Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1703/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1,  art. 5,  art. 7  ust. 1
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2013 r. sprawy ze skargi K. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. A., utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1951 r. nr [...] o odmowie przywrócenia dawnemu właścicielowi nieruchomości gruntowej, położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...] terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Właścicielem przedmiotowej nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...] był K. D., co wynika z zaświadczenia Sądu Grodzkiego w W. Oddział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] marca 1949 r.

Wnioskiem z dnia [...] marca 1949 r. K. D. zwrócił się do Zarządu Miejskiego w W. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie: użytkowanie wieczyste) do gruntu powyższej nieruchomości [...], zawierając w nim wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] kwietnia 1951 r. nr [...] Prezydent W. załatwił odmownie podanie o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o prawo własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości, z uwagi na okoliczność, że została ona objęta w posiadanie Gminy w dniu [...] sierpnia 1948 r., a tym samym termin do złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej wskazanej nieruchomości upłynął w dniu [...] lutego 1948 r. Następnie orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] kwietnia 1951 r. nr [...] odmówił przyznania K. D. prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości gruntowej ze względu na okoliczności opisane w powyższym orzeczeniu z dnia [...] kwietnia 1951 r.

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2011 r. K. A., następca prawny K. D. (na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] września 1990 r. sygn. akt [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] listopada 1996 r. sygn. akt [...]), zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1951 r. W uzasadnieniu wniosku podała, że kwestionowane orzeczenie rażąco narusza prawo - art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy z uwagi na błędną wykładnię tego przepisu. Podniosła, że w kwestionowanym orzeczeniu stwierdzono, że przedmiotowa nieruchomość została objęta w posiadanie Gminy w dniu 16 sierpnia 1948 r., a wobec tego 6-miesięczny termin do wniesienia wniosku dekretowego upłynął w dniu 16 lutego 1949 r. To jednak kwestionuje ona prawidłowość objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę z uwagi na niespełnienie dwóch warunków - brak dowodów na rozplakatowanie ogłoszenia o tym fakcie oraz opublikowania go w poczytnej prasie.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. a contrario oraz art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. nr 50 poz. 279) odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] kwietnia 1951 r.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że przedmiotowe orzeczenie nie narusza prawa, zaś przywrócenie terminu do wniesienia wniosku dekretowego nie było możliwe z uwagi na to, że jest to termin prawa materialnego, a zatem nieprzywracalny, którego upłynięcie powoduje wygaśnięcie roszczenia. Wskazał, że we wniosku o wszczęcie postępowania nadzorczego podkreślono konieczność rozważenia kwestii skuteczności objęcia gruntu w posiadanie przez gminę i w związku z tym ustalenia od kiedy faktycznie należy liczyć początek terminu do złożenia wniosku dekretowego o przyznanie prawa własności czasowej. Kolegium stwierdziło, że prawo własności wszystkich gruntów na obszarze W. odjęto wszystkim dawnym właścicielom, a więc także właścicielowi nieruchomości położonej przy ul. [...] (art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu dawni właściciele nieruchomości mogli złożyć wnioski o przyznanie im prawa własności czasowej do gruntu jednakże warunkiem koniecznym skuteczności było złożenie ich w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę. Grunt przy ul. [...] objęto w posiadanie gminy w dniu 16 sierpnia 1948 r., podając ten fakt do wiadomości poprzez ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego nr [...]. Zdaniem organu skoro były właściciel złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] marca 1949 r., zwracając się jednocześnie o przywrócenie terminu do jego złożenia, to był on świadomy złożenia go z uchybieniem terminu określonego w dekrecie. Zatem w ocenie Kolegium twierdzenie pełnomocnika K. A., że nie udowodniono, iż gmina przed złożeniem w 1949 r. wniosku dekretowego nie objęła skutecznie w posiadanie gruntu jest bezzasadne i nie ma potwierdzenia w stanie prawnym i faktycznym sprawy. Organ nadzorczy powołał się na tezę uchwały NSA z dnia 5 czerwca 2000 r. sygn. OPK 32/99, z której wynika, że prawne znaczenie dla objęcia gruntu w posiadanie gminy ma wyłącznie ogłoszenie dokonane w organie urzędowym Zarządu Miejskiego, co wprost wynika z treści paragrafu 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 6, poz. 43), ponieważ stanowi on, że grunty uważa się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego. Zatem, w ocenie organu, skoro niniejsze rozporządzenie nie łączy żadnych skutków prawnych z ogłoszeniem w poczytnym piśmie codziennym oraz rozplakatowaniem, to podnoszony we wniosku zarzut dotyczący prawidłowości objęcia nieruchomości przez gminę z powodu braku ogłoszenia w prasie lub rozplakatowania nie ma znaczenia dla skuteczności dokonanego objęcia. Zdaniem Kolegium wskazywana we wniosku data 29 maja 1951 r. objęcia budynków znajdujących się na przedmiotowym gruncie nie była tożsama z objęciem gruntu w posiadanie gminy, ponieważ objęcie budynków było konsekwencją odmowy przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa do gruntu (odmowa nastąpiła na mocy orzeczenia administracyjnego z dnia [...] kwietnia 1951 r.). Organ podniósł również, że nie można przyjąć także, że objęcie gruntu w posiadanie gminy nastąpiło w dniu 29 maja 1951 r. oraz że termin do złożenia wniosku należało obliczać od tej właśnie daty. Kolegium wskazało, że nieuzasadniony jest również zarzut sprzeczności rozporządzenia Ministra Odbudowy z przepisami dekretu z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe, gdyż rozporządzenie wydano na podstawie art. 11 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na terenie m.st. Warszawy, a nie na podstawie przepisów dekretu Prawo rzeczowe.

Ponadto powołując się na tezę wyroku NSA z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt OSK 679/08 organ wyjaśnił, że skutek prawny polegający na tym, że grunty na określonym obszarze Warszawy zostały objęte w posiadanie przez gminę w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. następował z dniem wydania numeru powołanego organu urzędowego. To wszystko oznacza, że przyznanie uprawnień przewidzianych w powołanym przepisie było możliwe tylko na wniosek uprawnionych osób o ile wniosek został złożony w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia przez gminę m.st. Warszawa danego gruntu w posiadanie we wskazanym znaczeniu. Wskazał, że w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1948 r. ukazało się ogłoszenie o objęciu przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę W. Zgodnie z rozporządzeniem z 1948 r. określenie nieruchomości było wymagane tylko przez oznaczenie obszaru, na którym grunty zostają objęte w posiadanie, w tym przypadku określono jego granice przez osie ulic, co w ocenie organu jest wystarczająco precyzyjne (i spełnia wymogi o jakich mowa w § 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r.). Kolegium podniosło, że w związku z powyższym objęcie nieruchomości położonej przy ul. [...] w posiadanie przez gminę nastąpiło 16 sierpnia 1948 r., termin 6 miesięczny na złożenie wniosku upływał 16 lutego 1949 r. Natomiast wniosek K. D. został złożony 11 marca 1949 r., a więc po wskazanym w dekrecie terminie. Zatem w ocenie organu nadzorczego, Prezydent W. zasadnie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem K. A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym stwierdziła, że podtrzymuje stanowisko zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia wraz ze wszystkimi zarzutami co do kwestionowanych decyzji. Jednocześnie wniosła o ponowne rozpoznanie zarzuconych naruszeń prawa oraz przedstawionego stanu faktycznego, ponieważ decyzja z dnia [...] stycznia 2012 r. nie odzwierciedla w pełni złożoności sprawy, a rozpoznanie jest niepełne i powierzchowne.

Po rozpoznaniu powyższego wniosku decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r., gdyż nie narusza ona prawa, a zatem nie było podstaw do jej zmiany lub uchylenia.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że wszystkie zarzuty wniosku o stwierdzenie nieważności zostały wyjaśnione w bardzo obszernym uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r., wobec czego niezrozumiałym jest twierdzenie strony, że decyzja ta jest "niepełna i powierzchowna". Ponadto w uzasadnieniu przytoczono także tezy wyroków sądów administracyjnych, z których wynika, że podjęte decyzją rozstrzygnięcie odmawiające stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1951 r. jest zgodne z prawem i linią orzeczniczą tych sądów.

Jednocześnie organ podkreślił, że nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej (orzeczenia) spełniającej wszystkie wymogi prawa tylko z tego powodu, że podjęte nią rozstrzygnięcie nie jest zgodne z oczekiwaniem strony i jej interesem.

Organ wskazał, że w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji zostało wyjaśnione, że nie budzi wątpliwości kwestia terminu objęcia przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę W. ponieważ bezspornie spełnione zostały wszystkie przesłanki prawidłowego objęcia go w posiadanie wymienione w § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy, zgodnie z którym grunty uważa się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego. Powołując treść przepisu art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. stwierdził, że istotne znaczenie miało złożenie wniosku o przyznanie wieczystej dzierżawy w terminie w nim określonym. Początek biegu tego terminu został związany z dniem objęcia w posiadanie gruntu przez gminę, przy czym ustalenie terminów i trybu obejmowania w posiadanie przez gminę W. gruntów objętych dekretem zostało uregulowane w rozporządzeniu Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy, które utraciło moc z dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43).

W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że przedmiotowa nieruchomość została objęta w posiadanie gminy 16 sierpnia 1948 r., a zatem termin do złożenia wniosku upłynął 16 lutego 1949 r. Dawny właściciel nieruchomości – K. D. wniosek złożył 11 marca 1949 r., wraz z prośbą o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Zatem w ocenie organu wniosek został bez wątpienia złożony z uchybieniem wskazanego w dekrecie terminu. Skoro termin określony w art. 7 ust. 1 dekretu jest terminem prawa materialnego, a nie terminem procesowym, to jego upływ nie dopuszcza możliwości przywracania i wywołuje dla strony ujemne skutki, co w niniejszej sprawie przejawiło się w wydaniu orzeczenia odmawiającego przyznania prawa do gruntu.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. K.A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, poprzez nieprawidłowe określenie daty rozpoczęcia biegu i upływu sześciomiesięcznego terminu do złożenia przez poprzednika prawnego wnioskodawcy, tzw. wniosku dekretowego, wynikające z błędnego przyjęcia, iż skuteczne i zgodne z prawem było obejmowanie przez gminę gruntów w posiadanie jedynie poprzez wydane na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym wbrew historycznie ukształtowanej instytucji posiadania, którą ustawodawca zawsze wiązał z fizycznym dzierżeniem rzeczy, w szczególności wbrew art. 307 dekretu Prawo rzeczowe, który wszedł w życie 1 stycznia 1947 r. (Dz.U. z 1946 r., Nr 57, poz. 319 ze zm.);

2. art. 7 ust. 2 dekretu poprzez nieprzyznanie prawa własności czasowej gruntu mimo złożenia wniosku dekretowego i istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa własności czasowej, byłego właściciela nieruchomości warszawskiej, położonej przy ul. [...] nr hip. [...], da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ II instancji niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz w konsekwencji nie zebrania oraz nie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy, co miało wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 1 i art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) gmina m.st. Warszawa uzyskiwała z mocy prawa z dniem wejścia w życie dekretu (21 listopada 1945 r.) jedynie własność gruntów. Natomiast budynki znajdujące się na tych gruntach stawały się przedmiotem odrębnej własności dotychczasowego właściciela. Stosownie do art. 7 ust. 1 dekretu dotychczasowy właściciel gruntu i jego następcy prawni, a także użytkownicy, byli uprawnieni do żądania, aby gmina przyznała im prawo wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną (po zmianach własności czasowej za opłatą symboliczną, a później użytkowania wieczystego). Dopiero w przypadku odmowy uwzględnienia wniosku o prawo do gruntu, budynki znajdujące się na gruncie przechodziły na własność gminy, a dotychczasowy właściciel uzyskiwał prawo do odszkodowania na zasadach określonych w art. 8 i art. 9 dekretu. Podobny skutek wywoływało także nie zgłoszenie wniosku w terminie art. 7 ust. 1 dekretu. Termin ten-jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 14 października 1996 r. OPK 19/96 (ONSA 1997/2 poz. 56) jest, bowiem terminem prawa materialnego, którego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia do zgłoszenia żądania.

Przyznanie określonych praw do gruntu, zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu, następowało na wniosek uprawnionego podmiotu. Prawodawca w przepisie tym wyznaczył nie tylko 6 -miesięczny okres na zgłaszanie omawianych żądań, ale jednocześnie określił jak należy liczyć początek ustalonego przez siebie terminu. Przyjął mianowicie, że bieg terminu otwiera czynność "objęcia w posiadanie gruntów" przez gminę, przy czym w kwestii ustalenia daty i trybu obejmowania w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy gruntów objętych dekretem odesłał do rozporządzenia (art. 4 dekretu). Według tego przepisu właściwi ministrowie zostali, bowiem upoważnieni do określenia w drodze rozporządzenia terminu i trybu objęcia gruntów określonych w art.1 dekretu. Materia ta została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 16, poz. 112), które utraciło moc z dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43).

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. grunt uważa się za objęty przez gminę W. w posiadanie z dniem dokonania przez Zarząd Miejski w organie urzędowym ogłoszenia o sporządzonym protokole oględzin. Podobnie stanowił § 3 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r., w myśl którego obejmowanie gruntów w posiadanie przez gminę W. następuje w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego W. podanych do publicznej wiadomości przez ich zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu. Skutek prawny, polegający na tym, że grunty na określonym obszarze W. zostały objęte w posiadanie przez gminę w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), następował, zatem z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego W., w którym stosowne ogłoszenie zostało zamieszczono. Ogłoszenia te powinny zawierać oznaczenie obszaru, na którym grunty zostają objęte w posiadanie (§ 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. i § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r.).

Z przytoczonych regulacji wynika, że dla oceny czy byli właściciele nieruchomości warszawskiej zachowali uprawnienia dekretowe istotne znaczenie ma to czy określone podmioty złożyły wniosek o przyznanie im prawa wieczystej dzierżawy (własności czasowej, użytkowania wieczystego). Przepisy dekretu nie przyznawały, bowiem dotychczasowym właścicielom uprawnień do gruntu z mocy prawa, ani nie przewidywały możliwości realizacji takich uprawnień z urzędu. Nie oznacza to jednak, że sam brak takiego wniosku jest równoznaczny z wygaśnięciem omawianych roszczeń. Skoro dekret określał termin do składania wniosków dekretowych, to nie może ulegać wątpliwości, że w każdym przypadku niezbędne jest także wykazanie, że termin do zgłoszenia żądania odnoszącego się do konkretnej nieruchomości upłynął. To z kolei wymaga zbadania, czy gmina W. w sposób formalny i wymagany prawem przejęła konkretną nieruchomość w swe posiadania, a tym samym czy nieruchomość tą objęto stosownym ogłoszeniem i kiedy został wydany dziennik urzędowy Zarządu Miejskiego W., w którym takie obwieszczenie zostało umieszczone.

Rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 16, poz. 112), które w § 4 ust. 1 pkt 1 określało, że ogłoszenie zawiera dokładne oznaczenie gruntów przez określenie w miarę możliwości numerów hipotecznych oraz imion i nazwisk dotychczasowych właścicieli, a także innych cech potrzebnych do oznaczenia gruntów.

Natomiast grunty, które nie zostały objęte na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. zgodnie z rozporządzeniem Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 6 poz. 43) następowało w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego W. podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miasta i w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w W. oraz przez rozplakatowanie (§1 tego rozporządzenia). Wskazywane ogłoszenie jak statuował to § 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. powinno zawierać oznaczenie obszaru, na którym grunty zostają objęte w posiadanie. Ustawodawca wprowadzając pojęcie "oznaczenie obszaru" o jakim mowa w § 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. odszedł od precyzyjnego określania położenia i oznaczenia nieruchomości. Oznaczało to, że wystarczającym było oznaczenie obszaru, np. kwadratu zamkniętego ulicami podanymi z nazwy, by spełnić przesłanki zawarte w rozporządzeniu i aby nastąpiło objęcie również gruntów znajdujących się wewnątrz tak oznaczonego obszaru.

W przedmiotowej sprawie w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. zamieszczone zostało ogłoszenie o objęciu gruntów w posiadanie przez Gminę W. pkt 13: "[...],[...],[...],[...], zachodnią i południowa linia regulacyjna [...], do przecięcia się z osia ul. [...], osia ul. [...] i [...],[...] do przecięcia z południową granica miasta, oraz do przecięcia z osia [...], a nie objętych dotychczas w posiadanie Gminy [...] (...).".Grunt przy ul. [...] znajdował się wewnątrz granic tak oznaczonego obszaru. Zatem grunt przy ul. [...] objęła w posiadanie gmina w dniu [...] sierpnia 1948 r., podając ten fakt do wiadomości poprzez ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego nr [...].

Wobec powyższego prawidłowo były właściciel przyjął, że złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości po terminie (w dniu 11 marca 1949r.), zwracając się jednocześnie o przywrócenie terminu do jego złożenia.

Zgodnie z treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2000r. sygn. OPK 32/99, prawne znaczenie dla objęcia gruntu w posiadanie gminy ma wyłącznie ogłoszenie dokonane w organie urzędowym Zarządu Miejskiego, co wprost wynika z treści paragrafu 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 6, poz. 43), ponieważ stanowi on, że grunty uważa się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego. Natomiast wskazane rozporządzenie nie łączyło żadnych skutków prawnych z ogłoszeniem w poczytnym piśmie codziennym oraz rozplakatowaniem. Nawet przy braku ogłoszenia w poczytnym piśmie codzienny, czy rozplakatowaniem nie występuje sankcja w postaci braku objęcia gruntów w posiadanie przez gminę. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że analiza tych unormowań musi być dokonywana w zestawieniu z przepisami dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), a w szczególności art. 4 i 7 ust. 1. Przepis art.7 ust. 1 dekretu czynności "objęcia w posiadanie gruntu" przez gminę nadał takie znaczenie prawne, iż od dnia objęcia w posiadanie gruntu należy liczyć początek terminu na zgłoszenie wniosku o przyznanie własności czasowej. Skoro tak, to prawne pojęcie "objęcia w posiadanie gruntów" należy łączyć z określoną datą, którą powinno określić rozporządzenie wydane na podstawie art. 4 dekretu. Według tego przepisu rozporządzenie ustala termin i tryb obejmowania w posiadanie przez gminę W. gruntów określonych w art. 1 dekretu. Wychodząc z takiego założenia i poszukując daty, od której rozpoczyna bieg termin na zgłoszenie wniosku o przyznanie własności czasowej, nie można nie dostrzec, że w § 1 rozporządzenia posłużono się określeniem "obejmowanie" gruntów w posiadanie, co wskazuje na zespół czynności w czasie niedokonanym, a więc tryb obejmowania w posiadanie. W określonym trybie Zarząd Miejski miał obowiązek podania do publicznej wiadomości o przystąpieniu do obejmowania gruntów w posiadanie, dokonując ogłoszeń o tym w organie urzędowym Zarządu Miejskiego, w poczytnym piśmie codziennym oraz przez rozplakatowanie. Skutek prawny objęcia gruntu w posiadanie przez gminę jednak nie wiąże się ze wszystkimi czynnościami, o których mowa w § 1 rozporządzenia, występującymi łącznie. Skutek taki bowiem został określony w § 3 rozporządzenia, który wprost stanowi, że grunty uważa się za objęte w posiadanie "z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego". Oznacza to, że prawne znaczenie dla objęcia gruntu w posiadanie ma wyłącznie ogłoszenie dokonane w tym organie. Tym samym z dokonaniem ogłoszeń w poczytnym piśmie codziennym oraz rozplakatowaniem rozporządzenie nie łączy w istocie żadnych skutków prawnych. Niezależnie zatem od tego, czy dokonano, czy też nie dokonano takich ogłoszeń (w poczytnym piśmie i przez rozplakatowanie), decydujące znaczenie ma ogłoszenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego, jak stanowi § 3 rozporządzenia. Kategoryczne i jednoznaczne sformułowanie § 3 rozporządzenia nie daje podstaw do wnioskowania, iż nie nastąpiło prawnie skuteczne objęcie gruntu w posiadanie przez gminę z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie, tylko z tej przyczyny, że brak jest dowodu, iż ogłoszenie było zamieszczone także w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w W. oraz przez rozplakatowanie, albo, że ogłoszeń w tej formie nie dokonano.

Prawidłowo, zatem organ uznał, że nie można przyjąć także, że objęcie gruntu w posiadanie gminy nastąpiło w dniu 29 maja 1951 roku. Wskazywana we wniosku data objęcia budynków znajdujących się na przedmiotowym gruncie (29 maja 1951 r.) nie była tożsama z objęciem gruntu w posiadanie gminy, ponieważ objęcie budynków było konsekwencją odmowy przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa do gruntu (odmowa nastąpiła na mocy orzeczenia administracyjnego z dnia [...] kwietnia 1951 r.).

Chybionym okazał się również zarzut skarżącego naruszenia art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, poprzez nieprawidłowe określenie daty rozpoczęcia biegu i upływu sześciomiesięcznego terminu do złożenia przez poprzednika prawnego wnioskodawcy, tzw. wniosku dekretowego, wynikające z przyjęcia, iż skuteczne i zgodne z prawem było obejmowanie przez gminę gruntów w posiadanie jedynie poprzez wydane na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym wbrew historycznie ukształtowanej instytucji posiadania, którą ustawodawca zawsze wiązał z fizycznym dzierżeniem rzeczy, w szczególności wbrew art. 307 dekretu Prawo rzeczowe, który wszedł w życie 1 stycznia 1947 r. (Dz.U. z 1946r., Nr 57, poz. 319 ze zm.);

Historycznie ukształtowana konstrukcja instytucji posiadania czy też art. 307 dekretu Prawo rzeczowe nie miał żadnego związku z rozwiązaniami prawnymi przyjętymi w omawianych przepisach, które stanowiły odrębną i samodzielną podstawę nabycia przez gminę własności gruntu na terenie W.

Nie znajduje odzwierciedlenia w materiale sprawy zarzut naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ II instancji niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz w konsekwencji nie zebrania oraz nie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy, co miało wpływ na wynik sprawy.

Organ zebrał materiał dowodowy w sposób pozwalający wydać merytoryczną decyzję w przedmiotowej sprawie. Brak badania czy miało miejsce rozplakatowanie lub ogłoszenie w prasie nie może przesądzać o wadliwości postępowania na tyle istotnej aby zaskarżone decyzje podlegały uchyleniu. Przedstawiona wykładnia przepisów wskazuje, że kwestie te nie miały kluczowego znaczenia dla zwartych w decyzji organów rozstrzygnięć.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.