Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 5/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 października 2021 r., nr SKO.40.2608.2021.eg w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez A. S. (dalej jako: skarżąca, strona) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29.10.2021 r., którym organ ten - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. – dalej jako: "K.p.a.") i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm. – dalej jako: "u.p.e.a.") - utrzymał w mocy postanowienie Starosty Brzeskiego z 11.08.2021 r. oddalające zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego obejmującego koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu obejmującego tytuł wykonawczy nr [...].

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją z 19.03.2019 r. Starosta Brzeski nałożył na skarżącą obowiązek zapłaty 13.858,00 zł tytułem zwrotu kosztów wynikających z usunięcia i przechowywania pojazdu [...] o nr rej. [...] w terminie 30 dnia od daty, w której decyzja stanie się ostateczna. Decyzję doręczono 25.03.2019 r.

Postanowieniem z 23.05.2019 r., SKO w Opolu stwierdziło uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Starosty Brzeskiego.

Wyrokiem z 5.12.2019 r., sygn. akt II SA/Op 305/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę na powyższe postanowienie z dnia 23.05.2019 r.

Upomnieniem z 16.01.2020 r. Starosta Brzeski wezwał skarżącą do uregulowania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia, należności wynikających z ww. decyzji wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia. Wskazał jednocześnie, że nieuregulowanie tych zobowiązań we wskazanym terminie spowoduje, że zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu ich przymusowego ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej.

W dniu 28.05.2021 r. Starosta Brzeski wystawił tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący ww. należności.

Pismem z 17.06.2021 r. skarżąca wniosła zarzut w sprawie prowadzenia przedmiotowej egzekucji administracyjnej. Wskazała, że: "całe postępowanie ze strony Starostwa jest przeprowadzone z naruszeniem prawa. Oświadczam, kolejny raz, że nie jestem właścicielem pojazdu obciążonego postępowaniem i nie było i nie ma podstaw prawnych, ani ze strony policji, czy też tym samym bardziej zwracanie się do mnie z obowiązkiem jakichkolwiek wyjaśnień. Jeżeli policja wyciągnęła wydruk z bazy KSIP-CEP w którym jest wykazane, że ostatnim właścicielem do dnia 2017 (11) 06 godz. 18,55 jest K. S. zam. [...] polisa OC nr dokumentu [...], to wszelkie roszczenia winny być kierowane pod adres tego pana. (...) Jest to karygodny błąd co do zobowiązanego".

Postanowieniem z 11.08.2021 r. Starosta Brzeski oddalił zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego obejmującego koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu obejmującego tytuł wykonawczy nr [...].

Po rozpatrzeniu zażalenia strony, organ II instancji wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 29.10.2021 r.

W uzasadnieniu wskazał na treść przepisów art. 33 § 1 i § 2, art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a. i stwierdził, że nie jest uzasadniony podniesiony przez stronę zarzut błędu co do osoby zobowiązanego.

Zdaniem strony zobowiązanym do uiszczenia przedmiotowych należności powinien być K. S., na rzecz którego zbyto pojazd i który widnieje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

Odnosząc się do powyższego organ wyjaśnił, że w ramach zarzutów egzekucyjnych nie można podnosić skutecznie zarzutów, które winny być podniesione w ramach zwykłej procedury odwoławczej, realizowanej poza postępowaniem egzekucyjnym. Postępowanie wywołane zarzutami nie może bowiem prowadzić do podważenia ostatecznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania administracyjnego - jako postępowania głównego (co do istoty sprawy), a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji tytułu wykonawczego, (por. wyrok WSA w Gdańsku z 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 2171/19).

Wobec powyższego brak obecnie podstaw do weryfikacji nieprawidłowego –zdaniem skarżącej - określenia strony (zobowiązanej) w decyzji Starosty Brzeskiego z 19.03.2019 r.

Natomiast przez błąd co do osoby zobowiązanego rozumie się sytuację, w której organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego, w związku z czym doręczył jej tytuł wykonawczy oraz pouczył o prawie wniesienia zarzutów. Chodzi o wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Stwierdzenie tej sytuacji następuje przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Nie zachodzi o błąd co do osoby zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku.

Wystawiony w niniejszej sprawie tytuł wykonawczy z 28.05.2021 r. prawidłowo wskazuje osobę, wobec której ma być prowadzona egzekucja, tj. A. S. Osoba ta została bowiem zobowiązana na podstawie decyzji Starosty Brzeskiego z 19.03.2019 r. Podniesiony zarzut SKO uznało zatem za niezasadny.

We wniesionej skardze strona ponownie podniosła, że nie była właścicielką przedmiotowego pojazdu w dacie obciążenia jej obowiązkiem zapłaty 13.858,00 zł tytułem zwrotu kosztów wynikających z usunięcia i przechowywania pojazdu [...] o nr rej. [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia.

Kontrola legalności zaskarżonego aktu, dokonana w aspekcie kryteriów nakreślonych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako: "p.p.s.a."), nie dała podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa procesowego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził też okoliczności dających podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 29.10.2021 r. w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego obejmującego koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu obejmującego tytuł wykonawczy nr [...].

Z akt sprawy wynika, że egzekwowana w przedmiotowym postępowaniu należność wynika z decyzji Starosty Brzeskiego z 19.03.2019 r., którą nałożono na skarżącą obowiązek zapłaty 13.858,00 zł tytułem zwrotu kosztów wynikających z usunięcia i przechowywania pojazdu [...] o nr rej. [...] w terminie 30 dnia od daty, w której decyzja stanie się ostateczna (k. 34-37 akt adm.).

Ww. decyzja została doręczona do rąk skarżącej, która pokwitowała odbiór korespondencji własnoręcznym podpisem w dniu 25.03.2019 r. (k. 6 akt adm.).

Strona wniosła odwołanie, wskazując, że właścicielem pojazdu jest inna osoba.

Postanowieniem z 23.05.2019 r., SKO w Opolu stwierdziło uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Starosty Brzeskiego (k. 11 akt adm.).

Wyrokiem z 5.12.2019 r., sygn. akt II SA/Op 305/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę na powyższe postanowienie z 23.05.2019 r.

Od ww. wyroku nie wniesiono skargi kasacyjnej.

W konsekwencji decyzja Starosty Brzeskiego z dnia 19.03.2019 r., którą nałożono na skarżącą obowiązek zapłaty 13.858,00 zł tytułem zwrotu kosztów wynikających z usunięcia i przechowywania pojazdu [...] o nr rej. [...] stała się ostateczna i prawomocna.

Upomnieniem z 16.01.2020 r. Starosta Brzeski wezwał skarżącą do uregulowania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia, należności wynikających z ww. decyzji wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia. Wskazał jednocześnie, że nieuregulowanie tych zobowiązań we wskazanym terminie spowoduje, że zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu ich przymusowego ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej (k. 13 akt adm.).

W dniu 28.05.2021 r. Starosta Brzeski wystawił tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący ww. należności (k. 17 akt adm.).

Pismem z 17.06.2021 r. skarżąca wniosła zarzut w sprawie prowadzenia przedmiotowej egzekucji administracyjnej.

Argumentacja podnoszona przez skarżącą na etapie postępowania przed organami jak i obecnie w skardze sprowadza się do stwierdzenia, że nie była ona ostatnim właścicielem usuniętego pojazdu, a zatem nie powinna zostać obciążona obowiązkiem poniesienia kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem pojazdu [...] o nr rej. [...].

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę stwierdza, że w świetle powyżej opisanych okoliczności, organ w zaskarżonym postanowieniu trafnie przyjął, że podniesiona przez skarżącą w ramach zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej argumentacja nie może odnieść zamierzonego skutku.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być m. in. błąd co do zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.).

Na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.

Stosownie do art. 34 § 2 u.p.e.a., wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Przypomnieć należy, że w ramach wniesionego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej skarżąca powołała się na błąd co do zobowiązanego, wskazując, że nie była właścicielką przedmiotowego pojazdu w dacie obciążenia jej obowiązkiem zapłaty 13.858,00 zł tytułem zwrotu kosztów wynikających z usunięcia i przechowywania pojazdu [...] o nr rej. [...].

Zdaniem Sądu, organy trafnie oceniły, że podniesione przez stronę okoliczności stanowią kwestie merytoryczne już rozstrzygnięte w ostatecznej decyzji Starosty Brzeskiego z 19.03.2019 r. i nie mogą podlegać kontroli w postępowaniu egzekucyjnym.

Wyjaśnić należy, że w piśmiennictwie i orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że wierzyciel, rozpatrując zarzut, nie jest uprawniony do rozpatrywania zastrzeżeń podnoszonych przez zobowiązanego, które nie są związane z samym postępowaniem egzekucyjnym, ale dotyczą postępowania jurysdykcyjnego, jak np. zarzut nieprawidłowości obciążenia zobowiązanego podatkiem od nieruchomości z uwagi na jej zbycie (wyrok NSA z 7.12.2000 r., III SA 1902/99, LEX nr 47235). Zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów szczególnych unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 27.10.1999 r., IV SA 1104/96, zob. też P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 33, źródło: LEX).

Z decyzji Starosty Brzeskiego z 19.03.2019 r. wynika, że organ ten przeprowadził postępowanie wyjaśniające celem ustalenia osoby, którą należy obciążyć kosztami wynikającymi z usunięcia i przechowywania pojazdu [...] o nr rej. [...]. Co więcej, z decyzji tej wynika, iż skarżąca brała w tym postępowaniu czynny udział, jednak ostatecznie nie przedłożyła kompletnej umowy sprzedaży ww. pojazdu, do czego była kilkukrotnie wzywana.

Decyzja powyższa stała się ostateczna i prawomocna, a w konsekwencji stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.

Jedynie na marginesie wskazać trzeba, że jeżeli skarżąca nie zgadzała się z ww. ustaleniami, to celem doprowadzenia do rozpatrzenia wniesionego przez nią odwołania mogła skorzystać z przysługujących jej dalszych środków zaskarżenia i wnieść skargę kasacyjną od wyroku WSA w Opolu z 5.12.2019 r., II SA/Op 305/19, czy też złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.

Natomiast nie jest dopuszczalne, aby ustalenia poczynione w ww. ostatecznej decyzji podlegały ponownemu merytorycznemu badaniu przez wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym.

Zarzuty przysługujące w postępowaniu egzekucyjnym nie służą bowiem do zmiany lub uchylenia ostatecznego aktu będącego podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego.

Lektura pisma z 17.06.2021 r. wskazuje, że skarżąca podnoszone przez siebie okoliczności utożsamia z wystąpieniem błędu co do zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.).

Również i ta kwestia została prawidłowo oceniona w zaskarżonym postanowieniu.

Sąd podziela stanowisko, że nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku i, wnosząc zarzut, zmierza do zbadania zasadności nałożenia na niego obowiązku.

Przez błąd co do zobowiązanego rozumie się sytuacje dwojakiego rodzaju. Po pierwsze, chodzi o sytuację, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego, w związku z czym doręczyli jej tytuł wykonawczy oraz pouczyli o prawie zgłoszenia zarzutów. Ponieważ w konsekwencji zobowiązany został pozbawiony możliwości obrony swych interesów, należy odstąpić od czynności egzekucyjnych wobec osoby błędnie uznanej za zobowiązanego i podjąć je wobec zobowiązanego. (...) Po drugie, chodzi o wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Stwierdzenie tej sytuacji następuje przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu, stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Różnica w tym zakresie może być zarówno wynikiem popełnienia przez wierzyciela błędu przy sporządzaniu tytułu wykonawczego, jak również skutkiem przejścia obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. (...) Nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku i, wnosząc zarzut, zmierza do zbadania zasadności nałożenia na niego obowiązku (zob. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 33, źródło: LEX).

Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję (por. wyrok WSA w Olsztynie z 11.10.2017 r., sygn. I SA/Ol 35417; wyrok WSA w Gdańsku z 20.06.2018 r., sygn. I SA/Gd 1720/17).

Z akt sprawy wynika, że wystawiony tytuł wykonawczy z 28.05.2021 r. prawidłowo wskazuje osobę, wobec której ma być prowadzona egzekucja, tj. A. S. Osoba ta została bowiem zobowiązana na podstawie decyzji Starosty Brzeskiego z 19 marca 2019 r., nr KD.7135.32.2017.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

-----------------------

8