Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1142/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II inst
Powołane przepisy: article: art. 30 ust 1 pkt 3 i art 49b ust 1 wzw z art 49b ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie : WSA Kazimierz Badarzewski WSA Jacek Bursa Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. B. i D. S. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 czerwca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących M. B. i D. S. kwotę 757 zł ( słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 30 stycznia 2012 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wpłynęło pismo o udzielenie informacji czy mur rozgraniczający działki nr [...] i [...] obr. [...] P. przy ul. S. w K. został wybudowany zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. W związku z tym PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia w formie muru pełnego zlokalizowanego w granicy działki nr [...] i działki nr [...] obr. [...] P. przy ul. S. w K..

W dniu 13 kwietnia 2012 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrole wykonania robót budowlanych polegających na wybudowaniu ww. muru. Stwierdzili istnienie ogrodzenia w formie muru pełnego o długości około 13,70 m i wysokości od 1,60 do 2,60 m przy bramie wjazdowej. Ustalili, że od strony bramy wjazdowej na długości około 6 m przekroczona została wysokość 2,20 m, tj. od 2,60 m do 2,20 m. Ustalili również, że ogrodzenie zostało wykonane w 2011 r., bez zgody organu architektoniczno – budowlanego, a inwestorem robót byli D. S. i M. B.

W dniu 22 maja 2012 r. PINB wydał postanowienie znak: [...], na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w którym nałożył na współwłaścicieli nieruchomości przy ul. S. w K., tj. D. S. i M. B., obowiązek przedłożenia niezbędnych dokumentów celem wdrożenia procedury legalizacyjnej.

W dniu 27 czerwca 2012 r., właściciel działki nr [...] obr. [...] przy ul. S. E. W., wniósł pismo w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej do działki nr [...]obr. [...] P.

M. B. przedłożyła do PINB postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 9 lipca 2012 r., znak: [...], o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności istniejącego ogrodzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W dniu 30 września 2013 r. PINB wystąpił z pismem do Biura Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta K. z prośbą o udzielenie informacji czy budowa przedmiotowego ogrodzenia znajdującego się na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod tereny wydzielonych ciągów pieszo - jezdnych [...] jest dopuszczalna, w myśl ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W odpowiedzi na powyższe pismo, Urząd Miasta K. poinformował w dniu 14 października 2013 r., że lokalizacja przedmiotowego ogrodzenia w granicy działki [...] obr. [...] P. przy ul. S. i działki nr [...] obr. [...] jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]".

D. S. i M. B.dostarczyli do PINB w dniach 19 maja i 16 czerwca 2014 r., oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, opinię techniczną ogrodzenia, a także wnieśli o przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów o 30 dni.

W dniu 27 sierpnia 2014 r. PINB wydał decyzję nr [...], znak: [...], na podstawie art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3, art. 80 ust. 2 pkt. 1, art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz art. 104 kpa, nakazującą inwestorom, M. B. i D. S. rozbiórkę ogrodzenia wraz z bramą wjazdową w postaci muru pełnego zlokalizowanego w granicy działki nr [...] i [...] nr [...] obr. [...] P. przy ul. S. wykonanego bez wymaganej zgody właściwego organu architektoniczno – budowlanego.

W uzasadnieniu organ podniósł, że wykonanie przedmiotowego ogrodzenia, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane wymagało zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno – budowlanemu, a tym samym w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 49b ustawy Prawo budowlane. Podkreślił, iż obiekt budowlany wybudowany lub będący w trakcie budowy bez wymaganego zgłoszenia, może zostać tylko wtedy zalegalizowany, jeżeli spełnione są łącznie dwa podstawowe warunki, o których mowa w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, tj.: zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, w tym z warunkami technicznymi. Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie uzasadnione jest wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę ww. ogrodzenia, usytuowanego na terenach wydzielonych ciągów pieszo-jezdnych [...], na których obowiązuje zakaz budowy ogrodzeń od strony przestrzeni publicznej wyznaczonych dróg publicznych oraz innych wydzielonych ciągów i urządzeń komunikacji publicznej na linii położonej bliżej jezdni niż przebiega linia rozgraniczająca teren przeznaczony pod komunikacje. Organ poinformował, iż przed wydaniem powyższej decyzji, do PINB wpłynęły wyjaśnienia oraz prośba inwestora, o pomoc w doprowadzeniu powierzchni terenu przyległego do muru na działce [...]do stanu sprzed obniżenia terenu i zabezpieczenia działki przed zalewaniem wodą opadową z działki [...] gdyż obecna sytuacja grozi zamarzaniem gruntu pod ogrodzeniem, podmyciem go i przewróceniem oraz skutkuje sztucznym zawyżaniem pomiaru wysokości muru ponad pierwotną wysokość [...] m oraz iż, wykonanie zabezpieczeń jest możliwe ewentualnie na warunkach art. 47 ustawy Prawo Budowlane, a także, że budowa ogrodzenia w formie muru, przyczyniła się do zatrzymania aktywnego osuwiska. W związku z powyższym organ wskazał, iż należą do niego zadania i kompetencje, o których mowa w przepisach ustawy Prawo budowlane, enumeratywnie przywołane w jej art. 83 ust. 1,a wskazane w przepisach ustawy zadania i kompetencje nie obejmują działań wynikających z art. 47 ww. ustawy, który to artykuł nie został wskazany w art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Ponadto organ podkreślił, że zgodnie z przepisami prawa zakwalifikowanie muru oporowego jako budowli wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, bez względu na jego parametry czy usytuowanie, dlatego tym bardziej zasadne jest wydanie przedmiotowej decyzji.

W odwołaniu od powyższej decyzji PINB M. B. zarzuciła naruszenie:

1. art. 61 kpa poprzez wykroczenie w decyzji poza zakres prowadzonego postępowania administracyjnego;

2. art. 7 w zw. z art. 84 § 1 kpa poprzez niezgromadzenie kompletnego materiału dowodowego, jak również brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność wpływu aktywnego osuwiska na wynik pomiaru wysokości muru, co prowadzi do naruszenia zasady prawdy obiektywnej, jak i słusznego interesu obywateli;

3. art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa przez brak wyjaśnienia przez organ administracji wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i błędne, odbiegające od treści materiału dowodowego ustalenia, oraz wybiórczą ocenę przez organ administracji materiału dowodowego, z pominięciem kwestii istotnych dla uznania prawidłowości wydanej decyzji, w tym również bezpodstawnego przyjęcia, iż okoliczności faktyczne wskazujące na konieczność dokonania rozbiórki ogrodzenia, podczas gdy całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym nie potwierdza stanowiska organu administracji;

4. art. 7, 8, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa poprzez nieprzeprowadzenie w sposób należyty postępowania wyjaśniającego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego sprawy polegające na nieuwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a przede wszystkim konstrukcji ogrodzenia z muru betonowego, w tym brak należytego wyjaśnienia czy ustalenia aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stoją na przeszkodzie przeprowadzeniu legalizacji budowy przedmiotowego ogrodzenia z muru;

5. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez brak wykazania istnienia przesłanek uzasadniających konieczność dokonania zgłoszenia budowy ogrodzenia;

6. art. 49b ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez brak wykazania istnienia rzeczywistych przesłanek uzasadniających decyzję o rozbiórce w tym poprzez błędną interpretację postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co skutkowało bezpodstawnym ustaleniem przez organ, iż brak jest podstaw zalegalizowania budowy przedmiotowego ogrodzenia.

Odwołująca wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania PINB.

Od decyzji PINB nr [...] odwołał się również D.S., który wniósł o jej uchylenie.

W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że powyższa decyzja zawiera liczne błędy oraz brak w niej odniesienia do przekazanych dotychczas dokumentów, a także do rzeczywistego stanu w terenie. Przede wszystkim podkreślił, iż przedmiotowe ogrodzenie nie zostało wykonane bez wymaganej zgody, gdyż zgoda taka w czasie prowadzenia robót budowlanych nie była wymagana. D. S. podniósł również, że organ I instancji żądając przedstawienia projektu zagospodarowania działki oraz zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, wiedział, że projekt zagospodarowania działki, nie dotyczy obiektów istniejących, a zaświadczenie prezydenta miasta dla obiektu istniejącego przed obowiązywaniem planu było pozbawione sensu dla przedmiotowej sprawy. Ponadto wskazał, iż zakaz grodzenia nieruchomości od strony dróg publicznych nie dotyczy ul. S.gdyż nie była ona i nie jest drogą publiczną. W ocenie odwołującego błędne jest także założenie, że zmierzona w dniu 13 kwietnia 2012 r. wysokość ogrodzenia była identyczna jak w czasie zakończenia budowy, co w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów było założeniem absurdalnym, ponieważ spływająca woda opadowa z działki [...] pozbawionej gwałtownie zadrzewienia, zakrzewienia i trawy miała wpływ na widoczne gołym okiem obniżenie terenu w postaci rowu przy murze ogrodzeniowym, a gdyby było inaczej, to z pewnością przedmiotowa sprawa zostałaby zainicjowana wiosną 2011 r. Odwołujący podniósł, że nietrafny jest pogląd organu I instancji traktujący ogrodzenie jako mur oporowy, gdyż ogrodzenie przebiega wzdłuż stoku terenu, więc ma jednakowy poziom po obu stronach, co jest sprzeczne z definicją konstrukcji oporowej w pkt 4 § 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie oraz normą [...]

Po rozpoznaniu powyższych odwołań Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydał w dniu 24 czerwca 2015 r. decyzję nr [...] znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, o utrzymaniu w mocy decyzji PINB nr [...] znak: [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3, budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m, a inwestorzy nie posiadali stosownego zgłoszenia. Pominięcie wymaganej procedury zgłoszenia budowy ogrodzenia w organie administracji architektoniczno – budowlanej świadczy o wykonaniu robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej, które podlegają hipotezie art. 49b ustawy Prawo budowlane. W związku z tym organ odwoławczy przyznał, iż zasadnie organ I instancji prowadził postępowanie w trybie art. 49b ustawy Prawo budowlane. Ponadto wskazał, że pomimo zobowiązania inwestorów przez PINB do przedłożenia niezbędnej dokumentacji celem legalizacji oraz znacznego upływu terminu, inwestorzy nie dostarczyli kompletu wskazanych dokumentów. MWINB podniósł, że istota regulacji przepisu art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma na celu umożliwienie inwestorowi wykazanie, że budowa zrealizowana przez niego bez stosownego zgłoszenia spełnia wymogi planowania i zagospodarowania przestrzennego. Dopuszczona przez ustawodawcę procedura legalizacyjna tylko w przypadku spełnienia określonych obowiązków skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki, a w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie wynikających z art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane obowiązków właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Dlatego zaskarżona decyzja PINB wydana w oparciu o przepis art. 49b ust. 1 w zw. z 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane była w ustalonym stanie sprawy zasadna. Organ odwoławczy mając na uwadze całość powyższych okoliczności i podany analizie materiał dowodowy zebrany w sprawie, uznał, iż przedmiotowe ogrodzenie wraz z bramą jest niezgodne z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czym nie spełnia warunków legalizacyjnych określonych w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, dlatego nie ma możliwości zalegalizowania wykonanych robót budowlanych. W odpowiedzi na zarzuty odwołujących MWINB zauważył, że zgodnie z treścią opinii geologicznej o możliwości poprowadzenia służebności drogi koniecznej i służebności doprowadzenia mediów niezbędnych do uzbrojenia działki nr [...] na rzecz każdoczesnych właścicieli tej działki, według koncepcji zaproponowanych przez biegłego S. B. w opinii z 25 maja 2012 r., biegły stwierdził, iż teren nie leży w granicach dolnej części języka osuwiska. Zatem jeśli budowa geologiczna nie wskazuje na jakiekolwiek zagrożenie degradacji działki uczestników ze strony działki wnioskodawcy, nie ma konieczności powoływania biegłego na okoliczność ponownego badania wpływu osuwiska na przedmiotowe ogrodzenie. Odnośnie zarzutu aktualności orzekania, MWINB wskazał, iż zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie, sygn. II SA/Kr 541/09, organy administracyjne orzekają według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji. Obowiązek ten dotyczy również organu II instancji, co wynika z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zgodnie z którą organ II instancji ma obowiązek uwzględnić aktualny stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Dlatego w wyniku naruszenia art. 30 ust. 4 ustawy Prawo budowlane polegającego na wybudowaniu bez zgłoszenia ogrodzenia przekraczającego wysokość 2,20 m, organ prowadząc postępowanie i rozważając wdrożenie procedury legalizacyjnej, zobligowany jest uwzględniać przepisy istniejące w momencie orzekania m.in. postanowienia zawarte w aktualnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Na powyższą decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, D. S. i M. B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając:

1) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 107 §1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 k.p.a. (w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane i niektórych innych ustaw) w zw. z art. 49b ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlne (w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i niektórych innych ustaw) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - [...] wydanej z rażącym naruszeniem prawa, nakazującej rozbiórkę "ogrodzenia wraz z bramą wjazdową w postaci muru pełnego o długości 13,70 m i wysokości od 1,60 m do 2,60 zlokalizowanego w granicy działki nr [...] i [...] obręb [...] P. przy ul. S. w K. wykonanego bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej", gdy tymczasem: - zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3) ustawy Prawo budowlane budowa ogrodzeń nie wymaga zgody organu administracji publicznej, ale jedynie zgłoszenia;

- zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3) ustawy Prawo budowlane zgłoszeniu podlegała wyłącznie budowa ogrodzenia o wysokości przewyższającej 2,20 m, a nakazana skarżącym rozbiórka dotyczy "ogrodzenia wraz z bramą wjazdową w postaci muru pełnego o długości 13,70 m", mimo, że tylko 6 m długości muru (nawet przy uwzględnieniu nieprawidłowych ustaleń faktycznych dokonanych przez organy administracyjne) przekracza wysokość 2,20 m;

- zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3) ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i niektórych innych ustaw) zgłoszeniu podlegała budowa ogrodzeń innych niż, których wysokość przekracza 2,20 m od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych, a ogrodzenie wybudowane przez skarżących w zakresie muru pełnego nie jest usytuowane od strony żadnego z wymienionych miejsc publicznych, ale oddziela działkę nr [...] stanowiącą współwłasność łączną skarżących od działki nr [...] stanowiącą własność p. E. W.; z kolei brama wjazdowa nie stanowi budowli, a jednocześnie nie jest usytuowana od strony drogi lub innego miejsca publicznego, bowiem dojazd do nieruchomości skarżących stanowi drogę wewnętrzną będącą współwłasnością prywatną, do której dostęp mają wyłącznie współwłaściciele, a nie nieograniczona ilość osób;

- decyzja organu I instancji opiera się na rażąco wadliwej podstawie faktycznej pozostającej w sprzeczności z rzeczywistymi ustaleniami faktycznymi przyjmując, że "ogrodzenie wraz z bramą" stanowi "mur pełny" (co pozostaje w oczywistej sprzeczności z funkcją bramy wjazdowej), którego wysokość w całości (13,70 m) przewyższa 2,20 m, a sama brama wjazdowa (mur pełny według organu I i II instancji) przylega do drogi lub innego miejsca publicznego;

2) rażące naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3) ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i niektórych innych ustaw przez podanie jako podstawy prawnej nakazu rozbiórki art. 30 ust. 1 pkt 3) powołanej wyżej ustawy ze wskazaniem, że nakaz wspomnianej rozbiórki dotyczy muru pełnego o długości 13,70m o wysokości "od 1,60 m do 2,20 m", gdy tymczasem ustawa wymaga zgłoszenia budowy ogrodzenia, którego wysokość przekracza 2,20 m, a jednocześnie w świetle ustaleń dokonanych przez organ I instancji jedynie 6 m muru oddzielającego działkę nr [...] i działkę nr [...] obręb [...] w K. ma wysokość wyższą niż 2,20 m; organ II instancji nie uzasadnił, która z podstaw określonych w art. 30 ust. 1 pkt 3) ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed 28 czerwca 2015 r. (budowa ogrodzenia od strony miejsca publicznego, czy też przewyższającego wysokość 2,20 m) stanowiła podstawę nakazu rozbiórki, a są to podstawy prawne niezależne i zastosowanie każdej nich wymaga właściwych ustaleń faktycznych oraz oceny prawnej;

3) rażące naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 3) (w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane i niektórych innych ustaw) w zw. z art. 49b ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i niektórych innych ustaw) przez jego zastosowanie do ogrodzenia (muru) w zakresie, w którym jego wysokość nie przekraczała 2,20 m i nieusytuowanego od strony drogi publicznej lub innego miejsca publicznego oraz do bramy wjazdowej, która nie stanowi ogrodzenia w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3) k.p.a. i nie jest usytuowana na granicy działki nr [...] i [...] obręb [...] w K., ani od strony drogi publicznej lub innego miejsca publicznego;

4) rażące naruszenie art. 49b ust. 2 w zw. z art. 49b ust. ! w zw. z art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i niektórych innych ustaw przez przyjęcie, że

pismo Urzędu Miasta w K. z dnia 14 października 2013 r., znak: [...] (karta nr [...] akt sprawy) stanowi podstawę do obligatoryjnego wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, gdyby tymczasem art. 49b ust. 3 stanowi o wydaniu nakazu rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 w przypadku, gdy inwestor nie wykona obowiązku dostarczenia dokumentacji nałożonego przez organ administracyjny, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca; jednocześnie organ II instancji błędnie zastosował art. 49 b ust. 2 w zw. z art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane odstępując od samodzielnej oceny przesłanek uzasadniających rozbiórkę, a poprzestając jedynie na dokumentacji pochodzącej z Urzędu Miasta K. pozostającej w sprzeczności ze stanem faktycznym sprawy i naruszającej stan prawny w odniesieniu do nieruchomości skarżących;

5) naruszenie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu sprzed wejścia w

życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i niektórych

innych ustaw) przez nieuzasadnione przyjęcie, że mur posadowiony na granicy działek [...] i [...] obręb [...] przy ul. S. w K. jest niezgodny z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą nr XXI/243/ll Rady Miasta Krakowa z dnia 6 lipca 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Swoszowice - Wschód" (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 9 sierpnia 2011 r. nr 389, poz. 3428) zmienionego następnie uchwałą nr LXXIX/1182/13 Rady Miasta Krakowa z dnia 10 lipca 2013 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Swoszowice - Wschód" (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 23 lipca 2013 r., poz. 4652) i brak ustalenia zasadności stanowiska Urzędu Miasta K. wyrażonego w piśmie z dnia 10 października 2013 r., które opierało się na błędnych ustaleniach faktycznych, zgodnie z którymi ogrodzenie posadowione w granicy działek [...] i [...] obręb [...] w K. jest powiązane w jakikolwiek sposób z drogą publiczną lub innych ciągiem pieszo - jezdnym o publicznym charakterze;

6) rażące naruszenie art. 7 k.p.a., 107 k.p.a., 77 k.p.a., 78 k.p.a., 84 k.p.a. przez nieustalenie rzeczywistego stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydanej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji opartej na sprzecznych i nielogicznych ustaleniach faktycznych, brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, pominięcie istotnych dowodów, w tym dokumentów załączonych przez pełnomocnika M. B. w toku postępowania odwoławczego oraz niepowołanie biegłego na okoliczność ustalenia charakteru działki [...] jako położonej lub niepołożonej na terenie osuwiska.

Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wnieśli m.in. o stwierdzenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K.e wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.

W świetle powyższych zasad skarga jest zasadna.

Należy zgodzić się z zarzutami skargi, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania oraz na podstawie niepełnych ustaleń faktycznych. Brak przeprowadzenia prawidłowego postępowania, szczególnie postępowania dowodowego i niepoczynienie wyczerpujących ustaleń faktycznych nie pozwala z kolei na ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.

Słusznie również zarzucono, że występuje istotna różnica w sentencji decyzji organu II instancji, która stanowi o tym, że decyzją organu I instancji "nakazano inwestorom P. M. B. i P. D.S. rozbiórkę ogrodzenia wraz z bramą wjazdową w postaci muru pełnego o długości 13,70 m i wysokości od 1,60 do 2,20 m, zlokalizowanego w granicy działki nr [...] i działki nr [...] obr. [...] przy ul. S. w K.", gdy tymczasem decyzją organu I instancji nakazano skarżącym "rozbiórkę ogrodzenia wraz z bramą wjazdową w postaci muru pełnego o długości 13,70 m i wysokości od 1,60 m do 2,60 m (na długości 6,0 m przekroczona jest jego wysokość 2,20 m i wynosi od 2,20 m do 2,60 m) zlokalizowanego w granicy działki nr [...] i działki nr [...] ob. [...] przy ul. S. w K., wykonanego bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczne - budowlanej". Oprócz różnic w opisie wysokości muru nie jest też jasne, czy długość ogrodzenia, którego rozbiórkę nakazano, tj. 13,70 m obejmuje bramę wjazdową, czy też jest to długość samego muru ogrodzeniowego. Sentencja każdej decyzji nakazującej rozbiórkę winna być natomiast tak skonstruowana, aby nie budziła najmniejszej wątpliwości przy jej wykonaniu.

Wątpliwości powyższych nie wyjaśnia także uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Wynika bowiem z niego, że długość około 13,70 m ma ogrodzenie w formie muru pełnego, co stwierdzono podczas oględzin w dniu 13 kwietnia 2012 r. Nie wyjaśniono zatem dlaczego nakazem rozbiórki objęto również bramę wjazdową i na jakiej podstawie faktycznej i prawnej (np. czy uznając ją za część ogrodzenia stwierdzono, że ma wysokość wyższą niż 2,20 m, czy też ze względu na jej lokalizację). Zwrócić należy uwagę, że w protokole oględzin brak opisu bramy wjazdowej, a skarżący podnieśli, że jest ona przymocowana do słupów, które nie są murem i jako takie nie są ogrodzeniem ze względu na ich konstrukcję.

Nie wyjaśniono również dlaczego, pomimo stwierdzenia w trakcie ww. oględzin, że jedynie część ogrodzenia, tj. 6 metrów przekracza wysokość 2,20 m, przedmiotem postępowania, a następnie wydanych decyzji jest ogrodzenie o długości 13,70 m. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji brak jest także wyjaśnienia dokładnej daty budowy przedmiotowego ogrodzenia. W protokole oględzin podano, że zostało ono wykonane w 2011 r. Taką też datę, jako wystarczającą do zastosowania przepisów prawa, przyjął organ odwoławczy, i to pomimo przypomnienia przez skarżącego w odwołaniu od decyzji I instancji dokładnej daty wybudowania ogrodzenia – kwiecień 2011 r. W aktach administracyjnych sprawy na kartach 67 – 69 znajdują się oświadczenia z dnia 2 i 8 sierpnia 2012 r. osób, na które w odwołaniu powołał się D. S., tj. oświadczenie osoby wykonującej ogrodzenie, osoby nadzorującej budowę i sąsiada. Organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji, nie przeprowadził powyższych dowodów, nie ocenił ich ani też nie wyjaśnił, dlaczego pominął powyższe twierdzenia i dowody. W konsekwencji organ odwoławczy nie ustosunkował się do twierdzeń skarżących, że budowę ogrodzenia wykonali jeszcze przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jest to tym bardziej istotne, że objęcie nakazem rozbiórki ogrodzenia o długości 13,70 m, a nie 6 m, świadczyłoby, że uznano, że przedmiotowe ogrodzenie – ze względu na zapisy planu - wybudowano "od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych", przy czym zwrócić należy uwagę, że z żadnego środka dowodowego nie wynika, aby przedmiotowe ogrodzenie znajdowało się od strony drogi, ulicy, placu, torów kolejowych i innych miejsc publicznych. Z drugiej jednak strony, w końcowej części uzasadnienia organu II instancji stwierdzono "naruszenie art. 30 ust. 1 u.p.b. polegające na wybudowaniu bez zgłoszenia ogrodzenia przekraczającego wysokość 2,20 m".

Ponadto oprócz nieustalenia dokładnej daty budowy ogrodzenia, a w związku z tym braku ustalenia, czy w ogóle plan miejscowy ma zastosowanie w nin. sprawie, organy powołując się na niezgodność tej budowy z zapisami miejscowego planu nie tylko nie zgromadziły materiału dowodowego w postaci wyrysu z planu dotyczącego działek nr [...] i działki nr [...] obr. [...] przy ul. S. w K. (a na mapie znajdującej się na k. [...] a.a. nie ma zaznaczonego ciągu pieszo-jezdnego [...]) , ale też nie dokonały samodzielnej pełnej analizy tego planu (opierając się jedynie na piśmie UMK Biura Planowania Przestrzennego i postanowieniu Prezydenta Miasta K. z 9 lipca 2012 r.), a następnie analizy obowiązujących przepisów prawa budowlanego. Z tych wzglądów, stwierdzenie, że wykonane przez skarżących ogrodzenie nie może być zalegalizowane ze względu na zapisy miejscowego planu w ogóle nie jest możliwe do merytorycznej kontroli sądu.

Powyższe braki w ustaleniach faktycznych i braki w uzasadnieniach nie pozwalają na poznanie motywów jakimi kierowały się organy przy zastosowaniu przepisu art. 49b ustawy Prawo budowlane.

Kolejnym brakiem uzasadnienia decyzji II i I decyzji jest brak wyjaśnienia, dlaczego organy nadzoru budowlanego za stronę postępowania uznały E. W., skoro fakt, że toczy się postępowanie o ustalenie służebności drogi koniecznej z udziałem jego i inwestorów nie ma znaczenia prawnego dopóki nie uzyska on prawa służebności.

Rację należy natomiast przyznać organom, że kwestie związane z osuwiskiem nie mają żadnego znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Z ustaleń poczynionych w toku postępowania nie budzi bowiem wątpliwości, że będący jego przedmiotem mur nie jest murem oporowym, lecz ogrodzeniem.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy nadzoru budowlanego zobowiązane będą wydać rozstrzygnięcie po uzupełnieniu postępowania dowodowego, dokonaniu dokładnych ustaleń faktycznych, a następnie ich oceny w świetle obowiązujących przepisów prawa budowlanego i prawa miejscowego, z uwzględnieniem przedstawionego wyżej stanowiska sądu.

Wobec naruszenia przepisów art. 7, 77, 78 i 107 k.p.a. w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 i art. 49b ust. 1 w zw. z 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez nieustalenie podstawy faktycznej decyzji orzeczono jak w punkcie I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 135 ppsa.

W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz skarżących kwotę [...] zł, na którą złożyły się koszty wpisu od skargi ([...] zł), koszty zastępstwa procesowego ([...] zł) oraz opłaty od pełnomocnictwa ([...] zł).

Zgodnie z art. 152 § 1 ppsa w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.