżącej w kwestii wezwania do uiszczenia opłaty skarbowej, przy czym strona powołuje się na zapis załącznika do ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 86, poz. 960 ze zm.), zgodnie z którym podania i załączniki do podań w sprawach zwrotu należności celnych są wolne od opłaty skarbowej (rubryka 4 pkt 14 załącznika). Zaakcentować zatem trzeba, iż w orzecznictwie powszechny jest pogląd, iż wszelkie ulgi i zwolnienia należy interpretować ściśle, a zatem na tej podstawie wyłącznie podania dotyczące zwrotu należności celnych są zwolnione od opłaty skarbowej, a jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Celnej to postępowanie zostało zakończone decyzją ostateczną.

Działając zatem na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.