Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 92/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 15gga ust. 4, ust. 4, ust. 11
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art. 29, art. 30
journal: Dz.U. 2021 poz 170
law: Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją  przedsiębiorstw - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Monika Bartmińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2022 r. przy udziale D. O. sprawy ze skargi Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na czynność Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy polegającą na odmowie zawarcia umowy o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy I. stwierdza bezskuteczność czynności, II. uznaje uprawnienie uczestnika D. O. – zarządcy sukcesyjnego "L. W. – Firma B. w spadku" do zawarcia umowy o świadczenie na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym aktem z zakresu prawa administracyjnego z dnia 20 października 2021 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Lublinie, dalej: "Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy", "organ", poinformował D. O., dalej: "wnioskodawca", "uczestnik postępowania", będącego zarządcą sukcesyjnym firmy "[...]", o negatywnym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie świadczeń na ochronę miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 13 listopada 2020 r. zmarł W. L., który prowadził jednoosobową działalność gospodarczą w branży gastronomicznej. Prowadzenie działalności pod wskazaną wyżej firmą W. L. rozpoczął w dniu 2 listopada 2001 r. Jako przeważający rodzaj działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, dalej: "CEIDG", od dnia przeniesienia wpisu z ewidencji gminnej, tj. od 6 grudnia 2011 r. wpisana była działalność oznaczona kodem PKD 56.10.A (Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne). Wskazane wyżej oznaczenie przeważającej działalności gospodarczej w CEIDG było odzwierciedlone w rejestrze REGON.

Przed śmiercią W. L. powołał uczestnika postępowania, swojego brata, na zarządcę sukcesyjnego prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa. Jako zarządca sukcesyjny przedsiębiorstwa w spadku uczestnik postępowania wpisany został do CEIDG w dniu 13 listopada 2020 r. Nie doszło przy tym do zmiany oznaczenia rodzaju przeważającej działalności gospodarczej. W dalszym ciągu działalność ta była oznaczona kodem PKD 56.10.A. Z treści skargi wynika, że nie doszło do zmian w tym zakresie.

Zarządca sukcesyjny dwukrotnie występował z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwie. Odpowiadając na pierwszy wniosek, złożony w dniu 22 grudnia 2020 r., organ w dniu 1 kwietnia 2021 r. poinformował wnioskodawcę o negatywnym rozpatrzeniu wniosku z uwagi na brak posiadania przez wnioskodawcę statusu przedsiębiorcy. Kolejnym wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2021 r., wnioskodawca wniósł o przyznanie świadczeń na dofinansowanie wynagrodzeń dla zatrudnionych w przedsiębiorstwie czterech pracowników za okres 3 miesięcy. Do wniosku tego dołączone zostały wymagane prawem oświadczenia i załączniki.

Pismem z dnia 20 października 2021 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy poinformował wnioskodawcę, że brak jest podstaw prawnych do wypłaty środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, gdyż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (aktualnie Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), dalej: "ustawa o COVID", wniosek o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejscy pracy może złożyć przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (aktualnie Dz.U. z 2021 r. poz.162 ze zm.). Zarządca sukcesyjny nie jest zaś przedsiębiorcą. Uzasadniając swoje stanowisko organ zaznaczył, że zgodnie z art. 21 ust 1 ustawy z dnia z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (aktualnie Dz.U. z 2021 r. poz. 170), dalej: "ustawa o zarządzie sukcesyjnym", zarządca sukcesyjny działa w imieniu własnym, na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku. Jak zaś wynika z art. 29 tej ustawy, wykonuje on prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy wynikające z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej oraz wynikające z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku.

Na podstawie wniesionej przez wnioskodawcę prośby o interwencję, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, dalej: "Rzecznik", pismem z dnia 17 listopada 2021 r. zwrócił się do organu o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, przedstawiając przy tym uzyskane od właściwego wówczas w sprawach działów "gospodarka" i "praca" Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, stanowiska w zakresie możliwości wnioskowania o pomoc przez zarządców sukcesyjnych. Wynika z nich ocena, zgodnie z którą chociaż zarządcy sukcesyjni zasadniczo nie są przedsiębiorcami w rozumieniu Prawa przedsiębiorców, to właściwa wykładnia przepisów o zarządzie sukcesyjnym oraz o pomocy przyznawanej w ramach "Tarczy antykryzysowej" powinna polegać na przyznaniu zarządcom sukcesyjnym prawa do korzystania z pomocy państwa związanej ze wsparciem przedsiębiorstw, których dotykają negatywne skutki pandemii, w tym także do świadczeń związanych z ochroną miejsc pracy. W ich treści znajdowało się zastrzeżenie, iż właściwość do dokonywania interpretacji przepisów w tym zakresie należy ostatecznie do organów rozpatrujących wnioski o pomoc, w tym przypadku do dyrektorów wojewódzkich urzędów pracy.

Organ, pismem z dnia 19 grudnia 2021 r. poinformował Rzecznika, że ze względu na cywilnoprawny charakter świadczenia nie może ponownie rozpatrzeć sprawy. Zasugerował natomiast rozważenie wystąpienia przez zainteresowanego zarządcę sukcesyjnego na ścieżkę prawną z uwagi na treść art. 15gga ust. 24 w zw. z ust. 11 ustawy o COVID, zgodnie z którą w sprawach dotyczących umów o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywany.

Powołując się na art. 50 § 1 w zw. z art. 8 § 3, w zw. z art. 52 § 1 w zw. z art. 53 § 2 i 3, w zw. z art. 54 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie Dz.U. z 2022 r. poz. 329), dalej: "p.p.s.a.", oraz art. 9 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 648), dalej: "ustawa o Rzeczniku", Rzecznik zaskarżył w całości akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa - informację Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia 20 października 2021 r. o negatywnym rozpatrzeniu złożonego przez wnioskodawcę wniosku o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Zaskarżonemu aktowi Rzecznik zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15gga ust. 1 i ust. 11 ustawy o COVID w zw. z § 1a ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. z 2021 r. poz. 371 ze zm.), w zw. z art. 5, art. 21 ust. 1 i art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, przez ich błędną wykładnię zakładającą konieczność odmowy przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze względu na okoliczność, że wnioskodawca jest zarządcą sukcesyjnym a nie przedsiębiorcą;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 5 ustawy o zarządzie sukcesyjnym poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie i nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony ubiegającej się o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy i przyjęcie rozwiązania dla strony mniej korzystnego.

Formułując powyższe zarzuty Rzecznik wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu w całości oraz uznanie wynikającego z przepisów prawa uprawnienia wnioskodawcy do przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy.

Uzasadniając skargę Rzecznik w pierwszej kolejności wskazał na przepisy p.p.s.a. oraz ustawy o Rzeczniku, zgodnie z którymi może on wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praw mikroprzedsiębiorcy, małego lub średniego przedsiębiorcy w rozumieniu Prawa przedsiębiorców. W takim przypadku przysługują mu prawa strony. W zakresie ochrony praw przedsiębiorców Rzecznik może zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargi i skargi kasacyjne do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach - na prawach przysługujących prokuratorowi.

Dalej Rzecznik zaznaczył, że stosownie do art. 15gga ust. 1 ustawy o COVID przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 Prawa przedsiębiorców, który na dzień 30 września 2020 r. prowadził działalność gospodarczą, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, określonymi kodami, w tym 56.10.A, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z trzech miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy w następstwie wystąpienia COVID-19 co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, może zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w rozumieniu art. 15g ust. 4 powołanej ustawy.

Zgodnie z art. 15gga ust. 9 ustawy o COVID dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy, po stwierdzeniu kompletności wniosku i złożeniu przez przedsiębiorcę wszystkich oświadczeń, o których mowa w ust. 6 pkt 2-7, występuje niezwłocznie w formie elektronicznej do dysponenta Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych o przyznanie limitu/zapotrzebowania na środki na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy. Ustęp 11 tego artykułu stanowi zaś, że dofinansowanie jest udzielane na podstawie umowy o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy i przysługuje przez łączny okres 3 miesięcy kalendarzowych, przypadających od miesiąca złożenia wniosku. W sprawach dotyczących zawierania, realizacji lub rozwiązywania tych umów dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy, jak wynika z ustępu 24, może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywany. Rzecznik przytoczył również treść § 1a ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia.

Nawiązując do powołanych przepisów i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Rzecznik zaznaczył, że postępowanie związane z przyznaniem świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, uregulowane w art. 15gga ustawy o COVID ma charakter dwuetapowy. Pierwszy etap oparty jest o konstrukcje administracyjnoprawne, natomiast drugi etap to etap cywilnoprawny. W działaniu organu poprzedzającym zawarcie umowy, należy dopatrywać się władczości administracyjnoprawnej, a rozstrzyganie o tym, że dany podmiot nie spełnia przesłanek, aby zawrzeć z nim umowę, na podstawie, której otrzyma wsparcie, należy uznać za akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Odwołując się do przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców oraz ustawy o zarządzie sukcesyjnym, Rzecznik stwierdził, że ustawa o COVID i wydane na jej podstawie rozporządzenia niewątpliwie stanowią akty regulujące wykonywanie działalności gospodarczej. Przepisy tych aktów powinny w związku z tym znaleźć odpowiednie zastosowanie do zarządców sukcesyjnych, ponieważ działania zarządcy sukcesyjnego polegające na wnioskowaniu o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy stworzonych we wchodzącym w skład spadku przedsiębiorstwie mają oczywisty związek z prowadzoną przez zmarłego przedsiębiorcę działalnością gospodarczą.

W odpowiedzi na skargę organ pozostając przy stanowisku wyrażonym w piśmie z dnia 20 października 2021 r., wniósł o oddalenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu sprawy stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd ma na względzie, że zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne zasadniczo wykonywana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie z kolei do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (tj. decyzje oraz określone postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym oraz zabezpieczającym) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z § 2. tego artykułu, w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa. Jak zaś stanowi art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W związku z tym zauważyć trzeba, że jak wynika z treści art. 15gga ust. 9 ustawy o COVID, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy, po stwierdzeniu kompletności wniosku i złożeniu przez przedsiębiorcę wszystkich oświadczeń, o których mowa w ust. 6 pkt 2-7, występuje niezwłocznie w formie elektronicznej do dysponenta Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych o przyznanie limitu/zapotrzebowania na środki na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy. Z ustępu 11. tego artykułu wynika z kolei, że dofinansowanie jest udzielane na podstawie umowy o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy i przysługuje przez łączny okres 3 miesięcy kalendarzowych, przypadających od miesiąca złożenia wniosku. Ustęp 4 przewiduje zaś, że w sprawach dotyczących zawierania, realizacji lub rozwiązywania umów, o których mowa w ust. 11, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywany. Analiza przytoczonych przepisów wskazuje na to, że postępowanie w sprawie udzielenia pomocy, o którą ubiegał się uczestnik postępowania, ma charakter dwuetapowy. Etap pierwszy jest przy tym oparty o konstrukcje administracyjnoprawne. Dopiero w drugim etapie prawodawca wykorzystuje konstrukcje cywilnoprawne. Przyznanie świadczenia następuje bowiem wprawdzie na podstawie zawartej umowy. Wpierw jednak organ musi podjąć rozstrzygnięcie, czy zawrze umowę w sprawie udzielenia świadczenia, czy też nie. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym chociaż wskazane rozstrzygnięcie nie jest decyzją administracyjną, to jednak polega ono na podejmowaniu aktu władczego w sferze administracji publicznej w oparciu o ustawowe upoważnienie do dysponowania środkami wskazanego w przepisach funduszu. Konsekwencją tego rozstrzygnięcia jest zawarcie, bądź nie, odpowiedniej umowy. (por. postanowienia z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 1414/21, i z dnia 19 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 1415/21). Negatywne rozstrzygnięcia wydawane przez dyrektorów wojewódzkich urzędów pracy na pierwszym etapie takiego postępowania zaliczyć należy zatem do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które podlegają kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt I GSK 549/21, z dnia 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt I GSK 776/21, oraz z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt I GSK 917/21).

Zaznaczyć ponadto trzeba, że zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 pkt 8 ustawy o Rzeczniku oraz art. 8 § 3 p.p.s.a. w zakresie działania Rzecznika mieści się wnoszenie skarg do sądu administracyjnego w zakresie ochrony praw przedsiębiorców i uczestniczenie we wszczętych postępowaniach na prawach strony. W sprawie niniejszej Rzecznik wystąpił do sądu administracyjnego ze skargą na odmowę przyznania świadczeń na ochronę miejsc pracy na wniosek złożony przez zarządcę sukcesyjnego. Zdaniem organu nie można zaś utożsamiać zarządcy sukcesyjnego z przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców. Zarządca sukcesyjny bowiem, jak to wynika z treści art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, jedynie wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy. Jego celem jest jedynie tymczasowe zarządzanie przedsiębiorstwem. Zarządca działa w istocie w imieniu właścicieli przedsiębiorstwa w spadku. Wg organu sytuację prawną zarządcy sukcesyjnego można porównać do sytuacji syndyka masy upadłości. Nie można natomiast przyjąć, że syndyk jest przedsiębiorcą.

Odnosząc się do tego problemu wziąć należy pod uwagę, że jak wynika z treści art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, od chwili ustanowienia zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy wynikające z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej oraz prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku. Zgodnie zaś z treścią art. 5 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku przez zarządcę sukcesyjnego, stosuje się odpowiednio przepisy o wykonywaniu działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Przytoczona regulacja jest wyrazem realizacji jednego z głównych celów ustawy o zarządzie sukcesyjnym, jakim było zapewnienie ciągłości działalności gospodarczej po śmierci przedsiębiorcy oraz usprawnienie procesu przejmowania przedsiębiorstwa w spadku przez następców prawnych zmarłego bez zakłócenia jego działalności, m.in. bez zerwania więzów prawnych wynikających z umów zawartych przez zmarłego przedsiębiorcę (co znalazło wyraz w treści art. 30 ustawy o zarządzie sukcesyjnym oraz art. 632 § 3 pkt 2 Kodeksu pracy). Z uzasadnienia ustawy o zarządzie sukcesyjnym wynika, że wprawdzie zarządca sukcesyjny może, ale nie musi być przedsiębiorcą, ponieważ samo prowadzenie przedsiębiorstwa w spadku nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej (w rozumieniu ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Jednakże do prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku przez zarządcę sukcesyjnego należy stosować odpowiednio przepisy o wykonywaniu działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Oznacza to, że do prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku będą stosowane przepisy ustawy o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, a także przepisy ustaw odrębnych regulujących wykonywanie działalności gospodarczej, jeżeli tylko ze względu na przedmiot działalności wykonywanej w ramach zarządu sukcesyjnego albo działań podjętych przez zarządcę sukcesyjnego przepisy te powinny znaleźć zastosowanie. Nie powinien stać temu na przeszkodzie fakt, że zarządca sukcesyjny działa na cudzy rachunek i z bezpośrednim skutkiem dla innych osób.

Zdaniem Sądu, podzielić należy stanowisko Rzecznika, że miał on uprawnienie by wystąpić ze skargą do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie odmawiające przyznania świadczenia na ochronę miejsc pracy na podstawie wniosku złożonego przez zarządcę sukcesyjnego. Wprawdzie zarządca sukcesyjny, ściśle biorąc, nie jest przedsiębiorcą, a zgodnie z treścią art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy wynikające z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej oraz prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku. Sprawa niniejsza dotyczy jednak świadczenia skierowanego do specyficznej jednostki, jaką jest przedsiębiorstwo w spadku zarządzane przez zarządcę sukcesyjnego, a nie do sfery zewnętrznej w stosunku do tego przedsiębiorstwa, tj. "prywatnej" sfery majątkowej zarządcy sukcesyjnego. W przypadku rozstrzygnięcia o przyznaniu świadczenia w celu ochrony miejsc pracy, w zawartej następnie umowie, wskazane ukierunkowanie świadczenia na ochronę miejsc pracy w przedsiębiorstwie w spadku może zostać odpowiednio zagwarantowane. Przyjęcie stanowiska prezentowanego przez organ podważa zaś zarówno sens regulacji prawnej dotyczącej przedsiębiorstwa w spadku i ustanowienia zarządu sukcesyjnego, jak również sens regulacji dotyczącej wspierania ochrony miejsc pracy w związku z COVID-19.

Mając powyższe na względzie należy zauważyć, że zgodnie z § 1a ust. 1 rozporządzenia rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. z 20201 r. poz. 371 ze zm.), przyznaje się świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, który na dzień 31 marca 2021 r. prowadził działalność gospodarczą, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności oznaczonymi kodami, w tym kodem 56.10.A, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z trzech miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy w następstwie wystąpienia COVID-19 co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r. Przepis art. 15gga ustawy o COVID-19 stosuje się, z uwzględnieniem przepisów rozdziału 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia. Stosownie zaś do art. 15gga ust. 1 ustawy o COVID przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, który na dzień 30 września 2020 r. prowadził działalność gospodarczą, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności oznaczonymi kodami, w tym kodem 56.10.A, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z trzech miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy w następstwie wystąpienia COVID-19 co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, może zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w rozumieniu art. 15g ust. 4 powołanej ustawy.

Uczestnik postępowania, będący zarządcą sukcesyjnym przedsiębiorstwa w spadku, w dniu 29 kwietnia 2021 r. wystąpił do organu z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy w przedsiębiorstwie w spadku na okres 3. miesięcy dla czterech pracowników, łącznie o kwotę 17.544 zł, począwszy od kwietnia 2021 r. na podstawie § 1a ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów w związku z art. 15gga ust. 1 ustawy o COVID. We wniosku znajdowały się odpowiednie oświadczenia (w tym dotyczące spełnienia warunku, że przychód za jeden z 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku był niższy w następstwie COVID-19 co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego we wrześniu 2020 r., prowadzenia działalności oznaczonej kodem 5610A, niezaistnienia przesłanek upadłości, nieprowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego lub likwidacyjnego, niezalegania z regulowaniem zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenie społeczne i innych wymienionych składek, nieobjęcia wnioskiem pracowników otrzymujących wynagrodzenia wyższe niż 300% przeciętnego wynagrodzenia i zatrudnionych w okresie krótszym niż 3 miesiące przed złożeniem wniosku, niekorzystania z innej pomocy w formie dofinansowania wynagrodzeń pracowników, nienaruszenia ograniczeń i zakazów w związku z wystąpieniem stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, złożenia wykazu pracowników zgodnie ze stanem faktycznym na dzień złożenia wniosku, otrzymania pomocy publicznej w ramach sekcji 3.1 Komunikatu Komisji oraz zobowiązania powiadomienia o zmianie wysokości otrzymanej pomocy). Do wniosku dołączone zostały również odpowiednie załączniki (umowa o świadczenie na rzecz ochrony miejsc pracy, formularz informacji o ubieganie się o pomoc publiczną oraz wykaz pracowników). Dodać należy, że przynajmniej od dnia 6 grudnia 2011 r., jako podstawowy rodzaj działalności przedsiębiorstwa, wpisana była w CEIDG działalność oznaczona kodem PKD 56.10.A (Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne). Wskazane wyżej oznaczenie przeważającej działalności gospodarczej w CEIDG było odzwierciedlone w rejestrze REGON. Nie uległo ono zmianie przynajmniej do dnia złożenia skargo do sądu administracyjnego.

Z pisma organu z dnia 20 października 2021 r. wynika, że nie kwestionował on spełnienia warunków uzyskania pomocy w postaci wypłaty środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wskazanych we wniosku uczestnika postępowania z dnia 29 kwietnia 2021 r. ani kompletności wniosku. Przyczyną odmowy przyznania świadczenia był natomiast status wnioskodawcy będącego zarządcą sukcesyjnym przedsiębiorstwa w spadku. Mając zatem na względzie treść art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności, zaś na podstawie § 2. tego artykułu, uznał uprawnienie uczestnika postępowania do zawarcia umowy o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.