Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2058/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 9  ust. 2a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi O. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej O. w W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 roku, Nr [...] Prezydent Miasta W. odmówił uchylenia czynności materialno - technicznej zameldowania A. S. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.

W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta W. stwierdził, że z wnioskiem o uchylenie czynności materialno - technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały A. S. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. wystąpiła O. w W., której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do przedmiotowego lokalu, reprezentowana przez pełnomocnika - adwokata Z. S. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony wskazał na charakter użytkowy lokalu oraz brak zgody właściciela na dokonanie zameldowania.

W trakcie prowadzenia postępowania ustalono, że A. S. zamieszkuje pod wskazanym adresem i przebywał w nim w dacie zameldowania; posiada w nim swoje rzeczy osobiste oraz dysponuje kluczami do lokalu, dzięki czemu swobodnie nim włada.

Przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy wymagane jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie, to jest faktyczne przebywanie osoby ubiegającej się o zameldowanie w miejscu, w którym chce się zameldować (art. 10 ust. 1) oraz przedstawienie uprawnień do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie (art. 9 ust. 2a). Fakt przebywania w dacie zameldowania na pobyt stały A. S. w omawianym lokalu został potwierdzony przez strony postępowania oraz kontrolę meldunkową wykonaną przez Policję.

Na druku E - 1 "Zgłoszenie pobytu stałego" znajduje się podpis C. S. w miejscu osoby wynajmującej, najemcy, osoby, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu lub właściciela lokalu. W aktach postępowania znajduje się pismo spółdzielni budowlano - mieszkaniowej "M.", z którego wynika, że w/wym. posiada status najemcy pokoju w lokalu nr [...].

W tej sytuacji zdaniem Prezydenta Miasta W. stwierdzić należy, iż warunki określone art. 10 ust. 1 i art. 9 ust. 2a w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zostały spełnione łącznie, a więc

Sygn. akt IV SA/Wa 2058/08

zameldowanie dokonane na tej podstawie zgodne było z obowiązującymi przepisami. Istotą ewidencji ludności jest rejestracja danych o miejscu pobytu osób. Rejestracja wymaga daleko idącej zgodności pomiędzy zapisami, a stanem faktycznym. Prowadzi do tego, aby każdy był zameldowany tam, gdzie rzeczywiście mieszka. Natomiast wszelkie spory dotyczące praw do zamieszkiwania w lokalu rozstrzyga sąd powszechny w postępowaniu cywilnym.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła O. podnosząc następujące zarzuty:

1. naruszenia art. 9 ust. 2 a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji

ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 993 ze zm.)

poprzez:

* brak wykazania, że C. S. posiada tytuł prawny

do lokalu,

* uznanie za wystarczające pisma [...] z dnia [...] lutego 1980 roku

za dokument potwierdzający tytuł prawny C. S.

do lokalu,

* dokonanie zameldowania w lokalu użytkowym.

2. niewyjaśnienie na jakich dokumentach S. w W.

oparła zawarte w piśmie do C. S. z dnia 6 listopada 2006

roku stwierdzenie, że posiada ona "status najemcy pokoju w lokalu nr [...]"

skoro wszystkie zaświadczenia tej Spółdzielni o stanie prawnym tego lokalu

nie potwierdzają żadnych uprawnień C. S. do lokalu,

3. błędne powołanie się na fakt podpisania przez C. S. druku

E - 1 w miejscu przeznaczonym do podpisu osoby wynajmującej, najemcy lub

osoby, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu lub współwłasność

lokalu i uznanie skuteczności tego podpisu, w sytuacji gdy C.

S. nie przedstawiła dokumentu, z którego mogą wynikać jej prawa

do lokalu niezbędne do wyrażenia prawnie skutecznej zgody

na zameldowanie.

Zdaniem O. z materiału dowodowego wynika, iż potwierdzenia pobytu A. S. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. dokonała osobiście C. S. w "Urzędzie ([...] letnia staruszka umiejąca się tylko podpisać) przedstawiając się jako osoba dysponująca tytułem do tego lokalu.

Sygn. akt IV SA/Wa 2058/08

Jedyny dokument jaki został okazany przy zameldowaniu to pismo [...] z dnia [...] lutego 1980 roku skierowane do C. S. Nie jest to jednak dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu. Ocena dokumentów administracyjnych na nazwisko C. S. jakiej dokonał Wydział Zasobów Lokalowych w piśmie z dnia 1 sierpnia 2008 roku jest jednoznaczna i wynika z niej, że dokumenty te nie są decyzją administracyjną przydziału lokalu.

Poza tym lokal od 23 stycznia 1974 roku nie jest lokalem mieszkalnym, tylko użytkowym, a budynek jest własnością Spółdzielni - wobec czego [...] nie był już uprawniony do wystawiania dokumentów "względem lokatorów zamieszkujących w lokalach spółdzielczych".

Powyższe stanowisko [...] zostało w ogóle pominięte przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Nadto od 24 lutego 1978 roku znajduje się w Wydziale zastrzeżenie aby nie meldować w lokalu na wniosek C. S., bo jest ona "dzikim lokatorem", a lokal stanowi własność O. w W.

W tej sytuacji osobista obecność C. S. w Urzędzie i podpisanie przez nią druku E - 1, nie mogło być prawnie skuteczne, bo podpis złożyła osoba nie będąca właścicielem i nie dysponująca tytułem prawnym do lokalu. Okazany bowiem dokument nie potwierdzał tytułu prawnego do lokalu. Nie zostały więc spełnione żadne wymogi wynikające z art. 9 ust. 2a Ustawy.

Wobec powołania się przez Urząd na pismo Spółdzielni z którego wynika, że C. S. posiada "status najemcy pokoju w lokalu nr [...]" odwołujący się stwierdził, że pismo to nie jest zaświadczeniem o stanie prawnym lokalu, nie może ono być podstawą takich ustaleń bez wskazania konkretnego dokumentu na nazwisko C. S. przyznającego jej taki status.

W celu uściślenia treści tego pisma O. w W., zwróciła się do Spółdzielni o wskazanie jakie dokumenty są w posiadaniu Spółdzielni, z których wynika dla C. S. "status najemcy pokoju". Z zaświadczenia z dnia 21 września 2008 roku wynika, że O. w W. ma wyłączne prawo do całego lokalu. Napisano w nim m.in., że "Zarząd nie jest w posiadaniu dokumentu stwierdzającego uprawnienia C. S. do korzystania z części wyżej wymienionego lokalu".

Niezależnie od powyżej przestawionych argumentów, brak jest ustawowych podstaw do zameldowania na pobyt stały w lokalu użytkowym.

W tym stanie faktycznym i prawnym zaskarżona decyzja jako nieprawidłowa i sprzeczna z prawem, zdaniem O. podlega zmianie

Sygn. akt IV SA/Wa 2058/08

w całości przez uchylenie czynności materialno - technicznej polegającej na zameldowaniu A. S. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.

Decyzją z dnia [...] października 2008 roku, Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2008 roku.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że w procesie administracyjnym nie chodzi o to, czy zgłoszenie odpowiadało wymaganiom formalnym, ale czy zachodzą materialnoprawne warunki obowiązku meldunkowego. W postępowaniu o uchylenie materialno - technicznej zameldowania organ administracji bada wyłącznie zaistnienie przesłanki materialnoprawnej jaką jest zamieszkiwanie w dacie dokonania tej czynności, a nie nieprawidłowość wypełnionego druku zgłoszenia pobytu stałego.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła O. podnosząc zarzut naruszenia art. 9 ust. 2 a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 77 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sprawy oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów zawartych w odwołaniu.

Zdaniem skarżącej art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności wymaga do zameldowania potwierdzenia pobytu przez osobę uprawnioną wymienioną w art. 9 ust 2a. Takiego potwierdzenia w przedmiotowej sprawie brak. Osoba potwierdzająca pobyt w lokalu A. S. nie jest osobą wymienioną w art. 9 ust. 2a. Brak potwierdzenia, o którym mówi art. 9 ust. 2a wyłącza możliwość zameldowania.

Organy orzekające odmawiając uchylenia zameldowania A. S. naruszyły więc art. 9 ust. 2a powołanej wyżej ustawy, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy.

Organy administracji z obrazą art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie próbowały nawet wyjaśnić czy zachodzą przesłanki z art. 9 ust. 2a, co też mogło mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zdaniem skarżącej organy administracji naruszyły art. 107 § 3 k.p.a. nie ustosunkowując się do zarzutów zgłaszanych przed organami obu instancji dotyczących naruszenia art. 9 ust. 2a, co też mogło mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sygn. akt IV SA/Wa 2058/08

Z przytoczonych wyżej względów, zdaniem skarżącej, zachodzą przesłanki z art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c p.p.s.a. do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 993 - tekst jednolity ze zmianami).

Zgodnie z treścią tego przepisu przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilno - prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu.

Zameldowanie na skutek zgłoszenia pobytu jest jednym ze sposobów dokonania zameldowania. Jest to sposób uproszczony. Organ administracji przyjmuje, że osoba posiadająca tytuł prawny do lokalu składa prawdziwe oświadczenie, że osoba, która ma być zameldowana, przebywa w danym lokalu. Wbrew twierdzeniu Wojewody [...] organ administracji dokonując oceny prawidłowości czynności materialno - technicznej zameldowania nie może ograniczyć się do ustalenia czy osoba zameldowana przebywała w dacie dokonania czynności pod określonym adresem. Dla prawidłowości czynności materialno - technicznej zameldowania nie wystarczy samo stwierdzenie, że osoba zameldowana przebywała pod adresem zameldowania. Niezbędne jest również stwierdzenie, że potwierdzenia pobytu dokonała osoba uprawniona. Pogląd prezentowany przez Wojewodę jest sprzeczny z treścią art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby bowiem, że ustawodawca powołał do życia przepis, którego pewna cześć jest zbędna. Tego rodzaju wykładnia jest niedopuszczalna (Lech Morawski. Zasady wykładni prawa. Dom Organizatora, Toruń 2006, str. 106).

Sygn. akt IV SA/Wa 2058/08

Jeśli nie są spełnione przesłanki do zameldowania poprzez dokonanie czynności materialno - technicznej osoba zainteresowana dokonaniem zameldowania może złożyć do właściwego organu wniosek, który wyda decyzję w tym przedmiocie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego.

W rozpoznawanej sprawie z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że dokonująca zgłoszenia pobytu A. S. C. S. nie posiadała tytułu prawnego do lokalu, w którym nastąpiło jego zameldowanie. Pismo Spółdzielni Mieszkaniowej "M." z dnia [...] listopada 2006 roku stwierdzające, że posiada ona status najemcy lokalu nr [...] nie może być podstawą do uznania, iż C. S. przysługiwało prawo najmu pokoju w lokalu nr [...]. Z przedstawionych w toku postępowania dokumentów wynika, że O. w W. posiada własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu nr [...] przy ul. [...] (zaświadczenie z dnia 20 marca 2008 roku k - 7 akt administracyjnych, zaświadczenie z dnia 31 marca 2008 roku k - 15 akt administracyjnych, pismo Spółdzielni z dnia 16 kwietnia 2008 roku k - 52). O. zaprzecza, by zawierała z C. S. umowę najmu lokalu. W tej sytuacji uznać należy, że pismo Spółdzielni Mieszkaniowej "M." z dnia [...] listopada 2006 roku zawiera błędną informację, że C. S. posiada status najemcy lokalu mieszkalnego. W dacie zgłoszenia pobytu A. S. nie posiadała ona tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Na podstawie dokonanego przez nią zgłoszenia organ administracji nie mógł więc dokonać zameldowania A. S. w trybie czynności materialno - technicznej. Czynność ta dokonana została z naruszeniem art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta W. winien wziąć pod uwagę poczynione wyżej uwagi Sądu dotyczące zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wykładni art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 200 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.