Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 365/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2007-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 107 par. 3, art. 162
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 152, art. 20 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 34
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: par. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, i par. 52 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1975 nr 8 poz 48
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak NSA Ryszard Bryk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 r. sprawy ze skargi F. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 365/06

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...].12.2005 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016, z późn. zm./, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. D. wykonać i przedstawić w terminie do dnia 31.05.2006 r. projekt budowlany zamienny /zawierający odpowiednie wymagane przepisami uzgodnienia i uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem/.

Nadmienił też, że w razie nie wykonania tego obowiązku w ustalonym terminie zostanie wydana decyzja z art. 51 ust. 5 prawa budowlanego.

W uzasadnieniu decyzji przytoczył, że w dniu 3.12.2003 r. przeprowadził kontrolę na działce nr 2044/1 położonej w N., stanowiącej własność inwestora J. D.. Na podstawie tej czynności ustalił, że na wskazanej działce umiejscowiony jest budynek mieszkalny konstrukcji murowanej dwukondygnacyjny, w części podpiwniczony, o wymiarach 9,36 x 8,93 m i wysokości w kalenicy około 9 m.

W dniu kontroli inwestor przedłożył pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego typ MS-3 wydane przez Naczelnika Gminy N. Nr [...] z dnia [...].06.1982 r. oraz plan zagospodarowania działki. Równocześnie oświadczył, iż przedmiotowy budynek wybudowany został w latach 1982-83 i był zużytkowany w 1983 r.

W toku postępowania stwierdzono, że rzeczony budynek wykonano z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę i projektu budowlanego, który swoim zakresem nie obejmował nadbudowy piętra, zmiany kształtu dachu oraz dobudowy wiatrołapu z obudowanymi zewnętrznymi schodami wejściowymi /ganek/. Istotne odstąpienie polegało na zmianie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, o których mowa w art. 36a ust. 5 pkt 2 prawa budowlanego. Art. 36a ust. 1 powołanego prawa budowlanego stanowi, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Na końcu organ I instancji nadmienił, że do zakończenia całości robót budowlanych pozostało wykonanie elewacji budynku, jak również innych drobnych robót zewnętrznych.

Zaznaczył też, że na podstawie zapisów do protokołu przeprowadzonych w dniu 3.12.2003 r. oględzin budynku można stwierdzić, że przedmiotowy budynek w zakresie robót jak obecnie został wybudowany w latach 1982/83 i zużytkowany.

Na skutek odwołania F. T., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]. 02.2006 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – orzekł jak niżej:

1. uchylił w całości zaskarżone postanowienie I-szej instancji,

2. jednocześnie umorzył postępowanie I-szej instancji.

Postanowieniem z dnia [...].03.2006 r., nr [...], sprostował z urzędu błąd pisarski zawarty w punkcie 1 w ten sposób, że wyrażenie "zaskarżone postanowienie" zastąpił wyrażeniem "zaskarżoną decyzję".

W motywach decyzji z dnia [...].02.2006 r. m. innymi stwierdził, że w dniu 30.01.2006 r. na działce nr 2044/1 położonej w miejscowości N. przeprowadził rozprawę administracyjną podczas której strony i świadkowie złożyli oświadczenia.

J. D. wyjaśnił, że budynek mieszkalny budował w latach 1982-83, a zaużytkował w grudniu 1983 r. Wykończenie wnętrza budynku realizował w ciągu kilku lat małymi etapami uzależnionymi od środków finansowych. Od około 10 lat nie prowadzi żadnych prac budowlanych przy przedmiotowym budynku mieszkalnym.

Natomiast F. T. wyjaśnił, że rzeczony budynek był wybudowany około 1983 r., zaś ganek był wybudowany w późniejszych latach około 1995-97.

Organ II instancji stwierdził, że dokumenty zgromadzone przez organy I i II instancji, nie dają podstaw do nakazania inwestorowi wykonania projektu budowlanego zamiennego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego.

Powyższe stanowisko wspierał następującą argumentacją:

Skoro inwestor co najmniej od 10 lat nie prowadzi żadnych robót budowlanych, zatem pozwolenie na budowę, wydane w 1982 r. wygasło.

Roboty budowlane przy budowie tego obiektu już dawno temu zostały zakończone, zatem wstrzymanie robót budowlanych przez organ I instancji nie było zasadne.

W aktach administracyjnych nie ma projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do pozwolenia na budowę z 1982 r. Znajduje się jedynie kserokopia budynku typowego MS-3. Kserokopię wykonano z Katalogu Projektów Typowych, gdzie jednostką autorską projektu i jednostką rozpowszechniającą dokumentację projektową jest Biuro Studiów i Projektów Budownictwa Wiejskiego. Na kserokopii znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny z funkcją letniskową o innych parametrach charakterystycznych niż określone w decyzji o pozwoleniu na budowę z 1982 r. Inwestor w dniu 20.12.2005 r. wyjaśnił, że nigdy nie miał własnego projektu, lecz miał pożyczony od sąsiada. Dodał, że wszystkie budynki mieszkalne wybudowane w jego sąsiedztwie mają dachy czterospadowe.

Nawiązując do przytoczonej wypowiedzi inwestora, organ odwoławczy stwierdził, że skoro nie ma projektu technicznego, zatem nie można ustalić czy rzeczywiście inwestor wybudował budynek mieszkalny z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu technicznego. Organ II instancji jednocześnie wyjaśnił, że w czasie kiedy było wydane pozwolenie na budowę /1982 r./ była możliwość naniesienia na typowy projekt techniczny zmian uwzględniających wymogi konkretnego zadania inwestycyjnego. Zmiany te nanosiło się kolorem czerwonym. Z tego właśnie powodu nie można wykluczyć, że J. D. przedmiotowy budynek mieszkalny wybudował w oparciu o typowy projekt techniczny ze zmianami. Organ I instancji w swojej decyzji stwierdził, że istotne odstąpienie polegało na zmianie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, o których mowa w art. 36a ust. 5 pkt 2 prawa budowlanego, ale nie wskazał, jakie konkretne wielkości zostały naruszone.

Według pozwolenia na budowę z 23.06.1982 r. budynek powinien mieć następujące parametry:

- wymiary – 9,51 x 8,99 m,

- powierzchnia zabudowy 87,1 m2,

- kubatura – 653 m3.

Wybudowany budynek ma n/w parametry:

- wymiary – 9,36 x 8,93 m,

- powierzchnia zabudowy – 83,58 m2,

- kubatura – 544,10 m3 /wysokość obiektu mierzono od terenu pod gzyms, która wynosi 6,47 – 6,51 m./.

Z porównania tego wynika, że nie odstąpiono istotnie od warunków udzielonego pozwolenia na budowę.

W takiej sytuacji postępowanie było bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., zatem zachodziła podstawa do wydania decyzji reformatoryjnej.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem organu odwoławczego, skarżący F. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucił, że została wydana z naruszeniem zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego oraz z naruszeniem przepisów rozdziału 5 pt. "Budowa i dodawanie do użytku obiektów budowlanych".

Na początku skargi przedstawił czynności i wydane akty administracyjne w toku postępowań związanych ze wstrzymaniem robót budowlanych i nałożeniem na inwestora określonych obowiązków zmierzających do doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego.

W tej części skargi wyeksponował postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2004 r. Nr [...], w którym zobowiązano J. D. do przedłożenia w terminie do dnia 30.07.2004 r. technicznej oceny budynku pod względem zastosowanych materiałów i bezpieczeństwa konstrukcji, stwierdzenia zdatności do użytkowania budynku wraz z jego inwentaryzacją graficzno-opisową, inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej działki nr 2047 uzgodnionej przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej, protokołów i sprawdzeń.

Wskazane postanowienie zdaniem skarżącego nadal pozostaje w obrocie prawnym.

Zawartych w nim obowiązków inwestor nie wykonał, ale mimo tego, organy nadzoru budowlanego nie wydały decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego.

Na marginesie należy dodać, iż w/w postanowienie było wydane na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24.10.1974 r. – Prawo budowlane /Dz. U. nr 38, poz. 229, z późn. zm./.

W dalszej części skargi skarżący przyznał, że inwestor J. D. dysponował pozwoleniem na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego o wymiarach 9,51 x 8,99 m na działce nr 2044/1. Przyznał również, że budynek został wybudowany w latach 1982-83.

Przychylił się do stanowiska organu I instancji, iż budynek został wybudowany z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę i projektu budowlanego, który swoim zakresem nie obejmował nadbudowy piętra, zmiany kształtu dachu oraz ganku.

Natomiast zanegował ustalenie organu odwoławczego, że inwestor od co najmniej 10 lat nie prowadzi żadnych prac budowlanych przy przedmiotowym obiekcie budowlanym.

Organ II instancji w tej kwestii oparł się jedynie na oświadczeniu inwestora, które jednakże nie odpowiada stanowi rzeczywistemu, bowiem inwestor w latach 2003-2004 realizował roboty budowlane na piętrze budynku, m. innymi pod koniec 2004 r. tynkował ściany na piętrze. Nie jest też wykluczone, że w tym czasie kładł również instalacje. Stanowisko organu odwoławczego, że zgromadzone przez organy dokumenty nie dają podstaw do nakazania inwestorowi przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, zdaniem skarżącego jest nie do obrony. Organ nadzoru budowlanego może zalegalizować samowolę budowlaną i odstąpić od nakazu rozbiórki pod warunkiem, że inwestor spełni ustawowe warunki legalizacji budowy.

W uzasadnieniach decyzji orzekających organów istnieją sprzeczności, które nie zostały wyjaśnione.

Oto, organ I instancji stwierdził, że do zakończenia całości robót budowlanych pozostało wykonanie elewacji budynku, jak również innych drobnych robót zewnętrznych. Natomiast organ II instancji napisał, że roboty budowlane zostały zakończone. Organ II instancji stwierdził, że w aktach I instancji nie ma projektu budowlanego, zaś organ I instancji na podstawie projektu ustala, iż inwestor w sposób istotny odstąpił od warunków pozwolenia na budowę i warunków projektu technicznego.

W konkluzji skargi stwierdził, że organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sposób przewidziany w k.p.a., czym naruszył art. 8, 75, 77 § 1, 80 i 81 k.p.a.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik J. D. na rozprawie sądowej /14.02.2007 r./ wniósł o oddalenie skargi i stwierdził, że jego zdaniem decyzja wydana przez organ II instancji jest prawidłowa.

Wyjaśnił, że w ogóle nie posiadał dziennika budowy, bo wówczas dzienników budowy organ wydający pozwolenie na budowę nie wydawał. Podtrzymał wyjaśnienie złożone w toku postępowania administracyjnego, że nie posiadał własnego projektu technicznego na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego i korzystał z projektu sąsiada, ale obecnie nie pamięta nazwiska tego sąsiada.

Dodał, że na budowie nie było kierownika budowy, bo ówczesne władze gminy uważały, że wystarczy samo pozwolenie na budowę. Ganek dobudował do budynku w późniejszym czasie, około 15 lat temu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Tytułem wprowadzenia należy wyjaśnić, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./, wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym. Zakres tej kontroli określa art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm./, nazwanej dalej skrótem p.p.s.a., który stanowi, że sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli uwzględnia także naruszenia prawa o jakich nie wspomniano w skardze /kontrola kompleksowa/.

Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., stan faktyczny sprawy Sąd z reguły ustala na podstawie akt administracyjnych sprawy. Stan faktyczny sprawy ustala się według stanu istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu administracyjnego.

Stan faktyczny przedstawia się następująco:

Pismem z dnia 24.11.2003 r. F. T. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że jego sąsiad J. D., na przełomie lat 1980-90 mając pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego parterowego wybudował dom piętrowy, zaś w latach 1995-2000 do tego budynku od strony zachodniej dobudował ganek, na budowę którego nie posiadał żadnego "planu". Na podstawie tego zawiadomienia wskazany organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie: dobudowy piętra w budynku mieszkalnym oraz obudowy schodów wejściowych do przedmiotowego budynku /zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 8.12.2003 r., K. 10 akt administracyjnych/.

Przedmiot sprawy w tym zawiadomieniu określił na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 3.12.2003 r. Z protokołu oględzin wynika, że na działce nr ewid. 2044/1, stanowiącej własność J. D. zlokalizowany jest budynek mieszkalny konstrukcji murowanej, dwukondygnacyjny, podpiwniczony pod połową o wymiarach 9,36 x 8,93 m o wysokości do kalenicy około 9 m, dach czterospadowy kryty eternitem falistym. W trakcie oględzin J. D. przedłożył organowi decyzję Naczelnika Gminy N.z dnia [...].06.1982 r. Nr [...] udzielającą wymienionemu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego typowego MS-3 bez garażu o wymiarach 9,51 x 8,99 m, powierzchnia zabudowy 87,1 m2, powierzchni użytkowa 127 m2, kubatura budynku 653 m3 na działce nr 2044/1 w N.

Z osnowy tej decyzji również wynika, że budynek powinien być zrealizowany zgodnie z planem zagospodarowania działki i powinien być umiejscowiony w odległości 5 m od krawędzi drogi do H., od drogi polnej 4 m i od istniejącego budynku gospodarczego 8 m. W rozstrzygnięciu znajduje się zapis: "Jednocześnie zobowiązuje się inwestora do wyznaczenia kierownika budowy i prowadzenia dziennika budowy" /k. 8 akt organu I instancji/.

We wskazanym pozwoleniu na budowę stwierdzono, że załącznikami do pozwolenia są: projekt techniczny i plan zagospodarowania parceli.

Inwestor przedłożył również Plan Zagospodarowania Działki, stanowiący załącznik do w/w pozwolenia na budowę /k. 9 akt adm. organu I instancji/. Na planie tym uwidoczniony jest obrys projektowanego wówczas budynku mieszkalnego i jego usytuowanie. W aktach administracyjnych organu I instancji znajduje się również kserokopia projektu typowego MS-3, z którego wynika, iż projekt typowy dotyczy budynku mieszkalnego jednorodzinnego parterowego z poddaszem użytkowym, podpiwniczonego z wejściem głównym i gospodarczym, z funkcją letniskową /poddasze/.

Według projektu typowego powierzchnia całkowita obiektu powinna wynosić 219,2 m2, zaś kubatura 693 m3. Na projekcie tym nie ma adnotacji, iż stanowi załącznik do pozwolenia na budowę.

Z protokołu oględzin z dnia 3.12.2003 r. wynika też, że przedmiotowy budynek mieszkalny jest zlokalizowany w odległości 4,40 m od drogi nr ewid. 2049 i 16 m od krawędzi jezdni drogi powiatowej. Do budynku mieszkalnego dobudowany jest ganek konstrukcji murowanej, częściowo obudowane są schody do budynku o wymiarach 2,90 x 1,92 wysokości od terenu około 3,70 m z wykonaną płytą żelbetową oraz urządzonym tarasem z drugiej kondygnacji. W trakcie oględzin wykonano zdjęcie budynku z wyeksponowaniem położenia ganku i tarasu.

W dniu 30.01.2006 r. organ odwoławczy przeprowadził ponowne oględziny i dodatkowo ustalił, że parter budynku jest wybudowany z cegły, a piętro z pustaków ceramicznych szczelinowych, co widać na wykonanych zdjęciach.

Ganek jest wybudowany z pustaków białych. Wysokość budynku od terenu pod gzyms wynosi 6,47 – 6,51 /k. 29-22 akt organu II instancji/.

Rzeczony budynek mieszkalny był budowany w latach 1982-83. W grudniu 1983 r. J. D. wprowadził się do tego budynku, ale w tym czasie były wytynkowane dwa pomieszczenia. Dalsze roboty wewnątrz budynku prowadził w kolejnych latach. Według jego wersji ganek wybudował 10 lat temu i od tego czasu nie wykonywał żadnych robót budowlanych, za wyjątkiem balustrady, którą wykonał 3 lata temu /takie wyjaśnienia złożył w dniu 30.01.2006 r. – k. 28 akt organu II instancji/. Natomiast na rozprawie sądowej podał, że ganek dobudował do budynku mieszkalnego 15 lat temu.

Odmienną wersję odnośnie daty budowy ganku przedstawił skarżący F. T. Wymieniony wyjaśnił, że ganek był budowany w okresie 1995-97 /k. 5/2 akt organu I instancji i k. 28 akt organu II instancji/.

Organ odwoławczy przeprowadził dowód z zeznań świadków A. D., A. F., A. D. /synowa inwestora/ i G. D. /żona inwestora/ - k. 26/2 i 27 akt organu II instancji.

Świadkowie A.j D. i A. F. zeznali, że nie pamiętają w jakim czasie był budowany ganek. A. D. zeznała, że zamieszkała w przedmiotowym budynku w 1998 r. i już wtedy budynek był w takim samym stanie, co obecnie i od tego czasu za wyjątkiem barierki inne roboty budowlane nie były wykonywane.

Natomiast G. D. zeznała, że ganek był wybudowany 14 lat temu.

W toku postępowania odwoławczego J. D. przedłożył zaświadczenie z Urzędu Gminy N. z dnia [...].01.2006 r., znak: [...] informujące, że w latach 1982-83 inwestorzy korzystali z projektów budowlanych będących własnością osób trzecich /wypożyczano projekty od innych inwestorów/ - k. 14 akt adm. II instancji/.

Postanowieniem z dnia [...].01.2004 r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24.10.1974 r. – Prawo budowlane /Dz. U. nr 38, poz. 229, z późn. zm./ i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane /Dz. U. Nr 106, poz. 1126, z późn. zm./, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał J. D. do przedłożenia technicznej oceny budynku pod względem zastosowanych materiałów i bezpieczeństwa konstrukcji, stwierdzenia zdatności do użytkowania budynku wraz z jego inwentaryzacją graficzno-opisową, inwentaryzacji geodezyjnej działki, protokołów badań i sprawdzeń /k. 11 akt adm. I instancji/.

Od tego postanowienia J. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, którą Sąd postanowieniem z dnia 14.06.2004 r. odrzucił, bowiem przedmiotem skargi było postanowienie dowodowe, na które nie przysługiwały środki odwoławcze.

Postanowieniem z dnia [...].11.2005 r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4, ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016/ - w/w organ I instancji wstrzymał dalsze prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego i w uzasadnieniu tego postanowienia nadmienił, że do zakończenia robót budowlanych pozostało wykonanie elewacji budynku, jak również innych drobnych robót zewnętrznych. Na skutek zażalenia F. T., organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...].02.2006 r., Nr [...] uchylił postanowienie organu I instancji z dnia [...].11.2005 r. /K. 32 akt organu II instancji/.

Na to ostatnie postanowienie F. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, która została rozpoznana w sprawie oznaczonej sygnaturą II SA/Rz 364/06.

Decyzją z dnia [...].12.2005 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016, z późn. zm./ - nakazał J. D. przedstawić projekt budowlany zamienny w terminie do dnia 31.05.2006 r.

Organ II instancji zaskarżoną decyzją z dnia [...].02.2006 r., Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji z dnia 30.12.2005 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji.

Zdaniem Sądu in merito, orzekające organy nie wyjaśniły dokładnie sprawy i tym samym naruszyły art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Wskazane naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bo przede wszystkim wyklucza możliwość dokonania prawidłowej subsumcji stanu faktycznego sprawy z przepisami prawa budowlanego.

Organ I instancji przyjął, że inwestor dopuścił się istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę z 1982 r., bo zamiast budynku parterowego wybudował budynek piętrowy, do którego dobudował później ganek, który nieraz określa jako obudowę schodów zewnętrznych. Przytoczone ustalenie opierał na kserokopii projektu typowego MS-3, który dotyczy budynku jednorodzinnego parterowego i bez ganku.

Nie zwrócił jednakże uwagi, że na w/w kserokopii projektu typowego nie ma jakiejkolwiek adnotacji, iż stanowi integralną część pozwolenia na budowę.

Z kolei organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji założył, że przedmiotowy budynek mieszkalny został wybudowany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę i z tej racji umorzył postępowanie w pierwszej instancji. Założenie to zdaniem Sądu zasadza się na przypuszczeniu, że skoro brak jest projektu technicznego, stanowiącego załącznik do pozwolenia na budowę z [...].06.1982 r., to w takiej sytuacji nie ma możliwości oceny czy J. D. wybudował budynek mieszkalny z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu technicznego, a poza tym w czasie kiedy zostało wydane pozwolenie na budowę była możliwość naniesienia na typowy projekt techniczny zmian uwzględniających wymogi konkretnego zadania inwestycyjnego, a zmiany nanosiło się kolorem czerwonym. Sąd nie wyklucza, że co do zasady istniała możliwość wprowadzenia do projektu typowego określonych zmian, ale w tym przypadku, nie ma wiarygodnych dowodów, że takie zmiany zostały wprowadzone z zachowaniem obowiązującego wtedy prawa budowlanego z 1974 r.

Zebrany przez organy materiał dowodowy, nie daje również podstawy do przyjęcia, że konkluzja organu odwoławczego wynika z innych ustalonych faktów.

Okoliczność, że niektóre parametry budynku określone w pozwoleniu na budowę /powierzchnia zabudowy i kubatura/ nie pokrywa się z projektem typowym MS-3, zaś inne parametry /długość i szerokość/ obiektu są zbliżone, jest niewystarczająca do wyprowadzenia takiego wniosku. Trzeba też dodać, że kubatura różni się o 40 m3. Kolejny argument tego organu, że parametry rzeczywiste budynku są zbliżone do parametrów podanych w pozwoleniu na budowę także nie świadczy o tym, że w tym przypadku zmieniono projekt typowy. Po drugie organ odwoławczy określając kubaturę budynku /544,10 m3/ przyjął, że wysokość budynku pod gzyms wynosi 6,47 – 6,51 m, zaś organ I instancji ustalił wysokość do kalenicy /górna pozioma krawędź styku dwóch przeciwległych połaci dachowych/ na około 9 m.

Nota bene do tej kwestii organ II instancji nie ustosunkował się.

Z treści pozwolenia na budowę z 1982 r. wynika, że integralną częścią decyzji o pozwoleniu był projekt techniczny i plan zagospodarowania działki oraz fakt, że inwestor był zobowiązany do wyznaczenia kierownika budowy i istniał obowiązek prowadzenia dziennika budowy.

W takim razie wyjaśnienie J. D., że nie miał własnego projektu technicznego, a także że wówczas nie wymagano ustanowienia kierownika budowy i prowadzenia dziennika budowy nie da się pogodzić z treścią pozwolenia na budowę oraz z treścią art. 34 ustawy z dnia 24.10.1974 r. – Prawo budowlane /Dz. U. nr 38, poz. 229, zm. – Dz. U. z 1981, Nr 12, poz. 57/ oraz z § 51 ust. 1 pkt 1 i 2, i § 52 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego /Dz. U. nr 8, poz. 48, zm. – Dz. U. z 1976, Nr 1, poz. 9/.

Z opisu projektu typowego MS-3 wynika, że projekt ten przewidywał dwa wejścia do budynku /główne i gospodarcze/. W Planie Zagospodarowania Działki /k. 9 akt adm. I instancji/ są zaznaczone te wejścia, ale w obrysie projektowanego budynku mieszkalnego nie ma uwidocznionego ganku, czego jednak organ odwoławczy nie zauważył. Wskazany plan stanowi załącznik do pozwolenie na budowę, przeto dokument ten jest istotnym dowodem w sprawie mogącym przemawiać za konkluzją, iż projekt techniczny budynku nie przewidywał budowy ganku.

Ganek jest natomiast uwidoczniony w konturze tego obiektu na wyrycie mapy, sporządzonej 4.11.2003 r. /k. 1 akt adm. I instancji/.

Powyższa mapa jest zatem dowodem na okoliczność, że ganek został dobudowany do budynku mieszkalnego przed podaną datą.

W sprawie nie ma również przekonujących dowodów na okoliczność w jakim konkretnie czasie inwestor zaprzestał realizować roboty budowlane w przedmiotowym obiekcie budowlanym i tym samym nie można udzielić odpowiedzi na pytanie, czy rzeczywiście pozwolenie na budowę utraciło ważność /wygasło/, a jeżeli tak to w jakim konkretnie czasie.

Na ten temat wyjaśnienia inwestora i F. T. były rozbieżne.

Natomiast zeznania na tą okoliczność świadków A. D. i G. D. ze względu na bliskie więzy rodzinne z inwestorem mogą być interesowne. Poruszona kwestia może mieć istotne znaczenie w sprawie, bowiem w przypadku dobudowania ganku po utracie ważności pozwolenia na budowę powinna być traktowana jako samowola budowlana, skutkiem czego byłaby oceniona na tle innych przepisów prawa budowlanego.

Organ II instancji nie ocenił istniejących dowodów z tą okolicznością związanych przez co naruszył też art. 107 § 3 k.p.a.

Przedstawione rozważania Sądu prowadzą do wniosku, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie jest w pełni adekwatne do istniejącego materiału dowodowego i w związku z tym oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c – p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd nie stosował art. 152 p.p.s.a., bowiem reformatoryjna decyzja organu II instancji, umarzająca postępowanie administracyjne nie podlega wykonaniu i nie ma wpływu na ewentualnie inne postępowania z ta kwestią związane. Sąd nie orzekał o kosztach postępowania, bowiem skarżący nie zgłosił wniosku o przyznanie mu należnych kosztów.

Z tego powodu, stosownie do art. 210 § 1 p.p.s.a. utracił uprawnienie do żądania zwrotu kosztów. Na marginesie należy nadmienić, iż skarżący był zwolniony od kosztów sądowych w 9/10 części.

Jak to już zasygnalizowano na wstępie, skarga F. T. jest zasadna, ale niektóre poglądy w niej wyrażone nie są trafne.

Organ odwoławczy mówiąc o wygaśnięciu pozwolenia na budowę nie miał na myśli wygaśnięcia w trybie art. 162 k.p.a., lecz chodziło mu o wygaśnięcie w rozumieniu art. 37 ust. 1 prawa budowlanego z 1994 r. Według tego ostatniego przepisu pozwolenie na budowę wygasa z mocy prawa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 2 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 2 lata. Co się tyczy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2004 r., Nr [...] /k. 11 akt adm. I instancji/, to jest to postanowienie dowodowe, co wyraźnie podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w postanowieniu z dnia 14.06.2004 r., sygn. akt II SA/Rz 368/04 odrzucającym z tego powodu skargę J. D. Postanowienia dowodowe, nie są przedmiotem obrotu prawnego.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy uwzględnić n/w wskazówki:

– wyjaśnić, czy J. D. po przystąpieniu do użytkowania części budynku /grudzień 1983 r./ zawiadomił właściwy organ o tym fakcie /§ 54 powołanego już rozporządzenia z dnia 20.02.1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego/ oraz ustalić, czy inwestor posiada jakieś dokumenty z tym związane,

– jeżeli J. D. nie przedstawi dziennika budowy, organ przeprowadzi dowód z uproszczonego planu zagospodarowania wsi N., wymienionego w pozwoleniu na budowę z dnia [...].06.1982 r. na okoliczność jakie były ustalenia tego planu w zakresie zabudowy terenu, na którym umiejscowiony jest budynek J. D. /budownictwo parterowe czy piętrowe/,

– jeżeli i ten dokument nie udzieli jednoznacznej odpowiedzi, czy miał to być budynek parterowy czy piętrowy i przy braku projektu technicznego i dziennika budowy lub innych wiarygodnych dowodów dotychczas nieznanych, to wówczas organ powinien skłonić się do wersji odstąpienia od warunków pozwolenia,

– powinien ustalić w jakim konkretnie czasie inwestor zaprzestał prowadzenia robót budowlanych i czy w związku z tym pozwolenie na budowę utraciło ważność /art. 32 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r./ lub wygasło w rozumieniu prawa budowlanego z 1994 r., a jeżeli tak w jakim czasie, a w zależności od tego powinien ustalić, czy ganek został dobudowany do budynku mieszkalnego w czasie obowiązywania pozwolenia na budowę, czy po jego wygaśnięciu,

– w zależności od tych wszystkich ustaleń zastosuje właściwe przepisy prawa budowlanego.