Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1334/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2006 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej na usamodzielnienie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję [...] Centrum Pomocy Rodzinie w P. a z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1334/05

UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanej utrzymało w mocy decyzję Dyrektora [...] Centrum Pomocy Rodzinie w P. z dnia [...] marca 2005 r. uchylającą decyzję własną z [...] stycznia 2001 r. w sprawie przyznania zainteresowanej pomocy pieniężnej na kontynuację nauki mającej na celu życiowe usamodzielnienie się osoby zainteresowanej.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu [...] stycznia 2005 r. Dyrektor [...] Centrum Pomocy Rodzinie w P. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uchylenia swojej decyzji z dnia [...] stycznia 2001 r., nr [...] w sprawie przyznania S. O. pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki, mającej na celu życiowe usamodzielnienie się osoby zainteresowanej.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] marca 2005 r. decyzję, na podstawie której uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] stycznia 2001 r. w sprawie przyznania pomocy pieniężnej na kontynuację nauki, mającej na celu życiowe usamodzielnienie się osoby zainteresowanej. Analiza treści zaskarżonej decyzji oraz pisma organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2005 r. wskazuje, że powodem uchylenia przez Dyrektora [...] Centrum Pomocy Rodzinie w P. własnej decyzji z 2001 r. było marnotrawstwo przyznanych świadczeń i brak współdziałania zainteresowanej z pracownikiem socjalnym w przezwyciężeniu jej trudnej sytuacji życiowej, a więc stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających uchylenie wyżej wymienionej decyzji, o których mowa w art. 6 ustawy o pomocy społecznej z 1990 r.

Zainteresowana - jak wskazał organ - ukończyła dwie szkoły ponadgimnazjalne, tj. zawodową szkołę rolniczą i liceum ogólnokształcące. Jak wynika z zaświadczenia Zespołu Szkół [...]w P. z dnia [...] września 2003 r. skarżąca od września 2003 r. była słuchaczką semestru pierwszego klasy pierwszej Policealnego Studium [...] w roku szkolnym 2003/2004. Nauka w tej placówce trwa dwa lata. Z pisma Zespołu Szkól [...] w P. z dnia [...] listopada 2004 r. wynikało z kolei, że zainteresowana nie otrzymała promocji na semestr trzeci Policealnego Studium [...] i od 30 września 2004 r. nie jest słuchaczką wyżej wymienionej placówki oświatowej.

Z pisma Zespołu Szkół [...] w P. z dnia [...] stycznia 2005 r. wynikało zaś, że zainteresowana w semestrze drugim od 1 lutego 2004 r. do 21 czerwca 2004 r. zaniechała uczęszczania na zajęcia dydaktyczne - na 22 dni zajęć w tym semestrze pojawiła się tylko cztery razy - tzn. w ciągu czterech dni i to nie na wszystkich zajęciach (na kilku wybranych lekcjach). Nie złożyła też żadnej pracy kontrolnej. Nie uzyskała promocji na semestr trzeci nauki, a z dniem 30 września 2004 r. przestała być formalnie słuchaczem wyżej wymienionej szkoły. Wobec tego organ stwierdził, że skarżąca od lutego 2004 r. marnotrawiła środki z pomocy społecznej przyznane jej na kontynuowanie nauki mającej na celu życiowe usamodzielnienie się osoby zainteresowanej, gdyż zaniedbała swoje obowiązki szkolne, a przedmiotowe świadczenie z pomocy społecznej ma charakter celowy i ściśle sprecyzowany.

Jak wskazał dalej organ odwoławczy, z materiału dowodowego wynikało, że wyżej wymieniona osoba nie poinformowała we właściwym czasie (to jest niezwłocznie po zaistnieniu określonych faktów) Dyrektora [...] Centrum Pomocy Rodzinie w P. o rezygnacji z nauki w wyżej wymienionej szkole w P., podjęciu i rezygnacji z pracy zawodowej w [...] w P. w grudniu 2004 r., a także o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] sierpnia 2004 r. (pismo [...] Urzędu Pracy w P. z dnia [...] stycznia 2005 r. w aktach sprawy), podczas gdy art. 45 ustawy o pomocy społecznej z 1990 r. nakłada na osoby korzystające ze świadczeń pieniężnych pomocy społecznej obowiązek informowania właściwego organu o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń.

Zdaniem organu, za przejaw braku współdziałania skarżącej w przezwyciężaniu jej trudnej sytuacji życiowej, należy również uznać niewłaściwą postawę zainteresowanej wobec obowiązków szkolnych w P., a także niedopełnienie przez zainteresowaną obowiązku stawienia się w [...] Urzędzie Pracy w P. w wyznaczonym terminie, czego efektem była utrata przez zainteresowaną statusu osoby bezrobotnej.

Organ odwoławczy przeanalizował ponadto treść art. 6 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej z 1990 r., który stanowi, że odmowa bądź ograniczenie rozmiaru świadczeń z pomocy społecznej nie powinny prowadzić do pogorszenia sytuacji osób będących na utrzymaniu danej osoby. Skarżąca ma na utrzymaniu córkę Z. P. i otrzymuje w związku z tym zasiłek rodzinny oraz dodatek do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Zważywszy, że pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki, mająca na celu życiowe usamodzielnienie się osoby zainteresowanej jest świadczeniem celowym, które powinno być wykorzystywane ściśle z jego przeznaczeniem organ stwierdził, że adresatem pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki była wyłącznie zainteresowana i zaprzestanie wypłacania tego świadczenia nie ma i nie powinno mieć wpływu na sytuację jej córki.

Skargę na powyższą decyzję złożyła zainteresowana wnosząc o uchylenie obu decyzji administracyjnych i zarzucając, że wadliwie przyjęto, iż zachodzą przesłanki ustawowe dla cofnięcia przyznanej pomocy. Zdaniem skarżącej, współdziałała ona z organem, a o swojej sytuacji informowała jego pracowników, zaś organ w toku postępowania nie przesłuchał świadków i nie zarządził złożenia pisemnych oświadczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Trafnie przyjął organ odwoławczy, że decyzja Dyrektora [...] Centrum Pomocy Rodzinie w P. uchylała decyzję ostateczną wydaną przez ten organ w 2001 r., a zatem w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 163 kpa, art. 154 ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593) i art. 43 ust 2a ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. (Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414), który jest przepisem szczególnym (wskazanym w art. 163 kpa) i właśnie on stanowi materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Przepis ten stanowi, że właściwy organ zmienia lub uchyla decyzję administracyjną na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa lub jeżeli nastąpiły zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej osoby otrzymującej świadczenie, a także może zmienić lub uchylić decyzję na niekorzyść strony, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w ust 4 i 5 oraz art. 6 i 34 ust. 4a ustawy z 1990 r.

Jednakże analiza merytorycznej argumentacji nie pozwala na przyjęcie stanowiska organów administracji.

Z materiału dowodowego wynika, że zainteresowana była słuchaczką Policealnego Studium w P. (szkoła ponadgimnazjalna) i dopiero od dnia 30 września 2004 r. przestała być słuchaczką tej placówki (vide zaświadczenie szkoły z dnia [...] października 2004 r.), a zatem zgodnie z tym dokumentem należy przyjąć, iż do tego dnia kontynuowała naukę, na którą pobierała świadczenie. Wskazane przez organ okoliczności opuszczenia zajęć dydaktycznych i przesuwania terminów egzaminacyjnych pozostają w sprzeczności z zaświadczeniem, którego treść wskazuje datę, od której zainteresowana przestała być słuchaczem Studium, a więc zaprzestała nauki.

Zainteresowana przedstawiła organowi w październiku 2004 r. zaświadczenie z Policealnej Szkoły Zawodowej [...] w C., z którego wynikało, iż rozpoczęła naukę w tejże szkole o profilu technik [...] (vide zaświadczenie z dnia [...] października 2004 r.).

Na rozprawie w dniu 2 lutego 2006 r. zainteresowana oświadczyła, że w dniu [...] stycznia 2006 r. ukończyła powyższą szkołę i obroniła pracę dyplomową. Jak wynika dalej z akt administracyjnych, przed wydaniem decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. co do wcześniej ustanowionej pomocy pieniężnej na kontynuację nauki, organ pierwszej instancji (tj. [...] Centrum Pomocy Rodzinie w P.), który decyzją z dnia [...] marca 2005 r. pomoc tę uchylił, został zobowiązany przez organ odwoławczy do dostarczenia dowodów marnotrawstwa zainteresowanej, przyjętego jako podstawa do cofnięcia pomocy (vide postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...]). Pomimo tego, iż organ pierwszej instancji zamiast żądanych dowodów przedstawił tylko pismo wyjaśniające z dnia [...] kwietnia 2005 r. (w odpowiedzi na zobowiązanie do przedstawienia dowodów), organ drugiej instancji podjął decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji opierającej się na marnotrawstwie, którego dowodów nie przedłożono.

Nadto, co należy podkreślić, decyzja pierwszej instancji o uchyleniu pomocy nosi datę [...] marca 2005 r., a jak wynika z oświadczenia zainteresowanej złożonego na rozprawie oraz pism zawartych w aktach sądowoadministracyjnych, na wniosek zainteresowanej w miesiącu marcu 2005 r. podjęto dalsze wypłacanie świadczenia i wypłacono je za okres od grudnia 2004 r. do kwietnia 2005 r.

Decyzja z dnia [...] marca 2005 r. nie wskazuje od jakiego okresu zostaje wstrzymane świadczenie pieniężne na kontynuowanie nauki, a w aktach sprawy brakuje decyzji o podjęciu wypłaty za okres grudzień 2004 r. do kwietnia 2005 r. (również skarżąca nie otrzymała tej decyzji, co wynika z jej pisma z dnia [...] maja 2005 r.).

A zatem sentencja decyzji uchylającej decyzję z 2001 r. o przyznaniu pomocy pieniężnej pozostaje w sprzeczności z materiałem sprawy, co pozwala przyjąć, iż nie jest prawidłowa ocena materiału dowodowego w związku ze wskazanymi wyżej faktami. Zauważyć też należy, że organ w decyzji powinien wskazać, dlaczego przyjmuje marnotrawstwo w okresie, gdy zainteresowana do 30 września 2004 r. była słuchaczem szkoły (vide zaświadczenie wystawione przez szkołę). Powyższe zagadnienia, w oparciu o posiadane dokumenty, winny być przedmiotem szczegółowych rozważań organu.

Reasumując, niewyjaśnienie wskazanych wyżej kwestii przez organ, będące naruszeniem przepisów proceduralnych art. 7, 77 i 80 kpa, stanowi podstawę uchylenia decyzji obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).