Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 28/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rozwoju Regionalnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant st. spec. - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2013 r. sprawy ze skargi U. S.A. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości odsetek do zwrotu od nierozliczonych środków dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Polskiej Organizacji Turystycznej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] określającą wobec Z. S.A. kwotę przypadających do zwrotu odsetek w łącznej wysokości 62.426,00 zł od nierozliczonych środków dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Polska Organizacja Turystyczna (POT), działająca jako Instytucja Wdrażająca, określiła Beneficjentowi (Z. S.A.) zobowiązanie w wysokości 62.426,00 zł z tytułu niezłożenia wniosku o płatność rozliczającego udzieloną zaliczkę. Po rozpatrzeniu odwołania Beneficjenta organ II instancji decyzją z dnia [...] marca 2011 r. uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Następnie dnia 11 czerwca Polska Organizacja Turystyczna po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie nierozliczenia otrzymanej zaliczki na kwotę i w terminie wynikającym z umowy o dofinansowanie projektu wydała decyzję określającą do zwrotu przez Z. S.A. odsetki w łącznej wysokości 62.426,00 zł. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że Z. S.A. na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...], z dnia [...] lutego 2010 r. podjął się realizacji projektu pn. "Międzynarodowy turystyczny produkt markowy "Uzdrowiska K.". Postanowienia umowy nakładały na Beneficjenta obowiązek stosowania prawa, w tym w szczególności przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. Nr 223, poz. 1786 z późn. zm.). Rozporządzenie to stanowi natomiast, iż rozliczenie zaliczki polega na wykazaniu przez Beneficjenta wydatków kwalifikowanych we wnioskach o płatność złożonych do Instytucji Wdrażającej, w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego programu operacyjnego lub na zwrocie zaliczki (§ 5 ust. 1 Rozporządzenia). Terminy składania wniosków o płatność potwierdzających rozliczenie zaliczki określa harmonogram płatności, stanowiący załącznik do Umowy o dofinansowanie. Zaniechanie rozliczenia otrzymanej zaliczki przez Beneficjenta poprzez złożenie wniosku płatność opiewającego na kwotę zaliczki lub poprzez dokonanie zwrotu zaliczki w terminie do końca kwartału kalendarzowego, w którym zgodnie z Harmonogramem płatności winien być złożony wniosek o płatność, kwalifikuje się, jako naruszenie Umowy i stanowi podstawę do naliczania odsetek zgodnie z § 6 ust. 6 Umowy o dofinansowanie.

Organ I instancji dodał następnie, że Instytucja Wdrażająca nie ma obowiązku informowania i przypominania Beneficjentowi o konieczności wypełniania wymogów wynikających z zawartej Umowy o dofinansowanie. Niemniej jednak w ramach prowadzonej korespondencji Beneficjenci zostali powiadomieni o zasadach gospodarowania środkami otrzymanymi w ramach zaliczki. Pismem z dnia 22 grudnia 2010 r. Instytucja Wdrażająca zwróciła Beneficjentom uwagę na obowiązek wynikający z § 4 ust. 8 umowy o dofinansowanie. Zgodnie z tym postanowieniem, dofinansowanie udzielone Beneficjentowi w formie zaliczki w zakresie środków pochodzących z dotacji celowej w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlega zwrotowi na rachunek wskazany przez Instytucję Wdrażającą do dnia 10 stycznia następnego roku budżetowego, o ile środki te nie zostaną zgłoszone, jako środki niewygasąjące.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy organ I instancji wskazał, że w dniu dniu 7 stycznia 2011 r. Beneficjent dokonał zwrotu środków dotacji celowej na rachunek bankowy w wysokości 132.504,87 zl. natomiast w dniu [...] stycznia 2011 r. złożył wniosek o płatność nr [...] na kwotę 762.168.60 zl rozliczający pozostałą kwotę zaliczki w wysokości 629 663,75 zl (w tym 535.214.19 zl ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz 94.449.56 ze środków dotacji celowej).

Należało zatem stwierdzić, iż Beneficjent nie dokonał czynności związanych z rozliczeniem środków otrzymanych w ramach zaliczki w terminie uwarunkowanym § 6 ust. 6 umowy o dofinansowanie, a tym samym naruszył przepisy ustawy o finansach publicznych.

W złożonym odwołaniu strona zarzuciła organowi I instancji naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, mających wpływ na końcową treść zaskarżonej decyzji, w tym:

- nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego przez pomimo zaleceń wynikających z decyzji kasacyjnej wydanej przez organ odwoławczy dnia [...] marca 2012 r., którą przekazano sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia poprzez nieodniesienie się do argumentacji wynikającej z odwołania z dnia 10 stycznia 2012 r. oraz pism z dnia 24 stycznia 2011 r. oraz z dnia 2 marca 2011 r.,

- dokonanie niewłaściwej oceny treści pism Beneficjenta z dnia 24 stycznia 2011 r. oraz z dnia 2 marca 2011 r. i uznanie "za błędną interpretację postanowień umowy o dofinansowanie"

- naruszenie art. 5 k.c., poprzez obciążenie Beneficjenta w całości konsekwencjami prawno- finansowymi związanymi z naliczeniem i dochodzeniem odsetek oraz działanie organu I instancji wbrew zasadom współżycia społecznego przy ustalaniu odsetek. W ocenie odwołującej się strony skoro dopiero w grudniu 2010 r. POT wprowadziła nowe obowiązki w zakresie dokumentowania rozliczeń, to uczyniła użytek ze swojego prawa w sposób sprzeczny z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem,

- przekazanie Beneficjentom szczegółowych informacji dotyczących interpretacji postanowień umowy o dofinansowanie w zakresie sposobu rozliczenia środków otrzymanej zaliczki dopiero pismami z dnia 10 stycznia 2011 r. oraz 9 lutego 2011 r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Minister Rozwoju Regionalnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podkreślił, iż zgodnie z § 6 ust. 6 umowy z Beneficjentem "w przypadku niezłożenia przez Beneficjenta wniosku o płatność na kwotę lub w terminie określonym w Harmonogramie płatności, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność".

W niniejszej sprawie Beneficjent, na podstawie wniosku o płatność nr [...], dnia [...] kwietnia 2010 r. otrzymał zaliczkę w wysokości 2.793.000,00 zł (w tym: 2.374.050,00 zł ze środków europejskich oraz 418.950,00 zł ze środków dotacji celowej. Udzielona zaliczka, zgodnie z Harmonogramem płatności sporządzonym dnia 20 grudnia 2010 r., powinna zostać rozliczona do końca 2010 r. w łącznej wysokości 1.909.634,25 zł, w tym: do końca II kwartału 2010 r. w wysokości 156.740,41 zł, do końca III kwartału 2010 r. w wysokości 728.579,27 zł, zaś do końca IV kwartału 2010 r. w wysokości 1.024.314,57 zł.

Beneficjent rozliczył jednak ww. kwotę zaliczki w następujący sposób: składając dnia [...] lipca 2010 r. wniosek o płatność nr [...] Beneficjent rozliczył zaliczkę w wysokości 156.740,41 zł, natomiast poprzez złożenie wniosków o płatność nr [...] (odpowiednio dnia [...] września 2010 r. i [...] października 2010 r.) rozliczył kolejną część zaliczki w łącznej wysokości 728.579,27 zł.

Następnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż obowiązek sporządzania Harmonogramu płatności został nałożony na Beneficjenta zawartym w dniu [...] listopada 2010 r. Aneksem nr 1 do umowy o dofinansowanie. Tym samym, w dniu składania przez Beneficjenta wniosków o płatność nr [...] nie obowiązywały terminy rozliczenia zaliczki wynikające z Harmonogramu płatności. Jednakże, z chwilą wejścia w życie ww. Aneksu nr 1, w odniesieniu do udzielonej Beneficjentowi zaliczki terminy te zaczęły obowiązywać. Kontynuując kwestię rozliczenia pozostałej kwoty zaliczki organ wskazał, że dnia [...] grudnia 2010 r. Beneficjent złożył wniosek o płatność nr [...], którym rozliczył zaliczkę w wysokości 262.145,95 zł, czyli rozliczył kwotę niższą niż wynikało z Harmonogramu płatności, sporządzonego dnia [...] grudnia 2010 r.

Ostatecznie na koniec IV kwartału 2010 r., po uwzględnieniu rozliczenia wynikającego ze złożonego wniosku o płatność nr [...], do rozliczenia pozostawała kwota zaliczki w wysokości 762.168,62 zł, stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą do rozliczenia do końca IV kwartału 2010 r. wynikającą z ww. Harmonogramu płatności, a kwotą rozliczoną ww. wnioskiem o płatność. Dnia 7 stycznia 2011 r. Beneficjent dokonał zwrotu środków w części dotyczącej dotacji celowej w wysokości 132.504,87 zł, a następnie [...] stycznia 2011 r. złożył wniosek o płatność nr [...] rozliczając zaliczkę w wysokości 762.168,60 zł. Biorąc pod uwagę treść § 6 ust. 6 umowy o dofinansowanie należało więc stwierdzić, że rozliczenie udzielonej zaliczki nastąpiło z uchybieniem terminu i kwoty wynikających z obowiązującego Harmonogramu płatności. Z tego względu konieczne było określenie zobowiązania z tytułu odsetek naliczonych na podstawie art. 189 ust. 3 ustawy o finansach publicznych. Dokonując wykładni tego przepisu organ odwoławczy podkreślił natomiast, że konieczność naliczenia odsetek jak dla zaległości podatkowych jest konsekwencją niezłożenia konkretnego wniosku o płatność, dotyczącego konkretnej płatności zaliczkowej "na kwotę lub w terminie, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie ust. 4". Oznacza to również, iż w sytuacji, gdy wniosek o płatność został złożony na kwotę niższą, niż kwota wydatków kwalifikowalnych, której dotyczy zlecenie płatności, za spełnienie wymogu określonego w art. 189 ust. 3 ww. ustawy można uznać dopiero złożenie wniosku, który będzie rozliczał całość kwoty objętej zleceniem płatności lub zwrot zaliczki.

W przypadku częściowego rozliczenia zaliczki przez beneficjenta, zarówno poprzez złożenie wniosku o płatność jak i jej zwrot, odsetki nalicza się "od środków pozostałych do rozliczenia". Przy wykładni pojęcia "rozliczenie" kluczowe znaczenie ma natomiast § 5 ust. 1 rozporządzenia MRR z dnia 18 grudnia 2009 r., zgodnie z którym, rozliczenie zaliczki następuje poprzez złożenie do właściwej instytucji na kwotę i w odpowiednim terminie wniosków o płatność, lub na zwrocie zaliczki.

Z. S.A. w skardze wniesionej do WSA w Warszawie wniósł o uchylenie ww. decyzji Ministra jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego:

- art. 189 ust. 3 ustawy o finansach publicznych,

- § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. nr 223 poz. 1786)

przez wadliwe zastosowanie tych przepisów w sytuacji, kiedy skarżący (Beneficjent) nie pozostawał w zwłoce w rozliczeniu kwoty zaliczki wynikającej z Harmonogramu Płatności w wysokości 762 168, 62 zł, gdyż:

- wynikający z § 4 ust. 8 umowy o dofinansowanie termin zwrotu zaliczki w części niewykorzystanej ustalony na dzień 10 stycznia roku następnego roku budżetowego nie został przekroczony, albowiem w dniu 7 stycznia 2011 r. Beneficjent dokonał zwrotu dotacji celowej na rachunek bankowy w wysokości 132 504,87 zł,

- w dacie 31 grudnia 2010 r. nie obowiązywał jeszcze Harmonogram Płatności sporządzony przez Beneficjenta w dniu [...] grudnia 2010 r., gdyż oświadczenie Polskiej Organizacji Turystycznej z dnia [...] grudnia 2010 r. sygn. [...] o zaakceptowaniu Harmonogramu Płatności oraz Harmonogramu Rzeczowo-Finansowego wpłynęło do Beneficjenta w dniu 3 stycznia 2011 r. i dopiero od tej pory ww. harmonogramy stanowiły obowiązujące załączniki do umowy o dofinansowanie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła w szczególności, że obowiązek sporządzenia harmonogramu płatności w odniesieniu do zaliczki w wysokości 762.168,06 zł został nałozony na nią w dniu [...] listopada 2010 r. na podstawie Aneksu nr 1 do umowy o dofinansowanie. Pierwszy harmonogram został opracowany przez stronę w dniu [...] grudnia 2010 r. i nie stanowił w dacie 31 grudnia 2010 r. części umowy o dofinansowanie. Został on bowiem przesłany w dniu 20 grudnia 2010 r. do Polskiej Organizacji Turystycznej w celu akceptacji. Pismo POT z dnia 22 grudnia 2010 r. nr aprobujące harmonogram płatności i harmonogram rzeczowo-finansowy wpłynęło do skarżącej w dniu 3 stycznia 2011 r. Datą wejścia w życie Harmonogramu Płatności jest zatem właśnie 3 stycznia 2011 r., co wynika z treści art. 70 §1 k.c. Skarżąca podkreśliła przy tym, że postanowienia ww. Harmonogramu w zakresie wiążących strony terminów złożenia wniosków o płatność nie powinny działać wstecz., tj. nie powinny dotyczyć terminów złożenia wniosków o płatność wskazanych jako I, II, III i IV kwartał 2010 r.). W ocenie skarżącej Harmonogram zatwierdzony w dniu 3 stycznia 2011 r. powinien znaleźć zastosowanie wyłącznie do terminów przypadających na I, II, III oraz IV kwartał roku 2011.

W odpowiedzi ns akrgę Minister Rozwoju Regionalnego potrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra Rozwoju Regionalnego nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, na początku do zarzutu naruszenia przepisu art. 189 ust.3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157 poz. 1240 ze am.), dalej:,,u.f.p. , sąd stwierdza, iż jest on niezasadny. Przepis ten stanowi, że w przypadku niezłożenia wniosku o płatność na na kwotę lub w terminie, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie ust. 4, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność. Przy wykładni określenia ,,środki pozostałe do rozliczenia’’ należy mieć na uwadze przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. Nr 223, poz. 1786 z późn. zm.). Rozporządzenie to stanowi, iż rozliczenie zaliczki polega na wykazaniu przez Beneficjenta wydatków kwalifikowanych we wnioskach o płatność złożonych do Instytucji Wdrażającej, w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego programu operacyjnego lub na zwrocie zaliczki (§ 5 ust. 1 Rozporządzenia). Terminy składania wniosków o płatność potwierdzających rozliczenie zaliczki określa harmonogram płatności, stanowiący załącznik do Umowy o dofinansowanie. Zaniechanie rozliczenia otrzymanej zaliczki przez Beneficjenta poprzez złożenie wniosku płatność opiewającego na kwotę zaliczki lub poprzez dokonanie zwrotu zaliczki w terminie do końca kwartału kalendarzowego, w którym zgodnie z Harmonogramem płatności winien być złożony wniosek o płatność, kwalifikuje się, jako naruszenie Umowy i stanowi podstawę do naliczania odsetek zgodnie z § 6 ust. 6 Umowy o dofinansowanie. Umowa o dofinansowanie z dnia [...] lutego 2010r, zmieniona Aneksem Nr 1 z dnia [...] listopada 2010r. przewiduje w § 6 ust. 6 , że w sytuacji opóźnienia w złożeniu wniosków o płatność potwierdzających rozliczenie zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność. Ma rację organ, ze w tej sytuacji źródło powstania zobowiązania (zapłata odsetek) to zajście zdarzenia polegającego na nierozliczeni zaliczki zgodnie ze sposobem przewidzianym w § 5 ust. 1 rozporządzenia. Rozliczenie zaliczki to wykazanie wydatków kwalifikowanych we wnioskach o płatność, składanych w terminach ustalonych w Harmonogramie lub zwrot zaliczki na rachunek. Odsetki (art. 189 ust. 3 u.f.p.) są naliczane od środków niewskazanych przez Beneficjenta we wnioskach o płatność lub niezwróconych do momentu ich rozliczenia. W niniejszej sprawie Beneficjent został zobowiązany do rozliczenia zaliczki do końca IV kwartału 2010r. W tym okresie Beneficjent rozliczył zaliczkę w wysokości 262.145,95 zł (wniosek o płatność [...]), czyli w kwocie niższej, niż wynikała z Harmonogramu płatności. Ostatecznie, na koniec kwartału IV 2010r została do rozliczenia kwota zaliczki w wysokości 762.168,62 zł. Jest to różnica miedzy kwotą do rozliczenia do końca IV kwartały 2010r. a kwotą rozliczona wnioskiem. Pełne rozliczenia nastąpiło w styczniu 2011r.: najpierw przez zwrot w dniu 7 stycznia 2011r dotacji celowej w kwocie 132.504.87 zł, póżniej poprzez złożenie w dniu 7 stycznia 2011r. wniosku o płatność, którym rozliczono zaliczkę w kwocie 629.663, 75 zł.

Beneficjent miał obowiązek sporządzić Harmonogram płatności, nadto wprowadzono możliwość jego zaktualizowania (Aneks Nr 1), aby była możliwość wywiązania się z obowiązku złożenia wniosku o płatność, rozliczającego zaliczkę zgodnie z Harmonogramem. Harmonogram i aktualizacje sporządza Beneficjent. Aktualizacja nie wymaga zmiany umowy. Zmieniony Harmonogram Beneficjent zobowiązany jest przekazać do akceptacji IW najpóźniej 15 dni przed złożeniem wniosku o płatność. W niniejszej sprawie Beneficjent skrócił 15 dniowy termin , gdyż złożył wniosek o aktualizację Harmonogramu płatności w dniu [...] grudnia 2010r. Ponadto, należy mieć na uwadze, iż w zaktualizowanym Harmonogramie płatności Beneficjent potwierdził gotowość rozliczenia zaliczki z końcem iv kwartału 2010r. Skoro tak, to zasadnie organ przyjął, iż w tej sytuacji nie ma znaczenia, że oświadczenie POT o akceptacji Harmonogramu wpłynęło do Beneficjenta w dniu 3 stycznia 2011r.

W tym stanie rzeczy, uzasadnione jest stanowisko organu, że Beneficjent nie dokonał czynności związanych z rozliczeniem otrzymanych środków w ramach zaliczki w terminie określonym w § 6 ust. 6 umowy o dofinansowanie, czym naruszył przepisy ustawy o finansach publicznych. Prawidłowo wyliczono kwotę odsetek, stosując przepisy ustawy Ordynacja podatkowa (art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 60 i 67 u.f.p.) , co zostało szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji I instancji, przy akceptacji Ministra Rozwoju Regionalnego rozpoznającego sprawę w wyniku złożonego odwołania.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.