Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1564/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 2 i  art. 15 ust. 4
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1564/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r., sprawy ze skarg "G" sp. z o.o. w K., na decyzje Dyrektora Izby Celnej, z dnia 24 marca 2006 r. Nr[...],, [...],, [...],, [...],, [...],, [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, - skargi oddala -


UZASADNIENIE

W dniu 12 grudnia 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzje nr od [...] do [...], którymi określił Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "G" Spółce z o. o. z siedzibą w K., dalej zwanej "Spółką", kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, ujętych w zgłoszeniach celnych SAD nr [...] w wysokości odpowiednio: 46697,60 zł, 42411,60 zł, 44602,30 zł, 50657,80 zł, 51873 zł, 56737,70 zł, 54585,80 zł. Organ poinformował o kwotach pozostających do zapłaty (różnicy pomiędzy kwotą podatku VAT określonego w/w decyzjami, a kwotą podatku VAT, określoną przez organ celny w zgłoszeniu celnym SAD nr jw.)

W uzasadnieniach w/w decyzji wskazano, iż na podstawie niżej wymienionych zgłoszeń celnych i świadectw przewozowych EUR 1:

SAD Nr OGL [...], EUR 1 nr [...]

SAD Nr OGL [...], EUR 1 nr [...]

SAD Nr OGL [...], EUR 1 nr [...]

SAD Nr OGL [...], EUR 1 nr [...]

SAD Nr OGL [...], EUR 1 nr [...]

SAD Nr OGL [...], EUR 1 nr [...]

SAD Nr OGL [...], EUR 1 nr [...]

Spółka zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze importowany z Turcji towar. Wobec całego towaru zastosowana została obniżona stawka celna w wysokości 0%.

Następnie w celu sprawdzenia autentyczności załączonych do zgłoszeń celnych świadectw przewozowych EUR 1 zostały one przesłane do tureckich władz celnych, celem weryfikacji. Władze te udzieliły odpowiedzi, że świadectwa te nie zostały wystawione i potwierdzone przez turecki urząd celny oraz że pieczęć z pola 11 świadectw nie należy do tureckich władz celnych, dlatego też towary nim objęte nie podlegają preferencyjnemu traktowaniu.

W związku z tym po przeprowadzeniu, wznowionego z urzędu, postępowania Naczelnik Urzędu Celnego decyzjami z dnia 7 i 10 października 2005r. uchylił prawomocne decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 5, 8, 15 listopada 2002 r., 2, 4, 16 grudnia 2002 r. oraz 2 stycznia 2003 r. w części dotyczącej stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego.

Uchylenie prawomocnych decyzji i zmiana zgłoszenia celnego nr jw. w zakresie stawki celnej i kwoty długu celnego miało wpływ na wysokość kwoty podatku VAT, gdyż zmianie uległa podstawa tego podatku. W związku z tym zostało wszczęte postępowania w sprawie określenia prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług dla towarów objętych w/w zgłoszeniami celnymi.

W uzasadnieniach decyzji z dnia 12 grudnia 2005 r. organ I instancji wskazał, iż konsekwencją ustalenia kwoty długu celnego na wyższym poziomie jest powiększenie podstawy wyliczeń podatku VAT od importowanych towarów. Zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz.50 z późn. zm.), dalej określanej jako "ustawa o VAT", z chwilą powstania długu celnego powstaje obowiązek podatkowy w imporcie. W przypadku, gdy w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, iż kwoty podatków zostały wykazane nieprawidłowo, Naczelnik Urzędu Celnego w myśl art. 11 ust. 2 cyt. ustawy, wydaje decyzję określającą podatki w prawidłowej wysokości. Zgodnie z art. 18 i art. 54 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT oraz załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie wykazu towarów do celów poboru podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym w imporcie (Dz.U. Nr 155, poz. 1814 ze zm.), dla towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu zgodnie z przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi zastosowano stawkę podatku VAT w wysokości 7% oraz 22%.

W odwołaniach od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego pełnomocnik Spółki wniósł o ich uchylenie w całości.

Dyrektor Izby Celnej decyzjami z dnia 24 marca 2006 r., nr od [...] do [...] utrzymał w mocy zaskarżone decyzje organu I instancji.

W uzasadnieniach rozstrzygnięć podano, iż zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Naczelnik Urzędu Celnego określił w prawidłowy sposób należną kwotę podatku od towarów i usług. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż zarzuty podniesione przez stronę w odwołaniach, dotyczące negatywnej weryfikacji świadectw przewozowych przeprowadzonej przez tureckie władze celne były przedmiotem rozpatrzenia odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 7 i 10 października 2005r. określających kwotę długu celnego, w wyniku których zostały wydane decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 20, 23, 24 i 25 stycznia 2006r., utrzymujące w/w decyzje w mocy.

W skargach na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 24 marca 2006r. wniesiono o ich uchylenie wraz z poprzedzającymi je decyzji organu I instancji. Zarzucono niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych poprzez przyjęcie założenia, że dla potrzeb wyliczenia podatku od towarów i usług wystarczające są ustalenia poczynione w postępowaniu dotyczącym określenia kwoty długu celnego i w związku z tym nie jest wymagane przeprowadzenie odrębnego postępowania dowodowego. Z tego względu uznano, że zaskarżone decyzje podważają zaufanie do organów podatkowych, naruszając rażąco postanowienia art. 121 §1, art. 122 i art. 123 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej określanej skrótem "O.p.").

W uzasadnieniach skarg podkreślono, iż bezpodstawnie zostały pominięte wnioski dowodowe podatnika, a w szczególności wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność autentyczności spornych świadectw przewozowych. Skutkowało to całkowitym pozbawieniem strony skarżącej możliwości obrony swoich praw. Nie mogła bowiem skutecznie przytaczać dowodów na poparcie swoich twierdzeń.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawach.

Postanowieniami z dnia 17 maja 2007r. sygn. akt od l SA/Kr 881/06 do l SA/Kr 887/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na zasadzie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 z późn. zm - oznaczana dalej jako "p.p.s.a."), zawiesił postępowania w przedmiotowych sprawach ze względu na toczące się przed tut. Sądem postępowania dotyczące prawidłowości określenia kwoty długu celnego. Po prawomocnym zakończeniu tych postępowań, Sąd podjął zawieszone postępowania sądowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., postanowił połączyć sprawy, wynikające z w/w decyzji w przedmiocie podatku od towarów usług z tytułu importu towarów, o sygn. akt od l SA/Kr 1564/09 do l SA/Kr 1570/09 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je pod wspólną sygn. akt I SA/Kr 1564/09.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 3 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Oceniając prawidłowość postępowania przeprowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celnego oraz Dyrektora Izby Celnej należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na treść art. 15 ust. 4 ustawy o VAT. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie importu spornych towarów stanowił, że podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Trzeba również wskazać, na art. 11 ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którym jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, iż kwoty podatków zostały wykazane nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatki w prawidłowej wysokości. Naczelnik urzędu celnego może określić kwotę podatków w decyzji dotyczącej należności celnych.

Przepisy te nie dawały zatem możliwości ustalenia podstawy opodatkowania w imporcie towarów w innej wysokości niż wartość celna. W związku z tym w przypadku gdy dług celny został określony ostateczną decyzją organu celnego, to dopóki ta decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, wynikające z niej ustalenia dotyczące wartości niezbędnych do ustalenia podstawy opodatkowania takich jak wartość celna towaru, pozycja PCN, czy cło nie mogą być weryfikowane w postępowaniu podatkowym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów.

Należy ponadto wskazać, że wykładnia wyżej wskazanych przepisów nie daje możliwości dokonywania w dwóch odrębnych postępowaniach administracyjnych - celnym i podatkowym, z których jedno zostało ostatecznie zakończone, różnej oceny tych samych faktów i wiążących się z nimi konsekwencji prawnych (odmienna wartość celna towaru i należnego cła na użytek postępowania celnego i postępowania podatkowego od importu takiego samego towaru, który w każdym z tych postępowań mógłby być inaczej określony). Godziłoby to w zasady demokratycznego państwa prawnego. Ochrona porządku prawnego wymaga aby ocena zasadności zmiany stawki celnej, dokonanej na mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego została przeprowadzona w oparciu o właściwą procedurę, pozwalającą na weryfikację takiego ostatecznego orzeczenia. Takiej procedury nie może zastąpić postępowanie dowodowe prowadzone w ramach postępowania podatkowego, dotyczącego określenia podatku od towarów i usług, którego przedmiotem miałaby być w istocie kwestia oceny zasadności ustaleń dokonanych w ostatecznej decyzji celnej, przy jednoczesnym pozostawieniu tej decyzji w mocy, nawet gdyby wynik tej oceny był negatywny. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2006 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I FSK 182/06 (LEX nr 262185).

W związku z tym należy uznać, że postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo. Organy nie czyniły co prawda własnych ustaleń co do okoliczności wskazujących na właściwą stawkę cła, jednakże zarówno wartość celna towaru, jak i prawidłowa kwota cła zostały określone decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 7 i 10 października 2005 r. wydanymi w trybie wznowienia postępowania, które w tym zakresie zostały utrzymane w mocy decyzjami Dyrektora Izby Celnej z dnia 20, 23, 24 i 25 stycznia 2006r. Organ II instancji uchylił co prawda decyzje organu I instancji, ale tylko w zakresie odsetek wyrównawczych, co nie jest obecnie objęte sporem.

Decyzje Dyrektora Izby Celnej zostały wprawdzie zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ale ten wyrokami z dnia 28 lutego 2007 r. (sygn. akt III SA/Kr 283/06) oraz z dnia 28 marca 2007 r. (sygn. akt III SA/Kr 312/06) skargi oddalił. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z dnia 21 kwietnia 2008 r. (sygn. akt I GSK 792/07) oraz 2 września 2008 r. (sygn. akt I GSK 1020/07) skargi kasacyjne od tych wyroków również oddalił.

Sądy obu instancji uznały, że weryfikacja świadectw przewozowych EUR 1 została przeprowadzona prawidłowo, a jej wyniki zostały właściwie zinterpretowane. Organy celne przekazały sporne świadectwa przewozowe tureckim władzom celnym zgodnie z Protokołem nr 3 do Umowy o Wolnym Handlu między Rzeczypospolitą Polską, a Republiką Turecką sporządzonej w Ankarze dnia 4 października 1999 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 57 poz. 680 z późn. zm.). W odpowiedzi władze celne eksportera, działając na podstawie art. 32 pkt 5 powyższego Protokołu udzieliły jednoznacznej odpowiedzi, że przedmiotowe świadectwa EUR 1 "nie zostały wystawione ani podpisane przez nasz urząd celny" i wobec tego "nie podlegają wymianie preferencyjnej". Wynik weryfikacji dowodów pochodzenia przeprowadzony przez organy celne kraju eksportu jest wiążący dla organów celnych kraju importu.

Szczególny tryb weryfikacji dowodów pochodzenia określony w powołanym Protokole nr 3 wyłącza stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego w celu badania prawdziwości świadectw EUR 1. Dlatego też zbędne było przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę skarżącą.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma przepis art. 32 Protokołu nr 3, który stanowi, że wynik weryfikacji powinien być taki, aby umożliwiał wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane dokumenty można uznać za pochodzące z Polski, Turcji lub innego kraju wymienionego w art. 3 i art. 4 oraz czy spełniają inne wymogi Protokołu Nr 3. Wynik weryfikacji został przy tym przez Sąd oceniony jako jednoznacznie negatywny, pozwalający na ustalenie, że świadectwa przewozowe EUR 1 jako niewystawione "przez władze celne kraju eksportera" jak stanowi art. 17 protokołu Nr 3 uniemożliwia korzystanie z preferencji celnych. Podkreślono przy tym, że jedynym dowodem pochodzenia towaru jest prawidłowo sporządzone świadectwo przewozowe EUR 1 lub deklaracja na fakturze. Organy celne kraju importera nie są uprawnione do przeprowadzania postępowania wyjaśniającego na okoliczność sposobu weryfikacji tych dokumentów, czy też zwracania się do organów celnych kraju eksportu o wyjaśnienie trybu weryfikacji.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż w rozpoznanych sprawach, z uwagi na przedstawione wyżej regulacje szczególne, nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w stosunku do tego jakie prowadzono w sprawach celnych, w tym także prowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów. Nieuzasadnione są zatem zarzuty naruszenia art. 121 § 1, 122 i 123 O.p. W ocenie Sądu nie budzi także wątpliwości, że prawidłowo zastosowano normy prawa materialnego.

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, orzeczono jak w sentencji na zasadzie art. 151 p.p.s.a.