Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 482/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa~Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi W. K. i L. G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2017r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej: też organ, Minister) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2017r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1961r. nr [...] orzekającego o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości o pow. 427m2, położonej w [...] przy al. [...], zapisanej w księdze wieczystej rep. hip. nr [...], stanowiącej własność S. G.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] marca 2017r. Minister Infrastruktury i Budownictwa (nr wskazany na wstępie) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 27 listopada 2013r (pismo datowane na dzień 15 listopada 2013r.) L. G. i W. K., Minister odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1961r. nr [...] orzekającego o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości o pow. 427m2, położonej w [...] przy al. [...], zapisanej w księdze wieczystej rep. hip. nr [...], stanowiącej własność S. G.

Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli L. G. i W. K.

Minister po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2017r. (nr wskazany na wstępie) utrzymał w mocy decyzję własna z dnia [...] marca 2017r. którą odmówiono stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1961r. nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] czerwca 1961r. został złożony przez podmioty legitymowane, a orzeczenie to weszło do obrotu prawnego i wywołało skutki prawnorzeczowe, albowiem w dniu [...] lipca 1961 r. nadano mu klauzulę ostateczności, a następnie ujawniono na jego podstawie Skarb Państwa jako właściciela przedmiotowej nieruchomości. Tym samym zdaniem organu był on zobligowany do zbadania legalności ww. orzeczenia przez pryzmat przepisu art. 156 § 1 k.p.a. W tym zakresie wskazał na zapisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (tj. Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31), który stanowił materialną podstawę do wydania decyzji z dnia [...] czerwca 1961r. i dokonał oceny kwestionowanego orzeczenia poprzez analizę zgodności z przepisami ww. aktu prawnego, z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie orzekania.

Organ uznał, że nie doszło do naruszenia art. 5 ust. 1 dekretu bowiem z akt archiwalnych wynika, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], zgodnie z dekretem, wydało opinię z dnia [...] lutego1953 r., w której wskazano, iż m.in. że przedmiotowa nieruchomość jest niezbędne do realizacji narodowych planów gospodarczych. Ponadto do wniosku o wydanie zezwolenia załączono zaświadczenie lokalizacyjne z dnia [...] czerwca 1952 r. nr [...] oraz zezwolenie Ministra Budownictwa Miast i Osiedli z dnia [...] marca 1953 r. nr [...] na zgłoszenie ww. wniosku. Nadto w oparciu o ww. opinię z dnia [...] lutego 1953r. Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego wydał zezwolenie z dnia [...] marca 1953 r. na nabycie nieruchomości. Jednocześnie zezwolono na zbiorowe wezwanie właścicieli nieruchomości objętych zezwoleniem w drodze publicznego obwieszczenia.

Zdaniem organu nie doszło również do naruszenia art. 8 ust.1 dekretu bowiem mimo, że w szczątkowych aktach archiwalnych, które były możliwe do pozyskania po ponad 50 latach od wydania kontrolowanego orzeczenia nie zachowało się wezwanie w trybie art. 8 dekretu skierowane do właścicieli wywłaszczonych nieruchomości. To jednak z uwagi na wydanie zezwolenia na zbiorowe wezwanie właścicieli w drodze publicznego obwieszczenia, inwestor nie był obowiązany przesłać indywidualnych wezwań do poszczególnych właścicieli, w tym również do S. G. za pośrednictwem poczty. Jednocześnie, biorąc pod uwagę zasadę trwałości decyzji administracyjnych, organ uznał, że fakt, iż dany dokument nie zachował się nie oznacza, iż nigdy nie powstał. Powyższe oznacza, że nie można w tych warunkach przyjąć, że właściciel nie został wezwany w trybie art. 8 ust. 1 dekretu, co oznacza że nie można uznać aby doszło do naruszenia tego przepisu.

Zdaniem organu mimo szczątkowo zachowanych akt archiwalnych i niemożności ustalenia treści wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, nie można również uznać, że doszło do rażącego naruszenia art. 17 dekretu bowiem w tym zakresie należy mieć na uwadze, że postępowanie wywłaszczeniowe zostało przeprowadzone oraz że zostało wydane orzeczenie wywłaszczeniowe.

Organ wskazał również, że na podstawie szczątkowych akt nie sposób ustalić czy wymogi zawarte w art. 18 ust.1 i 20 ust.1 dekretu (tj. dot. zawiadomienia właściciela nieruchomości o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego oraz o przeprowadzeniu rozprawy) zostały zachowane. Tym samym organ nie mógł uznać, że doszło do rażącego naruszenia art. 18 oraz art. 20 dekretu.

Nie doszło również do naruszenia art. 21 dekretu w tym w szczególności jego ust.2 bowiem orzeczenie z dnia [...] czerwca 1961 r. zawiera wszystkie wymienione we wskazanym przepisie elementy, albowiem określono w nim przedmiot wywłaszczenia poprzez precyzyjne oznaczenie nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu, wskazano, że wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa - na wniosek Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w [...]. W przedmiotowym orzeczeniu ustalono również wysokość odszkodowania na rzecz S. G. w kwocie 753,22 zł.

Organ zauważył również, że w niniejszej sprawie, w związku ze stwierdzonym brakiem pełnych akt archiwalnych, nie sposób stwierdzić, czy wniosek o odszkodowanie został złożony w myśl art. 33 dekretu, a jeśli tak - to przez kogo. Jednakże, ze zgromadzonych akt archiwalnych wynika, że nikt nie podnosił, iż odszkodowanie zostało przyznane mimo braku stosownego wniosku w tym zakresie. Należy również wskazać, iż z zachowanych akt archiwalnych nie wynika, by S. G. odwołała się od przedmiotowego orzeczenia z dnia [...] czerwca 1961 r. Tym samym zdaniem organu nie można uznać, iż doszło do naruszenia art. 33 ust. 1 i art. 33 ust. 6 dekretu.

Organ uznał także, że zgodnie z art. 33 ust. 2 dekretu, orzeczenie w sprawie przyznania odszkodowania zapadało po przeprowadzeniu rozprawy. Zgromadzone w niniejszej sprawie akta archiwalne nie pozwalają jednak na stwierdzenie, czy rozprawa taka została przeprowadzona. Nie jest to jednak podstawą do uznania, że doszło do rażącego naruszenia prawa.

Z kolei odnosząc się do wysokości odszkodowania organ wskazał, iż wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustalano na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów, wydanych na podstawie art. 28 dekretu.

Wysokość przedmiotowego odszkodowania została określona na podstawie operatu szacunkowego z dnia [...] marca 1961 r., sporządzonego przez biegłego rzeczoznawcę Władysława Jaruzelskiego. Rzeczoznawca przyjął, że przedmiotową nieruchomość należy wycenić zgodnie z zasadami przewidzianymi dla miast o liczbie mieszkańców powyżej 15.000. Z treści operatu wynika, że przyjęto mnożnik 4,2 przewidziany dla gruntów przeznaczonych pod indywidualne budownictwo mieszkaniowe w miastach o liczbie mieszkańców od 100 do 500 tys., położonych w strefie śródmiejskiej. Biorąc pod uwagę, że wywłaszczona nieruchomość znajdowała się w [...], która liczyła wówczas około 177 tys. mieszkańców, należy uznać, że rzeczoznawca słusznie przyjął powyższe założenia. Zdaniem organu również obliczenia wykonane przez rzeczoznawcę są prawidłowe i zgodne z załącznikiem nr [...] do ww rozporządzenia oraz § 11 ust. 3 w zw. z § 11 ust. 2 rozporządzenia [rzeczoznawca przemnożył kwotę 179,34 zł (0.0427 ha x 4200 zł/ha) przez prawidłowo ustalony mnożnik (4,2)]. Tym samym nie doszło do rażącego naruszenia przepisów dotyczących określenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Organ nie stwierdził również zaistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6 i 7 k.p.a.,

Reasumując organ stwierdził, że nie została spełniona żadna z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, określonych w art. 156 § 1 k.p.a., tym samym brak było podstaw do wyeliminowania kwestionowanego orzeczenia z obrotu prawnego, tym samym organ odwoławczy uznał że prawidłowa jest decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] i z tego w względu utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2017r. o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] czerwca 1961r.

Z ww. rozstrzygnięciem nie zgodzili się L. G. i W. K. (dalej: skarżący) wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zaskarżając decyzję Ministra z dnia [...] grudnia 2017r. w całości oraz zarzucając naruszenie:

- przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 4, 7, 8. 11, 75, 80, 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej: k.p.a.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1, ust. 2 pkt 5, ust. 4, art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 33 ust. 1 i art. 40 ust. 1 dekretu w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący w szczególności podnieśli:

- błędne przejecie, że wniosek o wywłaszczenie został złożony w dacie 15 września 1953r.

- S. G. nie została zawiadomiona o rozprawie wywłaszczeniowej;

- odjęcie własności nastąpiło z datą wsteczną 15 września 1953r. kiedy jeszcze nie istniał plan sytuacyjny, który został sporządzony przez geoprojekt [...] w dniu [...] marca 1960r.;

- nieprzywołanie w treści orzeczenia przepisu art. 40 ust.1 dekretu na podstawie którego możliwe było odjęcie własności z datą wsteczną – tym samym orzeczenie zostało wydane bez podstawy prawnej.

-operat szacunkowy został sporządzony dopiero w dniu [...] marca 1961r. gdy tymczasem obowiązujące przepisy obligowały organ do niezwłocznego podjęcia działań.

Reasumując skarżący wskazał, że wszelkie występujące w sprawie wątpliwości i braki, których organ nie może wyjaśnić za pomocą środków dowodowych należy rozstrzygać na korzyść strony żądającej unieważnienia decyzji wywłaszczeniowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie tym samym podlega oddaleniu.

Sąd uznał bowiem po rozpoznaniu sprawy, że decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa [...] grudnia 2017 r. nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Tym samym nie stwierdzono przywołanych w zarzutach skargi naruszeń art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., mających wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.

Kontrolowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa [...] grudnia 2017 r. została wydana w jednym z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego, tj. w postępowaniu nieważnościowym. Przedmiotem przeprowadzonego postępowania nieważnościowego było orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1961r. nr [...] orzekające o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości o powierzchni 427m 2, położonej w [...] przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej rep. hip. nr [...], stanowiącej własność S. G. (dawna nieruchomość obecnie wchodzi w skład działki nr ew. [...] obr. [...] objętej księgą wieczystą [...] stanowiącej własność Miasta [...]).

W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał – wbrew twierdzeniom skarżących – że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] czerwca 1961r. Zatem, za bezzasadny należało uznać zarzut wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i w dalszej części rozważań odeprzeć argumentację skargi przemawiającą – zdaniem skarżących – za nieważnością ww. orzeczenia opartą na przesłance z pkt 2 § 1 art. 156 k.p.a., czyli wydaniu jej z rażącym naruszeniem prawa oraz bez podstawy prawnej. Spór wokół orzeczenia z [...] czerwca 1961r. przede wszystkim dotyczył podstaw prawnych jego wydania, których zastosowanie wiązało się z zachowaniem określonej procedury wywłaszczeniowej. I tak orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] czerwca 1961r. zostało wydane na podstawie art. 1, art. 10 i art. 21 i 33 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r., nr 4, poz. 31 – zwanego dalej: "dekretem z 1949 r."), oraz art. 48 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (jt.Dz.U z 1961r. Nr 18 poz. 94).

Zastrzec przy tym w tym miejscu należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niewątpliwie niekompletny. Jednak organy dołożyły starań by zgromadzić możliwie pełen materiał, który pozwoli rozpoznać sprawę. Uwzględnić bowiem należy, że od wydania orzeczenia o stwierdzenie nieważności, którego skarżący wystąpili minęło już ponad 50 lat a zatem nie wszystkie dokumenty są możliwe do odnalezienia. Z powyższego nie można jednak wyprowadzić wniosku - zgodnie z poglądem powszechnie akceptowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych i podzielanym również przez skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie - że takie dokumenty nie istniały, szczególnie gdy na ich istnienie wskazują pośrednio inne dokumenty (podobnie wyrok NSA: z dnia 13 listopada 2012r. sygn. II OSK 156/12; z dnia 8 kwietnia 2016r. sygn. I OSK 1578/14). Niezachowanie się akt archiwalnych w całości nie może prowadzić do domniemania, iż dany dokument nie został w ogóle sporządzony. Takie domniemanie godziłoby bowiem w zasadę trwałości decyzji ostatecznych wyrażoną w art. 16 k.p.a.

W niniejszej sprawie odnaleziono jedynie szczątkowe dokumenty dotyczące nieruchomości położonych przy al. [...], z których tylko niewielka część dot. nieruchomości, której właścicielką byłą S. G. ( z opisów i map z 13 stycznia 1962r. wynika, że byłą ona właścicielką parceli nr [...] o pow. 427 m2), co nie pozwala na uznanie, że w sprawie doszło do wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Szczególnie że nie ulega żadnej wątpliwości, że podstawa prawna do dokonania wywłaszczenia istniała. Stanowiły ją przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r., które pozwalały na odejmowanie nieruchomości właścicielom niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych. Ową niezbędność nieruchomości, jak słusznie zauważył organ, do realizacji narodowych planów gospodarczych potwierdzało wydanie przez Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zezwolenia na nabycie nieruchomości w trybie art. 5 ust. 1 dekretu. Przepis ten stanowił, iż zezwolenia na nabycie nieruchomości udzielał Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na wniosek wykonawcy narodowych planów gospodarczych - na podstawie opinii prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej - jeżeli uznał, że nieruchomość jest niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz że przewidziane były środki na jej nabycie. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] wydało stosowną opinię z dnia [...] lutego 1953r. w której wskazało ,m. in. że nieruchomość S. G., jest niezbędne do realizacji narodowych planów gospodarczych. Zezwolenie na nabywanie nieruchomości, w oparciu o wniosek inwestora, zostało wydane w dniu [...] marca 1953r. przy czym do wniosku zostały załączone : zaświadczenie lokalizacyjne z dnia [...] czerwca 1952r. nr [...] oraz zezwolenie Ministra Budownictwa Miast i Osiedli z dnia [...] marca 1953r. nr [...] na złożenie wniosku. Tym samym zarzut odnoszący się do wydania orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1961r. bez podstawy prawnej, należy uznać za chybiony.

Sąd nie stwierdził również kwalifikowanych naruszeń przy zastosowaniu przepisów dekretu z 1949 r. w procedurze wywłaszczeniowej, co oznacza że postępowanie wywłaszczeniowe nie zostało obarczone wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. rażącym naruszeniem prawa.

Zauważenia wymaga, na co słusznie wskazywał również organ, że do wzruszenia decyzji w trybie nieważnościowym nie wystarczy stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, ale musi to być rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 2004r. Sygn. akt OSK 992/04, wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994r. sygn. akt V SA 535/94, Wyrok NSA IV SA 905/2002 z dnia 27.10.2003 r. Wyrok NSA w Warszawie V SA 2998/99 z dnia 26.09.2000 r. Wyrok NSA w Warszawie III SA 1935/99 z dnia 11.08.2000 r. ) przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione trzy przesłanki: zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne, społeczne - skutki, które wywołała decyzja są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Oczywistość naruszenia prawa polega na niewątpliwej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym podstawę prawną decyzji. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. A zatem reasumując z rażącym naruszeniem prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. powołanego przepisu mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i nie stwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny.

Skarżący rażącego naruszenia prawa, jak wynika z treści skargi, upatruje w naruszeniu art. 17 ust.1, ust.2 pkt 5, ust.4, art. 18 ust.1, art. 20 ust.1 art. 33 ust.1 i art. 40 ust.1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r., gdyż:

- błędnie przyjęto że wniosek o wywłaszczenie został złożony w dacie 15 września 1953r.

- S. G. nie została zawiadomiona o rozprawie wywłaszczeniowej

- odjęcie własności nastąpiło z datą wsteczną 15 września 1953r. kiedy jeszcze nie istniał plan sytuacyjny, który został sporządzony przez Geoprojekt [...] w dniu [...] marca 1960r.;.

-operat szacunkowy został sporządzony dopiero w dniu [...] marca 1961r. gdy tymczasem obowiązujące przepisy obligowały organ do niezwłocznego podjęcia działań.

Mając powyższe na uwadze, po przeanalizowaniu wydanego w sprawie rozstrzygnięcia oraz zebranego materiału dowodowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają prawu.

Prawidłowe są ustalenia organu nadzoru, że nieruchomość wywłaszczono na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. przewidywała w art. 8, na co Sąd wskazywał już powyżej, że "wykonawca narodowych planów gospodarczych, który uzyskał zezwolenie, przewidziane w art. 5, obowiązany jest wezwać właściciela nieruchomości, niezbędnej dla realizacji planu, aby odstąpił mu tę nieruchomość za cenę, określoną na podstawie art. 28 przez wykonawcę, a zatwierdzoną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Zatwierdzając cenę, prezydium wojewódzkiej rady narodowej ustali jednocześnie warunki zapłaty. Cenę zatwierdza i ustala warunki zapłaty władza naczelna w przypadkach, kiedy sama jest nabywcą nieruchomości." Regulacja ta obowiązywała do dnia 5 kwietnia 1958 r., tj. do dnia uchylenia całego dekretu na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70 – ustawa o wywłaszczeniu z 1958r.). Wywłaszczenie, przewidziane w ust. 4, może polegać na odjęciu prawa własności lub odjęciu, ustanowieniu bądź ograniczeniu praw rzeczowych ograniczonych na nieruchomości. Wypada również zauważyć, że art. 48 ust.1 ww. ustawy o wywłaszczeniu z 1958r. przewidywał, że postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte po wyzwoleniu, a w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jeszcze nie zakończone, będzie prowadzone nadal według dotychczasowych przepisów z odpowiednim zastosowaniem przepisów niniejszej ustawy dotyczących właściwości organów orzekających. Czynności dokonane w dotychczasowym postępowaniu pozostają w mocy, a odszkodowanie ustala się według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie, jeżeli wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nastąpiło po dniu 1 lipca 1956 r., a dotychczas nie ustalono odszkodowania; w pozostałych przypadkach odszkodowanie ustala się według przepisów dotychczasowych.

A zatem skoro w niniejszej sprawie jak wynika z treści decyzji wniosek został złożony [...] września 1953r. to w sprawie niewątpliwie miała zastosowanie przepisy dekretu z [...] kwietnia 1949r. również i do sposobu ustalania odszkodowania.

Należy zatem zauważyć, co podniesiono już wyżej, że w aktach sprawy brak jest indywidualnego wezwania i zawiadomień kierowanego do S. G., o którym mowa w przepisie art. 8 ust.1 a także w art. 18 i 20 ww. dekretu. Nie odnaleziono również obwieszczenia o którym mowa w art. 8 ust.3 ww. dekretu. Jednakże mając na względzie zasadę stabilności decyzji administracyjnych, upływ ponad 50 lat od jej wydania oraz fakt, iż w aktach znajduje się zezwolenie na nabycie nieruchomości z dnia [...] marca 1953r. w którym znajduje się zezwolenie na zbiorowe wezwanie właścicieli nieruchomości objętych zezwoleniem w drodze publicznego obwieszczenia, to nie można przyjąć, iż w sprawie w sposób rażący naruszony został wskazany przepis. Nie można bowiem przyjąć, iż faktycznie do takiego wezwania lub zawiadomień o wszczęciu i prowadzeniu postępowania nie doszło tylko ze względu na nieodnalezienie stosownych dokumentów oraz fakt iż współwłaściciel innej działki W. B. otrzymał indywidualne wezwanie. Powyższy fakt nie wyklucza bowiem wystosowania obwieszczenia. Nie zachowania się dokumentów w tym zakresie nie może przesądzać bowiem o tym, że takie dokumenty nigdy nie powstały a co za tym idzie, że organy nie dokonały stosownego wezwania oraz zawiadomień o wszczęciu i prowadzeniu postepowania. Powyższe oznacza, jak słusznie przyjął Minister, że w tych warunkach nie można przyjąć, że doszło do rażącego naruszenia wskazanych przepisów.

Racje ma również organ uznając, że nie można uznać, iż doszło do rażącego naruszenia art. 17 dekretu 1949r. Należy bowiem zauważyć, że mimo szczątkowych akt dotyczących sprawy i nie możności ustalenia treści wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, to jednak należy w tym zakresie uwzględnić, że postępowanie wywłaszczeniowe zostało przeprowadzone oraz że zostało wydane orzeczenie wywłaszczeniowe. Nadto, że taki wniosek wpłynął inicjując postępowanie oraz w jakiej dacie wskazuje zapis pkt. II orzeczeniu z [...] czerwca 1961r. gdzie wskazano, że odjęcie prawa własności następuje z dniem [...] września 1953r. Należy przy tym zauważyć, że na prawidłowość uznania, że wniosek został złożony we wskazanej dacie wskazuje przepis art. 40 ust.1 ww. dekretu stanowiący, że orzeczenie o wywłaszczeniu przenosi prawo własności nieruchomości na rzecz wywłaszczającego z dniem zgłoszenia wniosku o wywłaszczenie a samo orzeczenie stanowi podstawę do ujawnienia praw w księdze wieczystej. Tym samym zarzuty postawione w tym zakresie Sąd uznał również za niezasadne.

Należy również podzielić stanowisko organu co do zasadności przyjęcia, że w niniejszej sprawie, w związku ze stwierdzonym brakiem pełnych akt archiwalnych, nie sposób stwierdzić, czy wniosek o odszkodowanie został złożony w myśl art. 33 dekretu, a jeśli tak - to przez kogo oraz czy rozprawa w sprawie została przeprowadzona. Jednakże, ze zgromadzonych akt archiwalnych wynika, że : oszacowanie nieruchomości zostało dokonane w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy (operat w aktach sprawy), brak jest jakichkolwiek informacji by podnoszony był zarzut, iż odszkodowanie zostało przyznane mimo braku stosownego w tym zakresie wniosku. Z akt archiwalnych nie wynika nadto, by S. G. odwołała się od przedmiotowego orzeczenia z dnia [...] czerwca 1961 r. Wszystkie te elementy wskazują, że nie można uznać, iż doszło do rażącego naruszenia wskazanego przepisu.

Zauważenia wymaga również (choć kwestia ta nie jest bezpośrednio podnoszona przez skarżących), że wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustalano na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów, wydanych na podstawie art. 28 dekretu.

Wysokość przedmiotowego odszkodowania została określona na podstawie operatu szacunkowego z dnia [...] marca 1961 r., sporządzonego przez biegłego rzeczoznawcę W. J. Rzeczoznawca przyjął, że przedmiotową nieruchomość należy wycenić zgodnie z zasadami przewidzianymi dla miast o liczbie mieszkańców powyżej 15.000. Z treści operatu wynika, że przyjęto mnożnik 4,2 przewidziany dla gruntów przeznaczonych pod indywidualne budownictwo mieszkaniowe w miastach o liczbie mieszkańców od 100 do 500 tys., położonych w strefie śródmiejskiej. Biorąc pod uwagę, że wywłaszczona nieruchomość znajdowała się w [...], która liczyła wówczas około 177 tys. mieszkańców, należy uznać, że rzeczoznawca słusznie przyjął powyższe założenia określając wysokość odszkodowania na kwotę 753,22 zł. W takiej też wysokości odszkodowanie orzeczeniem z dnia [...] czerwca 1961r. dla S. G. zostało określone. Fakt iż operat został sporządzony dopiero w dniu [...] marca 1961r. nie może również wskazywać na rażące naruszenie prawa, bowiem został on sporządzony przed wydaniem orzeczenia a wskazane orzeczenie opierało się o zawarte w nim wyliczenia odszkodowania. Tym samym również w tym zakresie nie można dopatrzeć się kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa.

Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 77 § 1 w zw. z art. 7 i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. jak również art. 75 § 1 k.p.a. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony. Organy w ocenie Sądu poczyniły niezbędne czynności w celu zgromadzenia akt sprawy i oparły się na zachowanych materiałach dowodowych. Oznacza to w ocenie Sądu, że organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego zebranego w sprawie. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżone decyzje zostały uzasadnione, a strona miała zapewniony w niej czynny udział zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a. (v. pismo z dnia 11 lipca 2017r.).

Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji.

W konsekwencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.