Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1730/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6462 Wzory użytkowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "UP") z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], wydana po rozpoznaniu sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt: "System mocowania i napinania elastycznej folii zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych" nr [...] udzielonego na rzecz K. K. wszczętej na skutek wniosku o unieważnienie wniesionego przez A. S.A. z siedzibą w W.

Powyższą decyzją na podstawie art. 94 ust. 1 w związku z art. 25 oraz w zw. z art. 100 ust. 1 i art. 89 ust 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1410 z późn. zm.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. Urząd Patentowy RP:

1. unieważnił prawo ochronne na wzór użytkowy pt: "System mocowania i napinania elastycznej folii zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych" nr [...];

2. przyznał A. S.A. z siedzibą w W. od K. K. zamieszkałego w K. kwotę 2600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Do wydania ww. decyzji doszło w następujących okolicznościach.

W dniu [...] czerwca 2013 r. A. S.A. z siedzibą w W., działając na podstawie art. 89 ust. 1 w zw. z art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm.) złożyła wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "System mocowania i napinania elastycznej folii, zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych" [...], zgłoszony do ochrony [...].04. 2001 r. Zdaniem wnioskodawcy sporny wzór użytkowy nie spełniał w dniu zgłoszenia wymogu nowości i użyteczności w rozumieniu art. 94 ustawy p.w.p.

W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że, mimo wygaśnięcia praw ochronnych na przedmiotowy wzór użytkowy, brak było podstaw do jego udzielenia. Swój interes prawny wnioskodawca uzasadnił toczącym się przed Sądem Okręgowym w W. postępowaniem cywilnym (sygn. akt. [...]), wszczętym z powództwa uprawnionego o naruszenie przez wnioskodawcę prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy.

W zakresie dowodowym, mającym na celu uzasadnienie postawionych przez wnioskodawcę zarzutów, wnioskodawca przedstawił:

1. rozwiązanie chronione patentem amerykańskim [...] (k 12 akt przedmiotowej sprawy);

2. projekt konstrukcji reklamowej z dnia [...] sierpnia 1999 r., przedstawiający rozwiązanie wyposażone w ramę nośną, folię elastyczną wyposażoną w tuneliki i pręty w nie wsunięte oraz system napinaczy pełniących analogiczną funkcję co zaczepy w zastrzeżonym wzorze użytkowym autorstwa Pracowni Projektowej "[...]" mgr inż. P. F. z P. (k 55 akt przedmiotowej sprawy).

W odpowiedzi wniesionej w dniu 30.10.2013 r. uprawniony nie zgodził się z zarzutami wnioskodawcy, uznając je za bezzasadne. Wg jego opinii rozwiązanie chronione wzorem użytkowym [...] posiada cechy techniczne różniące je w zasadniczym stopniu od cech rozwiązania amerykańskiego [...]. Odnośnie do zarzutu braku użyteczności uprawniony zauważył, że rozwiązanie jako całość spełnia ten wymóg i postawiony zarzut nie ma uzasadnienia w rozumieniu ustawy p.w.p.

Organ mając na uwadze, że przedmiotem rozwiązania przedstawionego w opisie ochronnym spornego wzoru użytkowego [...] jest "System mocowania i napinania elastycznej folii, zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych" wyjaśnił, że przez określenie "system", jak wynika z treści zgłoszenia, należy w tym przypadku rozumieć zbiór cech technicznych budowy elementów, przy czym te elementy po zestawieniu stanowią określoną całość, a ich właściwą współpracę zapewniają określone cechy techniczne ich budowy.

Podstawowy zakres ochrony spornego rozwiązania został określony w zastrzeżeniu pierwszym (niezależnym) informującym, że: System mocowania i napinania elastycznej folii, zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych zawierający ramę, na której zamocowana jest folia reklamowa posiadająca na obrzeżach tuneliki z osadzonym wewnątrz prętem mocującym, wyposażone w poprzeczne wycięcia znamienny tym, że folia posiada tunelik na obrzeżu każdego boku, przy czym każdy z tunelików posiada co najmniej dwa poprzeczne wycięcia odsłaniające osadzony w nich pręt, zaś rama nośna zaopatrzona jest w zaczepy stałe i zaczepy ruchome, usytuowane odpowiednio do położenia poprzednich wycięć wykonanych w folii poprzez które pręt osadzony jest na zaczepach. Zastrzeżenie 2 (zależne) precyzuje: System wg zastrzeżenia 1 znamienny tym, że rama nośna na górnym boku ma zamocowane co najmniej dwa zaczepy stałe zaś na bokach pionowych i dolnym po co najmniej dwa zaczepy ruchome.

Zastrzeżenie 3 (zależne) odnosi się do budowy zaczepów i informuje: System wg zastrzeżenia 1 lub 2 znamienny tym, że zaczepy ruchome zbudowane są z obustronnie otwartej prostokątnej puszki zaopatrzonej we wspornik, na którym zamocowany jest obrotowo koniec ramienia zaczepowego, który w części wystającej poza puszkę ma wybranie, przy czym ramię zaczepowe podwieszone jest na sprężynie zaś wystająca poza puszkę część ramienia połączona jest obrotowo z ramieniem blokującym zaopatrzonym w ząbki, w które wchodzi blokada zamocowana do puszki, przy czym blokada i ramię blokujące połączone są ze sobą sprężyną.

W pierwotnej wersji zgłoszenie dotyczyło wynalazku (nie wzoru użytkowego) stanowiącego to samo rozwiązanie, tak samo nazwane, gdzie zastrzeżenie 1 (niezależne) brzmiało: System mocowania i napinania elastycznej folii, zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych zawierający ramę, na której mocuje się folię znamienny tym, że folia na obrzeżu każdego boku posiada tunelik, w którym wykonane są co najmniej dwa poprzeczne wycięcia, przy czym wewnątrz każdego tunelika osadzony jest pręt, zaś rama nośna zaopatrzona jest w zaczepy stałe i zaczepy ruchome usytuowane odpowiednio do położenia poprzecznych wycięć wykonanych w folii poprzez które pręt osadzony jest na zaczepach. Jak wynika z treści przedmiotowego zastrzeżenia, przywoływało ono dokładnie taki sam zestaw cech technicznych budowy jak zastrzeżenie 1 (niezależne) przedmiotowego wzoru użytkowego.

Wobec wątpliwości Urzędu, zaistniałych w fazie badawczej zgłoszenia, odnoszących się do zgłoszenia wynalazku, dotyczących braku poziomu wynalazczego (nieoczywistości rozwiązania art. 26 ustawy p.w.p.) wyrażonych w zawiadomieniu z dnia [...].09.2007 r. zgłaszający dnia [...].12.2007 r. złożył wniosek o konwersję zgłoszenia na wzór użytkowy przysyłając przeredagowaną wersję dokumentacji. Zgłaszający, w przeredagowanej na wzór użytkowy wersji zgłoszenia zachował zestaw trzech zastrzeżeń przywołujących asortyment tych samych cech rozwiązania i zachowujących ten sam poziom ogólności użytych określeń jak w pierwotnej wersji zgłoszenia wynalazku.

Konwersja zgłoszenia na wzór użytkowy oznaczała w tym wypadku nie zastosowania w ocenie zdolności ochronnej wymogu poziomu wynalazczego (nieoczywistości rozwiązania) wynikającego z art 26 ustawy p.w.p., jednakże determinowała jednocześnie podejście do przedmiotu zgłoszenia jako do konkretnego rozwiązania o "trwałej postaci". W zgłoszeniu do ochrony wzoru użytkowego zakres podstawowy oczekiwanej ochrony jest określony w zastrzeżeniu 1 (niezależnym) a zastrzeżenia zależne wskazują możliwe warianty rozwiązań zachowujące podstawowy zestaw cech wskazanych w zastrzeżeniu 1.

W przedmiotowej sprawie przedmiotem zgłoszenia wzoru użytkowego [...] jest "system mocowania i napinania elastycznej folii, zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych" zawierający ramę, na której zamocowana jest folia reklamowa zakończona ukształtowanymi odpowiednio tunelikami wyposażonymi w odpowiednie wycięcia, z osadzonymi wewnątrz tunelików prętami, znamienny tym, że:

- tuneliki znajdują się na obrzeżach boków Qest to cecha widoczna w rozwiązaniu [...])

- w tunelikach wykonane są wycięcia odsłaniające znajdujące się wewnątrz pręty (cecha widoczna w rozwiązaniu [...])

- rama nośna zaopatrzona jest w zaczepy stałe i zaczepy ruchome usytuowane w miejscach wycięć w folii (cecha widoczna w rozwiązaniu [...])

Pozostałe zastrzeżenia zależne, tak zredagowanego zgłoszenia wzoru użytkowego, wskazują cechy konstrukcji wariantów wykonania mających podstawowy zakres ochrony określony w zastrzeżeniu 1. Przy przyjętym przez zgłaszającego w zastrzeżeniu 1 stopniu ogólności opisu wskazanych cech, sama budowa tunelików, konstrukcja zaczepów stałych, zaczepów ruchomych, innych elementów spornego rozwiązania odróżniających je od porównywalnych rozwiązań stanowi szczegóły konstrukcyjne wynikające z umiejętności, wiedzy, doświadczenia i wyobraźni konstruktora.

W trakcie postępowania spornego polemika między stronami sporu dotyczyła głównie ww. szczegółów oraz tożsamych funkcji jakie spełniają podzespoły "systemu" w porównaniu z podobnymi rozwiązaniami.

W ocenie organu szczegółowa analiza materiałów dowodowych złożonych do akt sprawy prowadzi do wniosku, że rozwiązania widoczne w wynalazku [...] przedstawionym w charakterze przeciwstawienia przez wnioskodawcę, podważają nowość spornego wzoru użytkowego w obszarze określonym w części znamiennej zastrzeżenia 1 (niezależnego). Za porównywalny, ale nie podważający nowości wzoru Kolegium uznało wskazany przez wnioskodawcę projekt konstrukcji reklamowej wykonany dwa lata przed zgłoszeniem spornego rozwiązania [...]. Rozwiązanie to, jako wskazane przeciwstawienie nie posiada zaczepów stałych i ruchomych w postaci kombinacji dźwigni, służących do umiejscowienia folii na ramie konstrukcji, ma jedynie system cięgien pasowych napinania folii elastycznej, co odróżnia je od analizowanych rozwiązań i nie podważa wymogu nowości w rozumieniu art. 25 ustawy p.w.p.

Kolegium nie podzieliło opinii wnioskodawcy dotyczącej braku użyteczności spornego wzoru użytkowego. W ocenie Kolegium sporny wzór stanowi interesujące konstrukcyjnie rozwiązanie, gdzie dzięki prostej budowie ruchomych zaczepów oraz zastosowaniu zębatki możliwe jest uproszczenie czynności niezbędnych przy naciąganiu montowanej na ramie folii elastycznej.

Uprawniony ze spornego wzoru użytkowego [...] nie zgodził się z zarzutami braku nowości i użyteczności rozwiązania, postawionymi przez wnioskodawcę uznając je za bezpodstawne. Przypomniał, że zarzut braku nowości byłby słuszny gdyby przeciwstawione rozwiązanie [...] posiadało wszystkie cechy wskazane w spornym wzorze użytkowym [...] a zdaniem uprawnionego - tak nie jest. Na poparcie swojego stanowiska uprawniony sporządził analizę porównywanych rozwiązań (tabela 1 uzasadnienia odpowiedzi na wniosek o unieważnienie wzoru [...]) wskazując dziewięć cech technicznych, z których dwóch za tożsame nie uważa, co wg uprawnionego dokumentuje brak podstaw zarzutu braku nowości spornego rozwiązania.

Kolegium nie podzieliło słuszności tego poglądu. W ocenie Kolegium, folia elastyczna w spornym rozwiązaniu (poz. 5 tabeli) posiada "tuneliki" na wszystkich krawędziach a przeciwstawione rozwiązanie amerykańskie na dwóch przeciwległych, ale to oznacza także że cecha wskazana w rozwiązaniu amerykańskim jest widoczna w spornym wzorze użytkowym. Każdy z tunelików (poz. 6 tabeli) w spornym wzorze użytkowym posiada co najmniej dwa wycięcia odsłaniające fragment pręta w nim umiejscowionego. Wycięcia są widoczne także w rozwiązaniu amerykańskim, i to co najmniej dwa, a że mogą być innego kształtu jest już szczegółem konstrukcyjnym wynikającym ze specyfiki każdego z rozwiązań.

Kolegium podzieliło pogląd uprawnionego, że "system" wg [...] umożliwia szybkie, łatwe mocowanie folii reklamowej na ramie dzięki specyficznemu układowi tunelików, wycięć, prętów mocujących oraz konstrukcji zaczepów stałych i ruchomych umożliwiających także jej napinanie, ale stopień ogólności określeń użytych do wskazania cech technicznych budowy wskazany w zastrzeżeniu 1 sprawił, że rozwiązanie nie spełniło wymogu nowości w rozumieniu art. 25 ustawy p.w.p. a zestaw wskazanych i tak opisanych cech jest widoczny w rozwiązaniu [...] mimo istniejących różnic konstrukcyjnych rozwiązań, które w tej sytuacji stanowią zespół szczegółów wynikających z umiejętności, wiedzy, wyobraźni, doświadczenia konstruktora realizującego rozwiązanie zawierające ramę, folię elastyczną, system zaczepów do jej mocowania i naciągania.

W świetle istniejącego w przedmiotowej sprawie stanu faktycznego i prawnego organ uznał, że wnioskodawca uzasadnił podniesiony zarzut braku nowości spornego rozwiązania, wykazując, że cechy techniczne objęte ochroną widoczne są w przeciwstawionym rozwiązaniu amerykańskim [...].

Rozstrzygając wysokość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania organ oparł się na rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2002 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 134, poz.1137). Zgodnie z § 8 pkt. 1 tego rozporządzenia stawka minimalna w sprawach dotyczących unieważnienia patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji wynosi 1.600 zł. Dodatkowo opłaty w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP pobierane są na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2001 r. w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych (Dz. U. Nr 90, poz. 1000), zmienione rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2008 r., które weszło w życie 26 marca 2008 r. Zgodnie z obowiązującą tabelą opłat związanych z ochroną wynalazków i wzorów użytkowych, zamieszczoną w rozporządzeniu, opłata od wniosku o wydanie decyzji w postępowaniu spornym wynosi 1.000 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie K. K. zarzucił powyższej decyzji:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.

- art. 25 pwp w związku z art. 100 pwp oraz art. 94 pwp poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że badanie przesłanki nowości rozwiązania zastrzeganego zastrzeżeniem niezależnym wzoru użytkowego może polegać również na tym, że jakakolwiek z badanych cech zastrzeżenia niezależnego, chociaż nie została ujawniona wprost w dokumencie opisującym rozwiązanie znane ze stanu technik (ujawnienie szczegółowe), może zostać wyinterpretowana przez specjalistę z dziedziny z ujawnienia ogólnego (generalnego), podczas gdy prawidłowa wykładnia określonej w art. 25 pwp przesłanki nowości rozwiązania wyklucza możliwość wyinterpretowania przez specjalistę z dziedziny cech rozwiązania przeciwstawionego w przypadku braku wyraźnego występowania tych cech w przeciwstawionym rozwiązaniu, natomiast rozwiązanie jest nowe, jeżeli wcześniej ujawnione rozwiązanie nie zawiera wszystkich cech zastrzeganych wzorem użytkowym;

- 89 ust. 1 pwp w zw. z art. 100 pwp poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na pominięciu ewentualnego dalszego badania przez Organ możliwości utrzymania ochrony wzoru użytkowego będącego przedmiotem postępowania w części, która by wynikała z zastrzeżeń zależnych, w przypadku kiedy podstawy unieważnienia wzoru użytkowego dotyczyły jedynie zastrzeżenia niezależnego wzoru użytkowego i w konsekwencji zaniechania rozważenia możliwości unieważnienia wzoru użytkowego [...] w części nie zaś w całości;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "kpa") zw. z art. 7 oraz 77 kpa poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na:

a. zaniechaniu przez organ rzetelnego wyjaśnienia sposobu badania nowości rozwiązania chronionego prawem ochronnym o numerze [...];

b. bezpodstawnym przyjęciu, iż wszystkie cechy rozwiązania chronionego prawem ochronnym o numerze [...] zostały ujawnione w dokumencie patentowym [...] oraz zaniechaniu przeprowadzenia analizy tożsamości każdej z cech rozwiązania Skarżącego z cechami ujawnionymi w dokumencie patentowym [...];

c. zaniechaniu przez organ rzetelnego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej Decyzji, powodów dla których uznał, iż cecha w brzemieniu "folia (1) posiada tunelik (2) na obrzeżu każdego boku," zastrzeżenia niezależnego 1 została ujawniona w dokumencie patentowym [...], co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych polegający na nieprawidłowym uznaniu, iż wzór użytkowy [...] nie spełnia wymogu nowości, a w konsekwencji, iż nie zostały spełnione wymagania do uzyskania prawa ochronnego, podczas gdy prawidłowe zastosowanie powyższych przepisów powinno prowadzić do oddalenia wniosku w całości.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie wydanej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania A. S.A., w piśmie procesowym z dnia 26 lutego 2018 r., w którym ustosunkował się do wniesionej skargi, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a.").

Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi. Skarga podlega zatem oddaleniu.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Urząd Patentowy słusznie uznał, że podmiot występujący z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na przedmiotowy wzór użytkowy wykazał posiadanie interesu prawnego, W niniejszej sprawie strony są bezpośrednimi konkurentami co implikuje okoliczność, iż sporne prawo prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej prawem swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy.

W ramach wolności prowadzenia działalności gospodarczej zagwarantowanej w art. 20, 22 Konstytucji RP i potwierdzonej w art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), obecnie art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) wnioskodawcy przysługuje uprawnienie do prowadzenia produkcji i wprowadzania do obrotu różnorodnych rozwiązań technicznych. Jeżeli takie rozwiązanie zostało objęte ochroną wbrew ustawowym warunkom określonym w stosownych przepisach, to podmiot prowadzący taką działalność w świetle powołanych wyżej przepisów ma prawo do wystąpienia z żądaniem unieważnienia prawa wyłącznego. Jednocześnie między stronami zawisł spór cywilny dotyczący roszczeń wywodzonych z faktu posiadania przez uprawnionego praw do przedmiotowego wzoru. W ocenie Kolegium Orzekającego ww. okoliczności uzasadniają fakty w zakresie istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 2006 r. (sygn. akt VI SA/Wa 985/050 podniósł: "Zdaniem Sądu należy podzielić stanowisko organu, że LS ma interes prawny w złożeniu wniosku. Wnioskodawczym znalazła się bowiem w sytuacji zagrożenia ograniczenia wolności jej działalności gospodarczej, a zatem podstawy materialno-prawnej wniosku należy upatrywać w art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 i 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Pomimo, że wolność działalności gospodarczej nie jest wolnością absolutną to w sytuacji, gdy podmiot uprawniony podejmie środki prawne w postaci wytoczenia powództwa mogącego w poważny sposób utrudnić drugiej stronie prowadzenie działalności gospodarczej uzasadnia przyjęcie, iż strona pozwana ma interes prawny w postępowaniu o unieważnienie spornego znaku". Także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek w wyroku z dnia 24 stycznia 2005 r. (Sygn. GSK 1078/04) stwierdził: "Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie przyjął, że istotą interesu prawnego, o jakim mowa jest w tym przepisie, jest związek sytuacji podmiotu z konkretną normą prawa materialnego. Może to być norma należąca do każdej gałęzi prawa, a więc nie tylko do prawa administracyjnego. Norma prawa nie musi przyznawać podmiotowi wywodzącemu z niej swój interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, bo wtedy interes prawny przekształciłby się w roszczenie prawne lub w publiczne prawo podmiotowe. Wystarczy, że daje możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu i powoduje, że podmiot, którego sfery prawnej bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się wydania orzeczenia administracyjnego (J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r. sygn. akt IV SA 846/95 - OSP z 1997 r., Nr 4, poz. 83). (...) Stąd należy podzielić pogląd Sądu, iż interes prawny wnioskodawcy wynikał z przepisów o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej (art. 20 Konstytucji RP i art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo o działalności gospodarczej - Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) czemu na przeszkodzie stał sporny patent." Analiza tez przywołanego orzecznictwa prowadzi do wniosku, że w aspekcie istniejącego w przedmiotowej sprawie stanu faktycznego istnieje po stronie wnioskodawcy interes prawny.

Przechodząc do meritum sprawy należy zauważyć, że przedmiotem rozwiązania przedstawionego w opisie ochronnym spornego wzoru użytkowego [...] jest "System mocowania i napinania elastycznej folii, zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych". Przez określenia "system", jak wynika z treści zgłoszenia, należy w tym przypadku rozumieć zbiór cech technicznych budowy elementów, przy czym te elementy po zestawieniu stanowią określoną całość, a ich właściwą współpracę zapewniają określone cechy techniczne ich budowy.

Zasadnie uznał Urząd Patentowy, że podstawowy zakres ochrony spornego rozwiązania został określony w zastrzeżeniu pierwszym (niezależnym) informującym, że: System mocowania i napinania elastycznej folii, zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych zawierający ramę, na której zamocowana jest folia reklamowa posiadająca na obrzeżach tuneliki z osadzonym wewnątrz prętem mocującym, wyposażone w poprzeczne wycięcia znamienny tym, że folia posiada tunelik na obrzeżu każdego boku, przy czym każdy z tunelików posiada co najmniej dwa poprzeczne wycięcia odsłaniające osadzony w nich pręt, zaś rama nośna zaopatrzona jest w zaczepy stałe i zaczepy ruchome, usytuowane odpowiednio do położenia poprzednich wycięć wykonanych w folii poprzez które pręt osadzony jest na zaczepach. Zastrzeżenie 2 (zależne) precyzuje: System wg zastrzeżenia 1 znamienny tym, że rama nośna na górnym boku ma zamocowane co najmniej dwa zaczepy stałe zaś na bokach pionowych i dolnym po co najmniej dwa zaczepy ruchome.

Zastrzeżenie 3 (zależne) odnosi się do budowy zaczepów i informuje: System wg zastrzeżenia 1 lub 2 znamienny tym, że zaczepy ruchome zbudowane są z obustronnie otwartej prostokątnej puszki zaopatrzonej we wspornik, na którym zamocowany jest obrotowo koniec ramienia zaczepowego, który w części wystającej poza puszkę ma wybranie, przy czym ramię zaczepowe podwieszone jest na sprężynie zaś wystająca poza puszkę część ramienia połączona jest obrotowo z ramieniem blokującym zaopatrzonym w ząbki, w które wchodzi blokada zamocowana do puszki, przy czym blokada i ramię blokujące połączone są ze sobą sprężyną.

Sąd stwierdza, że zgodnie z brzmieniem art. 94 ustawy p.w.p. wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci; wzór użytkowy uważa się za rozwiązanie użyteczne, jeśli pozwala ono na osiągnięcie celu mającego praktyczne znaczenie przy wytwarzaniu lub korzystaniu z wyrobów.

Sąd pragnie podkreślić, że Urząd Patentowy zasadnie zwrócił uwagę, iż w pierwotnej wersji zgłoszenie dotyczyło wynalazku (nie wzoru użytkowego) stanowiącego to samo rozwiązanie, tak samo nazwane, gdzie zastrzeżenie 1 (niezależne) brzmiało: System mocowania i napinania elastycznej folii, zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych zawierający ramę, na której mocuje się folię znamienny tym, że folia na obrzeżu każdego boku posiada tunelik, w którym wykonane są co najmniej dwa poprzeczne wycięcia, przy czym wewnątrz każdego tunelika osadzony jest pręt, zaś rama nośna zaopatrzona jest w zaczepy stałe i zaczepy ruchome usytuowane odpowiednio do położenia poprzecznych wycięć wykonanych w folii poprzez które pręt osadzony jest na zaczepach. Jak wynika z treści przedmiotowego zastrzeżenia, przywoływało ono dokładnie taki sam zestaw cech technicznych budowy jak zastrzeżenie 1 (niezależne) przedmiotowego wzoru użytkowego.

Wobec wątpliwości organu patentowego, zaistniałych w fazie badawczej zgłoszenia, odnoszących się do zgłoszenia wynalazku, dotyczących braku poziomu wynalazczego (nieoczywistości rozwiązania art. 26 ustawy p.w.p.) wyrażonych w zawiadomieniu z dnia [...].09.2007 r. zgłaszający dnia [...].12.2007 r. złożył wniosek o konwersję zgłoszenia na wzór użytkowy przysyłając przeredagowaną wersję dokumentacji.

Zgłaszający, w tej przeredagowanej na wzór użytkowy wersji zgłoszenia zachował zestaw trzech zastrzeżeń przywołujących asortyment tych samych cech rozwiązania i zachowujących ten sam poziom ogólności użytych określeń jak w pierwotnej wersji zgłoszenia wynalazku.

Sąd stwierdza, że konwersja zgłoszenia na wzór użytkowy oznaczała w tym wypadku niezastosowanie w ocenie zdolności ochronnej wymogu poziomu wynalazczego (nieoczywistości rozwiązania) wynikającego z art 26 ustawy p.w.p., jednakże determinowała jednocześnie podejście do przedmiotu zgłoszenia jako do konkretnego rozwiązania o "trwałej postaci".

W zgłoszeniu do ochrony wzoru użytkowego zakres podstawowy oczekiwanej ochrony jest określony w zastrzeżeniu 1 (niezależnym) a zastrzeżenia zależne wskazują możliwe warianty rozwiązań zachowujące podstawowy zestaw cech wskazanych w zastrzeżeniu 1.

Ponownie należy podkreślić, że w niniejszej sprawie przedmiotem zgłoszenia wzoru użytkowego [...] był "system mocowania i napinania elastycznej folii, zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych" zawierający ramę, na której zamocowana jest folia reklamowa zakończona ukształtowanymi odpowiednio tunelikami wyposażonymi w odpowiednie wycięcia, z osadzonymi wewnątrz tunelików prętami, znamienny tym, że:

- tuneliki znajdują się na obrzeżach boków Qest to cecha widoczna w rozwiązaniu [...])

- w tunelikach wykonane są wycięcia odsłaniające znajdujące się wewnątrz pręty (cecha widoczna w rozwiązaniu [...])

- rama nośna zaopatrzona jest w zaczepy stałe i zaczepy ruchome usytuowane w miejscach wycięć w folii (cecha widoczna w rozwiązaniu [...])

Sąd zauważa, że pozostałe zastrzeżenia zależne, tak zredagowanego zgłoszenia wzoru użytkowego, wskazują cechy konstrukcji wariantów wykonania mających podstawowy zakres ochrony określony w zastrzeżeniu 1.

W tym miejscu należy stwierdzić, że przy przyjętym przez zgłaszającego w zastrzeżeniu 1 stopniu ogólności opisu wskazanych cech, sama budowa tunelików, konstrukcja zaczepów stałych, zaczepów ruchomych, innych elementów spornego rozwiązania odróżniających je od porównywalnych rozwiązań stanowi szczegóły konstrukcyjne wynikające z umiejętności, wiedzy, doświadczenia i wyobraźni konstruktora.

Podczas postępowania spornego polemika między stronami sporu dotyczyła głównie ww. szczegółów oraz tożsamych funkcji jakie spełniają podzespoły "systemu" w porównaniu z podobnymi rozwiązaniami.

Zdaniem Sądu słusznie uznał Urząd Patentowy, że szczegółowa analiza materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie prowadzi do wniosku, że rozwiązania widoczne w wynalazku [...] przedstawionym w charakterze przeciwstawienia przez wnioskodawcę podważają nowość spornego wzoru użytkowego w obszarze określonym w części znamiennej zastrzeżenia 1 (niezależnego).

Sąd stwierdza, że Kolegium UP zasadnie uznało za porównywalny, ale nie podważający nowości wzoru wskazany przez wnioskodawcę projekt konstrukcji reklamowej wykonany dwa lata przed zgłoszeniem spornego rozwiązania [...]. Rozwiązanie to, jako wskazane przeciwstawienie nie posiada zaczepów stałych i ruchomych w postaci kombinacji dźwigni, służących do umiejscowienia folii na ramie konstrukcji, ma jedynie system cięgien pasowych napinania folii elastycznej, co odróżnia je od analizowanych rozwiązań i nie podważa wymogu nowości w rozumieniu art. 25 ustawy p.w.p..

Prawidłowo również zdaniem Sądu, organ nie podzielił opinii wnioskodawcy dotyczącej braku użyteczności spornego wzoru użytkowego, który stanowi interesujące konstrukcyjnie rozwiązanie, gdzie dzięki prostej budowie ruchomych zaczepów oraz zastosowaniu zębatki możliwe jest uproszczenie czynności niezbędnych przy naciąganiu montowanej na ramie folii elastycznej.

Uprawniony ze spornego wzoru użytkowego [...] nie zgodził się z zarzutami braku nowości i użyteczności rozwiązania, postawionymi przez wnioskodawcę uznając je za bezpodstawne.

W zestawieniu ze zgromadzonym materiałem dowodowym, nie można było jednak podzielić słuszności tego poglądu.

W ocenie Sądu, folia elastyczna w spornym rozwiązaniu (poz. 5 tabeli) posiada "tuneliki" na wszystkich krawędziach a przeciwstawione rozwiązanie amerykańskie na dwóch przeciwległych. Oznacza to jednak także, że cecha wskazana w rozwiązaniu amerykańskim jest widoczna w spornym wzorze użytkowym. Każdy z tunelików (poz. 6 tabeli) w spornym wzorze użytkowym posiada co najmniej dwa wycięcia odsłaniające fragment pręta w nim umiejscowionego. Wycięcia są widoczne także w rozwiązaniu amerykańskim, i to co najmniej dwa, a że mogą być innego kształtu jest już szczegółem konstrukcyjnym wynikającym ze specyfiki każdego z rozwiązań.

Słusznie zdaniem Sądu organ podzielił pogląd uprawnionego, że "system" wg [...] umożliwia szybkie, łatwe mocowanie folii reklamowej na ramie dzięki specyficznemu układowi tunelików, wycięć, prętów mocujących oraz konstrukcji zaczepów stałych i ruchomych umożliwiających także jej napinanie.

Jednakże stopień ogólności określeń użytych do wskazania cech technicznych budowy podanych w zastrzeżeniu 1 sprawił, że rozwiązanie nie spełniło wymogu nowości w rozumieniu art. 25 ustawy p.w.p. a zestaw wskazanych i tak opisanych cech jest widoczny w rozwiązaniu [...] mimo istniejących różnic konstrukcyjnych rozwiązań, które w tej sytuacji stanowią zespół szczegółów wynikających z umiejętności, wiedzy, wyobraźni, doświadczenia konstruktora realizującego rozwiązanie zawierające ramę, folię elastyczną, system zaczepów do jej mocowania i naciągania.

W przedstawionych okolicznościach Sąd uznał, iż prawidłowe jest stanowisko Urzędu Patentowego uznające, że wnioskodawca uzasadnił podniesiony zarzut braku nowości spornego rozwiązania, wykazując, że cechy techniczne objęte ochroną widoczne są w przeciwstawionym rozwiązaniu amerykańskim [...].

We wskazanym stanie faktycznym i prawnym Urząd Patentowy słusznie uznał, że wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na przedmiotowy wzór użytkowy należało uwzględnić.

Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Nie narusza przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.

Urząd Patentowy wypełnił obowiązki wynikające z art. 7, 77 k.p.a. gromadząc w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ jako dowód wziął pod uwagę wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.

Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja zawiera również niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.