Wyrok NSA, sygn. akt V SA 824/96
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1997-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 1 i 2, art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Obowiązek uiszczenia należności celnej powstaje w terminie, w którym zaistniała czynność prawna rodząca taki obowiązek.

Za czynność prawną rodzącą powstanie obowiązku celnego należy uznać dostarczenie towaru do granicznego miejsca odpraw celnych i zgłoszenie do odprawy celnej towaru będącego przedmiotem obrotu - o czym stanowi przepis art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./.

TEZY

Obowiązek uiszczenia należności celnej powstaje w terminie, w którym zaistniała czynność prawna rodząca taki obowiązek.

Za czynność prawną rodzącą powstanie obowiązku celnego należy uznać dostarczenie towaru do granicznego miejsca odpraw celnych i zgłoszenie do odprawy celnej towaru będącego przedmiotem obrotu - o czym stanowi przepis art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./.


SENTENCJA

stwierdza nieważność zaskarżonych decyzji obu instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z 28 października 1994 r. prezes Głównego Urzędu Ceł, działając w trybie nadzoru na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 157 par. 1 i 2 Kpa, stwierdził nieważność decyzji dyrektora urzędu celnego zawartej w JDA SAD z 13 listopada 1992 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa /art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym - Dz.U. nr 60 poz. 253/. Decyzja ta nie została zaskarżona.

Decyzją z 7 listopada 1994 r. dyrektor urzędu celnego wymierzył cło i obliczył podatek obrotowy za 4 samochody ford sierra i 4 samochody ford fiesta, wprowadzone na polski obszar celny i dopuszczone do obrotu decyzją zawartą w JDA SAD z 13 listopada 1992 r., która została uchylona w trybie nadzoru.

Zaskarżoną decyzją z 4 lipca 1995 r. prezes Głównego Urzędu Ceł, z powołaniem się na przepisy art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym /Dz.U. nr 60 poz. 253/, art. 23 ust. 1 ustawy Prawo celne, utrzymał w mocy decyzję wymiarową organu I instancji z 13 listopada 1992 r. W uzasadnieniu podał, że sprowadzone przez spółkę samochody nie były sprowadzone dla celów związanych z zarządzaniem, kierowaniem i organizacją pracy spółki, lecz z przeznaczeniem do oddania ich we władztwo osób trzecich. Okoliczność ta pozbawia spółkę możliwości skorzystania ze zwolnień z art. 37 ust. 5 cytowanej ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym. Przedmiotem działalności spółki, utworzonej na podstawie zezwolenia prezesa Agencji do spraw Inwestycji Zagranicznych, jest m.in. wypożyczanie samochodów, prowadzenie działalności handlowej na terytorium kraju oraz import na potrzeby produkcyjne i usługowe spółki, wspólników i kooperantów. Artykuł 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym nie daje podstaw do przyjęcia, aby podmioty, do których przepis ten ma zastosowanie, korzystały ze zwolnienia od cła w odniesieniu do wszystkich towarów sprowadzonych z zagranicy w ramach działalności gospodarczej, określonej w wydanych im zezwoleniach.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, gdyż sprowadzone samochody podlegają zwolnieniu od cła. Przedmiotem działalności spółki, określonej w zezwoleniu, jest wynajem samochodów osobowych, a zatem samochód jest środkiem przeznaczonym wyłącznie do prowadzenia działalności gospodarczej, który pełni funkcję przedmiotu tej działalności i bez którego działalność ta nie może być realizowana. Zastosowana w decyzji dowolna interpretacja jest sprzeczna z intencją przepisów i narusza prawo.

Prezes Głównego Urzędu Ceł w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.

W piśmie z 3 kwietnia 1997 r. strona skarżąca, wnosząc o dołączenie dokumentu stanowiącego Ewidencję Przekazowo-Odbiorczą, z którego wynika data powstania obowiązku uiszczenia należności celnych, wywodziła, że decyzja wymiarowa z 7 listopada 1994 r. została wydana po upływie okresu przedawnienia.

W odpowiedzi na ten zarzut prezes Głównego Urzędu Ceł wyjaśnił, że jak wynika z dokumentu EPO, spółka z o.o. sprowadziła towar w postaci samochodów na polski obszar celny 4 listopada 1992 r., a 12 listopada 1992 r., towar ten został przekazany do urzędu celnego.

W związku z powyższym decyzja dyrektora urzędu celnego z 7 listopada 1 994 r., wymierzająca cło od sprowadzonych przez spółkę samochodów, została wydana po upływie 2-letniego terminu, o którym mowa w art. 83 ust. 1 ustawy Prawo celne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Spółka sprowadziła towar w postaci samochodów na polski obszar celny 4 listopada 1992 r., a 12 listopada 1992 r. towar ten został przekazany do urzędu celnego, którego dyrektor 13 listopada 1992 r. wydał decyzję SAD, której nieważność stwierdzono decyzją prezesa GUC z 28 października 1994 r. Decyzja wymiarowa została wydana 7 listopada 1994 r., a zatem z naruszeniem przepisu art. 83 ust. 1 ustawy Prawo celne, który stanowi, że nie można wydać decyzji w sprawie wymiaru należności celnych po upływie 2 lat od dnia, w którym powstał obowiązek ich uiszczenia.

Obowiązek uiszczenia należności celnej powstaje w terminie, w którym zaistniała czynność prawna rodząca taki obowiązek. Za czynność prawną rodzącą powstanie obowiązku celnego należy uznać dostarczenie towaru będącego przedmiotem obrotu do granicznego miejsca odpraw celnych i zgłoszenie go do odprawy celnej - stanowi o tym przepis art. 40 ust. 1 i 2 ustawy Prawo celne.

Stwierdzając na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ nieważność decyzji organów obu instancji, Sąd uznał, że w sprawie wystąpiły przyczyny określone w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa - rażące naruszenie prawa art. 83 ust. 1 ustawy Prawo celne.