Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 454/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 1, art. 31zq ust. 3, ust. 4, ust. 7
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 79a § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie Asesor sądowy Agnieszka Kosowska WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania składek za marzec [...] r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]. w przedmiocie odmowy A. M. (wnioskodawczyni, skarżącej) prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne za marzec 2020 r.

Jak wskazano w zaskarżonej decyzji, w myśl art. 31zq ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm. t.j.; dalej: ustawa COVID-19), warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r., nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

A. M. wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2020 r. wystąpiła o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.

Jak wynika z danych znajdujących się na indywidualnym koncie płatnika, od 16 marca 2020 r. do 14 kwietnia 2020 r. wnioskodawczyni zawiesiła wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej. W przypadku, gdy działalność gospodarcza została zawieszona i następnie wznowiona, wnioskodawczyni była zobowiązana złożyć prawidłowe [...] za te miesiące oraz kolejną deklarację za następny pełny miesiąc prowadzenia działalności. Dopiero na podstawie tak złożonych dokumentów mogła być zwolniona z obowiązku ich składania za kolejne miesiące. Terminem na składanie deklaracji rozliczeniowych jest 10 dzień następnego miesiąca. Deklarację rozliczeniową za marzec 2020 r. wnioskodawczyni była zobowiązana złożyć zatem do 10 kwietnia 2020 r., deklarację za kwiecień 2020 r. do 11 maja 2020 r., natomiast deklaracje za maj 2020 r. do 10 czerwca 2020 r. Deklaracje za te miesiące wnioskodawczyni przekazała do Zakładu w dniu 27 i 28 lipca 2020 r., czyli po terminie, aby bowiem skorzystać ze zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, należało przesłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r.

W związku z powyższym, w ocenie organu, wnioskodawczyni nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. M. podniosła, że decyzja jest dla niej krzywdząca. Tłumaczyła, że od 16 marca 2020 r. zawiesiła działalność wskutek braku klientów, co było wprost związane z sytuacją epidemiczną. Gdy wznowiła działalność 14 kwietnia 2020 r. nie miała świadomości, że dokumenty elektroniczne nie utworzyły "klonu" deklaracji. Wezwanie do złożenia brakujących dokumentów dostała dopiero w lipcu i niezwłocznie uzupełniła te braki. Pomimo tego organ uznał je za złożone nieterminowo.

W odpowiedzi na skargę [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, że z uwagi na zawieszenie przez skarżącą działalności gospodarczej w okresie od 16 marca 2020 r. do 14 kwietnia 2020 r. nie znajdował wobec niej zastosowania art. 47 ust. 2a-2g ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest w pełni uzasadniona, czego skutkiem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji zaskarżonej, jak i ją poprzedzającej. Obie bowiem decyzję obarczone są tymi samymi deficytami, które wykluczają pozytywną ocenę ich legalności.

Zgodnie z art. 31 zo ust. 1 ustawy COVID-19, na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Stosownie do art. 31zq ust. 1 ustawy COVID-19, za marzec, kwiecień i maj 2020r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania.

[...] zwalnia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a w przypadku gdy płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od terminu, w którym powinna być opłacona składka za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek (art. 31zq ust. 2 ustawy COVID-19).

Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (art. 31 zq ust. 3 ustawy COVID-19).

Zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, znane na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek (art. 31zq ust. 4 ustawy COVID-19). [...] informuje płatnika składek o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w ust. 2 (art. 31zq ust. 5 ustawy COVID-19). W przypadku płatnika składek, który utworzył profil informacyjny w systemie teleinformatycznym [...], informacja o której mowa w ust. 5, udostępniana jest wyłącznie na tym profilu (art. 31zq ust. 6 ustawy COVID-19). Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, następuje w drodze decyzji (art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19). Od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o której mowa w ust. 7, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 31 zq ust. 8 ustawy COVID-19).

Z akt sprawy wynika, że jako podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji organ przyjął, że skarżąca nie złożyła stosownych dokumentów [...] w terminie do 30 czerwca 2020r., a zatem – według oceny organu - nie dopełniła warunków formalnych z art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19. Równocześnie brak jest jakiegokolwiek wskazania w aktach administracyjnych, by skarżąca przed upływem terminu, o którym mowa, była wzywana przez organ do złożenia brakujących dokumentów lub też uprzedzana o skutkach ich niezłożenia. Sama wskazała natomiast, że do chwili wystąpienia o ulgę dokumenty podlegały "klonowaniu" i korzystała z automatycznego zwolnienia z ich składania za kolejne miesiące.

Jak już podniesiono, przepis art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19, określa zasady, na jakich przyznane może zostać zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Wynika z niego, że warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s., miały zastosowanie przepisy k.p.a. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Zgodnie zaś z art. 77 § 4 zd. drugie k.p.a., fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Z kolei przepis art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. nakazuje, by decyzja administracyjna zawierała m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Ponadto odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a. Uzasadnienie decyzji powinno umożliwiać kontrolę poprawności jej rozstrzygnięcia, w tym również przez Sąd, który nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści.

W niniejszej sprawie wskazano (informacja [...], że podatniczka, która najpierw zawiesiła od 16 marca 2020 r. do 14 kwietnia 2020 r., a następnie wznowiła działalność gospodarczą, nie złożyła w terminie [...] za te miesiące oraz za kolejny pełny miesiąc prowadzenia działalności. Dopiero na podstawie tak złożonych dokumentów mogła być zwolniona z obowiązku złożenia DRA za kolejne miesiące 2020 r.

Zasady zwalniania z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych reguluje art. 47 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 266 ze zm. t.j.; dalej: u.s.u.s.). Zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s., płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie. Dalsze części przepisu wskazują m.in. na okoliczności, w których przysługuje zwolnienie z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych. I tak, zgodnie z art. 47 ust. 2a u.s.u.s., osoby prowadzące pozarolniczą działalność, opłacające składki wyłącznie za siebie lub osoby z nimi współpracujące, są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej lub imiennym raporcie miesięcznym zadeklarowały do podstawy wymiaru składek:

1) na ubezpieczenie społeczne – kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolnicza działalność, obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące, zaś w przypadku osób, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców – obowiązującej osoby z nimi współpracujące, z zastrzeżeniem ust. 2g;

2) na ubezpieczenie zdrowotne – kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru określonej w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1510 ze zm.), obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące, i nie nastąpiła żadna zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego, z zastrzeżeniem ust. 2c.

Ponadto, zgodnie z art. 47 ust. 2e u.s.u.s. osoby wymienione w art. 7 opłacające składki wyłącznie za siebie, są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej zadeklarowały do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne – kwotę w wysokości określonej w art. 18 ust. 7.

W świetle przywołanych przepisów u.s.u.s. oraz wymogów uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, wynikających z przepisów k.p.a. stwierdzić należy, że Prezes [...] nie wyjaśnił powodów, dla których przyjął, że skarżąca nie była zwolniona z obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych za marzec 2020 r. (podczas, gdy prawdopodobnie złożyła je za luty 2020 r. jako pełny miesiąc poprzedzający). Organ jedynie w odpowiedzi na skargę (która w żadnym razie nie może zastąpić lub uzupełnić treści decyzji) wskazał, że do sytuacji skarżącej nie można stosować art. 47 ust. 2a i nast. u.s.u.s. Kwestii tej jednak nie wyjaśnił, szczególnie gdy chodzi właśnie o marzec 2020 r. (o uldze za kolejne miesiące organ rozstrzygnął odrębnie). Nie jest rolą Sądu rekonstruowanie procesu decyzyjnego organu tym bardziej, że nie pozwala na to przedstawiony materiał dowodowy. W aktach sprawy nie zabezpieczono danych z konta płatnika, na podstawie których dokonano ustaleń stanu faktycznego. W tych realiach nie sposób poddać kontroli stwierdzenia, że skarżąca nie korzystała z prawa zwolnienia z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych, a w rezultacie - że zastosowanie wobec niej znajdował wymóg określony w art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 uzależnienia prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec 2020 r. od złożenia do 30 czerwca 2020 r. deklaracji rozliczeniowych za ten okres. Nie wyjaśniono też okoliczności podniesionej w skardze, że skarżąca była wzywana w lipcu 2020 r. przez organ do uzupełnienia dokumentów i zobowiązanie to niezwłocznie, w wyznaczonym jej terminie wykonała. Zdaniem Sądu, zgodnie z treścią art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. (zasada zaufania do władzy publicznej), pełne uzasadnienie zawierające w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, powinno zostać przedstawione stronie w decyzji.

Należy nadto uwzględnić fakt, że postępowanie przypadło na czas trwającego od 20 marca 2020 r. stanu epidemii (rozporządzenie Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii – Dz. U. poz. 491), co wiązało się z licznymi powszechnymi ograniczeniami, również natury procesowej. Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek w dniu 24 kwietnia 2020 r., a zatem daleko przed terminem złożenia dokumentów, który upływał 30 czerwca 2020 r.

Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 k.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 79a § 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz [...]).

Jak wynika z danych powszechnie dostępnych (komunikat [...] z 29 kwietnia 2020r., dostępny na stronie internetowej [...] w zakładce "Aktualności"), [...] od dnia 4 maja 2020 r. przywrócił standardową obsługę klientów w placówkach [...], zachęcając jedynie do załatwiania spraw w [...] "bez wychodzenia z domu", przez elektroniczny portal Platformy Usług Elektronicznych. Zatem organ od 4 maja 2020 r. powinien był realizować w sprawie uregulowaną w art. 10 k.p.a. zasadę czynnego udziału strony w toku prowadzonego postępowania w sprawie. W ocenie Sądu, zamieszczenie na stronie internetowej [...] komunikatu, iż jednym z warunków zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r., nie później niż do 30 czerwca 2020 r. chyba, że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania, nie wyczerpuje ciążącego na organie obowiązku indywidualnego, w konkretnej sprawie, poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (por. wyrok WSA w Poznaniu z 25 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Po [...]).

Powyższe uchybienie organu świadczy równocześnie o naruszeniu obowiązku, którym mowa w art. 9 k.p.a. (zasada informowania) oraz art. 79a § 1 k.p.a., tj. wyjaśnienia stronie przed wydaniem decyzji przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przed wydaniem decyzji z 5 sierpnia 2020 r. i 16 września 2020r., [...] nie wyjaśnił skarżącej skutków nieprzedłożenia deklaracji rozliczeniowych za okres marzec - maj 2020 r. Co istotne, jak twierdzi skarżąca, a czego w żadnym razie nie obrazują akta administracyjne, organ po złożeniu wniosku wezwał skarżącą w lipcu 2020 r. do złożenia brakujących dokumentów, a następnie – pomimo niezwłocznego wypełnienia przez nią tego obowiązku – odmówił jej przyznania ulgi, powołując się wyłącznie na złożenie dokumentów po 30 czerwca 2020 r. Takie zdarzenie, jeśli rzeczywiście miało miejsce, nie zostało potwierdzone w aktach sprawy (które powinny być zbiorem wszystkich czynności dokonywanych w sprawie), a jeśli nadto zostało przez organ celowo pominięte w rozstrzygnięciu – stanowi o naruszeniu zasady zaufania do organu. Skarżąca miała bowiem pełne prawo odpowiedzieć na wezwanie, zgodnie z jego treścią i w związku z jego wystosowaniem – nie ponosić negatywnych skutków, na jakie powołano się w uzasadnieniu decyzji.

W ocenie Sądu (a takie stanowisko zajmują sądy administracyjne w sprawach analogicznych), również przepis art. 77 § 4 k.p.a. zobowiązywał [...] do zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu, a które nie wymagają dowodu. Przepis ten stanowi, że fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Jeżeli więc [...] - na podstawie posiadanych dokumentów ubezpieczeniowych - posiadał wiedzę, że skarżąca nie złożyła wymaganych deklaracji rozliczeniowych, a nie jest zwolniona z obowiązku ich składania, powinien był zakomunikować to stronie przed upływem ustawowego terminu określonego przepisem art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19, tj. przed 30 czerwca 2020 r. Było to przecież możliwe, zważywszy na fakt złożenia wniosku w dniu 24 kwietnia 2020 r. Wykonanie przez organ powyższych obowiązków było o tyle istotne, że gdyby nastąpiło jeszcze przed upływem terminu, skarżąca miałaby szansę terminowo przedstawić wymaganą dokumentację rozliczeniową, spełniając wymóg określony w art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19, co podkreśliła w skardze. Tymczasem zaniedbanie organu obciążyło wyłącznie skarżącą.

Stwierdzić zatem trzeba, że naruszenie przez organ przepisów art. 9, art. 10 § 1, art. 79a § 1 i art. 77 § 4 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie sposób nie zauważyć także nieprawidłowości redakcyjnej decyzji, w których (dotyczy to zarówno decyzji z 5 sierpnia, jak i 16 września 2020 r.) jako organ je wydający w komparycji wskazano [...] Oddział w [...], gdy tymczasem pod obiema decyzjami podpisały się osoby upoważnione przez Prezesa [...], podczas gdy pod decyzją z 5 sierpnia 2020 r. (którą powinien wydać Zakład, a w jego imieniu podpisać Dyrektor Oddziału lub osoba przez niego umocowana) zamieszczono pouczenie dla strony, że przysługuje jej prawo wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa [...]

W świetle powyższego niezbędnym jest powtórzenie postępowania, celem wykazania i wyjaśnienia przez [...] na podstawie jakich przepisów prawa i w oparciu o jakie dowody przyjął, że na skarżącej ciążył obowiązek złożenia deklaracji rozliczeniowych za marzec 2020 r., którego ta nie wykonała. Organ wyjaśni też, czy przed 30 czerwca 2020 r. (albo po tej dacie) informował skarżącą o skutkach niezłożenia wymaganej dokumentacji rozliczeniowej. Rozważy zastosowanie art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy [...] (Dz.U. poz. 2255), który stosuje się do całego okresu obowiązywania stanu epidemii.

Z tych względów Sąd, z uwagi na naruszenie powołanych wyżej przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu z 5 sierpnia 2020 r.