Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 656/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 127 par 1, art. 129 par 2, art. 156 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 17 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2019 roku sprawy ze skargi M. S., B.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w bazie danych ewidencji gruntów i budynków stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. po rozpatrzeniu odwołania M.S., B.S., P.S. i S.S. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w bazie danych ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu linii granicznych pomiędzy działkami 88 i 89 obrębu P., gmina R. działając z na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 725 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Na podstawie zarządzenia Starosty [...] z dnia 4 kwietnia 2017 r., nr [...]/2017 rozpoczęto procedurę czynności technicznych mających na celu przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów, budynków i lokali dla obrębów K., PD., PM, S. - Gmina R. Wyłożenie projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów miało miejsce w dniach od 26 października do 16 listopada 2017 r. w siedzibie Urzędu Gminy R. Zgodnie z art 24a ust 5 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne o terminie i miejscu wyłożenia operatu Starosta [...] poinformował poprzez wywieszenie informacji na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy R. oraz Starostwa Powiatowego w B. oraz poprzez ogłoszenie w prasie, które ukazało się w gazecie codziennej Gazeta Wyborcza w dniu [...] października 2017 r. W dniu 8 grudnia 2017 r. dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stały się danymi ewidencji gruntów i budynków. Informacja Starosty [...] nr [...]/2017 o tym fakcie została opublikowana w dniu 29 grudnia 2017 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] pod poz. [...]. Powyższe oznacza, że termin zgłaszania zarzutów (ust. 9) upływał z dniem 30 stycznia 2018 r.

W dniu 8 listopada 2017 r. M.S. wniosła uwagi do danych ujawnionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego dotyczące braku zgody na ustalony przebieg linii granicznej pomiędzy działkami o nr 88 i 89 obrębu P.D. Wskazała, że budynki usytuowane częściowo na działce 89 należą do właścicieli działki 88 i są przez nich od wielu lat użytkowane.

Zawiadomieniem z dnia 22 stycznia 2018 r. Starosta [...] poinformował

M.S. o sposobie rozpatrzenia uwag.

W dniu 21 marca 2018 roku Starosta [...] działając na podstawie art. 27 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. 2018 r. poz. 1916 ze zm.), oraz § 49 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. 2019 r. poz. 393) zawiadomił Sąd Rejonowy w B., IV Wydział Ksiąg Wieczystych o zmianach w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Do zawiadomienia dołączony został wypis wraz z wyrysem z ewidencji gruntów.

Pismami z dnia 19, 20 i 22 2018 r. współwłaściciele działki 88 zarzucili wykonawcy modernizacji ewidencji gruntów błędne ustalenie przebiegu linii granicznej pomiędzy działkami 88 i 89 obręby P.D. jak również organowi prowadzącemu ewidencję gruntów nieprawidłowości w przeprowadzeniu modernizacji gruntów.

Decyzją z dnia 11 czerwca 2018 r. Starosta [...] odrzucił zarzuty zgłoszone przez M.S. dotyczące przebiegu linii granicznej pomiędzy działkami nr 88 i 89 obrębu P.D., gmina R.

Po rozpatrzeniu odwołania M.S., P.S., S.S. i B.S. od powyższej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji, wypełniając zalecenia ŁWINGiK pismem z dnia 20 listopada 2018 r. zgłosił wykonawcy prac modernizacyjnych nieprawidłowości dotyczące analizy operatów archiwalnych dla obrębu PD.

Ponadto pismem z dnia 18 grudnia 2018 r. wystąpił do P.S. o przedstawienie swojej opinii w sprawie, wyjaśnień lub dokumentów.

Wykonawca prac modernizacyjnych pismem z dnia 17 grudnia 2018 r. przesłał wyjaśnienia dotyczące działek 88 i 89 wskazując, że analiza danych w operacie [...] wykazała, że powierzchnie działek obliczone zostały na podstawie miar graficznych i wynoszą 1,49 ha dla działki 88 (po modernizacji 1,4602 ha) oraz 1,60 ha dla działki 89 (po modernizacji 1,5860 ha). Z przeprowadzonej analizy wynika, że na zarysie dla obrębu 12 szerokość działki 88 wynosi:

-od strony zachodniej 19, 1 m (w bazie po modernizacji 20,18 m),

-od strony wschodniej 22 m (w bazie po modernizacji 22,29 m);

szerokość działki 89 wynosi:

-od strony zachodniej 24,8 m (w bazie po modernizacji 24,3 m),

-od strony wschodniej 22 m (w bazie po modernizacji 21,82 m).

Wykonawca wyjaśnił, że w trakcie ustaleń współwłaściciele działki 88 i właściciel działki 89 stawili się na gruncie. Współwłaścicielki działki 88 (B.S. i M.S.) odmówiły podpisu w protokole ustalenia granic działek i odeszły w trakcie ustaleń do domu. Nie otworzyły również drzwi geodecie, co uniemożliwiło umówienie się na pomiar budynków. W trakcie ustaleń stwierdzono, że budynki na działce 88 zostały rozbudowane w stosunku do danych wykazanych na zarysie. Właściciel działki 89 potwierdził fakt rozbudowy tych budynków i stwierdził, że zostały wybudowane częściowo na jego gruncie. Na tym tle powstał spór, przy czym spór ten istnieje od dawna i nie powstał w trakcie przeprowadzania ustalania granicy przez wykonawcę modernizacji.

Reasumując wykonawca stwierdził, że ponowna próba ustalenia granicy jest bezzasadna. W trakcie ustalenia wystąpił spór co do przebiegu granicy między działkami nr 88 i 89, a w operacie modernizacyjnym granica została wykazana zgodnie z danymi na zarysie obrębu 12.

W piśmie z dnia 14 stycznia 2019 r. P.S. (właściciel działki 89) złożył oświadczenie, że został właścicielem gruntów wraz z zabudowaniami na podstawie postanowienia sądu z dnia 22 lutego 1983 r., sygn. akt Ns 33/83. Uznał za obowiązujący przebieg granicy pomiędzy działkami 88 i 89 ustalony w dniu 5 października 2017 r. w sposób opisany w protokołach nr 175, 176, 188, 177, szkic graniczny z notatką na protokole 177 odnośnie przebiegu linii granicznej przez budynki należące do właścicieli działki 88. Podał, że nieprawdą jest, że nigdy nie było kwestii spornej co do lokalizacji budynków, które znajdują się na terenie jego działki nr 89 - poza linią graniczną, a więc należącymi do właścicieli działki nr 88. Już pod koniec lat 70- tych zawsze było to "kością niezgody" ze strony jego ojca - F.S. byłego właściciela działki 89 oraz matki G.S. w stosunku do byłego właściciela działki 88 (brata F.S.).

Pismem z dnia 17 stycznia 2019 r. Starosta [...] zawiadomił strony postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań przed jej ostatecznym rozstrzygnięciem.

M.S. i B.S. pismami z dnia 6 lutego 2019 r. wniosły o włączenie do prowadzonego postępowania dokumentacji w postaci [...] oraz [...] z których wynika na której działce znajdują się budynki. Wskazały, że nienależyte wykonanie art. 24a pkt 7 ustawy przez geodetę J.B. spowodowało, że ustalenie przebiegu granic między działkami 88 i 89 obrębu P.D. nigdy się nie uprawomocniło. Dlatego złożone pismo jest zgłoszeniem zarzutów do tych danych i musi zostać rozpatrzone w drodze decyzji administracyjnej, a do czasu jej wydania i uprawomocnienia zgodnie z art. 24a pkt 11 dane zawarte w operacie opisowo - kartograficznym nie są wiążące. W związku z powyższym wniosły ponownie o wycofanie z Sądu Rejonowego w B. wniosku o zmianę powierzchni działki 88 złożonego do [...]. Pozostawienie powierzchni działki 1,49 ha oraz ustalenie granicy między działkami 88 i 89 zgodnie ze stanem faktycznego użytkowania. Wniosły również o to, aby właściciel działki 89 przedstawił świadków istniejącego sporu, przesłuchanie wszystkich sołtysów wsi P.D. od roku 1952 co do przebiegu granicy oraz doprowadzenie do spotkania w Starostwie Powiatowym w B. w obecności Starosty Powiatowego z wykonawcami modernizacji w celu wyjaśnienia wątpliwości.

Pismem z dnia 12 lutego 2019 r. S.S. i P.S. odnosząc się do zawiadomienia podtrzymali swoje stanowisko w sprawie tj. ustalenie granicy między działkami 88 i 89 według stanu faktycznego użytkowania, który trwa od 1952 r. Do pisma załączyli plan realizacyjny zabudowy działki, zaznaczając, że świadczy on o tym, na której działce zlokalizowane są budynki i czyją są własnością. Nie potwierdzili istnienia sporu granicznego. Odnieśli się również do błędów popełnionych przez wykonawcę modernizację jak również przez geodetę powiatowego.

Decyzją z dnia 6 marca 2019 r. Starosta [...] odmówił wprowadzenia zmian w bazie danych ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu linii granicznych pomiędzy działkami 88 i 89 obrębu P.D.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M.S., B.S. P.S. i S.S. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zażądali w ramach prowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków ustalenia granicy zgodnie ze stanem faktycznego użytkowania. W uzasadnieniu podnieśli, że zawiadomienie o sposobie rozpatrzenia uwag zgłoszonych w dniu 8 listopada 2017 r. przez M.S. nie zostało prawidłowo doręczone. Wskazali, że w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie Poczty Polskiej z dnia 4 maja 2018 r. z którego wynika fakt, że poczta nieprawidłowo doręczyła ww. pismo pod inny niż wskazany adres oraz informacja, że nadawca nie reklamował przesyłki. Nie byłoby zatem problemu z przywracaniem terminu, gdyby starosta powiatowy prawidłowo zawiadomił wszystkich współwłaścicieli działki 88 o sposobie rozpatrzenia uwag zgłoszonych do protokołu przez M.S.

Zdaniem odwołujących się M.S. złożyła pismo o braku zgody na przebieg granicy między działkami 88 i 89 w dniu 8 listopada 2017 r. i nie otrzymała odpowiedzi, co stanowi naruszenie art. 24a ust. 7 ustawy - Prawo Geodezyjne i Kartograficzne, a także art. 28 oraz art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 13 i art. 40 k.p.a. Podniesiono, że błąd starosty nie może odbierać stronie prawa do obrony własnych interesów.

Zdaniem odwołujących się organ naruszył także art. 21 oraz art. 64 Konstytucji RP pomniejszając powierzchnię działki nr 88.

Następnie współwłaściciele działki nr 88 podkreślili, że w przedmiotowej decyzji za wiążące uznano opublikowanie danych w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], pomimo że uwagi wpłynęły wcześniej do organu i nie zostały właściwie rozpatrzone. Podtrzymali stanowisko, że spór w niniejszej sprawie powstał w momencie dokonania modernizacji ewidencji gruntów i budynków, na skutek błędów popełnionych przez wykonawcę modernizacji. Wyjaśnili, że zgodnie z wydanym Aktem Własności Ziemi [...] działka ma powierzchnię 1,49 ha. Stan użytkowania trwa od roku 1952, jeżeli istniał jakikolwiek spór to winien znaleźć odzwierciedlenie w dokumentacji opisowej do wydanych na rzecz F.S. i M.S. aktów własności ziemi. Podnieśli, że pismem z dnia 6 lutego 2019 r. wnioskowali o załączenie przedmiotowej dokumentacji do niniejszej sprawy, jednak do dnia dzisiejszego nie otrzymali odpowiedzi. Właściciel działki nr 89 w oświadczeniu z dnia 14 stycznia 2019 r. potwierdził, że budynki należą do właścicieli działki 88 i to samo wynika z mapki wydanej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia 25 sierpnia 1966 r. będącej załącznikiem do pozwolenia na budowę jako plan realizacyjny zabudowy działki. Mapka powstała przed założeniem ewidencji gruntów w 1967 r. Przedmiotowy dokument powinien znajdować się w zasobach archiwalnych Starostwa Powiatowego w B., jako następcy prawnego Powiatowej Rady Narodowej w B., a zgodnie z art. 76 k.p.a. oraz z § 35 ust. 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków dane zawarte w dokumentacji architektoniczno - budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej mogą być źródłem do ewidencji gruntów. W momencie powstawania ewidencji gruntów w roku 1967 sporządzono mapę niezgodną z faktycznym stanem użytkowania, już wtedy budynki istniały i stanowiły granicę między gruntami H. i F. S. Do dnia dzisiejszego nie uległo to zmianie co potwierdzają świadkowie w oświadczeniach.

M.S., B.S. P.S. i S.S. podkreślili, że wykonawca modernizacji nieprawidłowo przeprowadził inwentaryzację budynków na ich działce. Z zaskarżanej decyzji wynika, że na działce 88 od strony granicy z działką 89 znajdują się dwa budynki, podczas gdy faktycznie na działce 88 od strony działki 89 znajduje się ciąg budynków:

1) budynek zbudowany z pustaka, który w latach sześćdziesiątych był budynkiem mieszkalnym, a obecnie magazynowym, został zbudowany przez rodziców J. i H. S. około 1960-1963 roku tj. dobudowany do istniejącego już budynku nr 2,

2) budynek zbudowany z kamienia przez naszego dziadka K.S., wtedy był użytkowany jako obora ze stajnią, obecnie stanowi magazyn,

3) wiata łącząca budynki osłaniająca studnię powstała w około 1978-1980 r. gdy po

wybudowaniu wodociągu wiejskiego ok. 1972 r. właściciel działki 89 F.S. przestał korzystać z istniejącej studni, wcześniej był drewniany płot, który uległ zniszczeniu.

4) budynek murowany powstał ok. roku 1970 -1973 wybudowany przez brata M.S. w miejscu istniejącej dotychczas drewnianej szopy.

Zdaniem odwołujących ustalając granice naruszono § 35 pkt 7 rozporządzenia, ponieważ nie dokonano właściwych oględzin na gruncie. Działka Nr 88 jest ogrodzona w całości od 1974 r. nie ma regularnego kształtu prostokąta i nigdy nie miała. Przebieg granicy wymusiły istniejące przed wojną budynki. Linia graniczna biegnie wzdłuż linii budynków po lekkim skosie, a następnie przechodzi w linię prostą. Tak było od 1952 r. jeszcze przed założeniem ewidencji gruntów co wynika z załączonej mapki. W momencie powstawania ewidencji gruntów w roku 1967 sporządzono mapę niezgodną z faktycznym stanem użytkowania, już wtedy budynki istniały i stanowiły granicę między gruntami H. i F.S. Do dnia dzisiejszego nie uległo to zmianie.

Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że kluczowe znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma art. 24a ust. 6, 7, 8 ,9, 10, 11 i ust. 12 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania organ odwoławczy stwierdził, że dopiero pismo z dnia 19 kwietnia 2018 r. złożone przez B.S. stanowiło zarzuty w sprawie danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo - kartograficznym, co oznaczało, że zostały wniesione po terminie wynikającym z art. 24a ust. 9 ustawy, który w rozpatrywanym przypadku upłynął z dniem 30 stycznia 2018 r.

Ponownie rozpatrując sprawę organ l instancji słusznie potraktował to pismo, jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków, co wynika wprost z art. 24a ust. 12 ustawy. Przekroczenie terminu, o którym mowa w 24a ust. 9 w zw. z art. 24a ust. 12 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne skutkuje wygaśnięciem uprawnienia do wniesienia zarzutów. Zarzuty wniesione po terminie traktuje się jak wnioski o zmianę danych - a to oznacza, że do wspomnianego terminu nie znajduje zastosowana instytucja przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 k.p.a., dotycząca jedynie terminów procesowych. Termin ten ma bowiem charakter materialnoprawny. Terminy prawa materialnego są, co do zasady nieprzywracalne, a ich przywrócenie jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy prawa określające dany termin. Uchybienie terminowi prawa materialnego powoduje taki skutek, że wygasają roszczenia uprawnionego.

Wprowadzenie ewentualnej zmiany byłoby w istocie aktualizacją operatu ewidencyjnego, o której mowa w art 24 ust. 2b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 2b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa wart. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Stosownie do treści § 45 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019 r. poz. 393), aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

Przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio. Przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 37-39 stosuje się odpowiednio.

Z przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że aby wprowadzić zmianę w operacie ewidencji gruntów i budynków (dokonać aktualizacji) należy we wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego wskazać dokumentację geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców (art. 24 ust. pkt 2b lit. h ustawy).

Wykonane w trakcie prac modernizacyjnych ustalenie przebiegu granicy między działkami o nr 88 i 89 nastąpiło na podstawie analizy map jednostkowych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz danych ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 39 ust. 3 rozporządzenia, w przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek.

W niniejszej sprawie wykonawca modernizacji w piśmie z dnia 17 grudnia 2018 r. potwierdził stanowisko, że granice wykazano zgodnie z zarysem pomiarowym stanowiącym część operatu do założenia ewidencji gruntów nr 198.8-31/67, gdyż nie doszło do zgodnego oświadczenia, a stan posiadania jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. Fakt ten potwierdzają również załączone do akt postępowania dokumenty, tj.

- wyrys z mapy ewidencyjnej [...] z dnia [...] października 2003 r. załączony do akt [...] - działka 88;

-wyrys z mapy ewidencyjnej z dnia [...] stycznia 1984 r. dołączony do akt [...] - działka 89.

Na załączonych wyrysach wyraźnie przedstawiono granicę pomiędzy działkami 88 i 89 przecinającą budynki. Wyrysy te były załącznikami do wniosków, złożonych przez

właścicieli nieruchomości, o założenie ksiąg wieczystych.

Na podstawie przedstawionych wyjaśnień wykonawcy modernizacji i załączonych do akt postępowania kopii dokumentów organ stwierdził, że w operacie modernizacyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem [...] w dniu 15 grudnia 2017 r., brak było podstaw do wykazania innego przebiegu granicy pomiędzy działkami 88 i 89 obrębu P.D.

Składając wniosek o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków nie wskazano dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, która potwierdzałaby wnioskowaną zmianę (art. 24 ust. pkt 2b lit. h ustawy). Przedłożony przez wnioskodawców "Plan realizacyjny zabudowy działki ob. H.S. położonej w P.D." z dnia 25 sierpnia 1966 r. nie może być podstawą ujawnienia przebiegu granic działek w ewidencji gruntów i budynków (nie stanowi bowiem dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego).

Wniosek o dołączenie do prowadzonego postępowania dokumentacji dotyczącej [...] oraz [...] jest niezasadny, gdyż dokumentacja ta powstała na bazie ewidencji gruntów i budynków tj. operatu [...], którego szczegółową analizę przedstawił Wykonawca modernizacji. Wniosek o wycofanie z Sądu Rejonowego w B. wniosku o zmianę powierzchni działki 88 złożonego do [...], w świetle poczynionych ustaleń, również organ uznał za bezzasadny.

Organ odwoławczy przyznał, że naruszona została procedura postępowania modernizacyjnego. Organ l instancji w piśmie z dnia 22 stycznia 2018 r. będącym odpowiedzią na złożone uwagi do projektu poinformował wnoszącą uwagę, że jeśli nadal nie zgadza się z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków ujawnionymi w operacie opisowo-kartograficznym, to może w terminie 14 dni zgłaszać zarzuty. Było to sprzeczne z treścią art 24a ust. 9 ustawy. Starosta [...] nie był zatem uprawniony do wyznaczenia 14-dniowego terminu do składania zarzutów, skoro wskazany przepis tego nie przewiduje. Jednak ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji, w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, wydał prawidłowe rozstrzygnięcie bowiem słusznie potraktował pismo z dnia 19 kwietnia 2018 r., jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków,.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła M.S. i B.S. zarzucając naruszenie:

- § 35 ust. 3 i 7 rozporządzenia poprzez nieprawidłowe wykonanie pomiarów i oględzin działki nr 88 obrębu P.D. w ramach prowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków;

- § 39 ust. 1 i 3 rozporządzenia oraz naruszenie art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12, art. 13, art. 28, art. 40, art. 75, art. 76, art. 76a i art. 77 k.p.a.;

- art. 24a pkt 7, 8, 11 ustawy- Prawo geodezyjne i kartograficzne;

- art.21 i art.64 Konstytucji RP.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżące podtrzymały argumentację przedstawioną w odwołaniu, podkreślając błędy popełnione w trakcie przeprowadzania modernizacji gruntów, wątpliwości co do prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i nieuwzględnienie posiadanej przez skarżące dokumentacji oraz dokonanie ustaleń wbrew stanowi faktycznemu istniejącemu od 1952 r.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Zgodnie natomiast z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W myśl przepisu art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, gdyż organ dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania.

Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 127 § 2 k.p.a.). Stosownie do art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (§ 1) w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (§ 2). Termin do wniesienia wskazanego wniosku jest terminem ustawowym, a więc nie może być przedłużany ani skracany przez organ administracji publicznej. Jest terminem procesowym obliczanym według przepisów k.p.a. oraz terminem zawitym, którego upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. W konsekwencji jeżeli strona uchybiła czternastodniowemu terminowi na złożenie odwołania i organ nie przywrócił terminu do złożenia tego wniosku, wówczas decyzja wydana w I instancji jest ostateczna (art. 16 § 1 k.p.a.). Sprawa rozstrzygnięta ostateczną decyzją nie może być co do zasady ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego.

Podjęcie przez organ odwoławczy czynności zmierzających do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy każdorazowo poprzedza, postępowanie wstępne, w trakcie którego organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie między innymi, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu, określanego w art. 129 § 2 k.p.a. Przeprowadzenie wspomnianych czynności wstępnych jest obligatoryjne. Ewentualne ustalenie, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu skutkuje tym, że organ nie rozpoznaje odwołania merytorycznie, nie rozważa argumentacji strony, lecz postanowieniem stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 134 k.p.a.

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a. (por. B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, Warszawa 2011, s. 503, uchwałę NSA z dnia 12 października 1998 r., sygn. akt OPS 11/98).

W kontrolowanej sprawie stronami postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów są współwłaściciele działki nr 88 tj. B.S., M.S., S.S. i P.S. oraz właściciel działki nr 89 P.S. Zasadnie organ I instancji – Starosta [...] przesłał oryginał wydanej decyzji z dnia 6 marca 2019 r. każdemu z współwłaścicieli działki nr 88. B.S. odebrała przedmiotowa decyzje w dniu 18 marca 2019 r., M.S. w dniu 15 marca 2019r., S.S. w dniu 25 marca 2019 r., a P.S. w dniu 11 marca 2019 r. Termin na wniesienie odwołania upływał dla każdego z współwłaścicieli z upływem 14 dni od daty odebrania decyzji. Jedno wspólne odwołanie(podpisane przez wszystkich współwłaścicieli działki nr 88) wnieśli w dniu 29 marca 2019 r. wszyscy współwłaściciele działki nr 88.

Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 13 maja 2019 r. została ona wydana po rozpoznaniu odwołania M.S., S.S., P.S. i B.S. Stwierdzić zatem należy, że organ odwoławczy rozpoznał odwołanie wszystkich współwłaścicieli –stron postępowania, mimo że przez P.S. zostało ono wniesione po upływie ustawowego, czternastodniowego terminu, określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że decyzja I instancji z dnia 18 marca 2019 r. została odebrana przez P.S. 11 marca 2019r. Potwierdził to skarżący osobiście składając na zwrotnym poświadczeniu odbioru przesyłki swój podpis. Powyższa data wynika również ze stempla pocztowej jednostki oddawczej. Termin do złożenia odwołania liczony od tej daty kończył bieg z upływem 14 dni, a więc w dniu 25 marca 2019 r. Odwołanie natomiast zostało złożone osobiście w siedzibie Starostwa Powiatowego w B. w dniu 29 marca 2019 r., co wynika z prezentaty znajdującej na tym piśmie. Potwierdziły to również obecne na rozprawie skarżące B.S. i M.S. Jednocześnie podkreślić należy, iż strona nie domagała się przywrócenia terminu do złożenia środka odwoławczego.

Prawidłowo postępując organ odwoławczy winien zatem stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez P.S. i w tym względzie wydać stosowne postanowienie natomiast rozpoznać odwołania tylko M.S., S.S. i B.S. Rozpoznanie odwołania wniesionego przez wszystkich współwłaścicieli w tym P.S., które zostało złożone z uchybieniem terminu i wydanie zaskarżonej decyzji , jak wykazano wyżej, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł jak w pkt I wyroku.

Wobec stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ze względu na rozpoznanie odwołania złożonego po terminie Sąd nie był uprawniony do merytorycznego badania tej decyzji i odniesienia się do zarzutów skargi.

bg