Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 667/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.5
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2018 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Gminy [...] kwotę 845 (osiemset czterdzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...], decyzją z [...] lutego 2018 r. nr [...], utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2016 r. nr [...] stwierdzającą nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości stanowiących drogi, położonych w obrębie ewidencyjnym [...], [...], oznaczonych jako działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zapisanych w Kw nr [...] oraz jako działki nr [...] i [...], zapisanych w Kw nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wojewoda [...], na skutek pisma Starosty Powiatowego w K., wszczął z urzędu, w stosunku do opisanych wyżej gruntów, postępowanie komunalizacyjne, w trybie art. 17a ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą".

Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2016 r., na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, stwierdził nabycie z mocy prawa z dnia 27 maja 1990 r. przez Gminę [...] własności nieruchomości stanowiących drogi, położonych w obrębie ewidencyjnym [...], [...], oznaczonych jako działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zapisanych w Kw nr [...] oraz jako działki nr [...] i [...], zapisanych w Kw nr [...]. Organ I instancji uznał, że opisane wyżej nieruchomości, położone w Gminie [...], podlegały komunalizacji, ponieważ 27 maja 1990 r. były użytkowane jako drogi nie mające statusu dróg publicznych i stanowiły wówczas własność Skarbu Państwa, co wynika z treści Działu II ksiąg wieczystych i wpisów w ewidencji gruntów.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...], decyzją z [...] lutego 2018 r. utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że drogi zlokalizowane na nieruchomości nie zostały na dzień 27 maja 1990 r. zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i stanowiły mienie Skarbu Państwa. Odwołując się natomiast do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy Komisja podkreśliła, że nabycie w tym trybie przez gminę mienia ogólnonarodowego następowało w odniesieniu do mienia należącego do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Z kolej pojęcie "należenie do terenowych organów administracji państwowej" wiązać należy z art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14 poz. 74 ze zm.) – zwanej dalej "uggwn", zgodnie z którym terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Zarząd zaś, według art. 38 ust. 2 uggwn, mógł powstać na podstawie decyzji, umowy zawartej między państwowymi jednostkami organizacyjnymi za zezwoleniem organu administracji państwowej, bądź umowy o nabyciu nieruchomości.

Zdaniem organu odwoławczego, tego rodzaju dowodów na sprawowanie zarządu na przedmiotowych nieruchomościach nie stwierdzono. W tym stanie rzeczy, mając na względzie treść art. 6 oraz art. 3 ust. 2 uggwn, sporne grunty należały 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a tym samym podlegały komunalizacji.

Od decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] lutego 2018 r. Gmina [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj.: art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 11 ustawy, a także art. 1 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 uggwn poprzez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie w sprawie; 2) zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak wyjaśnienia i udowodnienia przez organy administracji wszelkich okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia, a w szczególności przesłanek komunalizacji; 3) art. 107 § 1 i 3 Kpa poprzez brak wymaganego prawem uzasadnienia faktycznego i prawnego, w którym organ powinien wskazać fakty, które uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł. W uzasadnieniu skargi skarżąca Gmina podniosła, że organy obydwu instancji nie ustaliły, kto 27 maja 1990 r. faktycznie w imieniu Skarbu Państwa władał, w świetle art. 6 uggwn, działkami objętymi decyzją organu I instancji. Nie rozważono także, czy mogły one w ogóle być objęte zakresem przedmiotowym uggwn. Działki te bowiem były drogami wewnętrznymi, dojazdowymi do gruntów rolnych i leśnych, służącymi wyłącznie do obsługi tych nieruchomości. Sprawy zaś dróg wewnętrznych nie należą do zadań własnych gminy, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, ponieważ zadania te obejmują sprawy dróg gminnych i lokalnych miejskich, zaliczone do dróg publicznych, w trybie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.).

Gmina [...] zwróciła też uwagę, że w ówczesnych realiach szereg dróg wewnętrznych: wiejskich oraz leśnych było zarządzanych przez państwowe gospodarstwa rolne bądź leśne, obecne również na terenie Gminy [...]. Organem założycielskim dla tych przedsiębiorstw nie były organy wymienione w art. 5 ust. 1 ustawy związku z czym do 1991 r., tj. do czasu przekazania gruntów rolnych wchodzących w skład państwowych gospodarstw rolnych w zasób ANR działki objęte zaskarżoną decyzją pełniły funkcje dróg zakładowych. Obecnie po prywatyzacji tych gruntów przez ANR służą one jako drogi dojazdowe wyłącznie dla właścicieli lub dzierżawców gruntów rolnych należących dawniej do PGR i gruntów leśnych przekazanych w zasób państwowemu gospodarstwu leśnemu. Z tym, że nieruchomości oznaczone jako działki nr: [...], [...], [...], [...] wchodzą w skład dróg publicznych, gminnych nr [...] [...] – [...] (działki nr [...] i [...]) oraz nr [...] [...] – [...] (działki nr [...] i [...]).

Wobec tego Gmina [...] zarzuciła, że organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły, czy przedmiotowe działki 27 maja 1990 r. były objęte uregulowaniami zawartymi w ustawie z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm.), a także do kogo należały, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy, grunty pod drogami położonymi na obszarach rolnych.

Skarżąca podkreśliła również, że według art. 1 ust. 2 uggwn, zasady gospodarowania gruntami określone w ustawie nie obejmują gruntów zabudowanych, wchodzących w skład gospodarstw rolnych oraz związanych z państwowym gospodarstwem leśnym i położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego wyłącznie na cele gospodarki rolnej i leśnej.

W sprawie organy nie odniosły się również do przywołanego w odwołaniu wykazu dróg gminnych, położonych na terenie Gminy [...], zatwierdzonego uchwałą Nr XIV/113/86 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z dnia 26 marca 1986 r. (Dz. Urz. Woj. Szczecińskiego Nr 4, poz. 106), w tym do podnoszonej w odwołaniu kwestii zaliczenia na podstawie powyższej uchwały działek nr: [...], [...], [...], [...] do kategorii dróg gminnych.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 5 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Istotne jest to, że wydana na tej podstawie decyzja ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że potwierdza ona stan faktyczny i prawny, jaki zaistniał w dniu wejścia w życie ustawy.

Z powyższego wynika, że obowiązkiem organów administracji orzekających w przedmiocie komunalizacji mienia było ustalenie, czy zachodziły przesłanki, od spełnienia których przepis ustawy uzależniał nabycie z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości, a więc czy według stanu na 27 maja 1990 r. przedmiotowe nieruchomości stanowiły własność Skarbu Państwa i czy należały do rady narodowej bądź terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstwa państwowego dla którego rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełniły funkcje organów założycielskich, albo do zakładów lub innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie obowiązkowi temu organy obu instancji nie uczyniły zadość.

Organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, że nieruchomości drogowe oznaczone jako działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zapisane w Kw nr [...], stanowiły 27 maja 1990 r. własność Skarbu Państwa, a także że podstawą uzyskania owego tytułu stanowił dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Wynika to z treści znajdującego się w aktach wydruku z księgi wieczystej nr [...].

Wątpliwości Sądu budzi natomiast to na jakiej podstawie organy ustaliły, że działki nr [...] i [...] w dacie 27 maja 1990 r. stanowiły własność Skarbu Państwa. Z treści Działu II Kw nr [...] wynika, że wpis Skarbu Państwa jako właściciela spornych gruntów nastąpił [...] lipca 2009 r. Podstawą wpisu była decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w W. z [...] marca 1990 r. nr [...]. W aktach sprawy brak decyzji będącej podstawą wpisu Skarbu Państwa do Kw nr [...]. Nie wiadomo zatem jaka była treść tej decyzji, czy była to decyzja o przejęciu spornych gruntów na rzecz Państwa, jakie przepisy były jej podstawą prawną, czy decyzja ta miała charakter deklaratoryjny, czy konstytutywny, czy była ostateczna w dacie 27 maja 1990 r. Brak tych ustaleń uniemożliwia sformułowanie stanowiska organów, że sporne mienie 27 maja 1990 r. stanowiło własność Skarbu Państwa.

Poza tym nie zostało, w ocenie Sądu, wszechstronnie i dokładnie wyjaśnione, czy przedmiotowe mienie należało wówczas, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy, do rady narodowej lub terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego albo do przedsiębiorstw państwowych, dla których te organy pełniły funkcje organów założycielskich, bądź do zakładu albo innej jednostki organizacyjnej podporządkowanej ww. organom.

Jest to o tyle istotne, że w toku postępowania Gmina [...] konsekwentnie zwracała uwagę, że większość dróg zlokalizowanych na wymienionych działkach stanowiła, niezliczone do kategorii dróg publicznych, drogi dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych oraz gospodarstw rolnych, a więc drogi wewnętrzne, o jakich mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Twierdzenie to koresponduje przy tym z danymi wynikającymi z mapy ewidencyjnej, sporządzonej w skali 1:5000, z której wynika, że objęte komunalizacją grunty znajdują się w sąsiedztwie terenów rolnych i leśnych.

Wyjaśnienie zatem do kogo sporne grunty, funkcjonujące jako drogi, należały, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy, nie mogło być wyprowadzone – jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie – jedynie poprzez odwołanie się do art. 6 uggwn.

Jak słusznie bowiem zwracała uwagę skarżąca, według art. 1 ust. 2 uggwn, zasady gospodarowania gruntami określone w ustawie (a więc także unormowanie z art. 6) nie obejmują gruntów zabudowanych, wchodzących w skład gospodarstw rolnych oraz związanych z państwowym gospodarstwem leśnym i położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego wyłącznie na cele gospodarki rolnej i leśnej. W konsekwencji obowiązkiem organów prowadzących postępowanie w przedmiocie komunalizacji było wyjaśnienie, czy 27 maja 1990 r. nieruchomości te nie zostały objęte uregulowaniami zawartymi w ustawie z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym, a także do kogo należały w sensie prawnym, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy, grunty pod drogami, położonymi na obszarach rolnych.

Trzeba również zauważyć, że ze względu na uwarunkowania istniejące na terenie Gminy [...] nie można wykluczyć, że 27 maja 1990 r. sporne grunty należały do Państwowego Funduszu Ziemi, czy też należały wówczas do przedsiębiorstwa państwowego – Państwowego Gospodarstwa Rolnego (PGR–u).

W pierwszym przypadku nieruchomości byłyby wyłączone spod komunalizacji z mocy art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy. W drugim przypadku nieruchomości nie spełniałyby przesłanki z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyby okazało się, że należały do przedsiębiorstwa państwowego, podporządkowanego lub nadzorowanego przez terenowy organ administracji państwowej wyższej rangi, niż t.o.a.p. stopnia podstawowego, czy też przez organ administracji państwowej stopnia centralnego (właściwego ministra), jako drogi wewnętrzne, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o drogach publicznych albo też jako drogi zakładowe, w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych.

W opisanym wyżej zakresie organy orzekające w sprawie nie dokonały jakichkolwiek ustaleń, skutkiem czego nie wyjaśniły kluczowych elementów stanu faktycznego i prawnego sprawy, warunkujących podjęcie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia na gruncie art. 5 ust. 1 ustawy. Wobec tego Sąd uznał, że tego rodzaju uchybienia przepisom postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ odwoławczy nie zweryfikował nawet podnoszonych w odwołaniu argumentów Gminy, wskazujących, że część objętych postępowaniem działek (nr [...], [...], [...] i [...]) zajęta była w dacie komunalizacji pod drogi publiczne, gminne, na podstawie uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z dnia 26 marca 1986 r. Nr XI/113/86 (Dz. Urz. woj. szczecińskiego Nr 4, poz. 106), co z kolei uprawniałoby do wnioskowania, że przynajmniej te nieruchomości należały do terenowego organu administracji publicznej stopnia podstawowego (art. 23 ust. 4 w zw. z art. 4 ust. 2 i art. 21 ust. 2 ustawy o drogach publicznych), a przez to podlegały działaniu art. 5 ust. 1 ustawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd nie podziela stanowiska Gminy [...], że skoro do zadań własnych gminy należały, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.), tylko sprawy dróg gminnych, to z tego powodu wykluczone było nabycie w ramach komunalizacji z art. 5 ust. 1 ustawy nieruchomości, na których posadowione byłyby drogi zakładowe, czy też drogi wewnętrzne.

Jeżeli chodzi o nieruchomości na których byłyby posadowione drogi zakładowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o drogach publicznych, Sąd zwraca uwagę, że w pewnych przypadkach nieruchomości drogowe tego rodzaju byłyby wykluczone spod komunalizacji z art. 5 ust. 1 ustawy. Miałoby to miejsce wówczas, gdyby organ ustalił, że grunty tego rodzaju np. należały do przedsiębiorstw państwowych, podporządkowanych radom narodowym i terenowym organom administracji państwowej stopnia wojewódzkiego albo też podporządkowanych organom administracji państwowej stopnia centralnego (naczelnego). Gdyby zaś okazało się, że nieruchomości te należą do podmiotów określonych w art. 5 ust. 1 i nie są wyłączone z komunalizacji na mocy art. 11 ustawy, wówczas, to drogi tego rodzaju należałoby traktować jako grunty niezbędne dla realizacji zadań własnych gminy z zakresu ładu przestrzennego (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym, a nie z zakresu dróg gminnych (art. 7 ust. 1 pkt 2 tej ustawy).

Jeżeli natomiast chodzi o nieruchomości drogowe, na których 27 maja 1990 r. znajdowały się drogi wewnętrzne, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, Sąd zwraca uwagę, że drogi wewnętrzne, inaczej, niż drogi gminne, nie są traktowane jako element podstawowej sieci drogowej w określonej jednostce podziału terytorialnego, ale jako tzw. urządzenia komunalne (por. np. § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 maja 1970 r. w sprawie trybu oddawania w użytkowanie wieczyste terenów państwowych i sprzedaży położonych na nich budynków – Dz. U. Nr 13, poz. 120 ze zm.). Ich zadaniem jest umożliwienie wykonywania prawa własności konkretnemu właścicielowi, zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Właściciel nieruchomości, aby korzystać z gruntu, musi mieć bowiem możliwość zjazdu na drogę publiczną, zazwyczaj poprzez drogę wewnętrzną.

Sąd zwraca uwagę, że już w ustawie z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. z 1975 r. Nr 26, poz. 139 ze zm.) wskazano, że w gestii rad narodowych są sprawy wszechstronnego rozwoju terenu (art. 4 ust. 1). Na zebraniach wiejskich omawiane były m.in. sprawy funkcjonowania urządzeń komunalnych (art. 89 ust. 4 pkt 7). Chodzi także o drogi dojazdowe, które były traktowane jako urządzenia związane z obsługą działalności podstawowych jednostek gospodarczych (§ 20 ust. 2 pkt 1 tiret dziesiąte uchwały Nr 118 Rady Ministrów z dnia 4 lipca 1969 r. w sprawie terenowej koordynacji inwestycji oraz realizacji inwestycji towarzyszących i wspólnych – M. P. Nr 31, poz. 227 ze zm.). Sprawy rozwoju urządzeń komunalnych i ładu przestrzennego pozostawały w kompetencji naczelnika gminy do 27 maja 1990 r. (§ 10 ust. 1, § 11 i ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 sierpnia 1978 r. w sprawie statusu naczelnika gminy - Dz. Nr 20, poz. 89 ze zm.). Sprawy planu zagospodarowania przestrzennego terenu wsi i dróg wiejskich do 27 maja 1990 r. były omawiane na zebraniu wiejskim (art. 163 ust. 1 pkt 2 lit. b i d ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego - Dz. U. z 1988 r. Nr 26, poz. 183 ze zm.). Od 1 stycznia 1985 r. jak i 27 maja 1990 r. sprawy ładu przestrzennego (planowania przestrzennego, w tym dokonywania ocen stanu zagospodarowania przestrzennego, opracowywania planów zagospodarowania przestrzennego) regulowała ustawa z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1989 r. Nr 17, poz. 99 ze zm.). Sprawy z tego zakresu od 27 maja 1990 r. należały do zadań własnych organów gmin (art. 1 pkt 25 w zw. z art. 47 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm.).

Z kolei jeżeli chodzi o podnoszone w skardze kwestie nadzoru przedsiębiorstw państwowych gospodarki rolnej (PGR-ów), Sąd zwraca uwagę, że nie jest oczywistym to, że każde tego typu przedsiębiorstwo podlegało nadzorowi ministra właściwego do spraw rolnictwa. W okresie obowiązywania ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych sprawy państwowych gospodarstw rolnych należały do wojewódzkich rad narodowych (art. 13 ust. 2 pkt 2 tej ustawy). Funkcje organu założycielskiego przedsiębiorstw państwowych mogły później pełnić t.o.a.p. stopnia wojewódzkiego (§ 1 pkt 18 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 kwietnia 1984 r. w sprawie określenia uprawnień, które zachowują terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej – Dz. U. Nr 25, poz. 128). Nie można pominąć i tego, że na terenie województwa szczecińskiego funkcjonowały PGR-y nadzorowane lub podporządkowane radom narodowym i t.o.a.p. stopnia podstawowego, które następnie przeszły pod nadzór wojewodów (§ 1 i 3 w zw. z poz. XX Załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji – Dz. U. Nr 51, poz. 301). Zatem kwestia ustrojowej podległości, czy nadzoru nad tego typu przedsiębiorstwami wymaga wyjaśnienia.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda [...] winien pozyskać egzemplarz ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w W. z [...] marca 1990 r. nr [...], a następnie ustalić, czy na podstawie tej ostatecznej decyzji Skarb Państwa nabył w dacie 27 maja 1990 r. mienie obejmujące obecne działki nr [...] i [...].

Poza tym organ I instancji winien ustalić status prawny dróg posadowionych na przedmiotowych nieruchomościach, skoro dotychczas zgormadzone dowody nie wykluczają zaliczenia ich na podstawie stosownych uchwał właściwych rad narodowych do kategorii dróg publicznych, gminnych lub zakładowych.

Organ I instancji winien również zebrać i przeanalizować całość dostępnych dokumentów, które pozwolą na właściwą ocenę zaistnienia w sprawie ustawowych przesłanek komunalizacji, także w aspekcie możliwości objęcia spornych gruntów reżimem prawnym uggwn.

W ponownie prowadzonym postępowaniu komunalizacyjnym konieczne jest także wyjaśnienie, czy nie zachodzą w stosunku do przedmiotowych nieruchomości przesłanki wyłączające możliwość ich komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy, o których mowa we wcześniejszych rozważaniach Sądu (należenie mienia do PGL - nadzorowanego przez ministra właściwego do spraw leśnictwa albo do PFZ bądź do PGR - podległego lub nadzorowanego przez t.o.a.p. rangi ponadpodstawowej lub organ administracji państwowej rangi centralnej).

Swoje stanowisko organ I instancji przedstawi w wydanej decyzji, którą uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej wyżej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).