Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 192/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 27 par. 1 pkt 9; art. 34 par. 1, par. 4; art. 33 par. 1 pkt 1-7, 9 i 10
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 21 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 roku sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 57 k.p.a. w związku z art. 17 § 1, art. 18 i art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 599, ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia K. B., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. z dnia [...] w sprawie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.

W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że w dniu 1 czerwca 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.Ś. wystawił na K. B. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległość w podatku od towarów i usług za wrzesień 2005 r., określoną w decyzji z dnia 15 lutego 2007 r. nr [...]

W dniu 6 czerwca 2007 r. organ egzekucyjny wystawił zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem: nr [...], skierowane do R. Bank P. S.A. O. w Łodzi, nr [...], skierowane do Bank P.S.A. O. w [...]

Powyższe zawiadomienia obejmowały tytuły wykonawcze dotyczące zaległości w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2004 r. do września 2005 r., w tym tytuł wykonawczy o nr [...]. Zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego uznano za doręczone zobowiązanemu w dniu 26 czerwca 2007 r. w trybie art. 44 k.p.a.

W dniu 18 czerwca 2007 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. wpłynęło pismo z dnia 12 czerwca 2007 r., w którym R. Bank P. S.A. poinformował, że prowadzi rachunek dla zobowiązanego i będzie realizował otrzymane zajęcie zgodnie z przepisami prawa. W dniu 26 czerwca 2007 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. wpłynęło pismo z dnia 18 czerwca 2007 r., w którym Bank P. S.A. poinformował, że prowadzi dla zobowiązanego rachunek indywidualny i firmowy, na którym brak jest środków umożliwiające całkowite lub częściowe zrealizowanie zajęcia. Powyższe rachunki zostały zablokowane do wysokości zajętej wierzytelności.

W dniu 6 października 2015 r. do Dyrektora Izby Skarbowej w [...] wpłynął prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 196/15, w którym Sąd uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług z faktur VAT wystawionych w miesiącach marzec, kwiecień, czerwiec, sierpień-grudzień 2008 r. oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] kwotę 3 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. skierował do Dyrektora Izby Skarbowej w [...] zawiadomienie z dnia 28 października 2015 r. o zajęciu wierzytelności, obejmujące wyżej wymieniony tytuł wykonawczy. Zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz pełnomocnikowi zobowiązanego (do doręczeń) w dniu 5 listopada 2015 r.

W dniu 16 listopada 2015 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo radcy prawnego I.K.-W. (z dnia 10 listopada 2015 r.). W piśmie tym pełnomocnik skarżącego, powołując się na art. 32 § 1, art. 33 pkt 1, 7, 8, art. 35 oraz art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na to, że decyzje stanowiące podstawę do dokonania czynności egzekucyjnych zostały wydane w wyniku przestępstwa, jak również to, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne są fałszywe, zobowiązania podatkowe wynikające z tytułów wykonawczych uległy przedawnieniu, dotyczy to zarówno kwot głównych, jak i odsetek.

Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. odmówił uwzględnienia zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. W postanowieniu wskazano, że termin do złożenia zarzutów upłynął w dniu 3 lipca 2007 r. Tymczasem pełnomocnik zobowiązanego złożył zarzuty w dniu 12 listopada 2015 r.

W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącego, powołując się na art. 236 w związku z art. 239 o.p., zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 216 § 1 w związku z art. 218 oraz art. 137 § 4, art. 145 § 1-3 wskazanej ustawy poprzez doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych bezpośrednio skarżącemu, nie zaś pełnomocnikowi skarżącego.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a które polegało na doręczeniu zawiadomienia bezpośrednio stronie z pominięciem ustanowionego przez nią w postępowaniu kontrolnym pełnomocnika (art. 138 o.p.). Jeśli strona po wszczęciu postępowania podatkowego (kontrolnego) umocuje pełnomocnika do występowania w jej imieniu w tym postępowaniu oraz złoży stosowne pełnomocnictwo do akt postępowania, to umocowany przez nią pełnomocnik będzie również uprawniony do jej reprezentacji w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Ze względu na brak w aktach sprawy pełnomocnictwa, które upoważniałoby radcę prawnego I. K.-W. do złożenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r. uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś., przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, powinien wyjaśnić kwestie legitymacji radcy prawnego I.K.-W. do złożenia zarzutów w przedmiotowej sprawie w imieniu Pana K. B.. Następnie zaś w zależności od dokonanych w tym zakresie ustaleń, powinien podjąć stosowne rozstrzygnięcie, w uzasadnieniu którego ustalenia te znajdą odpowiednie odzwierciedlenie.

W związku z powyższym, Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. w piśmie z dnia 14 lipca 2016 r. zwrócił się do radcy prawnego I. K.-W. o przedłożenie pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego do jego reprezentowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]

W dniu 10 sierpnia 2016 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo radcy prawnego I.K.-W. z dnia 8 sierpnia 2016 r., do którego załączono pełnomocnictwo upoważniające ją do występowania przed organami podatkowymi wszystkich instancji w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. odmówił uwzględnienia zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.

W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że odpis tytułu wykonawczego o numerze [...] wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunków bankowych zobowiązanego, został doręczony skarżącemu w dniu 26 czerwca 2007 r. w trybie art. 44 k.p.a. Powyższe oznacza, że 7-dniowy termin do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego, upłynął w dniu 3 lipca 2007 r. Tymczasem zarzuty zostały złożone w dniu 12 listopada 2015 r., co oznacza, że uchybiono terminu do wykonania powyższej czynności.

W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącego ponownie wskazał, że jeśli strona po wszczęciu postępowania podatkowego (kontrolnego) umocuje pełnomocnika do występowania w jej imieniu w tym postępowaniu oraz złoży stosowne pełnomocnictwo do akt postępowania, to umocowany przez nią pełnomocnik będzie również uprawniony do jej reprezentacji w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Pełnomocnik w sprawie ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego jest także pełnomocnikiem w postępowaniu egzekucyjnym. Z uwagi na brak ustaleń organu I instancji w kwestii reprezentacji skarżącego, a następnie wyrażenia przez ten organ stanowiska w zakresie oddziaływania czynności w postaci ustanowienia pełnomocników w toku postępowania kontrolnego na przebieg postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, organ II instancji powinien, stosownie do art. 233 § 2 o.p., uchylić w całości postanowienie organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność zapewnienia jej podstawowych gwarancji procesowych. Nadawanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w okolicznościach niniejszej sprawy jest przedwczesne i nieuzasadnione. Pełnomocnik skarżącego, powołując się na art. 236 w związku z art. 239 o.p., zarzucił naruszenie art. 216 § 1, art. 239b § 1 pkt 1 i 2, § 2, § 3 w związku z art. 218 oraz art. 137 § 4, art. 145 § 1, § 2, § 3 o.p. poprzez doręczenie postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności bezpośrednio podatnikowi, nie zaś pełnomocnikowi strony.

Organ II instancji podniósł następnie, że z obowiązujących uregulowań prawnych wynika, że zarzuty dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być wniesione przez zobowiązanego w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a pouczenie, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., tj. o prawie zgłoszenia w terminie 7 dni do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jest skuteczne w dniu doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, w związku z czym od tego dnia liczy się upływ terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. W analizowanej sprawie doręczenie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...] nastąpiło w dniu 26 czerwca 2007 r. w trybie art. 44 k.p.a., tj. z upływem czternastu dniu od dnia pierwszego awizowania. Pozostawienie pierwszego awiza nastąpiło w dniu 12 czerwca 2007 r., awiza powtórnego w dniu 20 czerwca 2007 r. Powyższe oznacza, że termin do wniesienia zarzutów upłynął w dniu 3 lipca 2007 r., co wynika ze sposobu obliczania upływu terminu, który uregulowany jest w art. 57 k.p.a.

Pismo pełnomocnika skarżącego, stanowiące zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zostało nadane w dniu 12 listopada 2015 r., tj. po upływie ponad 8 lat od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Skarżący nie złożył prośby o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. W ocenie organu II instancji bezspornym jest zatem fakt wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z uchybieniem ustawowego terminu do ich złożenia. Pełnomocnictwo w postępowaniu egzekucyjnym może być udzielone dopiero po doręczeniu zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Z art. 32, art. 33 § 2 i 3 k.p.a. wynika, że organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie, np. poprzez złożenie pełnomocnictwa do akt. Nie można domniemywać istnienia pełnomocnictwa. Dopiero od momentu zawiadomienia organ zobligowany jest doręczać pełnomocnikowi wszelkie pisma procesowe i zapewnić udział w postępowaniu taki, jaki stronie postępowania. Pełnomocnictwo w postępowaniu egzekucyjnym musi być udzielane wprost, a nie może być domniemane z treści pełnomocnictwa udzielonego do postępowania materialnoprawnego, zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej stanowiącej podstawę egzekucji administracyjnej. Zdaniem organu II instancji pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu podatkowym prowadzonym w oparciu o przepisy o.p. nie obejmuje umocowania do czynności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ, przed którym toczy się postępowanie egzekucyjne, nie może podejmować za stronę decyzji w sprawie pełnomocnictwa. Tym samym organ nie tylko nie jest uprawniony do poszukiwania pełnomocnictwa, ale też nie może sam wykazywać inicjatywy w poszukiwaniu pełnomocnictwa. Okoliczność, że sprawa egzekucyjna jest konsekwencją zakończonej wcześniej sprawy podatkowej, nie powoduje automatycznego przeniesienia pełnomocnictwa, bowiem postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym, toczącym się na podstawie regulacji dotyczących tego postępowania. Inny jest również jego cel. Z powyższego wynika, że dopiero po skutecznym wszczęciu postępowania egzekucyjnego zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w tym postępowaniu. Z uwagi na treść art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, jak i cel postępowania egzekucyjnego, jakim jest doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego jego obowiązków oraz dodatkowo charakter podejmowanych czynności egzekucyjnych – w zasadniczy sposób ogranicza się zakres zastępowania zobowiązanego przez pełnomocnika. Wszczęcie tego postępowania nie może odbyć się bez udziału zobowiązanego, który o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i zastosowaniu środków przymusu winien zostać poinformowany bezpośrednio przez ten organ, a nie przez pełnomocnika. Ustawodawca nie przewidział innej metody doręczenia odpisu tytułu wykonawczego niż bezpośrednio zobowiązanemu. Ewentualne ustanowienie pełnomocnika jest uprawnieniem strony, a zatem w każdym postępowaniu powinna ona wskazać, czy chce działać przez pełnomocnika. Organ egzekucyjny nie może podjąć działania w tym zakresie za stronę. W ocenie organu II instancji brak jest okoliczności, dla których należałoby uznać doręczenie tytułu wykonawczego za nieprawidłowe.

W skardze na powyższe postanowienie K. B. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 34 § 5 w związku z art. 32 § 1, art. 33 pkt 1, 7, 8, art. 35 oraz art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., art. 216 § 1, art. 239b § 1 pkt 1 i 2, § 2 i § 3 w związku z art. 218 oraz art. 137 § 4, art. 145 § 1-3 o.p. poprzez doręczenie postanowienia bezpośrednio skarżącemu nie zaś pełnomocnikowi skarżącego.

W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a które polegało na doręczeniu postanowienia organu I instancji bezpośrednio skarżącemu z pominięciem ustanowionego w postępowaniu kontrolnym pełnomocnika. Zdaniem skarżącego, jeśli strona po wszczęciu postępowania podatkowego (kontrolnego) umocuje pełnomocnika do występowania w jej imieniu w tym postępowaniu oraz złoży stosowne pełnomocnictwo do akt postępowania, to umocowany przez nią pełnomocnik będzie również upoważniony do jego reprezentacji w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Organ podatkowy I instancji, wszczynając postępowanie egzekucyjne, naruszył przepisy proceduralne. W postępowaniu kontrolnym zakończonym w przedmiocie podatku od towarów i usług skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika. Do akt sprawy zostały złożone pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego zarówno przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej, jak i Dyrektorem Izby Skarbowej. Organ I instancji, orzekając o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, nie wyjaśnił kwestii reprezentacji skarżącego, zaś samo postanowienie doręczył bezpośrednio skarżącemu. W konsekwencji naruszył art. 218 w związku z art. 145 § 1-3 o.p. poprzez pominięcie pełnomocnika przy doręczeniu tego postanowienia. Z uwagi na brak ustaleń organu I instancji w kwestii reprezentacji skarżącego, a następnie wyrażenia przez ten organ stanowiska w zakresie oddziaływania czynności w postaci ustanowienia pełnomocników w toku postępowania kontrolnego na przebieg postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, organ II instancji powinien, stosownie do art. 233 § 2 o.p., uchylić w całości postanowienie organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność zapewnienia stronie jej podstawowych gwarancji procesowych. Nadto skarżący zakwestionował nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej: "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, tj. ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić ich nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sąd ocenia czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a sąd rozpatrując skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji nie wykazała, by zostało ono wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.

Podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej obecnie sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.), dalej u.p.e.a.

Zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt.9 wymienionej ustawy tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2, stanowiska wierzyciela nie wymaga się.

Zgodnie z treścią art.34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Z przepisu art. 27 § 1 pkt.9 u.p.e.a. wynika, że termin do wniesienia zarzutów przez zobowiązanego wynosi 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego.

W rozpoznawanej sprawie doręczenie tytułu wykonawczego z dnia 1 czerwca 2007 r. nr [...] nastąpiło w dniu 26 czerwca 2007 r. Wobec powyższego termin do wniesienia zarzutów upłynął w dniu 3 lipca 2007 r. Natomiast pismo pełnomocnika skarżącego, zwierające zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji nadano w urzędzie pocztowym w dniu 12 listopada 2015 r, to jest po upływie ponad 8 lat od dnia doręczenia tytułu wykonawczego.

Organy administracji obu instancji prawidłowo zatem uznały, że skarżący znacznie przekroczył termin do wniesienia zarzutów. W tej sytuacji nie były władne rozpoznać zarzutów merytorycznie.

Kwestią dyskusyjną jest jaką formę prawną winno przybrać wydane przez organ rozstrzygnięcie. Przepisy u.p.e.a. nie regulują bowiem wprost tego zagadnienia. W przepisie art. 34 § 4 jest jedynie mowa, że organ egzekucyjny "wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego". Orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest w tej mierze jednolite.

W razie uchybienia terminu do wniesienia zarzutów niektóre sądy uznają, że powinno się wówczas oddalić zarzuty (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 stycznia 2009r., sygn. akt I SA/Bk 361/08), bądź pozostawić zarzuty bez rozpoznania (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 lipca 2008r., sygn. akt I SA/Po 443/08) albo też umorzyć postępowanie w przedmiocie zarzutów (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2000r., sygn. akt I SA/Ka 712/99), bądź nie uwzględnić zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie terminu (por. wyrok NSA z dnia 1 października 1999r., sygn. akt I SA/Lu 722/98; wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2008r. sygn. akt III SA/Łd 19/08, LEX nr 524102) lub też odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia (wyrok WSA w Krakowie z 25 lutego 2014r. w spr. I SA/Kr 1703/13, wyrok WSA w Olsztynie z 14 stycznia 2015r. w spr. I SA/Ol 843/14, wyrok WSA w Gdańsku z 27 listopada 2013r. w spr. I SA/Gd 1017/13). Sąd w obecnym składzie uznał, że prawidłowym rozstrzygnięciem jest rozstrzygnięcie organu I instancji, to jest odmowa uwzględnienia zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Skoro bowiem przepis art. 34 § 4 u.p.e.a. przewiduje wydanie postanowienia "w sprawie zgłoszonych zarzutów" to oznacza to, że w każdej sytuacji gdy zarzutów nie można uwzględnić, czy to dlatego, że są niezasadne, czy też dlatego, że nie zostały spełnione wymogi formalne do ich wniesienia, (np. uchybiono 7-dniowemu terminowi do ich wniesienia), należy odmówić ich uwzględnienia.

W ocenie Sądu nie jest zasadne stanowisko skarżącego, iż pełnomocnik strony postępowania w sprawie ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego jest także pełnomocnikiem w postępowaniu egzekucyjnym.

Działanie przez pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym było wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Charakteryzuje się ono jednolitą argumentacją (por. m.in. wyroki NSA: z 14 czerwca 2012 r., II FSK 2513/10, z 13 czerwca 2013 r., II FSK 128/11, z 23 października 2013 r., II FSK2782/11, z 4 marca 2014 r. II FSK 863/12). Podkreślić należy, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, jako czynność wszczynająca etap egzekucji administracyjnej, musi nastąpić bezpośrednio do rąk zobowiązanego i dopiero od tego momentu zobowiązany ma prawo ustanowić pełnomocnika. Niezależnie od rozróżnienia pojęć "postępowania egzekucyjnego" i "egzekucji administracyjnej", obowiązek doręczenia odpisów tytułów wykonawczych do rąk zobowiązanego wynika nie tylko z brzmienia art. 26 § 5 u.p.e.a., zgodnie z którym wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub 2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Powinność doręczenia przez organ tytułu wykonawczego do rąk zobowiązanego lub dłużnika bezpośrednio wynika przede wszystkim z istoty egzekucji administracyjnej, której celem jest sięgnięcie do majątku zobowiązanego i wykonanie decyzji administracyjnej kreującej zobowiązanie pieniężne. O podjęciu czynności ściśle związanych z wykonaniem decyzji administracyjnej zobowiązany musi zostać poinformowany osobiście i tym samym uzasadnione jest przyjęcie poglądu, że dopiero skuteczne wszczęcie egzekucji umożliwia ustanowienie przez zobowiązanego pełnomocnika zgodnie z art. 33 § 2 i 3 K.p.a., natomiast na etapie poprzedzającym wszczęcie egzekucji nie jest to w ogóle możliwe (por. wyrok NSA z 23 grudnia 2008 r., II FSK 945/08, z 1 lutego 2011 r., II FSK 1410/09)

Dołączenie pełnomocnictwa do akt sprawy, o czym mowa w art. 33 § 3 K.p.a. może mieć miejsce dopiero wtedy, gdy sprawa istnieje, to zaś wymaga wszczęcia postępowania (w rozpatrywanym przypadku postępowania egzekucyjnego, stanowiącego odrębną sprawę administracyjną).

Tym samym organy administracji publicznej obu instancji prawidłowo przyjęły, iż pełnomocnictwo w postępowaniu egzekucyjnym może być udzielone po doręczeniu zobowiązanemu tytułu wykonawczego.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Ab/