Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 270/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Moskała, , Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi W.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - zwanej dalej k.p.a.) w związku z art. 18 i art. 34 § 5 oraz art. 33 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm - zwanej dalej: ustawa; u.p.e.a.), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS, organ II instancji) – po rozpatrzeniu zażalenia W. B. (dalej też: strona; skarżąca; zobowiązana) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. (dalej też: Dyrektor Oddziału ZUS) z [...] lutego 2018 r. ( nr znak [...]), uznające na nieuzasadnione zarzuty nieistnienia obowiązku i braku wymagalności obowiązku z innego powodu wniesione w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr od [...] do [...] obejmujących składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 01.2016 r. do 02.2016 r.

Powyższe rozstrzygnięcie podjęto w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dyrektor Oddziału ZUS - będąc w niniejszej sprawie jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym — prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku strony na podstawie wskazanych powyżej tytułów wykonawczych z [...]07.2016 r. Zawiadomieniami z [...]07.2016 r. o (nr od [...] do [...]), dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "A". Odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem zostały doręczone zobowiązanej [...]07.2016 r.

Zobowiązana złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia wskazanego postępowania egzekucyjnego: zarzut nieistnienia obowiązku i braku wymagalności obowiązku z innego powodu.

W uzasadnieniu wskazała, iż organ egzekucyjny wszczął egzekucję przed prawomocnym ustaleniem wysokości zadłużenia oraz określeniem właściwego ustawodawstwa w zakresie ubezpieczeń społecznych. Decyzja z [...]04.2016 r. nie jest prawomocna, brak jest zatem podstaw do ustalenia oraz dochodzenia od niej jakichkolwiek kwot. Ponadto nadal oczekuje na decyzję ZUS w sprawie ustalenia właściwego ustawodawstwa, w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w P. i wykonywaniem pracy najemnej na terenie S. Jednocześnie zobowiązana stwierdziła, iż zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w niniejszej sprawie zasadne jest zawieszenie postępowania, z uwagi na konieczność ustalenia właściwego ustawodawstwa. Wraz z zarzutami przesłała również pismo zatytułowane, jako "skarga na czynności egzekucyjne" dotyczące zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dokonanego w oparciu o wskazane tytuły wykonawcze.

Po rozpoznaniu sprawy zarzutów, postanowieniem z [...]08.2016 r. (nr [...]) Dyrektor Oddziału ZUS zawiesił prowadzone w sprawie postępowanie egzekucyjne. Prawomocnym wyrokiem z [...]11.2017 r. (sygn. akt [...]) Sądu Apelacyjnego w W. [...] oddalono apelację strony od wyroku Sądu Okręgowego w W. [...] z [...]02.2017 r. (sygn. akt [...]) w sprawie oddalenia odwołania strony od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z [...]10.2016 r. (nr [...]) odnośnie ustalenia polskiego ustawodawstwa w zakresie ubezpieczeń społecznych od dnia 01.12.2015 r.

Wobec powyższego, Dyrektor Oddziału ZUS postanowieniem z [...]01.2018 r. (nr [...]) podjął zawieszone postępowanie w sprawie złożonych zarzutów. Następnie postanowieniem z [...]02.2018 r. uznał wniesione zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku z innego powodu, tj. zarzuty o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., za nieuzasadnione.

Strona, zażaleniem z [...]02.2018 r. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzuciła naruszenie:

- art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do dokonania niewłaściwych ustaleń faktycznych i nieuwzględnienie zarzutów wniesionych w postępowaniu egzekucyjnych, mimo iż nie przeanalizowano zwróconej w dniu [...]04.2017 r. korespondencji, czy zawierała niezbędne elementy formalne, a tym samym uznanie doręczenia zastępczego za prawidłowe;

- art. 58 § 1 k.p.a., przez jego błędną wykładnię, w wyniku której organ I instancji przyjął, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że niedochowanie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy;

- art. 46 ust. 1 w zw. z art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, polegające na błędnym ustaleniu, że wnioskodawczyni podlega obowiązkowi uiszczenia składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, w sytuacji gdy nie został ustalony obowiązek podlegania przez płatnika obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym;

- art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, polegające na błędnym ustaleniu, iż wnioskodawczyni miała obowiązek opłacać składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, mimo że kwestia objęcia wnioskodawczyni obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym nie została podjęta i prawomocnie zakończona.

W uzasadnieniu zażalenia zobowiązana podniosła, iż wadliwie przyjęto, że miała obowiązek opłacania składek na podstawie decyzji z [...]06.2016 r., w której określono zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek za okres od 01.2016 r. do 02.2016r., gdyż nie rozstrzygnięto istotnej kwestii, jaką jest podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, na dzień wystawienia tytułów wykonawczych. Ponadto podniosła, że wniesie w niniejszej sprawie skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w W. Również poddała w wątpliwość prawidłowość doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wydania zaskarżonych tytułów wykonawczych. Sam fakt powoływania się na zwrot przesyłki poleconej nie przesądza, iż doręczenie w trybie 44 k.p.a. jest trafne.

Dyrektor IAS, zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że w postępowaniu w sprawie zarzutów organ egzekucyjny zobligowany jest do stosowania procedury określonej w art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca i dotyczy to także Dyrektora IAS.

Przesłanka wiążącej mocy stanowiska wierzyciela nie ogranicza uprawnień organu nadzoru w zakresie weryfikacji zajętego przez organ egzekucyjny stanowiska pod kątem procesowym. Wyłączenie wynikające z treści art. 29 § 1 u.p.e.a. dotyczące braku możliwości badania przez organ egzekucyjny "zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym", jednoznacznie wskazuje, że badanie może mieć charakter jedynie formalny. Tak więc, ocena zgłoszonych przez stronę zarzutu: nieistnienia i braku wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, które mieszczą się w w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., zasadniczo pozostaje poza kontrolą organu nadzoru w zakresie stosowania przepisów prawa materialnego.

Organ egzekucyjny odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku wskazał, iż z prowadzoną działalnością gospodarczą związany jest obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia uregulowany w przepisach ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 – dalej: ustawa; u.s.u.s.). Osoba prowadząca działalność pozarolniczą podlega ubezpieczeniom od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania działalności. Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 u.s.u.s. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Ponadto, zgodnie z art. 12 ust. 1 u.s.u.s., obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Jednocześnie mając na uwadze art. 17 ust. 3 u.s.u.s., składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe płatnicy składek sami obliczają i przekazują co miesiąc do Zakładu. Ponadto, zgodnie z art. 24 ust. 2 w związku z art. 32 u.s.u.s., składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej.

Organ odwoławczy wskazuje, iż dochodzony w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym obowiązek wynika z prawomocnej decyzji (nr [...]) z [...]06.2016 r. określającej wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek za okres od 01.2016 r. do 02.2016 r. Decyzja ta została prawidłowo doręczona zobowiązanej w trybie art. 44 k.p.a. w dniu [...]06.2016 r. Od decyzji tej nie zostało wniesione odwołanie w związku z czym stała się prawomocna i wykonalna, a tym samym była podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych nr od [...] do [...].

Odnośnie właściwego ustawodawstwa podniesiono, że [...]10.2016 r. organ ZUS wydał decyzję (nr [...]) w której stwierdził, iż strona od [...]12.2015 r. podlega ustawodawstwu polskiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych. Następnie Sąd Okręgowy w W. [...] wyrokiem z [...]02.2017 r. (sygn. akt [...]) oddalił złożone odwołanie. Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. [...] z [...]11.2017 r., (sygn. akt [...]) oddalono apelację strony.. Wobec powyższego decyzja ZUS z dnia [...]10.2016 r. stała się prawomocna.

W zakresie zarzutu, braku wymagalności obowiązku z innego powodu (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) wskazano w uzasadnieniu, że wymagalność obowiązku wiąże się z upływem terminu do jego zapłaty. Natomiast zgodnie z art. 46 ust. 1 u.s.u.s., płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Na podstawie art. 47 ust. 1 u.s.u.s. płatnik składek ma obowiązek w tym samym terminie przesyłać deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłacać składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. la. 2a, 2b, nie później niż do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie dla siebie. Wobec upływu terminu do zapłaty należnych składek, organ ZUS wydał w [...]06.2016 r., w której określił wysokość zadłużenia za okres od 01.2016 r. do 02.2016 r. wskazując jednocześnie, że w przypadku braku uregulowania należności w terminie miesiąca od daty doręczenia decyzji, nastąpi ich przymusowe ściągnięcie w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wobec braku zapłaty w wyznaczonym terminie, należności stały się wymagalne zatem wystawiono przedmiotowe tytuły wykonawcze i wszczęto niniejsze postępowanie egzekucyjne.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. wskazano, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. Analizowanie prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, oznaczałoby w konsekwencji badanie tego, czy weszła ona skutecznie do obrotu prawnego, a tym samym czy zobowiązanie stało się wymagalne. Badanie tej okoliczności w ramach zarzutu o nieistnieniu obowiązku stanowiłoby w istocie kontrolę wymagalności tego obowiązku - czego zabrania art. 29 § 1 u.p.e.a. Strona nie składała odwołania do decyzji z [...]06. 2016 r.

Podniesiono w uzasadnieniu decyzji, że osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Strona nie dokonała zawieszenia ani zaprzestania wykonywania działalności, zgodnie z aktywnym wpisem w CEIDG. Również nie została wyrejestrowana z ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzonej działalności w P., gdyż nie miała ustalonego ustawodawstwa s. Fakt, iż zobowiązana podjęła pracę najemną na terenie S. nie przesądza o tym, iż podlega ustawodawstwu s. Złożenie wniosku przez zobowiązaną o ustalenie właściwego ustawodawstwa spowodowało wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia właściwego ustawodawstwa. Do momentu ostatecznego ustalenia właściwego ustawodawstwa osoba prowadząca działalność nie jest zwolniona z obowiązku odprowadzania składek w P. zgodnie z przepisami krajowymi.

Podkreślono, że podstawą wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych jest decyzja ZUS z [...]06.2016 r" w której organ określił wysokość zadłużenia z tytułu składek za okres od 01.2016 r. do 02.2016 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona podniosła zarzut naruszenia:

- art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że organ nie jest uprawniony do badania istnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a w konsekwencji uznania, iż decyzja wymiarowa z [...]06.2016 r. nie została wycofana z obrotu prawnego, zatem zaistniały podstawy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego;

- art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym i odmówienie umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie;

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa i w zw. z art. 18 u.p.e.a, przez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie postanowienia organu I instancji w mocy.

Wskazując na powyższe wniosła o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniesiono, że niesłusznie wskazano w postanowieniu, że organ egzekucyjny posiada prawomocną decyzję z [...]06.2016 r. stanowiącą podstawę tytułów wykonawczych. Kwestia prawidłowości decyzji wymiarowej winna zostać zweryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym, bowiem skarżąca nie posiadała wiedzy o jej doręczeniu, ponieważ przesyłka zawierająca decyzję o podstawie wymiaru składki była awizowana i uznana za doręczoną.

Wskazano, na nie uwzględnienie zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, o której mowa w art. 33 pkt 6 u.p.e.a. Z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2001r., Nr 137, poz. 1541 ze zm.), wynika obowiązek wierzyciela podjęcia działań w celu doprowadzenia do wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec podmiotu, który nie uregulował w terminie ciążących na nim obowiązków. W niniejszej sprawie skarżąca nie miała żadnej wiedzy w zakresie wszczęcia postępowania, zatem nie zajęła żadnego stanowiska.

Strona nie złożyła deklaracji rozliczeniowe ZUS DRA z wykazanymi kwotami składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia do lutego 2016 r. z uwagi na fakt trwania wówczas postępowania o ustalenie właściwego ustawodawstwa. Tym samym uznanie, iż zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania w zakresie określenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek i wydanie na tej podstawie tytułów wykonawczych, które następnie zostały skierowane na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji, jest niezasadne.

Podkreślono w uzasadnieniu, że egzekucję administracyjną zaległych składek na ubezpieczenia społeczne stosuje się, jeżeli wynikają one z deklaracji rozliczeniowej złożonej uprzednio przez płatnika składek w określonej formie. Ponadto, egzekucja administracyjna nie może zostać wszczęta, jeżeli wierzyciel nie przesłał zobowiązanemu pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Wymóg ten nie został w rozpoznawanej sprawie spełniony.

W odpowiedzi na skargę, podtrzymano dotychczasową argumentację. Podniesiono dodatkowo, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) oraz zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a), zostały zgłoszenie po terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 i 2, 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.").

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Uwzględniając powyższe regulacje należało przyjąć, że skarga jest niezasadna, Sąd nie dopatrzył się bowiem takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Przedmiotem rozpoznania jest postanowienie Dyrektora IAS utrzymujące w mocy na postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS, uznające na nieuzasadnione zarzuty nieistnienia obowiązku i braku wymagalności obowiązku z innego powodu wniesione w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr od [...] do [...] obejmujących składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 01.2016 r. do 02.2016 r.

W postępowaniu w sprawie zarzutów organ egzekucyjny zobligowany jest do stosowania procedury określonej w art. 34 u.p.e.a., z tym jednak wyjątkiem, że w sytuacji, gdy kompetencje wierzyciela i organu egzekucyjnego skupione zostają w jednym podmiocie, to bezprzedmiotowe jest wydawanie przez wierzyciela wszelkich postanowień w zakresie zgłoszonych zarzutów. Pogląd taki znajduje oparcie w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r. (sygn. I FPS 4/06, LEX 266785).

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji był jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, dlatego bezprzedmiotowym było zajęcie odrębnego stanowiska w sprawie zarzutów. Jednocześnie wyjaśnić należy, że pomimo braku odrębnego postanowienia wierzyciela wydanego na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. wypowiedź tego organu, w sytuacji gdy ten skupia w sobie jednocześnie kompetencje wierzyciela i organu egzekucyjnego, jest wiążąca dla Dyrektora IAS, ale jedynie w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. Przesłanka wiążącej mocy stanowiska wierzyciela nie ogranicza jednak uprawnień organu nadzoru w zakresie weryfikacji zajętego przez organ egzekucyjny stanowiska pod kątem procesowym. Wyłączenie wynikające z treści art. 29 § 1 u.p.e.a. dotyczące braku możliwości badania przez organ egzekucyjny "zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym", jednoznacznie wskazuje, że badanie może mieć charakter jedynie formalny.

Jakkolwiek postanowienie organu ZUS jako wierzyciela nie podlega zaskarżeniu, jest kontrolowane przez Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Zgodnie z powołanymi przepisami sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; jednocześnie sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Ostatni z powołanych przepisów daje sądom administracyjnym kompetencję do kontrolowania i uchylenia niezaskarżalnego postanowienia, o ile narusza ono prawo. Organ egzekucyjny w sprawie rozpatrzył zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.

Strona skarżąca zgłosiła zarzut nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.)

Wskazać należy, że na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Zobowiązana, wnosząc zarzuty oparte na tej podstawie (w sprawie nieistnienia egzekwowanego obowiązku), powinna przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa lub czynności prawnych.

W świetle brzmienia normy z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., pojęcie "nieistnienia obowiązku" oznacza więc przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, albo decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono bądź stwierdzono jej nieważność albo wygaśnięcie, względnie obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie.

Tym samym skarżąca jako zobowiązana, wnosząc zarzut oparty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (tak jak w sprawie), powinna przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku).

W przedmiotowej sprawie egzekucja obejmuje zaległości wynikające i określone w decyzji z [...]06. 2016 r. Strona podnosi, że decyzja z [...]06.2016r. określająca wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek za okres od 01.016 r. do 02.016 r. nie została jej skutecznie doręczona. Dyrektor Oddziału ZUS wskazuje, że decyzja ta została prawidłowo doręczona zobowiązanej w trybie art. 44 k.p.a. w dniu [...]06.2016 r. Od decyzji tej nie zostało wniesione odwołanie w związku z czym stała się prawomocna i wykonalna, a tym samym mogła być podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych.

Jak wynika z akt sprawy, decyzja z [...]06. 2016 r. został doręczona skutecznie w trybie art.44 k.p.a. Jak wynika – z znajdującego się w aktach sprawy - potwierdzenia odbioru decyzji, wobec nie możności doręczenie decyzji w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., decyzja była przechowywania przez okres [...] dni przez operatora pocztowego. O tym fakcie, stosownie do § 2 art. 44 k.p.a., zawiadomiono dwukrotnie oraz o możliwości odbioru przesyłki (decyzji).

Nie można więc mówić o nieistnieniu obowiązku egzekwowanym w prowadzonym postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] lipca 2016 r., wystawionych po uprawomocnieniu się decyzji z [...]06.2016 r., co nastąpiło [...]06.016 r. Tym samym nietrafny jest zarzut naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że decyzja z [...]06. 2016r. Nie weszła do obrotu prawnego. W postępowaniu egzekucyjnym, stosownie do jego postanowień, nie bada się kwestii prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego.

Odnośnie kwestii właściwego ustawodawstwa w sprawie, wskazać należy, jak to wynika z akt sprawy, że [...]01.2016 r. strona złożyła wniosek do ZUS o ustalenie właściwego ustawodawstwa w związku z wykonywaniem od dnia [...]12.2015 r. pracy najemnej na terenie S. przy jednoczesnym prowadzeniu działalności gospodarczej w P. ZUS Oddział w W. pismem z [...]08.2016 r. poinformował stronę, iż brak jest podstaw do uznania, że w okresie od [...]12.2015 r. faktycznie wykonuje pracę na terenie S., a więc przepis art. 13 ust. 3 rozporządzenia 883/2004 nie ma w tym przypadku zastosowania, zatem prowadząc działalność gospodarczą od dnia [...]12.2015 r. podlega ustawodawstwu polskiemu, zgodnie z treścią art. 11 ust. 3a rozporządzenia 883/2004.

Następnie, jak wynika z akt sprawy [...]10.2016 r. organ ZUS Oddział w W. wydał decyzję (nr [...]) w której stwierdził, iż strona od [...]12.2015 r. podlega ustawodawstwu polskiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych. Z kolei Sąd Okręgowy w W. Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z [...]02.2017 r. (sygn. akt [...]) oddalił złożone odwołanie. Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. [...] z [...]11.2017 r., (sygn. akt [...]) oddalono apelację strony. Wobec powyższego decyzja ZUS z [...]10.2016 r. stała się prawomocna.

Wskazuje to, że kwestia właściwego ustawodawstwa nie mogła stanowi podstawy do uznania nieistnienia egzekwowanego w sprawie obowiązku. Nie mogła stanowić okoliczności dla uznania przez stronę braku obowiązku uiszczania należnych składek ubezpieczeniowych, według ustawodawstwa polskiego.

Nie można mówić w sprawie o wyrejestrowaniu przez stronę działalności gospodarczej i wyrejestrowaniu się z systemu ubezpieczeń społecznych, w okresie obejmującym egzekwowane należności. Jak wynika z akt sprawy, wobec trwającego postępowania w sprawie ustalenia właściwego ustawodawstwa składane przez skarżącą dokumenty wyrejestrowujące ZUS ZWPA i ZWUA nie zostały wprowadzone na konto płatnika, o czym poinformowano stronę pismami z [...]02.2016 r., [...]01.2017 r. [...]02.2017 r.. Wskazać należy, że zgodnie z rejestrem Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i rejestrem REGON, prowadzona przez zobowiązaną działalność gospodarcza nie została zawieszona lub zakończona.

W tej sytuacji, jak zasadnie wskazał organ drugiej instancji, z prowadzoną działalnością gospodarczą związany był obowiązek opłacania składek ubezpieczeniowych. Stosownie do postanowień art. 6 ust. 1 pkt 5 u.s.u.s. osoba prowadząca działalność pozarolniczą podlega ubezpieczeniom od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania. Jednocześnie mając na uwadze art. 17 ust. 3 u.s.u.s., składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe płatnicy okładek sami obliczają i przekazują co miesiąc do Zakładu. Ponadto, zgodnie z art. 24 ust. 2 w związku z art. 32 u.s.u.s., składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej.

Dochodzony w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym obowiązek wynika z prawomocnej decyzji z [...]06.2016 r. określającej wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek za styczeń i luty 2016 r.

W konsekwencji, wobec niezasadności zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku nie było możliwe umorzenie postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. Jak zasadnie wskazano, w przypadku postępowania w sprawie zarzutów do umorzenia postępowania egzekucyjnego ma zastosowanie przepis art. 34 § 4 u.p.e.a., nie zaś art. 59 § 1 u.p.e.a. Wobec powyższego należy uznać zarzut naruszenia art. 59 § 1 u.p.e.a. za niezasadny.

Odnośnie kwestii braku wymagalności obowiązku z innego powodu (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Okoliczność wymagalność obowiązku wiąże się niewątpliwie z upływem terminu do jego zapłaty. Jak w wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zgodnie z art. 46 ust. 1 u.s.u.s. płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Na podstawie art. 47 ust. 1 u.s.u.s. płatnik składek ma obowiązek w tym samym terminie przesyłać deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłacać składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. la. 2a, 2b, nie później niż do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie dla siebie.

W sprawie, po upływu terminu do zapłaty należnych składek, ZUS Oddział w W. wydał [...]06.2016 r. decyzję, w której określił wysokość zadłużenia z tytułu składek ubezpieczeniowych za okres od 01.2016 r. do 02.2016 r. wskazując jednocześnie, że w przypadku braku uregulowania należności w terminie miesiąca od daty doręczenia decyzji, nastąpi ich przymusowe ściągnięcie w trybie egzekucji administracyjnej. Wobec ostateczności wskazanej decyzji, braku zapłaty składek w wyznaczonym terminie, należności stały się wymagalne, zatem uzasadnione było wystawienie przedmiotowych tytułów wykonawczych i wszczęcie niniejsze postępowanie egzekucyjnego.

Ponadto, skoro obowiązek egzekwowany istnieje nadał nie można mówić, jak chce strona skarżąca, o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Niezależnie powyższego wskazać należy, podniesione przez skarżącą w skardze zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej - art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. oraz zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia - art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., zostały zgłoszone po terminie.

W świetle art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., stronie przysługuje prawo zgłoszenia w terminie 7 dni ( od otrzymania tytułu wykonawczego) do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Upływ siedmiodniowego terminu powoduje niemożność uzupełniania przez zobowiązaną zarzutów złożonych w terminie, jak i powoływania nowych podstaw, a z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie. Również podniesienie zarzutu dopiero w postępowaniu przez sądem administracyjnym czyni go spóźnionym (zob. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 1922/15).

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi nie są zasadne, gdyż organy w toku postępowania nie naruszyły prawa w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów. Dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.