Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 820/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2006-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2006 roku sprawy ze skargi J. i H. M. "[...]" Spółki cywilnej na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez licencji - oddala skargę. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]"r. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na H. M. i J. M. - wspólników Spółki Cywilnej "[...]" karę pieniężną w wysokości 8500 zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji oraz za naruszenie obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. W uzasadnieniu podano, iż w dniu 18 kwietnia 2006r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę samochodu ciężarowego marki "[...]", którym wyżej wskazane przedsiębiorstwo dokonywało transportu drogowego rzeczy. Stwierdzono, iż kierowca pojazdu nie posiada wymaganego wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy oraz wymaganego zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie i spełnienie przez niego wymagań określonych ustawą o transporcie drogowym. Po zawiadomieniu przedsiębiorstwa o wszczęciu postępowania administracyjnego organowi dostarczano licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wydaną na rzecz przewoźnika: J. M., H. M. - "[...]" oraz zaświadczenie potwierdzone przez przedsiębiorstwo "[...]" s.c. w "[...]" o zatrudnieniu kierowcy pojazdy oraz o spełnieniu przez niego wymagań określonych w art. 39a ust. 1 pkt 3-5 ustawy o transporcie drogowym. Ustalono jednak, iż na dzień dokonywania kontroli pojazd nie był zgłoszony organowi wydającemu licencję. Powołując się na art. 8 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wskazano, iż wniosek o wydanie licencji powinien zawierać między innymi rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych, którymi dysponuje przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie licencji, zaś stosownie do art. 8 ust. 2 pkt 4 tej ustawy do wniosku należy dołączyć m.in. wykaz pojazdów samochodowych wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu. Organ udzielający licencji wydaje jej wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie samochodów zgłoszonych we wniosku (art. 11 ust. 3 ustawy), zaś podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy osobie i okazywać na żądanie organu kontroli m.in. wypis z licencji oraz zaświadczenie poświadczające jego zatrudnienie i spełnienie wszystkich wymogów określonych ustawą (art. 87 ust. 1 i 1a ustawy o transporcie drogowym). Zgodnie z art. 92 ust. 1 powołanej ustawy kto wykonuje transport drogowy lub przewozu na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów podlega karze pieniężnej. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych określa załącznik do ustawy. Wskazano, iż zgodnie z tym załącznikiem wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy pojazdem niezgłoszonym do udzielonej licencji podlega karze 8000 zł, zaś naruszenie obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty tj. zaświadczenie o jego zatrudnieniu i spełnieniu przez niego wymagań określonych ustawą o transporcie drogowym podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł. Wskazano przy tym, iż organ nakładający kary nie ma wpływu na ich wysokość.

Od decyzji tej odwołali się H. i J. M., wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co istoty sprawy, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Wyjaśnili, iż ich firma posiada 4 samochody i 4 licencje. Licencje te wystawione są na firmę i ich ilości uzależniona jest od ilość samochodów na firmę zarejestrowanych. Wskazali, iż w licencji nie wymienia się numeru identyfikacyjnego pojazdu. W związku z tym w ocenie odwołujących się nie można nakładać kary w przypadku, gdy kontrolowany pojazd nie jest zgłoszony do licencji, gdyż z ustawy o transporcie drogowym nie wynika, iż pojazd taki podlega zgłoszeniu. Założeniem ustawodawcy jest to, aby ilość licencji odpowiadała ilości samochodów będących w zasobach przedsiębiorcy, a w tym wypadku ilość ta była tożsama. Podano, iż ustawodawca określa tylko jeden zakaz, a mianowicie określony w art. 13 ust. 1 ustawy zakaz odstępowania licencji osobom trzecim. Zatem a contrario przeniesienie licencji w obszarze tego samego przedsiębiorcy na inny samochód jest dozwolone, jeżeli auto to spełnia wymogi dotyczące wykonywania działalności na jaką została udzielona licencja. Dodatkowo podniesiono, iż przewoźnik jest obowiązany zgłaszać na piśmie wszelkie dane, o których mowa w art. 8 ustawy. Z uwagi zaś na fakt, iż samochód kontrolowany został zakupiony w miejsce sprzedanego kompletowano niezbędne dokumenty i poprawiano stan faktyczny pojazdu, który miał być zgłoszony. Wprawdzie termin zgłoszenia wynosi 14 dni, ale informacja musi być kompletna i rzetelna. Odwołujący się podali, iż nie kwestionują okoliczności iż na dzień kontroli pojazd nie widniał w wykazie pojazdów zgłoszonych do licencji, jednakże w ich ocenie decyzja została wydana w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny i jest dla nich krzywdząca. W toku postępowania odwoławczego strony przedłożyły kopię zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wraz z umową spółki cywilnej, kopię dowodu rejestracyjnego przedmiotowego pojazdu oraz informację o dokonaniu zgłoszenia organowi udzielającemu licencji faktu nabycia pojazdu wraz z potwierdzeniem przyjęcia zgłoszenia z dnia 22 maja 2006r. W dodatkowym piśmie z dnia 1 września 2006r. odwołujący się podali, iż transport drogowy był wykonywany pojazdem zgłoszonym do licencji, a jedynie kierowca nie posiadał przy sobie właściwych dokumentów. Jednak w ocenie stron nie nastąpiła żadna szkoda po stronie Skarbu Państwa, gdyż liczba licencji i pojazdów w firnie zgadzała się.

Decyzją z dnia "[...]" r. Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję w części sentencji odnoszącej się do tabeli zawierającej opis naruszenia (przepis naruszony), a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu podano, iż odwołujący się naruszyli obowiązki wynikające ustawy o transporcie drogowym. Wskazano, iż po uzyskaniu licencji na przedsiębiorcy ciąży obowiązek zgłaszania wszelkich zmian danych, które stanowiły podstawę jej wydania w ciągu 14 dni od ich powstania. Oznacza to, iż istnieje także obowiązek zgłoszenia zmian wykazu pojazdów, którym dysponuje przedsiębiorca. Natomiast wykonywanie transportu tym pojazdem bez dokonania tego zgłoszenia, pomimo upływu terminu do jego dokonania stanowi naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Podniesiono, iż pojazd został nabyty w dniu 16 sierpnia 2005r., zaś zarejestrowany w dniu 30 sierpnia 2005r. Zatem winien być zgłoszony do organu wydającego licencję do dnia 13 września 2005r. Okoliczność, iż przedsiębiorstwo zakupiło pojazd w miejsce innego nie ma znaczenia. Licencja, której posiadania organ nie kwestionuje, wydawana jest jako dokument uprawniający do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego, a nie dla każdego pojazdu będącego w dyspozycji przedsiębiorstwa. Dla każdego pojazdu zgłoszonego w licencji organ udzielający licencji wydaje wypis. Zatem okoliczność, iż przedmiotowy pojazd został zakupiony w miejsce innego nie zmienia faktu, iż nie został zgłoszony do posiadanej licencji, a to narusza art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Odnośnie zaś naruszenia obowiązku wyposażenia kierowcy w zaświadczenie poświadczające jego zatrudnienie oraz spełnienie wymagań określonych ustawą, wskazano iż obowiązek taki wynika z art. 87 ust. 1 i 1a ustawy o transporcie drogowym. W trakcie wykonywania transportu kierowca nie posiadał tych dokumentów. Wskazano, iż dla odpowiedzialności administracyjnej nie mają znaczenia przyczyny, z powodu których kierowca nie legitymował się dokumentami, gdyż przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za skutek w postaci braku wymaganego dokumentu w trakcie kontroli. Podniesiono, iż organ pierwszej instancji dokonał prawidłowego przyporządkowania rodzaju naruszeń i ustalenia wysokości kary pieniężnej, jednakże błędnie w sentencji decyzji powołał się na naruszenie art. 8 ust. 3 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym przy jednoczesnym prawidłowym zaklasyfikowaniu tego naruszenia jako określonego w pkt. 1.2 załącznika do ustawy. Uchybienie to w ocenie organu odwoławczego nie stoi na przeszkodzie do uznania, iż zaskarżona decyzja nie budzi zastrzeżeń co do zasadności nałożenia kary. Ponadto wydając decyzję reformatoryjną organ odwoławczy skorygował decyzję organu pierwszej instancji poprzez nazwanie dokumentu, którego brak w pojeździe spowodował naruszenie obowiązku wyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty. Zmiany te nie miały jednak wpływu na wysokość nałożonej kary pieniężnej. Podniesiono ponadto, iż przepisy dotyczące kar pieniężnych za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów ustawy mają charakter obligatoryjny i nie przewidują żadnych wyjątków bez względu na przyczyny, które spowodowały naruszenie wymogów ustawowych.

Na tę decyzję skargę wniósł pełnomocnik H. i J. M. - radca prawny A. B., zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniósł, iż skarżący, którzy posiadają licencję na wykonywanie transportu drogowego dopełnili wymogi ustawowe i zgłosili wszystkie posiadane pojazdy do wniosku. Już posiadając licencję wydaną na 4 pojazdy sprzedali jeden z nich i w to miejsce zakupili nowy. Zatem niezgłoszenie nowego pojazdu nie skutkowało tym, iż przedsiębiorca nie posiadał licencji na nowy pojazd. W ocenie pełnomocnika skarżących zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym wynika, iż z wnioskiem o zmianę licencji przedsiębiorca ma obowiązek wystąpić, gdy zajdą zmiany powodujące zmianę treści licencji. Natomiast stosownie do treści art. 8 ustawy w licencji nie wymienia się danych konkretnego pojazdu. Skarżący zaś przez cały czas posiadali 4 pojazdy i w żadnym momencie nie wykonywali transportu przy pomocy większej liczby pojazdów, a w związku z tym interesy Skarbu Państwa nie były naruszone. Pełnomocnik skarżących zarzucił, iż skoro nie zostały naruszone przepisy ustawy o transporcie drogowym, to brak było podstaw do nałożenia kary pieniężnej. Ponadto wskazano, iż w licencji nie podaje się danych pojazdu, a jedynie we wniosku należy wskazać rodzaj i liczbę pojazdów, którymi dysponuje przedsiębiorca. Podniesiono także, iż w uzasadnieniu decyzji niewłaściwe określono termin, w którym należało dokonać zgłoszenia nowego pojazdu. W związku z tym w ocenie autora skargi zasadne było jedynie wymierzenie kary zgodnie z pkt 1.7 załącznika do ustawy w wysokości 500 zł.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do kwestii niewłaściwego wskazania daty, w której skarżący winni zgłosić pojazd do organu udzielającego licencji wyjaśniono, iż był to oczywisty błąd pisarski, który został sprostowany postanowieniem z dnia "[...]"r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa.

Podnieść należy, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004r. Nr 204 poz. 2088 ze zm.) podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Uzyskanie takiej licencji nie oznacza jednak, iż z tym momentem przewoźnik może dokonywać przewozów w dowolny sposób. Wręcz przeciwnie - ciążą na nim określone obowiązki, wynikające z przepisów ustawy, a ich naruszenie skutkuje nałożeniem kary pieniężnej (art. 92 ust. 1 ustawy), zaś w przypadkach określonych w art. 15 ustawy nawet cofnięciem udzielonej licencji. Jednym z takich obowiązków jest określony w art. 14 ustawy o transporcie drogowym obowiązek zgłaszania zmiany danych. Przy czym podkreślić należy, iż zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8, nie później niż w terminie 14 dni od ich powstania. Natomiast w przypadku, gdy zmiany te obejmują dane zawarte w licencji przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o dokonanie zmiany treści licencji (art. 14 ust. 2). Nie jest zatem słuszne twierdzenie pełnomocnika skarżących, iż przewoźnik ma obowiązek zgłaszania zmiany tylko takich danych, które zawarte są w treści licencji. W świetle wyżej przywołanego przepisu na przewoźniku ciąży bowiem obowiązek zgłaszania zmiany wszelkich danych zawartych w art. 8 ustawy, a zmiana danych stanowiących treść licencji rodzi ten skutek, iż oprócz zgłoszenia zmiany danych przewoźnik ma obowiązek dodatkowo wystąpić z wnioskiem o zmianę treści licencji. Należy przy tym wskazać, iż powołany art. 14 ust. 1 nakazuje zgłaszania zmiany wszelkich danych zawartych w całym art. 8, a nie tylko w wybranych ustępach tego artykułu. Ten zaś przepis określa nie tylko dane, jakie winny być zawarte we wniosku o udzielenie licencji (gdzie między innymi należy podać rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych, którymi dysponuje przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie licencji - art. 8 ust. 2 pkt 4), ale także dokumenty jakie do tego wniosku należy dołączyć. Wśród nich znajduje się wykaz pojazdów samochodowych wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu, a w przypadku gdy przedsiębiorca nie jest właścicielem tych pojazdów - również dokument potwierdzający prawo do dysponowania nimi (art. 8 ust. 3 pkt 8). Zatem nie ma wątpliwości, iż zmiana pojazdu samochodowego, którym dokonywany jest transport, nawet w przypadku gdy ogólna liczba pojazdów pozostających w dyspozycji przedsiębiorcy nie ulega zmianie, powoduje konieczność dokonania zgłoszenia takiej zmiany organowi, który wydał licencję. Natomiast brak dokonania takiego zgłoszenia, wskutek czego transport drogowy jest wykonywany pojazdem niezgłoszonym do licencji stanowi naruszenie przepisów ustawy, o którym mowa w pkt. 1.2 Załącznika do ustawy, za które wymierzana jest kara pieniężna w wysokości 8000 zł. Należy przy tym podkreślić, iż wysokość kary jest ściśle określona przez ustawodawcę i organ nie może określić jej w innej wysokości. W związku z tym podnoszone przez skarżących okoliczności, iż brak zgłoszenia wynikał z konieczności skompletowania dokumentów oraz "poprawy stanu faktycznego pojazdu" nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Zgłoszenie zmiany danych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym należy dokonać w ciągu 14 dni od ich powstania. Tylko zatem w przypadku, gdyby skarżący wykazali, iż w tym terminie dokonali stosownego zgłoszenia, brak byłoby podstaw do nałożenia kary. Jak wynika jednak z dokumentów przedłożonych przez skarżących przedmiotowy pojazd został zakupiony w dniu 16 sierpnia 2005r., zarejestrowany w dniu 30 sierpnia 2005r., a zgłoszony do organu udzielającego licencję dopiero w dniu 22 maja 2006r. (czyli już po dokonanej w dniu 18 kwietnia 2006r. kontroli). Zatem z całą pewnością skarżący nie dochowali terminu określonego w ustawie. Ponadto należy podnieść, iż o ile - jak twierdzili skarżący w odwołaniu - pojazd nie spełniał warunków do dokonania zgłoszenia, czy to ze względu na brak stosownej dokumentacji, czy też z uwagi na stan techniczny, to przewoźnik w ogóle nie powinien wykonywać nim żadnych przewozów. Okoliczność ta zatem w żaden sposób nie mogła uzasadnić odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Natomiast podnoszony w skardze zarzut odnośnie nieprawidłowego wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji daty, w jakiej upłynął termin do dokonania zgłoszenia zmiany danych, to nie ma on żadnego znaczenia. Ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie nie budzą bowiem żadnych wątpliwości w świetle dokumentów przedłożonych przez skarżących, zaś sam błąd organu w tym zakresie miał charakter omyłki pisarskiej, sprostowanej stosownym postanowieniem.

Odnosząc się zaś do kwestii braku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, a mianowicie zaświadczenia poświadczającego zatrudnienie kierowcy oraz spełnienie przez niego wymagań, to obowiązek ten wynika z art. 87 ust. 1a ustawy o transporcie drogowym Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów ustawy, o którym mowa w pkt 1.7 Załącznika, za które przewidziana jest kara w wysokości 500 zł. Także zatem w tej części zaskarżona decyzja nie narusza prawa, czego zresztą skarżący nie kwestionują.

Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skargę oddalił.