Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 253/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 324 poz 23 art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych (wersja ujednolicona).
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant: Asystent Sędziego Marzena Cybulska - Kulesza, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 stycznia 2021 r., nr (...) w przedmiocie zwolnienia z długu celnego i określenia jego wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 15 stycznia 2021 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 13 sierpnia 2020 r. (nr [...]) orzekającą o: 1/ odmowie K. B. (dalej zwanemu "stroną", "importerem" lub "skarżącym") zwolnienia z należności celnych przywozowych traktora John Deere model 4044R, jako mienia przesiedleńczego z Kanady oraz określił z tytułu importu ww. traktora całkowitą kwotę należności celnych w wysokości 0 zł.

Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 14 listopada 2019 r. firma [...] A. H. działając jako przedstawiciel bezpośredni K. B. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towar opisany w polu 31 dla pozycji nr 8 jako traktor John Deere model 4044R, rok produkcji 2015 - mienie przesiedlenia poz. 8 listy. Przedmiotowy towar zaklasyfikowano do kodu TARIC 9905000000 i zastosowano preferencje taryfowe, wskazując stawkę cła w wysokości 0% i podatku VAT w wysokości 0%. Zgłoszenie zostało przyjęte i zaewidencjonowane pod numerem [...]. Do zgłoszenia celnego załączono dokumenty mające potwierdzić, że powyższy pojazd jest mieniem osobistym K. B., który przenosi swoje miejsce zamieszkania z Kanady do Polski. Dokumenty te objęły:

- kserokopie rachunków za gaz od września 2018 r. do września 2019 r. wystawione dla K. B. zamieszkałego [...];

- wydruki z konta bankowego K. B. zamieszkałego pod ww. adresem od września 2018 r. do maja 2019 r.;

- zamówienie nr [...] z dnia 3 września 2015 r. złożone przez firmę [...] z siedzibą [...] na zakup m.in. powyższego traktora;

- umowę pożyczki na zakup ww. traktora zawartą przez K. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...];

- zaświadczenie nr [...] z dnia 24 października 2019 r. Urzędu Miejskiego w M. potwierdzające, że K. B. jest zameldowany na pobyt stały w miejscowości G. [...], [...]-[...] M. od 13 lipca 2010 r.

Pismem z dnia 19 listopada 2019 r. pełnomocnik importera nadesłał m.in. oświadczenia dwóch sąsiadów K. B. z Kanady i z Polski, którzy wskazali, że będąc w Kanadzie na posesji K. B. widzieli ciągnik z osprzętem. Ponadto sąsiad z Kanady oświadczył, że bardzo często ten ciągnik pożyczał od K. B. do prac na swojej posesji.

W związku z faktem, że weryfikacja prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz analiza dołączonych do niego dokumentów wzbudziła wątpliwości organu co do zasadności zwolnienia z cła strona pismem z dnia 22 listopada 2019 r. została wezwana do złożenia wyjaśnień odnośnie sposobu użytkowania traktora, skoro z załączonych do zgłoszenia celnego dokumentów wynika, ze przedmiotowy pojazd został zakupiony przez firmę [...] z Kanady, która na zakup traktora zaciągnęła kredyt w banku.

W odpowiedzi K. B. w piśmie z dnia 27 listopada 2019 r. wyjaśnił, że traktor został zakupiony przez firmę [...], której jest jedynym właścicielem. Nie służył on do działalności gospodarczej lecz wyłącznie do prywatnych potrzeb tj. wyrównywania drogi, prac związanych z pielęgnacją ogrodu i odśnieżania. Dnia 13 grudnia 2019 r. strona nadesłała jednocześnie pismo opisujące jej pobyt w Kanadzie oraz przesiedlenie się do Polski. K. B. wyjaśnił, że w Kanadzie mieszkał od 1988 r. przez okres 31 lat. W okresie tym założył rodzinę, z którą 5 razy zmieniał adres zamieszkania, ponieważ wraz z żoną kupował domy, w których mieszkał robiąc w nich remont, a następnie je sprzedawał. W piśmie podano 6 kolejnych adresów domów należących do strony, z zastrzeżeniem, że K. B. zamieszkiwał tylko w pięciu z nich. Ostatni szósty dom kupił bowiem dla zabezpieczenia finansowego byłej żony i dzieci. Od 2017 r. pozostawał bowiem w separacji z żoną. Małżonkowie rozwiedli się w 2019 r., co spowodowało podjęcie przez niego decyzji o powrocie do Polski. W piśmie wskazano także, że strona w 2008 r. założyła w Kanadzie firmę, w ramach której prowadziła działalność gospodarczą oraz wskazano kolejne adresy siedziby firmy. Następnie strona wymieniła poszczególne przedmioty, które postanowiła sprowadzić do Polski jako mienie przesiedleńcze, tj. dużą ilość drabin wykorzystywanych w pracach przy domu, kilka rowerów oraz namiotów, które będą jak wskazała wykorzystywane w Polsce do celów towarzyskich, 6 motorów wykorzystywanych przez stronę hobbystycznie do jazdy po własnej posesji oraz na przystosowanych torach wyścigowych, a także traktor wraz z osprzętem, który został zakupiony jak wskazała strona "na jej adres zamieszkania" oraz sfinansowany z zaciągniętej "na jej osobę pożyczki", który strona używała na swojej posesji (6 ha) do koszenia trawy, odśnieżania, sprzątania i usuwania drzew oraz samochód marki Ford F350.

Mając na uwadze powyższe dokumenty i wyjaśnienia Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego nie znalazł podstaw do uznania, że traktor John Deere jest mieniem osobistym K. B., który przeniósł swoje miejsce zamieszkania z Kanady do Polski i decyzją z dnia 13 sierpnia 2020 r. (nr [...]) orzekł o: 1/ odmowie zastosowania względem tego pojazdu zwolnienia z należności celnych przywozowych stosowanego wglądem mienia przesiedleńczego oraz 2/ określił należne do zapłaty w związku ze sprowadzeniem pojazdu do Polski cło w wysokości 0 PLN.

W uzasadnieniu wskazano, że dla ustalenia czy sprowadzony towar, tj. wyżej wskazany traktor stanowił mienie osobiste K. B. kluczowe znaczenia miał opisany stan faktyczny sprawy oraz przepisy Rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. UE L 324/23). W tym zakresie wskazano, że zgodnie z art. 3 rozdziału I Rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 zwolnione z należności celnych przywozowych jest mienie osobiste przywożone przez osoby fizyczne przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. Artykuł 4 ww. rozdziału I Rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 stanowi, że zwolnienie ograniczone jest do mienia osobistego, które:

a) z wyjątkiem szczególnie uzasadnionych okoliczności, pozostawało w posiadaniu oraz, w przypadku towarów nieprzeznaczonych do konsumpcji, było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała zamieszkiwać w państwie trzecim, który opuściła;

b) jest przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania.

Zwolnienie może zostać udzielone tylko osobom, których miejsce zamieszkania znajdowało się poza obszarem celnym Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy (art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009). Natomiast zgodnie z art. 6 powyższego Rozporządzenia zwolnienia nie stosuje się do: a) wyrobów alkoholowych; b) tytoniu i wyrobów tytoniowych; c) handlowych środków transportu; d) przedmiotów wykorzystywanych do wykonywania rzemiosła lub zawodu, innych niż przenośne instrumenty i sprzęt potrzebny do wykonywania tych zajęć.

Z tych względów w ocenie organu zwolnieniem z konieczności zapłaty należności celnych przywozowych może być objęte takie mienie osoby przesiedlającej się z państwa trzeciego, w stosunku do którego spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: 1/ mienie to (dotyczy to towarów nie przeznaczonych do konsumpcji) znajdowało się w posiadaniu osoby przenoszącej swoje miejsce zamieszkania (osoby zaineresowanej); 2/ mienie to było używane przez osobę zaineresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania w państwie trzecim co najmniej sześć miesięcy; 3/ mienie to jest przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania.

Zdaniem organu wskazane przesłanki nie zostały spełnione łącznie. Przedmiotowy traktor znajdował się bowiem co prawda w posiadaniu K. B. i był używany przez niego w Kanadzie co najmniej 6 miesięcy, jednak nie był przeznaczony wyłącznie do jego użytku osobistego jako osoby fizycznej. Traktor został bowiem zakupiony w Kanadzie w celu prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej pod nazwą [...]. z siedzibą [...] zarejestrowanej w Kandzie w 2008 r. pod ww. nazwą, występującej również pod nazwą [...]. Fakt ten znajdował zdaniem organu potwierdzenie w zamówieniu z dnia 3 września 2015 r. na zakup m.in. powyższego traktora złożonym przez firmę [...], której - zgodnie z wyjaśnieniami strony – K. B. jest jedynym właścicielem oraz w umowie pożyczki na zakup ww. traktora zawartej przez K. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Także przesłanka wymieniona powyżej w pkt 3. nie została spełniona, ponieważ omawiany traktor w Kanadzie służył K. B. przede wszystkim do prowadzenia działalności gospodarczej, a przy tej okazji wykorzystywał go w celach prywatnych. Natomiast w Polsce pojazd miał służyć importerowi tylko i wyłącznie do użytku osobistego.

Ponadto - zgodnie także z treścią art. 6 lit. d/ ww. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009, który stanowi, że zwolnienia nie stosuje się do przedmiotów wykorzystywanych do wykonywania rzemiosła lub zawodu, innych niż przenośne instrumenty i sprzęt potrzebny do wykonywania tych zajęć - organ stwierdził, że przedmiotowy traktor nie jest mieniem osobistym K. B. Na podstawie przedłożonych przez importera dokumentów i wyjaśnień bezsprzecznie wynika bowiem, że był zakupiony w celu wykonywania rzemiosła w Kanadzie w postaci jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej przez K. B. pod nazwą [...], występującej również pod nazwą [...].

Mając na uwadze powyższe organ stwierdził brak podstaw do uznania ww. traktora za mienie osobiste K. B. przenoszącego swoje miejsce zamieszkania z Kanady do Polski, a tym samym zwolnienia go z należności celnych przywozowych.

W odwołaniu od decyzji wniesionym przez stronę wskazano, że organ błędnie wyłączył sprowadzony traktor z mienia osobistego. Strona wskazała, że nie zgadza się z twierdzeniem organu, że pojazd nie był przeznaczony w Kanadzie wyłącznie do użytku osobistego, tylko do działalności gospodarczej. Wyjaśniła, że w Kanadzie była posiadaczem 6 ha gospodarstwa i traktor służył wyłącznie do prac związanych z posesją (pielęgnacji ogrodu, odśnieżania, wyrównywania drogi). Jednocześnie wskazano, że używanie pojazdu zarówno do użytku osobistego jako osoby fizycznej, jak również w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie stanowi przesłanki do braku zastosowania zwolnienia w trybie mienia przesiedlenia.

Decyzją z dnia 15 stycznia 2021 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do definicji zawartej w art. 2 lit. c/ Rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 mienie osobiste oznacza każde mienie przeznaczone na własny użytek osoby zainteresowanej lub zaspokojenia potrzeb jej gospodarstwa domowego. Mienie osobiste tworzą w szczególności: majątek ruchomy gospodarstwa domowego, rowery i motocykle, prywatne pojazdy mechaniczne i przyczepy do nich, przyczepy campingowe, łodzie wycieczkowe i prywatne samoloty. Dobytek gospodarstwa domowego właściwy dla zwykłych potrzeb rodziny, zwierzęta domowe i zwierzęta wierzchowe, jak również przenośne instrumenty i sprzęt potrzebny do wykonywania przez osobę zainteresowaną rzemiosła lub zawodu, również stanowią mienie osobiste. Mienie osobiste nie może mieć takiego charakteru bądź ilości, która wskazywałaby, że jest przywożone w celach handlowych. Co zatem szczególnie istotne, zgodnie z definicją zawartą w Rozporządzeniu (WE) Nr 1186/2009 mienie osobiste stanowić mogą wyłącznie takie przedmioty, które były wykorzystywane na użytek własny osób zainteresowanych, lub do zaspokojenia potrzeb ich gospodarstw domowych. Zdaniem organu pojazd wchodzący w skład majątku przedsiębiorstwa nie stanowi zatem mienia osobistego.

Zgodnie z postanowieniami art. 3 Rozporządzenia (WE) Nr 1186/2009 z zastrzeżeniem art. 4-11 zwolnione z należności przywozowych jest mienie osobiste przywożone przez osoby fizyczne przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. Artykuł 4 tego rozporządzenia zwolnienie ogranicza do mienia osobistego, które: z wyjątkiem szczególnie uzasadnionych okoliczności, pozostawało w posiadaniu oraz, w przypadku towarów nieprzeznaczonych do konsumpcji, było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała zamieszkiwać w państwie trzecim, które opuściła; i które jest przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania. Przepis art. 6 ust. 1 Rozporządzenia (WE) Nr 1186/2009 stanowi natomiast, iż zwolnienia nie stosuje się do: a) wyrobów alkoholowych; b) tytoniu i wyrobów tytoniowych; c) handlowych środków transportu; d) przedmiotów wykorzystywanych do wykonywania rzemiosła lub zawodu, innych niż przenośne instrumenty i sprzęt potrzebny do wykonywania tych zajęć.

W myśl przytoczonych wyżej przepisów za mienie osobiste uważa się wyłącznie takie rzeczy, które pozostawały w posiadaniu oraz były użytkowane przez osobę zainteresowaną w jej miejscu stałego zamieszkania przez co najmniej sześć miesięcy przed zakończeniem pobytu.

Kolejny wymóg to sprecyzowany obowiązek wykorzystywania mienia osobistego w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania, w jakim służyło ono w miejscu poprzedniego pobytu. Co jednak szczególnie istotne, zgodnie z definicją zawartą w Rozporządzeniu (WE) Nr 1186/2009 mienie osobiste stanowić mogą wyłącznie takie przedmioty, które były wykorzystywane na użytek własny osób zainteresowanych, lub do zaspokojenia potrzeb ich gospodarstw domowych.

Wyłącznie kumulatywne spełnienie powyższych warunków powoduje zwolnienie od cła towarów.

Organ odwoławczy stwierdził, że w świetle zaprezentowanej wykładni nie ulega wątpliwości, iż spełnienie powyższych przesłanek może nastąpić jedynie wówczas, jeśli beneficjent zwolnienia zamieszkując w kraju trzecim wykorzystywał swoje mienie osobiste na własny użytek lub zaspokojenia potrzeb gospodarstwa domowego, dokonał fizycznego aktu przeniesienia z kraju trzeciego, czyli w rzeczywistości zamieszkuje na obszarze UE i wykorzystuje w taki sam sposób jak w kraju trzecim sprowadzone przez siebie towary, czyli służą mu one do użytku osobistego lub zaspokojenia potrzeb gospodarstwa domowego.

Konsekwencją powyższych przepisów jest ustanowiony w art. 6 Rozporządzenia (WE) Nr 1186/2009 ograniczenie zakazujące zwolnienia od cła towarów będących m.in. przedmiotami wykorzystywanymi do wykonywania rzemiosła lub zawodu, innych niż przenośne instrumenty i sprzęt potrzebny do wykonywania tych zajęć.

Regulacja ustanowiona w art. 6 Rozporządzenia (WE) Nr 1186/2009 wyklucza w jednoznaczny sposób zwolnienie od cła towaru, który pomimo pozostawania we władaniu osoby zainteresowanej był wykorzystywany do wykonywania rzemiosła lub zawodu, chyba że są to przenośne instrumenty i sprzęt potrzebny do wykonywania tych zajęć. Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy, omawiany traktor marki John Deere znajdował się w posiadaniu importera i był przezeń użytkowany w Kanadzie przez co najmniej sześć miesięcy przed ustaleniem przesiedlenia do Polski, niemniej jednak pojazd ten nie został przeznaczony wyłącznie do użytku osobistego importera jako osoby fizycznej oraz w celu zaspokojenia potrzeb gospodarstwa domowego, ponieważ był wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej.

Powyższy stan faktyczny potwierdzają okoliczności zakupu przedmiotowego towaru w Kanadzie w ramach prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą [...], tj. wystawione zamówienie oraz zawarta przez tę firmę umowa pożyczki na zakup przedmiotowego towaru, jak również wskazuje na powyższe sam importer w swoich wyjaśnieniach z dnia 13 grudnia 2019 r. Organ podkreślił, że skrót "INC" Incorporated Company, przy nazwie firmy, oznacza zarejestrowane i wyodrębnione przedsiębiorstwo posiadające osobowość prawną, a najistotniejszy w tym przypadku jest fakt, że przedsiębiorstwo takie jest wyodrębnione z majątku jego właściciela/właścicieli.

Organ odwoławczy stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika ponad wszelką wątpliwość, iż importer zakupił przedmiotowy pojazd na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej i co oczywiste mógł go wykorzystywać, jak sam wskazywał do celów osobistych oraz w związku z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Niemniej jednak fakt zakupu przedmiotowego pojazdu na firmę, pod którą prowadzona była działalność gospodarcza przesądza o użytkowaniu i wykorzystaniu pojazdu w ramach tej działalności. Okoliczność ta wyklucza w kontekście, obowiązujących przepisów zastosowanie operacji uprzywilejowanej polegającej na zwolnieniu przedmiotowego pojazdu od cła na mocy art. 3 Rozporządzenia (WE) Nr 1186/2009.

W świetle przetoczonego przepisu art. 3 Rozporządzenia (WE) Nr 1186/2009 bez znaczenia pozostaje fakt użytkowania przedmiotowego pojazdu również do celów osobistych lub gospodarstwa domowego, ponieważ pojazd został nabyty na potrzeby działalności gospodarczej. Dlatego organ I instancji prawidłowo przyjął w zaskarżonym rozstrzygnięciu, iż przesłanki wymienione w powyżej przywołanych przepisach nie zostały spełnione, ponieważ przedmiotowy towar służył importerowi w Kanadzie do prowadzenia działalności gospodarczej, oraz wykorzystywał go do celów prywatnych.

Dodatkowo organ zaznaczył, że w Polsce pojazd miał służyć importerowi tylko i wyłącznie do użytku osobistego, zatem nie zostałaby spełniony obowiązek wykorzystywania mienia osobistego, w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania, w jakim służyło ono w miejscu poprzedniego pobytu.

W świetle powyższych rozważań zarzuty podniesione w odwołaniu dotyczące naruszenia prawa materialnego tj. art. 4 i art. 6 Rozporządzenia (WE) Nr 1186/2009 nie zasługują na uwzględnienie. Skoro przedmiotowy pojazd wchodził w skład majątku przedsiębiorstwa firmy [...], to nie mógł jednocześnie wypełnić definicji mienia osobistego, o którym mowa w przywołanych przepisach.

Bez znaczenia pozostaje fakt, że importer był właścicielem przedsiębiorstwa oraz że wykorzystywał przedmiotowy towar do celów osobistych, gdyż pojazd wchodzący w skład majątku przedsiębiorstwa nie stanowi mienia osobistego.

Na marginesie organ odnotował, że przedmiotowy pojazd mógłby zostać zwolniony z należności celnych w przypadku sprowadzenia jako dobra inwestycyjne oraz inne urządzenia należące do przedsiębiorstw, które ostatecznie zaprzestają swojej działalności w państwie trzecim i przenoszą się na obszar celny Wspólnoty w celu kontynuowania tam podobnej działalności, zgodnie z art. 28 Rozporządzenia (WE) Nr 1186/2009.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. B. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przekazanie spawy do ponownego rozpoznania. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa objęły:

1/ naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej jako "k.p.a.") w zw. z art. 73 § 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz. U. 2020 r., poz. 1382 ze zm. - dalej jako "p.c.") w zw. z art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. 2020 r., poz. 1325 ze zm. - dalej jako "o.p.") oraz art. 73 § 1 p.c. w zw. z art. 191 o.p. poprzez ich niezastosowanie, tj. niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, a to wszystko poprzez: brak ustalenia jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadził skarżący w Kanadzie, brak zobowiązania skarżącego do przedłożenia wyjaśnień w sprawie rodzaju prowadzonej w Kanadzie działalności gospodarczej, brak wzięcia pod uwagę wyjaśnień skarżącego w przedmiocie przeznaczenia pojazdu John Deere model 4044R w Kanadzie, dowolne ustalenie, że działalność gospodarcza skarżącego polegała na kupowaniu domów do remontu, a następnie ich odsprzedaży, dowolne zakwalifikowanie zamieniania miejsc zamieszkania jako prowadzenia działalności gospodarczej, brak uwzględnienia treści wyjaśnień skarżącego w zakresie prowadzenia działalności, brak ustalenia czy domy w zakresie których miał prowadzić działalność gospodarczą nabywał w ramach prowadzonej działalności czy na własny rachunek;

2/ naruszenie art. 73 § 1 p.c. w zw. z art. 210 § 1 pkt 4 o.p. poprzez brak powołania w decyzji materialnej podstawy prawnej wydanej decyzji;

3/ błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez:

- błędne ustalenie, że działalność gospodarcza skarżącego polegała na zawodowym kupowaniu domów do remontu, a następnie ich odsprzedaży, podczas gdy zawodowa działalność skarżącego polegała na prowadzeniu usług transportowych ciągnikami siodłowymi, warsztatu dla TIR-ów i innego ciężkiego sprzętu, handlu TIR-ami, naczepami i innym ciężkim sprzętem;

- błędne ustalenie, ze używanie przez skarżącego pojazdu John Deere model 4044R do pracy przy domu było używaniem go do prowadzenia działalności gospodarczej;

- przyjęcie, że zakup pojazdu na firmę oznacza, że pojazd był używany i wykorzystywany w celu prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy z wyjaśnień skarżącego, charakteru rzeczywiście prowadzonej działalności gospodarczej, a nie tej przyjętej przez organ wynika, że pojazd był używany do użytku osobistego skarżącego oraz prac przy domu;

4/ naruszenie art. 3 Rozporządzenia (WE) Nr 1186/2009 poprzez jego niezastosowanie, pomimo, że mienie osobiste skarżącego w postaci traktora John Deere model 4044R powinno być zwolnione z należności celnych;

5/ art. 6 Rozporządzenia (WE) Nr 1186/2009 poprzez jego zastosowanie i uznanie przedmiotowego pojazdu jako przedmiotu wykorzystywanego do wykonywania rzemiosła lub zawodu, podczas gdy pojazd ten służył jedynie do użytku osobistego skarżącego oraz do pracy przy domu.

Strona wniosła o przeprowadzenie dowodów z dołączonej do skargi dokumentacji firmowej skarżącego na dowód rodzaju prowadzonej przez niego w Kanadzie działalności gospodarczej.

W skardze wskazano, że organy uznały, iż działalność gospodarczą, którą prowadził skarżący polegała na kupowaniu, remontach i odsprzedaży domów i w związku z powyższym uznały, że używany w pracach przy domu pojazd John Deere model 4044R służył skarżącemu do prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący nie prowadził natomiast działalności gospodarczej w takim zakresie, a organy nie ustaliły na czym ona w istocie polegała. Skarżący kupował natomiast domy na własny rachunek jako osoba fizyczna, a działalność gospodarczą prowadził w zakresie usług transportowych TIR, naprawy i handlu pojazdów TIR i innego ciężkiego sprzętu. Skoro zaś działalność skarżącego polegała na wskazanych wyżej czynnościach, a organy ustaliły, że traktor był używany przy pracach przy domu, to zadaniem skarżącego należy uznać, że nie służył mu do prowadzenia działalności gospodarczej. W skardze podkreślono, że jak wynika z wyjaśnień skarżącego, traktor John Deere skarżący wykorzystywał w ramach majątku osobistego. Używał go do transportu osobistego i rzeczy związanych z domem. Skarżący był wyłącznym użytkownikiem pojazdu oraz użytkował go wyłącznie w celach prywatnych, o czym świadczy fakt, że pojazd ten został zakupiony ze wskazaniem danych miejsca siedziby właściciela na adres prywatny skarżącego oraz to, że kredyt na zakup ww. pojazdu został zaciągnięty przez skarżącego jako osobę fizyczną, na własny rachunek, a także wyjaśnienia skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie z dnia 11 stycznia 2022 r. strona skarżąca – w razie powzięcia przez tut. Sąd wątpliwości odnośnie zakresu pojęcia "mienia osobistego" w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. c/ rozporządzenia Nr 1186/2009 - wystąpiła z wnioskiem o skierowanie pytania prejudycjalnego w trybie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej co do wykładni tego pojęcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia określonych naruszeń prawa sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt albo stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.) bądź oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty a jedynie ocenia, czy postępowanie przeprowadzono prawidłowo i czy wydany akt pozostaje w zgodzie z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 stycznia 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 13 sierpnia 2020 r., dokonana w oparciu o wyżej wskazane kryterium prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasadniczym i w istocie spornym przedmiotem zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji organów celno-skarbowych było rozstrzygnięcie dotyczące zwolnienia z należności celnych przywozowych (cła) towaru, tj. traktora, jako mienia osobistego skarżącego przenoszącego swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty.

Z dokonanych w postępowaniu wyjaśniającym ustaleń wynikało, że zadeklarowanym w dniu 14 listopada 2019 r. przez skarżącego do procedury dopuszczenia do obrotu przedmiotem był towar zaklasyfikowany do kodu TARIC 9905000000, stanowiący traktor John Deere, model 4044R, rok produkcji 2015, nr VIN [...], pojemność-silnika 2189 cm3. Przedmiotowy pojazd - jak wynikało z załączonej dokumentacji oraz wyjaśnień składanych w postępowaniu administracyjnym przez skarżącego – został zakupiony w celu prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej pod nazwą [...] z siedzibą [...] zarejestrowanej w Kandzie pod ww. nazwą i występującej również pod nazwą [...], co znajdowało potwierdzenie w zamówieniu z dnia 3 września 2015 r. na zakup m.in. powyższego traktora złożonego właśnie przez firmę [...], której - zgodnie z wyjaśnieniami strony – K. B. był właścicielem.

W niniejszej sprawie spór sprowadza się do przepisów rozporządzenia Rady (WE) NR 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. U. UE. L. 2009.324.23 ze zm. - zwanego dalej "rozporządzeniem Nr 1186/2009"), a ściślej mówiąc wykładni i zastosowania w niniejszej sprawie art. 2 ust. 1 lit. c/ oraz art. 3-5 i art. 6 lit. d/ tegoż rozporządzenia.

Stosownie do art. 2 ust. 1 lit. c/ rozporządzenia Nr 1186/2009, do celów niniejszego rozporządzenia "mienie osobiste" oznacza każde mienie przeznaczone na własny użytek osób zainteresowanych lub do zaspokojenia potrzeb ich gospodarstw domowych. "Mienie osobiste" tworzą w szczególności:

(i) majątek ruchomy gospodarstwa domowego;

(ii) rowery i motocykle, prywatne pojazdy mechaniczne i przyczepy do nich, przyczepy campingowe, łodzie wycieczkowe i prywatne samoloty.

Dobytek gospodarstwa domowego właściwy dla zwykłych potrzeb rodziny, zwierzęta domowe i zwierzęta wierzchowe, jak również przenośne instrumenty i sprzęt potrzebny do wykonywania przez osobę zainteresowaną rzemiosła lub zawodu, również stanowią "mienie osobiste". Mienie osobiste nie może mieć takiego charakteru bądź ilości, która wskazywałaby, że jest przywożone w celach handlowych.

Zgodnie z art. 3 powołanego rozporządzenia, z zastrzeżeniem art. 4-11 zwolnione z należności celnych przywozowych jest mienie osobiste przywożone przez osoby fizyczne przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty, przy czym – stosownie do art. 4 - zwolnienie ograniczone jest do mienia osobistego, które:

a) z wyjątkiem szczególnie uzasadnionych okoliczności, pozostawało w posiadaniu oraz, w przypadku towarów nieprzeznaczonych do konsumpcji, było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała zamieszkiwać w państwie trzecim, który opuściła;

b) jest przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania.

Ponadto państwa członkowskie mogą uzależnić zwolnienie takiego mienia od poniesienia w kraju pochodzenia bądź w kraju opuszczanym opłat celnych lub skarbowych, którym takie mienie zwykle podlega.

W myśl art. 5 rozporządzenia Nr 1186/2009 zwolnienie może zostać udzielone tylko osobom, których miejsce zamieszkania znajdowało się poza obszarem celnym Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy (ust. 1); jednakże właściwe organy mogą zezwolić na odstępstwa od zasady ustanowionej w ust. 1 pod warunkiem że wyraźną intencją osoby zainteresowanej było zamieszkiwanie poza obszarem celnym Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy (ust. 2).

Stosownie jednak do treści art. 6 rozporządzenia Nr 1186/2009, zwolnienia nie stosuje się m.in. do przedmiotów wykorzystywanych do wykonywania rzemiosła lub zawodu, innych niż przenośne instrumenty i sprzęt potrzebny do wykonywania tych zajęć (lit. d/).

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że zwolnieniem z konieczności zapłaty należności celnych przywozowych mogą zostać objęte wyłącznie takie przedmioty, które stanowią "mienie osobiste" osoby przesiedlającej się z państwa trzeciego, a więc przeznaczone na własny użytek osoby przesiedlającej się lub do zaspokojenia potrzeb gospodarstwa domowego takiej osoby (np. prywatne pojazdy mechaniczne – art. 3 w zw. z art. 2 ust. 1 lit. c/ ww. rozporządzenia), w stosunku do których spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki pozytywne, takie jak to, że przedmioty te (mienie): 1/ w odniesieniu do towarów nieprzeznaczonych do konsumpcji - znajdowały się posiadaniu osoby przenoszącej swoje miejsce zamieszkania (osoby zainteresowanej); 2/ były używane przez tę osobę w jej poprzednim miejscu zamieszkania w państwie trzecim co najmniej sześć miesięcy; 3/ są przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania (art. 4 ww. rozporządzenia); a jednocześnie nie zachodzi przesłanka negatywna dotycząca przedmiotów wchodzących w skład mienia osobistego, wykorzystywanych do wykonywania rzemiosła lub zawodu (przy czym innych niż przenośne instrumenty i sprzęt potrzebny do wykonywania tych zajęć – art. 6 lit. d/ ww. rozporządzenia).

W ocenie Sądu należy w pełni podzielić stanowisko organów celno-skarbowych, że przedmiotowy towar – traktor John Deere 4044R nie mógł zostać uznany za przedmiot stanowiący "mienie osobiste" przesiedlającego się skarżącego w rozumieniu ww. rozporządzenia, bowiem za mienie "osobiste" – jak nazwa wskazuje - nie może zostać uznane mienie "firmowe", wchodzące w skład majątku firmy/przedsiębiorstwa, zakupione na firmę/przedsiębiorstwo, w ramach którego prowadzona jest działalność gospodarcza. Skrót "INC" Incorporated Company przy nazwie firmy prowadzonej w Kanadzie przez skarżącego, jak ustaliły organy, oznacza zarejestrowane i wyodrębnione przedsiębiorstwo posiadające osobowość prawną, które pozostaje wyodrębnione z majątku jego właściciela/właścicieli. Dodatkowo, w odniesieniu do przedmiotu (towaru), jakim jest przedmiotowy traktor, organy słusznie zauważają, że prawodawca unijny w katalogu mienia osobistego wskazuje na m.in. "prywatne pojazdy mechaniczne", a więc nie jakiekolwiek inne pojazdy wykorzystywane w mniejszym lub większym stopniu do celów osobistych (prywatnych), jak właśnie pojazdy firmowe (nabyte w ramach prowadzonej działalności gospodarczej). Omawiane zwolnienie z należności celnych towaru przywożonego z państwa trzeciego na obszar celny Unii Europejskiej stanowi – o czym należy pamiętać - wyjątek od generalnej zasady powszechności cła, a skoro tak, to wszelkie przepisy statuujące to zwolnienie zawarte w rozporządzeniu Nr 1186/2009 należy interpretować ściśle, stosując wykładnię zwężającą a nie rozszerzającą.

Mając powyższe na uwadze zdaniem Sądu brak jest sugerowanej przez stronę skarżącą wątpliwości, co do wykładni pojęcia "mienia osobistego", gdyż samo znaczenie pojęcia "osobisty" wskazuje na ścisły związek, przynależność z konkretną osobą (odniesienie do określonej osoby), a tym bardziej jest to właśnie uwidocznione w kontekście dotyczącym pojazdu mechanicznego, bowiem sam prawodawca unijny dookreślił, że tego rodzaju mienie czyli towar o takim charakterze, to wyłącznie "prywatny" – a więc stanowiący czyjąś osobistą własność (nie należący do innego podmiotu) - pojazd mechaniczny. Pojazd mechaniczny zarejestrowany na podmiot gospodarczy (przedsiębiorstwo) i stanowiący jego własność, dopóki należy do mienia tego przedsiębiorstwa (bez względu na to czy jest to działalność jednoosobowa, w której osoba prowadzącą działalność gospodarczą jest tożsama z osobą przesiedlającą się), nie stanowi jednocześnie tym samym "mienia osobistego" przywożonego przez osoby fizyczne przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar Wspólnoty. Jak słusznie wskazał bowiem organ odwoławczy, takie mienie może podlegać zwolnieniu w innym reżimie prawnym, tj. na zasadach określonych w art. 28 i nast. rozporządzenia (WE) Nr 1186/2009, jako dobra inwestycyjne oraz inne urządzenia należące do przedsiębiorstw, które ostatecznie zaprzestają swojej działalności w państwie trzecim i przenoszą się na obszar celny Wspólnoty w celu kontynuowania tam podobnej działalności.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że definicja "mienia osobistego", jego wykorzystywania i przeznaczenia została określona w przywołanych przepisach w sposób precyzyjny i jednoznaczny. Prawodawca unijny nie pozostawił w tym zakresie żadnego domniemania, czy też miarkowania w kontekście możliwości uznania składników majątku firmy/przedsiębiorstwa za minie osobiste, dlatego Sąd odnosząc się do zgłoszonego przez skarżącego wniosku o skierowanie do TSUE pytania prejudycjalnego co do wykładni art. 2 ust. 1 lit. c/ ww. rozporządzenia, nie dostrzegł w rozpoznawanej sprawie takiej konieczności.

Ponadto, odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, stwierdzić także należy, że rodzaj prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej pozostaje bez znaczenia, skoro w przepisach Rozporządzenia (WE) Nr 1186/2009 w ramach "mienia osobistego" nie przewidziano możliwości zaliczenia przedmiotów stanowiących majątek firmy/przedsiębiorstwa. Niezależnie od tego należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego działalność gospodarcza w zakresie usług transportowych ciągnikami siodłowymi i innym ciężkim sprzętem nie musi oznaczać, co podnosiła strona, niemożności wykorzystania w prowadzeniu takiej działalności przedmiotowego pojazdu (traktora), który mógł być niewątpliwie przydatny do wykonywania prac porządkowych nie tylko na terenie prywatnej posiadłości skarżącego, ale również w zakresie świadczonych odpłatnie usług w ramach prowadzonej działalności, tym bardziej, gdy - jak wynika z dokumentów – został zamówiony i zakupiony w związku z prowadzoną przez skarżącego w Kanadzie działalnością gospodarczą. Zwolnienie z cła może być zastosowane jedynie w odniesieniu do mienia przesiedlenia stanowiącego mienie osoby przenoszącej swoje miejsce zamieszkania z kraju trzeciego na terytorium UE, natomiast należy przyjąć, iż przedmiotowy pojazd stanowił własność przedsiębiorstwa, a więc należał do jego składników majątkowych.

W tym miejscu na marginesie odnotować należy, że takie samo stanowisko – na gruncie w istocie tożsamo brzmiącej regulacji prawnej w odniesieniu do zwolnienia przedmiotowego pojazdu z podatku od towarów i usług – zaprezentował tut. Sąd w wyroku z dnia 25 sierpnia 2021 r. (sygn. akt I SA/Gd 310/21), który stwierdził, że traktor John Deere model 4044R, rok produkcji 2015, numer nadwozia VIN [...] nie był przeznaczony do użytku osobistego K. B., ponieważ był wykorzystywany do prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, co potwierdzają "okoliczności zakupu przedmiotowego towaru w Kanadzie w ramach prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą [...], tj. zamówienie oraz zawarta przez tę firmę umowa pożyczki na zakup przedmiotowego towaru, jak również wskazuje na powyższe importer w swoich wyjaśnieniach z dnia 13 grudnia 2019 r. Podkreślić należy, iż skrót "INC" Incorporated Company przy nazwie firmy, oznacza zarejestrowane i wyodrębnione przedsiębiorstwo posiadające osobowość prawną. Najistotniejszy w tym przypadku jest fakt, że przedsiębiorstwo takie jest wyodrębnione z majątku jego właściciela/właścicieli. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący zakupił przedmiotowy pojazd na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej i co oczywiste mógł go wykorzystywać, o czym również sam poinformował, do celów osobistych. Niemniej jednak fakt zakupu, rejestracji, ubezpieczenia przedmiotowego pojazdu na firmę, pod którą prowadzona była działalność gospodarcza przesądza o tym, że pojazd ten nie może zostać uznany za "służący do osobistego użytku", jak tego wymaga przepis art. 47 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. Prawidłowo zatem organy uznały, że przesłanki wymienione w powyżej przywołanych przepisach nie zostały spełnione w sytuacji, w której przedmiotowy towar służył skarżącemu do prowadzenia działalności gospodarczej, a przy okazji do celów prywatnych".

Ponadto niemożność zastosowania zwolnienia z cła w stosunku do wskazanego pojazdu wynika dodatkowo z treści art. 6 lit. d/ rozporządzenia Nr 1186/2009, który wprowadza przedmiotowe ograniczenie omawianego zwolnienia wskazując, że zasadniczo nie stosuje się go do przedmiotów wykorzystywanych do wykonywania rzemiosła lub zawodu. Należy przyjąć, że skoro pojazd został nabyty na firmę skarżącego, to był wykorzystywany do wykonywania działalności w ramach tej firmy. Zakup przedmiotowego pojazdu (traktora) nie został dokonany przez osobę fizyczną tj. K. B., ale przez przedsiębiorstwo/firmę [...], a zatem należało przyjąć, że przeznaczenie pojazdu było do celów firmowych (prowadzenia działalności gospodarczej), gdyż w innym przypadku dokumenty związane z zakupem przedmiotowego pojazdu zostałyby wystawione na osobę skarżącego a nie firmę.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie dopatrzył się wadliwości zaskarżonych decyzji uzasadniających uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. i w tym stanie rzeczy - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji.