Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2581/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 66
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] października 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. Wójta Gminy R. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą "[...] ".

Decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

Wójt Gminy R. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. na wniosek inwestora – W. Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości P. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko polegającego na nazwą "[...] ".

W toku postępowania przed organem I instancji Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. uzgodnił realizację przedsięwzięcia, a Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. pozytywnie zaopiniował planowane przedsięwzięcie. W oparciu o te opinie, po analizie wniosku wraz z dostarczonymi dokumentami, mając na uwadze ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a także wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, Wójt Gminy R. określił środowiskowe uwarunkowania dla wnioskowanego przedsięwzięcia uznając, że nie będzie ono uciążliwe w sposób ponadnormatywny dla powietrza, wód powierzchniowych i podziemnych, gleby, przyrody i zdrowia ludzi oraz nie pogorszy walorów krajobrazowych.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Wójt Gminy R. dopuścił Stowarzyszenie E. do udziału w postępowaniu na prawach strony.

W dniu 2 kwietnia 2014 r. w sprawie przeprowadzona została rozprawa administracyjna otwarta dla społeczeństwa. Wójt Gminy R. w oparciu o wyniki obliczeń co do oceny uciążliwości przedsięwzięcia dla powietrza, brak prognozowanych przekroczeń dopuszczalnych poziomów emisji amoniaku i siarkowodoru wykazanych w raporcie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdził, że nie ma podstaw prawnych do uwzględnienia postulatów przedłożonych przez mieszkańców oraz Stowarzyszenie. Wskazał, że z raportu wynika jednoznacznie, że podstawowe składniki odorotwórcze emitowane z chlewni, spełniają wartości odniesienia w powietrzu. Nie można natomiast dokonać takiej jednoznacznej oceny w zakresie stopnia ogólnej uciążliwości zapachowej instalacji wobec braku sparametryzowania kryteriów tej oceny. Organ podkreślił, że raport został opracowany zgodnie z powszechnie obowiązującą metodyką i wytycznymi, nie był także kwestionowany w toku postępowania administracyjnego przez organy uzgadniające tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S.

Organ I instancji podkreślił, że przeprowadzona w raporcie ooś analiza rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu na etapie eksploatacji przedsięwzięcia wykazała, że przy zachowaniu warunków określonych w sentencji decyzji, dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu zostaną dotrzymane. Źródłem emisji substancji do powietrza na etapie eksploatacji przedsięwzięcia będzie praca wentylacji obiektów inwentarskich oraz środki transportu. Mając na uwadze minimalizację oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na stan i jakość powietrza atmosferycznego, nałożono na inwestora warunki dotyczące rodzajów, liczby i parametrów wentylatorów w planowanych budynkach chlewni. W celu minimalizacji emisji pyłu do powietrza zapewniona będzie systematyczna konserwacja silosów paszowych, a także zastosowana zostanie pełna hermetyzacja załadunku pasz. Sztuki padłe i ubite z konieczności przechowywane będą w warunkach ograniczających uciążliwość odorową i zagrożenie chorobotwórcze, a po każdym cyklu produkcyjnym budynki inwentarskie będą czyszczone. W ocenie organu występowanie uciążliwości zapachowych z obiektów nie może stanowić podstawy do odmowy budowy nowego obiektu.

Planowana inwestycja zlokalizowana będzie w Obszarze Krajobrazu Chronionego [...], funkcjonującym na podstawie rozporządzenia Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...] ze zm.). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 2 ww. rozporządzenia w Obszarze Chronionego Krajobrazu [...] zakazuje się realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jednak zapis w § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia mówi, że zakaz ten nie dotyczy realizacji przedsięwzięć bezpośrednio związanych z rolnictwem i przemysłem spożywczym. Ponieważ planowana inwestycja należy do przedsięwzięć służących produkcji rolnej, nie narusza ona zakazów wynikających z ww. rozporządzenia. Ponadto najbliższym obszarem Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 jest obszar Doliny [...] i [...], oddalony o około 8 km od terenu planowanej inwestycji.

W ocenie Wójta Gminy R. budowa planowanych chlewni we wskazanym miejscu nie zakłóci krajobrazu i charakteru zabudowy, zwłaszcza, że krajobraz terenu lokalizacji przedsięwzięcia charakteryzuje się niewysokimi walorami. Przeprowadzona ocena oddziaływania] przedsięwzięcia na środowisko wykazała, iż projektowane budynki chlewni nie będą źródłem uciążliwym w sposób ponadnormatywny dla żadnego z ocenianych komponentów środowiska, pod warunkiem realizacji wskazanych w treści decyzji wymogów.

Rozpoznając odwołania A. P. i Stowarzyszenia E. z siedzibą w W. od decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] lipca 2014 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uznało, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Kolegium wskazało, że przedmiotowe przedsięwzięcie polega na budowie dwóch chlewni o powierzchni zabudowy ok. 2340 m2 (130 m x 18 m) każda do bezściółkowego chowu trzody chlewnej od warchlaka do tucznika. Liczba stanowisk dla tuczników wyniesie 1000 szt. w każdej chlewni (140 DJP). Łączna obsada i wielkość chowu w jednym cyklu w fermie wyniesie 2000 szt. tuczników - 280 DJP. W budynkach zbudowane zostaną także kanały i szczelne zbiorniki (baseny) podrusztowe do magazynowania gnojowicy o pojemności ok. 3200 m3 w każdej chlewni. Według rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) przedmiotowe przedsięwzięcie kwalifikuje się do grupy, dla której obowiązek sporządzenia raportu jest wymagany obligatoryjnie. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 pkt 51 powołanego rozporządzenia chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza) zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

Według oceny Kolegium, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 66 ust. 1 ustawy ooś. Z raportu wynika, że przedsięwzięcie planowane jest na terenie działki nr 43 o powierzchni 1,6 ha i klasie gruntu RVI, położonej ok. 8 km od miejscowości Rościszewo w przestrzeni rolniczej i leśnej. Działka jest niezabudowana i wykorzystywana rolniczo pod zasiewy. Odległość projektowanych budynków inwentarskich od najbliższych budynków mieszkalnych w rzadkiej zabudowie zagrodowej wynosi 90 m. Teren inwestycyjny jest uzbrojony w sieć wodociągową, natomiast brak jest kanalizacji sanitarnej i deszczowej. Planowany obiekt zlokalizowany jest na gruntach budowlanych w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...] ". W rejonie bliskiego sąsiedztwa i oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia nie występują obiekty podlegające ochronie zabytkowej, historycznej, kulturowej czy archeologicznej, a także szczególnej ochronie przyrodniczej, w tym obszary NATURA 2000, wodno-błotne, czy strefy ochrony ujęć wodnych i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych.

Chów prowadzony będzie w cyklu otwartym w systemie od warchlaka do tucznika. Tucz będzie następował do wagi ok. 110 kg. Jeden pełen cykl trwa przeciętnie do 4 miesięcy (max. 3 cykle w roku). Planowana inwestycja przewiduje chów tuczników w systemie bezściółkowym - na ruszcie pełnym. Sektory dla tuczników są wyposażone w ruszty ażurowe betonowe. Zwierzęta będą karmione paszami z ograniczoną ilością białka. System zadawania pasz będzie mechaniczny, wyposażony w silos magazynowy paszy, paszociągi i tubo maty. Budynki do chowu trzody chlewnej nie będą wymagały ogrzewania. Wentylowane będą za pomocą 12 szt. wentylatorów dachowych na każdy budynek, o wys. 6,5 m oraz o wydajności 12500 m3/h i średnicy 0,63 m każdy. Inwestycja zakłada wybudowanie obiektów towarzyszących w postaci budynku gospodarczo-magazynowego o powierzchni około 550 m2, zlokalizowanego pomiędzy chlewniami. W budynku tym znajdować się będzie pomieszczenie socjalne, pomieszczenie techniczne, magazynowe oraz agregatorownia. W przypadku braku zasilania uruchamiany będzie agregator prądotwórczy o mocy ok. 20 kW.

Raport zawiera opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia - wariant niepodejmowania przedsięwzięcia (pkt 7.1. str. 30), a także opis wariantu proponowanego przez wnioskodawcę (pkt 7.2. str. 30) oraz racjonalnego wariantu alternatywnego (pkt 7.3. str. 31), a także wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (pkt 7.4. str. 31). Raport w tej części określa również przewidywane oddziaływanie na środowisko analizowanych wariantów. Wynika z nich, iż wariant proponowany przez inwestora jest optymalny i najkorzystniejszy pod względem oddziaływania na środowisko i zdrowie ludzi. Proponowana technologia chowu i sposób obsługi terenu są adekwatne do wielkości obiektu, wymagań sanitarnych i weterynaryjnych. W ocenie autora raportu proponowane rozwiązania techniczne, zabezpieczeń urządzeń redukujących emisję zanieczyszczeń do środowiska oraz monitoringu środowiska w czasie jego eksploatacji gwarantują spełnienie wszelkich wymagań prawnych. Projektowane przedsięwzięcie będzie optymalne dla zrównoważonego rozwoju gminy.

Kolegium wskazało, iż jak wynika z raportu, oddziaływanie inwestycji w najszerszym i najintensywniejszym zakresie wystąpi w fazie eksploatacji chlewni. W tej fazie wystąpi korzystanie ze środowiska w postaci poboru wody dla celów chowu, specjalnych i porządkowych, powstawania ścieków bytowych, powstawania wód opadowych, emisji hałasu do środowiska, emisji pyłów i gazów do powietrza, w tym odorów, powstawania gnojowicy i innych odpadów. Jednakże przedsięwzięcie w fazie eksploatacji będzie oddziaływać bezpośrednio tylko w miejscu lokalizacji chlewni, a pośrednio - na terenie upraw rolnych nawożonych gnojowicą powstającą w chlewniach. Przestrzeganie dopuszczalnych dawek nawozu naturalnego zawartego w gnojowicy spowoduje, że oddziaływania te będą odwracalne bez negatywnych skutków dla stanu jakości gleb, wód powierzchniowych i podziemnych.

Z raportu wynika, że inwestycja nie będzie powodować przekroczeń standardów imisyjnych substancji emitowanych do powietrza atmosferycznego. Uciążliwe oddziaływanie mieścić się będzie w granicach własności i nie będzie przekraczać dopuszczalnych norm. Spodziewane poziomy stężenia amoniaku i siarkowodoru w powietrzu nie przekroczą dopuszczalnych norm. Jednakże z funkcjonowaniem chlewni wiązać się mogą uciążliwości zapachowe, ale system chowu bezściółkowego ograniczy uciążliwości zapachowe. Lokalizacja chlewni poza zwartą zabudową, z dala od zabudowań mieszkalnych (90 m) w terenie dobrze przewietrzonym jest korzystna z punktu widzenia tego rodzaju oddziaływania.

Analizując zapisy raportu Kolegium wskazało, że planowane przedsięwzięcie wprowadzi wprawdzie nowe źródła emitujące hałas do środowiska, ale nie spowoduje to przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu. Źródłem hałasu będą wentylatory dachowe, a także praca silnika samochodu ciężarowego podczas rozładunku paszowozu. Ponadto źródłami pośrednim będą pojazdy samochodowe w ilości max. 6 samochodów ciężarowych w ciągu dnia. Jednakże izofona równoważnego poziomu hałasu dla obszarów zabudowy zagrodowej - 55 dB dla pory dziennej, jak i 45dB dla pory nocnej, nie obejmuje obszarów chronionych akustycznie i mieści się całkowicie w granicach własności.

W ocenie Kolegium przedłożony w przedmiotowym postępowaniu raport został sporządzony prawidłowo i odniósł się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia. Właściwie charakteryzuje planowane przedsięwzięcie i zawiera wymagane ustawowe elementy uwzględniające jego specyfikę. Nie ma zatem podstaw, by odmówić mu waloru wiarygodności i mocy dowodowej. Przedsięwzięcie na żadnym z etapów inwestycyjnych (budowa, eksploatacja, likwidacja) nie wpłynie w znaczącym stopniu na pogorszenie się stanu środowiska i nie ma przeciwwskazań do jego realizacji w proponowanym zakresie.

Wobec powyższego zarzuty podniesione w odwołaniach wskazujące na braki raportu Kolegium uznało za nieuzasadnione. Zwłaszcza, że odwołujący się poza gołosłownymi zarzutami podnoszonymi przeciwko treści raportu nie przedstawili dowodów podważających jego wiarygodność. Zastrzeżenia do raportu nie zostały poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu, W ocenie Kolegium nie można uznać za zasadne zarzuty odwołujących się co do kwestionowania zakresu i ustaleń raportu bez dowodów przeciwstawnych, zwłaszcza że raport ten podlegał ocenie organu uzgadniającego i nie został zakwestionowany.

Kolegium wskazało również, że stanowisko organów uzgadniających oraz wyniki raportu zostały w całości uwzględnione w decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizacje planowanego przedsięwzięcia, przy czym decyzja ta spełnia wymogi określone w art. 82 ustawy ooś odnoszące się do rodzaju przedmiotowego przedsięwzięcia.

W ocenie Kolegium organ I instancji na każdym etapie postępowania umożliwił społeczeństwu udział w postępowaniu, a także zapewnił możliwość składania wniosków i uwag. W szczególności dotyczy to przeprowadzenia w dniu 2 kwietnia 2014 r. rozprawy administracyjnej z udziałem społeczeństwa. Organ I instancji podał, że w toku postępowania mieszkańcy wsi P. wyrazili sprzeciw wobec planowanego przedsięwzięcia, zgłaszając obawy co do uciążliwości zapachowej inwestycji i wskazując na jej negatywny wpływ na pobliskie las, tereny mieszkaniowe i zdrowie ludzi. Uwagi te zostały omówione w toku rozprawy administracyjnej, a w uzasadnieniu decyzji wskazano, że nie można dokonać jednoznacznej oceny stopnia uciążliwości odorowej wobec braku przepisanych kryteriów tej oceny. Organ I instancji wyjaśnił, że z raportu wynika jednoznacznie, że podstawowe składniki odorotwórcze emitowane z chlewni, spełniają wartości odniesienia w powietrzu. Stężenia tych substancji nie zostaną przekroczone, a uciążliwe oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko zamknie się w granicach działki inwestycyjnej.

W ocenie organu odwoławczego organ i instancji nie naruszył również procedury administracyjnej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w szczególności zasad postępowania wyrażonych w art. 7 k.p.a., art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 2 i 3 K.p.a. Materiał dowodowy został zebrany w sprawie zgodnie z obowiązkiem ciążącym na organie, a polegającym na gromadzeniu wszelkich istotnych dowodów. Zgromadzony materiał dowodowy ma charakter kompletny, a składa się na niego w szczególności raport, a także wymagana opinia sanitarna i postanowienie uzgadniające Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W.

Kolegium wskazało, że ustawa ooś określa precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Analiza uregulowań zawartych w art. 80 ust. 2, art. 77 ust. 1, art. 81 ust. 1, 2, 3 ustawy ooś w kontekście przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, że nie zaistniała żadna z przyczyn, uzasadniających odmowę uwzględnienia wniosku w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań analizowanego przedsięwzięcia.

W ocenie Kolegium nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut pominięcia, iż na działce nr [...] w październiku 2014 r. rozpocznie się budowa domu mieszkalnego. Okoliczność ta nie została jednak w żaden sposób udokumentowana. Ponadto żaden przepis tej ustawy ooś nie daje podstaw do uwzględniania stanu zagospodarowania działki wynikającej z decyzji o warunkach zabudowy, czy nawet pozwolenia budowlanego, a nie ze stanu istniejącego na gruncie. Zatem okoliczność, iż działka sąsiadująca z działką inwestora, będzie w przyszłości zabudowana zabudową mieszkaniową nie może być uwzględniona na etapie decyzji środowiskowej.

W ocenie Kolegium nie można także uwzględnić zarzutu, iż inwestycja jest sprzeczna interesem Państwa Polskiego, gdyż na terenie pobliskich lasów znajdują się siedliska ptaków chronionych - orlika krzykliwego, bielika, derkacza i innych, na co wskazano w piśmie z dnia 12 października 2014 r. Zarówno w raporcie, jak i w decyzji środowiskowej, organ uwzględnił, że inwestycja została przewidziana na Obszarze Krajobrazu Chronionego [...]. Jednakże przepisy rozporządzenia ustanawiającego tę formę ochrony przyrody nie ustanawiają całkowitego zakazu lokalizacji na tym terenie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Dopuszczono bowiem realizację tego rodzaju przedsięwzięć o ile bezpośrednio związane są z rolnictwem i przemysłem spożywczym. W ocenie Kolegium sporna inwestycja należy do tej grupy przedsięwzięć. Skoro zatem władze publiczne dopuściły na tym chronionym obszarze budowę tego typu przedsięwzięć, to nie można czynić zarzutu, iż organ działa sprzecznie z interesem Państwa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2014 r. wniósł A. P. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

a) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w oparciu o raport o oddziaływaniu na środowisko, dotknięty istotnymi brakami, w szczególności:

- nie zawierający pełnego opisu planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności jego charakterystyki i warunków użytkowania terenu z fazie budowy i użytkowania przedsięwzięcia, przewidywanych ilości i rodzajów zanieczyszczeń wynikających z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia,

- nie zawierający opisu elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz opisu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na te elementy,

- nie zawierający oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na wody,

- nie zawierający opisu racjonalnego wariantu alternatywnego oraz określenia przewidywanego wpływu na środowisko dla tego wariantu,

- nie zawierający pełnego i znajdującego uzasadnienie w podstawach naukowych opisu oddziaływań skumulowanych, pośrednich, bezpośrednich, krótko- i długoterminowych planowanego przedsięwzięcia,

- nie zawierający określenia oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na ludzi i ich zdrowie,

- nie zawierający określenia oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na klimat i krajobraz,

- nie zawierający określenia oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na dobra materialne,

- nie zawierający pełnej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na klimat akustyczny,

- nie zawierający pełnej i prawidłowo przeprowadzonej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na powietrze, w tym w zakresie oddziaływań zapachowych,

- nie zawierający porównania proponowanej technologii z technologią spełniającą wymagania określone w art. 143 Prawa ochrony środowiska,

- nie zawierający analizy konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem,

- nie zawierający przedstawienia propozycji adekwatnych środków zapobiegawczych, minimalizujących i kompensujących negatywne oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko,

- nie zawierający propozycji monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na gleby, wody podziemne i powierzchniowe na etapie jego realizacji i eksploatacji;

b) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. do wszystkich zarzutów odwołania;

c) art. 138 § 1 w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji Wójta Gminy R. w mocy pomimo, iż Wójt naruszył wskazane w odwołaniu przepisy postępowania administracyjnego i poprzez wydanie rozstrzygnięcia co do zasady utrzymującego w mocy decyzję organu i instancji w sytuacji gdy istniały podstawy do wydania orzeczenia kasatoryjnego.

W konsekwencji powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasadzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] lipca 2014 r., ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko polegającego na "[...] ".

Podstawę prawną wydanej w niniejszej sprawie decyzji środowiskowej stanowią przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2008 r. (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm. zwanej ustawą ooś) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397).

Planowana inwestycja zaliczana jest do przedsięwzięć, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 51 ww. rozporządzenia, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, w tym sporządzenie raportu, jest wymagane, a co za tym idzie zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy ooś organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w przedmiotowej sprawie Wójt Gminy R., zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w tym postępowaniu.

Z akt administracyjnych wynika, że inwestor składając wniosek o wydanie decyzji środowiskowej przedstawił raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który był w toku postępowania uzupełniany.

Zgodnie z dyspozycją art. 79 ust. 1 ustawy ooś organ I instancji zapewnił społeczeństwu udział w prowadzonym postępowaniu, poprzez wywieszenie w Urzędzie Gminy R. oraz w miejscu planowanego przedsięwzięcia, tj. we wsi P. obwieszczenia wydanego w trybie art. 33 ust. 1 ustawy ooś. oraz poprzez zamieszczenie go w BIP Urzędu Gminy R.

Wójt Gminy R. uzyskał wymagane przepisem art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy ooś uzgodnienie dla przedsięwzięcia od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. oraz opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S., które to organy określiły jednocześnie warunki, pod którymi przedsięwzięcie to może być realizowane.

Przepis art. 80 ustawy z dnia 3 października 2008 r. odnoszący się do decyzji środowiskowej wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ wydaje, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone;

5) po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

W przedmiotowej sprawie, jak wynika z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wyżej wskazane elementy zostały wzięte pod uwagę. Decyzja ta odpowiada również zakresowi rozstrzygnięcia wynikającemu z art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że przesłankami wydania odmownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mogą być następujące okoliczności:

- niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,

- odmowa uzgodnienia warunków realizacji przez organy uzgadniające,

- brak zgody inwestora na realizację przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez organ, inny niż zawarty we wniosku,

- wykazanie w raporcie oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia negatywny jego wpływ na obszar Natura 2000,

- niezgodność z przepisami szczególnymi.

W przedmiotowej sprawie żadne z określonych przepisami prawa okoliczności wykluczające możliwość wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie wystąpiły, co pozwoliło na wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem inwestora.

Z pewnością zakres oddziaływania poszczególnych przedsięwzięć na środowisko może być zróżnicowany. Środkiem dowodowym, który ma umożliwić ocenę zagrożeń wynikających z realizacji planowanego przedsięwzięcia, jest raport oddziaływania na środowisko. Raport oddziaływania na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania wyjaśniającego, w efekcie którego ma zostać wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Raport stanowi element materiału dowodowego sprawy, jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód składany przez stronę czy zgromadzony przez organ podlega regułom postępowania dowodowego, w tym i swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a. Aby opracowanie to zawierało informacje niezbędne do wydania prawidłowej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych w art. 66 ustawy ooś określone zostały elementy, które powinien zawierać raport oddziaływania na środowisko.

W toku postępowania administracyjnego organy zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. dokonały wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Organy prawidłowo oceniły raport przedstawiony w sprawie przez inwestora wskazując, że treść raportu odpowiada wymogom stawianym przez art. 66 ustawy ooś. Wbrew zarzutom skargi raport zawiera opis planowanego przedsięwzięcia wraz z jego charakterystyką – pkt 6 zatytułowany "Charakterystyka techniczno-technologiczna przedsięwzięcia". Ponadto w pkt 8 raportu został przedstawiony zakres korzystania ze środowiska oraz potencjalny wpływ przedsięwzięcia na środowisko w fazie budowy, eksploatacji i likwidacji. Zatem zarzut braku w raporcie pełnego opisu planowanego przedsięwzięcia nie został potwierdzony. Jednocześnie skarżący poza ogólnym stwierdzeniem, nie wskazał jakiego konkretnie elementu w opisie przedsięwzięcia brak w raporcie.

W punkcie 4 raportu przedstawiono opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w postaci: ukształtowania terenu, klimatu, stanu powietrza, wód podziemnych, wód powierzchniowych, melioracji i obiektów małej retencji, budowa geologiczna i występujące surowce mineralne, przyroda, gleby, gospodarka odpadami. Jako główne zagrożenia dla środowiska wskazano: hałas, zagrożenia wód podziemnych, wodociągi wiejskie, zagrożenia wód powierzchniowych, zagrożenia dla powietrza, zagrożenia związane z transportem i poważnymi awariami, promieniowanie elektromagnetyczne. Ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na wody została przedstawiona w pkt 8.2.1. "Gospodarka wodno-ściekowa" i pkt 8.2.2. "Ochrona środowiska gruntowo-wodnego".

Racjonalny wariant alternatywny jaki był analizowany, został opisany w raporcie w pkt 7.3. jako wariant, w którym przy zachowaniu tego samego rodzaju przedsięwzięcia i jego skali oraz lokalizacji budynków, był odmienny sposób wentylacji budynków inwentarskich. Zakładał on wentylację boczną przy użyciu wentylatorów ściennych. Ponieważ przy tym rozwiązaniu stwierdzono możliwość przekroczeń standardów jakościowych powietrza oraz norm dopuszczalnych poziomu hałasu w środowisku na najbliższym terenie chronionym akustycznie poza granicami własności, wariant ten odrzucono jako bardziej uciążliwy dla środowiska od proponowanego przez inwestora.

Z ustaleń stanu faktycznego raportu wynika, że w dalszym sąsiedztwie (ok. 350 m w kierunku południowo-wschodnim) zlokalizowane są podobne do projektowanego przedsięwzięcia obiekty inwentarskie może zachodzić kumulowanie się jego oddziaływań z tymi instalacjami. Jednak dokonana w raporcie ocena oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia uwzględnia możliwość tej kumulacji (strona 69 raportu).

Z raportu wynika, że faza budowy przedsięwzięcia i faza jego likwidacji nie będzie powodować powstawania ponadnormatywnej uciążliwości na terenach zabudowy mieszkaniowej, nie zostanie naruszony interes osób trzecich. W okresach tych nie dojdzie do pogorszenia stanu środowiska oraz warunków życia i zdrowia ludzi. Natomiast faza eksploatacji projektowanego przedsięwzięcia powodować będzie oddziaływania. Jednakże w normalnych warunkach eksploatacji instalacji nie wystąpią ponadnormatywne uciążliwości dla środowiska i warunków życia ludzi oraz nie zostaną naruszone interesy osób trzecich. Oddziaływanie fazy eksploatacji przedsięwzięcia będzie wyłącznie bezpośrednie w miejscu jego lokalizacji i pośrednie na terenach stosowania gnojowicy. Ponieważ oddziaływania te będą miały charakter odwracalny, trwający do czasu zakończenia eksploatacji obiektów, nie można ich uznać za znaczące oddziaływanie na środowisko, jak wymaga art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy ooś.

W raporcie (pkt 8.2.6.) oceniono wpływ planowanej inwestycji na zdrowie ludzi. Z uwagi na to, że spełnione będą kryteria jakości środowiska w najbliższym otoczeniu, to inwestycja ta nie będzie miała wpływu na zdrowie mieszkańców. Natomiast pracownicy obsługujący chlewnię powinni być przeszkoleni w zakresie przepisów BHP oraz wyposażeni w odpowiednia odzież ochronną. Po zakończeniu pracy obsługa zobowiązana jest myć ręce i twarz w ciepłej wodzie. Przy przestrzeganiu tych zasad nie wystąpi zagrożenie dla zdrowia ludzi.

Wpływ na klimat, krajobraz i dobra materialne został przedstawiony w pkt 8.2.7. raportu, Z oceny wynika brak istotnego wpływu przedsięwzięcia na te komponenty środowiska.

Uciążliwość hałasowa została przedstawiona i poddana ocenie w pkt 8.2.4. raportu. Scharakteryzowano i przeanalizowano wszystkie źródła hałasu. Z analizy wynika, że funkcjonowanie planowanej instalacji, we wzajemnym skompensowanym oddziaływaniu wszystkich źródeł (wariant najniekorzystniejszy), nie będzie stanowiło nadmiernej uciążliwości dla środowiska w zakresie emisji hałasu, zarówno w wariancie pracy "normalnej", jak i "awaryjnej", w porze dziennej i nocnej.

Oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na powietrze zostało przedstawione w raporcie w pkt 8.2.3. Z podsumowania przeprowadzonej oceny wynika, że instalacja będzie źródłem emisji amoniaku i siarkowodoru, których stężenie w powietrzu nie spowoduje przekroczeń wartości odniesienia poza granicami własności. Ponadto w obowiązującym stanie prawnym nie można właściwej oceny uciążliwości zapachowej przedsięwzięcia z uwagi na brak standardów zapachowej jakości powietrza i metod oceny zapachowej jakości powietrza. Powyższe nie potwierdza, że ocena ta nie została przeprowadzona w sposób niepełny i nieprawidłowy.

W pkt 12 raportu dokonano porównania wykorzystywanej technologii z technologią spełniającą wymagania określone w art. 143 ustawy Prawo ochrony środowiska. Z przeprowadzonej oceny wynika, że planowana instalacja będzie wyposażona w bardzo nowoczesne urządzenia technologiczne powszechnie używane w branży chowu świń w kraju i na świecie. Spełniać ona będzie w pełni wymagania poprzez:

- stosowanie substancji o małym potencjale zagrożeń,

- efektywne wytwarzanie oraz wykorzystywanie energii,

- zapewnienie racjonalnego zużycia wody, paszy i innych surowców oraz materiałów i paliw,

- możliwość całkowitego wykorzystania lub unieszkodliwienia powstających odpadów zgodnie z ustawa o odpadach,

- spełnianie norm środowiskowych w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza oraz emisji hałasu,

- stosowanie procesów, metod i urządzeń skutecznie stosowanych w innych obiektach tej branży w kraju i na świecie,

- wdrożenie postępu naukowo-technicznego poprzez automatyzację karmienia i pojenia stada.

W pkt 14 raportu szeroko przedstawiono i poddano analizie możliwe konflikty społeczne dokonując oceny, że nie przewiduje się wystąpienia uzasadnionych przyczyn ewentualnych konfliktów społecznych.

W pkt 11 raportu przedstawiono przewidywane działania minimalizujące szkodliwe oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko poprzez:

- racjonalne zużycie wody i energii elektrycznej,

- ograniczenie ilości wytwarzania odpadów, zapewnienie szczelnych pojemników do ich magazynowania, przeznaczanie ich do wykorzystywania,

- odpowiednie sterowanie procesem chowu w zakresie optymalnego doboru pasz pod względem zawartości białka w celu minimalizacji emisji amoniaku,

- magazynowanie gnojowicy w szczelnych zbiornikach podrusztowych (basenach podrusztowych),

- stosowanie odpowiednich dawek gnojowicy do nawożenia,

- wystarczającą pojemność zbiorników magazynowych gnojowicy, gwarantującą możliwość jej przetrzymywania przez okres co najmniej czterech miesięcy zimowych,

- przestrzeganie dozwolonych okresów i dawek nawożenia,

- transport gnojowicy do miejsc przeznaczenia w sposób zabezpieczony przed przeciekami i emisją niezorganizowaną odorów.

Z raportu wynika (pkt 10), że charakter projektowanego przedsięwzięcia i jego nieduży wpływ na środowisko wskazują na brak potrzeby prowadzenia monitoringu jakości środowiska w jego otoczeniu, w tym na gleby, wody podziemne i powierzchniowe. Natomiast prowadzony będzie monitoring w zakresie:

- prowadzenia pomiaru i rejestru ilości pobieranej wody,

- ilości wywożonych do oczyszczalni ścieków,

- ewidencji odpadów,

- ewidencji ilości gnojowicy,

- ilości zużytej paszy i surowców do produkcji oraz energii elektrycznej,

- rejestru ilości substancji pyłowo-gazowych emitowanych do powietrza.

Z art. 66 ustawy ooś nie wynika wymóg przedstawienia w raporcie skali terenu zajętego pod przedsięwzięcie, tras dojazdowych, lokalizacji obiektów zasadniczych i pomocniczych.

Odnosząc się do zarzutów skargi, w ocenie Sądu nie znajdują one uzasadnienia. Należy podkreślić, że zarzuty skarżącego podniesione co do sporządzonego raportu oddziaływania na środowisko nie zostały poparte żadnymi dowodami. W ocenie Sądu brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości, rzetelności, fachowości sporządzenia raportu bez przedstawienia dowodów uzasadniających odmienne stanowisko. Skarżący nie przedstawił żadnej ekspertyzy, która wskazywałaby na wady raportu. Uwagi i wnioski złożone da raportu przez mieszkańców P. w toku postępowania administracyjnego nie spełniają tego wymogu.

W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie zastosowały się do dyspozycji art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. i ustaliły środowiskowe uwarunkowania biorąc pod uwagę opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S., postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zaskarżona decyzja odnosi się do wszystkich zarzutów odwołania, nie narusza art. 107 § 3 k.p.a., jak również art. 138 § 1 k.p.a.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.