Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1621/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 608  Energetyka i atomistyka
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 8, pkt 15, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 7a, art. 133 ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1512
law: Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe - tekst jednolity
article: art. 28, art. 29, art. 156 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 672
law: Ustwa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2015 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany zezwolenia na wykonywanie działalności polegającej na uruchomieniu pracowni radiologicznej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki (dalej: "Prezes PAA") z [...] kwietnia 2015 r., nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 104 i art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 5 ust. 3 i ust. 7a ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe (Dz. U. z 2014 r. poz. 1512, dalej też: "P.a.") oraz art. 494 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r" poz. 1030, z późn. zm. dalej: "K.s.h."), po rozpatrzeniu wniosku P. S.A. (dalej również: "Strona", "Skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymująca w mocy decyzję Prezesa PAA z ...] stycznia 2015 r. nr [...].

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pismem z [...] października 2014 r., M. C. - Dyrektor P. S.A. Oddział E., na podstawie pełnomocnictwa nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. udzielonego przez P. SA, zwrócił się do Prezesa PAA w sprawie "zmiany w posiadanych zezwoleniach bądź poprzez wydanie do nich odpowiednich aneksów bądź też poprzez wydanie nowych zezwoleń z równoczesnym uchyleniem dotychczasowych". Wniosek dotyczył m.in. zezwolenia Prezesa PAA Nr [...] z [...] stycznia 2000 r. Strona wnosiła o zmianę tego zezwolenia w zakresie zmiany pełnej nazwy i adresu jednostki organizacyjnej (P. S.A. Oddział E.), kierownika jednostki organizacyjnej (M. C.) oraz komórki organizacyjnej (Oddział E., Wydział Kontroli Technicznej - TUK). W odpowiedzi na pismo Prezesa PAA z [...] października 2014 r., zawierające wezwanie Strony do wyjaśnienia, czy wniosek dotyczy zmiany zezwolenia, czy też wydania nowego zezwolenia, Strona w piśmie z [...] listopada 2014 r. doprecyzował, że zwraca się z prośbą o wprowadzenie zmian personalno- administracyjnych w przedmiotowym zezwoleniu na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe zezwolenie zostało wydane decyzją Prezesa PAA Nr [...] z [...] stycznia 2000 r., dla E. S.A. na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 i 4 - nieobowiązującej już ustawy z dnia 10 kwietnia 1986 r. - Prawo atomowe (Dz. U. z 1986 r. Nr 12, poz. 70 ze zm.). Zgodnie z przepisami końcowymi aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe, która weszła w życie 1 stycznia 2002 r., zezwolenia wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1986 r. Prawo atomowe, zachowały ważność, aż do czasu upływu terminu określonego w zezwoleniu.

[...] września 2010 r. powstało P. S.A., które jako spółka przejmująca wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki spółek przejętych na podstawie art. 494 K.s.h., w tym P. S.A. i praw wynikających z przedmiotowego zezwolenia. Jednocześnie, na bazie przedsiębiorstwa E. S.A., utworzono Oddział E.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że to P. S.A. Oddział E. jest podmiotem wykonującym działalność polegającą na stosowaniu i obsłudze urządzeń zawierających i wytwarzających promieniowanie jonizujące. W związku z powyższym, ten podmiot posiada sporne zezwolenie, a z uwagi na to, iż wskazano w nim inną nazwę jednostki organizacyjnej, celowym wydaję się, w ocenie Strony, jego zmiana.

Decyzją Prezesa PAA z [...] stycznia 2015 r., wydaną na podstawie art. 5 ust. 3 i ust. 7a P.a. oraz art. 494 § 2 K.s.h. oraz art. 104 i art. 155 K.p.a., Prezes PAA odmówił zmiany spornego zezwolenia wydanego dla E. S.A. [...] stycznia 2000 r., na wykonywanie działalności polegającej na uruchomieniu pracowni radiologicznej oraz na transporcie, składowaniu, stosowaniu aparatów gammagraficznych zawierających źródła promieniotwórcze wymienione w tabeli zezwolenia.

Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Strony, Prezes PAA, utrzymując w mocy decyzję I instancji, wskazał w pierwszej kolejności, że żądanie Strony dotyczy wprowadzenia zmian personalno-administracyjnych w posiadanym zezwoleniu na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące, wydanego na podstawie nieobowiązującej już ustawy z dnia 10 kwietnia 1986 r. - Prawo atomowe. Tymczasem zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie od dawna dominuje pogląd, iż art. 155 K.p.a., może być stosowany wobec decyzji ostatecznej tylko w czasie, kiedy obowiązuje podstawa prawna, na której ta decyzja została wydana. Zmiana regulacji prawnej oznacza natomiast, konieczność rozpatrywania uprawnień strony w świetle nowego stanu prawnego i prowadzi do powstania nowej sprawy administracyjnej. W konsekwencji, zdaniem organu, Strona nie jest obecnie władna domagać się zmiany decyzji wydanej na podstawie nieobowiązującego już reżimu prawa materialnego. Ponadto, organ dodał, iż z dotychczasowego dorobku orzeczniczego wynika, że zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 K.p.a., może nastąpić wyłącznie w zakresie przedmiotu decyzji tj. nabycia praw lub nałożenia obowiązku na konkretny podmiot. W trybie tego przepisu nie jest natomiast dopuszczalna (nawet przy wyrażeniu zgody) zmiana podmiotu decyzji administracyjnej. Organ stwierdził, że zmiana podmiotowa zezwolenia jest możliwa, ale tylko w drodze wyraźnego wprowadzenia regulacji umożliwiających przeniesienie praw wynikających z decyzji, tymczasem zarówno obecna, jak i obowiązująca poprzednio ustawa Prawo atomowe, nie wskazywała żadnej możliwości przejścia zezwolenia Prezesa PAA na inny podmiot.

Prezes PAA zgodził się całkowicie z argumentacją zawartą w decyzji I instancji. Organ wskazał, że art. 3 pkt 8 P.a., definiuje jednostkę organizacyjną, jako każdy podmiot wykonujący działalność związaną z narażeniem, nie określa przy tym, jak wskazuje też Strona, formy organizacyjnej bądź prawnej podmiotu wykonującego działalność związaną z narażeniem. Organ nie zgodził się natomiast ze Stroną, aby jedynym kryterium uznania danego podmiotu za jednostkę organizacyjną w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo atomowe, było wykonywanie przez ten podmiot działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące. Zdaniem Prezesa PAA, istnieją uzasadnione podstawy do odstąpienia od literalnej interpretacji art. 3 pkt 8 P.a. i odwołania się do wykładni systemowej, kwestia ta bowiem powinna być rozpatrywana w szerszym kontekście, jednostki organizacyjnej, jako podmiotu praw i obowiązków, a nie wyłącznie podmiotu wykonującego działalność związaną z narażeniem. Jak wynika zatem z art. 5 ust. 7a P.a., wydanie, odmowa wydania oraz cofnięcie zezwolenia, a także przyjęcie zgłoszenia, następują w drodze decyzji administracyjnej. Podstawowym elementem każdej decyzji administracyjnej natomiast, stosownie do treści art. 107 § 1 K.p.a., jest prawidłowe oznaczenie strony w decyzji. Interpretacja pojęcia jednostki organizacyjnej w niniejszej sprawie, powinna być, w związku z tym, przeprowadzona w powiązaniu z art. 29 K.p.a., zgodnie z którym stronami postępowania mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne, również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Prezes PAA wskazał, że w powszechnym odbiorze oddziały spółki akcyjnej funkcjonują jako samodzielne podmioty, tym niemniej nie można zapomnieć o tym, że poza organizacyjnym wyodrębnieniem, nie stanowią one innego od spółki podmiotu prawa. Samodzielność i wydzielenie struktur finansowych, osobowych, organizacyjnych oddziału spółki akcyjnej nie daje podstaw do przyjęcia, iż oddział taki może posiadać odrębną od spółki formę prawną. Fakt, że oddział spółki akcyjnej nie posiada samodzielnej osobowości prawnej, nie oznacza, że może być on uznany jako odrębna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, cały czas pozostaje bowiem częścią danego przedsiębiorstwa, które posiada osobowość prawną. Jest on częścią struktury spółki, wewnętrznie wyodrębnioną, ale nie mogącą występować w obrocie w swoim imieniu, co powoduje niemożność wydania zezwolenia na rzecz oddziału spółki. Oddział spółki kapitałowej prawa handlowego nie może być zatem, zdaniem organu, stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 29 K.p.a., ponieważ nie jest ani osobą fizyczną ani nie posiada odrębnej od samej spółki osobowości prawnej. Jest jedynie wyodrębnioną masą majątkową, częścią majątku spółki, która działa w ramach tej spółki. Organ dodał, że jego stanowisko potwierdza treść art. 5 ust. 1 pkt 2 P.a., w myśl którego wniosek o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności, o której mowa w art. 4 ust. 1 P.a., zawiera w przypadku przedsiębiorców - numer w rejestrze przedsiębiorców. Ustawodawca przewidział zatem, nie ograniczając przy tym zasad swobody działalności gospodarczej, iż w przypadku przedsiębiorców to ten właśnie podmiot, a nie oddział, będzie mógł być stroną postępowania o wydanie właściwego zezwolenia.

Organ dodał, że fakt, iż w przedmiotowej sprawie adresatem zezwolenia może być spółka prawa handlowego nie oznacza, iż nie może ona wykonywać działalności związanej z narażeniem poza swoją siedzibą - w oddziale. Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie w dotychczasowej praktyce wydawania zezwoleń jednostkom organizacyjnym - spółkom prawa handlowego, posiadającym oddziały. Prezes PAA wskazał, że z treści tego rodzaju decyzji jednoznacznie wynika, iż podmiotem praw i obowiązków jest jednostka organizacyjna - spółka prawa handlowego, która prowadzi działalność związaną z narażeniem poprzez swój oddział - poza siedzibą spółki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] maja 2015 r., na decyzję Prezesa PAA z [...] kwietnia 2015 r., Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji, naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 7, art. 77, oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez błędne uznanie, iż jednostką organizacyjną w rozumieniu ustawy Prawo Atomowe może być jedynie Skarżący, nie zaś jego oddział – E., podczas gdy: a) z dowodów w postaci statutu Skarżącego, Regulaminu Organizacyjnego Skarżącego oraz Regulaminu Organizacyjnego Oddziału Skarżącego E. wynika samodzielność organizacyjnoprawna Oddziału E.; b) to oddział spółki wykonuje działalność związaną z narażeniem, w rozumieniu ustawy Prawo atomowe; c) to w oddziale E. zatrudniony jest inspektor ochrony radiologicznej;

2. art. 156 § 1 ust. 4 K.p.a., poprzez skierowanie decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie;

3. art. 3 ust. 8 P.a., poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż oddział spółki nie może być uznany za jednostkę organizacyjną w rozumieniu ustawy Prawo Atomowe, podczas gdy zgodnie z definicją wskazaną w skarżonym przepisie jednostką organizacyjna jest każdy podmiot wykonujący działalność związaną z narażeniem, a wobec tego, podmiotem wykonującym taką działalność w realiach niniejszej sprawy jest oddział E.;

4. art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2013 poz. 672 ze zm.) poprzez uznanie, że oddział E. nie stanowi odrębnej od Skarżącego jednostki organizacyjnej;

5. art. 5 ust. 1 pkt 2 P.a., poprzez przyjęcie, iż skoro wniosek o wydanie zezwolenia zawierać ma w przypadku przedsiębiorców numer w rejestrze przedsiębiorców, to tylko ten przedsiębiorca, nie zaś oddział, będzie mógł być stroną postępowania o wydanie właściwego zezwolenia, podczas gdy przepis ten statuuje jedynie dodatkowy wymóg formalny wniosku o wydanie zezwolenia, w żaden sposób nie wskazuje, ani nie modyfikuje podmiotów mogących ubiegać się o zezwolenie, będących stronami postępowania administracyjnego.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżący, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację, powołując się na treść art. 5 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wskazał, że oddział funkcjonuje wyraźnie jako osobna część prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej (inna lokalizacja, wydzielony majątek, itp.), posiada samodzielność organizacyjną (odrębną strukturę organizacyjną z własnym kierownictwem, umocowanie do zatrudnienia pracowników, itp.), samodzielną strukturę osobową oraz organizacyjno-techniczną, która służy wykonywaniu konkretnej działalności poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Warunkuje to uznanie, iż oddział spółki funkcjonuje jako odrębny podmiot realizujący własne (tj. we własnym imieniu i na własny rachunek) cele ekonomiczne. Nie powinno budzić wątpliwości, iż z taką częścią działalności mamy do czynienia w przypadku oddziału E., która wykonuje między innymi działalność związaną z narażeniem w rozumieniu art. 3 pkt 8 P.a. Skarżący stwierdził, że nie polemizuje w zakresie braku podmiotowości prawnej oddziału w rozumieniu prawa cywilnego. Jednakże podkreślił, iż pomimo jej braku, oddział może stanowić odrębną jednostkę organizacyjną w rozumieniu ustawy Prawo atomowe, a tym samym, że może być stroną postępowania administracyjnego.

Skarżący, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazał że art. 29 K.p.a., nie wyklucza możliwości uzupełnienia listy dalszymi rodzajami podmiotów w odrębnych ustawach, w związku z czym nie zawsze zdolność administracyjnoprawna pokrywa się z podmiotowością prawną w dziedzinie prawa cywilnego materialnego i procesowego. Zdaniem Skarżącego, taką podstawę stanowi art. 3 ust. 8 P.a., definiując jednostkę organizacyjną jako każdy podmiot wykonujący działalność związaną z narażeniem. Przepis ten nie wskazuje, iż za jednostkę organizacyjną może zostać uznany tylko i wyłącznie podmiot, który posiada osobowość prawną. Wobec czego niezrozumiałym jest dla Skarżącego wyprowadzenie przez organ wniosku, iż w związku z nieposiadaniem przez oddział spółki osobowości prawnej, ten nie może w żadnym wypadku występować we własnym imieniu jako osobny podmiot w postępowaniu administracyjnym. Skarżący poparł swoje stanowisko podnosząc, iż zgodnie z art. 7 ust. 3 P.a., wewnętrzny nadzór nad przestrzeganiem wymagań ochrony radiologicznej w jednostce organizacyjnej wykonującej działalność wymagającą zezwolenia sprawuje osoba, która posiada uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej. Osoba ta zatrudniona jest przez oddział E., nie zaś przez Spółkę. Powyższe uzasadnia zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż zaskarżona decyzja (podobnie jak i decyzja organu I instancji) zostały skierowane do Skarżącego, zamiast do oddziału E.

Skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 stycznia 2015 r. w sprawie o sygn. akt. VI SA/Wa 3386/14, w którym sąd wywiódł, że jednostką organizacyjną w rozumieniu przepisów Prawa atomowego jest oddział E.

W odpowiedzi na skargę z [...] czerwca 2015 r, Prezes PAA podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zezwolenie będące przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie zostało wydane na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 nieobowiązującej już ustawy z dnia 10 kwietnia 1986 r. - Prawo atomowe. Zgodnie jednak z art. 133 ust. 2 P.a., zezwolenia wydane na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1986 r. - Prawo atomowe, zachowują ważność do upływu terminu określonego w zezwoleniu. Przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie było zatem ważne zezwolenie na wykonywanie działalności związanej z narażeniem, wydane dla E. S.A., które w drodze sukcesji praw i obowiązków wynikającej z art. 494 K.s.h., przeszło na Skarżącego.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy oddział przedsiębiorcy działającego w formie spółki akcyjnej może występować w charakterze strony postępowania administracyjnego w przedmiocie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem, czyli związanej z procesem, w którym organizm ludzki podlega działaniu promieniowania jonizującego (art. 3 pkt 15 P.a.) i być adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 5 ust. 7a P.a. w wyniku tego postępowania, a w związku z art. 155 K.p.a. adresatem decyzji zmieniającej to zezwolenie.

Skarżący, bazując na treści art. 5 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, definiującego pojęcie "oddziału" przedsiębiorcy i wynikającej z niego samodzielności organizacyjnej oddziału, jak i na treści art. 3 pkt 8 P.a., definiującego jednostkę organizacyjną jako podmiot wykonujący działalność związaną z narażeniem stanowiącego, zdaniem Skarżącego, regulację szczególną do art. 29 K.p.a., rozszerzającą katalog podmiotów mogących być stroną postępowania administracyjnego wywodzi, iż oddział przedsiębiorcy, wykonujący działalności związaną z narażeniem, posiada legitymację procesową do występowania jako strona w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zmiany zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem.

W ocenie Sądu, Skarżący z prawidłowo przedstawionych przesłanek swojej argumentacji wyprowadza powyższe wnioski, z którymi jednak nie można się zgodzić. Skarżący mianowicie, słusznie podnosi, że nie zawsze zdolność administracyjnoprawa musi pokrywać się z podmiotowością prawną w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, ustawodawca może bowiem w przepisach szczególnych ustanowić stroną danego rodzaju postępowania administracyjnego podmioty nie wymienione w art. 29 K.p.a. Ustawodawca nie zawarł jednak takiej regulacji w art. 3 pkt 8 P.a., jak i w żadnym innym przepisie ustawy – Prawo atomowe. Ponadto, jakkolwiek z art. 5 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wynika daleko posunięte wyodrębnienie organizacyjne oraz samodzielność oddziału względem działalności przedsiębiorcy, przepis ten jednak nie nadaje oddziałowi samodzielnej podmiotowości w postępowaniu administracyjnym tak, aby mógł on występować w tym postępowaniu jako jego strona.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że to nie status prawny podmiotów wymienionych w art. 29 K.p.a., zgodnie z którym stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej, czy też podmiotów wskazanych jako strony w przepisach innych ustaw, jest przesłanką przesądzającą o możliwości występowania w danym postępowaniu administracyjnym jako strona, lecz wynikający z art. 28 K.p.a., interes prawny, którego dotyczy to postępowanie.

Zgodnie z art. 28 K.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przesłanką zatem, legitymującą dany podmiot do występowanie w charakterze strony postępowania administracyjnego jest posiadanie przez ten podmiot interesu prawnego lub obowiązku, ze względu na który podmiot ten żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie. O istnieniu interesu prawnego natomiast decydują, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga zatem, ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawną, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu.

Jak wynika z art. 5 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, oddział oznacza wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności.

Z definicji tej jednoznacznie wynika, że poprzez oddział działalność gospodarczą wykonuje przedsiębiorca poza miejscem swojej siedziby lub poza głównym miejscem wykonywania działalności. Wykonywanie zatem działalności gospodarczej w oddziale wyodrębnionym i samodzielnym, jak się wskazuje w literaturze, finansowo, osobowo i organizacyjno-technicznie, jest cały czas wykonywaniem działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Na podstawie treści samego art. 5 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nie można zatem wyprowadzić wniosku że to oddział Skarżącego – E., ma w niniejszej sprawie interes prawny w żądaniu zmiany spornego zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem, skoro jest to część działalności Skarżącego, posiadającego, jako spółka akcyjna, osobowość prawną, wykonywana poza jego siedzibą.

Interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, oddziału Skarżącego – E., nie da się również wyprowadzić z treści art. 3 pkt 8 P.a., zgodnie z którym jednostką organizacyjną jest każdy podmiot wykonujący działalność związaną z narażeniem. Przepis ten zawiera bardzo szeroką, ogólną definicję jednostki organizacyjnej wykonującej działalność związaną z narażeniem, która jak słusznie zauważył Skarżący, nie precyzuje formy prawnej tej jednostki, a więc nie wskazuje że może nią być wyłącznie podmiot, który posiada osobowość prawną. Jednostką organizacyjną w rozumieniu art. 3 pkt 8 P.a., może być zatem, sam przedsiębiorca posiadający osobowość prawną jeżeli bezpośrednio wykonuje działalność związaną z narażeniem, oddział przedsiębiorcy, jeżeli działalność tą przedsiębiorca wykonuje poprzez oddział, a może to też być wyspecjalizowana jednostka w ramach oddziału jeżeli taką strukturę organizacyjną i taki podział zadań przewiduje regulamin organizacyjny przedsiębiorcy. Jedyną przesłanką identyfikującą przedmiotową jednostkę organizacyjną jest fakt wykonywania przez daną jednostkę w strukturze przedsiębiorcy, działalności związanej z narażeniem. Definicja ta jednak nie normuje odrębności podmiotowej jednostki organizacyjnej od przedsiębiorcy, w ramach działalności którego wykonywana jest przez jednostkę organizacyjną działalność związana z narażeniem. Z treści samej definicji jednostki organizacyjnej nie wynikają również żadne uprawnienia procesowe jednostki organizacyjnej.

Z tych też względów, w ocenie Sądu, art. 4 ust. 1 P.a., z którego wynika, że wykonywanie działalności związanej z narażeniem, wymienionej w tym przepisie, wymaga zezwolenia albo zgłoszenia w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, z zastrzeżeniem art. 6 pkt 1, stanowi materialnoprawną podstawę interesu prawnego Skarżącego jako przedsiębiorcy posiadającego osobowość prawną i wykonującego poprzez oddział – E., działalność związaną z narażeniem, w występowaniu w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania, odmowy wydania, czy też cofnięcia zezwolenia na tą działalność, jak również dotyczącym zmiany takiego zezwolenia. W tym też, systemowym kontekście, zdaniem Sądu, należy interpretować w niniejszej sprawie przepis art. 5 ust. 1 P.a., zgodnie z którym wniosek o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności, o której mowa w art. 4 ust. 1 (związanej z narażeniem), zawiera: 1) oznaczenie jednostki organizacyjnej ubiegającej się o wydanie zezwolenia, jej siedzibę i adres; 2) w przypadku przedsiębiorców – numer w rejestrze przedsiębiorców; 3) określenie rodzaju, zakresu i miejsca wykonywania działalności związanej z narażeniem. W praktyce podmiotem ubiegającym się o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem, a zarazem stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania tego zezwolenia, będzie właśnie jednostka organizacyjna. W sytuacjach jednak, jak w niniejszej sprawie, gdy działalność związaną z narażeniem wykonuje jednostka wyodrębniona w strukturze przedsiębiorcy, w tym także oddział posiadający samodzielność finansową i osobową z racji wyodrębnienia i samodzielności organizacyjnej w ramach działalności przedsiębiorstwa, będąca jednostką organizacyjną w rozumieniu art. 3 pkt 8 P.a., stroną postępowania będzie przedsiębiorca, w tym przypadku Skarżący, jako spółka akcyjna posiadająca osobowość prawną. Ten bowiem podmiot posiada interes prawny w uzyskaniu zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem bądź też w zmianie tego zezwolenia i ten podmiot powinien być adresatem decyzji administracyjnej w przedmiotowej kwestii.

Trudno zatem przyjąć, na podstawie omawianych przepisów, że oddział Skarżącego – E., poprzez który Skarżący wykonuje również działalność związaną z narażeniem, ma interes prawny w żądaniu zmiany spornego zezwolenia, a nie Skarżący jako przedsiębiorca.

Z tych względów niezasadne są zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenia art. 3 pkt 8 oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 P.a., jak również art. 5 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, pomimo tego, iż organ uznał, na podstawie tych przepisów, że oddział Skarżącego – E. nie jest jednostką organizacyjną w rozumieniu art. 3 pkt 8 P.a. Powyższa, błędna interpretacja tych przepisów nie miała jednak wpływu na wynik sprawy.

Niezasadne są również zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

W ocenie Sądu Prezes PAA prawidłowo i w sposób wyczerpujący ustalił okoliczności stanu faktycznego. Powołane przez Skarżącego regulaminy organizacyjne oraz statut Skarżącego, nie mogą rozstrzygnąć o uprawnieniach oddziału Skarżącego w kwestii występowania w charakterze strony przedmiotowego postępowania administracyjnego, wbrew przeanalizowanym powyżej przepisom prawa. Z przepisów tych natomiast wynika, zdaniem Sądu, że organ prawidłowo uznał, iż stroną postępowania dotyczącego zmiany spornego zezwolenia i adresatem decyzji w nim wydanej powinien być Skarżący, a nie jego oddział. Dlatego też nie została w niniejszej sprawie spełniona przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.

Podkreślenia wymaga, że stanowisko Sądu w niniejszej sprawie, jest zgodne ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażonym w wyroku z 22 stycznia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3386/14.

Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.