Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 699/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 113 ust. 3, art. 216 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Bożena Popowska Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1220/13 w sprawie ze skargi G.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości nabytej umową zamiany na cele publiczne oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 14 listopada

2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1220/13 oddalił skargę G. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości nabytej umową zamiany na cele publiczne.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że aktem notarialnym z dnia 22 lipca 1998 r., Rep. A nr [...], Gmina C. nabyła od G. K. nieruchomość położoną w C. przy ul. [...], ozn. nr [...] k.m. 22 f o pow. 0,0087 ha, w zamian za działki gruntu nr [...],[...], k.m. 22f, o łącznej pow. 0,0501 ha.

Wnioskiem z dnia 24 lipca 2012 r. G. K. wystąpiła o zwrot nieruchomości położonej w C., ozn. nr [...] o pow. 0,0079 ha, pochodzącej z działki nr [...]. Jednocześnie zawnioskowała o ustalenie wysokości kwoty tytułem odszkodowania, jaką powinna wpłacić na rzecz Gminy C. za działki nr [...] oraz nr [...] otrzymane w zamian za działkę nr [...], których nie jest już właścicielką, gdyż przekazała je córce, która wybudowała na nich dom mieszkalny.

Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. Wojewoda [...] wyznaczył Starostę M. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej jako organ właściwy do rozpatrzenia powyższego wniosku. Przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Gminy C., co jest ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C. nr KW [...]

Zawiadomieniem z dnia 24 października 2012 r. poinformowano strony o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości objętej wnioskiem. Jednocześnie wystąpiono do Prezydenta Miasta C. o przesłanie uchwały Zarządu Miasta C. nr [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. w sprawie nabycia przez Gminę C. nieruchomości ozn. jako działka nr [...], k.m. 22f o obszarze 87 m2, położonej w C. przy ul. [...] nr [...] w zamian za działki gruntu nr [...],[...], k.m. 22f, o łącznym obszarze 0,0501 ha oraz dokumentację dot. podziału, z której wynika, że nieruchomość o nr [...] została wydzielona z działki o nr [...] opisanej w akcie notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia 22 lipca 1998 r.

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] Starosta M., działając na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.), odmówił G. K. zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0079 ha, obręb 22, nabytej na rzecz Gminy C. umową zamiany na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 22 lipca 1998 r.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że instytucja zwrotu nieruchomości stosowana jest do nieruchomości wywłaszczonych na cel publiczny. Tymczasem nieruchomość położona w C. przy ul. [...] o nr [...], obręb 22, z której wydzielono działkę wnioskowaną do zwrotu ozn. nr [...], nie została wywłaszczona ani też przejęta na podstawie przepisów wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ale nabyta w drodze dobrowolnej umowy cywilnej, a zatem w ocenie organu I instancji brak było podstaw prawnych do zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Powyższe wynika ze zgromadzonej przez organ dokumentacji, w tym z protokołu z negocjacji spisanego w dniu 12 maja 1998 r. w sprawie wykupu nieruchomości położonej w C. ozn. na k.m. 22f jako działka [...], z którego wynika, że G. K. wyraziła zgodę na zamianę nieruchomości nr [...] na działkę położoną przy ul. [...], którą obecnie dzierżawi. Stronie zaproponowano wówczas zamianę działki nr [...] na działki nr [...] i [...]o łącznej pow. 501 m2.

G. K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

Rozpoznając odwołanie, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił argumenty świadczące o prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Wojewoda podzielił w pełni stanowisko Starosty M., że nie ma podstaw prawnych do prowadzenia postępowania administracyjnego o zwrot nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] na podstawie przepisów rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ I instancji prawidłowo uznał, że skoro nieruchomość objęta przedmiotem żądania została nabyta przez Gminę C. w zamian za działki nr [...] i nr [...], to dyspozycja art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie pozwala na to, aby taka nieruchomość była objęta decyzją o zwrocie. Wobec czego, zdaniem organu odwoławczego, odmowę zwrotu należało uznać za zgodną z prawem. W tej sytuacji wszelkie wnioski strony, w tym o ustalenie odszkodowania nie mogą zostać uwzględnione. Na koniec wskazano, że dokonywanie przez odwołującą się zabiegów interpretacyjnych, które mają doprowadzić do uznania, że przedmiotem postępowania o zwrot mogą być także nieruchomości nabyte przez gminę na podstawie umowy cywilnej, zawartej na podstawie art. 15 ustawy o gospodarce nieruchomościami, prowadzi do zmiany treści przepisów dotyczących postępowania o zwrot.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi G. K., uznał, że jest ona niezasadna.

Sąd wskazał, że spór w sprawie dotyczy tego, czy działka nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]), której własność została przeniesiona na rzecz Gminy Miasta C. umową zamiany zawartą w formie akt notarialnego z dnia 22 lipca 1998 r. jest nieruchomością wywłaszczoną, a w związku z tym podlegającą – po spełnieniu przesłanek przewidzianych ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – zwrotowi.

Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość wywłaszczona może zostać zwrócona w całości lub w części na żądanie jej poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Za nieruchomość wywłaszczoną należy rozumieć taką nieruchomości, w stosunku do której Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze wywłaszczenia rozumianego sensu stricte, a więc na podstawie indywidualnej (w znaczeniu podmiotowym) i konkretnej (w znaczeniu przedmiotowym) decyzji administracyjnej, wydanej w postępowaniu administracyjnym na podstawie obowiązujących przepisów ustaw i dekretów z mocą ustawy, regulujących ogólne zasady i tryb przymusowego odjęcia lub ograniczenia własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości.

W trybie i na zasadach określonych w art. 136 i następnych ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. zwrotowi podlegają także nieruchomości określone w art. 216 tej ustawy. Przepis ten nakazuje bowiem stosować przepisy rozdziału 6 działu III nabytych przez Skarb Państwa lub gminę na podstawie enumeratywnie wyliczonych w tym przepisie ustaw, a nawet przepisów poszczególnych ustaw. Przepis ten jako szczególny, nie może być interpretowany w sposób rozszerzający, a organy orzekające zobowiązane do przestrzegania prawa mogą go tylko stosować wprost.

Sąd stwierdził, że dla niniejszej sprawy znaczenie ma art. 216 ust. 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, rozdział 6 dział III ustawy znajduje odpowiednie zastosowanie co do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie: art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli, art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Z powyższego wynika, że przepis ten nie przewiduje stosowania przepisów rozdziału 6 działu III do nabycia nieruchomości na własność gminy na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

Według Sądu nie budzi wątpliwości, że działka nr [...], z której powstała działka nr [...] (objęta żądaniem zwrotu) nie została wywłaszczona decyzją administracyjną. Sam akt notarialny zamiany między innymi działki [...] został sporządzony w dniu 22 lipca 1998 r., a ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości utraciła moc z dniem 1 stycznia 1998 roku (art. 241 i 242 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.). Oznacza to, że w dacie zawarcia umowy – aktu notarialnego z dnia 22 lipca 1998 r. ustawa z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie obowiązywała. Nadto w § 2 aktu notarialnego z dnia 22 lipca 1998 r. wskazano, że umowa została zawarta na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tej sytuacji art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania do żądania zwrotu działki nr [...], bowiem działka ta przeszła na własność gminy w trybie umowy (art. 15 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.), nie podlega więc zwrotowi w trybie art. 136 ustawy z 1997 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła G. K., wskazując na rażące naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 136 ust. 3 i 4 w zw. z art. 113 ust. 3 i art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez błędną interpretację tych przepisów, polegającą na uznaniu, iż nabycie nieruchomości na własność gminy w drodze zamiany działek, a nie ich wywłaszczenia, wyklucza możliwość zwrotu w tym stanie faktycznym poprzedniemu właścicielowi zbytej w tym trybie działki;

2) naruszenie art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez:

a) przyjęcie wykładni prawa materialnego różnicującej sytuację prawną jednostek tylko w oparciu o formalistyczne pojmowanie wywłaszczenia nieruchomości wskutek przyjęcia wyłącznie trybu administracyjnego z wyłączeniem trybu cywilnoprawnego powiązanego z procedurą wywłaszczenia na realizację celu publicznego,

b) naruszenie zasady ochrony praw nabytych;

3) naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez pominięcie przy interpretacji prawa materialnego art. 7 k.p.a., nakazującego uwzględnić słuszny interes obywatela i art. 8 k.p.a., nakazującego pogłębianie zaufania obywatela do organów Państwa.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął okoliczność, iż nieruchomość, w skład której wchodziła działka nr [...], obręb 22f, stanowiąca pierwotnie własność rodziców skarżącej została wywłaszczona pod realizację parkingu przycmentarnego w C., a więc na cel publiczny. Wprawdzie w końcowej fazie negocjacji z Gminą C. doszło do zamiany działek aktem notarialnym z 22 lipca 1998 r., jednakże dla skarżącej była to sytuacja o tyle przymusowa, że gdyby nie wyraziła zgody na zawarcie aktu notarialnego, to i tak zostałaby wywłaszczona i to na gorszych warunkach.

Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, autor skargi kasacyjnej wskazał, że nabycie nieruchomości w drodze cywilno - prawnej nie w każdym przypadku ogranicza dopuszczalność zwrotu nieruchomości, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zapis na str. 3 aktu notarialnego - zamiany działek oraz § 2 tego aktu, są dowodem, że transakcja zamiany działek nastąpiła na mocy ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ nabywana przez Gminę działka przeznaczona była pod realizację parkingu przycmentamego.

W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną, dla odkodowania hipotetycznego stanu faktycznego objętego normą prawną art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, niezbędne jest uwzględnienie związku nabycia w formie cywilnoprawnej z realizacją celu publicznego. Z tego zakresu stanu hipotetycznego należy wyłączyć jedynie tego rodzaju nabycie, które nie pozostawało w związku z celami publicznymi. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że hipotezą art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie są objęte tylko te sytuacje prawne i faktyczne nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości, w których umowa cywilnoprawna zawarta została bez żadnego związku z celami wywłaszczenia nieruchomości na określony cel publiczny. Nabycie przez Skarb Państwa w związku z obowiązkiem jej nabycia na cele publicznoprawne, będące następnie podstawą stosowania procedury wywłaszczenia stawiało jednostkę w sytuacji przymusowej. Upływ wyznaczonego przez organ administracji państwowej terminu powodował przystąpienie do dalszych czynności związanych z wywłaszczeniem. Pominięcie przy wykładni tego rozwiązania prawnego narusza art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Zwrócono również uwagę, że już na gruncie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości skarżąca nabyła prawo - roszczenie - do zwrotu niewykorzystanej na cele publiczne części jej działki. Odmawiając jej tego prawa, organ administracyjny, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dopuścił się naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. oraz art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, gdyż żaden z zarzutów w niej podniesionych nie zasługiwał na uwzględnienie.

Naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, według strony skarżącej, polega na błędnej interpretacji tych przepisów przez uznanie, że nabycie nieruchomości w drodze zamiany działek, a nie wywłaszczenia, wyklucza możliwość ich zwrotu poprzedniemu właścicielowi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczono obszerne fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących interpretacji art.216 ust.2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wywodząc że rokowania, które poprzedzały zawarcie umowy były prowadzone pod rządami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i dlatego regulacja zawarta we wskazanym powyżej art.216 ust.2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami powinna znaleźć zastosowanie w sprawie.

Prezentowana w skardze kasacyjnej interpretacja art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w istocie polegająca na przytoczeniu obszernych fragmentów orzeczeń sądów administracyjnych, jest trafna i w zasadzie w tej kwestii linia orzecznicza sądów administracyjnych jest już utrwalona. Nowelizacja art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami dokonana ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U z 2004 r., Nr 141, poz. 1492) polegała na dodaniu ustępu 2 stanowiącego, że przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie: 1) art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli, 2) art. 9 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów społeczno-gospodarczych, 3) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Ustawodawca w art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przeciwieństwie do pkt 1 i 2, nie wymienił konkretnych przepisów ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, lecz nakazał odpowiednie stosowanie przepisów o zwrocie nieruchomości do nieruchomości nabywanych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Jednocześnie ustawodawca w art.1 ust.1 b powołanej wyżej ustawy z 28 listopada 2003 r., nowelizującej ustawę o gospodarce nieruchomościami, objaśnił, co należy rozumieć pod pojęciem nabycia nieruchomości, stanowiąc jednocześnie, że w ustawie o gospodarce nieruchomościami w art.4 dodaje się pkt 3 b. Stosownie do tego przepisu: "przez zbywanie albo nabywanie nieruchomości należy rozumieć dokonywanie czynności prawnych na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste" Oczywistym jest, że czynność cywilnoprawna polegająca na przeniesieniu prawa własności nieruchomości w drodze sprzedaży lub zamiany mieści się w pojęciu nabycia, o którym mowa w art. 4 ust. 3 b ustawy o gospodarce nieruchomościami ( por. wyroki NSA dnia 16 października 2009 r., sygn. akt I OSK 37/09, z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1230/08, z dnia 18 grudnia 2009 r. pub. www.nsa.gov.pl). Stanowisko to podziela także Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie.

Rzecz jednak w tym, że w rozpoznawanej sprawie negocjacje w sprawie wykupu przez Gminę C. działki nr [...] o powierzchni 87 m2 zostały przeprowadzone w dniu 12 maja 1998 r., czyli w czasie obowiązywania ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zarząd Miasta C. uchwałę w sprawie zamiany nieruchomości podjął w dniu 29 czerwca 1998 r. Nie ma zatem zastosowania w sprawie art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Co do zasady przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują możliwości zwrotu nieruchomości nabytej w drodze umowy przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego na cel publiczny ( por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2015 r.,sygn. akt I OSK 1698/13, publ. www.nsa.gov.pl). W przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami mowa jest o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zbędnych na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wyjątki od tej zasady wprowadzono w art. 216, który stanowi o rozszerzeniu możliwości zwrotu nieruchomości. Zgodnie z tą regulacją zasady dotyczące zwrotu nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie wymienionych w nim przepisów. Art. 216 ustawy zawiera zamknięty katalog aktów prawnych będących podstawą przejęcia lub nabycia nieruchomości. Uregulowania przepisu art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie zwrotu nieruchomości wywłaszczonych lub przejętych, czy też nabytych przez Skarb Państwa w szczególnym trybie mają charakter wyczerpujący i nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowanie tego przepisu.

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art.113 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż stan faktyczny sprawy nie pozwala na przyjęcie, że wypełniona została dyspozycja tego przepisu. Stosownie do art. art.113 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wywłaszczeniem może być objęta cała nieruchomość albo jej część. Jeżeli wywłaszczeniem jest objęta część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystywania na dotychczasowe cele, na żądanie właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości nabywa się tę część w drodze umowy na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, w zależności od tego, na czyją rzecz następuje wywłaszczenie. Z działki nr 75/13 powstały dwie działki nr 75/15 i [...]. W akcie notarialnym zamiany działek z dnia 22 lipca 1998 r. nie ma żadnej wzmianki o tym, że zamiana następuje w trybie art.113 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto dla wyczerpania dyspozycji art.113 ust.3 wskazanej ustawy nabycie nieruchomości w tym trybie następuje na żądanie jej właściciela ( użytkownika wieczystego). Skarżąca nie twierdzi, aby zamiana następowała na jej wniosek. Okoliczność ta nie wynika także z protokołu negocjacji, sporządzonego już pod rządami ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Niezależnie od niedopuszczalności roszczenia o zwrot gruntu w sytuacji zaistniałej w sprawie trzeba także ponadto zwrócić uwagę, na treść art.140 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tymczasem skarżąca nie chce zwrócić nieruchomości, którą w drodze zamiany otrzymała od Gminy, bo " córka na tej nieruchomości pobudowała dom".

Nie został również naruszony art.1 Konstytucji stanowiący, że Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli. Sąd pierwszej instancji dokonując prawidłowej wykładni art. 136 ust. 3 ustawy nie naruszył art.1 Konstytucji. Zasady konstytucyjne nie mogą być bowiem uzasadnieniem rozszerzenia przepisu o treści w nim niezapisane.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.