Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 60/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: §2 , § 3
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 3 pkt 7
journal: Dz.U. 2004 nr 10 poz 76
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 2 pkt 1a, art. 14 ust.4
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca), Sędziowie NSA Anna Kwiatek,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Stażysta Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. G. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 7 grudnia 2009 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) w związku z art. 10 ust. l i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 18 września 2009r., nr [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W jej uzasadnieniu podano, że w dniu 21 kwietnia 2009r. J. G. jako pełnomocnik M. G. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR Wniosek o przyznanie płatności na rok 2009. We wniosku zadeklarowano do uzyskania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) działki rolne w następujący sposób:

1) A - 1PO. Rs. orzechy - 0,64 ha,

2) Al - UPO. Rs. orzechy - 0,00 ha,

3) B - 1PO. Rs. orzechy - 2,08 ha,

4) Bl - UPO. Rs. orzechy - 0,00 ha,

5) C - 1PO. Rs. plantacja owoców - 0,26 ha,

6) D - 1PO. Rs. ogródek przydomowy - 0,03 ha,

7) E - 1PO. TUZ. Rs. łąka trwała - 0,23 ha,

8) F - 1PO. TUZ. łąka trwała - 0,06 ha,

9) G - 1PO. TUZ. Rs. łąka trwała - 0,30 ha,

10) H - 1PO. TUZ. Rs. łąka trwała - 0,47 ha,

11) J- 1PO. TUZ. Rs. łąka trwała - 0,26 ha

Następnie w dniu 20 lipca 2009r. (data stempla pocztowego) złożono korektę wniosku, która modyfikuje deklarację ONW w następujący sposób:

1) A - 1PO - 0,64 ha,

2) Al - UPO. Rs. orzechy - 0,00 ha,

3) B - 1PO - 2,08 ha,

4) B, - UPO. Rs. orzechy - 0,00 ha,

5) C - 1PO - 0,29 ha,

6) CI - Rs. plantacja owoców - 0,00 ha,

7) C2 - Rs. ogródek przydomowy - 0,00 ha,

8) E - 1PO - 0,29 ha,

9) El - TUZ. Rs. łąka trwała - 0,00 ha

10) E2 - TUZ. łąka trwała - 0,00 ha,

11) G - 1PO - 0,30 ha,

12) Gl - TUZ. łąka trwała - 0,00 ha,

13) G2 - TUZ. Rs. łąka trwała - 0,00 ha

14) H - 1PO. TUZ. Rs. łąka trwała - 0,47 ha,

15) J- 1PO. TUZ. Rs. łąka trwała - 0,26 ha

W ramach wszczętego postępowania administracyjnego, wniosek został poddany kontroli kompletności oraz kontroli administracyjnej, w wyniku której Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 18 września 2009r. w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009. przyznał wnioskodawcy płatność ONW strefa nizinna I w wysokości 758,96 zł ( decyzja została doręczona stronie w dniu 22 września 2009r.) M. G. wniósł od niej odwołanie, w którym zarzucił, iż organ I instancji nie uwzględnił nadesłanej przez niego korekty wniosku.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w jego rozpoznaniu na wstępie wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009 uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329 z późn. zm.), wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.).

Powołując się na przepis art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( przytaczając jego brzmienie ), organ II instancji podkreślił, iż stanowi ona regulację szczególną w stosunku do ogólnych zasad postępowania administracyjnego (m.in. do art. 9 i art. 10 Kpa) i modyfikuje je w zakresie postępowań dotyczących przyznawania płatności.

Podał dalej, że z dokumentacji sprawy wynika, że po złożeniu wniosku strona nie wnosiła o udzielenie jej dodatkowych informacji co do zasad przyznawania płatności lub sposobu wypełniania wniosku, a organ - zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - nie miał dodatkowego obowiązku ani sposobności udzielania z urzędu instrukcji w tym zakresie.

W myśl § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2007 r., płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanego dalej" rolnikiem":

1/ który zobowiązał się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, zpóźn. zm.);

2/ jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwanych dalej" działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej " obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha;

3/ do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4/ jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej" numerem identyfikacyjnym";

5/ jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. l, zpóźn. zm.).

Zgodnie z § 3 w/w rozporządzenia:

1/ wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na l ha gruntu rolnego i powierzchni deklarowanej przez rolnika do płatności ONW na działkach rolnych.

2/ płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako grunty orne, sady oraz trwałe użytki zielone, (. . .).

Definicja działki rolnej w zakresie dotyczącym pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) jest wskazana w art. 3 pkt 7 z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10 poz. 76 z późn.zm.) oraz w art. 2 pkt 1a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, z późno zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późno zm.):

"Działka rolna" oznacza zatem zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia (tzn. 796/2004) wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, działka rolna jest ograniczona na podstawie tego konkretnego użytkowania. "Użytkowanie" zaś oznacza użytkowanie ziem pod względem rodzaju upraw, rodzaju przykrycia ziemi lub braku upraw. Działkę rolną stanowi zatem zwarty obszar gruntu rolnego, który jest częścią lub całością jednej lub kilku przylegających działek ewidencyjnych, na której prowadzona jest jedna grupa upraw, spełniający normę obszarową 0,1 ha. Jeśli dodatkowo wymagane jest zgłoszenie każdej uprawy oddzielnie - każda z wyodrębnionych działek rolnych również musi spełniać normę obszarową 0,1 ha.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 w/ ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Pomoc jest przyznawana (. . .) na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej." Oznacza to, że wnioskodawca sam określa treść swojego żądania. Dlatego też, decyzje w sprawie przyznania płatności z tytułu ONW kierownik biura powiatowego ARiMR wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane we wniosku przez wnioskodawcę.

Ponadto zgodnie z § 5 ust. 4 w/w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. "Rolnik może dokonać zmian w złożonym wniosku zgodnie z art. 7 i 8 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006".

Przepis art. 7 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L. 2006.368.74, z późno zm.) stanowi: "Do celów niniejszego tytułu art. 2 ust. 10, 22 i 23 oraz art. 9, 18, 21 i 25 ust. l rozporządzenia (WE) nr 796/2004 stosuje się mutatis mutandis. Artykuł 6 ust. l rozporządzenia (WE) nr 796/2004 ma również zastosowanie mutatis mutandis. Jednakże w odniesieniu do działań, o których mowa wart. 36 lit. b) ppkt iii), iv) i v) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, państwa członkowskie mogą ustanowić odpowiednie alternatywne systemy, aby jednoznacznie identyfikować grunty objęte wsparciem", natomiast art. 8 ust. 3, iż "Artykuły 11 ust. 3, 12 i 15 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 stosuje się mutatis mutandis do wniosków o płatność w ramach niniejszego tytułu. Oprócz informacji, o których mowa wart. 12 ust. l lit. d) wspomnianego rozporządzenia, wniosek o płatność zawiera także informacje przewidziane w tym przepisie w odniesieniu do gruntów nierolniczych, dla których występuje się o wsparcie ".

Zgodnie z art. 15 ust. 3 w/w Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.:

1. Po wygaśnięciu limitu czasu na złożenie pojedynczego wniosku, poszczególne działki rolne wraz z ewentualnie towarzyszącymi im uprawnieniami do płatności nie zadeklarowane w pojedynczym wniosku w celu otrzymania pomocy w ramach jakiegokolwiek systemu pomocy obszarowej, mogą być dodane do pojedynczego wniosku pod warunkiem, że przestrzegane są wymogi w ramach stosownych programów pomocowych. Zmian dotyczących użytkowania ziem lub systemu pomocowego w odniesieniu do poszczególnych działek rolnych lub w odniesieniu do uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku można dokonać na tych samych warunkach. Jeśli poprawki, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim, mają związek z jakimikolwiek dokumentami pomocniczymi oraz umowami do dostarczenia, stosowne poprawki do tych dokumentów lub umów są również dozwolone.

2. Z zastrzeżeniem terminów ustalonych przez Estonię, Litwę, Łotwę, Finlandię i Szwecję na dostarczenie jednolitych wniosków zgodnie z pierwszym akapitem art. 11 ust. 2, zmiany dokonane zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu zostaną notyfikowane właściwym władzom najpóźniej do 31 maja stosownego roku kalendarzowego, a w przypadku Estonii, Łotwy, Litwy, Finlandii i Szwecji najpóźniej do 15 czerwca stosownego roku kalendarzowego. Jednakże w odniesieniu do 2007 r. o zmianach dokonanych zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu należy powiadomić właściwy organ nie później niż do dnia 15 czerwca w tych państwach członkowskich, które stosują art. 48c ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 795/2004. W należycie uzasadnionych przypadkach powiadomienia o takich zmianach będą akceptowane przed upływem 20 dni od dnia opublikowania rozporządzenia (WE) nr 972/2007 w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

3. Jeśli właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomiły go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie będą zatwierdzone w odniesieniu do działek rolnych, w przypadku których wykryto nieprawidłowości.

W myśl zatem art. 15 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, rolnik ma prawo z własnej inicjatywy złożyć formularz zmiany, o ile nie został powiadomiony o nieprawidłowościach we wniosku lub powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz gdy taka kontrola na miejscu stwierdzi nieprawidłowości. Ponieważ nie wysłano do strony wezwania do złożenia wyjaśnień lub jakiejkolwiek informacji o stwierdzonych nieprawidłowościach, w świetle obowiązujących przepisów - złożoną przez korektę wniosku należało potraktować jako zmianę do wniosku i uwzględnić w ramach obowiązujących przepisów. Zdaniem organu odwoławczego, strona, jako podmiot zajmujący się od lat produkcją rolniczą powinna być zorientowana - zgodnie z założeniem ustawodawcy - w regulujących te programy pomocy przepisach, które są publikowane w sposób ogólnodostępny. Z dokumentacji wynika, że otrzymała ona i złożyła spersonalizowany (tzn. częściowo wypełniony) wniosek o przyznanie płatności oraz załączniki graficzne. Taki wniosek - wraz ze szczegółową instrukcją wypełniania i załącznikami graficznymi - jest dostarczany pocztą każdemu rolnikowi, który ubiegał się o przyznanie płatności bezpośrednich w roku poprzedzającym. Jednocześnie strona podpisując Wniosek oświadczyła (sekcja VIII. OŚWIADCZENIA i ZOBOWIĄZANIA), że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, co potwierdza, że strona zapoznała się również ze wskazówkami dotyczącymi sposobu wypełnienia części VII wniosku zawartymi w sekcji IX. OBJAŚNIENIA: Organ ten wskazał, że wypełniając część VII wniosku o przyznanie płatności:

1) grupę upraw, do której rolnik ubiega się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, oznacza się w następujący sposób:

IPO - w przypadku ubiegania się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej,

UPO - w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych

CH - w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu,

RE - w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności do upraw roślin energetycznych, OM - w przypadku ubiegania się o przyznanie przejściowych płatności z tytułu owoców miękkich;

2) grupę upraw JPO, UPO, CH, do której rolnik ubiega się o przyznanie płatnosci w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oznacza się jako odrębną działkę rolną;

3) zwarty obszar gruntu. do którego rolnik ubiega się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego:

a) na którym prowadzona jest uprawa: - lnu (L), - konopi włóknistych (K),

b) stanowiący trwały użytek zielony (TUZ),

c) objęty uprawą jednej rośliny:

- na którym realizowane jest przedsięwzięcie rolno-środowiskowe poprawy dobrostanu zwierząt (RS).

- w ramach grupy upraw RE lub OM,

oznacza się jako odrębną działkę rolną podając oznaczenie grupy upraw (używając oznaczenia podanego w pkt 1). do której rolnik ubiega się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a nadto, że:

- w przypadku. gdy na obszarze. o którym mowa w pkt. 3 prowadzona jest uprawa roślin stanowiących więcej niż jedną grupę upraw, każdy ze zwartych obszarów objętych jedną grupą upraw oznacza się jako odrębną działkę rolną. podając oznaczenie grupy upraw (używając oznaczenia podanego w pkt. 1 I czyli np. JPO, UPO, CH, RE lub OMl). do której rolnik ubiega się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz nazwę obszaru (używając skrótu podanego w pkt. 3 Inp. L, TUZ, RS 1);

- w przypadku realizowania przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, ubiegania się o przyznanie płatności do upraw roślin energetycznych lub przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich, poza oznaczeniem grupy upraw i nazwą obszaru, podaje się również nazwę rośliny uprawnej;

- w przypadku ubiegania się tylko o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, obszar do którego rolnik ubiega się o pomoc finansową oznacza się jako odrębną działkę rolną podając oznaczenie ONW

Powyższe objaśnienia do wypełniania wniosku nie stanowią wprawdzie normy prawnej lecz zostały sporządzone wprost w oparciu o obowiązujące przepisy prawne.

Kluczową kwestią mającą wpływ na rozstrzygniecie przedmiotowej sprawy było zastosowanie definicji działki rolnej do działek zadeklarowanych przez stronę we wniosku.

Na podstawie złożonego w dniu 21 kwietnia 2009r. Wniosku o przyznanie płatności na rok 2009, strona zadeklarowała m.in.:

- działkę rolną C (JPO.RS. plantacja owoców) o powierzchni 0,26 ha;

- działkę rolną D (JPO.RS. ogródek przydomowy) o powierzchni 0,03 ha;

- działkę rolną E (JPO.TUZ.RS. łąka trwała) o powierzchni 0,23 ha;

- działkę rolną F (JPO.TUZ. łąka trwała) o powierzchni 0,06 ha.

W tym miejscu, organ zaznaczył, że działki rolne C, D, E nie mogły być inaczej zadeklarowane jak tylko działki odrębne ponieważ, jak wynika z zawartych we Wniosku objaśnień oraz deklaracji strony, realizowane jest na nich "przedsięwzięcie rolno- środowiskowe i poprawy dobrostanu zwierząt (RS) ". Następnie w złożonej w dniu 21 lipca 2009r. zmianie do wniosku, strona nie zmieniając ogólnej powierzchni deklarowanej do płatności połączyła działki oraz zamieniła działkę rolną D na działkę rolną C2, a działkę rolną F na działkę rolną E2, co oznacza, iż przedmiotowa zmiana do wniosku poza zmianą oznaczeń literowych działek rolnych niczego właściwie nie zmieniła, ponieważ w istocie podział powierzchni dwóch działek rolnych (D i F we Wniosku, a w Zmianie do wniosku C2 i E2 pozostał identyczny i każda z nich ma powierzchnię mniejszą niż 0,1 ha. Organ odwoławczy stwierdził, iż na dołączonym do Wniosku załączniku graficznym nr 2/5 jest widoczny rów, który dzieli działki ewidencyjne nr 192 i nr 220. Rów ten jest wyodrębniony geodezyjnie i w sposób skuteczny dzieli zadeklarowane we Wniosku działki rolne E i F (a w Zmianie do wniosku E1 i E2 uniemożliwiając traktowanie ich jako zwartego obszaru gruntu. Biorąc pod uwagę wyżej przytoczone przepisy prawa, obowiązującą definicję działki rolnej i sporządzone w oparciu o nie zasady wypełniania Wniosku oraz istniejący stan faktyczny, organ ten ocenił, iż strona nie mogła zadeklarować do płatności dwóch różnych upraw na jednej działce rolnej oraz nie mogła zadeklarować dwóch działek ewidencyjnych jako jednej działki rolnej, jeśli nie stanowiły one zwartego obszaru gruntu. Wynika z tego, że złożona zmiana do wniosku w tym zakresie nie została wypełniona prawidłowo i nie mogła zostać dokonana. Mając powyższe na uwadze, odnosząc się do treści odwołania, w którym strona wniosła o uwzględnienie "podrzędnych działek" (D i F we Wniosku, a w zmianie do wniosku C2 i E2, organ II instancji stwierdził, że zadeklarowane działki rolne o powierzchni poniżej 0,1 ha nie kwalifikowały się do uzyskania płatności, ponieważ nie spełniały ustawowych wymagań, aby je traktować jako działki rolne i z tego względu nie mogły być w ogóle uwzględnione przy naliczeniu płatności. Końcowo organ odwoławczy stwierdził, iż "ocena organu odwoławczego jest co do istoty sprawy taka sama, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, tzn., że w przedmiotowej sprawie wydanie decyzji w sprawie przyznania płatności ONW na podstawie Wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009 M. G. jest uzasadnione w świetle ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych."

Od tego rozstrzygnięcia M. G., poprzez swojego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Wnosząc o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z 18 września 2009 roku w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu gospodarowania w niekorzystnych warunkach produkcji rolnej w 2009 roku

2. zobowiązanie strony zaskarżonej do przekazania do Sądu całości akt sprawy płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności rolnośrodowiskowej z 2009 roku, łącznie z obowiązującymi Instrukcjami ARiMR w tej sprawie, jako dowodu

3. zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych, w pierwszej kolejności podał, że oznaczenie literowe poszczególnych działek rolnych wymienionych we wniosku zostało skorygowane 17 lipca 2009 roku. Zmieniony wniosek został przyjęty przez Biuro Powiatowe jako czyniący zadość przepisom prawa.

W ocenie pełnomocnika skarżącego, sposób oznaczenia działek rolnych nie zmienia istoty sprawy.

Podkreślił on, że decyzją z 18 września 2009 roku, organ I instancji przyznał skarżącemu pomoc finansową z tytułu gospodarowania na obszarze trudnych warunków prowadzenia produkcji rolnej, ale po wyłączeniu z tego terenu ogródka przydomowego o powierzchni 0,03 ha i łąki o powierzchni 0,06 ha, a więc w pomniejszonej wysokości.

Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu II instancji, w myśl którego:

- działki rolne o powierzchni poniżej 0,1 ha nie kwalifikują się do uzyskania płatności, ponieważ nie spełniają ustawowych wymagań, aby je traktować jako działki rolne i z tego względu nie mogą być w ogóle uwzględnione przy naliczeniu płatności,

- każda z wyodrębnionych działek rolnych musi spełniać normę obszarową 0,1 ha,

- strona nie mogła zadeklarować do płatności dwóch różnych upraw na jednej działce rolnej oraz nie mogła deklarować dwóch działek ewidencyjnych jako jednej działki rolnej jeśli nie stanowiły one zwartego obszaru gruntu,

- rów dzieli zadeklarowane działki rolne E i F, uniemożliwiając traktowanie ich jako zwartego obszaru gruntu, zauważył, że te ustalenia faktyczne, przyjęte za podstawę orzeczenia, nie opierają się na materiale dowodowym.

Jego zdaniem, "organ odwoławczy powołał się na określenie działki rolnej po uprzednim wykoślawieniu jej treści i błędnym zinterpretowaniu".

Pełnomocnik skarżącego zarzucił, iż wbrew oczywistym dowodom, organy nie uwzględniły, że ogródek przydomowy D o powierzchni 0,03 ha i plantacja owoców C o powierzchni 0,26 ha bezpośrednio przylegają do siebie, w związku z czym ww. działki podrzędne tworzą razem działkę główną zwartego obszaru o powierzchni 0,29 ha, która z kolei ze względu na swoją wielkość spełnia wymaganą normę obszarową - co najmniej 0,1 ha. Ponadto pominęły okoliczność, że rośliny hodowane na ww. podrzędnych działkach, a mianowicie warzywa w ogródku przydomowym oraz krzewy jagodowe i drzewa owocowe na plantacji owoców rzeczywiście różnią się między sobą, ale to nie ma żadnego znaczenia, ponieważ wchodzą one w skład jednej grupy upraw, objętej jednolitą płatnością obszarową. Również nie uwzględniony został fakt, że ogródek przydomowy, mimo tego, iż jest mniejszy niż 0,1 ha, podlega obowiązkowemu wyodrębnieniu ze zwartego obszaru i oddzielnemu zgłoszeniu użytkowania z tytułu realizowanego na nim programu ekologicznego S02cO1.

Podobnie – w jego ocenie – przedstawia się sprawa z łąką F o powierzchni 0,06 ha. Odział Regionalny ustalił, że między ww. łąką, położoną na działce ewidencyjnej nr 220 a sąsiednią E o powierzchni 0,23 ha, położoną na działce ewidencyjnej nr 192, przebiega rów, ale jednocześnie ww. organ przeoczył, że obie ww. podrzędne działki połączone są przepustem ponad rowem, który łączy je w jedną działkę główną zwartego terenu o powierzchni 0,29 ha. Z kolei działka ta z uwagi na swój wymiar spełnia normę obszarową. Zastrzeżenie organów jest tym bardzie niezrozumiałe, iż łącznego traktowania działek rolnych połączonych przepustem ponad rowem wymaga Instrukcja ARiMR wypełniania wniosku w pkt. J.4 na stronie 11 tego dokumentu. W tym przypadku Oddział Regionalny nie uwzględnił również okoliczności, że wyodrębnienie łąki E o powierzchni 0,23 ha i łąki o powierzchni 0,06 ha ze zwartego obszaru 0,29 ha tej uprawy i oddzielne zgłoszenie ich użytkowania wynika z tytułu realizowania na nich różnych programów rolnośrodowiskowych, a mianowicie odpowiednio S02b02 i S02bOl.

W przypadku, gdyby w ogródku przydomowym o powierzchni 0,03 ha i na łące o powierzchni 0,06 ha nie były realizowane przedsięwzięcia rolnośrodowiskowe, wówczas ww. podrzędne działki nie zostałyby wyodrębnione ze swoich zwartych obszarów, i, co za tym idzie, ich użytkowanie nie byłoby zgłoszone w sposób oddzielny do przyznania płatności za trudne warunki gospodarowania. Wtedy powierzchnia ww. ogródka i łąki byłaby uwzględniona w omawianym świadczeniu z racji wchodzenia w skład głównych działek o powierzchni spełniających wymogi obszarowego normatywu.

Reasumując, pełnomocnik skarżącego stanął na stanowisku, iż stan faktyczny został ustalony w sposób niezgodny z rzeczywistością a dokonana przez organy ocena okoliczności jest niewłaściwa.

Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dzu. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm. / - na wstępie należy podkreślić, iż poza sporem pozostaje, że w dniu 21 kwietnia 2009r. J. G. jako pełnomocnik M. G. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR Wniosek o przyznanie płatności na rok 2009. We wniosku zadeklarowano do uzyskania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) działki rolne w następujący sposób:

A - 1PO. Rs. orzechy - 0,64 ha,

Al - UPO. Rs. orzechy - 0,00 ha,

B - 1PO. Rs. orzechy - 2,08 ha,

Bl - UPO. Rs. orzechy - 0,00 ha,

C - 1PO. Rs. plantacja owoców - 0,26 ha,

D - 1PO. Rs. ogródek przydomowy - 0,03 ha,

E - 1PO. TUZ. Rs. łąka trwała - 0,23 ha,

F - 1PO. TUZ. łąka trwała - 0,06 ha,

G - 1PO. TUZ. Rs. łąka trwała - 0,30 ha,

H - 1PO. TUZ. Rs. łąka trwała - 0,47 ha,

J- 1PO. TUZ. Rs. łąka trwała - 0,26 ha

Następnie w dniu 20 lipca 2009r. (data stempla pocztowego) złożono korektę wniosku, która zmodyfikowała deklarację ONW w następujący sposób:

A - 1PO - 0,64 ha,

Al - UPO. Rs. orzechy - 0,00 ha,

B - 1PO - 2,08 ha,

B, - UPO. Rs. orzechy - 0,00 ha,

C - 1PO - 0,29 ha,

CI - Rs. plantacja owoców - 0,00 ha,

C2 - Rs. ogródek przydomowy - 0,00 ha,

E - 1PO - 0,29 ha,

El - TUZ. Rs. łąka trwała - 0,00 ha

E2 - TUZ. łąka trwała - 0,00 ha,

G - 1PO - 0,30 ha,

Gl - TUZ. łąka trwała - 0,00 ha,

G2 - TUZ. Rs. łąka trwała - 0,00 ha

H - 1PO. TUZ. Rs. łąka trwała - 0,47 ha,

J- 1PO. TUZ. Rs. łąka trwała - 0,26 ha.

Bezsporne jest również, iż skarżącemu na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR przyznano płatność ONW strefa nizinna I w wysokości 758,96 zł.

Szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009 uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329 z późn. zm.) wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.). W myśl przepisu §2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r., płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009:

1/który zobowiązał się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, zpóźn. zm.);

2/ jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwanych dalej" działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej " obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha;

3/ do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4/jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej" numerem identyfikacyjnym";

5/ jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. l, zpóźn. zm.). Stosownie do § 3 tego aktu:

1/ wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni deklarowanej przez rolnika do płatności ONW na działkach rolnych.

2/ płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako grunty orne, sady oraz trwałe użytki zielone, (. . .).

Definicja działki rolnej w zakresie dotyczącym pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) jest zawarta w art. 3 pkt 7 z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10 poz. 76 z późn. zm., w niniejszej sprawie – w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 marca 2010r. ) oraz w art. 2 pkt 1a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.)

W myśl art. 2 pkt 1 a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. - "działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw; jednak w przypadku, gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, działka rolna jest ograniczona na podstawie tego konkretnego użytkowania".

W art. 14 ust.4 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004, Komisja każdemu Państwu Członkowskiemu dała możliwość określenia minimalnego rozmiaru działki rolnej, w odniesieniu do której złożony zostanie wniosek, z zastrzeżeniem, iż minimalna powierzchnia działki nie może przekroczyć 0,3 ha. Realizując to uprawnienie Rzeczpospolita Polska wprowadziła do ustawy płatnościowej w art. 2 pkt.1, że działka rolna nie może mieć powierzchni mniejszej niż 0,1 ha.

W świetle zatem powołanych przepisów, "działkę rolną" będzie stanowił zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Jednak, w przypadku, gdy w kontekście rozporządzenia (WE) Nr 796/2004 wymagane będzie oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, działka rolna będzie ograniczona na podstawie tego konkretnego użytkowania.

Oczywiste jest, że pojęcie działki rolnej nie jest tożsame z pojęciem działki ewidencyjnej, gdyż działka rolna może być położona na całej działce ewidencyjnej lub jej części albo na kilku przylegających do siebie działkach ewidencyjnych.

Spór dotyczy kwestii wyłączenia z płatności ONW działek oznaczonych jako D i F we Wniosku (w zmianie do wniosku C2 i E2), czyli ogródka przydomowego (D=C2 ) o powierzchni 0,03ha oraz łąki trwałej (F=E2) o powierzchni 0,06ha. Organy obu instancji stanęły na stanowisku, że zadeklarowane przez stronę powyższe działki o powierzchni poniżej 0,1 ha nie kwalifikują się do uzyskania płatności, ponieważ nie spełniają ustawowych wymagań aby je traktować jako działki rolne i z tego względu nie mogą być w ogóle uwzględnione przy naliczeniu płatności.

Skarżący natomiast wywodzi, iż skoro ogródek przydomowy ( D=C2 ) - 0,03ha przylega do działki C (plantacja owoców) o powierzchni - 0,26 ha, to oznacza to, iż łączny obszar tej działki stanowi 0,29ha, albowiem ogródek przydomowy jest działką podrzędną. Z kolei co do działki określonej jako łąka trwała (F=E2) o powierzchni 0,06ha, nie zgodził się z poglądem, że między tą działką a sąsiadującą z nią działką E = E1 o powierzchni 0,23ha znajduje się rów, który dzieli działki ewidencyjne nr 192 i nr 220, co przemawia za tym, iż nie stanowią one zwartego obszaru gruntu. W uzasadnieniu skargi podał, iż są one połączone przepustem pod rowem. Skarżący argumentował, iż gdyby na zakwestionowanych przez organy działkach nie były prowadzone przedsięwzięcia rolnośrodowiskowe, wówczas nie byłyby one zgłoszone w odrębny sposób do płatności ONW, co byłoby równoznaczne z tym, iż wchodziłyby one w skład działek głównych.

Nie ma sporu co do tego, iż działki rolne C, D, E nie mogły być inaczej zadeklarowane jak tylko działki odrębne ponieważ, jak wynika z zawartych we Wniosku objaśnień oraz deklaracji strony, realizowane jest na nich "przedsięwzięcie rolno- środowiskowe i poprawy dobrostanu zwierząt (RS) ".

W ocenie Sądu, w toku postępowania organy obu instancji nie uzasadniły swojego stanowiska, w myśl, którego "jeśli dodatkowo wymagane jest zgłoszenie każdej uprawy oddzielnie - każda z wyodrębnionych działek rolnych również musi spełniać normę obszarową 0,1 ha".

W odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji skarżący powołując się na definicję działki rolnej, stwierdził, iż jej powierzchnia może być mniejsza niż 0,1 ha, gdy sposób użytkowania upraw wymaga odrębnego zgłoszenia.

Organ odwoławczy mimo wyraźnego zaakcentowania tej kwestii, która dla sprawy ma kluczowe znaczenie, w ogóle się do niej nie odniósł, poprzestając w istocie rzeczy na przytoczeniu treści przepisów dotyczących zasad przyznawania płatności oraz definicji działki rolnej.

Nie może zastąpić takiej oceny ogólnikowe stwierdzenie, że jego ocena jest "co do istoty sprawy taka sama jak organu I instancji", tym bardziej, iż ten także nie ocenił kwestii działek rolnych w kontekście zapisu, iż "gdy wymagane będzie oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, działka rolna będzie ograniczona na podstawie tego konkretnego użytkowania".

Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na interpelację nr 3943 w sprawie wniosków o przyznanie płatności obszarowych, problemów z ich wypełnianiem oraz pomocy przy ich wypełnianiu, udzielając informacji w powyższym zakresie, powołując się na że nowe brzmienie definicji działki rolnej zawartą w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 972/2007 z dnia 20 sierpnia 2007 r., zgodnie z którą ˝ jest nią zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, działka rolna jest ograniczona na podstawie tego konkretnego użytkowania ˝, stwierdził miedzy innymi, że "zmiana zasad deklarowania działek umożliwi otrzymanie płatności do upraw poniżej 0,1 ha położonych pomiędzy uprawami kwalifikującymi się do uzupełniającej płatności obszarowej, co w roku ubiegłym było niemożliwe".

Także Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na swoich stronach internetowych udzieliła wyjaśnień, że "zmiana w zakresie definicji działki rolnej umożliwi rolnikom otrzymanie płatności do powierzchni gruntów rolnych mniejszych niż 10 arów (0,1ha)......, co oznacza, że płatnościami do gruntów zostaną objęte przydomowe ogródki, rowy o szerokości do 2 metrów przylegające do upraw, oczka wodne do 100 m2, znajdujące się na działkach rolnych lub przylegające do tych działek. Są to powierzchnie, które są częścią uprawy roślin i stanowią zwarty obszar gruntu". Dalej podano, że "Podstawową grupę upraw stanowi powierzchnia kwalifikująca się do jednolitej płatności obszarowej (JPO). Do powierzchni działki rolnej kwalifikującej się do płatności JPO rolnik będzie mógł wliczyć przylegające do siebie powierzchnie mniejsze niż 0,1 ha, np., oczka wodne do 100 m2, rowy, ogródki przydomowe. Jednak nie oznacza to, że płatności bezpośrednie przysługują oddzielnie do rowów i oczek wodnych. Następnie na działce rolnej, czyli powierzchni zadeklarowanej do jednolitej płatności obszarowej, należy zadeklarować powierzchnię upraw, które kwalifikują się do przyznania uzupełniających płatności lub do upraw roślin energetycznych, lub płatności do owoców miękkich. Działka rolna oznacza zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw. Jako oddzielne działki rolne muszą być oznaczone we wniosku grunty, na których są uprawiane len, konopie i rośliny objęte płatnością rolnośrodowiskową oraz trwałe użytki zielone".

Skarżący konsekwentnie twierdził, iż działka określona jako ogródek przydomowy o powierzchni 0,03ha stanowi działkę podrzędną, która może mieć – w myśl nowej definicji działki rolnej – powierzchnię mniejszą, niż 0,1ha, albowiem jest ona ograniczona na podstawie tego konkretnego użytkowania.

Ta kwestia pozostała poza sferą rozważań organów obu instancji, zaś uwadze organowi II instancji uszło chyba zupełnie z pola widzenia, iż z mocy art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.

Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., będącej naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wynika, iż organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji [v. wyrok NSA z 17 października 2001r., sygn. I SA 1110/01, LEX nr 75516].

Postępowanie odwoławcze powinno polegać nie tylko na kontroli postępowania organu I instancji, lecz także na weryfikacji zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności i celowości. Powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", gdyż organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów.

Rozstrzygnięcie organu II instancji jest bowiem takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu II instancji nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji. Nie spełnia powyższego wymogu jedynie kontrola zasadności argumentów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu I instancji. Wypełnienie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć różnych organów, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone.

Dalej, podnieść trzeba, iż ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego - w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego - winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym - stosownie do treści art. 107 k.p.a. - jej integralną część, którego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3 art. 107 k.p.a.). Tak więc, uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego.

W orzecznictwie zaznacza się, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. W istocie chodzi o wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Motywy podjęcia decyzji o określonej treści powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez wojewódzkie sądy administracyjne.

Przede wszystkim zaznaczyć trzeba, iż uzasadnienie decyzji wydanej przez organ II instancji nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu tym organ ograniczył się, jak już wyżej zaznaczono, właściwie do przytoczenia przepisów prawa materialnego regulujących zasady przyznawania płatności. Na koniec zawarł jedynie ogólnikowe stwierdzenia mające odnosić się do sytuacji zainteresowanego. Wskazał mianowicie, iż jego ocena jest taka sama jak przedstawiona przez organ I instancji.

Jeśli rolą uzasadnienia rozstrzygnięcia jest, aby skarżący na podstawie jego lektury mógł stwierdzić, jakie są w opinii organu okoliczności faktyczne jego sprawy, jakich ustaleń dokonał organ oraz na podstawie jakich przepisów podjął decyzję w sprawie, to Sąd stwierdza, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jej nie spełnia, tym bardziej, że organ odwoławczy nie zadał sobie nawet trudu, aby odnieść się do zarzutów odwołania.

Taką samą ocenę należy odnieść do działki F o powierzchni 0,06ha. W ocenie organu II instancji, między łąką położoną na działce ewidencyjnej nr 220 a sąsiednią E o powierzchni 0,23 ha, położoną na działce ewidencyjnej nr 192, przebiega rów, co oznacza, iż działki te są rozdzielone i uniemożliwia ze względu na mniejszą od 0,1 ha powierzchnię potraktowanie działki F jako działki rolnej. Z załącznika graficznego / k – 24 akt administracyjnych / wynika, iż skarżący zaznaczył, iż w/w działki połączone są przepustem ponad rowem, który - w jego ocenie - łączy je w jedną działkę główną zwartego terenu o powierzchni 0,29 ha.

Jak trafnie zauważył skarżący, Instrukcja ARiMR wypełniania wniosku w pkt. J.4 /strona 11 / wymaga łącznego traktowania działek rolnych połączonych przepustem ponad rowem. Ta kwestia także nie została przez organy wyjaśniona, podobnie jak też i okoliczność, że wyodrębnienie łąki E o powierzchni 0,23 ha i łąki o powierzchni 0,06 ha ze zwartego obszaru 0,29 ha tej uprawy i oddzielne zgłoszenie ich użytkowania wynikało z tytułu realizowania na nich różnych programów rolnośrodowiskowych, a mianowicie odpowiednio S02b02 i S02bOl.

Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że decyzja ta z powodu naruszenia powyżej wymienionych przepisów proceduralnych, w tym w szczególności art. 107 § 3, art. oraz art. 7, 8, 9, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W toku ponownego rozpoznania sprawy, organ odwoławczy weźmie pod uwagę wyżej wskazane uchybienia.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w jego punkcie II ma swoje uzasadnienie w przepisie art. 152, natomiast o kosztach – w przepisie art. 200 tej ustawy.