Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 1290/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2004-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Powołane przepisy: article: art. 250 par. 3, art. 270 par. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA S. Presnarowicz, Sędzia NSA J. Lewkowicz, Asesor WSA W. Stachurski (spr.), Protokolant B. Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2004 r. sprawy ze skargi AGENCJI R. [...] w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odsetek od zwróconych należności celnych oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...].08.1998 r. na przejściu granicznym w B. został zatrzymany samochód osobowy marki [...] objęty procedurą tranzytu w Oddziale Celnym w Ś. na podstawie dokumentu SAD Nr [...] z dnia [...].08.1998 r. Zgodnie z postanowieniem Prokuratury Rejonowej w S. z dnia [...].08.1998 r. przedmiotowy samochód w dniu [...].08.1998 r. został wydany pełnomocnikowi Agencji R. w celu wywozu za granicę i dostarczenia prawowitemu właścicielowi. Postanowieniem z dnia [...].08.1998 r. Urząd Celny w B. wobec braku potwierdzenia wywozu przedmiotowego samochodu za granicę, wszczął wobec Agencji R. postępowanie, w następstwie którego [...] z dnia [...].11.1999 r. stwierdził, iż w stosunku do wymienionego towaru powstał dług celny w przywozie stosownie do art. 211 § 1 Kodeksu celnego. Zdaniem organu celnego Agencja R. nie przedstawiła dowodów na to, iż wymieniony samochód znajduje się poza polskim obszarem celnym. Za taki dowód nie uznano przedłożonych przez Agencję dokumentów - potwierdzenia Towarzystwa Ubezpieczeniowego [...] z dnia [...].05.1999 r. oraz [...] - pełnomocnika ww. Towarzystwa

z dnia [...].05.1999 r. W wydanej decyzji organ celny określił kwotę wynikającą z długu celnego oraz wymierzył opłatę manipulacyjną dodatkową za czynności podejmowane

w wyniku usunięcia tego pojazdu spod dozoru celnego. Decyzja ta stała się ostateczna, jednak na skutek wznowienia postępowania, a następnie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05.09.2001 r. sygn. akt SA/Bk 1080/00, Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...].11.2001 r. uchylił przedmiotową decyzję Dyrektora Urzędu Celnego

w B. w części dotyczącej kwoty wynikającej z długu celnego i w tym zakresie umorzył postępowanie I instancji.

Wobec powyższego Dyrektor Urzędu Celnego w B. decyzją Nr [...] z dnia [...].11.2001 r. zarządził zwrot uiszczonej kwoty cła wraz z zapłaconymi odsetkami. Od decyzji tej strona złożyła odwołanie z dnia [...].12.2001 r., w którym wniosła

o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy zapłaty odsetek od nienależnie obliczonej

i pobranej należności głównej oraz odsetek od pobranych odsetek, zarzucając organowi naruszenie postanowień przepisu art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją Nr [...] z dnia [...].06.2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. została następnie zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd wyrokiem z dnia 28.03.2003 r., sygn. akt SA/BK 907/02 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, iż Dyrektor Izby Celnej w B. wydaną przez siebie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji

w przedmiocie, którego ta decyzja nie obejmowała.

W związku powyższym rozpatrując ponownie sprawę Dyrektor Izby Celnej

w B. decyzją Nr [...] z dnia [...].06.2003 r. umorzył postępowanie odwoławcze. Jednocześnie pismami z dnia [...].05.2003 r., z dnia [...].06.2003 r. oraz z dnia [...].06.2003 r., wezwano stronę do udzielenia informacji, czy żądanie zawarte w odwołaniu z dnia [...].12.2001 r. od decyzji Nr [...] z dnia [...].11.2001 r. należy traktować jako wniosek o wydanie nowej decyzji w przedmiocie odsetek od zwróconej kwoty cła oraz odsetek od odsetek, czy też jako wniosek zawierający żądanie uzupełnienia decyzji z dnia [...].11.2001 r. dotyczącej zwrotu cła i zapłaconych odsetek. W odpowiedzi Agencja R. pismem z dnia [...].06.2003 r. wniosła o uzupełnienie decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w B. Nr [...] z dnia [...].11.2001 r., poprzez orzeczenie o należnych jej odsetkach od zwróconego cła i odsetkach od zapłaconych odsetek oraz w przedmiocie zwrotu poniesionych kosztów egzekucyjnych. Po rozpatrzeniu wniosku Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją Nr [...] z dnia [...].07.2003 r. postanowił uzupełnić rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Dyrektora Urzędu Celnego Nr [...] z dnia [...].11.2001 r. w ten sposób, że odmówił Agencji R. zapłaty odsetek zarówno od kwoty zwróconych należności celnych, jak i od kwoty odsetek od należności celnych, a także odmówił zwrotu poniesionych kosztów egzekucyjnych.

Pismem z dnia [...].08.2003 r. Agencja R. [...] wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Dyrektora Izby Celnej w B., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. Strona zarzuciła przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 250 § 3 Kodeksu celnego poprzez nie zapłacenie odsetek od zwróconych należności celnych pomimo, że zostały spełnione przesłanki do ich zapłaty. Strona podniosła, że organ celny wydając w dniu [...].11.1999 r. decyzję w sprawie długu celnego, dysponował dokumentem potwierdzającym powrotny wywóz do N. samochodu marki [...]. Dokument ten zdaniem odwołującego się całkowicie podważał słuszność wydanego wówczas rozstrzygnięcia. Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją Nr [...] z dnia [...].09.2003 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez siebie w I instancji.

Na przedmiotową decyzję Agencja R. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...].07.2003 r. Strona skarżąca zarzuciła obu decyzjom naruszenie przepisu art. 250 § 3 Kodeksu celnego, poprzez odmowę przyznania należnych odsetek od zwróconych należności celnych. Zdaniem Agencji R. organ celny wydając decyzję wymierzającą należności celne dysponował dokumentem potwierdzającym powrotny wywóz samochodu do N., co stanowi obrazę art. 270 Kodeksu celnego. Ponadto organy celne odmawiając przyznania odsetek od zwróconych należności celnych zajmują niejednolite stanowisko w tej sprawie. Z jednej strony kwestionują słuszność roszczeń opartych

na przepisie art. 250 § 3 Kodeksu celnego, z drugiej zaś zwracają skarżącemu odsetki

za nieterminową zapłatę należności celnych w oparciu o treść art. 249 Kodeksu celnego.

W odpowiedzi na podniesione w skardze zarzuty Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem organu celnego właściwe dokumenty potwierdzające powrotny wywóz samochodu [...] za granicę zostały przez Agencję R. przedłożone dopiero na etapie wznowionego postępowania celnego, a zatem pierwotna decyzja w sprawie wymiaru długu celnego nie była wynikiem błędu organu celnego. W związku z tym, stronie nie należą się odsetki od nienależnie pobranego cła i odsetki od pobranych odsetek. W odpowiedzi na zarzut niejednolitego stosowania prawa przez organy celne, Dyrektor Izby Celnej w B. wyjaśnił, iż zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 250 Kodeksu celnego, a nie na podstawie art. 249 Kodeksu celnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W pierwszym rzędzie Sąd poddał ocenie właściwość Dyrektora Izby Celnej

w B. do wydania w dniu [...].07.2003 r. decyzji w przedmiocie uzupełniania decyzji z dnia [...].11.2001 r. wydanej przez Dyrektora Urzędu Celnego w B. W dniu 01.05.2002 r. weszły w życie przepisy reformujące administrację celną, na mocy których organem celnym I instancji jest naczelnik urzędu celnego, zaś organem celnym II instancji dyrektor izby celnej - ustawa z dnia 20.03.2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 41, poz.365). Zgodnie z art. 5 ust.1 i 2 tej ustawy, do zakresu działania dyrektorów izb celnych przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje Prezesa Głównego Urzędu Ceł (dotychczasowy organ II instancji). Z kolei do zakresu działania naczelników urzędów celnych - jeżeli przepisy szczególne stanowią inaczej - przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje dyrektorów urzędów celnych (dotychczasowy organ I instancji). W toku postępowania przed Sądem, Dyrektor Izby Celnej w B. wyjaśnił, iż przepisy szczególne, które pozwalały mu w przedmiotowej sprawie na uzupełnienie decyzji wydanej uprzednio w I instancji przez Dyrektora Urzędu Celnego w B., zawarte są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19.12.1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia (Dz.U. Nr 158, poz.1050 ze zm.). Sąd podziela wyrażone w tym względzie stanowisko. Przepisy wspomnianego rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym od dnia 01.05.2002 r., dają podstawę do stwierdzenia, iż organem celnym właściwym do załatwiania spraw dotyczących zwrotu lub umorzenia cła, w tym także odsetek od zwracanych należności celnych jest dyrektor izby celnej. Choć prawodawca w przepisach tego rozporządzenia nie posługuje się zwrotem typu "dyrektor izby celnej wydaje decyzję", to jednak z zapisów § 4-6 wprost wynika, iż to ten organ właściwy jest do przyjmowania wniosków o zwrot lub umorzenie cła, co prowadzi w konsekwencji do wniosku, że jest on również właściwy do wydawania w tym zakresie rozstrzygnięć. Odnosząc powyższe do wspomnianych wyżej przepisów reformujących administrację celną należy stwierdzić, iż Dyrektor Izby Celnej w B. był właściwy do wydania w dniu [...].07.2003 r. decyzji w przedmiocie uzupełnieniu decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w B. z dnia [...].11.2001 r.

Odnosząc się z kolei do istoty powstałego w tej sprawie sporu Sąd zauważa,

że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 250 § 3 ustawy z dnia 09.01.1997 r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek. Odejście od tej reguły możliwe jest wówczas,

gdy niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych było wynikiem błędu organu celnego,

a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Uznanie zasadności żądania Agencji R. wymaga zatem uprzedniego wykazania, że wydana przez Dyrektora Urzędu Celnego w B. decyzja z dnia [...].11.1999 r. w przedmiocie określenia długu celnego, obarczona była błędem, do którego w żaden sposób nie przyczyniła się Agencja R. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż w trakcie prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Celnego w B. postępowania Agencja R. wzywana była do przedłożenia dowodów wskazujących na powrotny wywóz za granicę samochodu marki [...]. Przedłożone wówczas potwierdzenia firm [...] nie zostały uznane przez organ celny między innymi z tego powodu, że nie spełniały one wymogów określonych w art. 270 § 1 Kodeksu celnego. Sąd zauważa, że na mocy art. 262 Kodeksu celnego, do postępowania w sprawach celnych mają odpowiednie zastosowanie przepisy działu IV ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.). Stąd wniosek, że jako dowód w postępowaniu celnym należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem - art.180 §1 Ordynacji podatkowej. Przepis art. 270 § 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego, stanowi jedynie uszczegółowienie przyjętej w prawie celnym ogólnej reguły dowodzenia. Oddzielną natomiast kwestią jest ocena przydatności zgromadzonych w sprawie dowodów. Organ celny kierując się zasadą wyrażoną w art.191 Ordynacji podatkowej, według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia zebrane w sprawie dowody. W przedmiotowej sprawie Dyrektor Urzędu Celnego w B. miał podstawy, aby nie uznawać za wystarczające przedłożonych przez Agencję R. dokumentów. Słusznie bowiem organ celny zauważa, że potwierdzenie z dnia [...].05.1999 r. wystawione przez niemiecką firmę sprowadzającą pojazdy [...], kłóci się z dowodem wydania samochodu przez Komendę Rejonową Policji w S. Według pierwszego z dokumentów samochód marki [...] powrócił do Niemiec w dniu [...].08.1998 r., w sytuacji gdy jego wydanie przez policję w S. miało miejsce dopiero w dniu [...].08.1998 r. Z kolei drugi przedłożony przez stronę dokument - pismo z Towarzystwa Ubezpieczeniowego [...] z dnia [...].05.1999 r., nie było podpisane. Stąd za uzasadnione należy uznać żądanie organu celnego do przedłożenia przez stronę dokumentu potwierdzającego wywóz samochodu, który byłby wystawiony przez uprawniony organ administracji Niemiec. Dokument taki, w postaci zaświadczenia o rejestracji przedmiotowego samochodu na terenie Niemiec, wystawiony przez Burmistrza D., pojawił się dopiero po wydaniu przez Dyrektora Urzędu Celnego w B. decyzji z dnia [...].11.1999 r. Decyzja ta nie może być zatem uznana, jako wydana w wyniku błędu organu, do którego w żaden sposób nie przyczyniła się strona postępowania - art. 250 § 3 Kodeksu celnego.

W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].09.2003 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...].07.2003 r. w przedmiocie uzupełnienia decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...].11.2001 r. nie narusza prawa. Zgodnie zatem z art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ( 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.), skargę należało oddalić.