Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1112/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 8, 9 i  art. 149  par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.) Sędziowie: WSA Przemysław Żmich WSA Włodzimierz Kowalczyk Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. sprawy ze skargi L. B. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez L.B. jest postanowienie Ministra Skarbu Państwa z [...] nr [...], wydane w trybie wznowienia postępowania, w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z [...] nr [...] działając na podstawie art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 14180, Wojewoda [...] stwierdził (w pkt 1), że E. B. w 1/6 części, L. B., J. B., Z. B., H.D., J.K. po 1/30 części posiadają prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez K.B. w miejscowości [...] pow. [...] woj. [...] obecnie [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że jak wynika z postanowień sądowych, spadek po K.B. nabyli J.K., A.K., K. G., K. B., M.B. i A.B.; po A. B. – L. B., J. B. Z.B., H. D. i J. K. po 1/5 części każde z nich; po M. B. – M. B., H. T., E.B. po 1/3 części każda z nich. Dalej, organ podał, iż nie uzyskał informacji dotyczących następców prawnych J. K., a domniemani spadkobiercy A. K., K. G., K. B. nie wyrazili woli uczestnictwa w niniejszym postępowaniu, dlatego decyzja została wydana wyłącznie co do części dotyczącej udziału w prawie do rekompensaty przysługującego E. B., L. B., J. B., Z. B., J. K. i H. D. Wskazał przy tym, że M. B. i H. T. jako osobę uprawnioną do rekompensaty wskazały E. B.

Decyzja ta została doręczona L.B. w dniu [...]. W dniu [...] korzystając z poczty elektronicznej L. B. wystąpił do Wojewody [...] o zmianę decyzji, wskazując, że jest ona nieprawidłowa w zakresie wielkości udziałów przysługujących osobom uprawnionym.

Pismem z [...] Wojewoda [...] powołując się na przepis art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), wezwał L. B. o uzupełnienie ww. podania, tak o podpis, jak i o wskazanie trybu, w jakim ma zostać ono załatwione, wyznaczając na uzupełnienie tych braków termin 7 dni.

W piśmie z [...] (nadanym w dniu 10 października 2013 r.), L. B. wskazał, iż jego intencją jest zmiana decyzji, "a następnym krokiem może być odwołanie do Ministra Skarbu". Podniósł, że decyzja wydana w przedmiocie rekompensaty, pozbawia jego rodzinę 4/6 wartości tej rekompensaty. Wyjaśnił, że w toku postępowania złożył dokumenty wskazujące, że cztery córki K. B. zrzekły się swoich praw do spadku na rzecz braci, A. i M., po równej części.

I dalej, Wojewoda [...] pismem z [...] nr [....] zawiadomił L. B. o pozostawieniu jego podania z [...] przekazanego drogą elektroniczną, bez rozpoznania, a to z uwagi na nieuzupełnienie jego braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Odrębnym pismem z tej samej daty, Wojewoda [...] zwrócił się zaś do L. B. o doprecyzowanie, w terminie 7 dni, żądania zawartego w piśmie z [...] pouczając jednocześnie, że zmiana decyzji może nastąpić w trybie art. 145 lub art. 155 k.p.a.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, L. B. w piśmie z [...] wskazał, że żąda zmiany decyzji "w oparciu o przesłankę zawartą w pkt 1 Pani pisma". Podał przy tym, że żądanie podziału rekompensaty wyłącznie pomiędzy spadkobierców po M. i A.B. wynika "ze zrzeczenia się praw do Karty Majątkowej pozostałych czterech spadkobierców po K.B.". Podział powinien dotyczyć całej wartości rekompensaty, a nie 2/6 jej wartości. Do pisma L. B. załączył cztery oświadczenia złożone przez A. K., K. G., J.K., K. B. – z 1985 i 1986 roku.

Pismem z [...] nr [...] Wojewoda [...] poinformował L.B., że z jego korespondencji wynika, iż domaga się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Następnie, w tym samym piśmie organ wezwał L.B. do wskazania, kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia i jakie dowody uważa za fałszywe oraz do złożenia dokumentów potwierdzających powyższe.

W piśmie z [...] L. B. podtrzymał żądanie zmiany decyzji i przyznania po 1/2 wartości świadczenia w odniesieniu do spadkobierców M. i A.B. Wskazał, że o sprawie i "o tym, że idzie w złym kierunku dowiedział się [...]."

W efekcie, Wojewoda [...] postanowieniem z [...] nr [...] działając na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z [...] nr [...] potwierdzającą na rzecz E.B., L. B., J. B., Z. B., H. D. i J. K. prawo do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez K.B. w miejscowości [...], pow. [...] woj. [...] (obecnie [...]). W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że pismem z [...] L. B. zwrócił się o zmianę decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. I dalej podał, że instytucja wznowienia ma charakter nadzwyczajny. Dotyczy kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej. Organ rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania bada dopuszczalność wznowienia postępowania, zachowanie terminu oraz weryfikuje, czy strona wskazała ustawową przesłankę wznowienia. Dowody fałszywe to takie, które są nieprawdziwe, niezgodne z obiektywnie istniejącą rzeczywistością. Sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocny orzeczeniem, a wobec tego postępowanie można wznowić po stwierdzeniu istnienia fałszu takim orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Postępowanie można wznowić przed stwierdzeniem sfałszowania dowody tylko wyjątkowo, na zasadzie art. 145 § 2 i 3 k.p.a. Wobec powyższego, strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, musi przedłożyć dowód w postaci orzeczenia, stwierdzającego sfałszowanie dokumentu. Wojewoda Opolski wskazał również, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie określonym w art. 148 k.p.a., tj. w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W konsekwencji organ ten stwierdził, że wnioskodawca nie przedłożył dowodu w postaci orzeczenia potwierdzającego sfałszowanie dokumentu, nie wskazał też, które dokumenty zostały sfałszowane. W tej sytuacji nie można było uznać, że wniosek złożono z dochowaniem terminu z art. 148 § 1 k.p.a.

W zażaleniu na to postanowienie L. B. ponownie wniósł o zmianę decyzji co do wysokości przysługującego spadkobiercom udziału w prawie do rekompensaty.

Postanowieniem z [...] nr jw., Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] nr [...] o odmowie wznowienia postępowania. W uzasadnieniu orzeczenia organ ten podzielił stanowisko wyrażone w sprawie na etapie I instancji. Wskazał, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe, a wniesione podanie o wznowienie nie wszczyna postępowania w tym trybie. Podanie uruchamia postępowanie wstępne, którego celem jest ustalenie przez organ, czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz, czy zachowany został wymóg terminowości podania. Właściwy organ zobligowany jest zatem do zbadania, czy strona domaga się wzruszenia decyzji istotnie funkcjonującej w obrocie prawnym, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub art. 145a k.pa., czy w świetle twierdzeń w nich zawartych został on złożony przed podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 k.p.a. Tylko przy spełnieniu tych wymogów, może dojść do wznowienia postępowania. Minister Skarbu Państwa stwierdził, że w niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo uznał, iż nie ma podstaw do wznowienia postępowania, albowiem podanie nie zostało wniesione w terminie. Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę fałszerstwa dowodu, rozpoczyna się z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego tę okoliczność. Wnioskodawca nie przedłożył takiego orzeczenia, zatem dowodem potwierdzającym fałszerstwo dokumentów są słowa strony, które nie są wystarczające do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

W skardze do Sądu na ww. postanowienie, L. B. wskazał m. in. na to, że nie jest prawdą, iż nie wniósł odwołania w terminie. Decyzję otrzymał [...] i w dniu [...] odwołał się korzystając z poczty elektronicznej, a czynność tę potwierdził kolejnym pismem z [...].

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, albowiem -w ocenie Sądu- w sprawie wadliwie (bo przedwcześnie) przyjęto, iż skarżący domagał się wszczęcia postępowania w trybie uregulowanym w art. 145 k.p.a.

Przypomnieć należy, iż Sąd kontrolował w niniejszej sprawie postanowienie Ministra Skarbu Państwa z [...] nr [...], wydane w trybie wznowienia postępowania. Orzeczeniem tym organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] o odmowie wznowienia postępowania, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z [...] nr [...], mocą której to stwierdzono (w pkt 1), że E. B. w 1/6 części, L. B., J. B., Z. B., H. D., J. K. po 1/30 części posiadają prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez K. B. w miejscowości [...] pow. [...] woj. [...] obecnie [...]. W obu ww. postanowieniach organy orzekające przyjęły, że skarżący – L. B. w piśmie z [...] wniósł o wznowienia postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Przyjęły również, że skoro opierając się na wskazanej przesłance wznowieniowej, wnioskodawca nie przedstawił orzeczenia potwierdzającego sfałszowanie dowodu, to brak jest możliwości wznowienia postępowania. Nie można też w tej sytuacji przyjąć, że podanie o wznowienie zostało wniesione w terminie określonym w art. 148 k.p.a.

Sąd dokonując kontroli wskazanych postanowień o odmowie wznowienia postępowania uznał, iż orzeczenia te nie mogą pozostać w obrocie prawnym już tylko z tego powodu, że nie zostały poprzedzone prawidłowym postępowaniem wyjaśniającym, co do charakteru żądania wnioskodawcy.

Z akt sprawy wynika, iż skarżący po otrzymaniu decyzji Wojewody [...] z [...] nr [...] kwestionował to rozstrzygnięcie w zakresie wielkości udziałów przysługujących osobom uprawnionym, jak i przyznanej im kwoty rekompensaty. Po raz pierwszy zastrzeżenia swoje przedstawił w piśmie przekazanym drogę elektroniczną, w terminie otwartym do odwołania. Niemniej pismo to nie zawierało podpisu elektronicznego, a brak w tym zakresie nie został uzupełniony przez skarżącego (pomimo wezwania organu) w terminie 7 dni. Pismo skarżącego z [...] jako wniesione po terminie 7 dni wyznaczonym przez organ na usunięcie braków podania z [...] nie mogło być więc zakwalifikowane jako uzupełniające odwołanie (i potwierdzające dokonanie tej czynności w terminie). W tym zakresie Sąd nie stwierdził w sprawie żadnych nieprawidłowości po stronie organu. Wojewoda [...] prawidłowo też w sprawie uznał, że wobec nie wniesienia w terminie odwołania od ww. decyzji z [...] (przez żadną ze stron), zmiana tej decyzji bądź uchylenie, może nastąpić tylko w jednym z trybów nadzwyczajnych uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zasadnie więc Wojewoda [...] pismem z [...] wezwał skarżącego do sprecyzowania podania z [...] i wskazania trybu w jakim sprawa ma być prowadzona. Pouczył przy tym wnioskodawcę w pierwszej kolejności o treści art. 145 k.p.a., cytując ten przepis.

Niemniej, zdaniem Sądu, organ ten nie miał żadnych podstaw by przyjąć, iż pismem z [...] (stanowiącym odpowiedź skarżącego na powyższe wezwanie), wnioskodawca wniósł o wznowienie postępowania powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. W piśmie tym skarżący ani nie wskazał na ww. przepis, ani nie zawarł też takiego zwrotu, który świadczyłby o powołaniu się wnioskodawcy na niego. Skarżący podał jedynie, że wnosi o zmianę decyzji w oparciu o przesłankę "zawartą w pkt 1 Pani pisma". Nie posłużył się przy tym żadnymi sformułowaniami, które mogłyby co najmniej sugerować, iż żąda wznowienia postępowania oraz, że czyni to, albowiem dowody, w oparciu o które wydano decyzję okazały się fałszywe. Taki sposób sprecyzowania podania przez skarżącego (bez przywołania konkretnego przepisu prawa), nadal nasuwał więc wątpliwości co do jego charakteru i nie pozwalał -w ocenie Sądu- na prowadzenie postępowania w trybie wznowienia i w kontekście przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu. Obligował natomiast organ do podjęcia dalszych czynność wobec zainteresowanego, i bezspornego ustalenia charakteru jego żądania i trybu w jakim domaga się on wszczęcia i prowadzenia postępowania, celem wzruszenia decyzji z [...]. Wezwanie organu z [...] do sprecyzowania podania, wskazujące na treść art. 145 i art. 155 Kodeksu mogło bowiem okazać się nie dość zrozumiałe dla skarżącego, m. in. w zakresie wymogów, jakie należy spełnić wnosząc o wznowienie postępowania.

W tym też kontekście Sąd uznał, iż w sprawie doszło do istotnego naruszenia art. 8 i art. 9 k.p.a.

Stosownie do art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zgodnie zaś z art. 9 k.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z przytoczonych zasad, w tym zasady informowania wywiedziono w orzecznictwie wiele szczegółowych obowiązków organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie, w tym również obowiązek zwrócenia się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska, jaki charakter i zakres żądania ma pismo złożone przez nią, jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/00, Lex nr 81741).

W ocenie Sądu, powyższe zasady nie zostały w niniejszej sprawie zachowane, a to z uwagi na nie wyjaśnienie (pomimo istnienia takiej potrzeby) rzeczywistego charakteru podania skarżącego. Sąd dostrzega przy tym, iż Wojewoda [...] podejmował czynności na zasadzie art. 8 i art. 9 k.p.a., zwracając się do skarżącego o określenie charakteru żądania, ale nie otrzymał od wnioskodawcy jednoznacznych wyjaśnień, a mimo to przyjął, że sprawa ma być prowadzona w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Dodać przy tym należy, iż analizując treść pism skarżącego złożonych w postępowaniu administracyjnym, w tym zażalenie i skargę, nie sposób nie odnieść wrażenia, że nie było jego zamiarem wszczęcie postępowania wznowieniowego, w tym - w związku z wystąpieniem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Zarówno tryb postępowania, jak i przesłanka wznowienia zostały w istocie zasugerowane skarżącemu przez sam organ w korespondencji kierowanej do wnioskodawcy, a takie zachowanie nie może zostać zaaprobowane, skutkowało bowiem wydaniem wadliwych orzeczeń na zasadzie art. 149 § 3 k.p.a., w sytuacji gdy intencja skarżącego co do charakteru pisma przed wydaniem tych orzeczeń nie została ustalona. Na podstawie pism skarżącego można jedynie wywieść, iż zmierza on do zmiany decyzji z [...] w zakresie wysokości przyznanej rekompensaty, powołując się przy tym na dokumenty (oświadczenia z 1985 i 1986 roku), które to złożył także w postępowaniu administracyjnym zakończonym ww. decyzją, a które nie zostały ocenione zgodnie z jego wolą. Z tego jednak nie sposób jeszcze wyprowadzić trybu, w jakim sprawa winna być prowadzona.

Reasumując, organ I instancji winien był ustalić rzeczywisty charakter podania skarżącego z [...] uzupełnionego pismem z [...] wzywając do jego sprecyzowania, a jednocześnie informując wnioskodawcę o nadzwyczajnych trybach postępowania administracyjnego (wobec uprawomocnienia się decyzji, którą w części kwestionuje). W rozpoznawanej sprawie kluczową kwestią było bowiem dokonanie prawidłowej kwalifikacji pisma skarżącego, a tego na żadnym etapie - pomimo podejmowanych czynności w tym kierunku- nie uczyniono.

Podkreślić przy tym raz jeszcze trzeba, iż przy ustalaniu, jaki charakter ma pismo procesowe strony, nie ma decydującego znaczenia jego tytuł, ani nawet dosłowne powołanie poszczególnych zawartych w nim zwrotów, ale ocena intencji strony dokonana w oparciu o całokształt podniesionych okoliczności. Nadto, o tym, jaki charakter ma mieć pismo, decyduje sama strona, ale w przypadku wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie stosownych informacji w ramach art. 9 k.p.a. Warto przy tym zaznaczyć, że w wyroku z 12 września 2013 r. sygn. akt II OSK 919/12 (Lex nr 1375646), NSA przyjął, iż "Wystosowując do wnioskodawców wezwanie do sprecyzowania wniosku, organ powinien wskazać, czym każdy z podanych przez nich trybów nadzwyczajnych się charakteryzuje, w szczególności przystępnie i precyzyjnie opisać stronom, jakie wymogi należy spełnić, by wszcząć jedno z postępowań nadzwyczajnych." Wskazać też trzeba, iż stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a., żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA z 1990, Nr 2-3, poz. 47). Zasadniczym obowiązkiem organu administracji jest więc właściwe, precyzyjne ustalenie treści wniosku (podania) strony zwracającej się do niego o wydanie decyzji. Konieczność ustalenia powyższego wynika z zasady, że to jednostka rozporządza swoim prawem. W tym zakresie strona dysponuje inicjatywą wszczęcia postępowania wynikającą z art. 61 § 1 k.p.a. Organ nie może zastępować strony w określeniu przedmiotu postępowania, gdyż tylko strona może rozporządzać swoim prawem (zasada dyspozycyjności), chyba że nastąpi wszczęcie postępowania z urzędu.

Reasumując, wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania (a takie, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie występowały), stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu towarzyszyć winno należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Ponieważ sformułowanie wniosku złożonego w niniejszej sprawie nasuwało wątpliwości co do prawnego charakteru zawartego w nim żądania, uwzględniając treść art. art. 7, 8, 9 i 61 § 1 k.p.a. organ powinien był (a tego w sposób właściwy nie uczynił) zwrócić się do skarżącego o sprecyzowanie żądania. Powinien był przy tym poinformować stronę w takim zakresie, w jakim jest to konieczne, tj. tak, aby z powodu nieznajomości prawa nie poniosła ona szkody, co jest istotne zwłaszcza w sprawach, których okoliczności dają podstawę do stwierdzenia, że strona pierwszy raz zetknęła się z określonymi problemami faktycznymi i prawnymi.

Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż wydane w sprawie postanowienia są wadliwe, i jako takie wymagały uchylenia. Postanowienia te podjęto bowiem bez należytego wyjaśnienia treści żądania wnioskodawcy, co najmniej przedwcześnie w nich przyjmując, iż zamiarem skarżącego było uruchomienie postępowania w trybie wznowienia, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Niezależnie od poczynionych powyżej uwag Sąd dodatkowo zauważa, iż rację mają organy orzekające w sprawie, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. Rację również mają co do tego, że w pierwszej fazie organ bada jedynie, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia organu w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz (w następnej kolejności, w razie wystąpienia przyczyny wznowienia) co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Nie sposób jednak przyjąć za organami orzekającymi w sprawie, że odmowa wznowienia postępowania może być uzasadniona brakiem orzeczenia potwierdzającego sfałszowanie dowodu, a to w kontekście przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Odmowa wznowienia może mieć bowiem miejsce tylko z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Stwierdzając jak powyżej, wkroczono w sferę materialną oceny wniosku. Powyższe dotyka bowiem kwestii zasadności wniosku o wznowienie postępowania (wystąpienia przesłanki wznowienia), a ta ma wymiar materialny, a wobec tego może mieć miejsce dopiero po wznowieniu postępowania, nie zaś na etapie formalnego badania podania. Na wstępnym etapie postępowania w trybie wznowienia nie bada się bowiem, czy wskazana we wniosku o wznowienie przyczyna wznowienia jest usprawiedliwiona, czy rzeczywiście wystąpiła i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1835//12, Lex nr 1452820; wyrok NSA z 18 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 678/12, Lex nr 1374799).

Kierując się powyższym Sąd stwierdza, że również w tym kontekście organy orzekające nie ustrzegły się błędu, albowiem odmowę wznowienia uzasadniły w istocie niewystąpieniem w sprawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., w sytuacji gdy na tym etapie kwestia ta zupełnie nie powinna być analizowana (choćby wniosek o wznowienie nie był zasadny). Zachowanie terminu z art. 148 § 1 k.p.a. -w okolicznościach sprawy- winno zaś być badane nie tyle w kontekście ewentualnego orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu (którego to skarżący nie złożył), co w kontekście podnoszonych przez niego w podaniu okoliczności i załączonych oświadczeń, co także umknęło organom, i świadczy dodatkowo o wadliwości wydanych w sprawie postanowień w omawianym trybie nadzwyczajnym.

Z tych wszystkich przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt I i II sentencji wyroku.