Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 395/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. art. 68 par.4, art. 70 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione, odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, odmowy uchylenia czynności egzekucyjnych, odmowy zwrotu należności oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Bd 395/12

UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku T. P. (skarżącego) na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 07 listopada 2011r. nr [...], obejmującego należność z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r., w kwocie należności głównej 845.733,90zł. W celu wyegzekwowania należności, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 21 grudnia 2011r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu doręczono stronie w dniu 03 stycznia 2012r.

Pismem z dnia 10 stycznia 20l2r. skarżący w oparciu o art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) złożył zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednocześnie złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutu oraz zwrot wyegzekwowanych należności.

Uzasadniając zarzut strona podniosła, że termin płatności podatku dochodowego za rok 2005 upłynął w dniu 30 kwietnia 2006r. Zatem zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2011r., a tym samym zobowiązanie podatkowe wygasło. W konsekwencji należy umorzyć postępowanie egzekucyjne i uchylić dokonane czynności egzekucyjne.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. odmówił uwzględnienia zarzutu, umorzenia postępowania egzekucyjnego, uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych oraz zwrotu wyegzekwowanych należności. W uzasadnieniu, powołując odpowiednie przepisy prawa stwierdzono, iż Urząd Kontroli Skarbowej w B. wydał decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w dniu [...] tj. przed upływem terminu przedawnienia. Tym samych zobowiązanie podatkowe za 2005r. ustalone ww. decyzją przedawni się z końcem 2016r., w związku z czym może być nadal egzekwowane. W konsekwencji nie zaszły również przesłanki odnośnie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz zwrotu wyegzekwowanych należności.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem T. P. złożył zażalenie podnosząc, że postępowanie egzekucyjne jest prowadzone przez niewłaściwy organ. Wskazał, iż wielokrotnie informował Urząd Kontroli Skarbowej w B. o zmianie miejsca zamieszkania, wskazując nowy adres do korespondencji tj. Ł. ul. T., wbrew temu UKS nie przekazał prowadzenia przedmiotowej sprawy do miejscowo właściwego urzędu, zaś całą korespondencję kierował na adres w G.. Ponadto zarzucił Urzędowi Kontroli Skarbowej nieprawidłowe doręczenie decyzji ustalającej, ponieważ została mu doręczona tylko kopia orzeczenia, natomiast oryginał został wysłany na adres inny niż wskazany przez niego jako adres do korespondencji. Podniósł również, iż fakt nieprawidłowego doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej spowodował, że nie doszło do powstania zobowiązania. Zobowiązany ponownie podniósł zarzut przedawnienia powołując argumenty jak w piśmie z dnia 10 stycznia 2012r.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że instytucja zarzutów sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest środkiem mającym na celu zapewnienie prawidłowości podejmowanego .

Organ podał, że zgodnie z treścią art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu wiążąca. W niniejszej sprawie wierzyciel - Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. jest jednocześnie organem egzekucyjnym. W konsekwencji nie ma podstaw do uzyskiwania stanowiska wierzyciela, gdyż w istocie jest to własne stanowisko organu w zakresie złożonych zarzutów.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia obowiązku organ przywołał treść przepisu art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm.), zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. W tym kontekście organ podał, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] ustalająca zobowiązanie z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, została doręczona skarżącemu w trybie art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa w dniu 05 października 2011r. W konsekwencji w tym dniu powstało zobowiązanie podatkowe.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 68 § 4 powołanej ustawy zobowiązanie z tytułu opodatkowania dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin do złożenia zeznania rocznego dla podatników podatku dochodowego od osób fizycznych, za rok podatkowy, którego dotyczy decyzja.

W przedmiotowej sprawie termin do złożenia zeznania rocznego za rok 2005 upłynął w dniu 30 kwietnia 2006r. W konsekwencji przedmiotowe zobowiązanie podatkowe nie powstałoby, gdyby decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe strony została doręczona po dniu 31 grudnia 2011r. Natomiast ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż została doręczona w trybie art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa w dniu 05 października 2011r.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odrębną kwestią jest termin przedawnienia zobowiązania podatkowego wynikającego z powyższej decyzji. Przywołał w tym kontekście treść art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Termin płatności podatku zgodnie z art. 47 ustawy Ordynacja podatkowa wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania podatkowego. W przedmiotowej sprawie decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] została doręczona skarżącemu w dniu 05 października 2011r., zatem termin płatności podatku w świetle powołanego przepisu upłynął w dniu 19 października 2011r. , zaś zobowiązanie podatkowe ustalone decyzją przedawni się z końcem 2016r.

Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] nie przedawniło się i może być egzekwowane. W konsekwencji zarzut zobowiązanego z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - przedawnienie obowiązku, nie znajduje uzasadnienia.

Odnosząc się do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego organ stwierdził, iż w związku z tym, iż zobowiązanie podatkowe nie wygasło wskutek przedawnienia, nie ma podstaw do uwzględnienia tego wniosku. Tym samym nie istnieją przesłanki do uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych oraz zwrotu wyegzekwowanych należności

Ustosunkowując się do zgłoszonych w zażaleniu zarzutów nieistnienia obowiązku z uwagi na nieprawidłowe doręczenie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 19 września 2011r. (art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) oraz prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty te nie były przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, ponieważ zostały wniesione dopiero w zażaleniu a więc po terminie. Zarzuty są środkiem prawnym przysługującym w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie zaś w jego toku. Zarzuty wniesione po upływie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego nie mogą odnieść skutku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł

o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając mu naruszenie:

- art. 17 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji przez organ niewłaściwy miejscwo,

- art. 59 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie okoliczności przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, a w konsekwencji naruszenie art. 70 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie okoliczności wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku,

- art. 120, 121 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez arbitralne pominięcie zarzutów skarżącego i nieodniesienie się do nich w merytoryczny sposób w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Uzasadniając skargę strona stwierdziła, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia przepisów o właściwości organu podatkowego. Skarżący wskazał, że organy podatkowe mają obowiązek badania swojej właściwości przed wszczęciem postępowania oraz przestrzegania go w każdym jego stadium. Tym samym Dyrektor Izby Skarbowej w B. zobowiązany był do zbadania z urzędu swojej właściwości do rozpoznania sprawy. Zdaniem skarżącego, w przedmiotowej sprawie właściwym (zgodnie z jego miejscem zamieszkania) jest Dyrektor Izby Skarbowej w Ł..

Uzasadniając zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżący podniósł, iż przepis art. 70 Ordynacji podatkowej przewiduje, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, przy czym w przedmiotowej sprawie nie doszło do prawidłowego doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. Zatem, w ocenie skarżącego, skoro decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe nie została prawidłowo doręczona do dnia 31 grudnia 2011 r., a postępowanie dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r., to zobowiązanie to uległo przedawnieniu wraz z końcem 31 grudnia 2011 r. Zdaniem skarżącego organ II instancji nie badał powyższych okoliczności ani nie odniósł się do nich, a jedynie arbitralnie je odrzucił, czym naruszył art. 120, 121 oraz 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z

punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 270), dalej p.p.s.a., wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B.z dnia [...] z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że akt ten nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...]

Przedmiotem sporu jest zasadność uznania przez organ egzekucyjny zarzutów za nieuzasadnione. Jak wynika z akt sprawy skarżący po otrzymaniu w dniu 3 stycznia 2012 r. tytułu wykonawczego z dnia 7 listopada 2011 r. wraz z zawiadomieniem z dnia 21 grudnia 2011 r. skierowanym do P.. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności, w którym wskazano, że do przekazania jest kwota 917.805,75 zł. Podatnik, zgodnie z przysługującym mu uprawnieniem zgłosił w ustawowym terminie 7 dni zarzut co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego podnosząc, iż zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego za rok 2005 wygasło na skutek przedawnienia, wskazując jako podstawę prawną przepis art. 70 § 1 , w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) dalej w skrócie Op.

W związku z czym skarżący wniósł o :

• umorzenie postępowania egzekucyjnego,

• uchylenie czynności egzekucyjnych,

• wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutu

• oraz o zwrot należności wyegzekwowanych w oparciu o tytuł wykonawczy [...] wykonawczego.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 70 § 1 Op. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Zdaniem strony termin ten upłynął 30 kwietnia 2006r. art. 45 ust. 1 , w zw. z art. 45 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. To zdaniem strony oznacza, ze termin przedawnił się w dniu 31 grudnia 2011 r. , co zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 Op. oznacza, że zobowiązanie wygasło.

Z takim stanowiskiem strony nie można się zgodzić. Należy przypomnieć, ze zobowiązanie podatkowe dotyczy zryczałtowanego podatku dochodowego za rok 2005. Istnieją tu dwa terminy pierwszy to termin pięcioletni na wydanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania i rzeczywiście termin na wydanie tej decyzji mijał 31 grudnia 2011 r.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że w stosunku do zobowiązań podatkowych pochodzących ze źródeł nieujawnionych stosuje się przepis art. 68 § 4 Op. zgodnie z którym: zobowiązanie z tytułu opodatkowania dochodu nie mającego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów nie powstaje, gdy decyzja ustalająca to zobowiązanie zostanie doręczona po upływie 5 lat licząc od końca roku , w którym upłynął termin na złożenie zeznania rocznego dla podatników podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2005 to jest 31 grudzień 2011 r.

Jak wynika z akt sprawy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wydano [...] doręczono 6 października 2011 r. w trybie 150 Op. Termin płatności minął więc 21 października 2011 r. i dodając 5 lat na przedawnienie - datą przedawnienia będzie koniec 2016r.

A zatem zgodnie z art. 70 § 1 zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, co oznacza, że termin ten minie z końcem 2016r.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dalej zwaną ustawą egzekucyjną - zarzutów nie można uzupełniać ani poszerzać o nowe. Stosownie do art. 34 § 1 cyt. ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7 oraz 9 i 10 organ egzekucyjny rozpoznaje po otrzymaniu stanowiska wierzyciela. Skoro organem egzekucyjnym a jednocześnie wierzycielem jest Urząd Skarbowy w G. to musiał by powielić swoje stanowisko z dnia 6 lutego 2012r.

Jak wynika z akt sprawy skarżący w zażaleniu z 14 lutego 2012 r. rozszerzył zarzuty o nowy zarzut tj. niewłaściwości miejscowej organu egzekucyjnego i ponowił zarzut przedawnienia zobowiązania i jego wygaśnięcie.

Odpowiadając na powyższe należy uznać, że było to rozszerzenie zarzutów a skoro wniesiono je 14 lutego 2012 t. to jako wniesione po terminie należało pominąć.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy skargę oddalił.