Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2855/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 176, art. 134, art. 141, art. 184, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 26 ust. 1, art. 25 ust. 1 pkt 5, art. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2004 nr 93 poz 898
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 3 ust. 8
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności
journal: Dz.U.UE.L 2008 nr 250 poz 1 art. 91 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr  834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i  kontroli.
journal: Dz.U.UE.L 2007 nr 189 poz 1 art. 23 ust. 1, art. 2 pkt a, h, art. 17
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i  uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Mirosław Trzecki (spr.) Protokolant asystent sędziego Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 25 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3415/13 w sprawie ze skargi R. W. na decyzję G. I. J. H. A. R. – S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych z naruszeniem przepisów 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R. W. na rzecz G. I. J. H. A. R. – S. 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wyrokiem wydanym w dniu 29 sierpnia 2014 r. po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rolnictwie ekologicznym oddalił skargę ( sygn. akt VI SA/Wa 3415/13).

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym:

W dniach [...]-[...] listopada 2012 r. inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K. (w skrócie: MWIJHARS) przeprowadzili kontrolę w gospodarstwie rolnym producenta ekologicznego R. W. w zakresie prawidłowości wprowadzania do obrotu świeżych warzyw. W toku kontroli dokonano weryfikacji Faktur VAT wystawionych przez stronę w okresie od lipca 2012 r. do września 2012 r. W wyniku ich analizy ustalono, że ww. przedziale czasowym strona wprowadziła do obrotu 7775 kg i 2360 szt. warzyw o łącznej wartości 26537,18 zł. Wystawcą faktur VAT było Gospodarstwo Rolne R. W., F. [...], [...] K., a nabywcą warzyw podmiot G. Sp. z o.o. z siedzibą w D.. W fakturach VAT w kolumnie "nazwa towaru lub usługi" przy każdym produkcie zamieszczono zapis o treści "eko".

W toku kontroli strona złożyła wyjaśnienia, zgodnie z którymi do wszystkich faktur VAT były załączone specyfikacje z informacją o treści: "wszystkie produkty zawarte w ww. fakturze pochodzące z ww. gospodarstwa pochodzą z drugiego roku konwersji i mogą być sprzedawane tylko i wyłącznie z oznaczeniem drugiego roku konwersji".

W toku kontroli ustalono, że strona jest producentem ekologicznym w rozumieniu ustawy o rolnictwie ekologicznym i znajduje się pod kontrolą jednostki certyfikującej C. [...] Sp. z o. o. Strona przedłożyła certyfikat nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. wydany przez ww. jednostkę certyfikującą, z którego wynikało, że przedmiotowe warzywa były w drugim roku konwersji. Ponadto ww. certyfikat zawierał informację, że znakowanie produktów nim objętych może odnosić się do produkcji w okresie konwersji wyłącznie z zachowaniem wymogów określonych w art. 62 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008.

Ustalono także, że w dniu [...] września 2012 r. jednostka certyfikująca C. [...] Sp. z o.o. zawiesiła certyfikat nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., w związku ze stwierdzonymi w toku corocznej kontroli nieprawidłowościami oraz brakiem możliwości rozliczenia wprowadzonej do obrotu produkcji. Następnie w dniu [...] października 2012 r certyfikat został cofnięty z uwagi na fakt, że gospodarstwo nie spełniało wymagań rolnictwa ekologicznego.

W konsekwencji MWIJHARS uznał, że umieszczenie w fakturach VAT stanowiących dokumenty handlowe, przedrostka "eko" bez posiadania certyfikatu, który uprawniałby stronę do znakowania produktów jako ekologiczne, stanowiło naruszenie art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. W ocenie organu I instancji zamieszczenie na fakturze VAT przy nazwie produktu określenia "eko", pomimo informacji zawartej w specyfikacji, że produkty te pochodzą z drugiego roku konwersji, mogło wprowadzić w błąd, co do faktycznego statusu nabywanych produktów. Stanowiło to podstawę wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia stronie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu warzyw w okresie konwersji oznakowanych jako produkty rolnictwa ekologicznego z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007.

Następnie MWIJHARS decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. wydaną na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym wymierzył R. W. karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za wprowadzenie do obrotu warzyw w okresie konwersji oznakowanych jako produkty ekologiczne.

Organ pierwszej instancji w ww. decyzji administracyjnej jako podstawę prawną do wymierzenia kary pieniężnej wskazał art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym natomiast w sentencji decyzji wskazując powód jej wymierzenia przytoczył treść art. 25 ust 1 pkt 5 lit. a ustawy o rolnictwie ekologicznym.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013 r. znak: [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno–Spożywczych (w skrócie: GIJHARS), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116 poz. 975), art. 2 lit. k, 23 i 25 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE. L 2007, Nr 189. poz. 1, ze zm.), art. 36 i 62 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. U. L 250 z 18.09.2008, str. 1 ze zm.) oraz art. 26 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, po rozpatrzeniu odwołania R. W. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...], wymierzającej R. W. karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za wprowadzenie do obrotu warzyw, tj.:

- 1 partii marchwi eko w ilości 2800 kg o wartości 7350 zł,

- 4 partii buraków eko w łącznej ilości 1750 kg o wartości 2441,25 zł,

- 1 partii selera eko w ilości 600 kg o wartości 2520 zł,

- 1 partii pietruszki eko w ilości 400 kg o wartości 2520 zł,

- 1 partii porów eko w ilości 60 kg o wartości 630 zł,

- 4 partii ogórków eko w łącznej ilości 680 kg, o wartości 1554 zł,

- 2 partii cukinii eko w łącznej ilości 610 kg, o wartości 1328,25 zł,

- 3 partii kapusty białej eko w łącznej ilości 1140 szt. o wartości 1520,4 zł,

- 4 partii brokułów eko w łącznej ilości 320 kg o wartości 2347,80 zł,

- 2 partii kapusty włoskiej eko w ilości 490 szt. i 200 kg, o wartości 1296,75zł,

- 3 partii kalafiorów eko w łącznej ilości 730 szt. o wartości 2130,98 zł,

- 3 partii papryki eko w łącznej ilości 255 kg, o wartości 740,25 zł,

- 1 partii dyni eko w ilości 100 kg, o wartości 157,50 zł,

jako produktów rolnictwa ekologicznego niespełniających wymagań określonych w przepisach Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007,

- uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] czerwca 2013 r. (znak: [...]) w części, dotyczącej wskazanej w rozstrzygnięciu ww. decyzji przyczyny wymierzenia R. W. kary pieniężnej tj. za wprowadzenie do obrotu produktów, jako produktów rolnictwa ekologicznego niespełniających wymagań określonych w przepisach Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 i w tej części orzekł, że kara pieniężna została wymierzona za wprowadzenie do obrotu produktów, które zostały oznakowane, jako produkty rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia (WE) nr 834/2007, natomiast w pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

GIJHARS po rozpoznaniu odwołania R. W. wskazał na konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wskazanej przyczyny wymierzenia kary pieniężnej z uwagi na fakt, że organ I instancji w sentencji decyzji błędnie przytoczył treść art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o rolnictwie ekologicznym zamiast art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ww. ustawy. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, iż w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji został prawidłowo wskazany przepis art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym, który także prawidłowo powołano w uzasadnieniu decyzji i w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. W ocenie organu odwoławczego ww. wada rozstrzygnięcia decyzji jest istotna, ale pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, ponieważ zarówno z podstawy prawnej decyzji, jak i jej uzasadnienia jednoznacznie wynika, że kara pieniężna została wymierzona za wprowadzenie do obrotu produktów oznakowanych z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że ze zgromadzonego podczas przeprowadzonej kontroli materiału dowodowego, który stanowiły m.in. faktury VAT i certyfikat wydany stronie przez jednostkę certyfikującą, jednoznacznie wynika, że strona wprowadziła do obrotu produkty oznakowane jako ekologiczne z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Tym samym zostały spełnione przesłanki do wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym. Zgodnie z powołanym przepisem , osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która wprowadza do obrotu produkt oznakowany jako produkt rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia nr 834/2007 podlega karze pieniężnej w wysokości 200% korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mógłby uzyskać za wprowadzone do obrotu produkty, nie niższej jednak niż 500 zł.

Ponadto organ odwoławczy stanął na stanowisku, że organ I instancji w sposób wyczerpujący wyjaśnił przesłanki jakie wziął pod uwagę przy wymierzeniu kary pieniężnej, tj. wymienione w art. 26 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, co znajduje potwierdzenie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Organ I instancji przy wymierzaniu kary pieniężnej uwzględnił zakres naruszenia, który z uwagi na rodzaj stwierdzonej nieprawidłowości oraz wielkość (7775 kg i ilości 2360 szt.) i wartość (26537,18 zł) zakwestionowanych partii, uznał jako znaczny. Podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że strona uzyskała korzyść majątkową w wysokości 26. 537,18 zł poprzez wprowadzenie do obrotu produktów oznakowanych z powołaniem na rolnictwo ekologiczne, podczas gdy produkty te nie posiadały statusu ekologicznego.

Podzielił również stanowisko organu I instancji, że stopień zawinienia strony był znaczny, ponieważ zezwolenie na znakowanie produktów w okresie konwersji jako ekologicznych, stwarza pole do potencjalnych nadużyć, które mogą zagrażać uczciwej konkurencji oraz godzą w zbiorowe interesy, co stoi w sprzeczności z celem wspólnotowego prawa dotyczącego rolnictwa ekologicznego, określonym w art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Organ przy ocenie stopnia szkodliwości czynu uwzględnił rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiar wyrządzonej szkody, wagę naruszonych obowiązków, sposób i okoliczności popełnionego czynu, a także motywację przedsiębiorcy. Stwierdził, że oznakowanie produktów stanowi podstawę informacji dla nabywcy, umożliwiającą im dokonanie wyboru produktu zgodnie z ich oczekiwaniami. Zaznaczył, że strona jako producent ekologiczny prowadzący działalność w zakresie rolnictwa ekologicznego, w szczególności zobowiązana jest do przestrzegania przepisów dotyczących rolnictwa ekologicznego. Organ uwzględnił również dotychczasową działalność strony. Podkreślił, że nie jest to pierwsze uchybienie strony i pierwsza kara wymierzona jej za podobne przewinienia.

Dodatkowo przy określaniu wysokości kary pieniężnej organ odwoławczy uwzględnił wielkość obrotów strony, które zgodnie z jej oświadczeniem wynosiły ok. 34.320 zł. W ocenie GIJHARS kara pieniężna w wysokości 20.000 zł jest adekwatna do rodzaju stwierdzonej nieprawidłowości. Wymierzona kara pełni zarówno rolę prewencyjną - zapobiegającą ponownemu wystąpieniu nieprawidłowości, jak i represyjną, jako sankcja za naruszenie przepisów prawa, a także pozostaje w zakresie możliwości finansowych strony.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na decyzję GIJHARS z dnia [...] października 2013 r. wniósł R. W. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę GIJHARS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, że powyższa skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Sąd podzielił pogląd organu odwoławczego, iż wadliwe sformułowanie sentencji decyzji organu pierwszej instancji poprzez błędne przytoczenie treści art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o rolnictwie ekologicznym zamiast art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ww. ustawy wymagało skorygowania wady i orzeczenia merytoryczno-reformacyjnego. Podzielił także stanowisko organu odwoławczego, iż dostrzeżona wada pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, ponieważ zarówno z podstawy prawnej decyzji, jak i jej uzasadnienia oraz zawiadomienia o wszczęciu postępowania jednoznacznie wynika, że kara pieniężna została wymierzona za wprowadzenie do obrotu produktów oznakowanych z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007.

Jako podstawę materialno prawną decyzji wymierzającej skarżącemu karę pieniężną wskazano przepis prawa krajowego tj. art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym (w skrócie: u.r.e.). Powołany przepis określa m.in. kary dla podmiotów, które wprowadzają do obrotu produkt, który został oznakowany jako produkt rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia nr 834/2007. Zgodnie bowiem z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b u.r.e. osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która wprowadza do obrotu produkt, który został oznakowany jako produkt rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia nr 834/2007 – podlega karze pieniężnej w wysokości do 200% korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mógłby uzyskać za wprowadzone do obrotu produkty, nie niższej jednak niż 500zł.

Istotnym w tej sytuacji jest wyjaśnienie pojęć w przepisie tym użytych. Ustawodawca w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b - u.r.e, zawarł zwrot "wprowadza do obrotu". Zgodnie z art. 2 pkt 8 lit. a – u.r.e. użyte w ustawie o rolnictwie ekologicznym powyższe określenie oznacza w odniesieniu do produktów wprowadzanie na rynek w rozumieniu art. 3 ust 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego (...). Z kolei w myśl art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002 "wprowadzanie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie, oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.

Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący który był producentem ekologicznym w rozumieniu ustawy o rolnictwie ekologicznym i znajdował się pod kontrolą jednostki certyfikującej C. [...] Sp. z o. o. sprzedał w okresie od lipca 2012r do września 2012 r. G. Sp. z o.o. z siedzibą w D. 7775 kg i 2360 szt. warzyw o łącznej wartości 26537,18 zł. Dokonując sprzedaży skarżący wprowadził więc do obrotu wymienione w fakturach VAT warzywa.

Niespornym jest również, że wprowadzone do obrotu warzywa pochodziły z drugiego roku konwersji, co wynika z certyfikatu nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. wydanego skarżącemu przez jednostkę certyfikującą pod kontrolą której znajdowała się działalność skarżącego.

Jednocześnie Sąd I instancji wskazał, że spornym w niniejszej sprawie pozostaje prawidłowość oznakowania przez skarżącego wprowadzonych do obrotu warzyw.

W tym zakresie wyjaśnił, że definicja terminu "znakowanie" zawarta jest w art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 i oznacza wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe, znaki towarowe, nazwy firmowe, ilustracje lub symbole powiązane z wszelkimi opakowaniami i umieszczane na nich, a także na dokumentach, materiałach informacyjnych, etykietach, tabliczkach, pierścieniach lub opaskach towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego. Z cytowanego przepisu wynika więc, że znakowanie produktu dotyczy także dokumentów towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego. W niniejszej sprawie takimi dokumentami były faktury sprzedaży VAT wraz z załączonymi do nich specyfikacjami, stanowiące dokumenty handlowe, o których mowa w art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Skarżący w fakturach VAT w kolumnie "nazwa towaru lub usługi" przy każdym produkcie zamieścił zapis o treści "eko".

Natomiast w specyfikacjach skarżący zawarł informację o treści: "wszystkie produkty zawarte w ww. fakturze pochodzące z ww. gospodarstwa pochodzą z drugiego roku konwersji i mogą być sprzedawane tylko i wyłącznie z oznaczeniem drugiego roku konwersji".

Sąd uznał w konsekwencji, iż GIJHARS trafnie wskazał i wywiódł, że stosowany przez skarżącego sposób znakowania produktu narusza art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Prawodawca unijny w art. 23 ust 1 rozporządzenia nr 834/2007 wyjaśnił, że terminy odnoszące się do ekologicznej metody produkcji, w szczególności wymienione w załączniku do ww. rozporządzenia, ich pochodne lub wersje skrócone jak np. "bio", "eko", używane samodzielnie lub łącznie mogą być stosowane na terenie Wspólnoty i we wszystkich językach Wspólnoty w znakowaniu i reklamie produktu, który spełnia wymogi określone na mocy tego rozporządzenia lub zgodnie z tym rozporządzeniem. Jednocześnie w art. 23 ust 2 rozporządzenia nr 834/2007 wyjaśnił, że terminy, o których mowa w ust 1, nie są stosowane w znakowaniu produktu, który nie spełnia wymogów wymienionych w niniejszym rozporządzeniu.

W rozpoznawanej sprawie skarżący wprowadził do obrotu warzywa oznakowane jako ekologiczne podczas, gdy w rzeczywistości były to produkty w okresie konwersji na rolnictwo ekologiczne. Zgodnie zaś z definicją "konwersji" zawartą w art. 2 lit h rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, konwersja oznacza przejście z rolnictwa nieekologicznego na rolnictwo ekologiczne w danym okresie, w trakcie którego stosowano przepisy dotyczące rolnictwa ekologicznego. Zasady konwersji dla roślin i produktów roślinnych zawarte są w art. 36 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008. Zgodnie z ww. przepisem prawnym, aby rośliny i produkty roślinne mogły być uznane za ekologiczne, na działkach w okresie konwersji należy stosować zasady produkcji ekologicznej przez przynajmniej 2 lata przed wysiewem lub w przypadku upraw roślin wieloletnich, przez przynajmniej 3 lata przed pierwszym zbiorem produktów ekologicznych. Okres konwersji ma między innymi przyczynić się do rozkładu pozostałości stosowanych uprzednio środków agrochemicznych. Produkty będące w okresie konwersji uzyskują status produktów ekologicznych dopiero po ukończeniu okresu przestawiania (konwersji), w czasie którego stosowane są zasady produkcji ekologicznej.

Tym samym, zdaniem Sądu, GIJHARS dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 23 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 834/2007. Przedmiotowe produkty pochodziły bowiem z II roku konwersji na rolnictwo ekologiczne w związku z czym nie można stwierdzić, że produkty te spełniały wymagania określone dla produktów ekologicznych zawarte we wskazanym rozporządzeniu i mogły być znakowane terminami odnoszącymi się do ekologicznej metody produkcji. Ustawodawca unijny daje możliwość stosowania w oznakowaniu produktów w okresie konwersji odniesień do ekologicznej metody produkcji jedynie poprzez zamieszczanie oznaczenia "produkt w trakcie konwersji na rolnictwo ekologiczne". Taki sposób znakowania produktów będących w okresie konwersji został zawarty w art. 62 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008, zgodnie z którym produkty pochodzenia roślinnego w okresie konwersji mogą być opatrzone oznaczeniem "produkt w trakcie konwersji na rolnictwo ekologiczne" z zastrzeżeniem, że m.in. przestrzegany jest okres konwersji, co najmniej dwunastu miesięcy przed zbiorem plonów.

W art. 62 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 ustawodawca unijny wskazał jakie warunki musi spełniać produkt w okresie konwersji żeby mógł być opatrzony oznaczeniem "produkt w trakcie konwersji na rolnictwo ekologiczne".

Na podstawie cytowanego przepisu można wywieść, że produkty w trakcie konwersji (jeżeli przestrzegany jest okres konwersji, co najmniej dwunastu miesięcy przed zbiorem plonów) mogą być opatrzone wyłącznie oznaczeniem "produkt w trakcie konwersji na rolnictwo ekologiczne".

Czyni to błędnym stanowisko skarżącego, z którego wynika, iż produkty w okresie konwersji są z zasady uznawane za ekologiczne i można je znakować za pomocą terminu "eko" odnoszącego się do ekologicznej metody produkcji. Wbrew zarzutowi skargi GIJHARS dokonał prawidłowej interpretacji art. 62 rozporządzenia nr 889/2008 z którego wynika zakaz oznakowania produktów wytworzonych w okresie konwersji jako produktów ekologicznych. Dopiero po zakończeniu okresu konwersji, w czasie którego stosowane są zasady produkcji ekologicznej jednostka certyfikująca dokonuje badania produktu, a następnie wydaje certyfikat potwierdzający ekologiczny status produktu i zezwalający na znakowanie produktu jako ekologicznego. Skarżący posiadał certyfikat nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. wydany przez jednostkę certyfikującą, który zawierał informację, że znakowanie produktów nim objętych może odnosić się do produkcji w okresie konwersji wyłącznie z zachowaniem wymogów określonych w art. 62 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008.

Sąd podzielił także stanowisko GIJHARS, że sposób oznakowania produktów jest nieprawidłowy i nie zmienia tego fakt, że w załączonych do faktur specyfikacjach produkty te zostały już prawidłowo oznakowane jako produkty pochodzące z drugiego roku konwersji. Znakowanie produktu zgodnie z definicją zawartą w art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 dotyczy wszystkich dokumentów towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego co oznacza, że zarówno na fakturach VAT jak i w specyfikacjach załączonych do faktur produkt powinien być znakowany zgodnie z przepisami prawa. Nie może mieć miejsca sytuacja, w której w jednym miejscu oznakowania produkt określany jest jako ekologiczny, natomiast w innym miejscu jako pochodzący z okresu konwersji, ponieważ ww. statusy produktu nie są tożsame, a takie oznakowanie może wprowadzać kontrahentów w błąd i sugerować, że produkty (świeże warzywa) spełniają wymagania określone w przepisach o rolnictwie ekologicznym. Oznakowanie produktu w okresie konwersji terminem (eko), prowadziłoby do sytuacji, w której producent z chwilą rozpoczęcia działalności w zakresie rolnictwa ekologicznego, w tym okresu konwersji, mógłby znakować swoje produkty jako ekologiczne, co byłoby niedopuszczalne, ponieważ dopiero po zakończeniu okresu konwersji produkty spełniają wymagania określone dla produktów ekologicznych. Jednocześnie nie można wykluczyć, iż nieprawidłowe oznakowanie produktu wprowadzanego do obrotu na początkowym etapie mogło przyczynić się do błędnego oznakowania produktu przez podmioty, które zajmują się dalszą dystrybucją produktu i jego oznakowaniem.

Zdaniem Sądu, oznakowanie na fakturach VAT produktów znajdujących się w okresie konwersji jako produktów ekologicznych poprzez użycie sformułowania "eko" wskazuje, że spełnione zostały przesłanki do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej, o której mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym.

W konkluzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego. Dodatkowo podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GIJHARS trafnie i szczegółowo wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia oraz odniósł się do zarzutów odwołania. Organy na podstawie dokumentów sprzedaży prawidłowo ustaliły korzyść majątkową, jaką uzyskał skarżący z tytułu wprowadzenia do obrotu nie prawidłowo oznakowanych warzyw - 7775 kg i 2360 szt. o łącznej wartości 26.537,18 zł. Ponadto organy uzasadniły także wysokość wymierzonej kary pieniężnej biorąc pod uwagę przesłanki wymienione w art. 26 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym.

R. W., reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego (adw.) wniósł od w/w wyroku skargę kasacyjną, w której zaskarżył wskazany wyrok w całości, zarzucając mu:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.

1) naruszenie art. 23 ust. 1, art. 25 i art. 1 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w. zw. z art. 62 i art. 2 lit. a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008

poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że w stosunku do produktów z okresu konwersji niemożliwe jest stosowanie przy oznaczaniu przedrostka "eko";

2) naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b i ust. 3 lit. b w związku z art 26 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 roku o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. z 2009 r., Nr 116, poz. 975) w zw. z art. 2 lit k), art. 23 ust. I i 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 poprzez ich błędną wykładnię i wymierzenie kary pieniężnej pomimo braku nieprawidłowości w znakowaniu, jak również z przekroczeniem granic uznania administracyjnego wobec zaniechania wyjaśniania w sposób dostateczny przyczyn i wysokości wymierzonej kary pieniężnej, w szczególności przez pominięcie okoliczności polegającej na dołączaniu do sprzedawanych produktów specyfikacji, że sprzedaż nie była dokonywana na rzecz konsumentów, lecz podmiotu wykwalifikowanego, że skarżący nie zatajał faktu, że produkty pochodzą z II roku konwersji, jak również poprzez obarczenie konsekwencjami rzekomego wprowadzenia konsumentów w błąd skarżącego w sytuacji, czyli za działania podmiotów trzecich nie powiązanych w żaden sposób ze skarżącym;

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1) naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nierozpoznanie sprawy w jej granicach wynikające z braku rzeczywistego rozpoznania wszystkich zarzutów skargi z dnia 8 maja 2013 roku,

2) naruszenie art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób wadliwy, uniemożliwiający prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji, w szczególności poprzez niedokonanie należytej wykładni przepisów prawa materialnego.

Zarzuty te stanowiły podstawę sformułowania żądania uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

|Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: |

|Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw. |

|Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu |

|pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 p.p.s.a. w tej sprawie nie występują. |

|Badanie zasadności powołanych w skardze kasacyjnej podstaw poprzedzić należy przypomnieniem, że skarga ta jest sformalizowanym środkiem|

|zaskarżenia, którego elementy konstrukcyjne i treściowe wyznaczają granice jej rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny|

|Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie |

|podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy |

|też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. podstawy kasacyjne powinny |

|być również uzasadnione. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych jest zatem obligatoryjnym elementem skargi kasacyjnej. Oznacza to, że autor |

|skargi kasacyjnej nie może ograniczyć się tylko do wskazania przepisu prawa, który w jego ocenie został naruszony przez wojewódzki sąd |

|administracyjny. Sąd II instancji uprawniony jest jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na |

|naruszeniu przez Sąd I instancji konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Natomiast |

|Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku, a nawet prawa do badania, czy w sprawie wystąpiły inne naruszenia prawa. Zatem sam autor|

|skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone, uzasadniając jednocześnie swoje|

|stanowisko. |

|Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd |

|Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest |

|natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów (postanowienie NSA z 5 sierpnia 2004r. sygn. |

|akt: FSK 299/04, OSP 2005/3/36). Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. |

|Przystępując do oceny zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy stwierdzić, że nie są one |

|uzasadnione. |

|Autor skargi kasacyjnej, kwestionując poprawność sporządzonego przez Sąd I instancji uzasadnienia zarzucił mu nie odniesienie się do |

|konkretnych zarzutów skargi. Tymczasem zaznaczyć należy, że podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, przede wszystkim |

|obowiązkiem strony skarżącej kasacyjnie jest wykazanie, że wskazane przez nią naruszenia miały wpływ na wynik sprawy. Skarżący zarzucił|

|Sądowi naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. O skuteczności zarzutów naruszenia |

|przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde im uchybienie, lecz |

|tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu |

|rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a |

|wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być |

|realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (por. wyrok NSA z|15 grudnia 2010 r., |

|sygn. akt II FSK 1333/09). |

|Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw |

|kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z |

|uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc wykazać, że |

|gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny (por. wyrok NSA |

|z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 315/11). |

|Skarżący kasacyjnie nie wykazał jednak, jaki wpływ naruszenia w postaci nie odniesienia się do zarzutów skargi miały wpływ na wynik |

|przeprowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. |

|Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, do których zaliczył zwięzłe przedstawienie |

|stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. |

|Zdanie drugie tego przepisu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ |

|administracji i przewiduje, że uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Jak z powyższego wynika, |

|uzasadnienie wyroku stanowi integralną część rozstrzygnięcia sądowego, realizując istotne, przypisane mu funkcje, a mianowicie funkcję |

|perswazyjną oraz funkcję kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić więc przedmiot |

|skutecznego zarzutu kasacyjnego, w sytuacji gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego |

|wyroku, bądź czyni ją wyłącznie iluzoryczną. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest|

|także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów |

|podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia, w sytuacji gdy |

|strona postępowania żąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. II |

|OSK 1620/10, baza orzeczeń nsa.gov.pl). |

|Skarżący kasacyjnie błędnie utożsamia zarzuty skargi z oznaczeniem granic sprawy. Granice sprawy administracyjnej wyznaczają przepisy |

|prawa materialnego statuujące kształtowany w jego ramach stosunek publicznoprawny. W niniejszej sprawie są to przepisy ustawy o |

|rolnictwie ekologicznym, a także powołane wyżej przepisy wspólnotowe, które jednocześnie wyznaczają matrycę kontroli w zakresie |

|postępowania sądowoadministracyjnego, które jest postępowaniem nakierowanym na kontrolę zgodności działalności administracji publicznej|

|z przepisami prawa. Rozpatrując sprawę, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga ją w tak oznaczonych granicach nie |

|będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Podniesione przez stronę zarzuty i wnioski, |

|nie stanowią zatem konstrukcyjnego elementu kontroli sądowej. Skonstruowany w oparciu o ten przepis zarzut, powiązany jednocześnie z |

|art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można uznać za uzasadniony, bowiem żaden z tych przepisów, nie obliguje sądu do rozpatrzenia sprawy w ścisłym|

|jej powiązaniu ze sformułowanymi przez stronę zarzutami. |

|W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie podstawowe wymienione w art. 141 § 1 |

|p.p.s.a. elementy: przedstawia stan sprawy przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, prezentuje zarzuty skargi, wyjaśnia podstawę|

|prawną rozstrzygnięcia i wyjaśnia ją, także – jakkolwiek w skrótowej postaci – odnosi się do zarzutów, które z uwagi na procesowy |

|charakter orzeczenia kończącego niniejsze postępowanie nie było przedmiotem rozważań Sądu. Nie do wszystkich zarzutów WSA odniósł się w|

|sposób wyczerpujący. Sąd I instancji wskazał i wyjaśnił podstawę prawną nałożenia skarżącemu kary. Nie poświęcił natomiast zbyt wiele|

|miejsca wysokości samej kary. Sąd uznał jedynie, że organy prawidłowo ustaliły korzyść majątkową jaką uzyskał skarżący z tytułu |

|wprowadzenia do obrotu nieprawidłowo oznaczonych produktów, a ponadto ustaliły wysokość kary w sposób zgodny z art. 26 ust. 1 ustawy o |

|rolnictwie ekologicznym. Skarżący nie kwestionuje skargą kasacyjną tej oceny, zarzuca jedynie brak rozwiniętego wywodu w tym zakresie. |

|Nie wykazał jednak jaki wpływ ma brak tych wyjaśnień na rozstrzygnięcie wydane przez Sąd. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego |

|lakoniczność uzasadnienia zaskarżonego wyroku w części dotyczącej wysokości wymierzonej skarżącemu kasacyjnie kary nie może w |

|okolicznościach rozpoznawanej sprawy stanowić skutecznego zarzutu kasacyjnego określonego w pkt II -2 petitum skargi kasacyjnej. |

|Na marginesie tylko wskazać należy, że strona błędnie interpretuje pojęcie korzyści, uznając, że dla ustalenia czy strona uzyskała |

|korzyść majątkową konieczne jest ustalenie czy rzeczywiście ceny produktów z okresu konwersji różnią się od pozostałych produktów |

|ekologicznych, a także ustalenia jaka to jest różnica. Dla ustalenia wysokości kary ma przecież znaczenie cena sprzedaży towaru, |

|obiektywnie ustalana na podstawie dokumentów handlowych. Bez znaczenia pozostają takie czynniki jak koszty produkcji itp. Karę ustala |

|się zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy o rolnictwie ekologicznym jako procent korzyści majątkowej uzyskanej za wprowadzenie produktu|

|do obrotu. Pojęcie wartości korzyści majątkowej w rozumieniu tego przepisu odpowiada cenie sprzedaży lub cenie, za którą mogłyby |

|zostać sprzedane zakwestionowane towary. Nie uwzględnia się kosztów, które ponosi producent i dystrybutor towaru, bowiem wykracza to |

|poza ramy wskazanego przepisu oraz celu jaki spełniać ma wskazana regulacja. Ponadto wiązałoby się każdorazowo z koniecznością |

|przeprowadzenia analizy finansowej całego przedsiębiorstwa i w konsekwencji mogłoby skutkować nakładaniem minimalnej, czy nieadekwatnej|

|do wartości wprowadzonego do obrotu produktu kary w przypadku, gdyby działalność ukaranego przedsiębiorstwa była deficytowa lub gdyby |

|działało ono w zawyżonej strukturze kosztów. Koszty mieszczące się w pojęciu wartości brutto towaru wchodzą w skład omawianej korzyści |

|majątkowej ( podobnie: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2012 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 684/11, z dnia 23 |

|kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 247/12, publ. na stronie www. orzeczenia.nsa.gov.pl). |

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, stwierdzić należy, że Rozporządzenie nr 834/2007 określa cele i zasady produkcji ekologicznej (tytuł II i III), które znajdą zastosowanie wobec gospodarstw, w których rozpoczęto produkcję ekologiczną:

a) okres konwersji rozpoczyna się najwcześniej z chwilą poinformowania przez podmiot gospodarczy, zgodnie z art. 28 ust. 1, właściwych organów o prowadzonej działalności oraz włączenia jego gospodarstwa w system kontroli;

b) w okresie konwersji stosuje się wszystkie zasady ustanowione niniejszym rozporządzeniem;

c) zostają określone okresy konwersji charakterystyczne dla typu uprawy lub produkcji zwierzęcej;

d) w gospodarstwie lub jednostce, które częściowo zajmują się produkcją ekologiczną, a częściowo przechodzą proces konwersji na produkcję ekologiczną, podmiot gospodarczy przechowuje oddzielnie produkty wytworzone zgodnie z metodą produkcji ekologicznej oraz produkty wytworzone w okresie konwersji, a także utrzymuje oddzielnie lub w sposób umożliwiający ich rozdzielenie zwierzęta chowane zgodnie z metodą produkcji ekologicznej oraz zwierzęta chowane w okresie konwersji, jak również prowadzi odpowiednią dokumentację potwierdzającą ten podział;

e) w celu ustalenia okresu konwersji, o którym mowa powyżej, można uwzględnić okres bezpośrednio poprzedzający dzień rozpoczęcia okresu konwersji, jeżeli zostaną spełnione pewne warunki;

f) zwierząt i produktów zwierzęcych wytwarzanych podczas okresu konwersji, o którym mowa w lit. c), nie dopuszcza się do obrotu z oznaczeniami, o których mowa w art. 23 i 24, wykorzystywanymi w oznakowaniu i reklamie produktów (art. 17 ust. 1).

Rozporządzenie to, wraz z innymi aktami Komisji Europejskiej tj. rozporządzenie nr 889/2008 oraz nr 178/2002 tworzy system regulacji produkcji i dystrybucji produktów ekologicznych. Zgodnie z zapisami preambuły do rozporządzenia nr 834/2007 celem wspólnotowych ram prawnych regulujących sektor produkcji ekologicznej jest promocja tej formy produkcji a także zapewnienie uczciwej konkurencji i właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego produktów ekologicznych, a także utrzymanie i uzasadnienie zaufania konsumentów w stosunku do produktów oznaczonych jako ekologiczne. Ponadto celem ram prawnych powinno być stworzenie takich warunków, w których sektor ten będzie mógł się rozwijać zgodnie z tendencjami rynkowymi i tendencjami w dziedzinie produkcji (pkt 1-3 preambuły). Duże znaczenie ustawodawca europejski przywiązuje do kształtowania zaufania konsumentów do produktów pochodzących z rolnictwa ekologicznego Z tego względu wyjątki od wymogów mających zastosowanie do produkcji ekologicznej powinny ograniczać się wyłącznie do takich przypadków, w których zastosowanie odstępstw od zasad produkcji zostanie uznane za uzasadnione (pkt 22 preambuły). Ponadto w celu ochrony konsumentów i uczciwej konkurencji terminy używane do oznaczania produktów rolnictwa ekologicznego powinny podlegać ochronie, tak aby nie mogły być używane do oznaczania produktów nieekologicznych w obrębie Wspólnoty i niezależnie od języka. Ochronie powinny podlegać także zwyczajowe pochodne tych określeń i ich wersje skrócone, bez względu na to, czy są one używane osobno czy łącznie (pkt 23 preambuły). Aby sytuacja na rynku wspólnotowym była jasna dla konsumentów, należy wprowadzić obowiązek umieszczania logo UE na wszystkich pakowanych żywnościowych produktach rolnictwa ekologicznego wytwarzanych we Wspólnocie. Ponadto należy umożliwić dobrowolne umieszczanie logo UE w przypadku niepakowanych produktów rolnictwa ekologicznego wytwarzanych we Wspólnocie lub wszelkich produktach rolnictwa ekologicznego importowanych z państw trzecich (pkt 24 preambuły). Uważa się jednak za wskazane ograniczenie stosowania logo UE do produktów zawierających wyłącznie lub niemal wyłącznie składniki pochodzące z rolnictwa ekologicznego, by nie wprowadzać konsumentów w błąd co do ekologicznego charakteru całego produktu. Dlatego też nie należy zezwalać na stosowanie tego logo do znakowania produktów wytworzonych w okresie konwersji lub przetworzonych środków spożywczych, w których mniej niż 95 % składników pochodzenia rolnego to składniki pochodzące z rolnictwa ekologicznego (pkt 25 preambuły).

Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 1 rozporządzenia 834/2007 do celów niniejszego rozporządzenia uznaje się, że produkt opatrzony jest terminem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji, jeżeli przy znakowaniu, w materiałach reklamowych lub dokumentach handlowych taki produkt, jego składniki lub materiały paszowe opisywane są za pomocą terminów sugerujących nabywcy, że produkt ten, jego składniki lub materiały paszowe zostały uzyskane zgodnie z przepisami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Zwłaszcza terminy wymienione w załączniku, ich pochodne lub wersje skrócone, jak np. "bio" i "eko", używane samodzielnie lub łącznie, mogą być stosowane na terenie Wspólnoty i we wszystkich językach Wspólnoty w znakowaniu i reklamie produktu, który spełnia wymogi określone na mocy niniejszego rozporządzenia lub zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Przy znakowaniu i w reklamie żywych lub nieprzetworzonych produktów rolnych można stosować terminy odnoszące się do ekologicznej metody produkcji wyłącznie wtedy, gdy wszystkie składniki tego produktu również zostały wyprodukowane zgodnie z wymogami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Przy czym przez znakowanie – w myśl art. 2 pkt k rozporządzenia 834/2007 – oznacza wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe, znaki towarowe, nazwy firmowe, ilustracje lub symbole powiązane z wszelkimi opakowaniami i umieszczane na nich, a także na dokumentach, materiałach informacyjnych, etykietach, tabliczkach, pierścieniach lub opaskach towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego.

Z redakcji w/w przepisu wynika jednoznacznie, że warunkiem oznaczenia towaru za pomocą terminy "eko" jest spełnienie przez dany produkt wymogów określonych na mocy niniejszego rozporządzenia lub zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Z literalnej jego treści wynika, że musi to być produkt uzyskany w wyniku "ekologicznej metody produkcji", która odnosi się do stosowania zasad produkcji określonych w rozporządzeniu, co stanowi jedynie powtórzenie zawartej w art. 2 pkt a rozporządzenia nr 834/2007 definicji. Oznacza to, że warunkiem znakowania produktu w w/w sposób jest – zgodnie z definicją wynikającą z art. 2 pkt a rozporządzenia nr 834/2007 realizacja produkcji ekologicznej, a więc z użyciem metody produkcji zgodnej z zasadami określonymi w niniejszym rozporządzeniu na wszystkich etapach produkcji, przygotowania i dystrybucji. Skarżący realizuje swoją produkcję w fazie konwersji, co oznacza okres przejścia z rolnictwa nieekologicznego na rolnictwo ekologiczne w danym okresie, w trakcie którego stosuje się przepisy dotyczące produkcji ekologicznej (art. 2 pkt h rozporządzenia nr 834/2007). Wprawdzie zatem zgodnie z art. 2 pkt h w zw. z art. 17 rozporządzenia nr 834/2007 producent rolny w okresie konwersji zobligowany jest do stosowania przepisów tego rozporządzenia dot. produkcji ekologicznej, jednakże jego produkcja nie może być uznana za produkcję ekologiczną. Posługiwanie się terminem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji w takim przypadku jest niedopuszczalne. Faktyczne realizowanie założeń produkcji ekologicznej, w okresie konwersji, nie jest w świetle w/w przepisów prawa uznawane za realizację "produkcji ekologicznej".

Błędne jest w tym zakresie rozumowanie skarżącego kasacyjnie, że sam fakt spełnienia warunków produkcji przewidzianych rozporządzeniem nr 834/2007 jest wystarczającą przesłanką do posługiwania się określeniem "eko" dla oznaczenia produktów z niej pochodzących. Powyższe wywody przeczą przyjętej przez skarżącego kasacyjnie wykładni przepisów rozporządzenia nr 834/2007. Zaznaczyć ponadto należy, że działalność w tym zakresie podlega szczególnej kontroli i certyfikacji, i jedynie podmioty posiadające certyfikat potwierdzający prowadzenie produkcji ekologicznej, są uprawnione do określenia swoich produktów jako ekologiczne. Skarżący kasacyjnie w zakresie zakwestionowanej przez organy w niniejszej sprawie produkcji nie jest producentem ekologicznym w rozumieniu ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, nie posiadała bowiem certyfikatu upoważniającego do posługiwania się oznakowaniem wskazującym na ekologiczną metodę produkcji. W kontrolowanym okresie posiadał jedynie certyfikat odnoszący się do produkcji w okresie konwersji, co uprawniało go do posługiwania się określeniem "produkt w trakcie konwersji na rolnictwo ekologiczne". Oznaczenie w taki sposób produktów służy ich wyróżnieniu zarówno wobec produkcji nieekologicznej, jak również wobec produkcji ekologicznej, co dla konsumenta jest określeniem adekwatnym do charakteru realizowanej produkcji i nie wprowadza w błąd.

Zgodnie z art. 2 pkt 8 lit a ustawy o rolnictwie ekologicznym "wprowadzanie do obrotu" oznacza w odniesieniu do produktów - wprowadzanie na rynek w rozumieniu art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.).

Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Zgodnie z art. 91 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli państwa członkowskie podejmują wszelkie środki i sankcje w celu zapobieżenia oszustwom przy stosowaniu oznaczeń, o których mowa w tytule IV rozporządzenia (WE) nr 834/2007 oraz w tytule III lub załączniku XI do niniejszego rozporządzenia. Zgodnie bowiem z założeniami prawa żywnościowego wspólnoty europejskiej służy ono ochronie interesów konsumentów i stanowi podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie: a) oszukańczym lub podstępnym praktykom; b) fałszowaniu żywności, oraz c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd ( art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002).

Zgodnie z definicją terminu "znakowanie", zawartą w art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, oznacza on wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe, znaki towarowe, nazwy firmowe, ilustracje lub symbole powiązane z wszelkimi opakowaniami i umieszczane na nich, a także na dokumentach, materiałach informacyjnych, etykietach, tabliczkach, pierścieniach lub opaskach towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego. Niewątpliwe faktura VAT jest dokumentem towarzyszącym produktowi i odnoszącym się do niego. Faktura jest dokumentem w formie papierowej lub w formie elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie ( art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług). Zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku od towarów i usług faktura powinna wskazywać także "nazwę (rodzaj) towaru lub usługi". Oczywistym jest, że oznaczenie towaru wskazanego w tym dokumencie musi być zgodna z nazwą handlową tego towaru. Tym samym posługiwanie się określoną nazwą na fakturze jest potwierdzeniem posługiwania się określoną nazwą handlową towaru w obrocie prawnym. W myśl art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnianiem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób nie może wprowadzać konsumentów w błąd.

W niniejszej sprawie takimi dokumentami były faktury sprzedaży VAT wraz z załączonymi do nich specyfikacjami, stanowiące dokumenty handlowe, o których mowa w art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Skarżący w fakturach VAT w kolumnie "nazwa towaru lub usługi" przy każdym produkcie zamieścił zapis o treści "eko". Natomiast w specyfikacjach skarżący kasacyjnie zawarł informację o treści: "wszystkie produkty zawarte w ww. fakturze pochodzące z ww. gospodarstwa pochodzą z drugiego roku konwersji i mogą być sprzedawane tylko i wyłącznie z oznaczeniem drugiego roku konwersji".

W konsekwencji, przyjmując w/w wykładnię, Sąd I instancji zasadnie uznał, że stosowany przez skarżącego kasacyjnie sposób znakowania produktu narusza art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Prawodawca unijny w art. 23 ust 1 rozporządzenia nr 834/2007 wyjaśnił, że terminy odnoszące się do ekologicznej metody produkcji, w szczególności wymienione w załączniku do ww. rozporządzenia, ich pochodne lub wersje skrócone jak np. "bio", "eko", używane samodzielnie lub łącznie mogą być stosowane na terenie Wspólnoty i we wszystkich językach Wspólnoty w znakowaniu i reklamie produktu, który spełnia wymogi określone na mocy tego rozporządzenia lub zgodnie z tym rozporządzeniem. Jednocześnie w art. 23 ust 2 rozporządzenia nr 834/2007 wyjaśnił, że terminy, o których mowa w ust 1, nie są stosowane w znakowaniu produktu, który nie spełnia wymogów wymienionych w niniejszym rozporządzeniu. W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie wprowadził do obrotu warzywa oznakowane jako ekologiczne podczas, gdy w rzeczywistości były to produkty w okresie konwersji na rolnictwo ekologiczne. Przedmiotowe produkty pochodziły bowiem z II roku konwersji na rolnictwo ekologiczne w związku z czym nie można stwierdzić, że produkty te spełniały wymagania określone dla produktów ekologicznych zawarte we wskazanym rozporządzeniu i mogły być znakowane terminami odnoszącymi się do ekologicznej metody produkcji. Ustawodawca unijny daje możliwość stosowania w oznakowaniu produktów w okresie konwersji odniesień do ekologicznej metody produkcji jedynie poprzez zamieszczanie oznaczenia "produkt w trakcie konwersji na rolnictwo ekologiczne". Taki sposób znakowania produktów będących w okresie konwersji został zawarty w art. 62 rozporządzenia nr 889/2008, zgodnie z którym produkty pochodzenia roślinnego w okresie konwersji mogą być opatrzone oznaczeniem "produkt w trakcie konwersji na rolnictwo ekologiczne" z zastrzeżeniem, że m.in. przestrzegany jest okres konwersji, co najmniej dwunastu miesięcy przed zbiorem plonów. W art. 62 rozporządzenia nr 889/2008 ustawodawca unijny wskazał jakie warunki musi spełniać produkt w okresie konwersji żeby mógł być opatrzony oznaczeniem "produkt w trakcie konwersji na rolnictwo ekologiczne". Na podstawie cytowanego przepisu można wywieść, że produkty w trakcie konwersji (jeżeli przestrzegany jest okres konwersji, co najmniej dwunastu miesięcy przed zbiorem plonów) mogą być opatrzone wyłącznie oznaczeniem "produkt w trakcie konwersji na rolnictwo ekologiczne".

Tym samym okoliczność, że produkcja skarżącego kasacyjnie odpowiada wymogom rozporządzenia nr 834/2007 stanowi jedynie o zrealizowaniu warunku uznania za prawidłowo realizowany okres konwersji i stanowić może podstawę do zastosowania oznaczenia, o którym mowa w art. 62 rozporządzenia nr 889/2008. Nie może natomiast stanowić - w świetle wyżej wskazanych rozważań - podstawy do uznania ich za produkty ekologiczne, a w konsekwencji podstawy używania wobec nich oznaczeń "eko".

Podstawą wymierzenia kary w świetle art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym jest fakt wprowadzenia do obrotu produktu, który został oznakowany jako produkt rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia nr 834/2007, zaś wprowadzenie do obrotu – jak wyżej już wskazano – oznacza wprowadzenie na rynek, tj. posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Wobec sprzedaży przez stronę skarżącą kasacyjnie produktów, które w dokumencie handlowym oznaczono za pomocą terminy "eko" z naruszeniem art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 834/2007, spełniły się warunki uzasadniające zastosowanie wskazanej w w/w przepisie sankcji. Bez znaczenia zaś dla oceny tego stanu faktycznego jest fakt, że nabywcą w zawartej umowie sprzedaży był przedsiębiorca, a nie konsument. Nie znajduje także uzasadnienia twierdzenie skarżącego, że zastosowanie oznaczenia "eko" oraz "produkt w trakcie konwersji na rolnictwo ekologiczne" wyłącza wprowadzenie w błąd, bowiem w istocie takie oznaczenie produktu prowadzić może do dezorientacji i mylnego rozumienia wskazanego oznaczenia "eko", co z punktu widzenia założonych – jak wskazano w preambule – celów polityki wspólnoty europejskiej jest niedopuszczalne.

Niezasadne jest także twierdzenie skarżącego kasacyjnie, że przyjęta przez Sąd I instancji wykładnia, prowadzi do obarczenia go konsekwencjami rzekomego wprowadzenia konsumentów w błąd przez działania podmiotów trzecich nie powiązanych w żaden sposób ze skarżącym. Nabywca wskazanych produktów, kierując je do dalszej dystrybucji i sprzedaży będzie posługiwał się między innymi informacjami, jakie uzyskał od producenta, w tym informacjami zawartymi w dokumentach związanych z tą transakcją i to one będą stanowiły podstawę kwalifikowania tych produktów, także po ich przetworzeniu w dalszym obrocie. A przynajmniej istnieje realne ryzyko dalszego powielania tego błędu, za co odpowiedzialność ponosić będzie także producent. Zatem jak słusznie zauważył Sąd I instancji nie można wykluczyć, iż nieprawidłowe oznakowanie produktu wprowadzanego do obrotu na początkowym etapie mogło przyczynić się do błędnego oznakowania produktu przez podmioty, które zajmują się dalszą dystrybucją produktu i jego oznakowaniem.

Jedynie na marginesie należy podać, że nabywcą produktów był G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D., której jednym z jej udziałowców był skarżący kasacyjnie, co wynika z wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego poz. 23215 ( Monitor Sądowy i Gospodarczy 39/20012).

Tym samym zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego są nieuzasadnione.

Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.