Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3165/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi S. S. i S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. wydaną w przedmiocie nakazania S. S. przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi gminnej nr [...] relacji W. nad [...] – S. (działka drogowa nr ew. [...]), w miejscowości S., poprzez cofnięcie ogrodzenia poza pas drogowy, usytuowanego bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi.

Decyzję wydano w następujących ustaleniach:

Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Wójt Gminy S. orzekł w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnego naruszenia pasa drogowego drogi gminnej nr [...] relacji W. nad [...] – S., bez zgody zarządcy drogi, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Po rozpoznaniu odwołania K. S. i B. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia celem uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez: przeprowadzenie wizji lokalnej w terenie z zachowaniem wymogów z art. 79 kpa (czynność wykonano prawidłowo w dniu [...] maja 2012 r.) oraz dołączenie mapy geodezyjnej terenu o odpowiednio dużej rozdzielczości, tak aby możliwe było oznaczenie granic działek stron, granic działki drogowej oraz przebiegu spornego płotu. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. Wójt Gminy S. orzekł w przedmiocie nakazania S. S. przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi gminnej nr [...] relacji W. nad [...] – S. (działka drogowa nr ew. [...]), w miejscowości S., poprzez cofnięcie ogrodzenia poza pas drogowy, usytuowanego bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi.

Po rozpoznaniu odwołania S. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją [...] z dnia [...] listopada 2012 r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium poleciło organowi I instancji zbadanie za pomocą wszystkich dostępnych obecnie dowodów, czy nie zaszedł przypadek przewidziany art. 38 ustawy o drogach publicznych.

W wykonaniu wytycznych organ I instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie dowodowe i decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Wójt Gminy S. orzekł w przedmiocie nakazania S. S. przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi gminnej nr [...] relacji W. nad [...] – S. (działka drogowa nr ew. [...]), w miejscowości S., poprzez cofnięcie ogrodzenia poza pas drogowy, usytuowanego bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli S. S. i S. S., w którym zakwestionowali prawidłowość ustaleń, iż płot ich posesji znajduje się w pasie drogi publicznej, toteż nie mogą przywrócić drogi do stanu poprzedniego (który nigdy nie istniał). Podali, iż płot posesji w niezmienionym miejscu znajduje się już od około 100 lat, a bezpośrednio za ogrodzeniem rosną przez wiele lat śliwki węgierki. W miejscu gdzie istnieje płot od wielu lat był zakręt drogi, lecz poprzedni geodeta, dokonujący rozgraniczenia w 1989 r. pominął ten zakręt i na mapie narysował linię prostą. Gmina nie posiada żadnego planu zagospodarowania przestrzennego, toteż nie jest możliwe wyznaczenie linii rozgraniczających drogi. Mapa terenu z 1960 r. nie jest dla stron wiarygodna. Droga była i jest polna i nadal nie jest urządzona. Ponieważ gmina nie jest właścicielem drogi nie powinna podejmować działań prawnych w zakresie tej działki. Nie podważono skutecznie twierdzeń strony, że działka skarżących jest niezmiennie w tym samym miejscu ogrodzona od 100 lat, co winno skutkować zastosowaniem art. 38 ustawy o drogach publicznych.

Rozpoznając niniejsze odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał na brzmienie art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. Nr 260) oraz na ustalony stan faktyczny sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że z mocy uchwały Zarządu Województwa [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r., droga nr [...] relacji W. nad [...] – S. stanowi drogę gminną w zarządzie gminy S. Ponadto z wypisu z ewidencji gruntów wynika, że działka nr [...] z obrębu [...], o pow. [...] ha, pozostaje za zasadach posiadania samoistnego we władaniu Urzędu Gminy S.

Z załączników do pisma Starostwa [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. wynika, iż działka nr ew. [...] o pow. [...] ha istniała w rejestrze gruntów wsi S. gromady S. sporządzonym [...] maja 1964 r. i w 1967 r.

W odpowiedzi na pismo organu Gminy z dnia [...] lutego 2013 r. o nadesłanie kopii mapy ewidencyjnej z lat 60-tych działki nr [...] z obrębu S., Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej przekazał wykonaną w dniu [...] lutego 2013 r. kopię mapy zgodną z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W toku wykonanego w dniu [...] października 2011 r. protokołu wznowienia znaków granicznych, uprawniony geodeta ustalił m. in, iż na wysokości punktów granicznych nr [...], pomiędzy działką nr [...] a dz. nr [...] wybudowane jest ogrodzenie w pasie drogowym. Ze szkicu granicznego wynika, że w najwęższym miejscu owo ogrodzenie zajmuje 28 cm pasa drogowego, zaś w najszerszym punkcie - 80 cm. Powyższe zostało także uwidocznione na mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w [...] w dniu [...] kwietnia 2012 r.

Poza tym z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r. wynikało, że podczas wizji lokalnej w dniu [...] kwietnia 2005 r. stwierdzono istnienia takiego ogrodzenia (str. 61-62).

Mając na uwadze ustalony stan faktyczny organ II instancji stwierdził, że działka geodezyjna nr [...] o pow. [...] ha, stanowiąca jak wynika z map drogę, istnieje co najmniej od [...] maja 1964 r.

S, i S. małż. S. dowodzą, że ogrodzenie ich działki nr [...] istnieje w tym samym miejscu od ok. 100 lat a jedynie wskutek zawinionego błędu geodety, który wykonywał prace geodezyjne w 1989 r. i wbrew stanowi faktycznemu "rozszerzył" granice działki drogowej nr [...], likwidując istniejący na wysokości posesji skarżących zakręt, nastąpiło błędne określenie granic działki drogowej.

Zdaniem Kolegium, te twierdzenia strony nie zostały poparte żadnym dowodem. Natomiast z całego materiału dowodowego przeprowadzonego przez organ z urzędu potwierdziły istnienie działki drogowej o tej samej powierzchni ([...] ha) od lat 60-tych ubiegłego wieku do chwili obecnej.

W ocenie organu II instancji brak jest podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Wprawdzie nie zdołano bezspornie ustalić od kiedy istnieje w obecnym miejscu ogrodzenie posesji – działki nr ew. [...], jednakże nawet gdyby zostało poczynione ustalenie, że istniało ono przed dniem 1 października 1985 r., to nie zachodzi druga przesłanka umożliwiająca pozostawienie obiektu w tym miejscu – przesłanka niepowodowania zagrożeń i utrudnień w ruchu drogowym z uwagi na niemożliwość przejazdu drogą np. pojazdom ciężarowym.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013 r., znak [...] S. i S. małż. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której domagali się jej uchylenia. Skarżący ponowili zarzuty stawiane w toku postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej jako: p.p.s.a.).

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie bądź stwierdzenie ich nieważności.

Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone bez obrazy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. z zagwarantowaniem praw strony wynikających z art. 10 k.p.a. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w sprawie organy zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego tj. art. 36 i 38 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., nr 19, poz. 115 z późn. zm.). Sąd w całości zgadza się z ustaleniami i argumentacją prawną zawartą w zaskarżonej decyzji, przyjmując ją za własną. Należy w tym miejscu podkreślić, że skarga sprowadza się do zanegowania prawidłowości zaskarżonej decyzji bez sformułowania w niej zarzutów natury prawnej tj. wskazania jakie przepisy prawa zostały w danym przypadku naruszone. Organy orzekające w sprawie, ustalając, że część ogrodzenia działki skarżących znajduje się w pasie drogowym drogi gminnej (działka nr [...]) oparły się na dokumentach urzędowych tj. mapach, danych z ewidencji gruntów, uprzednio wydawanych orzeczeniach administracyjnych. Również uprawniony geodeta sporządzając protokół wznowienia znaków granicznych korzystał z tego rodzaju dowodów.

Zgodnie z § 1 art. 76 k.p.a. "dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone". Natomiast z § 2 tego artykułu wynika, że "§ 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia sprawy wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4".

W świetle powyższych uregulowań dokumenty urzędowe korzystają ze zwiększonej mocy dowodowej i służy im domniemanie prawdziwości. Może być ono obalone poprzez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentów, o czym stanowi art. 76 § 3 k.p.a. Takiego dowodu strona skarżąca nie zgłosiła. Ograniczyła się tylko do zanegowania poczynionych przez organy ustaleń podając przy tym własny pozaprawny komentarz, który nie mógł być przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie uwzględniony. Sporna droga ma status drogi publicznej i istniała według dokumentów geodezyjnych i kartograficznych już w latach 60-tych ubiegłego wieku. Zajęcie pasa drogowego drogi publicznej może nastąpić poprzez umieszczenie w nim obiektów budowlanych, urządzeń infrastruktury technicznej, prowadzenia robót w pasie drogowym itp. do których wymagane jest zezwolenie, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Może również mieć miejsce sytuacja, o której mowa w art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych tzn. poprzez wytyczenie nowych granic działek ewidencyjnych stanowiących drogi, obiekty budowlane i inne urządzenia znajdą się w pasie drogowym. Mogą one tam pozostać tylko w przypadku, gdy nie powodują zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego i nie zakłócają wykonywania zadań zarządu drogi. W niniejszej sprawie granica oddzielająca drogi nr [...], [...] od innych znajdujących się przy nich działek została wytyczona przez uprawnionego geodetę i zatwierdzona ostateczną decyzją Naczelnika Gminy S. z dnia [...] marca 1990 r. Skoro skarżący twierdzą, że w tej dacie istniało ogrodzenie ich działki, to na skutek nowych pomiarów znalazło się ono w pasie drogowym i w sprawie należało rozważyć, czy ma zastosowanie art. 38 ustawy o drogach publicznych. Organy ponownie orzekając wzięły pod uwagę powyższy przepis i uznały, że ogrodzenie skarżących postawione jak twierdzą przed 100 laty nie może pozostać w pasie drogowym drogi gminnej z uwagi na niemożliwość poruszania się po niej samochodów ciężarowych, co stanowi zagrożenie i utrudnienie ruchu drogowego. Ze szkicu stanowiącego załącznik do protokołu wznowienia znaków granicznych wynika bowiem, jak słusznie podniósł organ II instancji, że szerokość całej drogi na wysokości działki nr [...] wynosi 4m, a zatem wysunięcie płotu o 80 cm na tę drogę powoduje zmniejszenie drogi o 320 cm.

W tym stanie rzeczy uznając zarzuty skargi za nieusprawiedliwione Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.