Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 140/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.169 par 1, art. 121 par 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] reprezentowanego przez Starostę P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] ; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego [...] reprezentowanego przez Starostę P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia

[...] nr [...] utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania S. P. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") na decyzję Burmistrza P. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie określenia Stronie podatku od nieruchomości za 2013 r.

Powyższe postanowienia wydane zostały w następującym stanie sprawy.

Dnia [...] Burmistrz P. wydał decyzję nr j.w.

w sprawie określenia Stronie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku

od nieruchomości za 2013 r. Decyzja została doręczone Stronie w dniu [...]

Pismem z dnia [...] Strona zaskarżyła ww. decyzję odwołaniem, zaskarżając ją w całości. Przedmiotowe pismo zostało podpisane z upoważnienia Starosty przez J. N. piastująca stanowisko Wicestarosty (dalej: "Wicestarosta").

Pismem z dnia [...] organ II instancji, powołując

się na art. 169 § 1 w zw. z art. 168 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2019.900, t.j. ze zm.; dalej: "O.p.") wezwał Skarb Państwa reprezentowany Wicestarostę do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez wykazanie umocowania do występowania Wicestarosty w imieniu Skarbu Państwa.

W piśmie znalazło się pouczenie, iż braki formalne należy uzupełnić w terminie 7 dni

od dnia jego doręczenia, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Wezwanie doręczono w dniu [...] r.

W odpowiedzi na wezwanie, za pismem z dnia [...] (wpływ w dniu [...].) Strona przesłała do organu II instancji uwierzytelnioną kopię dokumentu upoważnienia z dnia [...] nr [...], udzielonego przez Starostę P. dla J. N. Wicestarosty P. . W treści dokumentu powołano § 9 ust. 1 i 2 i § 1 ust. 4 oraz § 59 ust. 2 i 3 w zw. z § 21 ust. 1 Regulaminu Organizacyjnego Starostwa P. w P. (dalej: "Regulamin"). Wynikało z niego również, że Starosta upoważnia Wicestarostę do składania oświadczeń woli w sprawach związanych z prowadzeniem bieżącej działalności Powiatu P. oraz podpisywania dokumentów i załatwiania w czasie nieobecności Starosty wszystkich spraw należących do kompetencji Starosty, z wyłączeniem prawa do udzielania upoważnień do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Starosty.

Postanowieniem z dnia [...]. nr j.w. Organ II instancji orzekł

o pozostawieniu ww. odwołania Strony bez rozpatrzenia. Postanowienie doręczono

w dniu [...]

Strona, na podstawie art. 169 § 4 w zw. z art. 236 § 1 i 2 pkt 1 O.p., zaskarżyła powyższe postanowienie zażaleniem wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła naruszenie:

1) art. 121 O.p. przez jego niezastosowanie;

2) art. 168 § 2 O.p. i 169 § 1 O.p. przez błędne przyjęcie, że Strona nie wykazała uprawnienia Wicestarosty do reprezentowania Skarbu Państwa - Starosty [...], niezastosowanie oraz niezgodne z prawem i nieprecyzyjne sformułowanie wezwania

do usunięcia braków formalnych odwołania z dnia [...]

3) art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U.2019.511, t.j. ze zm.; dalej: "u.s.p.") poprzez przedwczesne przyjęcie,

iż nie wykazano umocowania do złożenia odwołania w imieniu Skarbu Państwa - Starosty [...].

W uzasadnieniu Strona przedstawiła szczegółową argumentację w zakresie podniesionych zarzutów. Podniosła, że pomimo zastosowania się do treści wezwania, wydano postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Zdaniem Strony okoliczność ta przesądza o wadliwości wezwania, polegającej na nieprecyzyjnym wyrażeniu treści żądania, tj. nieodzwierciedlającego precyzyjnie intencji organu. Zdaniem Strony świadczy to również o naruszeniu przepisów O.p. Strona podkreśliła, że wady dotyczące reprezentacji to nie to samo co wady odwołania, o których mowa w art. 169 § 1 O.p. W związku z tym jeżeli wady pełnomocnictwa czynią działanie pełnomocnika niemożliwym, organ powinien zwrócić się do samej strony

o potwierdzenie czynności dokonanych przez niego w wyznaczonym terminie. Dopiero po bezskutecznym upływie takiego terminu możliwe byłoby pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia.

Strona odniosła się również do zakresu zakwestionowanego upoważnienia. Wskazała, że wbrew twierdzeniom organu II instancji, uprawnia ono Wicestarostę

do reprezentacji Skarbu Państwa — Starosty [...]. W treści upoważnienia wyraźnie rozdzielono kwestię składania oświadczeń woli dotyczących powiatu

od wszystkich innych spraw należących do kompetencji Starosty.

Postanowieniem z dnia [...] nr j.w. organ odwoławczy utrzymał

w mocy własne postanowienie z dnia [...]

W treści uzasadnienia organ II instancji wskazał na przepisy art. 138a § 1, 138c, 138d, 138e, 169 § 1, 222 O.p. Organ argumentował, że skoro w sprawie Starosta, nie reprezentuje powiatu lecz Skarb Państwa, nie może przy wykonywaniu swoich obowiązków posługiwać się osobami upoważnionymi do reprezentowania w określonym zakresie powiatu, jako jednostki samorządowej. Za bezsporne uznał, że upoważnieniez dnia [...] obejmowało upoważnienie do składania oświadczeń woli w sprawach związanych z prowadzeniem bieżącej działalności powiatu i udzielone było przez Starostę, jako kierownika Starostwa i przewodniczącego zarządu.

Ponadto, w ocenie organu, zakwestionowane upoważnienie powinno przede wszystkim spełniać wymogi dotyczące pełnomocnictw w sprawach podatkowych. Tymczasem nie spełniało wymogów określonych w ww. przepisach O.p., a ponadto

w sposób niezgodny z przepisami zostało poświadczone za zgodność z oryginałem.

Końcowo organ II instancji stwierdził, że odwołanie podpisała osoba, która nie wykazała, na wezwanie organu, umocowania do działania w imieniu Skarbu Państwa. Umocowania takiego nie potwierdzają także powołane w upoważnieniu postanowienia Regulaminu.

Strona zaskarżyła postanowienie organu odwoławczego skargą wniesioną

do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] nr j.w.

i o zasądzenie od organu II instancji na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm prawem przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła naruszenie: przepisów prawa,

a w szczególności:

1) art. 138e § 1-3 w zw. z art. 138c § 1 O.p., polegające na bezzasadnym przyjęciu, że dokument upoważnienia z dnia [...] udzielonego Wicestaroście, nie spełnia warunków przewidzianych dla pełnomocnictwa szczególnego, podczas gdy został udzielony na piśmie i złożone wraz z odwołaniem z dnia

[...] od decyzji organu I instancji do akt niniejszej sprawy, indywidualizując je w ten sposób;

2) art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz.U.2019.1302, t.j. ze zm.; dalej: "u.z.z.m.p."), polegające na bezzasadnym przyjęciu, że dokument upoważnienia z dnia [...] udzielonego Wicestaroście, nie wykazuje ustawowego umocowania do działania przez niego w imieniu Skarbu Państwa, podczas gdy prawidłowa analiza treści tego dokumentu wskazuje, że Starosta jako organ administracji publicznej uprawniony do reprezentacji Skarbu Państwa zlecił osobie fizycznej - J. N. - dokonanie czynności w postępowaniu podatkowym polegające

na złożeniu odwołania z dnia [...] od decyzji organu I instancji, poprzez udzielenie w tym zakresie pełnomocnictwa;

3) art. 169 § 1 O.p. w zw. z art. 121 O.p., polegające na zaniechaniu ponownego wezwania Skarżącej do uzupełnienia braku formalnego odwołania polegającego na doprecyzowaniu treści dokumentu upoważnienia w zakresie odpowiadającym treści przepisów O.p. regulujących wymogi stawiane pełnomocnictwom

w postępowaniu podatkowym, ewentualnie uznanie odwołania za pismo pochodzące od Skarżącego, jednakże dotknięte brakiem formalnym w postaci braku jego podpisu, do którego uzupełnienia powinien być wezwany w trybie

art. 169 § 1 O.p.

W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący przedstawił argumenty

je uzasadniające.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2019.2167, t.j. ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019.2325, t.j. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.").

Stosownie do przepisu art. 119 pkt 3) P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym,

na które służy zażalenie.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny czy organ II instancji prawidłowo orzekł o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania Skarżącego od decyzji Burmistrz P. z dnia [...] nr j.w. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 r., wniesionego przez Wicestarostę działającego w imieniu Skarbu Państwa – Starosty [...] na podstawie upoważnienia z dnia [...] udzielonego przez Starostę.

Sąd wskazuje zatem, że stosownie do treści art. 169 § 1 O.p., jeżeli podanie

nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem,

że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Zgodnie zaś z art. 169 § 4 O.p., w razie nieuzupełnienia takiego braku formalnego, organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. Odwołanie jest podaniem w rozumieniu przepisu

art. 168 § 1 O.p., zgodnie z którym podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia, ponaglenia, wnioski) mogą być wnoszone pisemnie.

Wymogami, o których stanowi art. 169 § 1 O.p., są w szczególności wymagania formalne określone w art. 168 § 2 i § 3 O.p. I tak przepis art. 168 § 2 O.p. stanowi, że podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adres (miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności) lub adres do doręczeń w kraju, identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydentów - numer i serię paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny,

o ile nie posiadają identyfikatora podatkowego, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. W myśl z kolei art. 168 § 3 O.p. podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. Złożenie podpisu

pod treścią podania oznacza, że mamy do czynienia z uzewnętrznionym oświadczeniem woli bądź też wiedzy osoby, która złożyła podpis. Brak takiego podpisu oznacza tyle, że określona w treści podania osoba nie złożyła takiego oświadczenia. Przy czym podpis musi zostać złożony przez stronę osobiście lub przez osobę do tego przez stronę umocowaną, a w przypadku osób prawnych - przez osobę uprawnioną

do jej reprezentowania.

Przepisy art. 168 § 2 i 3 O.p. regulują wymagania formalne, jakie musi spełniać strona, by jej czynność procesowa (odwołanie) spowodowała skutek prawny. Ordynacja podatkowa przyjmuje zasadę ograniczonego formalizmu. Przestrzeganie tych ograniczonych wymagań formalnych, ustalenie przez organ podatkowy, czy podanie (odwołanie) wypełnia je, ma podstawowe znaczenie dla ochrony interesu prawnego strony. Spełnienie wymagań formalnych zarówno gwarantuje, że czynność procesowa została dokonana przez stronę, a następnie, że tylko treść żądania strony wyznacza przedmiot postępowania.

Z brakami formalnymi mamy zatem do czynienia, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa. Brak formalny może dotyczyć określonego elementu treści pisma. Wymóg taki winien jednakże wynikać z przepisów prawa.

W doktrynie do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu podatkowego do wezwania wnioskodawcy celem ich usunięcia na podstawie art. 169 § 1 O.p., zalicza się tylko te braki, które uniemożliwiają nadanie podaniu właściwego biegu

(por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2016, s. 901). Do braków takich zaliczyć należy m.in. podpisanie podania przez osobę nieuprawnioną do reprezentacji strony.

Zważyć jednocześnie należy, że warunkiem zastosowania przez organ podatkowy negatywnych dla podatnika skutków procesowych nieuzupełnienia braków formalnych podania (odwołania) jest skuteczne pod względem prawnym wezwanie, które musi być doręczone uprawnionemu podmiotowi, zawierać precyzyjne określenie, jakie braki formalne mają być uzupełnione, w jaki sposób i w jakim terminie

ma to nastąpić, a także musi zawierać precyzyjne określenie skutków nieuzupełnienia żądanych braków.

W ocenie organu II instancji, umocowanie Wicestarosty do reprezentowania Skarbu Państwa – Starosty [...] nie zostało, pomimo wezwania w trybie

art. 169 § 1 O.p., skutecznie wykazane. Organ uznał bowiem, że nadesłane upoważnienie z dnia [...] stanowi jedynie podstawę do reprezentowania Starosty w sprawach związanych z prowadzeniem bieżącej działalności powiatu jako jednostki samorządu terytorialnego, nie zaś Skarbu Państwa, który był stroną

w rozpoznawanej sprawie. Ponadto, w ocenie organu II instancji, ww. upoważnienie

nie spełniało wymogów w zakresie formy przewidzianej dla pełnomocnictw do działania w postępowaniach podatkowych.

W ocenie zaś Skarżącego, ww. upoważnienie udzielone przez Starostę dla Wicestarosty, zawierało w swojej treści wyraźne rozdzielenie spraw z związanych z działalnością powiatu oraz spraw związanych z kompetencjami Starosty jako reprezentanta Skarbu Państwa. Ponadto Skarżący zakwestionował prawidłowość skierowanego w toku postępowania wezwania do uzupełnienia braku formalnego odwołania, w zakresie treści tego wezwania. Podkreślił, że wezwanie było nieprecyzyjne i nie odzwierciedlało intencji organu, tym samym naruszało

przepisy O.p.

Wskazać zatem należy, że stosownie do treści art. art. 34 ust. 1 u.s.p., starosta kieruje bieżącymi sprawami powiatu i reprezentuje powiat na zewnątrz. Ustawa

ta nie wyklucza jednakże możliwości udzielenia przez starostę upoważnienia

do działania w określonych sprawach innym osobom, a także określenia w Regulaminu Organizacyjnym Starostwa Powiatowego osób uprawnionych do zastępowania Starosty w określonych sprawach i sytuacjach – czego w istocie organ nie kwestionuje. Rozwinięcie ww. regulacji stanowią m.in. przepisy art. 35 ust. 1 i 2 u.s.p., które stanowią, że organizację i zasady funkcjonowania starostwa powiatowego określa regulamin organizacyjny (ust. 1). Starosta jest kierownikiem starostwa powiatowego oraz zwierzchnikiem służbowym pracowników starostwa i kierowników jednostek organizacyjnych powiatu oraz zwierzchnikiem powiatowych służb, inspekcji

i straży (ust. 2).

Wspomniany wyżej Regulamin w § 1 stanowi, że Regulamin Organizacyjny Starostwa Powiatowego w P. określa organizację i zasady funkcjonowania Starostwa Powiatowego w P.. Następnie w § 9 zawiera regulacje, zgodnie z którymi: Starosta jest kierownikiem Starostwa i Przewodniczącym Zarządu (ust. 1). W przypadku nieobecności Starosty, a także w sprawach nie cierpiących zwłoki, jego prawa oraz obowiązki, w zakresie ustalonym Regulaminem, przejmuje odpowiednio Wicestarosta (ust. 2). Jak wynika z § 21 ust. 1 Regulaminu - Wicestarosta wykonuje czynności i realizuje zadania Powiatu, Zarządu i Starostwa, określone

w udzielonych mu upoważnieniach, a także w zakresie wynikającym z przepisów prawa, Statutu, uchwał Rady i Zarządu, postanowień Regulaminu oraz zarządzeń

i poleceń Starosty. Natomiast w § 21 ust. 4 Regulaminu znalazła się kompetencja

dla Wicestarosty, który podejmuje czynności kierownika Starostwa i przewodniczącego Zarządu w czasie nieobecności Starosty lub w przypadku wystąpienia okoliczności uniemożliwiających Staroście pełnienie jego obowiązków. Natomiast zgodnie

z § 59 ust. 2 i 3 Regulaminu, w czasie nieobecności Starosty dokumenty, o których mowa w ust. 1, podpisuje Wicestarosta (ust. 2). Starosta może upoważnić Wicestarostę, Członka Zarządu, Sekretarza, Skarbnika oraz kierowników komórek organizacyjnych i ich zastępców lub innych pracowników Starostwa do podpisywania określonych dokumentów w jego imieniu (ust. 3).

Przepisy art. 6 u.z.z.m.p. stanowią, że organy administracji publicznej

oraz inne organy lub podmioty uprawnione, na podstawie przepisów odrębnych, do reprezentowania Skarbu Państwa reprezentują Skarb Państwa zgodnie

z ich właściwością i w zakresie określonym w przepisach odrębnych (ust. 1). Kierownicy jednostek reprezentują Skarb Państwa w odniesieniu do nabytego i powierzonego tym jednostkom mienia Skarbu Państwa i w zakresie zadań ich urzędów, określonych w odrębnych przepisach (ust. 2). Organy administracji publicznej, kierownicy jednostek oraz inne organy lub podmioty uprawnione na podstawie przepisów odrębnych do reprezentowania Skarbu Państwa mogą zlecać, z zachowaniem zasad i trybu określonych w przepisach odrębnych, osobom prawnym lub fizycznym dokonywanie określonych czynności prawnych lub faktycznych lub rodzajów czynności prawnych lub faktycznych w zakresie ich właściwości, udzielając w tym zakresie pełnomocnictw (ust. 3). (W związku z tym, że ust. 4-7 pozostają bez znaczenia dla niniejszej sprawy, zostały pominięte – uwaga Sądu).

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami

z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz.U.2020.65, t.j. ze zm.; dalej: "u.g.n.") z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów niniejszej ustawy oraz odrębnych ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a organami reprezentującymi jednostki samorządu terytorialnego są ich organy wykonawcze. Przepis art. 11a u.g.n. stanowi, że przepis art. 11 ust. 1 stosuje się do czynności prawnych lub czynności procesowych podejmowanych na rzecz lub w interesie Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Natomiast zgodnie z art. 4 pkt 9 u.g.n. ilekroć w ustawie jest mowa o właściwym organie - należy przez to rozumieć starostę, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, w odniesieniu

do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz organ wykonawczy gminy, powiatu i województwa w odniesieniu do nieruchomości stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w toku postępowania odwoławczego organ wezwał Wicestarostę do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez wykazanie umocowania do występowania w imieniu Skarbu Państwa. Natomiast w odpowiedzi na to wezwanie Skarżący nadesłał ww. upoważnienie, z treści którego wynika, że Wicestarosta został umocowany do składania oświadczenia woli

w sprawach związanych z prowadzeniem bieżącej działalności powiatu

oraz podpisywania dokumentów i załatwiania w czasie nieobecności Starosty wszystkich spraw należących do kompetencji Starosty z wyłączeniem prawa

do udzielania upoważnień do wydawania decyzji administracyjnych w jego imieniu.

Mając na uwadze przytoczone powyżej przepisy prawa, Sąd poddał ocenie ww. wezwanie do uzupełnienia braku oraz upoważnienie Wicestarosty do działania w sprawie. Sąd dostrzega, że treść przedmiotowego wezwania ograniczała

się w istocie do sformułowania przez organ żądania o wykazanie przez Wicestarostę umocowania do występowania w imieniu Skarbu Państwa.

Odnosząc się do kwestii prawidłowości wezwania o uzupełnienie braków formalnych Sąd zauważa, że zagadnienie to stanowiło przedmiot zainteresowania sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 12 grudnia 2011 r., II GSK 682/11 (który został powołany w uzasadnieniu skargi) NSA wyraził pogląd, że istotne znaczenie

ma precyzyjnie wskazane jakie dokumenty strona powinna złożyć. Wyjaśnił ponadto,

że w przypadku kiedy złożone dokumenty okazałyby się niewystarczające, należy ponownie wezwać stronę do nadesłania odpowiednich dokumentów, precyzyjnie określając w wezwaniu o jakie dokumenty chodzi. Tym bardziej jest to istotne,

gdy strona działa bez profesjonalnego pełnomocnika i wykonując zarządzenie mogła być przekonana, iż przedstawione przez nią dokumenty są wystarczające do wykazania umocowania osób podpisujących dokumenty do działania w sprawie.

Sąd podziela ww. stanowisko i wyraża pogląd, że gdy wezwanie do usunięcia braków formalnych podania budzi wątpliwości, co do jego treści lub nie precyzuje dostatecznie oczekiwań wzywającego organu, to z wykonania takiego wezwania - choć niezgodnie/niepełnie z niesprecyzowanymi w wezwaniu oczekiwaniami organu

- nie można wyprowadzać niekorzystnych dla strony skutków. Wniosek ten jest

– w rozpoznawanej sprawie – tym bardziej uzasadniony, iż organ oczekując (wyjaśnił

to dopiero w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] i powtórzył

w zaskarżonym postanowieniu) przedłożenia przez Skarżącą pełnomocnictwa szczególnego, bądź ogólnego, których forma i treść jest regulowana przepisami O.p. nie zawarł jakichkolwiek wskazań w tym zakresie w treści ww. wezwania.

W ocenie Sądu, przedmiotowemu wezwaniu z dnia [...] można zatem skutecznie zarzucić brak precyzji, w zakresie wskazania przez organ jakich de facto dokumentów oczekuje, w tym w szczególności w odniesieniu do formy

i treści dokumentu pełnomocnictwa w świetle przepisów O.p. Sąd zgadza się,

co prawda z organem, że przepisy O.p., w tym w spornym zakresie, stanowią przepisy ogólnie obowiązujące, niemniej jednak, w ocenie Sądu, mając na uwadze ogólne zasady postępowania podatkowego m.in. zawarte w przepisach art. 120 i 121 O.p., stanowisko organu w rozpoznawanej sprawie Sąd uznał za zbyt formalistyczne – tym bardziej mając na uwadze, że skutkuje ono pozbawieniem Skarżącego do rozpoznania sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu podatkowym i kontrolę tego postępowania przez Sąd.

Badając natomiast treść przedłożonego upoważnienia, Sąd dostrzegł,

że w jego treści znalazło się upoważnienie dla Wicestarosty do składania oświadczeń woli w sprawach związanych z bieżącą działalnością powiatu, ale i podpisywania dokumentów oraz załatwiania wszystkich spraw należących do kompetencji Starosty (z pewnym wyłączeniem, które nie ma wpływu na ocenę zakresu umocowania w niniejszej sprawie).

Powołane wyżej przepisy prawa regulują uprawnienia Starosty do prowadzenia spraw związanych z działalnością powiatu, jako jednostki samorządu terytorialnego, ale także do reprezentowania Skarbu Państwa w odniesieniu do nabytego i powierzonego, takiej jednostce mienia. Kompetencje te dotyczyć, więc mogą reprezentowania Skarbu Państwa m.in. w zakresie gospodarki nieruchomościami,

a w konsekwencji związanych z nieruchomościami postępowaniach podatkowych. Ponadto przepisy prawa określają, w jakim zakresie i na jakich zasadach Starosta ma prawo do udzielenia umocowania innym podmiotom, w tym Wicestaroście.

Sąd zgadza się przy tym z organem II instancji, który wskazywał

że w przedmiotowym upoważnieniu powołano, jako podstawę prawną umocowania Wicestarosty, regulacje z ww. Regulaminu. Nie ulega wątpliwości, że taka podstawa prawna ściśle dotyczy kompetencji Starosty i Wicestarosty do prowadzenia bieżącej działalności powiatu. Taką ocenę potwierdza treść powołanych wyżej przepisów Regulaminu. Jednakże, Sąd nie podziela stanowiska organu w kwestii zakresu udzielonego Wicestaroście upoważnienia. Organ stanął bowiem na stanowisku,

że upoważnienie dotyczy jedynie prowadzenia bieżącej działalności powiatu. Stwierdzenie takie stoi, w ocenie Sądu, po pierwsze w sprzeczności z literalnym zapisem ww. upoważnienia, który stanowi, że umocowanie obejmuje podpisywanie dokumentów i załatwianie w czasie nieobecności Starosty wszystkich spraw należących do kompetencji Starosty. Po drugie zaś Sąd wskazuje, że brak jest usprawiedliwionych podstaw – mając na uwadze zapisy art. 120 i 121 O.p., w tym zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,

aby wątpliwości organu w zakresie wykładni treści ww. pełnomocnictwa rozstrzygać

na niekorzyść podatnika. Tym bardziej, że skutkiem takiego działania jest pozbawienie podatnika prawa do rozpoznania jego sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu podatkowym i poddania tego postępowania kontroli sądu. O zakresie spornego umocowania nie może przesądzać również, wbrew stanowisku organu, jedynie treść przytoczonej w dokumencie pełnomocnictwa podstawy prawnej - choć niewątpliwie powinna być ona zredagowana prawidłowo.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że analiza treści

ww. wezwania organu z dnia [...] (wystosowanego do Skarżącego na podstawie art. 169 § 1 O.p. w zw. z art. 168 § 2 O.p.), wskazuje zatem, że nie było ono dostatecznie precyzyjne i mogło nasuwać adresatowi (Wicestaroście) wątpliwości,

co do sposobu w jaki ma uzupełnić braki formalne odwołania.

Jak już wskazano powyżej, treść wezwania do usunięcia braków formalnych podania (odwołania) nie powinna nastręczać trudności w jego zrozumieniu, powinna być precyzyjna i w razie potrzeby zawierać także wyjaśnienia i informacje, które zwłaszcza osobom niemającym wykształcenia prawniczego i niekorzystającym w postępowaniu z usług fachowego pełnomocnika, pozwolą na prawidłowe wykonanie wezwania (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1770/13 oraz P. Pietrasz [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany [red. L. Etel] LEX/el, 2018

uw. 9 do art. 169). Nieprecyzyjne sformułowanie wezwania do usunięcia braków formalnych podania może doprowadzić do uznania za przedwczesne pozostawienie podania bez rozpatrzenia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 9 października 2018 r.,

I SA/Wr 587/18; wyrok WSA w Szczecinie z 13 czerwca 2017 r., I SA/Sz 387/17).

Mając na uwadze powyższe okoliczności, ponieważ ww. wezwanie z dnia

11 października 2019 r. zakwalifikować należało jako nie dość precyzyjne i mogące stwarzać wątpliwości, co do pełnego zakresu intencji organu - to tym samym uznać należało, że w sprawie nie został spełniony warunek do zastosowania przez organ negatywnych dla Skarżącego skutków procesowych, tj. do pozostawienia

bez rozpatrzenia odwołania Skarżącego na podstawie art. 169 § 1 i 4 O.p. Pozostawienie w takiej sytuacji bez rozpatrzenia odwołania wniesionego przez Skarżącego narusza ponadto wyrażoną w art. 121 § 1 O.p. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

W kontekście powyższych okoliczności faktycznych i prawnych Sąd ponownie podkreśla, że ważnym prawem podatnika (w tym wypadku Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę) jest prowadzenie postępowania przez organy podatkowe tak, aby budzić zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.).

W wyroku z 12 kwietnia 2011 r., I FSK 262/11, NSA zaakcentował, że norma ta, choć ujęta ogólnie, nie może być traktowana jedynie jako postulat odnoszący się do sposobu prowadzenia postępowania. Jest to bowiem przepis, do którego przestrzegania organy zobowiązane są na równi z innymi przepisami zawierającymi wytyczne,

co do ich działań. Źródła tej zasady należy upatrywać w art. 2 Konstytucji RP,

czyli w zasadzie demokratycznego państwa prawnego. Organy są w świetle tej zasady zobowiązane do takiego zachowania, niepowodującego ujemnych skutków dla strony postępowania, która działa w dobrej wierze, ma zaufanie do aktów danego organu

i je wykonuje. Jednocześnie organy podatkowe nie mogą na podatnika przerzucać negatywnych konsekwencji własnych działań i zaniechań. Ponadto, wszelkie wątpliwości dotyczące stanu faktycznego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika. Z kolei w wyroku z 3 marca 2008 r. I FSK 365/07, NSA wyraził pogląd,

że postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa, a powstałych wątpliwości nie rozstrzyga na niekorzyść podatnika. Zasada ta dotyczy zarówno stosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów procesowych, w tym także dotyczących oceny dowodów zgromadzonych w sprawie.

W innym orzeczeniu NSA wskazał, że z zasady, o której mowa w art. 121 § 1 O.p., wynika wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania oraz rozstrzygnięcia sprawy. Brak zaufania do organów jest z reguły skutkiem naruszenia przez te organy niektórych wartości jak równość czy sprawiedliwość (wyrok z dnia 27 czerwca 2008 r., I FSK 783/07).

Powyższe poglądy, Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotowa sprawę w pełni akceptuje i przyjmuje za własne.

Reasumując Sąd uznał, że zarzut skargi w zakresie naruszenia przepisów

art. 169 § 1 O.p. oraz art. 121 § 1 O.p. okazał się zasady zaś wskazane naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast pozostałe zarzuty skargi, Sąd uznał za przedwczesne, ponieważ główną okolicznością przesadzającą o wadliwości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia z dnia

31 października 2019 r. było nieprecyzyjne wezwanie Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego ww. odwołania.

Prowadząc postępowanie odwoławcze organ będzie zobowiązany uwzględnić wykładnię prawa dokonaną przez Sąd w niniejszym wyroku.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)

oraz art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 31 października 2019 r. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Koszty te stanowił uiszczony przez Skarżącego wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł.

Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w wyroku dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, chyba że wskazano inaczej.