Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1084/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 162 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Bożena Pindel, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej – Dyrektor IAS, organ odwoławczy) postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 13 § 1 pkt 2 lit. c i art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm. – dalej o.p.), po rozpatrzeniu zażalenia A Sp. z o.o. w T. (dalej – Skarżąca, Podatniczka, Spółka), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] nr [...] odmawiające Spółce przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania.

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. określił Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. w wysokości [...] zł. Spółka zachowując ustawowy termin, pismem z dnia 20 maja 2019 r. odwołała się od powyższego rozstrzygnięcia.

Dyrektor IAS w toku analizy odwołania stwierdził, iż jest ono obarczone brakiem formalnym w postaci braku podpisu osoby uprawnionej do reprezentowania Spółki. Z tego też względu, organ odwoławczy pismem z dnia 11 czerwca 2019 r. wezwał Podatniczkę do usunięcia stwierdzonego braku i złożenia na wniesionym odwołaniu podpisu przez osobę uprawnioną do reprezentacji Spółki lub uprawnioną do działania w jej imieniu, w terminie 7 dni. W piśmie tym zawarto pouczenie, że brak odpowiedzi na wezwanie w wyznaczonym terminie skutkować będzie pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia na podstawie art. 168 § 4 o.p. Pismo to doręczono Spółce w dniu 17 czerwca 2019 r., co oznacza, że Spółka skutecznie mogła dokonać uzupełnienia powyższego braku do 24 czerwca 2019 r.

Ponieważ Skarżąca nie zastosowała się do treści wezwania, postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor IAS pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. Rozstrzygnięcie to doręczono Spółce w dniu [...].

W zażaleniu z dnia 22 lipca 2019 r. na postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia Spółka z ostrożności procesowej zawarła także wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania, składając jednocześnie odwołanie podpisane przez uprawnioną osobę. Spółka argumentowała, iż przy kompletowaniu korespondencji doszło do oczywistej pomyłki, w wyniku której osoba odpowiedzialna za jej wysyłkę omyłkowo nadała niepodpisane odwołanie, a właściwe pismo pozostawiła w aktach. Podatniczka wskazała również, że nie otrzymała wezwania z dnia 11 czerwca 2019 r. do usunięcia braków formalnych, gdyż osoba, która je odebrała w dniu 17 czerwca 2019 r. nie była uprawniona do tego i nie przekazała wezwania właściwej osobie. Spółka wyjaśniła, iż w tamtym czasie doszło do zmian organizacyjnych, obejmujących także sposób odbioru korespondencji w siedzibie podmiotu. Zmianie uległ także skład osobowy zarządu, co zostało ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 31 maja 2019 r. Na tej podstawie Skarżąca podniosła, że przedmiotowe wezwanie nie zostało jej doręczone. Spółka zarzuciła ponadto zaniechanie doręczenia wezwania umocowanemu do działania w jej imieniu pełnomocnikowi w osobie adwokata K. S.. Dodatkowo wniesiono o przesłuchanie Członka Zarządu Spółki – P. M., na okoliczność zmiany sposobu odbioru korespondencji, zmian osobowych w Spółce, niedoręczenia Spółce - do dnia złożenia zażalenia - wezwania z dnia 11 czerwca 2019 r. oraz braku zawinienia Skarżącej w nieuzupełnieniu braków formalnych odwołania.

Po rozpoznaniu podania Skarżącej, Dyrektor IAS postanowieniem z dnia [...] odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. W tym zakresie podniesiono, że wezwanie zostało doręczone na adres wskazany w KRS-ie oraz podany w odwołaniu. Ponadto odbioru dokonała osoba przebywająca w siedzibie Spółki i była to ta sama osoba, która następnie potwierdziła otrzymanie przez Spółkę postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Co więcej, jak zauważył organ, wspomniane postanowienie zostało przekazane Członkowi Zarządu P. M., gdyż przyznał on, że o wezwaniu z dnia 11 czerwca 2019 r. dowiedział się z owego rozstrzygnięcia, a następnie z zachowaniem 7-dniowego terminu złożył zażalenie. W tej sytuacji, zdaniem organu, ewentualny brak upoważnienia dla tej osoby do odbioru korespondencji nie przesądza o bezskuteczności doręczenia. Jak bowiem podkreślono, to na Spółce ciąży obowiązek wykazania, że dowód doręczenia korespondencji nie potwierdza faktu prawidłowego doręczenia. Tymczasem poza negowaniem tego faktu, Skarżąca nie poprała swego twierdzenia żadnymi dowodami. Zauważono także, że gdyby nie udzielono osobie tej umocowania do odbioru pism Spółki, to powinna ona odmówić przyjęcia korespondencji kierowanej do Podatniczki, udzielając stosownych wyjaśnień i informacji, co w sprawie nie miało miejsca.

Ponadto Dyrektor IAS stanął na stanowisku, że obowiązkiem osoby prawnej jest taka organizacja pracy, by doręczenie pism w godzinach pracy i w lokalu jej siedziby było zawsze możliwe, a ponadto obowiązkiem osoby prawnej jest takie zorganizowanie odbioru korespondencji, by dokonywała go osoba upoważniona (zob. postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt I OZ 1218/14). Dlatego też organ uznał, że skoro Spółka dopuściła możliwość odbioru korespondencji w miejscu stanowiącym jednocześnie jej siedzibę oraz miejsce zamieszkania jednego z jej wspólników (tj. T. C.) i formalnie ograniczyła jej reprezentację do osoby jednego członka zarządu (tj. od dnia 31 maja 2019 r. P. M.), to ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania w zakresie przekazywania i odbioru korespondencji adresowanej do niej.

W przekonaniu Dyrektora IAS już sam wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania winien zawierać stosowną argumentację w zakresie omawianej przesłanki, pozwalającą - bez podejmowania przez organ dodatkowych czynności wyjaśniających - na ocenę co do tego, czy wnioskodawca uprawdopodobnił brak winy w niedopełnieniu czynności w terminie. W tym kontekście organ uznał wniosek o przesłuchanie Członka Zarządu Spółki P. M. za nieuprawniony, a ewentualne zeznania tej osoby za nieistotne w świetle ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego.

W kwestii występowania w sprawie fachowego pełnomocnika, który był umocowany do reprezentacji Spółki, w tym do odbioru korespondencji, organ stwierdził, że nie potwierdzają tego akta sprawy. Od momentu wszczęcia wobec Skarżącej postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. do organu nie wpłynęło żadne pełnomocnictwo szczególne - w Centralnym Rejestrze Pełnomocnictw Ogólnych brak informacji o ustanowieniu pełnomocnika ogólnego.

Konkludując, organ negatywnie odniósł się do prośby Podatniczki, ponieważ nie uprawdopodobniła ona braku winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braku formalnego.

W zażaleniu z dnia 7 listopada 2019 r. na powyższe postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych odwołania Podatniczka w pierwszej kolejności zwróciła uwagę na niemożność odniesienia się do całości zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż nadesłany jej egzemplarz był niekompletny (brak s. 2 i 3). Niemniej jednak zarzuciła mu naruszenie: art. 151 § 1, art. 162, art. 163 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 o.p.

Dyrektor IAS postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W jego uzasadnieniu podtrzymano argumentację i stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia [...]. Dodatkowo odniesiono się do wskazanej przez Spółkę niekompletności zaskarżonego postanowienia (brak s. 2 i 3). Otóż zauważono, że niezależnie od samego systemu kontroli wychodzącej korespondencji, postanowienie zostało wydrukowane dwustronnie, zatem brakująca strona 2 musiała być nadrukowana na odwrocie strony 1, a brakująca strona 3 - na odwrocie strony 4. W tym wypadku nie było więc także żadnej możliwości wypadnięcia pojedynczej kartki i zagubienia jej. Wobec powyższego organ przyjął, że fakt wysłania do Podatniczki niekompletnego postanowienia z dnia [...] nie mógł mieć miejsca.

W skardze z dnia 11 sierpnia 2020 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Podatniczki zakwestionował prawidłowość postanowienia z dnia [...], zarzucając mu naruszenie:

1) art. 151 § 1 o.p. z uwagi na nieskuteczne doręczenie Spółce jako osobie prawnej wezwania do uzupełnienia braków formalnych i uznania przez organ, że doszło do właściwego doręczenia, podczas gdy osoba odbierająca pismo zaadresowane dla Spółki nie była upoważniona do takiego odbioru, ani nie była nigdy pracownikiem Spółki, czy osobą zasiadającą w organach Spółki w związku z czym nie doszło do prawidłowego doręczenia w trybie przewidzianym przez art. 151 § 1 o.p. pisma wzywającego Skarżącą do uzupełnienia braków formalnych odwołania z dnia 20 maja 2019 r.;

2) art. 162 w związku z art. 163 § 1 o.p. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i nieprzywrócenie Skarżącej terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania pomimo uprawdopodobnienia okoliczności, że do niedochowania terminu doszło bez winy Spółki, a z winy osoby trzeciej, tj. odbierającej pismo, pomimo że w dniu otrzymania przez nią przesyłki nie była ona upoważniona przez Spółkę do jej odbioru, co spowodowało spóźnione złożenie podania;

3) art. 180 § 1 w związku z art. 187 § 1, art. 188, art. 191 o.p. polegające na:

– nieprawidłowym przeprowadzeniu postępowania dowodowego z pominięciem istotnego dowodu w postaci przesłuchania Członka Zarządu P. M. na okoliczność niezawinienia przez Spółkę terminu do wniesienia podania dotyczącego uzupełnienia braków formalnych odwołania, co spowodowało błąd w ustaleniach faktycznych sprawy i nieprzywrócenie Skarżącej terminu do uzupełnienia braków formalnych;

– błędnej ocenie dowodów i sformułowaniu nielogicznych i niczym niepodpartych wniosków, że skoro R. C. odebrał jedną przesyłkę zaadresowaną do Spółki i przekazał ją prawidłowo Skarżącej to każde inne, w tym również przedmiotowe pismo z dnia 11 czerwca 2019 r. (odebrane przez niego w dniu 17 czerwca 2019 r.), było przekazane Podatniczce;

– nie wzięcie pod uwagę przez organ podatkowy istotnych okoliczności mających znaczenie dla sprawy dotyczących zmian osobowych w Zarządzie Spółki oraz w sposobie jej zarządzania, gdyż ówczesna Prezes Zarządu T. C. złożyła rezygnację, a nowym Członkiem Zarządu został P. M.. Zmiana zarządu miała również wpływ na sposób odbierania korespondencji, gdyż była związana z brakiem zaufania do osób, które ten odbiór do tej pory robiły;

– organ błędnie ustalił, że osoba odbierająca (R. C.) pismo w dniu 17 czerwca 2019 r. była upoważniona do jego odbioru, a doręczenie uznał za prawidłowe.

Wobec tych zarzutów pełnomocnik Podatniczki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, a także o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto zarzuty, które zostały wyartykułowane w jej petitum. Przede wszystkim podniesiono, że organ wydając zaskarżone postanowienie naruszył szereg przepisów Ordynacji podatkowej i w nieuzasadniony sposób odmówił Skarżącej przywrócenia terminu. W tym względzie wskazano na błędne założenie organu, który uprawnienie osoby do odbierania korespondencji Spółki wywodzi z tego, że jest ona mężem Prezesa Zarządu – T. C.. Według pełnomocnika, bez znaczenia dla sprawy jest okoliczność, że wcześniej osoba ta odbierała korespondencję, gdyż kwestią rozpatrywaną jest to konkretne doręczenie, które było nieprawidłowe, gdyż odbierający zaniechał przekazania przedmiotowego pisma komukolwiek.

W skardze podniesiono również, że organ zaniechał przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego i nie dopuścił dowodu z przesłuchania obecnego Członka Zarządu P. M. w celu ustalenia istotnych okoliczności dotyczących niezawinienia Skarżącej w dochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. W konsekwencji miało to doprowadzić do błędnych ustaleń faktycznych. Podkreślono przy tym, że art. 188 o.p. nie uzasadnia oddalenia wniosku dowodowego strony domagającej się powołania świadków na okoliczności mające znaczenie dla sprawy na tej tylko podstawie, że dotychczas zgromadzony materiał dowodowy w sprawie - zdaniem organu podatkowego - pozwala mu na ustalenie niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego. Wobec tego, w ocenie pełnomocnika, organ w sposób dowolny ustalił podstawę faktyczną sprawy, a dowody ocenił w sposób wybiórczy. Ponadto, jak zaznaczono w skardze, organ podatkowy nie dokonał żadnych ustaleń, a zawarte w uzasadnieniu stwierdzenia są niespójne i sprzeczne.

Zauważono, że do dnia dzisiejszego Spółka, ani osoba uprawniona do odbioru korespondencji nie otrzymała pisma z dnia 11 czerwca 2019 r. Podkreślono po raz kolejny, że R.C., który miał odebrać wezwanie, nie był osobą upoważnioną do odbioru jakiejkolwiek korespondencji kierowanej do Spółki. Dodano także, iż nigdy nie był on pracownikiem Spółki, nie pełnił w niej żadnych funkcji, a tym bardziej nie był prokurentem, czy osobą pełniącą funkcję organu Spółki.

Pełnomocnik wyraził pogląd, że sprawa dotyczy tylko braku formalnego, który został uzupełniony. Dlatego też Skarżąca nie powinna ponosić, tak daleko idących konsekwencji w postaci nierozpoznania odwołania z dnia 20 maja 2019 r.

Konkludując pełnomocnik stanął na stanowisku, że w związku z niezawinieniem Spółki oraz wadliwym doręczaniem jej pisma z dnia 11 czerwca 2019 r. nie mogło dojść do uzupełnienia braków formalnych odwołania w terminie wskazanym w piśmie, dlatego organ powinien uwzględnić wniosek zawarty w piśmie z dnia 22 lipca 2019 r. i przywrócić Skarżącej terminu do uzupełnienia braku formalnego podania.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie może być uwzględniona, gdyż objęte nią postanowienie nie narusza prawa.

Przedmiotem sprawy jest ustalenie, czy spełnione zostały przesłanki ku temu, aby przywrócić Skarżącej termin do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] określającej Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r.

Przystępując do wyjaśnienia podstawowego zagadnienia należy przytoczyć art. 162 § 1 o.p., który stanowi, iż w razie uchybienia terminowi należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 162 § 2 o.p.). Wynika stąd zatem, że przywrócenie terminu obwarowane jest spełnieniem czterech przesłanek. Dodać należy, iż muszą być one spełnione łącznie. Brak którejkolwiek wyklucza możliwość przywrócenia terminu.

Pierwszą przesłanką warunkującą przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku jej winy. Oznacza to, że osoba zainteresowana powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność (jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy) oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Przedmiotem uprawdopodobnienia jest zatem okoliczność braku winy. Podkreślić należy, że z art. 162 o.p. wynika, że uprawdopodobnienie braku winy powinno odnosić się wyłącznie do kwestii przyczyn niedotrzymania terminu, a nie być skierowane przeciwko podstawie prawnej lub okolicznościom faktycznym dotyczącym samej decyzji. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie go stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Niedbalstwo zainteresowanego dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności istotne jest rozróżnienie samej przeszkody od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi, tj. okoliczności, które świadczą o tym, że wnioskodawca dołożył należytej staranności, aby, mimo zaistnienia danej przeszkody, dokonać czynności w stosownym terminie (zob. wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2020 r. sygn. akt I FSK 1990/17, Lex nr 3064518). Ponadto zwrócić należy uwagę, że kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy.

Drugą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu. Oznacza to, że organ nie może działać z urzędu, a jedynie na wyraźny wniosek zainteresowanego.

Trzecią przesłanką jest dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi 7 dni.

Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin. Czynności procesowej należy, zatem dopełnić nie czekając na przywrócenie terminu.

Nie ulega wątpliwości, że Skarżąca spełniła drugą, trzecią i czwartą przesłankę. Otóż wystąpiła ona z wnioskiem o przywrócenie terminu oraz dopełniła czynności, której dotyczy prośba o przywrócenie terminu, tj. złożył odwołanie podpisane przez Członka Zarządu Spółki. Dochowała ponadto 7-dniowego terminu na wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu. Otóż z okoliczności sprawy wynika, iż Spółka dowiedziała się o uchybieniu terminu z chwilą doręczenia jest postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, a więc w dniu 15 lipca 2019 r. W tej sytuacji termin do złożenia prośby o jego przywrócenie, należy liczyć od uzyskania przez Spółkę wiadomości o tym, iż złożone odwołanie obarczone było brakiem formalnym, który nie został uzupełniony w zakreślonym Spółce terminie (zob. wyrok NSA z dnia 10 marca 2000 r. sygn. akt I SA/Lu1524/98, Lex nr 42915; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 334/13, Lex nr 1481783). Skoro termin, o którym mowa w art. 162 § 2 o.p. rozpoczął bieg na skutek doręczenia postanowienia z dnia [...], to nadanie w urzędzie pocztowym w dniu 22 lipca 2019 r. wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania należy uznać za wniesiony w czasie przewidzianym prawem.

Natomiast organ odwoławczy uznał, iż Skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminowi. Odmiennego zdania jest Podatniczka, która dowodząc wystąpienia tej przesłanki wyjaśniła, że w ostatnim czasie doszło do zmian w składzie osobowym jej Zarządu, jak również w sposobie jej zarządzania, co miało przełożyć się na formę odbioru korespondencji oraz utratę zaufania do osób, które do tej pory to czyniły. Jak następnie zauważyła, wezwanie z dnia 11 czerwca 2019 r. nie tylko nie zostało doręczone osobie upoważnionej do podejmowania przesyłek kierowanych do Spółki, ale również nigdy nie zostało Spółce przekazane. O braku formalnym odwołania oraz wspomnianym wezwaniu Podatniczka dowiedziała się dopiero z postanowienia o pozostawieniu odwołania przez rozpatrzenia. Wyjaśniono również, że R.C. nigdy nie był umocowany do odbioru poczty adresowanej do Spółki.

Odnosząc się do argumentacji przedstawionej przez Skarżącą stwierdzić należy, że art. 162 § 1 o.p. nie wymaga udowodnienia braku winy. Przepis ten posługuje się terminem "uprawdopodobnienia". Dlatego też ze względu na użycie w przepisie pojęcia "uprawdopodobnienie", podkreśla się konieczność wykazania z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących od zainteresowanego. Zwraca się też uwagę, że to strona ma uprawdopodobnić brak winy w niedochowaniu terminu, a nie organ ma dociekać przyczyn spóźnienia strony. Zatem to na zainteresowanym spoczywa ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu. Organ powinien jedynie przedstawione przez stronę okoliczności ocenić w światle przesłanek z art. 162 § 1 o.p. Organ nie jest więc upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony (zob. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2002 r. sygn. akt V SA 2320/01, Lex nr 109300).

Przechodząc do meritum sprawy stwierdzić należy, że kwestia prawidłowości doręczenia Spółce wezwania z dnia 11 czerwca 2019 r. była przedmiotem badania przez tutejszy Sąd w sprawie, w której zapadł w dniu 10 grudnia 2020 r. wyrok o sygn. akt I SA/Gl 14/20. Dotyczył on postanowienia Dyrektora IAS z dnia [...] nr [...], którym utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] nr [...] o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania Spółki z dnia 20 maja 2019 r. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. W poniższych rozważaniach Sąd posłuży się przedstawioną we wskazanym orzeczeniu argumentacją, którą skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.

W realiach rozpoznawanej sprawy, wobec ujawnienia braku podpisu na odwołaniu z dnia 20 maja 2019 r. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...], Dyrektor IAS wezwał Skarżącą - na postawie art. 169 § 1 o.p. - do uzupełnienia braku formalnego, zakreślając ku temu termin 7 dni. Powyższe wezwanie zostało doręczone adresatowi, tj. Spółce na jej adres siedziby do rąk R. C. w dniu 17 czerwca 2019 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Bezspornym jest to, że operator pocztowy doręczył wezwanie w miejscu, gdzie Spółka ma siedzibę, a jednocześnie jest to miejsce zamieszkania ówczesnej Prezes Zarządu Spółki. Listonosz doręczył przesyłkę do rąk R. C. (męża Prezesa), który wyraził chęć odbioru przesyłki, przy czym Prezes Zarządu wcześniej nie zgłaszała doręczycielowi jakichkolwiek zastrzeżeń (ograniczeń) odnośnie doręczania korespondencji.

Sąd stoi na stanowisku, że przez osobę upoważnioną do odbioru pism należy rozumieć – wbrew zarzutom skargi - nie tylko osobę, która ma specjalne upoważnienie, ale również każdą osobę, która ze względu na funkcję wykonywaną w organizacji adresata jest regulaminowo lub nawet zwyczajowo uprawniona do odbioru pism, np. pracownik biura, portier, czy - jak w tym przypadku - mąż Prezesa Zarządu zamieszkały pod adresem siedziby Spółki, który po raz kolejny podjął się odebrać korespondencję adresowaną do niej. To, kto jest osobą upoważnioną, zależy od wewnętrznego podziału funkcji w określonej jednostce, a nawet może wynikać z przyjętej praktyki (zob. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2018 r. sygn. akt II FSK 2243/16, Lex nr 2556514). Zdaniem Sądu, jeżeli pod adresem Spółki – w tej sprawie pod tym samym, co Spółka adresem zamieszkiwała jej Prezes z mężem - została odebrana skierowana do niej korespondencja, to na Skarżącej ciąży obowiązek wykazania, że powyższy dowód doręczenia nie potwierdza tego faktu. Obowiązkiem osoby prawnej jest takie zorganizowanie odbioru korespondencji, by w jej siedzibie dokonywała tego osoba upoważniona. Listonosz nie ma obowiązku legitymowania osoby, której doręcza pismo przeznaczone dla osoby prawnej w lokalu siedziby, szczególnie gdy jest to jednocześnie miejsce zamieszkania Prezesa Zarządu. Wystarczy, że na uprawnienie danej osoby do odbioru korespondencji wskazują okoliczności towarzyszące doręczeniu, w tym m.in. podjęcie się odbioru przesyłki w siedzibie Spółki i podpisanie dowodu doręczenia (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 144/20, Lex nr 3035893). Przyjąć należy domniemanie, że – wbrew zarzutom skargi - osoba, która jest czynna w siedzibie przedsiębiorcy i podejmuje się odbioru korespondencji jest osobą do tego upoważnioną, choćby upoważnienie to nie wynikało ze stosunku pracy, czy innego stosunku wiążącego tę osobę z osobą prowadzącą działalność gospodarczą.

Wobec powyższego, powinnością Podatniczki jest zapewnienie właściwej obsługi kancelaryjnej (m.in. przyjmowanie i wysyłanie korespondencji). Wszelkie zaniedbania, czy też uchybienia organizacyjne obciążają Spółkę. Zatem w żadnym razie o braku winy w dopełnieniu wymogów procesowych nie mogą stanowić nieprawidłowości organizacyjne oraz zaniedbania jej pracowników (zob. wyrok NSA z dnia 30 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 3462/16, Lex nr 2269559). Co więcej, zmiany osobowe w organach Spółki nie mogą również paraliżować jej działalności. Zarząd jest odpowiedzialny za takie zorganizowanie procesu działania Spółki, aby było możliwe bieżące prowadzenie działalności, a w tym również uczestnictwo w toczących się z udziałem spółki postępowaniach (zob. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2019 r. sygn. akt I FSK 1605/19, Lex nr 2768668).

Reasumując, Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uzupełnieniu braku formalnego odwołania z naruszeniem 7-dniowego terminu. Nie wykazano zatem, aby spełnione zostały przesłanki z art. 162 § 1 o.p., co w konsekwencji uzasadniało odmowę przywrócenie terminu do uzupełnienia wspomnianego braku formalnego odwołania. Dodać należy, że przeprowadzenie wnioskowanego przez Podatniczkę dowodu z przesłuchania Członka Zarządu nie mogło wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Przypomnieć należy, że przesłuchanie to miało wykazać wystąpienie zmian w sposobie odbioru korespondencji, zmian osobowych w Spółce, nieprzekazania Spółce pisma z dnia 11 czerwca 2019 r. oraz brak zawinienia Skarżącej w nieuzupełnieniu braków formalnych odwołania. Zauważyć należy, że co do zasady nie negowano zaistnienia wskazywanych zmian, jednak jak wyjaśniono wyżej, ich zaistnienie nie mogło uzasadniać twierdzenia o braku zawinienia w niedochowaniu ustawowego terminu. Zgodzić się również należy z uwagą poczyniona przez organ, że wezwanie z dnia 11 czerwca 2019 r., jak również postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, odebrane zostało przez tą samą osobę. Spółka natomiast kwestionuje doręczenie tej pierwszej, przyjmują prawidłowość tej drugiej, nie wyjaśniając czym jest to podyktowane. Ponadto Skarżąca na każdym etapie postępowania mogła przedstawić okoliczności, które miałyby stanowić o zasadności jej twierdzenia o braku winy w niezachowaniu terminu na usunięcie braku formalnego odwołania, czego jednak nie uczyniła.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).