Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 256/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust.1, art. 5 ust. 1,
journal: Dz.U. 2021 poz 2021
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lipca 2022 r., nr SKO.40.1679.2022.lo w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej zwane Kolegium lub SKO) z dnia 29 lipca 2022 r., nr SKO.40.1679.2022.lo, którą utrzymano w mocy decyzję, działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy, Zastępcy Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej i Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, z dnia 11 maja 2022 r., nr DPŚiS.54100.000010.2022.WD, odmawiającą T. R, i J. M. przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskami o tożsamej treści z dnia 28 marca 2022 r. T. R. i J. M. wnieśli o przyznanie dodatku mieszkaniowego. T. R. we wniosku podał, iż jest najemcą lokalu mieszkalnego położonego w N. przy ul. [...] o powierzchni 53,34 m2, w którym prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Lokal ten nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania mieszkania, instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania wody oraz instalację gazu przewodowego. W pkt 6 wniosku zaznaczył "nie dotyczy". Dane zawarte w pkt 2-5, 7-9 i 12 zostały potwierdzone przez zarządcę lokalu mieszkalnego – A. Sp. z o. o. [...] w N., ul. [...]. W dołączonej do wniosku deklaracji o wysokości dochodów, T. R. podał, że dochody jego gospodarstwa domowego na okres od dnia 1 grudnia 2021 r. do dnia 28 lutego 2022 r. wynoszą 3.495,73 zł. Do wniosku T. R. dołączył oświadczenie z dnia 28 marca 2022 r., że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe oraz zaświadczenie o wysokości opłat za lokal mieszkalny.

Z kolei J. M. podała we wniosku o dodatek mieszkaniowy, że jest najemcą przedmiotowego lokalu mieszkalnego o powierzchni 53,34 m2, w którym prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Dane zawarte w pkt 2-5, 7-9 i 12, podobnie jak w przypadku T. R., zostały potwierdzone przez zarządcę lokalu mieszkalnego – A. Sp. z o.o. [...] w N., ul. [...]. Do wniosku J. M. dołączyła zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 marca 2022 r. o wysokości pobieranej emerytury za okres od dnia 1 grudnia 2021 r. do dnia 28 lutego 2022 r.

W związku z powyższym, pismami z dnia 4 kwietnia 2022 r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania i wezwał strony do zgłoszenia się w organie I instancji celem uzupełnienia złożonych dokumentów.

Następnie organ pierwszej instancji pismem z dnia 4 kwietnia 2022 r. zwrócił się do Prezesa A. Sp. z o.o. o udzielenie informacji odnośnie stron umowy najmu lokalu mieszkalnego przy ul. [...] oraz sposobu uiszczania opłat za lokal mieszkalny. W piśmie z dnia 12 kwietnia 2022 r., nr L.dz. [...], Prezes Zarządu A. Sp. z o.o. poinformował, że umowa najmu lokalu mieszkalnego została zawarta na czas nieokreślony przez J. M. i T. R. dnia 27 stycznia 2020 r. Zgodnie z jej treścią, lokal mieszkalny nie może zostać podzielony zarówno formalnie, jak i fizycznie, a za należności za lokal mieszkalny najemcy odpowiadają solidarnie. Ponadto podał, że powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 42,42 m2.

Odrębnymi pismami z dnia 22 kwietnia 2022 r. J. M. i T. R. złożyli oświadczenie, że płacą po 1/2 opłat czynszowych i kosztów energii elektrycznej, oraz że samodzielnie każde z nich zajmuje jeden pokój, natomiast kuchnia, łazienka i przedpokój są użytkowane wspólnie. Ponadto T. R. oświadczył, że przedłożone orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 18 stycznia 2005r. jest jedynym orzeczeniem, jakim dysponuje.

Decyzją z dnia 11 maja 2022r., nr DPŚiŚ.54100.000010.2022.WD, Zastępca Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej i Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działający z upoważnienia Burmistrza Nysy, odmówił przyznania J. M. i T. R. prawa do dodatku mieszkaniowego. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 6a i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2021 - zwanej dalej ustawą), uchwałę Rady Miejskiej w Nysie z dnia 30 listopada 2011 r., Nr XIII/235/11 w sprawie obniżenia wysokości wskaźników procentowych określających maksymalną wysokość dodatków mieszkaniowych (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2011 r. Nr 154, poz. 1980) oraz art. 62 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm., [obecnie Dz.U. z 2022 r. poz. 2000] - zwanej dalej K.p.a.). Organ pierwszej instancji uznał za zasadne połączenie postępowań z wniosków ww. o dodatek mieszkaniowy stosownie do treści art. 62 K.p.a. Uznał bowiem, że wnioskodawcy są najemcami lokalu mieszkalnego położonego w N., przy ul. [...], zamieszkują pod tym samym adresem i wniosek o dodatek mieszkaniowy dotyczy tego samego lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg postępowania, wskazał na przedstawione przez strony dowody, w tym kopię wyroku Sądu Okręgowego w O. Wydział [...] Cywilny z dnia [...], sygn. akt [...], orzekającego separację związku małżeńskiego J. M. i T. R., w którym sąd nie orzekł o sposobie korzystania przez strony ze wspólnego mieszkania. Powołał się na treść odpowiedzi uzyskanej od zarządcy przedmiotowego lokalu mieszkalnego – A. Sp. z o.o. [...] w N., który w piśmie z dnia 12 kwietnia 2022 r. poinformował, iż umowa najmu lokalu mieszkalnego z J. M. i T. R. została zawarta w dniu 27 stycznia 2020 r. na czas nieokreślony i zgodnie z jej treścią lokal mieszkalny nie może zostać podzielony zarówno formalnie, jak i fizycznie, a za należności za lokal mieszkalny strony ponoszą solidarnie. W dalszej kolejności organ pierwszej instancji wskazał na przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych podał, że z poczynionych ustaleń wynika, iż wnioskodawcy władają w sposób niepodzielny lokalem mieszkalnym, a jego powierzchnia przekracza powierzchnię normatywną dla dwóch osób określoną w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. 40.00 m2 oraz powierzchnię przekraczającą normatywną powierzchnię o więcej niż 30%, tj. 52,00 m2 (40,00 m2 x 30%), przy czym brak jest podstaw do zwiększenia powierzchni normatywnej o 15,00 m2, ponieważ w lokalu mieszkalnym nie zamieszkuje osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, jak również poruszająca się na wózku inwalidzkim. Ponadto organ podał, że wnioskodawcy wspólnie dokonują wszystkich opłat czynszowych i opłat za energię elektryczną. Na tej podstawie organ uznał, że wnioskodawcy nie spełniają przesłanek do uzyskania prawa do dodatku mieszkaniowego ponieważ została przekroczona powierzchnia normatywna.

Z powyższą decyzją nie zgodzili się zarówno J. M., jak i T. R. Odrębnymi pismami o identycznej treści wnieśli w dniu 23 maja 2022 r. odwołania, domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego za czym przemawia zarówno słuszny interes społeczny, jak i interes strony. Zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów procedury, co wpłynęło na wynik sprawy, przy czym nie wskazali, które z przepisów prawa materialnego i procesowego zostały naruszone. Podnieśli, że istnieją sprzeczności istotnych ustaleń organu pierwszej instancji z treścią zebranego w sprawie materiału, co doprowadziło do przyjęcia, iż nie przysługuje im dodatek mieszkaniowy a tym samym dodatek energetyczny, ponieważ nie uwzględniono rozdzielności majątkowej stron z tytułu separacji oraz intercyzy, a tym samym nie uwzględniono, że są odrębnymi podmiotami prawa. Kolejno zarzucili skarżonej decyzji bezzasadne przyjęcie, że separacja prawna w Polsce nie polega na uchyleniu wspólnoty małżeńskiej, bowiem musiałaby wykluczyć obowiązki wzajemnej pomocy (art. 614 § 3 KRO). Zatem w polskim prawnie separacji nie regulują art. 611 -616 KRO, a wnioskodawcy stanowią jeden podmiot prawa pomimo, iż zwarli intercyzę, a mieszkając oddzielnie wstąpili w stan separacji. Ponadto zarzucili organowi pierwszej instancji opieszałość w wydaniu decyzji. W uzasadnieniu odwołań podnieśli zarzuty dotyczące przyczyn odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego w związku z przekroczeniem powierzchni normatywnej, wskazując, iż prowadzą odrębne gospodarstwa domowe.

W wyniku rozpoznania odwołania opisaną na wstępie decyzją z dnia 29 lipca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium w pierwszej kolejności podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, co do możliwości rozpatrzenia w jednym postępowaniu wniosków J. M. i T. R. i wydania jednej decyzji dotyczącej obojga adresatów. Następnie Kolegium przytoczyło treść przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, tj. art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1-3, art. 5 tej ustawy. Podkreśliło, że przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się kwotę przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 291, 353, 794 i 1621). Za dochód uważa się dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 oraz z 2021 r. poz. 1162). Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż J. M. i T. R. dnia 27 stycznia 2020 r. zawarli z Gminą Nysa, na rzecz której działa jako Zarządca – A. Sp. z .o.o., umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego w N., przy ul. [...] o powierzchni 53,54 m2. Z treści wniosków o dodatek mieszkaniowy, złożonych oddzielnie przez każdą ze stron wynika, że w lokalu tym zamieszkują dwie osoby, z których każda jest najemcą. Kolegium zauważyło, że powierzchnia użytkowa tego lokalu mieszkalnego przekracza powierzchnię normatywną określoną w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy dla dwóch osób, tj. 40,00 m2, o 13,54 m2, co stanowi 33,85% powierzchni normatywnej, a więc przekracza o więcej niż 30% powierzchnię normatywną. Także powierzchnia pokoi i kuchni wynosząca 42,42 m2, stanowiąca 79,23% powierzchni całego mieszkania przekracza dopuszczalne 60% powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego. Zatem brak jest podstaw do przyznania J. M. i T. R. dodatku mieszkaniowego z tej przyczyny, że nie spełniają warunku zajmowania lokalu mieszkalnego o powierzchni normatywnej określonej przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych, pomimo spełnienia pozostałych warunków uprawniających uzyskanie dodatku mieszkaniowego. Odnosząc się do argumentów odwołania, iż wnioskodawcy pozostają w separacji, czego dowodem jest znajdujący się w aktach sprawy wyrok Sądu Okręgowego w O. Wydział [...] Cywilny z dnia [...], sygn. akt [...], orzekający separację związku małżeńskiego stron - co ma przemawiać za przyjęciem, że każdy z wnioskodawców zajmuje część lokalu mieszkalnego i nie prowadzą oni wspólnego gospodarstwa domowego, Kolegium stwierdziło, że pozostaje on bez wpływu na kwestię tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego. Podkreśliło, że umowa najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego została zawarta dnia 27 stycznia 2020 r. przez oboje wnioskodawców. W § 2 pkt 4 umowy, najemcy oświadczyli, że przyjmują do wiadomości fakt, że lokal jest lokalem samodzielnym w budynku wielorodzinnym, w związku z czym nie ma możliwości jego podziału zarówno formalnego, jak i fizycznego. Z kolei w § 2 pkt 5 oświadczyli, że za zobowiązania wynikłe z tytułu umowy najmu odpowiadają solidarnie. Kolegium zauważyło też, że sąd orzekając ww. wyrokiem o separacji małżonków nie orzekł o sposobie korzystania przez strony ze wspólnego mieszkania. Oznacza to, że wnioskodawcy są równoprawnymi najemcami przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Podkreśliło, że separację małżonków zajmujących wspólnie mieszkanie na zasadzie wspólnie zawartej umowy najmu należy uważać za jedną stronę w stosunku do wynajmującego, którym jest Gmina Nysa reprezentowana przez Burmistrza Nysy. Stosownie bowiem do art. 6801 Kodeksu cywilnego małżonkowie są najemcami lokalu bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe, jeżeli nawiązanie stosunku najmu lokalu mającego służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych założonej przez nich rodziny nastąpiło w czasie trwania małżeństwa. Równocześnie Kolegium wyjaśniło, że dalsze trwanie małżeństwa po orzeczeniu separacji sprawia, że jeżeli przepisy posługują się pojęciem małżeństwa, należy przyjąć, że odnosi się ono również do małżonków pozostających w separacji, chyba że ustawodawca wprowadził przepis szczególny wyłączający "małżonków pozostających w separacji". W żadnym wypadku małżonkowie pozostający w separacji nie mogą być traktowani tak jak osoby, co do których został orzeczony rozwód. Małżonek pozostający w separacji nie może być zatem traktowany tak jak małżonek rozwiedziony. Kolegium zwróciło również uwagę, że J. M. i T. R. wspólnie gospodarują. Co, w ocenie Kolegium, właściwe ocenił organ pierwszej instancji. Okoliczność tą potwierdzają fakt, zawarcia przez obojga wnioskodawców dnia 29 stycznia 2020r. umowy na dostawę energii elektrycznej. Podsumowując tę kwestię organ stwierdził, że wspólnie gospodarować oznacza wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego. Na okoliczność wspólnego gospodarowania składają się różne elementy, jak ponoszenie kosztów i opłat za mieszkanie, opieka udzielana w chorobie, wykonywanie zwykłych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, dysponowanie wspólnym dochodem z przeznaczeniem na zaspokojenie potrzeb życiowych. Wspólne zamieszkiwanie jest przy tym przesłanką uznania za rodzinę osób zamieszkujących ze sobą, jeżeli równocześnie z tym zamieszkiwaniem występuje element wspólnego gospodarowania. Polega ono na dzieleniu lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej. Wspólne gospodarowanie opiera się zaś na podziale zadań związanych z właściwym prowadzeniem gospodarstwa domowego. Te elementy znalazły potwierdzenie w przekazanych przez strony dokumentach i oświadczeniach. Zdaniem Kolegium, w sprawie nie może mieć zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy, który stanowi, że w wypadku najmu albo podnajmu części lokalu mieszkalnego za powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego lub części tego lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe najemcy albo podnajemcy uważa się powierzchnię zajmowanych pokoi, wynikającą z umowy najmu lub podnajmu oraz część powierzchni kuchni, łazienki, korytarzy i innych pomieszczeń wspólnych znajdujących się w tym lokalu, odpowiadającą stosunkowi liczby członków gospodarstwa domowego najemcy albo podnajemcy do liczby osób zajmujących cały lokal. W ten sam sposób ustawodawca uregulował sytuację wynajmującego (zdanie drugie w ust. 2 art. 5 ustawy). Cywilnoprawna umowa najmu albo podnajmu nakłada na organ obowiązek uwzględnienia jej treści przy obliczaniu normatywnej powierzchni mieszkania w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, a także w świetle orzecznictwa NSA, gdy zapadł prawomocny wyrok, w którym orzeczono o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania, zatem tylko te okoliczności mają wpływ na sposób obliczenia normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego. W świetle powyższego, dla przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego nie ma znaczenia fakt, iż wnioskodawca spełnia pozostałe warunki ustawowe uprawniające do otrzymania dodatku mieszkaniowego, tj. osiągania niskich dochodów oraz posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Dodało też Kolegium, że decyzje administracyjne wydawane w tym zakresie nie mają charakteru decyzji uznaniowych, co oznacza, iż organ odwoławczy nie może załatwić sprawy w sposób zgodny z interesem strony, a więc nie może przyznać dodatku mieszkaniowego ze względów wskazywanych w odwołaniu. Dodatek mieszkaniowy nie jest świadczeniem przyznawanym z uwagi na ogólnie trudną sytuację materialną, zdrowotną, czy rodzinną, jak też nie jest typowym świadczeniem z pomocy społecznej mającym wspomagać rodziny i osoby w uzyskiwaniu środków na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Istotnie, warunkiem uzyskania dodatku mieszkaniowego jest - oprócz tytułu do zajmowanego lokalu mieszkalnego - określony, stosunkowo niski dochód, jednakże winien zostać jeszcze spełniony warunek powierzchni lokalu mieszkalnego, która nie może przekraczać wskazanych w ustawie norm. Warunkiem powstania uprawnienia do dodatku mieszkaniowego jest spełnienie przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy, a ustawodawca nie przewidział żadnych odstępstw od ustalonych warunków w zakresie przekroczenia normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego powiększonej o wskazany procent. Kryteria przewidziane w powołanej ustawie nie pozwalają organom orzekającym na uznaniowość. Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i 8 K.p.a., Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy, który nie budzi żadnych wątpliwości, zaś odmienna ocena dokonana przez odwołujących ustalonego stanu faktycznego nie może świadczyć o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego.

Nie godząc się z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu T. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie interesu prawnego skarżącego. Wskazując na powyższe podał, że "nie potrafi wskazać wniosku co do zaskarżonej decyzji". W uzasadnieniu skargi podał, że po raz kolejny Kolegium na tej samej podstawie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą prawa do dodatku mieszkaniowego, sugerując, że składa fałszywe oświadczenia, naruszając art. 233 i art. 270 Kodeksu karnego. Zdaniem skarżącego, Kolegium nie podjęło jednak żadnych czynności, aby za ten proceder odpowiedział, dlatego z własnej inicjatywy złożył zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w N. oraz Komendy Powiatowej Policji w N. o popełnieniu czynu zabronionego przez próbę wyłudzenia nienależnych środków pieniężnych tytułem nienależnego dodatku mieszkaniowego. W dalszej kolejności odniósł się do intercyzy dotyczącej rozdzielności małżeńskiej oraz wyroku orzekającego separację.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 26 grudnia 2022r. T. R., odniósł się do materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w przypadku braku wskazanych uchybień, jak również przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. Zdaniem Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Dodać trzeba, że stan faktyczny zaprezentowany został powyżej, nie budzi zastrzeżeń Sądu, został nakreślony przy przedstawianiu stanowiska organu, jak i przy relacjonowaniu stanowiska strony skarżącej. W tej sytuacji nie ma więc potrzeby jego powielania.

Zasadniczy spór sprowadza się do oceny: czy w sytuacji, gdy w lokalu mieszkalnym o powierzchni przekraczającej powierzchnię normatywną zamieszkują małżonkowie, w stosunku do których sąd orzekł separację, nie orzekając o sposobie korzystania z mieszkania, a którzy zawarli wspólnie umowę najmu tego lokalu mieszkalnego jest możliwe dokonanie podziału tego lokalu mieszkalnego w ten sposób, aby każdemu z nich przypisać jeden z dwóch pokoi i połowę części wspólnych, tj. łazienki, kuchni i przedpokoju i ustalenie na tej podstawie prawa do dodatku mieszkaniowego.

Materialnoprawną podstawę, na której należało rozpatrywać wniosek strony skarżącej w przedmiocie dodatku mieszkaniowego stanowią przepisy przywołanej wyżej ustawy z dnia 29 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, zwanej nadal "ustawą". Przepisy te prawidłowo legły u podstaw obu decyzji wydanych w sprawie. Podkreślenia wymaga, że przytoczone akty określają zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych.

Ustawa określa normatywne kryteria, które muszą być spełnione, aby dodatek mieszkaniowy mógł zostać przyznany. Regulacja ta ma walor kompletności, co oznacza, że orzekanie w przedmiocie dodatku mieszkaniowego nie wymaga stosowania innych ustaw. Przewidziany w przepisach tej ustawy dodatek mieszkaniowy, jest świadczeniem pieniężnym, które ma pomóc najemcy lub właścicielowi mieszkania, gdy nie jest w stanie samodzielnie pokryć wydatków na jego utrzymanie. Określono w niej warunki i kryteria jakie muszą być spełnione, aby wniosek o przyznanie tego świadczenia mógł być uwzględniony. W powyższym zakresie wskazać należy, że przepisy art. 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy przewidują, że dodatek mieszkaniowy przysługuje m.in. najemcom i podnajemcom lokali mieszkalnych, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym.

Ponadto, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy spełniony zostanie wymóg tzw. normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. Poszczególne kategorie wydatków mieszczących się w przyjętej definicji ustawowej zostały wyszczególnione w art. 6 ust. 4 - 6 ustawy oraz w § 2 - 3 rozporządzenia. Z treści tych przepisów jednoznacznie wynika, że ustawodawca nie pozostawił uznaniu organów pomocy społecznej określenie tak prawa, jak i wysokości dodatku mieszkaniowego.

Przysługujący dodatek i jego wysokość podlegają wyliczeniu arytmetycznemu zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy, zależnie od liczebności gospodarstwa domowego, wielkości powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, wysokości wydatków mieszkaniowych w miesiącu, w którym składany był wniosek i wysokości zadeklarowanych dochodów w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym wystąpiono z wnioskiem. Z przepisów ustawy wynika, że ustalając osoby uprawnione do przyznania dodatku mieszkaniowego należy ocenić czy ubiegająca się rodzina spełnia kryterium dochodowe oraz czy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego spełnia wymogi przewidziane w art. 5 ustawy. Rację ma organ odwoławczy stwierdzając, że powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego, do którego tytuł prawny posiada strona skarżąca przekracza powierzchnię normatywną określoną w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy dla dwóch osób tj. 40,00 m2, o 13,54 m2, co stanowi 33,85% powierzchni normatywnej, a więc przekracza o więcej niż 30% powierzchnię normatywną. Także powierzchnia pokoi i kuchni wynosząca 42,42 m2, stanowiąca 79,23% powierzchni całego mieszkania przekracza dopuszczalne 60% powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego. Zatem brak jest podstaw do przyznania stronie skarżącej dodatku mieszkaniowego z tej przyczyny, że nie spełnia warunku zajmowania lokalu mieszkalnego o powierzchni normatywnej określonej przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych, pomimo spełnienia pozostałych warunków uprawniających uzyskanie dodatku mieszkaniowego.

Z brzmienia przepisu art. 5 ust. 1 "normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie może przekraczać" wynika, że norma ta ma charakter kategoryczny i organ rozpoznając sprawę nie ma luzu decyzyjnego, a rozstrzygnięcie nie ma charakteru uznaniowego. Oznacza to, że żadne inne względy nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie organu.

Dla niniejszej sprawy prawnie obojętna jest okoliczność, że strona skarżąca wraz z ubiegającym się o tożsamy dodatek współmałżonkiem, pozostaje w separacji, orzeczonej wyrokiem Sądu Okręgowego w O. Wydział [...] Cywilny z [...], sygn. akt [...], albowiem pozostaje ona bez wpływu na kwestię tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego. Poza sporem jest, że umowa najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego została zawarta dnia 27 stycznia 2020 r. przez stronę skarżącą i jej współmałżonka. W § 1 pkt 4 umowy, najemcy oświadczyli, że przyjmują do wiadomości fakt, że lokal jest lokalem samodzielnym w budynku wielorodzinnym, w związku z czym nie ma możliwości jego podziału zarówno formalnego, jak i fizycznego. Z kolei w § 1 pkt 5 oświadczyli, że za zobowiązania wynikłe z tytułu umowy najmu odpowiadają solidarnie. Przy czym Sąd, orzekając o separacji małżonków, nie orzekł o sposobie korzystania przez strony ze wspólnego mieszkania. Oznacza to, że wnioskodawcy są równoprawnymi najemcami przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż dalsze trwanie małżeństwa po orzeczeniu separacji prawnie skutkuje tym, że jeżeli przepisy posługują się pojęciem małżeństwa, należy przyjąć, że odnosi się ono również do małżonków pozostających w separacji, chyba że ustawodawca wprowadził przepis szczególny wyłączający "małżonków pozostających w separacji", czego w przedmiotowej regulacji nie uczynił. Przy czym kwestię wpływu separacji na uprawnienia małżonków do dodatku mieszkaniowego rozpatrywał także tut. Sąd w wyroku z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Op 218/17, zapadłym także w sprawie z udziałem strony skarżącej. Stanowisko tam wyrażone, wskutek wywiedzionej od tego wyroku skargi kasacyjnej, podzielił NSA w wyroku z dnia 16 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2376/17. Sąd drugiej instancji stwierdził, że "orzeczenie o separacji pomiędzy małżonkami znosi jedynie skutki ustawowej wspólności majątkowej, nie stanowiąc wprost o sytuacji mieszkaniowej małżonków. Przede wszystkim jednak, dodatek mieszkaniowy nie jest świadczeniem mającym na celu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, nie jest kierowany do osób bezdomnych, lecz przeciwnie - do osób zajmujących lokal mieszkalny. Co więcej, do osób posiadających do zajmowanego lokalu tytuł, o jakim mowa w zamkniętym katalogu zawartym w art. 2 ust. 1 ustawy".

Zasadnie zatem przyjął organ odwoławczy, iż wobec przekroczenia normatywnej powierzchni lokalu mieszkalnego, nie zostały spełnione przesłanki do przyznania dodatku mieszkaniowego. Dodatek mieszkaniowy nie jest formą pomocy społecznej i jego przyznanie jest uzależnione od spełnienia sformalizowanych przesłanek ustawowych. Sytuacja rodzinna spowodowana separacją małżonków, jak w okolicznościach przedmiotowej sprawy, jest bez znaczenia. Poza sporem jest bowiem, że nie tylko nie dokonano podziału majątku, ale też nie orzeczono sposobu korzystania ze wspólnej nieruchomości, a małżonkowie partycypują wspólnie w kosztach jej utrzymania. Ustawodawca nie pozostawił organowi żadnych możliwości swobodnej interpretacji przepisów ustawy przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego.

Na zakończenie należy podnieść, o czym także szerzej powyżej, że sąd administracyjny w ramach kontroli sądowoadministracyjnej, nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy ani nie dokonuje oceny materiału dowodowego, lecz ocenia prawidłowość postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organy administracji publicznej. Sąd administracyjny bada czy w trakcie postępowania administracyjnego: zostały ujawnione wszystkie istotne dla wydania decyzji okoliczności, zostały one przez organ uwzględnione przy wydawaniu orzeczenia, został zgromadzony kompletny materiał dowodowy, w jaki sposób zostały ocenione dowody i fakty. Powyższe w ocenie Sądu zostało prawidłowo zrealizowane w toku postępowania, co czyni zarzuty skargi nietrafionymi i nie zasługującymi na zaakceptowanie.

Równocześnie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FSK 379/06, stwierdził, iż sąd administracyjny, sprawując kontrolę działalności administracji publicznej, nie ustala okoliczności faktycznych sprawy, gdyż w zasadzie nie przeprowadza postępowania dowodowego i nie dokonuje oceny zebranych dowodów, prowadzącej do uznania określonych faktów za udowodnione, lecz po pierwsze - bada prawidłowość przeprowadzenia tych czynności przez organy administracji; po drugie - sprawdza, czy organy te - ustalając stan faktyczny - nie naruszyły właściwych przepisów procedury administracyjnej, w tym także czy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy i czy właściwie oceniły zebrane dowody. W ocenie Sądu, organy obu instancji sprostały tym powinnościom.

W wyniku dokonanej kontroli Sąd doszedł zatem do wniosku, że w zaistniałym stanie faktycznym nie nastąpiło naruszenie powołanych w skardze przepisów prawa, a zatem wszystkie podniesione w niej zarzuty, okazały się niezasadne. Sąd zaś nie dostrzegł innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Podkreślić trzeba także, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. W niniejszej sprawie strona skarżąca, negując twierdzenia organów, dowodów takich nie przedstawiła.

Zdaniem Sądu, przed wydaniem rozstrzygnięcia organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, przy czym swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Podkreślić trzeba, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza także nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta, jak wskazano także powyżej, nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. Natomiast sama argumentacja negująca niewadliwe ustalenia organów nie jest wystarczająca dla podważenia tych ustaleń wynikających ze zgromadzonych dowodów.

W ocenie Sądu, postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było - wbrew zarzutom skargi - prawidłowo, z poszanowaniem reguł procesowych, a organ dostatecznie wyjaśnił i wykazał w uzasadnieniu co przesądziło o rozstrzygnięciu. Sąd nie znalazł zatem podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania i trafności jego oceny. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do tych organów.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę