Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 224/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 8, 3 § 2 pkt 1-4a, 149 § 1, 161 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 35 § 1i § 3, art. 36 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Iwona Maciejuk Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. sprawy ze skargi E. R. T., E. K., L. M. oraz M. K. S. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia 20 czerwca 2013 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] listopada 1950 r. nr [...]; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz E. R. T., E. K., L. M. oraz M. K. S. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] umorzył postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem E. T., E. K., L. M. oraz M. K. z dnia 15 lipca 2010 r. w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] listopada 1950 r., nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...].

Od ww. decyzji strony złożyły odwołanie, które Wojewoda przekazał do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.

Jednocześnie, wnioskiem z dnia 20 czerwca 2013 r. E. T., E. K., L. M. oraz M. K. zwrócili się o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] listopada 1950 r., nr [...] do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej

Postępowanie wszczęte powyższym wnioskiem z 2013 r. zostało połączone do wspólnego rozpoznania z opisanym wcześniej postępowaniem w przedmiocie odwołana od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r.

Pismem z dnia 9 sierpnia 2013 r. Minister wystąpił do: 1) [...] o nadesłanie zaświadczenia z księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości; 2) [...] o nadesłanie mapki z zaznaczeniem granic dawnej nieruchomości hipotecznej będącej przedmiotem roszczeń i wypisu z ewidencji gruntów dla działek ewidencyjnych obejmujących dawną nieruchomość hipoteczną wraz z nazwiskami i adresami użytkowników wieczystych; 3) [...] o nadesłanie dokumentów źródłowych informujących o przeznaczeniu terenu wskazanej nieruchomości i charakterze jej zabudowy na dzień wydania rozstrzygnięcia, w szczególności materiałów inwentaryzacyjnych sporządzonych przez [...]; 4) [...] o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości.

Ponadto, pismem z dnia 9 sierpnia 2013 r. organ poinformował strony postępowania, że z uwagi na konieczność dokonania analizy prawnej zebranego materiału dowodowego rozstrzygnięcie sprawy nastąpi do dnia 30 czerwca 2013 r.

Pismem z dnia 23 styczna 2014 r. wnioskodawcy wystąpili do Ministra Infrastruktury i Rozwoju z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa poprzez rozpoznanie wniosku i wydanie w sprawie decyzji.

Pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. E. T., E. K., L. M. oraz M. K., reprezentowani przez adwokata P. B., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w rozpoznaniu wniosku z dnia 20 czerwca 2013 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] listopada 1950 r., nr [...]. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że pomimo otrzymania stosownych dokumentów organ przez osiem miesięcy nie wydał w sprawie decyzji merytorycznej, a wezwanie o usunięciu naruszenia prawa pozostało bez odpowiedzi. Ponadto, organ nie poinformował wnioskodawców o przewidywanym terminie zakończenia sprawy, pomimo że upłynęły już wszelkie określone w art. 35 k.p.a. terminy jej załatwienia. Jednocześnie skarżący wskazali, że nie zachodzą niezależne od organu okoliczności, które usprawiedliwiałyby uchybienie powyższym terminom i niewydanie decyzji.

Pismem z dnia 28 kwietnia 2014 r. Minister poinformował strony, iż rozstrzygnięcia sprawy nastąpi do dnia 15 czerwca 2014 r.

W odpowiedzi na skargę z dnia 9 maja 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju opisał przebieg postępowania oraz wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. pełnomocnik organu złożył do akt sprawy kończącą postępowanie decyzję z dnia [...] września 2014 r., nr [...] oraz plik kserokopii pism i oświadczył, że dokumentują one działania organu poprzedzające wydanie powyższej decyzji. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, ewentualnie o umorzenie postępowania.

Z przedstawionych na rozprawie dokumentów wynika, iż z uwagi na konieczność ustalenia stron postępowania, organ pismem z dnia 9 maja 2014 r. zwrócił się do [...] o nadesłanie dokumentów wskazujących na [...] oraz o przesłanie [...]. O nadesłanie dokumentów jak wyżej organ zwrócił się również do pełnomocnika wnioskodawców – adwokata P. B. Powyższe pisma znajdują się także w aktach administracyjnych sprawy.

Z kolei, pismem z dnia 6 sierpnia 2014 r. organ wystąpił do [...] o nadesłanie uwierzytelnionej kopii działu II księgi hipotecznej ww. nieruchomości w części wskazującej ostatnich właścicieli przedmiotowej nieruchomości przed dokonaniem wpisu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa oraz części zawierającej informację o wpisie Skarbu Państwa. Ponadto, także pismem z dnia 6 sierpnia 2014 r., Minister wezwał adwokata P. B. do nadesłania, w terminie 7 dni, dokumentu potwierdzającego [...]. Wezwanie ponowił pismem z dnia 22 sierpnia 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Jednocześnie, co ma znaczenie w niniejszej sprawie, należy wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu, w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności czy przewlekłości organu administracji publicznej staje się bezprzedmiotowe. Stąd, skoro organ w bezczynności czy przewlekłości już nie pozostaje, sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 zd. pierwsze P.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi - zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. W takiej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania podlega umorzeniu.

W sprawie niniejszej bezsporne jest, że organ w dniu wniesienia skargi pozostawał w bezczynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a.

Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Z kolei, w myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

W niniejszej sprawie Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpoznał wniosek z dnia 20 czerwca 2013 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] listopada 1950 r., nr [...] i decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...] stwierdził nieważność ww. orzeczenia administracyjnego. Wydanie przez organ powyższej decyzji wyłącza więc możliwość wydania wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania ww. wniosku. Organ załatwił bowiem sprawę - czego domagały się strony w skardze wniesionej do sądu administracyjnego.

Podkreślenia jednak wymaga, że chociaż wydanie przez organ rozstrzygnięcia w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Oceniając więc działanie Ministra, Sąd doszedł do przekonania, że pomimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Sytuacja taka w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że organ dokonywał czynności w celu skompletowania materiału dowodowego sprawy i ustalenia stron postępowania - o czym informował skarżących, podając jednocześnie nowy termin załatwienia sprawy. Organ dopełnił zatem obowiązku nałożonego art. 36 k.p.a. Minister, pismem z dnia 28 kwietnia 2014 r. wskazał, iż postępowanie zostanie zakończone do dnia 15 czerwca 2014 r. Biorąc jednak pod uwagę znaczny stopień skomplikowania sprawy organ wydał w sprawie decyzję [...] września 2014 r. W ocenie Sądu, wpływ na sprawność przebiegu niniejszego postępowania miała także bez wątpienia okoliczność, iż postępowanie wszczęte opisanym wnioskiem z 2013 r. należało połączyć do wspólnego rozpoznania z postępowaniem w przedmiocie odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem skarżących z dnia 15 lipca 2010 r. w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] listopada 1950 r.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 3 sentencji wyroku - na podstawie art. 200 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 powołanej ustawy.