Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 105/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Grunty warszawskie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1pkt 3e,  art. 30  ust. 1 pkt 4e i 4b
journal: Dz.U. 2017 poz 718
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości  warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Monika Sawa (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skarg Miasta W., J. P., O. L., R. T. P., D. T. P., E. A., C. A. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz skarżącego Miasta W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz skarżących J. P., O. L., R. T. P., D. T. P., E. A., C. A. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 4. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz skarżących J. P., O. L., R. T. P., D. T. P. solidarnie kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zastępstwa procesowego; 5. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz skarżących E. A., C. A. solidarnie kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2018 r., nr [...] Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej: Komisja) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy w przedmiocie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], dotyczącej nieruchomości położonej w [...] przy [...] z udziałem stron: Miasta [...] reprezentowanego przez Prezydenta [...], J. P., O. L., D. T., R. T., E. A., C. A., J. K., E. L., M. Z., I. D., E. W., B. Z., J. P., W. W., K. W., J. B., M. B., J. K., B. K., K. P., W. K., L. P., A. P.. [...] Banku [...] S.A. z siedzibą w [...] na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 718, Dz.U. z 2018 r. poz. 431 - dalej: "ustawa z dnia 9 marca 2017 r.") w zw. z art. 30 ust. 4a i 4b ustawy z dnia 9 marca 2017 r. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 poz. 1257, Dz. U. z 2018 r. poz. 149 - dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. (nr [...]) w całości.

W uzasadnieniu Komisja wskazała, że działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz.U, z 2017 r., poz. 718 z późn. zm.; dalej: "ustawa z dnia 9 marca 2017 r."), postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. wszczęła z urzędu postępowanie rozpoznawcze w sprawie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], dotyczącej nieruchomości położonej w [...] przy [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m, dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] i działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2, dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Postanowienie to zostało ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu [...] września 2018 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. Komisja, działając na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r., orzekła o zawiadomieniu właściwych organów administracji oraz sądów o wszczęciu z urzędu postępowania rozpoznawczego. Postanowienie to zostało ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu [...] września 2018 r.

Komisja podała także, że postanowieniem z dnia [...] września 2018 r., na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. zwrócono się do Społecznej Rady przy Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich o wydanie opinii w przedmiocie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], dotyczącej nieruchomości położonej w [...] przy [...]. Postanowienie to zostało ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu [...] września 2018 r. Członkowie Społecznej Rady potwierdzili własnoręcznymi podpisami odebranie tego postanowienia w dniu 26 października 2018 r.

Pismem z dnia [...] września 2018 r., w wykonaniu postanowienia Komisji z dnia [...] września 2018 r., Zastępca Przewodniczącego Komisji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania rozpoznawczego w sprawie decyzji reprywatyzacyjnej dotyczącej nieruchomości położonej w [...] przy [...] w trybie art. 16 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania zostało ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu [...] września 2018 r. Pismami z dnia [...] września 2018 r., na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Zastępca Przewodniczącego Komisji zawiadomił o wszczęciu postępowania rozpoznawczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze i Prezydenta [...].

Postanowieniami z dnia [...] września 2018 r., na podstawie art. 23 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Komisja zabezpieczyła postępowanie rozpoznawcze przed Komisją do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich w sprawie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], dotyczącej nieruchomości położonej w [...] przy [...], poprzez ustanowienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości w [...] części, stanowiącej działkę ewid. nr [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] i poprzez ustanowienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości, stanowiącej działkę ewid. nr [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Postanowienia te zostały ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu [...] września 2018 r.

Zawiadomieniem z dnia [...] października 2018 r. Zastępca Przewodniczącego Komisji poinformował o zakończeniu postępowania rozpoznawczego w sprawie nieruchomości [...] położonej przy [...], sygn. akt [...], dotyczącej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] oraz o tym, że w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego zawiadomienia strony mają prawo wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zawiadomienie to zostało ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej dnia [...] października 2018 r.

Komisja swoje rozstrzygnięcie oparła na następującym stanie faktycznym: Komisja ustaliła, że działka nr [...] jest zabudowana budynkiem [...] -kondygnacyjnym, wielorodzinnym, ma kształt zbliżony do litery L, położona jest narożnie przy [...], róg [...]. W budynku tym są [...] lokale, z czego 14 zostało wyodrębnionych.

Komisja ustaliła, że dla obszaru, na którym usytuowana jest przedmiotowa nieruchomość, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty Uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...].

Budynek przy [...] został wybudowany przed 1939 r. Z opisu stanu domu przy [...] z 1945 r. wynika, że był to "budynek: nowy, murowany, stropy pustakowe, [...] kondygn., mieszkalny. Stan: wypalony, stropy dobre". W wyniku działań wojennych budynek został spalony w dużym stopniu, lecz nie całkowicie. Nadawał się do odbudowy.

Z ustaleń Komisji wynika, że przedmiotowy budynek został przydzielony Ministerstwu Skarbu jako mienie opuszczone do odbudowy na podstawie zarządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 września 1945 r. w trybie uchwały "Komisji Trzech" zatwierdzonej przez Prezydenta [...]. Ministerstwo Skarbu wykonało kapitalny remont tego budynku, a następnie lokale zostały zajęte przez pracowników Centrali Ministerstwa Skarbu.

Nakłady Skarbu Państwa na nieruchomości przy [...] wynosiły około [...] zł według dawnej waluty. Komisja wskazała, że z analizy operatu szacunkowego z dnia [...] września 2016 r. opracowanego przez mgr inż. M. D. wynika, że wartość rynkowa nakładów poczynionych przez Skarb Państwa i jego następców prawnych po 1945 r., w tym na odbudowę ze zniszczeń wojennych na udział w wysokości [...] w nieruchomości położonej przy [...] w [...] wynosi [...] zł.

Komisja ustaliła także kwestie dziedziczenia. Komisja wskazała, że w poświadczeniu dziedziczenia Sądu Grodzkiego w [...] z dnia [...] października 1946 r., sygn. [...] stwierdzono, że spadek po zmarłym dnia [...] października 1944 r. J. G.(G.), urodzonym dnia [...] stycznia 1892 r., dziedziczy z ustawy siostra J. R. (H.) P. primo voto T. z domu G., w całości. W dokumencie wydanym przez Starostę Grodzkiego w [...] dnia [...] września 1946 r. poświadczono, że ob. P. R. zd. G., ur. [...] maja 1895 r. w [...], córka I. i F. z M., posiada obywatelstwo Państwa Polskiego. Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 1996 r., sygn. akt [...] Ns [...] orzeczono, że spadek po J. R. (H.) P. zmarłej dnia [...] maja 1986 r., na podstawie testamentu z dnia [...] maja 1979 r. otwartego i ogłoszonego w dniu [...] lipca 1996 r. w Sądzie Rejonowym w [...] w sprawie o sygn. akt [...] Ns [...], nabyli jej synowie S. T. s. I. i J. P. s. B. po 1/2 części każdy z nich. W dokumencie wydanym przez Starostę Grodzkiego w [...] dnia [...] września 1946 r. poświadczono, że dzieci P. J. R. zd. G. ur. [...] maja 1928 r. w [...] i J. ur. [...] maja 1939 r. w [...], posiadają obywatelstwo Państwa Polskiego. Komisja ustaliła także, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] marca 2016 r., sygn. akt [...] Ns [...] orzeczono, że spadek po S. T., s. I. i J., zmarłym dnia [...] listopada 2014 r. w [...], Państwo [...], na podstawie testamentu z dnia [...] listopada 2002 r., otwartego i ogłoszonego dnia [...] marca 2015 r., w zakresie wchodzących w skład spadku nieruchomości położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nabyli: córka O. L. z domu T., c. S. i Z. w 3/10 części, syn D. T., s. S. i Z. w 3/10 części i córka R. T., c. S. i Z. w 4/10 części.

Analizując przebieg postępowań spadkowych po H. N. Komisja wskazała, że Postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., sygn. akt [...] Ns [...] orzeczono, że spadek po H. vel C., s. M. i C., zmarłym dnia [...] grudnia 1956 r., ostatnio stale zamieszkałym w [...] przy [...], na podstawie ustawy nabył syn J. N. w całości.

Komisja ustaliła także, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., sygn. akt [...] Ns [...] orzeczono, że spadek po J. N. zmarłym dnia [...] lutego 2000 r. w [...] ([...] i [...]), ostatnio stale zamieszkałym w [...], na podstawie ustawy nabyła w całości żona E. N. z domu R..

Komisja ustaliła także, że postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., sygn. akt [...] Ns [...] orzeczono, że spadek po E. N. z domu R. zmarłej dnia [...] października 2003 r. w [...], ostatnio stale zamieszkałej w [...], w zakresie nieruchomości położonych na terenie Rzeczypospolitej Polskiej oraz praw i roszczeń do nieruchomości położonych na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie testamentu notarialnego z dnia [...] sierpnia 1999 r. nabyli E. A. i C. A., po ½ części spadku każdy z nich. Analizując kwestie wprowadzenia osób uprawnionych w posiadanie przedmiotowej nieruchomości Komisja ustaliła, że w zaświadczeniu z dnia [...] marca 1946 r. Naczelnik Wydziału Nieruchomości Wojewódzkiego Oddziału T.Z.P. podał, że postanowieniem Sądu Grodzkiego w [...] z dnia [...] października 1945 r. Nr Co [...] J. P. została wprowadzona w posiadanie połowy nieruchomości w [...] przy [...], nr hip. [...]. W karcie rejestracyjnej Centralnego Komitetu Żydów Polskich sporządzonej dnia [...] lipca 1946 r. wpisano, że przez cały okres wojny J. P. przebywała w [...] na papierach [...] a jej obecny adres (tj. na datę sporządzania ww. karty) to [...],[...]. Komisja wskazała także, że z korespondencji [...] z okresu lipiec - wrzesień 1946 r. wynika, że J. P. wraz ze swoim synem J. zamierzała emigrować do [...], ewentualnie do [...].Komisja ustaliła następnie, że w oświadczeniu z dnia [...] grudnia 1945 r. J. N. podał, że jest synem H. N. i Z. N. z domu W. oraz że zamieszkuje w [...] ([...]). Wskazał, że jego ojciec zmarł [...] czerwca 1944 roku w [...], jego matka, brat i siostra przebywali w czasie wojny w Polsce- od lata 1941 r. nie posiada od nich wprost ani od osób trzecich żadnych wiadomości, zatem przyjmuje, że "nie są przy życiu". Wobec powyższego J. N. stwierdził, że jako jedyny spadkobierca po swoim ojcu bezwarunkowo przyjmuje oraz udziela C. K. z domu N. pełnomocnictwa do zastępowania go we wszystkich sprawach prawnych dotyczących spadku po jego ojcu. J. N. upoważnił C. K. do przejęcia w posiadanie części nieruchomości przy [...] w [...], która należy do majątku pozostałego po jego ojcu.

Komisja podała, że w aktach sprawy Sądu Grodzkiego w [...], sygn. Co [...] (sygn. archiwalna [...]) znajduje się odpis pełnomocnictwa z dnia [...] kwietnia 1946 r., mocą którego C. K. działająca jako pełnomocnik J. N. na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] grudnia 1945 r. wystawionego w [...] i zaświadczonego notarialnie przez Wydział Konsularny przy Poselstwie Polskim w [...] upoważniła B. K. zam. w [...] przy ul. [...] do prowadzenia sprawy o wprowadzenie w posiadanie J. N. do [...] nieruchomości nr hip. [...] przy ul. [...] i [...] przy [...] do podejmowania wszelkich dokumentów, odbioru tytułu wykonawczego, podpisania aktu przejęcia tych nieruchomości i odbioru należności. Komisja podała także, że w protokole z posiedzenia Sądu Grodzkiego w [...] dnia [...] maja 1946 r. w sprawie z powództwa J. N. o wprowadzenie w posiadanie nieruchomości znajduje się zapis zeznań M. K., który podał m.in., że znał H. N., który był współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...] i [...] w 50% oraz że zmarł on w roku 1943 r. w [...]. Świadek B. B. wskazał zaś, że H. N. był współwłaścicielem nieruchomości w 50% przy ul. [...] i [...] a posiadanie utracił "uciekając przed Niemcami w 1939 r.".

Komisja ustaliła, że [...] sierpnia 1946 r., na podstawie tytułu wykonawczego Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 1946 r. Nr [...], Komornik Sądu Grodzkiego w [...] wprowadził J. N., jako spadkobiercę ustawowego po H. N., w niepodzielne posiadanie połowy warszawskiej nieruchomości przy [...], nr hip. [...]. Opisując postępowanie dekretowe Komisja podała, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. . Dnia 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu, nieruchomości [...], w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 1 dekretu przeszły na własność gminy [...]. W dniu [...] lipca 1947 r. miały miejsce oględziny gruntu, budynków, instalacji i urządzeń znajdujących się na działce położonej przy [...]. W protokole oględzin wskazano, że dotychczasowymi właścicielami gruntu położonego przy [...], nr hip. [...] byli H. N. i J. G.. Komisja ustaliła, że objęcie niniejszego gruntu przez Gminę nastąpiło dnia [...] sierpnia 1947 r., z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 14 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...]. Termin do składania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej mijał dnia [...] lutego 1948 r. W ogłoszeniu tym wskazano, że na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez Gminę [...], w dniu [...] lipca 1947 r. dokonane zostały oględziny gruntów położonych m.in. przy ul. [...],[...] oznaczonych nr hipotecznymi [...] stanowiących dotychczas własność, według posiadanych dokumentów, H. N. i J. G.. W dniu 15 kwietnia 1948 r. do Zarządu Miejskiego w [...] wpłynął wniosek adw. B. K. - pełnomocnika dr. inż. J. N. i J. vel P. z G. "reprezentujących nieżyjących właścicieli hipotecznych nieruchomości [...] nr hip. [...] przy [...]" z dnia [...] kwietnia 1948 r. o przyznanie właścicielom nieruchomości nr hip. [...] przy [...] prawa czasowej własności gruntu za symboliczną opłatą. Komisja wskazała, że wiceprezydent [...] decyzją z dnia [...] maja, na której brak jest dokładnej daty, na zasadzie art. 1 i 75 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym oraz art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. przywrócił b. właścicielom działki gruntu [...] nr hip. [...], termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do ww. działki gruntu. Komisja podała, że w dniu [...] maja 1948 r. Naczelnik Wydziału Gospodarki Gruntami Zarządu Miejskiego [...] wezwał adw. B. K. do załatwienia następujących formalności: wpłacenia 3.000 zł tytułem opłat manipulacyjnych związanych ze złożonym wnioskiem, złożenia świadectwa hipotecznego z Działu I i II, stwierdzającego tytuł własności do nieruchomości [...] oznaczonej nr hip. [...] położonej przy [...] oraz złożenia pełnomocnictwa. W odpowiedzi na to wezwanie, adw. B. K. wraz z pismem z dnia [...] czerwca 1948 r., w którym wniósł o wydanie mu promesy na prawo czasowej własności do działki gruntu położonej w [...] przy [...] nr hipoteczny [...], przedłożył Zarządowi Miejskiemu [...] świadectwa hipoteczne z działu I i II, odpis kwitu z opłaty 3.000 zł oraz pełnomocnictwa: umocowanie do działania w imieniu J. N. udzielone adw. B. K. przez adw. M. K., któremu J. N. udzielił pełnomocnictwa dnia [...] kwietnia 1946 r. oraz pełnomocnictwo udzielone przez J. R. z G. adw. B. K. dnia [...] maja 1947 r. (akt ten został zapisany do Rep. pod nr [...] dnia [...] czerwca 1948 r.). Komisja wskazała, że orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] listopada 1951 r. Prezydium Rady Narodowej w [...] odmówiło spadkobiercom H. N. i J. G. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] oznaczonej Nr hip. [...] i jednocześnie stwierdziło, że wszystkie budynki znajdujące się na niniejszym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu wskazano, że istniejące na gruncie budynki wyremontowane zostały z funduszów państwowych. W piśmie z dnia [...] listopada 1951 r. Prezydium Rady Narodowej w [...] wystąpiło do Zarządu Nieruchomości Miejskich o natychmiastowe ustanowienie administracji dla nieruchomości położonej przy [...]. W dniu [...] listopada 1951 r. w wykonaniu orzeczenia administracyjnego z dnia [...] listopada 1951 r. delegowana przez Prezydium Rady Narodowej komisja dokonała oględzin budynków znajdujących się na terenie posesji przy [...]. Po dokonaniu oględzin delegowana komisja objęła w posiadanie na rzecz Skarbu Państwa budynki znajdujące się na terenie nieruchomości warszawskiej położonej przy [...]. W piśmie z dnia [...] czerwca 1954 r. skierowanym do Wydziału Finansowego P.R.N. Stołeczny Zarząd Budynków Mieszkalnych i Terenów podał, że wniosek o odszkodowanie z tytułu nieprzyznania prawa własności czasowej dot. nieruchomości przy [...] nie został złożony. We wniosku z dnia [...] lutego 1956 r. Prezydium Rady Narodowej w [...] wystąpiło do Sądu Powiatowego dla [...] Wydziału [...] Ksiąg Publicznych o wpisanie na rzecz Skarbu Państwa tytułu własności Gruntami Zarządu Miejskiego [...] wezwał adw. B. K. do załatwienia następujących formalności: wpłacenia 3.000 zł tytułem opłat manipulacyjnych związanych ze złożonym wnioskiem, złożenia świadectwa hipotecznego z Działu I i II, stwierdzającego tytuł własności do nieruchomości warszawskiej oznaczonej nr hip. [...] położonej przy [...] oraz złożenia pełnomocnictwa. W odpowiedzi na to wezwanie, adw. B. K. wraz z pismem z dnia [...] czerwca 1948 r., w którym wniósł o wydanie mu promesy na prawo czasowej własności do działki gruntu położonej w [...] przy [...] nr hipoteczny [...], przedłożył Zarządowi Miejskiemu [...] świadectwa hipoteczne z działu I i II, odpis kwitu z opłaty 3.000 zł oraz pełnomocnictwa: umocowanie do działania w imieniu J. N. udzielone adw. B. K. przez adw. M. K., któremu J. N. udzielił pełnomocnictwa dnia [...] kwietnia 1946 r. oraz pełnomocnictwo udzielone przez J. z G. adw. B. K. dnia [...] maja 1947 r. (akt ten został zapisany do Rep. pod nr [...] dnia [...] czerwca 1948 r.). Komisja wskazała, że orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] listopada 1951 r. Prezydium Rady Narodowej w [...] odmówiło spadkobiercom H. N. i J. G. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] oznaczonej Nr hip. [...] i jednocześnie stwierdziło, że wszystkie budynki znajdujące się na niniejszym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu wskazano, że istniejące na gruncie budynki wyremontowane zostały z funduszów państwowych. W piśmie z dnia 14 listopada 1951 r. Prezydium Rady Narodowej w [...] wystąpiło do Zarządu Nieruchomości Miejskich o natychmiastowe ustanowienie administracji dla nieruchomości położonej przy [...]. W dniu [...] listopada 1951 r. w wykonaniu orzeczenia administracyjnego z dnia [...] listopada 1951 r. delegowana przez Prezydium Rady Narodowej komisja dokonała oględzin budynków znajdujących się na terenie posesji przy [...]. Po dokonaniu oględzin delegowana komisja objęła w posiadanie na rzecz Skarbu Państwa budynki znajdujące się na terenie nieruchomości [...] położonej przy [...]. W piśmie z dnia 8 czerwca 1954 r. skierowanym do Wydziału Finansowego P.R.N. Stołeczny Zarząd Budynków Mieszkalnych i Terenów podał, że wniosek o odszkodowanie z tytułu nieprzyznania prawa własności czasowej dot. nieruchomości przy [...] nie został złożony. We wniosku z dnia [...] lutego 1956 r. Prezydium Rady Narodowej w [...] wystąpiło do Sądu Powiatowego dla [...] Wydziału [...] Ksiąg Publicznych o wpisanie na rzecz Skarbu Państwa tytułu własności nieruchomości położonej w [...] przy [...] oznaczonej nr hip. [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 1956 r. Sąd Powiatowy dla [...] w [...] dokonał wpisu przeniesienia prawa własności nieruchomości przy [...] nr hip. [...] na rzecz Skarbu Państwa. Decyzją z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę Dzielnicę [...] z mocy prawa w dniu [...] maja 1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w [...] przy [...], stanowiącej działkę ewid. nr [...] zabudowaną budynkiem mieszkalnym, z wyłączeniem [...] lokali sprzedanych. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku J. P., S. T., E. A. i C. A. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 1991 - w części dot. budynku oraz urządzeń znajdujących się na ww. nieruchomości z uwagi na to, że wnioskodawcy, reprezentowani przez adw. J. S., nie posiadają przymiotu strony będącego podstawą do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2011 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1797/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. P., C. A., S. T. i E. A. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2011 r., uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu. Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] września 2013 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. w odniesieniu do części budynku położonego przy [...], z wyłączeniem lokali nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...]. W uzasadnieniu powołał się na to, że skoro w dniu 27 maja 1990 r. budynek znajdujący się na skomunalizowanej nieruchomości w części nie dotyczącej ww. lokali nie stanowił własności Skarbu Państwa, to tym samym ww. decyzja komunalizacyjna w części dot. budynku położonego w [...] przy [...] z wyłączeniem [...] lokali sprzedanych, tj. lokali nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...] w sposób rażący narusza art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Komisja podała także, że decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] listopada 1951 r. odmawiającego ustanowienia wieczystego użytkowania gruntu przy [...] nr hip. [...] z tym zastrzeżeniem, że co do lokali nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz związanego z nimi prawa użytkowania wieczystego doszło do nieodwracalnych skutków prawnych. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło m.in., że w orzeczeniu Prezydium Rady Narodowej nie wskazano w ogóle na okoliczności, o których stanowi art. 7 ust. 2 dekretu, tj. że korzystania z przedmiotowego gruntu nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania a powoływanie się na fakt wyremontowania budynków z funduszów państwowych nie odpowiada dyspozycji ww. przepisu. W decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Dzielnicę-Gminę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w [...] przy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewid. nr [...] o pow. [...] m2. W piśmie z dnia [...] października 2007 r. Prokurator [...] w [...] zaskarżył sprzeciwem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ostateczną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 1948 r. przywracającą termin inż. J. N. i J. vel P. do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w [...] przy [...] hip. [...], zarzucając wydanie jej bez podstawy prawnej, gdyż wskazany w niej art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...], ani żaden inny przepis prawa takiego uprawnienia nie przewidywał. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 1948 r. przyjmując, że nie można uznać, iż ww. decyzja Prezydenta [...] została wydana bez podstawy prawnej. W dniu [...] stycznia 2008 r. Prokurator [...] złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy ze sprzeciwu prokuratora od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 1948 r. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008 r. Prokurator Okręgowy w [...] w piśmie z dnia [...] kwietnia 2008 r. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego [...] z dnia [...] marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Wa/798/08 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. uznając, że stanowisko zaprezentowane w decyzji Kolegium odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 1948 r. polega na niewłaściwej interpretacji art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. . Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżyło skargą kasacyjną ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2008 r., zarzucając naruszenie przepisów procesowych poprzez nieoddalenie skargi w sytuacji, gdy istniały do tego podstawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 października 2009 r., sygn. akt I OSK 85/09 oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2008 r. przyjmując, że uznanie przez organy administracji, iż termin określony w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. jest przywracalny, podczas gdy jest to termin zawity prawa materialnego powodujący wygaśnięcie prawa, rażąco naruszało prawo, a zatem decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 1948 r. narusza prawo, co miało wpływ na wynik sprawy. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu sprzeciwu Prokuratora [...] w [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 1948 r. W uzasadnieniu wskazano m.in., że sześciomiesięczny termin określony w art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. ma charakter nieprzywracalny jako termin zawity przewidziany prawem materialnym, a dekret nie zawiera regulacji umożliwiającej przywrócenie terminu, w związku z czym nie było podstaw do przywrócenia J. N. i J. P. terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r., sygn. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązało Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...] przy [...] i wydanie w sprawie decyzji do dnia 31 marca 2011 r. Wyrokiem z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt 1 SAB/Wa 206/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. P., C. A., S. T. i E. A. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. N. i J. P. z dnia [...] kwietnia 1948 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości warszawskiej położonej przy [...] nr hip. [...] w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Komisja wskazała także, że w latach 1975-1997 r. Skarb Państwa - Urząd Dzielnicowy [...] dokonał zbycia łącznie 13 lokali w budynku usytuowanym przy [...] w [...], a to: lokalu nr [...] (którego obecnym właścicielem na podstawie danych ujawnionych w księdze wieczystej jest J. K.), lokalu nr [...] (którego obecnym właścicielem jest E. L.), lokalu nr [...] (którego obecnym właścicielem jest M. Z.), lokalu nr [...] (którego obecnym właścicielem jest I. D.), lokalu nr [...] (którego obecnym właścicielem jest E. W.), lokalu nr [...] (którego obecnymi właścicielami są B. Z. i J. P.), lokalu nr [...] (którego obecnymi właścicielami są W. W. i K. W.), lokalu nr [...] (którego obecnymi właścicielami są J. B. i M. B.), lokalu nr [...] (którego obecnymi właścicielami są J.K. i B. K.), nr [...] (którego obecnymi właścicielami są J. K. i B. K.), lokalu nr [...] (którego obecnym właścicielem jest K. P.), lokalu nr [...] (którego obecnym właścicielem jest W. K.) i lokalu nr [...] (którego obecnymi właścicielami są L. P. i A. P.). Komisja ustaliła następnie, że decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...]: I. ustanowiono na lat 99 prawo użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] części gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...] położonego przy [...] na rzecz: - S. T. w udziale wynoszącym [...] części, J. P. w udziale wynoszącym [...] części; - E. A. w udziale wynoszącym [...] części, - C. A. w udziale wynoszącym [...] części, II. ustanowiono na lat 99 prawo użytkowania wieczystego gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...] położonego przy [...] na rzecz: - S. T. w udziale wynoszącym ¼ części, J. P. w udziale wynoszącym ¼ części; E. A. w udziale wynoszącym ¼ części, C. A.w udziale wynoszącym 1/4 części,

ustalono czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego:

- w odniesieniu do gruntu opisanego w pkt I decyzji w wysokości netto [...] zł,

- w odniesieniu do gruntu opisanego w pkt II decyzji w wysokości netto [...] zł, płatny w terminie do dnia 31 marca każdego roku.

Komisja wskazała także, że w decyzji tej stwierdzono m.in., że z chwilą, gdy stanie się ostateczna, będzie stanowiła podstawę do zawarcia w formie aktu notarialnego umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Termin zawarcia tej umowy miał zostać wyznaczony po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 1991 - w odniesieniu do niesprzedanej części budynku mieszkalnego oraz przedłożeniu przez osoby wymienione w pkt I i II decyzji protokołu zdawczo-odbiorczego niesprzedanej części budynku znajdującego się na gruncie od Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...], z ewentualnym rozliczeniem nakładów.

Komisja podała, że Prezydent [...] w uzasadnieniu wskazał, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy [...], ozn. nr. hip. [...], złożonego przez adw. B. K., pełnomocnika J.N. i J. P. i przyjął, że objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło w trybie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę W. w dniu [...] listopada 1948 r., tj. z dniem ukazania się w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...], w związku z czym wniosek złożony przez adw. B. K. w dniu [...] kwietnia 1948 r. został złożony przed terminem objęcia w posiadanie gruntu przez gminę.

Komisja podała, że decyzja ta została zaskarżona sprzeciwem Prokuratora Okręgowego w [...], który zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r., naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r., naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a. i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. odmówiło stwierdzenia nieważności tego orzeczenia uznając, że Prezydent [...] prawidłowo uznał, iż objęcie gruntu przy [...] ozn. hip. [...] miało miejsce dnia [...] listopada 1948 r., w związku z czym wniosek złożony w dniu [...] kwietnia 1948 r. przez adw. B. K. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy [...] został złożony przed terminem objęcia w posiadanie gruntu przez gminę.

Decyzją [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosku Prokuratora [...] w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Komisja podała następnie, że w dniu 11 kwietnia 2016 r. Miasto [...] przekazało O. L., D. T., R. T., J. P., K. A. i E. A. reprezentowanym przez adw. J. S. niesprzedane i niewyodrębnione lokale mieszkalne nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] oraz lokal użytkowy nr [...] w budynku mieszkalnym położonym przy [...], wraz z przypadającymi im udziałami w częściach wspólnych budynku.

Komisja wskazała także, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] nie została do chwili obecnej wykonana, nie zawarto umowy o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste beneficjentom decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 lub ich następcom prawnym. W zakresie rozliczenia nakładów poczynionych przez Skarb Państwa po 1945 r. na przedmiotową nieruchomość Komisja ustaliła, że zgodnie z operatem szacunkowym z dnia [...] września 2016 r. sporządzonym przez mgr inż. M. D., wartość rynkowa nakładów poczynionych przez Skarb Państwa i jego następców prawnych po 1945 r., w tym na odbudowę ze zniszczeń wojennych na udział w wysokości [...] w nieruchomości położonej przy [...] w [...] wynosi [...] zł.

Komisja podała, że w dniu [...] marca 2017 r. przeprowadzono rokowania pomiędzy- Miastem [...] a współwłaścicielami budynku przy [...], tj. C. A., O. L., D. T., R. T., J.P. i E. A. reprezentowanymi przez adw. J. S. w sprawie rozliczenia nakładów ze środków publicznych poniesionych po 1945 r. na odbudowę ww. budynku. Ww. współwłaściciele budynku oświadczyli, że nie uznają roszczenia Miasta i nie wyrażają zgody na zwrot Miastu równowartości nakładów, poniesionych ze środków publicznych po 1945 r. na odbudowę przedmiotowego budynku. Wobec powyższego, strony nie doszły do porozumienia co do rozliczenia nakładów. Komisja wskazała, że powyższy stan faktyczny ustaliła na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów, tzn.: akt otrzymanych z Urzędu Miasta [...] dotyczących reprywatyzacji nieruchomości przy [...] zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...]; akt postępowań prowadzonych przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym; uwierzytelnionych kopii akt sprawy o sygn. [...] prowadzonej przez Prokuraturę [...] w [...]; uwierzytelnionych kopii materiałów archiwalnych nadesłanych z Archiwum Państwowego w [...]; uwierzytelnionych kopii materiałów archiwalnych nadesłanych z Żydowskiego Instytutu Historycznego; odpisów zupełnych ksiąg wieczystych nr [...] i nr [...] (w tym ksiąg wieczystych wymienionych w niej wyodrębnionych lokali) oraz na podstawie dokumentów nadesłanych w toku postępowania w sprawie sygn. akt [...] dot. nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], tj. uwierzytelnionych kopii materiałów archiwalnych nadesłanych z Archiwum Państwowego w [...] Wieloosobowego Stanowiska ds. Działalności Archiwalnej w [...] - sprawy sądowej Co [...]; akt spraw Sądu Rejonowego dla [...] w [...], sygn. akt [...] Ns [...], [...] Ns [...] i [...] Ns [...] i poświadczonych za zgodność kopii akt spraw Sądu Rejonowego [...]. Komisja wskazała, że zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Komisja wydaje decyzje, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2-4, jeżeli decyzja reprywatyzacyjna została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Komisja stwierdziła, że kontrolowana w przedmiotowej sprawie decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Komisji Prezydent [...] wydał ww. decyzję, pomimo złożenia wniosku dekretowego po terminie. Uzasadniając swoje stanowisko Komisja podniosła, że pojęcie prawa w zwrocie "rażące naruszenie prawa" powinno być rozumiane szeroko, obejmując swoim zakresem przepisy prawa materialnego, procesowego oraz przepisy o charakterze ustrojowym (zob. J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2009, s. 599). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zakresem pojęcia "rażącego naruszenia prawa" obejmuje się zarówno naruszenie norm prawa materialnego, jak i naruszenie norm prawa procesowego (vide wyrok NSA z dnia 1 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1258/10; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1257/13, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, w sposób jasny i niedwuznaczny. Rażące naruszenie prawa stanowi zatem kwalifikowaną formę naruszenia prawa. Utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa nie jest słuszne. Oznacza to, że obok naruszenia przepisów prawa materialnego, za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie. Komisja podniosła następnie, że zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu, dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Przepis art. 7 ust. 1 dekretu przewidywał 6-miesięczny termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej dla dotychczasowego właściciela, jego następcy prawnego lub osób prawa ich reprezentujących, rozpoczynający bieg od objęcia w posiadanie gruntu przez gminę [...]. Komisja podniosła, że termin wskazany w art. 7 ust. 1 dekretu ma charakter prekluzyjny ze względu na fakt, że jest terminem prawa materialnego, którego upływ skutkował wygaśnięciem roszczenia (vide: Uchwała NSA z dnia 14 października 1996 r" sygn. akt OPK 19/96, publ. ONSA 1997, z. 2, poz. 56; Wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r., I OSK 2020/15). Do terminu przewidzianego w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przywrócenia terminu, ani przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341) dotyczące przywrócenia terminu. Przywrócenie terminu prawa materialnego, jakim jest termin zawity, jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin. Wobec tego postępowanie zainicjowane wnioskiem nie mogło zakończyć się w inny sposób, aniżeli wydaniem decyzji odmownej - w tym przypadku odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego. Zdaniem Komisji termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej rozpoczął bieg od objęcia w posiadanie gruntu przez gminę [...]. Zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 4 dekretu, w formie delegacji ustawowej, kompetencję do unormowania sposobu procedowania w tej kwestii przyznano dwóm działającym w porozumieniu organom centralnym: Ministrowi Odbudowy oraz Ministrowi Administracji Publicznej. Na tej podstawie przyjęto dwa rozporządzenia: Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę W. (Dz. U. nr 16, poz. 112 z dnia 21 maja 1946 r., dalej: rozporządzenie z 7 kwietnia 1946 r.), obowiązujące od dnia 21 maja 1946 r. do dnia 10 lutego 1948 r., oraz Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę [...] (Dz. U. nr 6, poz. 43, dalej rozporządzenie z 27 stycznia 1948 r.), obowiązujące od dnia 10 .02. 1948 r. W ocenie Komisji, przedmiotowa nieruchomość została objęta w posiadanie na podstawie rozporządzenia z dnia [...] kwietnia 1946 r. Z dniem 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu warszawskiego, nieruchomości [...], w tym nieruchomość przy [...], na podstawie art. 1 dekretu, przeszły na własność Skarbu Państwa. Objęcie niniejszego gruntu przez Gminę nastąpiło [...] sierpnia 1947 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...], na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. W ogłoszeniu tym wskazano, że w dniu [...] lipca 1947 r. dokonane zostały oględziny gruntów położonych m.in. przy ul. [...],[...] oznaczonych nr hipotecznymi [...] stanowiących dotychczas własność według posiadanych dokumentów H. N. i J. G.. Komisja wskazała, że objęcie w posiadanie nieruchomości na podstawie przepisów rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. było możliwe pod warunkiem podjęcia przez organ konkretnych działań mających na celu zapewnienie uczestnictwa byłego właściciela w tym objęciu. W § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. przewidziano zawiadomienie o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie przez ogłoszenie Zarządu Miejskiego w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...]. Zgodnie z § 4 ust. 1, ogłoszenie powinno zawierać dokładne oznaczenie gruntów przez określenie w miarę możności numerów hipotecznych oraz imion i nazwisk dotychczasowych właścicieli, a także innych cech potrzebnych do oznaczenia gruntów; termin oględzin nieruchomości; wezwanie dotychczasowego właściciela i innych osób zainteresowanych do wzięcia udziału w oględzinach. Komisja zaznaczyła, że niezależnie od ogłoszenia, w myśl § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia Zarząd Miejski zobowiązany był - w miarę posiadania danych o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu lub osoby jego prawa reprezentującej - do przesłania im zawiadomienia o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie. Z treści tego ostatniego przepisu wynika więc, iż obowiązek zawiadomienia dotychczasowego właściciela gruntu o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie na podstawie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] ciążył na Zarządzie Miejskim wówczas, gdy był on w posiadaniu danych o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu lub osoby jego prawa reprezentującej. Tym samym nie można z treści tego przepisu wywodzić, zdaniem Komisji, że na Zarządzie Miejskim ciążył bezwzględny obowiązek ustalania tego rodzaju danych. Za takim rozumieniem omawianego przepisu świadczy użyte w jego redakcji sformułowanie "w miarę posiadanych danych". Podstawową formą powiadomienia właściciela i innych osób o przystąpieniu do obejmowania w posiadanie nieruchomości było bowiem ogłoszenie w odpowiednim publikatorze. Komisja wskazała, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2471 (pub. LEX nr 81771) wyraził pogląd, iż rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 roku dla ważnej czynności, polegającej na objęciu gruntu nieruchomości warszawskich w posiadanie, nakazywało podjęcie konkretnych działań mających na celu zapewnienie uczestnictwa byłemu właścicielowi w tym objęciu, jeżeli było to możliwe. Ich niedokonanie powodowało istotne naruszenie prawa. Skoro nie powiadomiono byłego właściciela o czynnościach obejmowania gruntu w posiadanie, mimo, iż możliwość taka niewątpliwie istniała, to trudno mówić o zgodnym z prawem objęciu przez gminę gruntu przedmiotowej nieruchomości w posiadanie. Komisja podzielając powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego stwierdziła, że publikacja ogłoszenia w dzienniku urzędowym zawierała wszelkie nakazane prawem informacje. Ogłoszenie zawierało numer hipoteczny, wskazano prawidłowo adres nieruchomości, a także wymieniono osoby będące współwłaścicielami. Ponadto dochowano terminów publikacji ogłoszeń przed przystąpieniem do oględzin, jak i terminu na publikację ogłoszenia o przejęciu. Komisja wskazała, że nie podziela stanowiska zawartego w uzasadnieniu decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], w myśl, którego w niniejszej sprawie objęcie w posiadanie nieruchomości położonej przy [...] nastąpiło na podstawie rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. - w dniu [...] listopada 1948 r., tj. z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...]. Prezydent [...] w uzasadnieniu wymienionej decyzji wyraził pogląd o nieskuteczności objęcia przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę [...] według przepisów rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. W ocenie organu, zastosowanie powinny znaleźć przepisy kolejnego aktu prawnego normującego skuteczność obejmowania gruntu w posiadanie przez gminę [...], tj. rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r, W uzasadnieniu swego stanowiska Prezydent [...] powołał się na odpisy pism Komornika Sądu Grodzkiego w [...] z dnia 3 lipca 1946 r. i z dnia 17 lipca 1946 r. dotyczące wprowadzenia w posiadanie przedmiotowej nieruchomości J. N. i J. P., na pismo Sekcji Lokali Odbudowywanych z 7 lipca 1946 r., wzywające B. K., aby ten stawił się w Urzędzie w dniu [...] lipca 1947 r. i dostarczył dokument potwierdzający tytuł własności i pozwolenie na remont domu przy ul. [...] (znajdujące się w aktach sprawy dot. nieruchomości przy ul. [...] 2), jak też na pełnomocnictwa udzielone adw. M. K. przez J. N. oraz udzielone adw. B. K. przez J. P. i na tej podstawie uznał, że Zarząd Miejski posiadał informacje o miejscu pobytu d. właścicieli przedmiotowej nieruchomości oraz ich pełnomocników Komisja wskazała, że z jej ustaleń wynika natomiast, że w dniu 15 kwietnia 1948 r. do Zarządu Miejskiego [...] wpłynął wniosek pełnomocnika J. H. z G. i J. N. - adw. B. K. o przywrócenie terminu wraz z wnioskiem o przyznanie właścicielom nieruchomości nr hip. [...] prawa własności czasowej do terenu nieruchomości warszawskiej położonej przy [...]. Wniosek o przywrócenie terminu zawierał informację, że pełnomocnik dowiedział się, że nieruchomość [...] nr hip. [...] przy [...] została objęta przez gminę [...] w posiadanie oraz że "nie miał obowiązku studiowania wykazów ogłoszonych w Dzienniku Urzędowym Zarządu Miejskiego [...] " i miał prawo oczekiwać, że zostanie powiadomiony o przystąpieniu gminy do objęcia gruntu. Następnie, w dniu [...] maja 1948 r., Naczelnik Wydziału Gospodarki Gruntami Zarządu Miejskiego [...] wezwał adw. B. K. do załatwienia następujących formalności: wpłacenia 3.000 zł tytułem opłat manipulacyjnych związanych ze złożonym wnioskiem, złożenia świadectwa hipotecznego z Działu I i II, stwierdzającego tytuł własności do nieruchomości [...] oznaczonej nr hip. [...] położonej przy [...] oraz złożenia pełnomocnictwa. W odpowiedzi na to wezwanie," adw. B. K. wraz z pismem z dnia [...] czerwca 1948 r. w którym wniósł o wydanie mu promesy na prawo czasowej własności do działki gruntu położonej w [...] przy [...], nr hipoteczny [...], przedłożył Zarządowi Miejskiemu [...] świadectwo hipoteczne z działu I i II, odpis kwitu z opłaty 3.000 zł oraz pełnomocnictwa: umocowanie do działania w imieniu J. N. udzielone adw. B. K. przez adw. M. K., któremu J. N. udzielił pełnomocnictwa w dniu [...] kwietnia 1946 r. oraz pełnomocnictwo udzielone przez J. R. z G. adw. B. K. dnia [...] maja 1947 r, (akt ten został zapisany do Rep. pod nr [...] dnia [...] czerwca 1948 r.). Zdaniem Komisji w chwili składania wniosku dekretowego, tj. w dniu [...] kwietnia 1948 r., żył przedwojenny właściciel przedmiotowej nieruchomości- H. vel C., który zmarł dopiero [...] grudnia 1956 r. Komisja podniosła, że w zgromadzonych dokumentach brak dowodu na to, aby adwokaci M. K. lub B. K. byli umocowani do działania w jego imieniu a J. N. nie wykazał w żaden sposób, na jakiej podstawie wywodzi swoje roszczenia do nieruchomości położonej przy [...]. Oznacza to, że ww. wniosek dekretowy odnosił skutek wyłącznie co do J. R.- spadkobiercy po J. G.. W ocenie Komisji, Zarząd Miejski [...] do dnia 14 sierpnia 1947 r. nie miał w swoich zasobach pełnomocnictwa J. R., ponieważ [...] maja 1948 r. wezwał adw. B. K. do przedłożenia tego pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo udzielone w dniu [...] maja 1947 r. przez J. P.adw. B. K. do działania w jej imieniu zostało zapisane do Rep. pod nr [...] dnia [...] czerwca 1948 r. i przekazane Zarządowi Miejskiemu [...] dopiero wraz z pismem z dnia [...] czerwca 1948 r., a więc 10 miesięcy po opublikowaniu w dniu [...] sierpnia 1947 r. w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] ogłoszenia o objęciu nieruchomości w posiadanie, co świadczy o tym, iż dopiero od tej daty Zarząd Miejski w [...] miał dane o miejscu pobytu osoby reprezentującej prawa dotychczasowego właściciela gruntu. Komisja zaznaczyła, że jej zdaniem nie jest możliwe, aby Zarząd Miejski [...] miał również informację o spadkobiercach zmarłego dnia [...] października 1944 r. J. G.. Stosowne dokumenty w postaci wypisu poświadczenia dziedziczenia m.in. po zmarłym J. G. wraz z odpisem pełnomocnictwa zapisanym do Rep. pod nr [...] dnia [...] czerwca 1948 r. adw. B. K. przedstawił Zarządowi Miejskiemu [...] dopiero wraz z pismem datowanym na dzień 17 czerwca 1948 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie go do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu w postaci przedłożenia świadectwa hipotecznego, wpłacenia opłaty manipulacyjnej i złożenia pełnomocnictwa. Dokumenty te zostały więc nadesłane Zarządowi Miejskiemu [...] już po dokonaniu ogłoszenia o objęciu nieruchomości. Komisja wskazała także, że H. N. opuścił nieruchomość położoną w [...] przy [...] "uciekając przed Niemcami w 1939 r.", a jego nowy adres nie był znany. Okoliczność opuszczenia wskazanej nieruchomości przez H. N. w 1939 r. w związku z wojną potwierdził świadek B. B., co wynika, zdaniem Komisji, z analizy protokołu z posiedzenia Sądu Grodzkiego w [...] z [...] maja 1946 r. w sprawie z powództwa J. N. o wprowadzenie w posiadanie nieruchomości, sygn. akt Co [...]. Wprawdzie w oświadczeniu z dnia [...] grudnia 1945 r. J. N.podał, że jego ojciec H. N. zmarł [...] czerwca 1944 r. w [...], ale z treści postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., sygn. akt [...] Ns [...] wynika, że H. vel C. zmarł [...] grudnia 1956 r. Nie było zatem możliwe, żeby Zarząd Miejski [...] w chwili dokonywania ogłoszenia wiedział, iż J. N. jest spadkobiercą H. N., skoro postanowienie Sądu w tym przedmiocie zapadło dopiero po 60 latach od rzekomego powiadomienia Zarządu Miejskiego. W zgromadzonych dokumentach brak dowodu na to, aby Zarząd Miejski [...] przed dniem, bądź nawet już w dniu objęcia w posiadanie gruntu nieruchomości, miał dane o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu lub osoby jego prawa reprezentującej. Obowiązek powiadamiania osób uprawnionych, zdaniem Komisji, miał charakter imperatywny warunkowo, jedynie w przypadku, gdyby organ posiadał dane o miejscu pobytu uprawnionego lub osoby jego prawa reprezentującej. Komisja podkreśliła, że w chwili obejmowania gruntu przy [...] w posiadanie, na organie administracji bezwzględny obowiązek tej natury nie spoczywał. Powyższe, zdaniem Komisji, implikuje stwierdzenie, że istniały istotne przeszkody, aby organ mógł skutecznie poinformować właścicieli przedmiotowej nieruchomości (następców prawnych) lub ich pełnomocników o objęciu gruntu w posiadanie. Wskazanie w akcie prawnym obowiązku informacyjnego właścicieli "w miarę posiadania" ich danych, służyło właśnie takim sytuacjom, kiedy właściciele emigrowali, czy nawet zmarli w czasie wojny, tak aby gmina na podstawie dekretu mogła przystąpić do odbudowywania i zarządzania nieruchomościami wobec braku właścicieli. Taka konstrukcja - "w miarę posiadania"- nie obligowała w żaden sposób Zarządu Miejskiego do poszukiwania czy ustalania faktycznego miejsca pobytu właściciela. W rozpatrywanej sprawie nie można zatem przyjąć, w ocenie Komisji, że Zarząd Miejski miał obowiązek przesłać zawiadomienie o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie. Termin na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej rozpoczął swój bieg w dniu [...] sierpnia 1947 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...], i minął po upływie 6 miesięcy tj. dnia [...] lutego 1948 r. W ocenie Komisji wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] z dnia [...] kwietnia 1948 r. złożony przez adw. B. K. został złożony po upływie terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu. Złożenie wniosku w trybie art. 7 dekretu po upływie terminu przewidzianego w dekrecie skutkuje wygaśnięciem praw i roszczeń do nieruchomości. Wydając przedmiotową decyzję, w ocenie Komisji, Prezydent [...] rażąco naruszył art. 7 ust. 1 dekretu poprzez pozytywne rozpatrzenie wniosku dekretowego złożonego po terminie. Komisja powołując się na swoje ustalenia wskazała, że w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku dekretowego, Prezydent [...] naruszył przepisy postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu (Dz. U. 279 oraz z 1985 r. poz. 99, dalej: dekret), poprzez nieustalenie przesłanki posiadania gruntu przez dotychczasowego właściciela lub następcę prawnego dawnego właściciela w chwili złożenia wniosku dekretowego. Komisja podniosła, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 9 marca 2017 r., Komisja wydaje decyzję, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2-4, jeżeli stwierdzono inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności jeżeli stroną postępowania o wydanie decyzji reprywatyzacyjnej była osoba, która nie była osobą uprawnioną w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu, osobę uprawnioną reprezentował kurator ustanowiony dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, a nie było podstaw do jego ustanowienia, ustanowiono kuratora spadku działającego w imieniu osoby nieżyjącej lub z naruszeniem przepisów o dziedziczeniu, w tym przepisów dotyczących dziedziczenia spadków wakujących lub nieobjętych, lub stwierdzono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 30 ust. 1 pkt 4b ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Komisja wydaje także decyzję, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r., jeśli decyzja reprywatyzacyjna została wydana pomimo nieustalenia posiadania nieruchomości [...] przez dotychczasowego właściciela lub jego następców prawnych, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu. Komisja podniosła, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że organ prowadzący postępowanie ma tak ustalić stan faktyczny sprawy, aby był on zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kpa (vide: wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., sygn. akt SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). Z kolei zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., (sygn. akt III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83): "(...) jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 kpa)". Komisja zaznaczyła, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest podjęcie działań w celu dojścia do prawdy materialnej (obiektywnej). W postępowaniu administracyjnym konieczne jest podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na uwadze interes społeczny oraz słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), a także wyczerpujące zebranie i rozważenie materiału dowodowego (art. 77 § 1 kp.a.). W konsekwencji organ administracji w uzasadnieniu faktycznym decyzji powinien w szczególności wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym wyjaśnić podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Komisja powołując się na przeprowadzone postępowanie dowodowe, stwierdziła, że Prezydent [...] naruszył przepisy postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 kp.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Zdaniem Komisji Prezydent [...], wydając w dniu [...] sierpnia 2012 r. decyzję nr [...], nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności uchybił obowiązkowi zgromadzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego potrzebnego do wydania decyzji reprywatyzacyjnej. W toku przedmiotowego postępowania nie została w ogóle zbadana wynikająca z treści art. 7 ust. 1 dekretu przesłanka w postaci posiadania gruntu. Jest to okoliczność mająca kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy z wniosku dekretowego. Pomimo, że zgromadzenie materiału dowodowego w sposób właściwy pozwoliłoby na przesądzenie tej kwestii. Komisja podniosła, że Prezydent [...] nie podjął żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia tej okoliczności. Powyższe skutkowało zaniechaniem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. zgodnie z treścią przepisu art. 7 ust. 1 dekretu, dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Stosownie do ust. 2 wyżej przywołanego artykułu, gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a jeżeli chodzi o osoby prawne - ponadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej. Przepis art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, jak wskazała Komisja, zawiera pozytywne przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, aby wniosek dekretowy mógł zostać rozpoznany na korzyść dotychczasowego właściciela, następców prawnych właściciela lub osób prawa jego reprezentujących. Są nimi: posiadanie gruntu w dacie złożenia wniosku, złożenie wniosku w przepisanym sześciomiesięcznym terminie oraz korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dające się pogodzić z przeznaczeniem tego gruntu według planu zabudowania (zagospodarowania przestrzennego) (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1482/00, Legalis Numer 80488; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt Kp 3/15, MP 2016, poz. 794, www.trybunal.gov.pl, OTK Seria A 2016, poz. 66; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1942/09, publ.:http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Komisja wskazała także, że zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego, wyrażonym w wyroku z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt Kp 3/15 "Określając wynikające z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego przesłanki roszczenia o ustanowienie prawa rzeczowego, nie można pominąć żadnego z elementów treści tych przepisów. Art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, jako uprawnionych wskazuje wprawdzie "dotychczasowego właściciela gruntu" i ,jego prawnego następcę", jednocześnie jednak możliwość zgłoszenia przez nich wniosku o przyznanie prawa rzeczowego wyraźnie uzależnia od posiadania gruntu; verba legis: "Dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu"'. Przepis uprawnia do złożenia wniosku także osoby "ich prawa reprezentujące", w tym wypadku nie stawiając wymogu posiadania nieruchomości. Z porównania określenia obu kategorii uprawnionych wynika, że druga kategoria uprawnionych do zgłoszenia wniosku obejmuje przedstawicieli ustawowych i pełnomocników (uprawnieni formalnie) właścicieli i ich następców prawnych (uprawnieni materialnie), którzy - dla skuteczności wniosku - musieli być posiadaczami gruntu". Nadto Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "o pozycji wnioskodawcy decydowała treść art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, z którego można wyczytać obowiązek gminy uwzględnienia wniosku, jeśli zachodzi wskazana w przepisie przesłanka pozytywna (posiadanie gruntu) i nie zachodzi przesłanka negatywna (sprzeczność z planem zabudowy)", (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt Kp 3/15, MP 2016, poz. 794, www.trybunal.gov.pl, OTK Seria A 2016, poz. 66). Komisja podniosła także, że utrwalonego orzecznictwa wynika, że jedną z przesłanek pozytywnego rozpoznania wniosku jest posiadanie gruntu w dacie złożenia wniosku. Samo posiadanie musi być rozumiane zgodnie z ówczesnymi przepisami prawa rzeczowego. Posiadaczem rzeczy - zgodnie z art. 296 § 1 dekretu dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe (Dz.U. Nr 57 poz. 319, dalej: dekret - Prawo rzeczowe) jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel. Treść posiadania oprócz elementu faktycznego władania rzeczą (corpus) określa również element woli - zamiar władania rzeczą dla siebie jak właściciel (animus rem sibihabendi cum animo domini). Obok posiadania wymieniony dekret przewidywał instytucję posiadania prawa. W myśl art. 296 § 2 dekretu - Prawo rzeczowe, kto rzeczą faktycznie włada w zakresie odpowiadającym treści użytkowania, służebności, zastawu, prawa najmu lub dzierżawy albo innego prawa, z którym łączy się władza nad rzeczą, jest posiadaczem prawa, którego treści jego władza faktyczna odpowiada. Z art. 297 dekretu - Prawo rzeczowe wynika, że dzierżenie tym różni się od posiadania, że dzierżyciel nie ma woli posiadania rzeczy dla siebie, lecz włada faktycznie rzeczą w imieniu innej osoby, a nie dla siebie (animuspossidendi rem pro ałieno, aniumusdetendi). Również na dzierżenie oprócz wspomnianego elementu woli składa się faktyczne władanie rzeczą (corpus), które przedstawia się - na zewnątrz – tak samo, jak posiadanie. Przepis art. 298 dekretu - Prawo rzeczowe wprowadził domniemanie prawne, że osoba, która rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem, należało ustalić corpus. "Corpus oznacza, że dany podmiot znajduje się w sytuacji, która daje mu możliwość władania rzeczą w taki sposób, jak mogą to czynić te podmioty, którym przysługuje do rzeczy określone prawo" (tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 364/16). Komisja podała, że w orzecznictwie wyrażone zostało stanowisko, że do uznania, iż wnioskodawca pozostawał w posiadaniu gruntu na dzień złożenia wniosku, wystarczającym było sprawowanie faktycznego władztwa przez byłych właścicieli. "(...) byłemu właścicielowi gruntu, stanowiącego własność Państwa z mocy dekretu (...), którego wniosek o przyznanie mu na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy (użytkowania wieczystego), złożony we właściwym terminie, nie został załatwiony, przysługuje prawo korzystania z tego gruntu, jeżeli pozostaje on w tym gruncie w faktycznym związku gospodarczym, a grunt ten nie został przekazany przez organ administracji państwowej osobie trzeciej". Nadto "osoba władająca gruntem za milczącą lub wyraźną zgodą państwa jako właściciela - ze względu na to, że pozwolono jej na posiadanie i korzystanie z gruntu - ma pozycję posiadacza zależnego w rozumieniu art. 336 KC" (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1971 r., sygn. akt III CZP 99/70, OSNC nr 2/1972, poz. 22). Kontynuując problematykę posiadania gruntu przez wnioskodawcę Komisja zwróciła uwagę, że "objęcie gruntu w posiadanie" przez gminę następowało przez akt formalny, a mianowicie - podane do publicznej wiadomości ogłoszenie Zarządu Miejskiego (por. § 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę W. , Dz.U. Nr 6, poz. 43), nie zaś przez fizyczne objęcie rzeczy we władanie przez służby miejskie. Grunt mógł zatem pozostawać we władaniu faktycznym dotychczasowego właściciela, który z niego korzystał, mimo dokonania przez gminę formalnego aktu objęcia go w posiadanie, co odpowiada rozróżnieniu posiadania zależnego i samoistnego (art. 336 k.c.) (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt Kp 3/15, MP 2016, poz. 794, www.trybunal.gov.pl, OTK Seria A 2016, poz. 66). Zdaniem Komisji przytoczone powyżej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego jednoznacznie wskazuje, że Trybunał utożsamił spełnienie warunku "posiadania gruntu" z faktycznym władztwem nad nieruchomością objętą działaniem dekretu. Należy mieć jednak na uwadze, że ówczesne przepisy nie zawierały kategorii dotyczącej posiadania samoistnego ani zależnego, lecz zgodnie z koncepcją romańską - posiadanie rzeczy (prawa własności) i praw tj. posiadania w zakresie innych praw niż własność (..). W dalszej części uzasadnienia analizując treść art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, Komisja wskazała, że w dotychczasowej praktyce reprywatyzacyjnej ignorowano przesłankę posiadania, jako uprawniającą do występowania z wnioskiem o prawo do gruntu pod budynkiem - uważając błędnie, że skoro własność prawnie to "więcej", to brak jest podstaw do badania sprawy posiadania, ponieważ właściciel "z automatu" jest posiadaczem. Używanie powyższej argumentacji przez urzędników, zdaniem Komisji, (również w dyskursie publicznym) wskazuje na brak zrozumienia systemowego kontekstu sytuacji powojennej, gdy właściciele z reguły tracili posiadanie na skutek wojny. Lekceważenie przesłanki posiadania wynika również z niezrozumienia celów dekretu Bieruta (stymulowanie odbudowy także przez skłanianie właściciela, aby zajął się odbudową) i korelacji tego aktu z innymi powojennymi aktami dotyczącymi nieruchomości (porzuconych, opuszczonych i poniemieckich). Wszak wymóg posiadania nieruchomości przez właściciela uprawnionego do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie im prawa do gruntu wynikał z systemowego założenia wiążącego się z wywołanej wojną migracji ludności i istnieniem majątków opuszczonych i porzuconych (tak ustawa z 1945 r. zastępujący ją dekret z 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich). Komisja podniosła, że chodziło, o to , aby skłonić właścicieli (których wojna rozproszyła, przez co utracili oni władanie nieruchomością) do obejmowania posiadania domów, ich odbudowy lub przynajmniej usunięcia gruzu. Dopiero po odzyskaniu posiadania [...] właściciel mógł skierować wniosek o przyznanie prawa dzierżawy/zabudowy gruntu pod budowlą. Jednocześnie nie można pomijać okoliczności, że po wojnie istniało mienie opuszczone (podlegające innemu reżimowi prawnemu) oraz celem dekretu warszawskiego było stymulowanie odbudowy, także przez właścicieli budynków, którzy tę odbudowę mogli zapewnić. Dlatego też wymaganie posiadania (jako stanu faktycznego) po stronie dotychczasowego właściciela - było jak najbardziej racjonalne (zob. prof. Ewa Łętowska w artykule ,.Mechanizm działania dekretu Bieruta. Dlaczego była potrzebna przesłanka posiadania?) W ocenie Komisji, prowadząc postępowanie administracyjne w przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego, Prezydent [...] był obowiązany podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, w tym również poczynienia ustaleń dotyczących posiadania nieruchomości na chwilę złożenia wniosku przez dawnych współwłaścicieli, zwracając przy tym uwagę, aby został w sprawie uwzględniony interes społeczny i słuszny interes obywateli Komisja ustaliła, że Prezydent [...], wydając zakwestionowaną decyzję, nie przeprowadził odpowiedniego postępowania dowodowego i nie zbadał istotnej dla sprawy okoliczności, czy dawni właściciele spełnili przesłankę posiadania gruntu, a tym samym, czy byli osobami uprawnionymi do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości warszawskiej za czynsz symboliczny. Jednocześnie Prezydent [...] miał obiektywnie taką możliwość, nawet poprzez zwrócenie się do właściwych instytucji państwowych (np: Archiwum Państwowe w [...]) o dokumentacje dotyczącą pobytu i działalności osób ubiegających się o prawo własności czasowej w chwili składania wniosków na terenie miasta [...]. Zaniechanie przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego w zakresie zbadania przesłanki posiadania gruntu, w ocenie Komisji, stanowiło inne naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Uznać, zatem należy, że doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej, a postępowanie administracyjne nie zostało przeprowadzone w warunkach transparentności, z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa (art. 7 k.p.a. oraz art. 77 ust. 1 kpa). Równocześnie pominięcie okoliczności posiadania gruntu przez byłych właścicieli w uzasadnieniu decyzji reprywatyzacyjnej nie spełnia wymogów z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. W niniejszej sprawie, zdaniem Komisji, organ nie przedstawił okoliczności, na podstawie których uznał, że wszystkie przesłanki dekretowe, umożliwiające rozpoznanie wniosku i przyznanie prawa użytkowania wieczystego, zostały spełnione. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji uniemożliwia ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 1995 r., III SA 1329/94, "Wokanda" 1996, nr 3, s. 28; wyrok NSA z dnia 8 września 1998 r" IV SA 893/97, LEX nr 45905; wyrok NSA z dnia 23 października 1998 r., I SA/Ka 225/97, Biul. Skarb. 1999, nr 1, poz. 20). Należy zwrócić przy tym uwagę, iż dowody zebrane w sprawie, a zwłaszcza dokumenty urzędowe, nie mogą zastępować uzasadnienia decyzji. Organ administracji, uzasadniając decyzję, może powoływać się na dowody zebrane w sprawie, jednakże nie zwalnia to go z obowiązku przedstawienia własnego stanowiska w sprawie i podania motywów tego stanowiska (por.: wyrok NSA z dnia 17 października 1995 r., SA/Lu 2230/94, LEX nr 26996; tezę trzecią wyroku NSA z dnia 7 sierpnia 1996 r., SA/Gd 1167/95, "Serwis Podatkowy" 1999, nr 4, s. 64; tezę drugą wyroku NSA z dnia 28 maja 1998 r., I SA/Łd 1269/96, LEX nr 35968; tezę drugą wyroku NSA z dnia 17 sierpnia 1998 r., IV SA 615/97, LEX nr 45910; tezę drugą wyroku NSA z dnia 22 września 1998 r" I SA/Łd 1270/96, LEX nr 37597). Uzasadnienie decyzji przez organ powinno zatem umożliwić organowi nadzoru oraz sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. W konsekwencji komisja stwierdziła inne naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy przez Prezydenta [...] poprzez wydanie w dniu [...] sierpnia 2012 r. decyzji reprywatyzacyjnej nr [...], pomimo nieustalenia posiadania nieruchomości [...] przez dotychczasowych właścicieli lub ich następców prawnych (art. 30 ust. 1 pkt 4a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4b ustawy z dnia 9 marca 2017 r. oraz art. 7 ust. 1 dekretu) Komisja podniosła, że w jej ocenie, Prezydent [...] wydając w dniu [...] sierpnia 2012 r. decyzję nr [...] rażąco naruszył art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. poprzez ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony po terminie. W niniejszej sprawie spełniona została przesłanka z art 30 ust. 4a i 4b ustawy z dnia 9 marca 2017 r. w postaci wydania decyzji reprywatyzacyjnej, pomimo nieustalenia przesłanki posiadania nieruchomości [...] przez dotychczasowych właścicieli lub ich następców prawnych. Reasumując Komisja podała, że rozstrzygnięcie zapadło na podstawie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 9 marca 2017 r., zgodnie z treścią którego w wyniku postępowania rozpoznawczego Komisja wydaje decyzję, w której stwierdza nieważność decyzji reprywatyzacyjnej lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego lub w przepisach szczególnych. Przepis ten należy wykładać łącznie z przepisem art. 158 § 2 k.p.a., który stanowi, że jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Z kolei przepis art. 156 § 2 k.p.a. stanowi, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 (w sprawie zastosowanie ma m.in. pkt 3). jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W ocenie Komisji kontrolowana decyzja Prezydenta [...] nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. W myśl wskazanego przepisu przez nieodwracalne skutki prawne należy rozumieć stan prawny powstały wskutek przeniesienia prawa własności albo prawa użytkowania wieczystego nieruchomości [...] na osobę trzecią, o ile nie nastąpiło ono nieodpłatnie lub na rzecz nabywcy działającego w złej wierze, lub zagospodarowania nieruchomości warszawskiej na cele publiczne, o których mowa w art. 6 u.g.n. W płaszczyźnie prawa administracyjnego pojęcie "nieodwracalności skutku prawnego" odnosi się do takich następstw decyzji administracyjnej (reprywatyzacyjnej), w których brak jest możliwości odmiennego ukształtowania sytuacji prawnej jednostki od tej, będącej następstwem decyzji administracyjnej, co wyklucza powrót do stanu poprzedniego (B. Adamiak, Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z 28 maja 1992 r., III AZP 4/92, OSP 1993, nr 5, poz. 104, P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2017). Funkcjonuje ono na gruncie art. 156 k.p.a. i stanowi przesłankę negatywną, która wyłącza stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, pomimo istnienia wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1, 3, 4, 7 k.p.a. Komisja podkreśliła, że właścicielem nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy [...] (obejmującej działkę ewid. nr [...] i działkę ewid. nr [...]) w dalszym ciągu jest Miasto [...] (stan na dzień wydania decyzji Komisji). Nie zawarto bowiem umowy w formie aktu notarialnego o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste beneficjentom decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. lub ich następcom prawnym. W konsekwencji Komisja stwierdziła, że kontrolowana decyzja reprywatyzacyjna nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.

Skargę na powyższą decyzję Komisji wywiedli J. P., O. L., R. T., D. T.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. naruszenie przepisu art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez:

a. pominięcie dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy, z których wynika, że adres J. R. oraz J. N., dotychczasowych właścicieli nieruchomości, znany był Zarządowi Miejskiemu jeszcze przed przystąpieniem do oględzin nieruchomości, a zatem Zarząd Miejski [...] był zobowiązany do przesłania zawiadomienia dotychczasowym właścicielom nieruchomości o przystąpieniu do oględzin nieruchomości położonej przy [...] w [...];

b. poprzez błędne ustalenie przez Komisję, wbrew dowodom znajdującym się w aktach sprawy, iż Zarząd Miejski [...], prawidłowo objął w posiadanie nieruchomość położoną przy [...] w [...] na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U nr 16, poz. 112) w dniu [...] sierpnia 1947 r., w sytuacji gdy objęcie przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez gminę nastąpiło [...] listopada 1948 r., tj. z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego w [...];

c. w konsekwencji, błędne ustalenie przez Komisję, iż wniosek o przyznanie prawa własności czasowej z dnia [...] kwietnia 1948 r. został złożony po terminie wynikającym z art. 7 ust. 1 dekrety warszawskiego;

2. naruszenie przepisu art. 30 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r., o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (dz. U. 2017 r. poz. 718 z późn. zm.- zwanej dalej ustawą o Komisji) w związku z art. 156 § 1 pkt 2, w zw. z art. 7 ust. I dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. 1945 r. nr 50, poz. 279, zwanego dalej dekretem warszawskim) - poprzez bezpodstawne stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], wskutek błędnego uznania przez Komisję, iż decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] rażąco naruszała art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego poprzez przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości, co było konsekwencją błędnych ustaleń faktycznych dokonanych przez Komisję, tj. błędnego uznania przez Komisję, iż wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony po upływie terminu wynikającego z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego;

3. naruszenie przepisu art. 30 ust. 1 pkt 4a i 4b w zw. art. 38 ust. 1 ustawy o Komisji w zw. z art. 7, art. 77 § 1, 107 § 3 k.p.a w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego - poprzez bezpodstawne uznanie przez Komisję, iż kontrolowana decyzja reprywatyzacyjna naruszała przepisy postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na fakt, iż Prezydent [...] przy rozpoznawaniu wniosku dekretowego nie zbadał przesłanki posiadania;

4. naruszenie przepisu art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § I k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a, polegającego na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w zakresie ustalenia przesłanki posiadania, w szczególności polegające na:

- pominięciu dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy, z których wynika, że dawni właściciele nieruchomości byli w jej posiadaniu w dacie składania wniosków dekretowych;

-nierozpatrzenie wniosku o dopuszczeniu i nieprzeprowadzeniu dowodu z przesłuchania strony J. P. na okoliczność posiadania nieruchomości przez poprzedników prawnych strony w dacie składania wniosku dekretowego;

5. naruszenie przepisu art. 30 ust. 1 pkt. 4a i 4b w zw. art. 38 ust. I ustawy o Komisji w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego - poprzez błędne uznanie przez Komisję, iż art. 30 ust. 1 pkt 4b wprowadzony ustawą z dnia 26 stycznia 2018 r. (Dz. U. 2018, poz. 431) może być stosowany do decyzji reprywatyzacyjnych wydanych przed dniem wejścia w życie w/w ustawy nowelizującej, tj. przed 14 marca 2018 r.;

6. naruszenie art. 8 ust. 1, 9 k.p.a. i 10 ust. 1 k.p.a. poprzez brak informowania stron postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, jak również uniemożliwienie stronom złożenia stanowiska w sprawie.

W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo umówili wskazane wyżej zarzuty.

W piśmie z 16 października 2019 r. skarżący uzupełnili skargę wskazując, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa i wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że Komisja kontrolując decyzję Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2012 r. pomimo występowania w obrocie prawnym decyzji SKO w [...] w trybie stwierdzenia nieważności, ponownie badała czy wystąpiły przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, w szczególności czy kontrolowana decyzja rażąco naruszała prawo tj. czy wniosek dekretowy został złożony w terminie. Skarżący wskazali także, że w ich ocenie sprawy prowadzone przed SKO w [...] oraz przed Komisją są sprawami tożsamymi, zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym.

Skargę na decyzję Komisji wywiodło także Miasto [...] działając na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 3§ 2 pkt 1 w zw. z art. 53 § 1 ppsa w zw. z art. 16 ust 3 ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dot. nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa (dalej: ustawa) w zw. z art. 49 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 38 ust 1 zaskarżając ją w zakresie obejmującym części uzasadnienia decyzji Komisji z [...] listopada 2018 r. nr [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie przepisów art. 107 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8§ 1, art. 77§ 1 w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 7 ust 1 i ust 2 dekretu w zw. z art. 29 ust 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust 1 pkt 4a i 4b w zw. z art. 38 ust 1 ustawy poprzez zawarcie bezpodstawnych stwierdzeń w uzasadnieniu decyzji tj. w pkt III.2.1 str. 25 "... w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku dekretowego, Prezydent [...] naruszył przepisy postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu (Dz. U. 279 oraz z 1985 r. poz. 99, dalej: dekret), poprzez nieustalenie przesłanki posiadania gruntu przez dotychczasowego właściciela lub następcę prawnego dawnego właściciela w chwili złożenia wniosku dekretowego (..)", w pkt III. 2.4 (str 26- 27 w całości,, w pkt III . 2.5 "(..) Przepis art. 7 ust. 1 i 2 dekretu zawiera pozytywne przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, aby wniosek dekretowy mógł rozstać rozpoznany na korzyść dotychczasowego właściciela, następców prawnych właściciela lub osób prawa jego reprezentujących. Są nimi: posiadanie gruntu w dacie złożenia wniosku, złożenie wniosku w przepisanym sześciomiesięcznym terminie oraz korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dające się pogodzić z przeznaczeniem tego gruntu według planu zabudowania (zagospodarowania przestrzennego) (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2002 r., sygn. akt 1 SA 1482/00, Legalis Numer 80488; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt Kp 3/15, MP 2016, poz. 794, www.trybunal.gov.pl, OTK Seria A 2016, poz. 66; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1942/09, publ.:http://orzeczenia.nsa.gov.pl) (..)". w pkt. III 2.6 (str. 28 – 30 ) w całości, w pkt III. 2.7 (str. 30 – 31) w całości, w pkt III. 2.8 (str 31) w całości, w pkt III 2.9 (str. 31- 32) w całości, w pkt III 2.10 (str. 32 – 33 ) w całości, w pkt III 2.11) (str. 33) w całości podczas gdy a. spełnienie przesłanki posiadania przez dotychczasowego właściciela nieruchomości [...] nie stanowi warunku sine qua non przyznania prawa użytkowania wieczystego jak to bezzasadnie przyjęła Komisja, wobec czego nie można zarzucić Prezydentowi [...], że nie zbadał okoliczności istotnej dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy w postaci spełnienia przesłanki posiadania gruntu przez dotychczasowego właściciela nieruchomości na chwilę złożenia wniosku dekretowego; b. prawidłowa wykładnia przepisu art. 7 ust. 1 dekretu, zgodna z jednolitą linią orzeczniczą prezentowaną od początku obowiązywania dekretu do dnia dzisiejszego przez organy dekretowe i sądy administracyjne, znajdująca także potwierdzenie w doktrynie prawa, wskazuje, że przesłanka posiadania nieruchomości nie dotyczyła byłych właścicieli nieruchomości (stąd nie była badana przy rozstrzyganiu wniosków dekretowych składanych przez właścicieli; c. jedynym kryterium oceny zasadności wniosków było spełnienie przesłanki zgodności korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem w planie zabudowy (zagospodarowania przestrzennego), określonej w art. 7 ust 2 dekretu; d. w konsekwencji Prezydent [...] nie oceniając kwestii posiadania przez dotychczasowego właściciela nieruchomości [...] i nie zamieszczając rozważań w tym zakresie w uzasadnieniu decyzji reprywatyzacyjnych nie dopuścił się nieprawidłowości; e. prawidłowość decyzji Prezydenta [...] winna być oceniana z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w dniu jej wydania, a nie na podstawie przepisów wprowadzonych po jej wydaniu tj. na podstawie art. 30 ust 1 pkt 4a i 4b ustawy z 9 marca 2017 r. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ppsa wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uzasadnienia w zakresie wskazanym powyżej. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. Miasto [...] wskazało przy tym, że rozstrzygnięcie decyzji Komisji jest co do zasady dla niego korzystne i jako takie nie jest przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu skargi skarżące Miasto przedstawiło szeroką argumentację stanowiącą rozwinięcie sformułowanych zarzutów.

W odpowiedzi na skargi Komisja wniosła o ich oddalenie w całości.

Miasto [...] na rozprawie 24 października 2019 r. wniosło o potraktowanie wniosku dowodowego zawartego w skardze jako stanowiska strony uzupełniającego skargę.

Na rozprawie 24 października 2019 r. Sąd dopuścił do udziału w sprawie Stowarzyszenie [...] w [...], którego przedstawiciel wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Komisji i przychylił się do stanowiska Komisji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, przede wszystkim zaznaczyć trzeba, iż wydana ona została w postępowaniu prowadzonym przed Komisją do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na podstawie ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 718, Dz. U. z 2018 r. poz. 431 dalej ustawa z 9 marca 2017 r.) Komisja stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2012 r.

Odnosząc się jednak w pierwszej kolejności do zarzutu skargi zawartego w jej uzupełnieniu, jak najdalej idącego, należy wskazać, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Zgodnie zatem z treścią powołanego przepisu wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną skutkuje nieważnością tej decyzji. Decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiącą o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów kpa, jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa (res iudicata). Okoliczność jednak czy powaga rzeczy osądzonej w danym przypadku występuje, wymaga ustalenia tożsamości ocenianych spraw, zarówno podmiotowej jak i przedmiotowej. Tożsamość podmiotowa będzie miała miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony lub ich następcy prawni. Tożsamość w zakresie przedmiotu sprawy, to tożsamość podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie niewątpliwie istniała tożsamość przedmiotowa gdyż zarówno decyzje nadzorcze Samorządowego Kolegium Odwoławczego (o czym dokładniej niżej), jak i decyzja Komisji dotyczyła tej samej podstawy faktycznej i prawnej oraz badała te same przesłanki (zachowanie terminu do złożenia wniosku dekretowego), które zdaniem Komisji skutkowały stwierdzeniem nieważności decyzji, a zdaniem SKO takiej podstawy nie stanowiły. Brak jest natomiast tożsamości podmiotowej, bowiem w postępowaniu przed Komisją ze statusu strony korzysta także Miasto [...], którego takie statusu nie miało w postępowaniu dekretowym zakończonym decyzją Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2012 r. Z tych względów wobec nie spełnienia przesłanki art. 156 ust 3 kpa, z uwagi na brak tożsamości podmiotowej, Sąd uznał zarzut skarżących za nieuzasadniony.

Przechodząc do analizy zaskarżonej decyzji zważyć należy, że postępowanie toczące się w sprawie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tego rodzaju postępowania jest z reguły ostateczna decyzja, a jego celem jest ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 kpa. Organ w postępowaniu nadzorczym powinien zatem badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, ale również ustalić, czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego będących podstawą jej wydania. W toku tego postępowania organ bada także prawidłowość gromadzenia materiału dowodowego sprawdzając czy przy wydawaniu decyzji podlegającej weryfikacji zostały spełnione ustawowe wymagania warunkujące wydanie orzeczenia zgodnego z prawem. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Charakterystycznym dla rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie. Przy czym przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia nieważności powinna istnieć już w dacie wydania tej decyzji. Dokonując oceny decyzji należy mieć także na uwadze, że decyzje, które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym podlegają domniemaniu legalności chyba, że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone.

Zasady powyższe odnoszą się także do procedowania przez Komisję ponieważ art. 29 ust 1 pkt 3a ustawy z 9 marca 2017 r., który uprawnia Komisję do stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 156 kpa, a który stanowił podstawę zaskarżonej decyzji, odsyła w tym zakresie wprost do powołanego wyżej i omówionego przepisu art. 156 kpa. Przed dokonaniem jednak analizy i oceny sformułowanego przez komisję zarzutu rażącego naruszenia prawa przez Prezydenta [...] poprzez uznanie w decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r., że wniosek dekretowy został złożony w terminie należy przede wszystkim zauważyć, o czym już wspomniano wyżej, że decyzja Prezydenta [...] była już przedmiotem oceny w trybie nadzorczym. Otóż w związku ze sprzeciwem sformułowanym przez prokuratora, który zarzucił Prezydentowi [...] przy jej wydaniu, naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r., naruszenie art. 7 ust 1 dekretu z 26 października 1945 r., naruszenie art. 80 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa oraz art. 153 ppsa i wnosił o stwierdzenie nieważności tej decyzji jako rażąco naruszającej prawo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze badało przesłanki zachowania terminu do złożenia wniosku dekretowego przez następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości [...] położonej przy [...] ozn. hip. [...] i decyzją z [...] stycznia 2014 r. odmówiło stwierdzenia jej nieważności. SKO uznało, że Prezydent [...] prawidłowo przyjął, że objęcie gruntu przy [...] miało miejsce [...] listopada 1948 r, w związku z czym wniosek złożony [...] kwietnia 1948 r. przez adw. B. K. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości został złożony przed terminem objęcia w posiadanie gruntu przez gminę. Następnie decyzją z [...] lipca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po ponownym rozpoznaniu sprawy zakończonej powyższą decyzją, na skutek wniosku prokuratora, utrzymało w mocy swoje orzeczenie. Powyższe wprost wynika z akt administracyjnych i znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (pkt. 7.2. str. 16 uzasadnienia). Sąd zwraca uwagę, że Komisja pomimo przytoczenia treści powyższych orzeczeń w stanie faktycznym nie odniosła się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do tego rozstrzygnięcia i jego znaczenia w obrocie prawnym wydając ponownie rozstrzygnięcie w tym samym zakresie przedmiotowym. Omówiona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego bowiem nadal funkcjonuje w obrocie prawnym i korzysta z domniemania legalności - co ma fundamentalne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa obrotu prawnego i stabilności ukształtowanych w przeszłości stosunków administracyjnoprawnych. Po wydaniu decyzji przez Komisję w obrocie pozostawały zatem dwa rozstrzygnięcia – decyzja SKO i zaskarżona decyzja Komisji, które w sposób odmienny rozstrzygają kwestie materialnoprawne, a mianowicie zachowania terminu do złożenia wniosku dekretowego. Taka sytuacja, zdaniem Sądu, jest niedopuszczalna gdyż narusza zasadę trwałości decyzji wyrażoną w art. 16 kp. Celem tego przepisu jest natomiast zagwarantowanie pewności i bezpieczeństwa obrotu prawnego oraz ochrona praw nabytych jednostki. Zasada ta ma się także przyczyniać do pogłębiania zaufania obywateli do działalności organów państwa. Ostateczne decyzje administracyjne, wydane przez właściwe organy i w zakresie ich działania, stwarzają bowiem stany prawne, które sądy i organy mają obowiązek uwzględniać. Ponowne rozstrzygnięcie przez organ administracji publicznej w sprawie, która została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną, narusza natomiast tę zasadę.

Sąd podkreśla w tym miejscu, że zasada trwałości decyzji administracyjnych wyrażona w art. 16 k.p.a. ma swoje umocowanie w konstytucyjnej zasadzie zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 kwietnia 1998 r., K 10/97, OTK ZU1998/3/29) i z zasady państwa prawnego ujętej w art. 2 Konstytucji (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lutego 2003 r., P 11/02 OTK ZU 2003/2A/12, z dnia 17 maja 2004 r., SK 32/03, OTK ZU 2004/5A/44). Jak wskazuje się w nauce prawa administracyjnego, "jednostka będąca adresatem ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych ma prawo oczekiwać, że jej sytuacja prawna ukształtowana w sposób autorytatywny i wiążący przez organy państwa prawa nie będzie w sposób dowolny i nieprzewidywalny zmieniana a granice czasowe i treściowe władczej ingerencji w tę sytuację będą w sposób jasny i precyzyjny wyznaczone" (cytat za M. Kamiński, "Konstytucyjne podstawy domniemania ważności decyzji administracyjnej", Państwo i Prawo 9/2007 str. 56 i nast.).

Reasumując zdaniem Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, niedopuszczalna jest sytuacja gdy w obrocie prawnym funkcjonują dwa orzeczenia organów odmiennie rozstrzygające tę samą kwestie, w odniesieniu do tego samego stanu faktycznego.

Tym samym wobec istnienia obecnie w obrocie dwóch odmiennych rozstrzygnięć dotyczących tych samych okoliczności faktycznych i prawnych, z których tylko jedno może być obecnie przedmiotem oceny Sądu, Sąd nie rozstrzygał kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku dekretowego.

Na marginesie Sąd zwraca jednak uwagę, że jak wynika z dualizmu rozstrzygnięcia w tej sprawie okoliczności związane z zachowaniem terminu do złożenia wniosku dekretowego i ich ocena w kontekście obowiązków nałożonych na zarządy miejskie w świetle § 5 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 Ministra Odbudowy wydanego w porozumienia z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę [...], zgodnie z którym niezależnie od ogłoszenia Zarząd Miejski – w miarę posiadanych danych o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu lub osoby jego prawa reprezentującej – przesyłał im zawiadomienie o przystąpienia do obejmowania gruntu, budziły wątpliwości w orzecznictwie. Rozstrzygnięcia sądów administracyjnych były różne i zależały od okoliczności faktycznych ujawnionych w danej sprawie. Wskazuje na to także orzecznictwo przywołane w uzasadnieniu decyzji zarówno przez Komisję jak i przez Prezydenta oraz SKO w uzasadnieniu decyzji nadzorczej. Zatem nie można uznać, że błędna lub nieprawidłowa interpretacja art. 7 ust 1 dekretu, stanowi przesłankę wynikającą z art. 156 skutkującą stwierdzeniem wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa gdyż interpretacja tego przepisu została ukształtowana przez orzecznictwo, w rożny sposób, przez lata obowiązywania dekretu i wynika z odmiennej wykładni, interpretacji przepisów prawa. Nie sposób mówić zatem o rażącym (a więc oczywistym) naruszeniu przepisów prawa, w odniesieniu do których, istnieją różne sposoby jego rozumienia.

W niniejszej sprawie istota sporu pomiędzy skarżącymi, a Komisją dotyczyła także ustalenia przesłanki posiadania, o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, istotnej dla uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] położonej w [...] przy [...].

Sąd wskazuje, w tym miejscu że nie podziela stanowiska Komisji, co do naruszenia przez Prezydenta przepisu art. 30 ust 4a i 4b ustawy z 9 marca 2017 r. z uwagi nieustalenie posiadania. Wniosek dekretowy w tej sprawie został złożony przez byłą właścicielkę (J. P., która jako spadkobierczyni byłego właściciela została wprowadzona w posiadanie przed wejściem w życie dekretu) oraz następcę prawnego właściciela przeddekretowego (J. N.). Z materiału dowodowego wynika, powołanego również przez Komisję, że osoby te w dacie złożenia wniosku dekretowego, były posiadaczami tej nieruchomości w udziałach po ½ części.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku tutejszego Sądu w sprawie o sygn. ISA/Wa 2146/18, że "w dacie wejścia w życie dekretu na terenie [...] obowiązywał Kodeks Napoleona – dalej zwany "kn" oraz prawo o ustaleniu własności dóbr nieruchomych, o przywilejach i hipotekach z dnia 26 kwietnia 1818 r. (w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Komisarza Generalnego Ziem Wschodnich z dnia 3 sierpnia 1919 r. - Dz. U. RP z 1928 r. Nr 53, poz. 510) w zakresie regulacji stosunków prawnorzeczowych.

Jeżeli chodzi o przeddekretowego właściciela nieruchomości zapisanego w księdze hipotecznej sytuacja była prosta. Dotychczasowy właściciel mógł udowodnić swe prawa, jako strona, w postępowaniu dekretowym przez złożenie stosownego dokumentu z księgi hipotecznej (świadectwa wystawionego przez Wydział Hipoteczny Sądu Okręgowego w [...]). Dekret nie odbierał dotychczasowemu właścicielowi posiadania nieruchomości. Objęcie gruntu [...] w posiadanie przez gminę [...] miało charakter formalny. Prawo przewidywało domniemanie prawne, że osoba posiada rzecz jako jej samoistny posiadacz (art. 2230 kn). Co istotne, gdy na nieruchomości znajdował się w dacie wejścia w życie dekretu budynek nadający się do naprawy dotychczasowy właściciel pozostawał nadal właścicielem budynku.

Podobna sytuacja dotyczyła osób reprezentujących prawa dotychczasowego właściciela np. pełnomocnika, zastępcy (np. kuratora dla osoby nieobecnej). Takie osoby mogły wykazać swe prawa w postępowaniu administracyjnym poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa lub orzeczenia sądowego (art. 11 i art. 13 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem – Dz. U. Nr 36, poz. 41 ze zm.) – dalej zwanego "rpa".

Sytuacja przedstawiała się zgoła inaczej, gdy wnioski dekretowe były składane przez prawnych następców właściciela, którzy nie mogli już ujawnić swych praw własnościowych do nieruchomości zapisanej w księdze hipotecznej, po wejściu w życie dekretu.

W ówczesnych przepisach dotyczących spraw spadkowych istniała instytucja tzw. objęcia spadku [art. 724 kn, art. 29, art. 41 § 1, art. 557 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 29 listopada 1930 r. (Dz.U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934 ze zm.)]. Z kolei porządek dziedziczenia był uzależniony od tego, do jakiej kategorii spadkobierców należał prawny następca. Pozycję uprzywilejowaną mieli tzw. dziedzice prawi, którzy obejmowali spadek z mocy samego prawa (art. 724 kn). To samo dotyczyło dziedziców uprawnionych do majątku na mocy zapisu testamentowego (art. 1004 kn). Inna była sytuacja np. małżonka, dzieci naturalnych i Państwa (spadkobierców nieporządkowych). Ta druga kategoria osób mogła objąć spadek pod warunkiem uzyskania orzeczenia sądu o wprowadzeniu w posiadanie (art. 724 kn). W przypadku osób zyskujących zapis ogólny, którzy nie byli dziedzicami testatora także należało uzyskać sądowy nakaz o wprowadzeniu w posiadanie (art. 1006 w zw. z art. 1008 kn). Przepisy ustawy hipotecznej z 1918 r. (art. 127 i art. 128) wymagały od sukcesora wylegitymowania się przed sądem prowadzącym księgi hipoteczne dokumentami okazującymi prawo do spadku (jeżeli do spadku należała nieruchomość zapisana w księdze hipotecznej).

Wobec takiego stanu prawnego w zakresie praw spadkowych prawodawca założył, że w sytuacji, gdy wnioski dekretowe złożą osoby, które będą podawały się za spadkobierców dotychczasowego właściciela nieruchomości, organ rozpatrujący te wnioski uczyni stroną postępowania osoby, które udowodnią swe prawa do spadku, np. poprzez przedłożenie orzeczenia sądu o wprowadzeniu w posiadanie gruntu. Miało to wówczas uzasadnienie bowiem brak wprowadzenia prawnego następcy w posiadanie spadku mógł świadczyć o tym, że spadek ma status tzw. spadku wakującego. Art. 811 kn wprowadzał domniemanie, że spadek opuszczony jest spadkiem wakującym. Taka sytuacja rodziła problem, czy kurator będący reprezentantem masy spadkowej (a nie spadkobiercy – art. 813 kn) może w ramach swych kompetencji inicjować postępowanie dekretowe, nie mając na to wyraźnej zgody spadkobiercy (rpa nie zawierał odpowiednika art. 30 § 5 kpa)".

W niniejszej sprawie dokumenty zawarte w aktach administarcyjnych w sposób dostateczny dowodzą tego, że J. P. i J. N. spełniali przesłankę z art. 7 ust. 1 dekretu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że już w zaświadczeniu z [...] marca 1946 r. Naczelnik Wydziału Nieruchomości Wojewódzkiego Oddziału T.Z.P. podał, że postanowieniem Sądu Grodzkiego w [...] z dnia [...] października 1945 r. Nr Co [...] J. P. została wprowadzona w posiadanie połowy nieruchomości w [...] przy [...], nr hip. [...]. Stała się właścicielem tej nieruchomości przed tym zanim grunty te stały się własnością [...] z mocy prawa. Z kolei J.N., w oświadczeniu z dnia [...] grudnia 1945 r. podał, że jest synem H. N. i Z. N. z domu W. oraz że zamieszkuje w [...] ([...]). Wskazał, że jego ojciec zmarł [...] czerwca 1944 roku w [...], jego matka, brat i siostra przebywali w czasie wojny w Polsce- od lata 1941 r. nie posiada od nich wprost ani od osób trzecich żadnych wiadomości, zatem przyjmuje, że "nie są przy życiu". Wobec powyższego J. N. stwierdził, że jako jedyny spadkobierca po swoim ojcu bezwarunkowo przyjmuje oraz udziela C. K. z domu N. pełnomocnictwa do zastępowania go we wszystkich sprawach prawnych dotyczących spadku po jego ojcu. J. N. upoważnił C. K. do przejęcia w posiadanie części nieruchomości przy [...] w [...], która należy do majątku pozostałego po jego ojcu. Z akt administracyjnych wynika także, że na podstawie tytułu wykonawczego Sądu [...] w [...] z dnia [...] lipca 1946 r. Nr [...] Cz [...], Komornik Sądu Grodzkiego w [...] wprowadził J. N., jako spadkobiercę ustawowego po H. N., w niepodzielne posiadanie połowy [...] nieruchomości przy [...], nr hip. [...]. Z materiału dowodowego ale także z ustaleń Komisji, wynika zatem, że J. P. oraz J. N. zostali wprowadzeni w posiadanie spornej nieruchomości na mocy orzeczeń sądowych. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, spełnili oni przesłankę posiadania z art. 7 ust. 1 dekretu, w dacie złożenia wniosku dekretowego. Organy administracji traktowały te osoby jako strony prowadzonych postępowań. Osoby te, za posrednictwem pełnomocnika, złożyły wniosek dekretowy chcąc nabyć prawo rzeczowe do gruntu. W sytuacji zatem gdy z okoliczności faktycznych wyłaniających się z akt sprawy nie wynika by kwestia wprowadzenia w posiadanie, J. P. i J. N., budziła wątpliwości, dokonana bowiem została na podstawie orzeczeń sądowych, nie można postawić organowi dekretowemu zarzutu, że przy rozstrzyganiu sprawy naruszył przepisy prawa w tym zakresie. Z tych właśnie przyczyn zbędne było podejmowanie w toku postępowania dekretowego dodatkowych czynności dowodowych pod kątem oceny zaistnienia spełnienia przesłanki posiadania i formułowanie w tym zakresie w uzasadnieniu dodatkowych rozważań.

Wobec tego brak było podstaw do zastosowania przez Komisję art. 29 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4a i 4b ustawy.

Reasumujac Sąd uznał, że Komisja, wydając zaskarżoną decyzję, naruszyła więc art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz z art. 30 ust. 1 pkt 4a i 4b ustawy, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Komisja zatem ponownie rozpoznając sprawę dokona oceny stanu faktycznego w tym przesłanki posiadania uwzględniając powyższe stanowisko Sądu oraz z uwzględnieniem istniejącego w obrocie orzeczenia SKO. Dopóki bowiem orzeczenie to nie zostanie wyeliminowane z obrotu korzysta z domniemania legalności.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa (pkt 1 wyroku) oraz art. 200 i art. 205 § 2 ppsa (pkt 2,3 ,4 i 5 wyroku) orzekł, jak w sentencji.