Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 433/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 3 pkt 5, 6 ust. 2, 35 ust. 1, 40a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2015 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

W dniach [...] i [...] sierpnia 2012 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...], działając

na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. wydanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej Inspektor Wojewódzki), przeprowadzili kontrolę w "[...]" Z. R., Z. Z. Spółka Cywilna, [...],[...] B. (dalej strona), w zakresie jakości handlowej miodów, której wyniki odnotowano w protokole nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r.,

znak [...].

Jak wynika z akt sprawy, w trakcie działań kontrolnych pobrano do badań laboratoryjnych oraz do oceny prawidłowości oznakowania próbkę reprezentującą partię miodu o nazwie: "[...]" a'400 g w ilości 38,40 kg (96 opakowań jednostkowych a'400 g), z datą produkcji [...].02.2012 r., z datą minimalnej trwałości nabitą na słoiku "najlepiej spożyć przed: 27.02.2015", numerem partii: "data minimalnej trwałości jest oznaczeniem partii produkcyjnej", wielkość partii produkcyjnej 320,00 kg o wartości brutto 7.600,00 zł. Jak wykazały przeprowadzone badania, poddana kontroli partia miodu nie spełniała jakości deklarowanej przez producenta na zgodność z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu (Dz. U. 2003, nr 181, poz. 1773 ze zm.), z uwagi na zaniżoną liczbę diastazową oraz brak udziału pyłku gryki w znacznej przewadze w dwóch słoikach na dwa badane. Stwierdzono, że zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku "Szczegółowe wymagania fizykochemiczne miodu" ww. rozporządzenia, liczba diastazowa wg skali Schede powinna wynosić nie mniej niż 8, tymczasem według sprawozdania z badań parametr ten w kolejnych powtórzeniach wyniósł 5,5 ± 2,4, 5,3 ± 2,3. Jak podano, badania wykazały zawartość pyłków gryki (Fagopyrum) na poziomie 6% ± 4 i 7% ± 4, natomiast w znacznej przewadze występuje pyłek rzepaku, tj.: 41% i 37%, co było niezgodne z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu oraz art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2014 r. poz. 669 ze zm.; dalej "ustawa o jakości"), w związku art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.; dalej "ubzz"). Stwierdzono również obecność pyłków charakterystycznych dla miodów chińskich (obecność pyłków roślin takich jak: "Astragalus" – traganek, "Polygala" – krzyżownica oraz "Pterocarya" – skrzydłorzech), podczas gdy w oznakowaniu umieszczono określenia "Polski miód", "Produkt Polski" i "Najlepsze w Polsce", co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o jakości, w związku art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ubzz.

Inspektor Wojewódzki w dniu [...] grudnia 2012 r., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie, wydał decyzję nr [...], znak: [...], zakazującą wprowadzenia do obrotu jednej partii miodu

o nazwie "[...]" a'400 g w ilości 33,60 kg

(84 opakowania jednostkowe a'400 g) z datą minimalnej trwałości nabitą na słoiku "najlepiej spożyć przed: [...].02.2015", numerem partii: "data minimalnej trwałości jest oznaczeniem partii produkcyjnej", z datą produkcji [...].02.2012 r., wielkość partii produkcyjnej 320,00 kg, wartość brutto 7.600,00 zł.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej Główny Inspektor), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy ww. decyzję Inspektora Wojewódzkiego nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.

Strona wniosła skargę do Sądu na wspomnianą wyżej decyzję Głównego Inspektora (sygn. akt VI SA/Wa 1794/13).

Inspektor Wojewódzki, działając między innymi w oparciu o przepis art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości, decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...],

znak [...] wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 7.600 zł

za wprowadzenie do obrotu partii miodu zafałszowanego o nazwie "[...]" a'400 g z datą produkcji [...].02.2012 r., z datą minimalnej trwałości nabitą na słoiku "najlepiej spożyć przed: [...].02.2015", numerem partii: "data minimalnej trwałości jest oznaczeniem partii produkcyjnej", wielkość partii magazynowej 38,40 kg, wartość brutto 912 zł, wielkość partii produkcyjnej 320,00 kg o wartości brutto 7.600,00 zł.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie zarzucając jej naruszenie następujących przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1 Kpa. oraz art. 61 § 4 Kpa., poprzez brak prawidłowego zawiadomienia o wszczęciu i przebiegu postępowania wszystkich stron postępowania, poprzez pominięcie wspólnika spółki – Z. Z..

Nadto postawiła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego,

a mianowicie:

- art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości, poprzez uznanie, że przedmiotowy miód jest niewłaściwej jakości handlowej ze względu na zaniżoną liczbę diastazową, co zostało potwierdzone na podstawie badań przeprowadzonych przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w [...], podczas gdy badania tej samej partii przeprowadzone na zlecenie strony w Laboratorium Badania Jakości Produktów Pszczelich w [...] wskazują na spełnienie wymagań w zakresie liczby diastazowej,

- art. 40a ust. 5 ustawy o jakości, poprzez brak przekonującej argumentacji dotyczącej oceny wszystkich przesłanek, w szczególności uznanie wysokiego stopnia szkodliwości czynu, nieprawidłową ocenę dotychczasowej działalności podmiotu oraz brak wzięcia pod uwagę wysokości dochodów.

Strona podkreśliła, że wymierzenie kary pieniężnej za wprowadzenie

do obrotu miodu o niewłaściwej jakości jest przedwczesne i wniosła

o "przeprowadzenie dowodu ze skargi do WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1794/13 na okoliczność stwierdzenia faktu, że zaskarżona decyzja wydana została

w związku z okolicznościami, których zaistnienie nie zostało jeszcze ustalone".

Główny Inspektor postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. zawiesił postępowanie w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r. oddalił skargę R. Z. i Z. Z. na decyzję Głównego Inspektora z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] wydaną w przedmiocie zakazu wprowadzenia ww. partii miodu do obrotu.

Wobec powyższego Główny Inspektor postanowił podjąć postępowanie prowadzone w sprawie.

Strona pismem z dnia [...] marca 2014 r. poinformowała, że zleciła przeprowadzenie badań wtórnika przedmiotowej partii miodu na zawartość liczby diastazowej w Laboratorium Badania Jakości Produktów Pszczelich w [...].

Przeprowadzone w Laboratorium Badania Jakości Produktów Pszczelich Instytutu Ogrodnictwa Oddział Pszczelnictwa w [...] badania wykazały

w badanej próbce miodu liczbę diastazową na poziomie 12. Laboratorium zinterpretowało uzyskane wyniki badań w ten sposób, że badany parametr miodu jest zgodny z wymaganiami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu.

Główny Inspektor, pismami z dnia [...] kwietnia oraz [...] czerwca 2014 r. zwrócił się do prof. H. C. – Kierownika Laboratorium Badania Jakości Produktów Pszczelich Instytutu Ogrodnictwa Oddział Pszczelarstwa

w [...] o podanie dokładniejszych informacji o sposobie zabezpieczenia

i wielkości próbek przekazanych do badań laboratoryjnych.

Jak podał organ, biorąc pod uwagę fakt, że strona nie zastosowała się

do przyjętego w urzędowej kontroli trybu postępowania, zgodnie z którym dostarczenie wtórnika próbki do badań odbywa się w obecności upoważnionego przedstawiciela kontrolowanej jednostki oraz przedstawiciela Inspektoratu Wojewódzkiego, celowe było ustalenie, czy wtórniki próbek do badań zostały przekazane przez przedsiębiorcę w nienaruszonym stanie.

Kierownik ww. Laboratorium, w piśmie znak: [...], poinformowała, że do badań została przekazana próbka miodu o masie około 400 g, ciemnobrązowego, skrystalizowanego, z dołączonym protokołem pobrania próbek

nr [...]. Wyjaśniła, że próby pobrał i przechowywał zleceniodawca deklarując wykonanie pobierania zgodnie z Normą Polską PN-88/A-77624 "Miód pszczeli".

Przy czym, jak wynika z ww. protokołu pobrania próbek (pkt 22, 23, 24 oraz załącznik nr 1), jednostkowa masa wtórnika próbki wynosiła dla miodu pszczelego nektarowego gryczanego a'400 g - 5 opakowań (2,00 kg). Wtórnik próbki

o masie 2 kg opakowany był w woreczek foliowy z zamknięciem strunowym, zabezpieczony taśmą samoprzylepną z nadrukiem WIJHARS [...], oznakowany zawieszką podpisaną przez pobierających próbki.

Główny Inspektor decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., art. 3 pkt 5 i 10, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2 i art. 7, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a), 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości,

art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ubzz., pkt 5 załącznika IX rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 października 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań

w zakresie jakości handlowej miodu (Dz. U. Nr 181 poz. 1773 ze zm.; dalej "rozporządzenie"), art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 1 lutego 2002 r., str. 1, ze zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463 ze zm.), utrzymał decyzję Inspektora Wojewódzkiego nr [...], znak [...] w mocy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przypomniał, przytaczając przepisy regulujące kwestie wymagań w zakresie wprowadzania do obrotu artykułów rolno-spożywczych, że jak wynika z przeprowadzonych w niniejszej sprawie badań laboratoryjnych, partia 33,60 kg miodu pszczelego nektarowego gryczanego nie spełnia wymogów jakościowych wskazanych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 3 października 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań

w zakresie jakości handlowej miodu, z uwagi na zaniżoną liczbę diastazową oraz niezgodną ze stanem faktycznym nazwę. Ponadto w oznakowaniu przedmiotowego miodu podano informację o treści "Polski miód", "Produkt Polski" i "Najlepsze

w Polsce" co sugerowało źródło i miejsce pochodzenia Polskę, tymczasem stwierdzono obecność pyłków charakterystycznych dla miodów chińskich, co było niezgodne z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c) ubzz.

Główny Inspektor podał, że obowiązująca ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r.

o bezpieczeństwie żywności i żywienia chroni konsumenta, który, zależnie od treści etykiety, podejmuje decyzje o wydawaniu swych pieniędzy na zakup tego a nie konkurencyjnego produktu. Etykieta jest wizytówką producenta, przede wszystkim jako autora dokumentu o charakterze paszportu wystawianego produktowi, aby ten mógł wejść na rynek. Producent wypełnia tutaj zwykły obowiązek przekazania konsumentowi informacji wymaganych prawem. Wszelkie zaniedbania w tym zakresie trzeba uznać za oczywiste naruszenie interesów konsumenta. W ocenie organu, odczytując tekst etykiety, konsument podejmuje decyzję o wydaniu swoich pieniędzy. Jeśli etykieta produktu nie zawiera tego, co powinna, lub jest elementem manipulacji, oznacza to, że producent nie potrafi lub nie chce sprostać prawu odnośnie znakowania, a więc nie może zapewnić wystarczająco dobrej jakości produkcji i/lub jej bezpieczeństwa (wyrok WSA z dnia 19.05.2010 r., sygn. akt.

VI SA/Wa 478/10). W tym kontekście Główny Inspektor stwierdził, że nie można przyjąć za wiarygodne argumentacji strony, iż umieszczenie w oznakowaniu miodu określenia "NAJLEPSZE W POLSCE", nie sugeruje źródła pochodzenia produktu, lecz wskazuje jedynie na okoliczności uhonorowania przedsiębiorcy nagrodą przez polskich konsumentów.

Główny Inspektor wskazał, że miód jest artykułem powszechnie spożywanym

i cenionym ze względu na walory odżywcze i smakowe. Niewątpliwie, konsument ma prawo oczekiwać, że deklarowana przez producenta jakość handlowa zakupionego produktu jest zgodna ze stanem rzeczywistym, a oznakowanie zgodne

z obowiązującymi przepisami. W ocenie organu, w sytuacji, kiedy cechy fizykochemiczne produktu nie odpowiadają deklaracji producenta, konsument, który nabywa wadliwy artykuł, zostaje wprowadzony w błąd, co do jego cech jakościowych. Główny Inspektor podkreślił, że materiał zgromadzony podczas kontroli, w tym wyniki badań laboratoryjnych oraz ustalenia poczynione podczas kontroli wyjaśniającej, dały podstawę do stwierdzenia niewłaściwej jakości handlowej partii miodu poddanego badaniu.

Główny Inspektor wyjaśnił, że przedstawione przez stronę wyniki badań miodu zostały dopuszczone jako dowód w prowadzonym postępowaniu, jednakże nie zostały wzięte pod uwagę, gdyż zostały przeprowadzone na próbce niebędącej próbką urzędową, pobraną w toku działań kontrolnych przez osobę uprawnioną

do pobierania tego rodzaju próbek. Niezależnie od powyższego, jak wskazał Główny Inspektor, przedłożone wyniki badań nie dotyczą przedmiotowej partii miodu

o nazwie "[...]" a'400 g z datą produkcji [...].02.2012 r., z datą minimalnej trwałości nabitą na słoiku "najlepiej spożyć przed: [...].02.2015", numerem partii: "data minimalnej trwałości jest oznaczeniem partii produkcyjnej", wielkość partii produkcyjnej 320,00 kg o wartości brutto 7.600,00 zł (badanie

nr [...] dotyczy partii miodu z datą minimalnej trwałości [...].02.2014 r., natomiast badanie nr [...] dotyczy miodu o nieokreślonej dacie minimalnej trwałości) i również dlatego nie mogą zostać uwzględnione w sprawie.

Główny Inspektor, odnosząc się do zleconych przez stronę badań wtórnika partii miodu na zawartość liczby diastazowej w Laboratorium Badania Jakości Produktów Pszczelich w [...], stwierdził, że strona naruszyła zabezpieczenie wtórnika próbki lub przekazała do badań próbkę pobraną przez siebie i nie będącą próbką urzędową.

Główny Inspektor odniósł się do kwestionowanej przez stronę wiarygodności wyników badań przeprowadzonych przez Laboratorium Specjalistyczne Głównego Inspektoratu w [...], przypominając, że pomimo prawidłowego pouczenia znajdującego się w sprawozdaniu z badań nie złożyła skargi na te badania. Organ wskazał na standardy funkcjonowania tego laboratorium i podkreślił, że badanie liczby diastazowej wykonywane zostało w tej placówce zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie, tj. według metody zawartej w załączniku IX

do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 stycznia 2009 r.

w sprawie metod analiz związanych z dokonywaniem oceny miodu, która jest metodyką akredytowaną przez ww. laboratorium.

Główny Inspektor nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 10 § 1 Kpa. oraz art. 61 § 4 Kpa. Wyjaśnił, że do akt sprawy został dołączony akt notarialny z dnia

[...] września 2008 r., Repertorium A [...], z którego wynika, że R. Z. został notarialnie ustanowiony pełnomocnikiem Z. Z. między innymi do reprezentowania spółki w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, odbioru z poczty korespondencji, przesyłek krajowych i zagranicznych, w tym również poleconych, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, oraz odbioru i kwitowania wszelkich decyzji administracyjnych, pism sądowych i pozwów, itp. Jak podał Główny Inspektor, z zebranego w sprawie materiału dowodowego (dokumenty wysyłane

do stron w okresie od [...] lipca, tj. od dnia wszczęcia postępowania do dnia [...] sierpnia 2013 r., tj. do dnia wydania decyzji administracyjnej), wynika, że korespondencję kierowaną do wspólnika Z. Z. odbierał pełnomocnik R. Z.,

w związku z powyższym, zdaniem organu, trudno dopatrzyć się działania mającego na celu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez nieinformowanie o przebiegu postępowania administracyjnego jednego ze wspólników spółki.

Główny Inspektor podkreślił, że podstawowym celem prawa żywnościowego, obok ochrony zdrowia i życia ludzi, jest ochrona interesów konsumentów,

z uwzględnieniem uczciwych praktyk w handlu żywnością. Główny Inspektor podzielił opinię organu I instancji, że przedmiotowa partia miodu jest artykułem rolno-spożywczym o niewłaściwej jakości handlowej. W związku z tym, organ odwoławczy uznał za słuszne stanowisko organu I instancji, który działając na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości wymierzył stronie karę pieniężną. Wyjaśnił jednocześnie, że kara pieniężna, o której mowa w ww. przepisie, jest sankcją administracyjną, którą organ kontrolny jest zobowiązany zastosować w każdym przypadku stwierdzenia wprowadzenia do obrotu artykułu nieodpowiadającego jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów. Wskazał na okoliczności wpływające na wysokość tej kary, a oceniając stopień szkodliwości jako wysoki uwzględnił, odnotowany przez organ I instancji, rodzaj i charakter naruszonego dobra, tj. interes ekonomiczny konsumenta. Zwrócił uwagę, że zaniżona liczba diastazowa stwierdzona w przedmiotowej partii miodu, świadczy o obniżonej aktywności lub dezaktywacji enzymów naturalnie obecnych w miodzie, co prowadzi do obniżenia wartości biologicznej miodu i jest niezgodne z przepisami rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu. W tej sytuacji, jak podał organ, konsument kupując nieświadomie miód

o obniżonej jakości oraz błędnie oznakowany został pozbawiony możliwości dokonania świadomego wyboru produktu odpowiadającego jego oczekiwaniom.

Nadto Główny Inspektor stwierdził, że przy ustalaniu wysokości kary wzięto pod uwagę wielkość przychodu osiągniętego przez spółkę w 2012 r. oraz fakt, że poprzednia kontrola przeprowadzona w 2010 r. wykazała nieprawidłowości w trzech partiach miodów polegające na zaniżeniu liczby diastazowej. Uznał, że kara pieniężna jest odczuwalną dolegliwością dla producenta, pozostając jednocześnie

w jego możliwościach finansowych, jak również jest adekwatna do stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia i zakresu naruszenia, jakiego dopuścił się przedsiębiorca.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie wniósł R. Z. – skarżący w niniejszej sprawie. Domagał się uchylenia w całości zaskarżonych decyzji i zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych. Wniósł także o przeprowadzenie dowodu

z dokumentu w postaci opinii Laboratorium Badania Jakości Produktów Pszczelich

w [...] w oparciu o zabezpieczoną próbkę miodu o nazwie "[...]", na okoliczność, że liczba diastazowa przedmiotowej partii miodu spełnia wymagania określone w załączniku "Szczegółowe wymagania fizykochemiczne miodu" rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 października 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu.

Skarżący postawił zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7,

art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa., polegającego na niewyczerpującym zebraniu

i rozpatrzeniu materiału dowodowego, jak również niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności przyjęciu, że wyniki badań miodu przeprowadzone przez Laboratorium Badania Jakości Produktów Pszczelich w [...] w dniu [...] marca 2014 r. nie dotyczą przedmiotowej – zabezpieczonej partii miodu o nazwie "[...]", oraz że niepobranie próbek miodu przez próbobiorcę wpisanego do rejestru rzeczoznawców, uniemożliwia uznanie ich za dowód mogący podważyć prawdziwość badań przeprowadzonych przez Laboratorium Specjalistyczne Inspektoratu Wojewódzkiego w [...].

W uzasadnieniu skargi skarżący zacytował fragmenty wyroków sądów administracyjnych dotyczących uznawania za dowód w sprawie wszystkiego,

co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a jednocześnie nie jest sprzeczne

z prawem. Uznał w związku z tym, że brak przyjęcia przez organ jako dowodu przedłożonych przez skarżącego wyników badań, w oparciu o próbkę pobraną, jak stwierdził organ, przez osobę do tego nieupoważnioną, stanowi jawne naruszenie art. 75 i art. 77 Kpa. Podkreślił, że przeprowadzone przez Laboratorium Badania Jakości Produktów Pszczelich w [...] badania miodu i ich wyniki stanowią bezapelacyjnie wiarygodny dowód, który powinien służyć wykazaniu prawdziwości okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, mianowicie poziomu liczby diastazowej kontrolowanej partii miodu. Niewzięcie przez organ II instancji pod uwagę tego dowodu przy wydaniu decyzji stanowi, w ocenie skarżącego, naruszenie art. 80 Kpa.

Nadto skarżący nie zgodził się z argumentacją organu co do uznania zamieszczonego przez producenta oznakowania "Najlepsze w Polsce" za informację wprowadzającą konsumenta w błąd, ponieważ, jak podał, posiada wykupione prawo do posługiwania się znakiem "Najlepsze w Polsce, na dowód czego posiada certyfikat konsumenckiego konkursu jakości produktów "Najlepsze w Polsce",

po drugie, jego zdaniem, umieszczenie na opakowaniu ww. informacji nie sugeruje źródła pochodzenia produktu, a wskazuje jedynie na okoliczność uhonorowania go nagrodą przez polskich konsumentów w konkursie jakości produktów, które występują w obrocie na terytorium Polski.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Jak wynika z akt sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wymierzył Panu R. Z. i Panu Z. Z. karę pieniężną w wysokości 7600 zł. Kara została wymierzona za wprowadzenie do obrotu partii miodu zafałszowanego o nazwie "[...]".

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Skarżący w swojej skardze formułuje zarzuty dotyczące naruszenia procedury. Sąd w niniejszej sprawie nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych (Dz. U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 ze zm.) w art. 3 pkt 5 zawiera definicję jakości handlowej. Są to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Natomiast art. 4 ust. 1 stanowi, że wprowadzone do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, pobrano do badań laboratoryjnych oraz do oceny prawidłowości oznakowania próbkę reprezentującą partię miodu o nazwie "[...] g w ilości 38,40 kg (96 opakowań jednostkowych a'400 g) z datą produkcji: [...].02.2012 r. z datą minimalnej trwałości nabitą na słoiku "najlepiej spożyć przed: [...].02.2015", numerem partii: "data minimalnej trwałości jest oznaczeniem partii produkcyjnej", wielkość partii produkcyjnej 320,00 kg, wartość brutto 7.600,00 zł.

Na wstępie należy wskazać, że w trakcie przeprowadzonej kontroli p. R. Z. oświadczył, że powyższą partię miodu ocenił i dopuścił do obrotu jako produkt pełnowartościowy, zgodny z informacjami zawartymi w oznakowaniu, ponadto wskazał, że miód pszczeli nektarowy gryczany został wyprodukowany z miodu polskiego.

Przeprowadzone badania w Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS w [...] (sprawozdania z badań nr [...] z dnia [...].10.2012 r.) wykazały niespełnienie jakości deklarowanej przez producenta na zgodność z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu, z uwagi na zaniżoną liczbę diastazową oraz brak udziału pyłku gryki w znacznej przewadze w dwóch słoikach na dwa badane.

Zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku "Szczegółowe wymagania fizykochemiczne miodu" w/w rozporządzenia liczba diastazowa wg skali Schede powinna wynosić nie mniej niż 8, tymczasem według sprawozdania z badań parametr ten w kolejnych powtórzeniach wyniósł 5,5 ± 2,4, 5,3 ± 2,3.

Ponadto badania wykazały zawartość pyłków gryki (Fagopyrum) na poziomie 6% ± 4 i 7% ± 4, natomiast w znacznej przewadze występuje pyłek rzepaku tj.: 41% i 37%, co było niezgodne z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu oraz art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w związku art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Stwierdzono również obecność pyłków charakterystycznych dla miodów chińskich (obecność pyłków roślin takich jak: "Astragalus" - traganek, "Polygala" - krzyżownica oraz "Pterocarya" - skrzydłorzech), podczas gdy w oznakowaniu umieszczono określenia "Polski miód", "Produkt Polski" i "Najlepsze w Polsce", co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w związku art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Skarżący w swojej skardze podnosi, że doszło do naruszenia przepisów postępowania polegającego na niewłaściwym ustaleniu liczby diastazowej przedmiotowego miodu gryczanego poprzez pominięcie przeciwdowodu przedstawionego przez skarżącego tj. wyników badań tej samej partii produktu przeprowadzonej na zlecenie skarżącego w Laboratorium Badań Jakości Produktów Pszczelich w [...], które to badania wskazują na spełnienie wymagań w zakresie liczby diastazowej przez przedmiotowy miód (sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r.). Dla wyjaśnienia Sąd wskazuje, że liczba diastazowa określa aktywność enzymów zawartych w miodzie (głównie α-amylazy i inwetrazy dostającej się do miodu z organizmów pszczół, nektaru lub spadzi). Zbyt niska liczba diastazowa może oznaczać, że miód był podgrzewany w temperaturze powyżej 40°C (np. w celu zwiększenia klarowności), co mogło spowodować inaktywację enzymów. Może ona świadczyć również o zafałszowaniu miodu sacharozą.

Skarżący w ocenie Sądu nie ma racji, gdyż o sposobie odwołania się od wyników badań uzyskanych w Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS w [...], skarżący został szczegółowo pouczony i mógł to zrobić w terminie 14-dniowym od daty otrzymania sprawozdania z badań.

Jak wynika z akt sprawy skarżący w dniu [...] października 2012 r. otrzymał sprawozdanie z badań wykonane w Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS w [...], co potwierdził własnoręcznym podpisem na str. 1 sprawozdania. Skarżący od powyższych badań się nie odwołał. Tak więc przedmiotowe badania stanowiły podstawę do uznania, iż do obrotu został wprowadzony produkt nie spełniający wymagań jakościowych. Co potwierdził zresztą tutejszy Sąd w wyroku z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt VISA/Wa 1794/13, którym to wyrokiem sąd oddalił skargę na decyzję o zakazie wprowadzenia do obrotu kontrolowanej partii przedmiotowego miodu. Powyższe oznacza, że Sąd uznał za prawidłowe wszelkie ustalenia faktyczne zaistniałe w sprawie. W tym także prawidłowość badania miodu na zawartość liczby diastazowej wykonane w Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS w [...].

Należy również podkreślić, że powyższe wskazane rozstrzygnięcie Sądu jest prawomocne.

Nadmienić należy, że kontrolowany nie wniósł zastrzeżeń do sposobu pobierania i zabezpieczania próbki miodu.

Skarżący dopiero w dniu [...] marca 2014 r. poinformował organ, że zlecił przeprowadzenie badań wtórnika partii miodu na zawartości liczby diastazowej w Laboratorium Badania Jakości Produktów Pszczelich w [...].

Przeprowadzone badania w Laboratorium Badania Jakości Produktów Pszczelich Instytutu Ogrodnictwa Oddział Pszczelnictwa w [...] (sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r.) wykazały w badanej próbce miodu liczbę diastazową na poziomie 12. Laboratorium zinterpretowało uzyskane wyniki badań w ten sposób, że badany parametr miodu jest zgodny z wymaganiami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych uzyskał informację od Laboratorium Badania Jakości Produktów Pszczelich Instytutu Ogrodnictwa Oddział Pszczelnictwa w [...], iż do badań została przekazana próbka miodu o masie około 400 g, ciemnożółtego, płynnego, bardzo gęstego z dołączonym protokołem pobrania próbek nr [...]. Zgodnie z wyjaśnieniami pani Profesor H. C., próby pobrał i przechowywał zleceniodawca deklarując wykonanie pobierania zgodnie z Normą Polską PN-88/A-77624 "Miód pszczeli".

Natomiast z Protokołu pobrania próbek nr [...] (punkt 22, 23, 24 oraz załącznik nr 1) wynika, że jednostkowa masa wtórnika próbki wynosiła: dla miodu pszczelego nektarowego gryczanego a'400 g - 5 opakowań jednostkowych (2,00 kg). Wtórnik próbki o masie 2 kg opakowany był w woreczek foliowy z zamknięciem strunowym, zabezpieczony taśmą samoprzylepną z nadrukiem WIJHARS [...], oznakowany zawieszką podpisaną przez pobierających próbki.

W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo uznał, iż dowód z badań Laboratorium Badań Jakości Produktów Pszczelich Instytutu Ogrodnictwa Oddziału Pszczelnictwa w [...] nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż:

Po pierwsze próbki miodu zostały pobrane przez producenta, przy czym brak jest adnotacji, iż pobrał je urzędowy próbobiorca wpisany do rejestru rzeczoznawców, co narusza art. 35 ust. 1 ustawy o jakości handlowej i w konsekwencji powoduje niemożność uznania próbki za urzędową, po drugie Kierownik Laboratorium Badania Jakości Produktów Pszczelich Instytutu Ogrodnictwa Oddział Pszczelarstwa w [...] odpowiadając na pytanie organu o sposób zabezpieczenia wtórnika wyjaśniła, że do badań została przekazana próbka miodu o masie około 400 g, ciemnobrązowego, skrystalizowanego, z dołączonym protokołem pobrania próbek nr [...]. Zgodnie z wyjaśnieniami pani Profesor H. C. próby pobrał i przechowywał zleceniodawca deklarując wykonanie pobierania zgodnie z Normą Polską PN-88/A-77624 "Miód pszczeli". Natomiast z Protokołu pobrania próbek [...], (punkt 22, 23, 24 oraz załącznik nr 1) wynika, że jednostkowa masa wtórnika próbek dla miodu pszczelego nektarowego gryczanego wynosiła 2,00 kg i stanowiło ją 5 opakowań jednostkowych. Z powyższego jak słusznie zauważył organ wynika, że strona naruszyła zabezpieczenie wtórnika próbki lub przekazała do badań próbkę pobraną przez siebie i nie będącą próbką urzędową.

Po czwarte z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wynika, że badania laboratoryjne związane z jakością artykułów rolno-spożywczych, o których mowa w art. 17 tej ustawy mogą być przeprowadzane tylko w Laboratoriach Inspekcji i takim właśnie jest laboratorium w [...].

Reasumując należy wskazać, że argumentacja organu II instancji przemawiająca za odmową uznania badań wykonanych w [...], jest jasna, spójna i logiczna. Argumentację tą w pełni akceptuje skład orzekający w niniejszej sprawie.

Poza naruszaniem jakości produktu w niniejszej sprawie tj. "miodu pszczelego nektarowego gryczanego" poprzez zaniżanie liczby diastazowej, określającej aktywność enzymów w miodzie w niniejszej sprawie doszło również do nieprawidłowego oznakowania miodu, gdyż na oznakowaniu miodu podano informację o treści "miód pszczeli nektarowy gryczany", co było niezgodne z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych obowiązującym w dacie wydania decyzji w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności, ponieważ jak wykazały badania laboratoryjne w niniejszym miodzie w znacznej przewadze występował pyłek rzepaku, a nie gryki. Zgodnie natomiast z § 3 ust. 1 rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu, miód nektarowy określa się nazwą rośliny, której procentowa zawartość pyłku w miodzie występuje w znacznej przewadze.

Ponadto badania laboratoryjne próbki miodu wykazały obecność pyłków charakterystycznych dla miodów chińskich, gdy tymczasem produkt został oznakowany informacjami "Polski Miód" i "Produkt Polski".

W badanej próbce stwierdzono obecność pyłków roślin takich jaki "Astragalus" - traganek, "Polygala" - krzyżownica oraz "Pterocarya" - skrzydłorzech (Sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] października 2012 r.). Powyższe stanowi naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej, w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności.

W oznakowaniu kontrolowanej partii miodu producent zamieścił informację "NAJLEPSZE W POLSCE", jednak wykazane badaniami laboratoryjnymi nieprawidłowości są zaprzeczeniem ww. zwrotu. Stwierdzono, że umieszczenie informacji "NAJLEPSZE W POLSCE" na przedmiotowym wyrobie stanowi naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej (obowiązującego w dacie orzekania) w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności.

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja wymierzająca skarżącemu karę pieniężną w wysokości 7600 zł.

Zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzanie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Kara pieniężna wymierzana na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 powinna mieścić się w granicach od 500 zł do pięciokrotności wartości kwestionowanej partii i nie ma charakteru uznaniowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnia, że w ustawie o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych brak jest definicji "korzyści majątkowej". W wypadku, jeżeli dany akt prawny nie zawiera definicji określonego pojęcia, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie należy, jak słusznie zauważył organ administracji, odwołać się do kodeksowego znaczenia powyższego pojęcia (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 1994 r., sygn. akt K 2/94). Definicja korzyści majątkowej zawarta jest w art. 115 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.) "Korzyścią majątkową lub osobistą jest korzyść zarówno dla siebie, jak i dla kogoś innego".

Korzyść majątkową w ustawie o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych należy powiązać z obrotem, gdyż jest to kara za wprowadzanie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach lub deklarowanej przez producenta.

Zdaniem składu orzekającego, podstawą do ustalenia wysokości kary, winna być "korzyść majątkowa" rozumiana jako uzyskana cena, za którą zostały sprzedane wadliwe artykuły lub za którą mogły zostać one sprzedane.

Przy ustalaniu wysokości kary organ wziął pod uwagę:

- wartość zakwestionowanej partii wyrobu 7600 zł,

- fakt uprzedniego ukarania skarżącego również za zaniżenie liczby diastazowej miodu,

- wysokość obrotu firmy skarżącego za rok 2012,

- wielkość sprzedaży miodu za rok 2012,

- doświadczenie w konfekcjonowaniu i obrocie miodem,

- wielkość podmiotu.

Kara z art. 41 a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych może być nałożona od 500 zł do 5 krotności uzyskanej wartości korzyści majątkowej. Wobec powyższego wysokość kary pieniężnej została ustalona prawidłowo.

Ponadto kara w tej wysokości, zdaniem Sądu, spełni swoją funkcję prewencyjną - jest wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość zapobiegającym powstawaniu nagannych praktyk rynkowych oraz funkcję represyjną - stanowi poważną dolegliwość dla przedsiębiorcy nie niosąc za sobą jednocześnie ryzyka wyeliminowania go z obrotu gospodarczego. Ostatecznie wskazać też należy, że jednym z celów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych jest ochrona konsumentów, którzy nie mają adekwatnych instrumentów, dla ochrony swych praw przed nieuczciwymi praktykami kupieckimi.

Dlatego w ocenie Sądu kary wymierzane w tego rodzaju sprawach, uwzględniając kryteria ich wymierzenia przewidziane w art. 40a powołanej ustawy, nie mogą mieć symbolicznego charakteru.

Ustalając wysokość kary pieniężnej w ocenie Sądu organy kierowały się dyspozycją art. 40a ust. 5 ustawy o jakości uwzględniając stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszania i dotychczasową działalność podmiotu i wielkość.

W niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów proceduralnych, gdyż organ w sposób prawidłowy zbadał i ocenił materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie mając na uwadze treść art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 Kpa.

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.