Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 915/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 75
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, iż uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej M. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., Minister Sprawiedliwości, po rozpoznaniu odwołania M. C., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 75j ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) utrzymał w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2008 roku Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister Sprawiedliwości wyjaśnił, iż uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2008 roku w/w Komisja Egzaminacyjna ustaliła wynik egzaminu konkursowego M. C. na 188 punktów, co zgodnie z przepisem art. 75i ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze oznaczało wynik negatywny.

W odwołaniu od powyższej uchwały M. C. wniosła o uznanie za wadliwe pytań nr 22, 75, 95, 109, 132, 186, 191, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205, 206, 207, 242 i 248, w konsekwencji zmianę uchwały i uznanie, że uzyskała pozytywny wynik egzaminu konkursowego.

Skarżąca zarzuciła, iż w pytaniach 22, 75, 109 i 186 odpowiedź nie wynikała jednoznacznie z obowiązujących przepisów prawa, pytania 95 i 242 zostały błędne sformułowanie, na pytania 132, 203 i 248 brak było prawidłowej odpowiedzi natomiast pytania 191, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205, 206, 207, wykraczały poza ustawowy zakres egzaminu. Nadto egzamin rozpoczął się z opóźnieniem co spowodowało nierówne szanse zdających ze względu na wydłużony czas oczekiwania.

Minister Sprawiedliwości wskazał, iż w wyniku dokonanej szczegółowej analizy przeprowadzonego egzaminu, zarówno prawidłowości jego przygotowania (w tym przygotowania testu egzaminacyjnego), jak również przebiegu samego egzaminu uznał, iż nie doszło do naruszenia rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. z 2005 r. Nr 258, poz. 2159 ze zm.), a egzamin przeprowadzono zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze. Z przebiegu egzaminu sporządzono prawidłowy protokół, również uchwała Komisji Egzaminacyjnej została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Bez znaczenia dla ważności wyników egzaminu jest fakt opóźnienia jego rozpoczęcia, której to okoliczności zainteresowana nie podnosiła w toku egzaminu, albowiem wszyscy zdający mieli zapewnione jednakowe warunki, gdyż czas trwania egzaminu został odpowiednio wydłużony.

Minister podkreślił, iż ułożony test egzaminacyjny, który rozwiązywali kandydaci, odpowiadał kryteriom określonym w art. 75i ust. 1 oraz art. 75a ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze, a decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny.

Minister podniósł także, iż w ramach postępowania odwoławczego dokonał ponownego przeliczenia punktów, w wyniku czego ustalono, iż uchwała Komisji Egzaminacyjnej jest w tym zakresie w pełni prawidłowa, zaś skarżąca uzyskała z egzaminu konkursowego 188 punktów, co stanowi wynik negatywny.

Organ dokonał analizy zarzutów odwołującej się dotyczących pytań nr 22, 75, 95, 109, 132, 186, 203, 242 oraz 248 i uznał w konsekwencji, iż są one bezzasadne. Wskazał na podstawę prawną swojego stanowiska podnosząc, iż kwestionowane pytania zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna odpowiedź poprawna.

Minister nie zgodził się także z zarzutem, iż treść pytań nr 191, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205, 206, 207, wykracza poza ustawowy zakres egzaminu, pytania te dotyczyły bowiem prawa podatkowego, a zatem dziedziny, która wchodzi w zakres szeroko pojętego pojęcia prawa finansowego.

W konkluzji Minister Sprawiedliwości uznał, iż wynik egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką został ustalony prawidłowo.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. C., zwana dalej skarżącą, wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podniosła zarzut naruszenia prawa procesowego tj.

- art. 156 par. 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do M. C., podczas gdy stroną w sprawie jest M. C.,

- art. 6, 7, 8, 10 w zw. z art. 81, a nadto art. 35 par. 3 w zw. z art. 36 k.p.a. - poprzez błędy w ustaleniach faktycznych, nierozważenie i nieustosunkowanie się w sposób wnikliwy do treści zarzutów i wniosków podniesionych w odwołaniu, rozpatrzenie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej i uniemożliwienie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, rozstrzyganie wątpliwości na jej niekorzyść oraz wydanie postanowienia o wyznaczeniu nowego terminu sprawy po upływie terminu przewidzianego przepisami prawa i nie zawiadomienie o nowym terminie załatwienia sprawy;

oraz zarzut naruszenia prawa materialnego tj.

- art. 75a ust. 3 i art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze poprzez wadliwe skonstruowanie pytań nr 22, 75, 95, 109, 132, 186, 191, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205, 206, 207, 242 i 248,

- par. 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego poprzez ponad półtorej godzinne opóźnienie egzaminu co miało negatywny wpływ na kondycję psychofizyczną skarżącej.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca m.in. ponowiła swoje dotychczasowe zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i szeroko przytoczyła argumentację merytoryczną dotyczącą zakwestionowanych pytań egzaminacyjnych. W szczególności wywodziła, iż w pytaniu nr 75 odpowiedź "C" wskazana w kluczu jako prawidłowa nie wynika z przepisów prawa lecz z niejednolitych poglądów doktryny. Pytanie nr 22 zostało sformułowane nieprecyzyjnie co powoduje jego niewłaściwe zrozumienie, nadto Minister nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. Kwestia zawarta w pytaniu nr 109 budzi wątpliwości interpretacyjne i nie ma w doktrynie jednolitego stanowiska, a organ odwoławczy na poparcie prawidłowości swoich twierdzeń powołał orzeczenia zapadłe w poprzednim stanie prawnym. Odnośnie pytania nr 186 szeroko dowodziła, iż prawidłową odpowiedzią jest zarówno odpowiedź "B", udzielona przez nią, jak i odpowiedź "A" wynikająca z klucza. W ocenie skarżącej w pytaniu nr 132 odpowiedź zaproponowana w kluczu nie jest odpowiedzią prawidłową, co więcej, żadna z proponowanych odpowiedzi nie jest poprawna. Sposób sformułowania pytania nr 203 wyklucza wskazanie odpowiedzi, którą można by uznać za prawidłową - wskazana w kluczu odpowiedź "A" jest odpowiedzią niepełną. Stwierdziła także, iż pytanie nr 248 zostało skonstruowane błędnie i w konsekwencji brak jest prawidłowej odpowiedzi. Zdaniem skarżącej pytanie nr 242 zostało sformułowane w sposób sugerujący prawidłową odpowiedź, co spowodowało niejednolite zrozumienie jego treści. Natomiast pytania nr 191, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205, 206, 207, nie są oparte na przepisach, które wchodzą w zakres egzaminu na aplikację adwokacką.

Skarżąca stwierdziła w konsekwencji, iż negowane przez nią pytania testowe nie spełniały wymagań, jakie stawia przepis art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze. W tej sytuacji - zdaniem skarżącej - każda odpowiedź na zakwestionowane pytania powinna być uznana przez Komisję Egzaminacyjną za prawidłową.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego podniosła w szczególności, iż Minister Sprawiedliwości pominął w zaskarżonej decyzji przytoczoną przez nią w odwołaniu literaturę i orzecznictwo, zignorował część podniesionych argumentów natomiast część tych argumentów potraktował w sposób wybiórczy i oderwany od kontekstu na potrzeby korzystnej dla siebie interpretacji.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał, iż z treści decyzji wynikało, iż dotyczy ona odwołania M.M., a zatem podanie jako adresata M. C. nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Omyłka ta, będąca omyłką pisarską, została sprostowana postanowieniem z dnia [...] maja 2009 roku.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania podniósł, iż uzasadnienie decyzji odnosi się do wszystkich zarzutów skargi, wskazuje udowodnione fakty i dowody. Dodał także, iż przekroczenie terminów określonych w k.p.a. wynikało z przyczyn obiektywnych i nie miało w pływu na wynik sprawy.

Pismem procesowym datowanym na dzień [...] sierpnia 2009 roku skarżąca rozszerzyła zarzuty skargi w zakresie nieprawidłowego sformułowania pytania nr 204.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Postępowanie konkursowe na aplikację adwokacką jest postępowaniem administracyjnym, które przeprowadza powołany w tym celu organ - Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości jednej lub kilku okręgowych rad adwokackich, od której rozstrzygnięcia przysługuje stronie odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.

Zgodnie z art. 75i ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, ze zm.) egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Test sprawdza komisja w składzie, który przeprowadza egzamin konkursowy. Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów.

Przepis art. 75a ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze stanowi natomiast, że egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu adwokata i etyki tego zawodu.

W nawiązaniu do treści wyżej zacytowanych przepisów Sąd uznał za trafny zarzut skarżącej polegający na wadliwym skonstruowaniu pytań nr 186 i 204, w których nie jedną, lecz dwie z przedstawionych propozycji odpowiedzi można uznać za prawidłowe, a także pyt. nr 75, które nie posiadało żadnej prawidłowej odpowiedzi.

Pytanie nr 75 brzmiało:

"Według Kodeksu cywilnego, małżonek, w stosunku do którego orzeczono separację i któremu nie służy żadne prawo do lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkiwał wspólnie ze swym współmałżonkiem aż do dnia jego śmierci, niebędący spadkobiercą swego małżonka:

A. jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w dotychczasowym

zakresie w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku,

B. jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w dotychczasowym

zakresie w ciągu miesiąca od otwarcia spadku,

C. w ogóle nie jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania."

Poprawną odpowiedź z klucza na to pytanie była odpowiedź "C", oparta na treści art. 9351 k.c. w zw. z art. 923 k.c., natomiast skarżąca wybrała odpowiedź "A".

Podkreślenia wymaga, iż kontrowersje budzi już sam fakt powołania przez organ art. 923 i 935 (1) k.c., kiedy uprawnienie z art. 923 § 1 przysługuje wymienionym w tym przepisie osobom bez względu na to, czy dziedziczą one po spadkodawcy, zaś rozrządzenie spadkodawcy wyłączające lub ograniczające to uprawnienie jest nieważne. Poza tym ustawodawca w tym przepisie wymienił dwie grupy podmiotów uprawnionych do korzystania z mieszkania po śmierci spadkodawcy tj. małżonka i "inne osoby bliskie". O ile, mając na względzie art. 61(4) § 1 kr. i o. małżonek w separacji nie jest tym małżonkiem, o którym jest mowa w art. 923 § 1 k.c., o tyle wykluczenie go a priori z kręgu "osób bliskich" może budzić wątpliwości. Zauważyć należy, iż sytuacja małżonka po rozwodzie i małżonka w separacji jest diametralnie różna. W pierwszym przypadku związek małżeński ustaje definitywnie, w drugim trwa z pewnymi modyfikacjami. Niewątpliwie stosunek bliskości względem spadkodawcy potwierdzać mogą nie tylko formalnoprawne więzi rodzinne, ale również więzi faktyczne.

Zdaniem Sądu, w pytaniu nr 75 możliwe były dwie odpowiedzi "A" i "C", co ewidentnie narusza art. 75i) ust. 1 Prawa adwokaturze. Ponieważ skarżąca udzieliła odpowiedzi "A", wzmiankowane naruszenie prawa materialnego ma wpływ na wynik sprawy z uwagi na ilość brakujących punktów do uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu konkursowego.

Pytanie nr 186 brzmiało:

"Zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest:

A. jednoinstancyjne,

B. dwuinstancyjne,

C. trójinstancyjne."

Według organu prawidłowa odpowiedź na to pytanie to odpowiedź "A", która oparta jest na art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 114, poz. 1178 ze zm.) w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Skarżąca dowodziła natomiast, że prawidłowa na to pytanie jest zakreślona przez nią odpowiedź "B".

W ocenie Sądu zarzutom skarżącej odnośnie pytania nr 186 nie można odmówić racji.

Przepis art. 8 ust. 3 ustawy Prawo dewizowe stanowi, że do decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego wydanych w sprawach związanych z udzielaniem indywidualnych zezwoleń dewizowych, stosuje się odpowiedni art. 127 § 3 k.p.a.

Zgodnie natomiast z przepisem art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Z treści powyższych przepisów wynika, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego strona może wystąpić do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Skoro więc wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje "od decyzji wydanej w pierwszej instancji", a "do wniosku tego stosuje się odpowiedni przepisy dotyczące odwołań" to analiza literalnego brzmienia powyższych przepisów, w powiązaniu z treścią przepisów § 1 oraz § 2 art. 127 k.p.a., może prowadzić do wniosku, że decyzja wydana przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy jest decyzją wydaną w drugiej instancji mimo tożsamości podmiotowej organu pierwszej i drugiej instancji.

Zdaniem Sądu – wbrew twierdzeniom organu – analiza powyższych przepisów nie prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż w pytaniu nr 186 prawidłowa jest tylko odwiedź "A", a nie wskazana przez skarżącą odpowiedź "B". Natomiast faktycznie z przywołanych przez organ poglądów doktryny wynika, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją, od której nie służy odwołanie, jest rozpatrywany w postępowaniu jednoinstancyjnym.

Problem w pytaniu nr 186 sprowadza się więc w rzeczywistości do kwestii, czy o dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnego można mówić tylko wtedy, gdy do kolejnego rozstrzygnięcia sprawy właściwy jest organ wyższego stopnia, czy także wtedy, gdy właściwy jest ten sam organ administracji, który rozstrzygnął sprawę w pierwszej instancji.

W doktrynie prezentowane są poglądy, że dwuinstancyjność postępowania może być rozpatrywana w dwóch aspektach - materialnym oraz formalnym. W aspekcie materialnym dwuinstancyjność postępowania polega na prawnej możności dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy pod względem merytorycznym. W aspekcie formalnym wyraża się natomiast w konstrukcji toku instancji i zakłada przesunięcie uprawnień do ponownego rozpatrzenia sprawy na organ wyższej instancji.

Według W. Dawidowicza, punkt ciężkości zasady dwuinstancyjności postępowania spoczywa na jej aspekcie materialnym, czyli na prawnej możności dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy, natomiast rzeczą drugorzędną jest, czy właściwy do ponownego rozstrzygnięcia sprawy jest inny organ (wyższego stopnia), czy też ten sam. Dwuinstancyjność bowiem "jest pojęciem procesowym, a nie ustrojowym – z tym, że zamyka się ono w systemie organów administracji państwowej" (W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 45).

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 22 lutego 2007 r. II GPS 2/06 wyraził natomiast pogląd, że w sukcesywnie budowanym stanie prawnym, w orzecznictwie i doktrynie istnieją wystarczająco silne przesłanki do przyjęcia, że wniosek strony przewidziany w art. 127 § 3 k.p.a. uruchamia tok instancji w znaczeniu procesowym, który nie musi być zbudowany na hierarchicznej strukturze organów administracji publicznej. W takiej sytuacji sprawa jest drugi raz rozpoznawana z odpowiednim stosowaniem przepisów dotyczących odwołań od decyzji, oczywiście z pominięciem przepisów ściśle powiązanych z procedowaniem w systemie nadrzędności organu wyższego stopnia nad niższym, oraz z wykorzystaniem wprost lub z nieodzowną modyfikacją innych przepisów postępowania odwoławczego (vide: LEX nr 235169).

Przewidziana w art. 127 § 3 k.p.a. instytucja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w świetle rozbieżnych poglądów doktryny oraz orzecznictwa, nie może więc być uznana jednoznacznie za wyjątek od zasady dwuinstancyjności.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest bowiem szczególnym środkiem odwoławczym występującym w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym i odpowiada swym charakterem pojęciu środka odwoławczego. Środek ten w istocie ma wszystkie cechy odwołania poza dewolutywnością tj. nie przesuwa sprawy do rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że przepis art. 127 § 3 k.p.a. wprowadzono ustawą z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 4, poz. 8). Przepis ten zastąpił obowiązujący uprzednio art. 110 § 2 k.p.a., który głosił, iż od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez naczelny organ administracji nie przysługuje odwołanie.

Przepis art. 8 ust. 3 ustawy Prawo dewizowe w pierwotnym brzmieniu (obowiązującym do dnia 20 kwietnia 2007 r.) stanowił natomiast, że decyzje Prezesa Narodowego Banku Polskiego wydawane w sprawach związanych z udzielaniem indywidualnych zezwoleń dewizowych, są ostateczne.

W świetle powyższych rozważań budzić może, w ocenie Sądu, uzasadnioną wątpliwość sformułowanie tego rodzaju pytania, jak pytanie nr 186, na egzaminie konkursowym na aplikację, albowiem w teście, w którym sprawdzeniu ma podlegać wiedza przyszłych dopiero aplikantów adwokackich, winno się unikać wprowadzania takich pytań, na które jednoznaczna odpowiedź nie wynika expressis verbis z przepisów prawa, a jedynie z wykładni systemowej dokonywanej przez organ oraz poglądów doktryny.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2008 r. II GSK 355/07 wyraźnie wskazał na obowiązek zachowania jak najdalej idącej dbałości przy redagowaniu pytań egzaminacyjnych na aplikacje, w celu eliminowania możliwości udzielenia więcej niż jednej odpowiedzi jako prawidłowej. Relacja pomiędzy odpowiedzią, a pytaniem musi być zawsze sprawdzalna na podstawie jednoznacznych kryteriów wynikających ze stanu prawnego, do którego nawiązuje pytanie (vide: LEX nr 463863).

Pytania testowe na aplikację adwokacką winny być bowiem testem wyłącznie na wiedzę wynikającą z określonych dziedzin prawa i instytucji prawnych ukształtowanych przez prawo pozytywne. Niedopuszczalne jest, aby w pytaniach pojawiały się zagadnienia prawne, co do których zarówno doktryna, jak i orzecznictwo nie doszły do wspólnych konkluzji, albowiem nie jest właściwe wymaganie od ewentualnych adeptów zawodów prawniczych jednoznacznego rozstrzygania zagadnień prawnych, co do których nie są zgodne również autorytety prawnicze.

Pytanie nr 204 brzmiało;

"Zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym opodatkowaniu akcyzą podlega :

A) wyrób akcyzowy,

B) produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych,

C) dostawa towarów nie będących wyrobami akcyzowymi.

Według klucza odpowiedzi jedyną prawidłową jest odpowiedź "B" podczas, gdy skarżąca udzieliła odpowiedzi "A".

W art. 1 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym ustawa określa opodatkowanie podatkiem akcyzowym, zwanym dalej "akcyzą", wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych, organizacje obrotu wyrobami akcyzowymi, a także oznaczanie znakami akcyzy. Ponadto zgodnie z art. 2 ust. 1 użyte w ustawie określenia oznaczają: wyroby akcyzowe - wyroby energetyczne, energię elektryczną, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe określone w załączniku nr 1 do ustawy. W myśl natomiast art. 4 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym z dnia 23 stycznia 2004 r. (w brzmieniu na dzień zdawania przedmiotowego egzaminu konkursowego) opodatkowaniu podlega kolejno: produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych; wyprowadzenie wyrobów akcyzowych zharmonizowanych ze składu podatkowego; sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju; eksport i import wyrobów akcyzowych; nabycie wewnątrzwspólnotowe i dostawa wewnątrzwspólnotowa. W ocenie Sądu, z zestawienia powyższych przepisów wynika konieczność drobiazgowego wyjaśnienia na gruncie przywołanej ustawy zakresu pojęcia "wyrób akcyzowy" i wzajemnych relacji pomiędzy przytoczonymi przepisami. Zdaniem Sądu, dopiero zaprzeczenie twierdzeniu "opodatkowaniu akcyzą podlega wyrób akcyzowy", a więc uznanie tego zdania za fałszywe pozwoli na wyeliminowanie jako prawidłowej również odpowiedzi wskazanej pod literą "A". W ocenie Sądu wyjaśnienie wzmiankowanej kwestii nie mogło nastąpić jednoznacznie na testowym egzaminie konkursowym, w którym zasadą jest występowanie jednej poprawnej odpowiedzi, niewątpliwie bowiem odpowiedź wskazana w kluczu jako "B" jest prawidłowa. Uwzględniając zakres kontroli decyzji w niniejszej sprawie sąd administracyjny stwierdza, że pytanie nr 204 nie spełnia wymagań o jakich mowa w art. 75i) ust. 1 Prawa adwokaturze, przez co narusza ten przepis w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy.

W ocenie Sądu - jeśli chodzi natomiast o pytania nr 22, 95, 109, 132, 203, 242 i 248 - uznać należy, iż organ prawidłowo, w sposób wszechstronny i przekonywujący odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Minister w sposób pełny przedstawił obowiązujący w tej materii stan prawny oraz wyjaśnił stronie skarżącej, dlaczego jej stanowisko nie znajduje uzasadnienia.

Zgodzić należy się z Ministrem Sprawiedliwości, iż pytania konkursowe zakwestionowane przez skarżącą o numerach 191, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205, 206, 207, oparte były na przepisach prawa wchodzących w zakres egzaminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w pełni dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości materialnoprawną ocenę stawianych zarzutów, uznając, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa strona skarżąca udzieliła niepoprawnych odpowiedzi na te pytania. Sporne pytania testowe mieszczą się w ramach zakresu przedmiotowego egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką. Zostały sformułowane zgodnie z zaleceniem zawartym w przepisie art. 75i ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze, zaś odpowiedź wskazana przez organ, jako właściwa - wynika z poprawnego w tym zakresie klucza odpowiedzi załączonego do testu. Udzielenie przez skarżącą błędnych odpowiedzi było, w ocenie Sądu, wynikiem czynienia przez nią pewnych dodatkowych założeń nie wynikających z treści pytania oraz jej własnej interpretacji przepisów.

Sąd nie podzielił natomiast pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, a odnoszących się do naruszenia przepisów prawa procesowego uznając je za nietrafne.

Wobec tego, że uchwałą Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2008 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r., ustalony został wynik egzaminu konkursowego skarżącej na 188 punktów, a trzy z pytań, zdaniem Sądu, zostało sformułowane nieprawidłowo, zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stwierdzając, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.