Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1307/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi I. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego I. O. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: Kolegium, SKO), po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej: Prezydent) z dnia [...] marca 2016 r., którą cofnięto [...] (dalej: strona, skarżący) licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.

Powyższą decyzję wydano w oparciu o następujące ustalenia:

W dniu [...] lipca 2013 r. Prezydent [...]udzielił stronie licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu taksówką na trzydzieści lat. W grudniu 2015 r., po powzięciu informacji w październiku 2015 r., Prezydent z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia stronie wspomnianej licencji. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania organ podał przyczynę jego wszczęcia (skarżący dnia [...] lipca 2014 r. wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...]w [...], sygn. akt [...], został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 297 § 1 k.k., tj. za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu, na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu jej wykonania na okres próby 2 lat, i wyrok uprawomocnił się [...] sierpnia 2014 r.) i pouczył stronę o przysługujących jej w tym postępowaniu uprawnieniach. Fakt popełnienia przestępstwa potwierdzony został znajdującą się w aktach sprawy Informacją z Krajowego Rejestru Karnego.

Jako podstawę wszczęcia organ wskazał, m.in. art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 z późn. zm., dalej: u.t.d.).

Skarżący w odpowiedzi z dnia [...] lutego 2017 r. zarzucił brak podstaw do wszczęcia niniejszego postępowania. Wniósł m.in. o dołączenie do sprawy akt karnych w celu ustalenia, czy został skazany za przestępstwo umyślne oraz o przesłuchanie go w celu wykazania jaką się cieszy opinią.

Prezydent cofając stronie licencję podał, że ustalenie okoliczności skazania jej prawomocnym wyrokiem Sądu za czyn z art. 297 § 1 k.k. nie pozostawiało organowi żadnych możliwości w zakresie dokonywania jakichkolwiek ocen tego czynu. Wyjaśnił, że rozpoznając sprawę, musiał oprzeć się na obiektywnym fakcie prawomocnego skazania skarżącego za przestępstwo wymienione w art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. Stwierdzenie tej okoliczności wyklucza możliwość posiadania przez stronę licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką.

Prezydent podniósł, że art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.t.d. jest przepisem o charakterze związanym. Zapisano w nim, że licencję, o której mowa w art. 5b ust. 1 i ust. 2 u.t.d., cofa się, jeżeli jej posiadacz nie spełnia wymagań uprawniających go do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Warunki, które musi spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką określone zostały m.in. w art. 6 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Oznacza to, że aby uzyskać omawianą licencję przedsiębiorca powinien spełniać też wymagania określone w art. 5c ust. 1 pkt 1 i 5 u.t.d. W przepisie tym ustawodawca w sposób jednoznaczny wskazał kategorie przestępstw wykluczających możliwość udzielenia takiej licencji. Wśród tych czynów wymieniono właśnie umyślne przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, czyli takie, jakiego dopuściła się strona.

Skarżący z zachowaniem trybu i terminu odwołał się do decyzji Prezydenta. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 15 ust. 1 pkt. 2 lit a) w zw. z art. 5 c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. i wniósł o jej uchylenie. Zarzucił także nieprawidłowość w doręczeniu kwestionowanej decyzji oraz brak odniesienia się przez Prezydenta do wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę przed wydaniem rozstrzygnięcia.

Zdaniem strony nie ma tożsamości pojęciowej pomiędzy popełnieniem jednego z przestępstw wskazanych w art. 5c ust. 1 pkt lit. a) u.t.d., a jedynie umożliwieniem osobie trzeciej jego popełnienia, to znaczy pomocnictwem w jego dokonaniu. Zaznaczył, że w świetle art. 3 ust.2 lit. a) dyrektywy Rady 96/26/WE z dnia 29 kwietnia 1996 r. (następnie zmienionej Dyrektywą Rady 98/76/WE z dnia 1 października 1998 r.) w sprawie dostępu do zawodu przewoźnika drogowego transportu rzeczy i przewoźnika drogowego transportu osób oraz wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji, mającej na celu ułatwienie tym przewoźnikom korzystania z prawa swobody przedsiębiorczości w dziedzinie transportu krajowego i międzynarodowego (Dz. Urz. UE L z 1996 r., poz. 124, s. 1 z późn. zm., dalej: dyrektywa 96/26) nie sposób uznać go za osobę, która popełniła ciężkie przestępstwo kryminalne lub gospodarcze, co uzasadniałoby cofnięcie licencji. Zatem okoliczności czynu, za jaki został skazany, nie mogą być podstawą do cofnięcia posiadanej przez niego licencji. Nadto organ winien był przeprowadzić wnikliwe sprawdzenie powyższych okoliczności, czego w jego ocenie nie zrobił.

Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję Prezydenta, uznał, że została doręczona prawidłowo. Ostatecznie złożone od niej odwołanie jest w terminie.

Odnosząc się zaś do meritum sprawy, SKO stwierdziło, że Prezydent, wobec związania go sankcją z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.t.d., nie miał innej możliwości, jak tylko cofnąć skarżącemu licencję. Strona bowiem została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 297 § 1 k.k. - przestępstwo umyślne przeciwko obrotowi gospodarczemu, czyli przestępstwo wymienione w art. 5c ust. 1 pkt 1 lit a) u.t.d. SKO wyjaśniło, że przestępstwo z art. 297 § 1 k.k. jest przestępstwem umyślnym przeciwko obrotowi gospodarczemu i bez znaczenia przy tym było, że skarżący został skazany za pomocnictwo (art. 19 § 1 k.k.) innej osobie w popełnieniu tego czynu. Za pozostający bez wpływu na wynik sprawy SKO uznało także, podnoszony przez skarżącego, fakt, że nie może być uznany za osobę, która popełniła ciężkie przestępstwo kryminalne lub gospodarcze, i że stwierdzone naruszenie miało charakter jednorazowy.

[...], nie zgadzając się z decyzją SKO, w terminie zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:

1. art. 10 w zw. z art 81 oraz 140, art 7, art. 8, art. 9, art. 75, art. 78 i art. 136 k.p.a. polegające na uniemożliwieniu skarżącemu zapoznania się z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego bezpośrednio przed wydaniem decyzji, co pozbawiło go możliwości obrony jego praw i wniesienia dalszych wniosków dowodowych;

2. art. 7 w zw. z art. 77 § 4 i art. 80 k.p.a. polegające na pominięciu faktów znanych SKO z urzędu, tj. faktu, że czyn, za jaki został skazany, uległ zatarciu co najmniej z dniem [...] lutego 2017 r., a w konsekwencji Kolegium nie mogło w swoim orzeczeniu powoływać się na tę okoliczność, jako uzasadniającą cofnięcie licencji nr [...];

3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym wyjaśnienia czy w niniejszej sprawie doszło do prawidłowego doręczenia decyzji Prezydenta,

4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Prezydenta w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji lub orzeczenie o uchyleniu wskazanej decyzji.

5. art. 15 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit a) u.t.d., gdyż w dniu wydania decyzji przez organ II instancji brak było przesłanek, które uprawniały organ do cofnięcia licencji.

Skarżący wniósł jednocześnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - zapytania o udzielenie informacji o jego osobie z [...] lutego 2017 r. Informację tę załączył do skargi w celu wykazania, że w chwili orzekania przez SKO nie było podstaw do cofnięcia mu licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką.

Wskazując na powyższe uchybienia, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę SKO, wnosząc o oddalenie skargi, stwierdziło, że na dzień orzekania przez Prezydenta istniała przesłanka do cofnięcia skarżącemu licencji. Z tych względów decyzję tę należało utrzymać w mocy. Co do naruszenia art. 10 k.p.a. przyznało, że jest on zasadny, jednakże w ocenie SKO naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Jednocześnie organ podniósł, że nie widział potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, gdyż w jego ocenie materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający, i o tym materiale strona była informowana przez Prezydenta.

Na rozprawie w dniu [...] listopada 2017 r. Sąd dopuścił wnioskowany przez skarżącego dowód z zapytania do Krajowego Rejestru Karnego o udzielenie informacji o osobie z [...] lutego 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) p.p.s.a.), czy też stwierdzenie, że akt ten dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja bowiem narusza prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Przedmiotem zaskarżenia była decyzja, którą utrzymano w mocy decyzję cofającą skarżącemu licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Jako powód cofnięcia powołano skazanie strony prawomocnym wyrokiem Sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego przeciwko obrotowi gospodarczemu, tj. za jedno z przestępstw wymienionych w art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d., z tym że w formie pomocnictwa.

Należy zauważyć, że skarżący od lipca 2013 r. legitymuje się licencją

nr [...] udzieloną przez Prezydenta na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Wyrokiem sądu - prawomocnym od [...] sierpnia 2014 r. - skarżący został skazany za pomocnictwo (art. 19 § 1 k.k.) innej osobie w popełnieniu czynu zabronionego z art. 297 § 1 k.k., tj. umyślnego czynu przeciwko obrotowi gospodarczemu. Przepis ten stanowi, że kto, w celu uzyskania dla siebie lub kogo innego, od banku lub jednostki organizacyjnej prowadzącej podobną działalność gospodarczą na podstawie ustawy albo od organu lub instytucji dysponujących środkami publicznymi - kredytu, pożyczki pieniężnej, poręczenia, gwarancji, akredytywy, dotacji, subwencji, potwierdzenia przez bank zobowiązania wynikającego z poręczenia lub z gwarancji lub podobnego świadczenia pieniężnego na określony cel gospodarczy, instrumentu płatniczego lub zamówienia publicznego, przedkłada podrobiony, przerobiony, poświadczający nieprawdę albo nierzetelny dokument albo nierzetelne, pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, instrumentu płatniczego lub zamówienia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Z kolei w myśl art. 19 § 1 k.k. Sąd wymierza karę za podżeganie lub pomocnictwo w granicach zagrożenia przewidzianego za sprawstwo.

Mocą opisanego wyżej wyroku strona została skazana na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres dwóch lat próby (art. 69 § 1 i § 2 w zw. z art. 70 § 1 k.k.). Fakt tego prawomocnego skazania stał się w marcu 2016 r. podstawą cofnięcia skarżącemu przedmiotowej licencji w oparciu o bezwzględnie obowiązujący art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. Kwestionowana skargą decyzja – utrzymująca w mocy decyzję cofającą, została zaś wydana w marcu 2017 r.

Powyższe zestawienie dat i faktów dowodzi, że rację ma skarżący, podnosząc w skardze, że w dniu orzekania przez SKO, tj. [...] marca 2017 r., jego skazanie uległo już zatarciu. Należy podnieść, że z chwilą zatarcia skazania, skazanie to uważa się za niebyłe, usuwa się je z rejestru karnego, a osoba taka może formalnie podawać się za osobę niekaraną (art. 106 k.k.). Oczywiście czas, po jakim skazanie ulega zatarciu, jest różny w zależności od rodzaju wydanego w sprawie wyroku lub wysokości wymierzonej kary. Nadto następuje ono na wniosek lub z mocy prawa.

W przypadku skarżącego, został on skazany na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 2 lata. Zatarcie jego skazania nastąpiło z mocy prawa, po 6 miesiącach od upływu okresu próby (art. 76 § 1 k.k.), to jest z dniem [...] lutego 2017 r. Jak wynika z informacji z Krajowego Rejestru Karnego z dnia [...] lutego 2017 r., skarżący już nie figuruje w kartotece karnej (kopia zapytania, k. – 11 akt sądowych).

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że w oparciu o dowody zgromadzone w sprawie rzeczywiście w dniu [...] marca 2017 r. skarżący był już osobą niekaraną. Skazanie jego uległo zatarciu. Tym samym w dacie wydawania decyzji drugoinstancyjnej, w odniesieniu do osoby skarżącego nie było podstawy do orzeczenia o cofnięciu licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką w oparciu o art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. Z dniem zatarcia skazania skarżącego nie można mu skutecznie zarzucić, jak to uczyniło SKO w skarżonej decyzji, że jako przedsiębiorca prowadzący licencjonowaną działalność gospodarczą nie spełnia on przesłanki z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. Skoro skazanie uległo zatarciu, i jako takie uznaje się za nie byłe, SKO rozpoznając w marcu 2017 r. odwołanie skarżącego nie miało podstaw do utrzymania w mocy decyzji Prezydenta (por. wyrok NSA z 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 992/11, opubl. Lex nr 1223955). W tym stanie rzeczy zasadne są zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez SKO wskazanych w niej przepisów prawa materialnego oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W konsekwencji powyższego SKO dopuściło się także zarzucanego naruszenia przepisów proceduralnych, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zauważa, że odwołanie zostało wniesione za pośrednictwem Prezydenta w połowie kwietnia 2016 r. i dnia [...] kwietnia 2016 r. przekazano je według właściwości do SKO. Decyzja SKO została natomiast wydana w marcu 2017r. Zatem SKO, mając na uwadze, że wyrok skazujący skarżącego pochodził z 2014 r. i przewidywał 2-letni okres próby, winno było poczynić ustalenie, czy skazanie to nie uległo zatarciu, tym bardziej, że w przypadku skarżącego zatarcie to nastąpiło z mocy prawa, a nie na wniosek (art. 76 § 1 k.k.). Fakt ów bowiem był i jest kluczowy dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji bierności w tym zakresie SKO dopuściło się naruszenia art. 7, art. 8, a także art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż rozpoznając sprawę nie oceniło w sposób należyty zgromadzonych w niej dowodów i nie ustaliło w sposób prawidłowy jej stanu faktycznego istniejącego na dzień wydania skarżonej decyzji. SKO rozpoznając odwołanie ma obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy, a nie zbadania legalności decyzji organu I instancji.

W ocenie Sądu zasadnym jest także zarzut ograniczenia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym (art. 10 k.p.a.). Istotnie w okresie od kwietnia 2016 r. do marca 2017 r. SKO nie powiadomiło skarżącego ani o przysługujących mu uprawnieniach - o tym, że w sprawie został zgromadzony wystarczający materiał dowodowy i że skarżący przed wydaniem decyzji odwoławczej może z nim się zapoznać, ani tym bardziej o tym, że sprawa ta nie zostanie załatwiona w przewidzianym prawem terminie (art. 35 k.p.a.) pomimo, że taki obowiązek dla SKO wynika z art. 36 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe należy uznać, że SKO, niezależnie od uchybienia ww. normom, dopuściło się w toku postępowania administracyjnego również istotnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a. Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli.

Jednocześnie należy mieć na uwadze, że decyzja Prezydenta zapadła w dacie, gdy strona była jeszcze osobą skazaną.

W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

W zakresie kosztów zasądzonych od organu na rzecz skarżącego Sąd działał na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 z późn. zm.).