Wyrok NSA, sygn. akt OSK 735/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz, Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.), Elżbieta Stebnicka, Protokolant Mariola Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 lutego 2004 r. sygn. akt SA/Rz 1629/01 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem Z dnia 17 lutego 2004 r. sygn. akt SA/Rz 1629/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, oddalił skargę [...] na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...], w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach:

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r., wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 z w związku z art.127 § 3 kpa po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2000 r. Nr [...] o pozbawieniu [...] uprawnień kombatanckich, przyznanych decyzją Zarządu Wojewódzkiego ZboWiD w Rzeszowie z dnia [...] maja 1979 r., z tytułu utrwalania władzy ludowej od 22 czerwca do 19 sierpnia 1948 r., od 2 października 1948 r. do 8 maja 1949 r., od 14 września do 22 września 1949 r.

Jako podstawę prawną decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich powołano art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 245 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ orzekający w sprawie stwierdził, że [...] w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art.1 ust.2 pkt 6 cyt. ustawy. Ustaleń tych dokonano na podstawie akt ZboWiD, informacji podanych przez [...] w toku postępowania weryfikacyjnego i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. [...] uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", a takie osoby pozbawia się uprawnień kombatanckich zgodnie z art.25 ust.2 pkt 2 cyt. ustawy.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] zakwestionował zasadność pozbawienia go uprawnień kombatanckich i wniósł o zmianę opisanej decyzji z dnia [...] czerwca 2001 r. oraz utrzymanie w mocy decyzji ZW ZboWiD w Rzeszowie z dnia [...] maja 1979 r. Zdaniem skarżącego pozbawienie go nabytych uprawnień kombatanckich było niesprawiedliwe i krzywdzące . W momencie powołania do służby wojskowej miał 21 lat, nie miał żadnego wpływu na to, gdzie będzie tę służbę odbywał, był szeregowym żołnierzem nie mającym żadnego wpływu na wydawane rozkazy. Skarżący powołał również, że posiada medal "Za udział w walkach o ochronę władzy ludowej". Obecnie jest człowiekiem starym i schorowanym, utrzymuje się z emerytury, posiadane uprawnienia są niezwykle pomocne i pozwalają na skromną egzystencję. Pozbawiając go uprawnień kombatanckich, nie wytłumaczono mu "dlaczego i w jakich powodów oraz co jest przyczyną takiego stanu rzeczy", a jego zdaniem należą mu się wyczerpujące wyjaśnienia w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż nie zawiera ona uzasadnionych podstaw. Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził, aby została ona wydana z naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu z dokonanych ustaleń wynika, że organ administracji orzekający w sprawie prawidłowo uznał, że opisany stan faktyczny wypełnia dyspozycję art.25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Zatem na gruncie obowiązującego prawa materialnego, organ administracji zasadnie pozbawił skarżącego przyznanych mu uprzednio uprawnień kombatanckich. Ponadto Sąd wskazał, że skoro zastosowanie w realiach niniejszej sprawy wskazanego wyżej przepisu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego było prawidłowe - pozbawienie uprawnień kombatanckich w sytuacji przewidzianej w tym przepisie jest obligatoryjne i nie zależy od uznania organu administracji – w konsekwencji więc, zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Za chybiony uznał również zarzut pozwanego, jakoby organ orzekający w sprawie nie wyjaśnił powodów pozbawienia go uprawnień kombatanckich, a więc naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 kpa zawierając prawidłowe uzasadnienie prawne, jak i faktyczne.

[...] – działając przez swojego pełnomocnika – złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zarzucając mu:

- naruszenie przepisów postępowania przez ustalenie, że wnioskodawca służył w Jednostce Wojskowej 3024 wchodzącej w skład Korpusu Bezpieczeństwa Publicznego, zamiast w jednostce KBW, która również brała udział w zakresie wprowadzania porządku i ładu publicznego;

- naruszenie konstytucyjnej zasady, że nabytych praw się nie pozbawia, chyba tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia Sądu;

- ograniczenie korzystania z konstytucyjnej ochrony prawnej nabytych praw (pobawienie świadczeń kombatanckich);

- naruszenie powołanych zasad ma swe uzasadnienie, że władze Związku Kombatantów i Osób Represjonowanych złożyły w Sejmie RP wniosek o uchylenie krzywdzącej decyzji art.25 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

Wskazując na powyższe podstawy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku z dnia 17 lutego 2004 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania według właściwości. Jako okoliczności uzasadniające podstawy kasacyjne, [...] podał, że postępowanie dowodowe nie było pełne, ponieważ Sąd ustalił, że wnioskodawca pełnił służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Publicznego, zamiast w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Ponadto, art.25 ust.2 pkt 2 powoływanej ustawy pozbawił skarżącego uprawnień kombatanta, jedynie dlatego, że powołany przepis ogranicza uprawnienia. Jednocześnie, [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Rzeszowie z dnia 11 lipca 2001 r. Ponadto podniósł, iż skarga została wniesiona do Naczelnego Sadu Administracyjnego, który ją przekazał do Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie bez zawiadomienia o tym fakcie skarżącego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem Sąd rozpoznając sprawę nie naruszył konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych, ani też przepisów postępowania poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego.

Zgodne zaś z art.183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Odnosząc się do głównego zarzutu naruszenia przez Sąd zasady ochrony praw nabytych, która to zasada – zdaniem skarżącego – została pogwałcona w art.25 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, należy wskazać, iż Trybunał Konstytucyjny badał zgodność przepisu m.in. art.25 uyst.2 pkt 2 w jego brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie i uznał, że jest on zgodny z Konstytucją (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie SK 4/02 opubl. OTK-A 2003/4/31). W związku z tym należy stwierdzić, iż Sąd stosując powołany przepis art.25 ust.2 pkt 2 nie naruszył konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych. Również nie naruszył przepisów postępowania odnoszących się do prawidłowego ustalenia okoliczności sprawy. Sąd w tym zakresie nie dokonywał własnych ustaleń i odniósł się jedynie do materiału dowodowego zgromadzonego przez organ, który stanowił podstawę wydanych decyzji.

Jak to wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd powołał się na własnoręcznie napisane przez skarżącego dokumenty o jego służbie w Jednostce Wojskowej [...] wchodzącej w skład Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Użycie więc zamiast słowa "Wewnętrznego" słowa "Publicznego" jest oczywistą omyłką pisarską, która nie ma żadnego znaczenia dla okoliczności sprawy. Bezsporne bowiem jest, że skarżący służył we wskazanej jednostce, brał udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej i z tego tytułu uzyskał w dniu 10 maja 1979r. uprawnienia kombatanckie.

Wyjaśnić również należy, iż zarzut skarżącego dot. przekazania skargi na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 15 czerwca 2001 r. do innego sądu jest całkowicie bezzasadny. Skarga [...] została wniesiona do Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie w dniu 13 lipca 2001r . zgodnie z obowiązującą właściwością rzeczową i miejscową. Z dniem 1 stycznia 2004 r. została wprowadzona reforma sądownictwa administracyjnego przewidująca dwuinstancyjność tego sądownictwa. Zgodnie zaś z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie i dlatego sprawa w I instancji została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie.

Z tych wszystkich względów uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Sąd na zasadzie art.184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) orzekł jak w sentencji wyroku.