Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 2011/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-03-15 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od uiszczenia wpisu w części
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7 w zw. z art. 258 par. 3 oraz art. 245 par. 1, par. 3 i par. 4 w zw. z art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w części przekraczającej 900,00 zł (słownie: dziewięćset złotych), a w pozostałym zakresie wniosek oddala.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika procesowego domagał się zwolnienia od kosztów sądowych (vide: rubryka nr 4 formularza).

W jego uzasadnieniu podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i pasierbicą. Ich miesięczne dochody wynoszą ok. 3.700,00 zł brutto. Z powyższych ponoszone są wydatki związane z bieżącym utrzymaniem, tj. opłaty za czynsz (700,00 zł), energię elektryczną (100,00 zł), gaz (100,00 zł), telefon, Internet i TV (230,00 zł). Dodatkowo w związku z zaawansowaną [...] żony na lekarstwa wydatkują od 200,00 zł do 300,00 zł. Tymczasem jako składniki posiadanego majątku wymienił mieszkanie spółdzielcze własnościowe o pow. [...]m2 oraz działkę budowlaną o pow. [...]ha położoną w P. Jednocześnie wskazał na trudności z jakimi boryka się jego firma, a nadto na prowadzone przez urząd skarbowy postępowanie egzekucyjne, w wyniku którego zajęto samochody jego i żony. Ponieważ nie ma on zdolności kredytowej (dochody z działalności wynoszą ok. 700,00 zł) żyją praktycznie z pensji żony, która wynosi ok. 1.800,00 zł netto oraz drobnych kwot, które udaje mu się pożyczyć, tj. od [...]zł do [...]zł.

Dane te uzupełnił obszerną dokumentacją źródłową, z której ustalono, że pasierbica skarżącego w latach [...]/[...] przebywała w [...] i z tego powodu nie podlegała obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Natomiast on sam zarejestrowany jest jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w zakresie handlu stalą i wyrobami przemysłowymi. Z tego tytułu w [...] r. wypracował przychód rzędu [...]zł, który po pomniejszeniu o ponoszone koszty jego uzyskania przyniósł dochód wielkości [...]zł. Jednakże w [...] r. przychód ten zmalał do kwoty [...]zł, która po pomniejszeniu o koszty jego uzyskania przyniosła dochód rzędu [...]zł (vide: podatkowa księga przychodów i rozchodów oraz deklaracje VAT-7 za ostatnie trzy miesiące). Tymczasem żona skarżącego w latach [...]/[...] wypracowała dochód w kwocie: [...] zł i [...] zł. Obecnie jej wynagrodzenie wypłacane przez Bank "A" wynosi [...] zł netto (vide: zaświadczenie z dnia [...] r.). Z powyższego ponoszone są wydatki związane z bieżącym utrzymaniem, tj. opłaty za gaz (201,19 zł), czynsz (1.102,40 zł), energię elektryczną (192,46 zł), [...] (230,00 zł), abonament (119,00 zł) oraz [...] (78,37 zł). Saldo dostępne żony na koniec [...]r. wynosiło [...]zł (vide: otwarte konto oszczędnościowe) i [...] zł (konto komfort). Natomiast saldo końcowe skarżącego zamykało się kwotą 1.145,96 zł.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – przysługuje wyłącznie takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645).

Mając zatem na uwadze powyższe oraz przedłożone do akt dokumenty źródłowe obrazujące sytuację finansową strony skarżącej, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku w całości. Wprawdzie wypracowany przez skarżącego dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w porównaniu do roku [...] wyraźnie się zmniejszył, gdyż wynosi [...] zł, a wynagrodzenie jego żony zamyka się w kwocie [...] zł netto (vide: zaświadczenie z dnia [...] r.). Jednakże po opłaceniu wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem w postaci opłat za gaz (201,19 zł), czynsz (1.102,40 zł), energię elektryczną (192,46 zł), [...] (230,00 zł), abonament (119,00 zł) oraz [...] (78,37 zł), na koniec [...] r. na posiadanych rachunkach bankowych wnioskodawcy oraz jego żony zgromadzone dodatkowo środki wynosiły: [...] zł (vide: otwarte konto oszczędnościowe), [...] zł (konto komfort) oraz [...] zł. W ocenie rozpoznającego wniosek nic nie stało na przeszkodzie aby przeznaczyć je na uiszczenie należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie 1.500,00 zł. Z uwagi jednak na fakt, iż skarżący jest stroną w kilku sprawach, które zostały zapoczątkowane na skutek wniesionych przez niego do tut. Sądu skarg, stwierdzić należało, że jego sytuacja majątkowa (szczegółowo opisana wyżej) nie pozwala uiścić wpisu sądowego we wszystkich równolegle prowadzonych [...] sprawach, jako że łączna ich kwota wynosi 11.661,00 zł. Ponieważ stanowi ona zbyt duże obciążenie finansowe dla skarżącego oraz jego rodziny i rzeczywiście może spowodować uszczerbek w ich koniecznym utrzymaniu, dlatego też za zasadne rozpoznający sprawę uznał przyznanie wnioskodawcy - w każdej sprawie z osobna - prawa pomocy w zakresie częściowym polegającym na zwolnieniu z należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie powyżej 900,00 zł. Ten zakres zwolnienia pozwala bowiem na rozłożone w czasie gromadzenie środków na poniesienie dalszych, wszak niepewnych opłat sądowych, zarówno w tej, jak i w [...] równolegle prowadzonych sprawach. Pomoc państwa nie może całkowicie zastępować starań podmiotu w zabezpieczeniu środków na prowadzenie procesu sądowego, zważywszy że nie można też wykluczyć zmiany sytuacji finansowej strony skarżącej, która w tym okresie może przecież nastąpić. Co więcej nie można również tracić z pola widzenia faktu, że posiada on jeszcze działkę budowlaną o pow. [...] ha, która może stanowić zabezpieczenie dla ewentualnego kredytu lub pożyczki.

Wobec powyższego stwierdzić należało, że przyznanie wnioskodawcy stosownie do treści art. 245 § 4 ustawy p.p.s.a. prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia z należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie przekraczającej 900,00 zł, jest rozstrzygnięciem, które zabezpiecza jego prawo do sądu, a jednocześnie nie skutkuje przeniesieniem na współobywateli konieczności ponoszenia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 588/06, LEX nr 191863). Tym bardziej, że na posiadanych rachunkach bankowych wnioskodawcy oraz jego żony zgromadzone na koniec [...] 2013 r. środki wynosiły 5.972,99 zł.

Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.