Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 512/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w całości
Powołane przepisy: article: art. 59
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant: Izabela Krajewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi G., M. i D. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie budynków mieszkalnych wielorodzinnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. na podstawie art. 59 ust. 5 w związku z art. 57 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) odmówił G., M. i D. Sp. z o.o. z siedzibą w K. wydania pozwolenia na użytkowanie budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym, infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu przy Alei K.[...], [...], [...], [...] i [...] we W., realizowanych jako etap [...] K. we W. (oznaczonych jako budynki A-[...]; B-[...], [...], [...],[...]).

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu [...] r. inwestor wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych "budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym, infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu – realizowanych jako etap [...] K.we W." – zrealizowanych na podstawie decyzji Prezydenta W. nr [...]z dnia [...] r., zatwierdzającej projekt budowlany w zakresie zagospodarowania terenu całego przedsięwzięcia polegającego na budowie budynków mieszkalnych wielorodzinnych A,B,C,D, z usługami i garażami podziemnymi przewidzianymi do usytuowania na działce nr[...], AM-[...], obręb K. – wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr[...], AM-[...], obręb K., z włączeniem do alei M. K., przy ul. B. K. we W. i zatwierdzającej projekt budowlany budynku mieszkalnego wielorodzinnego A z usługami i budynku B z podziemnymi garażami oraz udzielającej pozwolenia na budowę zagospodarowania terenu całego przedsięwzięcia oraz budynków A i B – zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej zakresu pozwolenia na budowę i zatwierdzającą projekt budowlany budynków mieszkalnych wielorodzinnych C i D z garażami podziemnymi oraz udzielającą pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych wielorodzinnych C i D z garażami podziemnymi i wprowadzającą etapowanie realizacji całego przedsięwzięcia z podziałem na: - etap A – budynki mieszkalne wielorodzinne A i B z infrastrukturą techniczną, w tym z drogą dojazdową wraz z miejscami postojowymi dla samochodów usytuowaną na działce nr[...], AM-[...], obręb K.; - etap B – budynki mieszkalne wielorodzinne C i D z infrastrukturą techniczną; pozostałe warunki decyzji nr [...] z dnia [...]r. pozostały bez zmian – przeniesionej decyzją nr [...] z dnia [...] r.

Organ I instancji podał, że kontrola obowiązkowa wymienionej we wniosku części inwestycji przeprowadzona została w dniu [...] r. i w wyniku ujawnionych nieprawidłowości w realizacji przedmiotowej inwestycji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wszczął z urzędu, dnia [...] r., postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. K. we W. oznaczonego jako "B" w zatwierdzonym projekcie budowlanym, będącym załącznikiem do decyzji Prezydenta W. nr [...]z dnia [...] r. – zrealizowanego w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach.

Wskazując, że dnia [...]r. wpłynęło do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla miasta W. pismo inwestora – "G., M. i D." Sp. z o.o. dotyczące usytuowania budynku C w sposób niezgodny z warunkami ustalonymi w pozwoleniu na budowę, polegające na przesunięciu budynku C w kierunku budynku B, organ podniósł, że dnia [...] r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla miasta W. przeprowadzili kontrolę budowy obejmującej realizację budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. B.K. we W. na działce nr[...], AM-[...], obręb K. (według pozwolenia na budowę), obecnie przy al. K. [...]-[...], w obecności kierownika budowy J. M. S. i inspektora nadzoru J. W. Podczas kontroli stwierdzono, że na wyżej wskazanej działce prowadzone są roboty budowlane związane z budową budynków wielorodzinnych A,B,C,D. W trakcie robót budowlanych wprowadzono zmiany w zagospodarowaniu terenu poprzez zmianę usytuowania budynku C, który uległ przybliżeniu w kierunku budynku B. Odległość południowego naroża budynku C od budynku B, mierzona na wysokości ok. 1,0 m od poziomu terenu wynosi ok. 13,75 m, natomiast odległość północnego naroża budynku C od budynku B wynosi ok. 19,11 m. W związku z przesunięciem budynku C zmieniono kształt drogi pomiędzy budynkami B i C, co spowodowało zmniejszenie liczby miejsc parkingowych o trzy miejsca. Dwa miejsca postojowe w pobliżu naroża budynku C od strony południowej usytuowano równolegle do osi drogi. Z powodu zmiany kształtu drogi nastąpiła zmiana szerokości jezdni (przewężenie), która wynosi ok. 4,46 m. Droga komunikacyjna pomiędzy budynkami B i C uległa przesunięciu w kierunku budynku B. Odległość krawędzi jedni mierzona do budynku B wynosi ok. 6,52 m. Przy wejściu do budynku D zmieniono sposób komunikacji – istnieje rampa zjazdowa i schody (klatka budynku oznaczona nr [...] w projekcie budowlanym) oraz schody ze zjazdem dla wózków (klatka środkowa oznaczona nr [...] w projekcie budowlanym). W pobliżu drogi komunikacyjnej od strony południowej (działka nr[...]) brak trzech miejsc postojowych. Tereny zielone pomiędzy miejscami postojowymi wyniesiono ok. 1-1,5 m ponad poziom terenu i zabezpieczono ażurowymi płytami betonowymi i murkiem oporowym od strony chodnika, którego szerokość uległa zmianie z 2,0 m na 1,5 m. Przy włączeniu wyżej wymienionej drogi do al. K. zmieniono promień łuku. Teren wyrównano pod zieleń, częściowo obsiano trawą, wykonano nasadzenia, a także obiekty małej architektury. Miejscami występują pryzmy ziemi oraz brak humusu.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, iż w budynku A wprowadzono zmiany w obrębie lokali mieszkalnych poprzez zmianę układu ścian wewnętrznych. Zmieniono również wielkość otworów okiennych i ich ilość. Pierwsza kondygnacja mieszkalna znajduje się na drugiej kondygnacji nadziemnej. W poziomie przyziemia znajdują się lokale usługowe, w których nie wykonano robót wykończeniowych. Budynek pięciokondygnacyjny, pomieszczenia na ostatniej kondygnacji są częścią mieszkań dwupoziomowych.

W budynku B również wprowadzono zmiany w obrębie lokali mieszkalnych poprzez zmianę układu ścian wewnętrznych. Klatki schodowe nr [...], [...] i [...] wyposażone są w dźwig osobowy zapewniający dostęp na każdą kondygnację. W klatce nr [...] brak dźwigu. Ostatnie i przedostatnie kondygnacje ([...], [...]) klatek nr [...] i [...] połączone są komunikacją. Roboty budowlane nie są zakończone, w dwóch lokalach usługowych brak okładzin podłogowych, skrzydeł drzwiowych, w części brak gniazd wtykowych oraz powłok malarskich.

W budynku C (sześciokondygnacyjnym) trwają roboty w lokalach mieszkalnych, polegające na wykonywaniu okładzin ściennych i podłogowych, powłok malarskich oraz montażu armatury sanitarnej. W części lokali mieszkalnych zmieniono usytuowanie ścian wewnętrznych. W każdej klatce zamontowano platformę umożliwiającą dostęp na pierwszą kondygnację nadziemną. Klatka nr [...] jest wyposażona w dźwig. Ostatnie i przedostatnie kondygnacje ([...], [...]) klatek nr [...] i [...] połączone są komunikacją.

W budynku D, w części lokali mieszkalnych, prowadzone są roboty budowlane – roboty wykończeniowe polegające na wykonywaniu okładzin podłogowych i ściennych, montażu armatury sanitarnej. Budynek trzyklatkowy. Klatka nr [...] i [...] posiada siedem kondygnacji nadziemnych, klatka nr [...] – sześć kondygnacji. Wszystkie klatki wyposażone są w dźwigi osobowe. W klatce nr [...] zamontowano platformę umożliwiającą dostęp osobom niepełnosprawnym z poziomu wejścia do mieszkań położonych na pierwszej kondygnacji nadziemnej. W pozostałych klatkach brak platform.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że z przeprowadzonego dowodu z kontroli sporządzono protokół oraz dokumentację fotograficzną oraz że na postawie wniosku inwestora – "G., M.i D." Sp. z o.o. organ ten wszczął postępowanie administracyjne w sprawie usytuowania budynku C w sposób niezgodny z warunkami ustalonymi w pozwoleniu na budowę, polegające na zmianie usytuowania budynku C (przybliżeniu w kierunku budynku B), o czym powiadomił strony pismem z dnia [...] r.

Organ I instancji wskazał, że zawiadomieniem z dnia [...] r. poinformował strony postępowania, iż w wyniku przeprowadzonych czynności wyjaśniających (kontroli z dnia [...]r.) określa w sposób właściwy przedmiot postępowania jako: budowa zespołu budynków A, B, C, D przy ul. B. K. we W. (według pozwolenia na budowę), obecnie przy al. K. [...]-[...], realizowana w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach oraz od zatwierdzonego projektu budowlanego, będącego załącznikiem do decyzji Prezydenta W. nr [...]z dnia [...]r. zmienionej decyzją nr [...]z dnia [...]r.

Podnosząc, iż postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] zawiadomiono inwestora, iż przedmiotowa sprawa rozpatrzona zostanie w terminie 1 miesiąca od dnia zakończenia postępowania prowadzonego w trybie art. 51 Prawa budowlanego, organ zaznaczył, że takie działanie jest zgodne ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 czerwca 2007 r., w świetle którego "(...) jeżeli inwestor zakończył budowę i wystąpił o pozwolenie na użytkowanie obiektu, który choć wykonany zgodnie z projektem, odbiega od warunków określonych w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, organ nadzoru budowlanego powinien w pierwszej kolejności przywrócić stan zgodności budowy z prawem przeprowadzając postępowanie naprawcze na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego (...) organ nadzoru budowlanego powinien poinformować inwestora, zgodnie z art. 36 k.p.a. o niemożności przeprowadzenia w terminie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie (...)".

Powiatowy Inspektor podniósł, że w toku postępowania naprawczego opartego na przepisach art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego – organ nadzoru budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych (w przypadku, kiedy nie są zakończone) i nałożył w drodze decyzji (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego) obowiązek wykonania i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego wprowadzone w toku robót zmiany oraz w razie konieczności obowiązek wykonania określonych czynności bądź robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Organ wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi oraz uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót i przedłożenia go w Powiatowym Inspektoracie.

W dniu [...]r. do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo strony skarżącej, które zakwalifikowano jako zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku przy al. K.[...], [...], [...], [...] i [...] (etap IV A) – wobec czego postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyznaczył organowi I instancji 14-dniowy termin celem właściwego, zgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym załatwienia sprawy. Stwierdzając, że wyznaczony przez organ II instancji termin uniemożliwiał skuteczne zawiadomienie stron o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. odstąpił od zasady określonej w art. 10 kpa. Podnosząc, że w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie stroną jest wyłącznie inwestor, który występując z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie zobowiązany jest dołączyć dokumentację wymienioną w art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor stwierdził, że strona posiada zatem pełną wiedzę na temat dowodów ocenianych przez organ rozpatrujący wniosek, a pełnomocnik inwestora brał czynny udział w kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r., zaś kolejną czynnością podjętą po kontroli obowiązkowej obiektu było wydanie postanowienia z dnia [...] r. nr[...].

Powołując się na analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego i przytaczając art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego, organ I instancji wywodził, że w świetle wymogów określonych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w zakresie wyposażenia budynku w dźwigi osobowe oraz w zakresie zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne), nie można przyjąć, że budynek B zrealizowany został zgodnie z tymi przepisami.

Przywołując definicję zawartą w § 8 rozporządzenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że budynek B zaliczony został do budynków średniowysokich i zgodnie z § 54 ust. 1 oraz § 194 ust. 1 rozporządzenia budynek taki należy wyposażyć w dźwigi osobowe, a dostęp do dźwigu powinien być zapewniony z każdej kondygnacji użytkowej. W budynku B w dźwig osobowy zapewniający dostęp na każdą kondygnację, wyposażone zostały wyłącznie klatki schodowe nr[...], [...] i [...]. W klatce nr [...] brak dźwigu. Ostatnie i przedostatnie kondygnacje ([...] i [...]) klatek nr [...] i [...] połączone są komunikacją. Powyższe braki powodują niezgodność z § 54 ust. 1 w związku z § 194 ust. 1 oraz § 54 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Organ I instancji powołując się na przeprowadzone czynności kontrolne stwierdził, że roboty budowlane związane z przedmiotową budową realizowane są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę w zakresie objętym planem zagospodarowania terenu (zmiana usytuowania budynku C, zmiana usytuowania i kształtu dróg wewnętrznych, zmiana ilości miejsc postojowych), będących częścią zatwierdzonego projektu budowlanego. Wskazując, że kwestie te zostały objęte wspomnianym powyżej postępowaniem naprawczym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, iż udzielenie pozwolenia na użytkowanie wyżej wymienionych budynków spowodowałoby niemożność dalszego prowadzenia postępowania w trybie przepisów art. 51 Prawa budowlanego, znajdujących zastosowanie wyłącznie w stosunku do inwestycji nie zakończonych. Podnosząc, że ocena, czy budowa została zakończona należy do organu nadzoru budowlanego oraz że o zakończeniu budowy świadczy fakt uzyskania przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, przy czym w sensie techniczno-budowlanym o zakończeniu budowy obiektu budowlanego można mówić, gdy odpowiada on warunkom, jakie przewidują przepisy prawa budowlanego wobec budowy legalnej, organ I instancji zaznaczył, że obiekt budowlany winien być w takim stanie, by mógł zostać przeprowadzony jego odbiór i by można było go przekazać do normalnej eksploatacji i użytkowania.

Mając na uwadze zaistniałe w niniejszej sprawie okoliczności, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że budynek B wykonany został – wbrew twierdzeniom kierownika budowy – niezgodnie z przepisami, a brak zgodności oświadczenia kierownika budowy ze stanem faktycznym skutkuje niespełnieniem wymagań enumeratywnie określonych w art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie zaś z art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia warunków określonych w art. 57 ust. 1-4 Prawa budowlanego.

Organ I instancji zaznaczył ponadto, iż Prezydent W. decyzją nr [...]z dnia [...] r. uchylił decyzje nr [...] z dnia [...] r. oraz nr [...] z dnia [...] r. W związku z uchyleniem tych decyzji o pozwoleniu na budowę, których załącznik stanowiły zatwierdzone projekty budowlane, organ nadzoru budowlanego nie może stwierdzić zgodności prowadzenia budowy z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę i zgodności obiektów budowlanych z projektem zagospodarowania terenu i architektoniczno-budowlanym.

Odwołania od powyższej decyzji złożyli G., M. i D. Sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz Stowarzyszenie dla Osiedla P. we W. "P.Osiedle.Org".

W odwołaniu wniesionym przez G., M. i D. Sp. z o.o. z siedzibą w K.zarzucono:

- przekroczenie kompetencji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. określonych w art. 59a i art. 57 ust. 1-4 Prawa budowlanego, poprzez dokonanie merytorycznej oceny oświadczenia złożonego przez kierownika budowy, w świetle wymogów określonych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w zakresie wyposażenia budynku w dźwigi osobowe oraz w zakresie zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne);

- niewłaściwe zastosowanie art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, wskutek błędnej interpretacji art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a) tej ustawy;

- naruszenie art. 104 kpa w związku z art. 61 § 1 kpa, wobec oparcia rozstrzygnięcia na okolicznościach nie będących przedmiotem postępowania;

- rażące naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 oraz art. 107 kpa, poprzez w szczególności nienależyte rozpatrzenie materiału dowodowego oraz niewłaściwe uzasadnienie decyzji.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowych budynków.

W uzasadnieniu tego odwołania wywodzono w szczególności, że budynek B zrealizowano zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i obowiązującymi przepisami prawa. Został on wyposażony w dźwigi osobowe, które fizycznie zainstalowano w klatkach [...], [...] i[...]. Jednocześnie ostatnia i przedostatnia kondygnacja klatek [...] i[...] zostały połączone komunikacją w sposób zapewniający dostęp mieszkańcom klatki [...] do dźwigu w klatce[...]. Nadto zgodnie z zatwierdzonym projektem do każdej z klatek została zainstalowana platforma dla inwalidów. W świetle powyższego bezzasadne jest twierdzenie organu I instancji, iż oświadczenie kierownika budowy jest niezgodne ze stanem faktycznym. Zdaniem strony skarżącej oświadczenie to zawiera wszystkie wskazane w art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a) Prawa budowlanego elementy, a tym samym jest kompletne, prawidłowe i zgodne ze stanem faktycznym. Brak więc było podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie.

Spółka G., M. i D. wywodziła ponadto, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie nie jest uprawniony do badania spełnienia przez obiekt warunków, które nie zostały określone w art. 59a Prawa budowlanego. W opinii spółki, dotyczy to również warunków określonych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ uprawniony jest bowiem wyłącznie do badania inwestycji w celu sprawdzenia, czy została wykonana zgodnie z warunkami i ustaleniami określonymi w pozwoleniu na budowę.

Podnosząc, że kierownik budowy nie ma uprawnień do wypowiadania się o zgodności projektu budowlanego i zgodności wykonania obiektu z obowiązującymi przepisami prawa, strona skarżąca stwierdziła, iż odmienne rozumienie zakresu oświadczenia kierownika budowy prowadziłoby do wniosku, że ustawodawca nałożył na kierownika budowy obowiązek wypowiadania się w dziedzinach, co do których nie posiada wiedzy i uprawnień. Nie można więc rozszerzać zakresu tego oświadczenia na wszelkie istniejące przepisy.

Zarzucając naruszenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 61 § 1 kpa skarżąca Spółka wskazała, że decyzją Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...] wprowadzono etapowanie realizacji całego przedsięwzięcia z podziałem na etap A – budynki mieszkalne wielorodzinne A i B z infrastrukturą techniczną, w tym drogą dojazdową wraz z miejscami postojowymi dla samochodów usytuowaną na działce nr 17 oraz etap B – budynki mieszkalne wielorodzinne C i D z infrastrukturą techniczną. Pismem z dnia [...] r. Spółka G., M. i D. złożyła w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego żądanie wszczęcia postępowania w zakresie pozwolenia na użytkowanie budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym, infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu – realizowanych jako etap [...] K. we Wrocławiu przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. Podkreślając, że etap [...] A zgodnie z decyzją Prezydenta W. nr [...] obejmuje budynki A i B z infrastrukturą techniczną, w tym drogą dojazdową wraz z miejscami postojowymi dla samochodów usytuowaną na działce nr[...], strona skarżąca zarzuciła, iż w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wiele miejsca poświęcił wywodom w przedmiocie realizacji budynków C i D – realizowanych w ramach etapu IV B. Nadto jako jedną z przyczyn odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie objętych wnioskiem budynków A i B wskazano zmianę usytuowania budynku C, który uległ przybliżeniu w kierunku budynku B, zmianę usytuowania i kształtu dróg wewnętrznych i zmianę ilości miejsc postojowych. Uznając powyższe działania organu I instancji za nieprawidłowe skarżąca Spółka podkreśliła, iż ewentualne nieprawidłowości w zakresie realizacji robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę dotyczą budynku C – nie objętego złożonym dnia [...] r. wnioskiem. Odwołująca się Spółka zaznaczyła, ze wniosła o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wyłącznie dla budynków realizowanych w ramach etapu[...], zakreślając w ten sposób przedmiotowe granice sprawy, dlatego ewentualne nieprawidłowości w realizacji budynków C i D – realizowanych w ramach innego etapu –[...] nie mają znaczenia w toku postępowania dotyczącego wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynków A i B. W zakresie zaś budynków A i B wykonano wszystkie roboty objęte pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym, umożliwiające oddanie tych budynków do użytkowania.

Rozwijając zarzut naruszenia art. 7 i 77 kpa strona skarżąca wywodziła, że biorąc pod uwagę całokształt sprawy oraz uwzględniając interes społeczny i interes obywateli (klientów skarżącej Spółki – przyszłych współwłaścicieli budynku) – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego winien udzielić pozwolenia na użytkowanie obiektu.

W opinii strony skarżącej, interpretacja zakończenia budowy przedstawiona przez organ I instancji jest sprzeczna z ustawą – Prawo budowlane, której art. 57 stanowi, iż po zakończeniu budowy inwestor wnosi o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, które zależnie od wskazanych w tym artykule przesłanek zostanie udzielone lub nie. Twierdzenie zaś, że o zakończeniu budowy decydować będzie ostateczna decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie jest contra legem do Prawa budowlanego.

Całkowicie niezrozumiały jest dla skarżącej Spółki zarzut organu pierwszoinstancyjnego, iż w związku z uchyleniem przez Prezydenta W. decyzją nr [...] z dnia [...] r. decyzji nr [...] z dnia [...] r. oraz nr [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę, których załącznik stanowiły zatwierdzone projekty budowlane, organ nadzoru budowlanego nie może stwierdzić zgodności prowadzenia budowy z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę i zgodności obiektów budowlanych z projektem zagospodarowania terenu i architektoniczno-budowlanym. Budynki A i B realizowano bowiem w oparciu o wyżej wymienione ostateczne decyzje zatwierdzające projekt budowlany oraz udzielające pozwolenia na budowę. Po zakończeniu robót budowlanych dotyczących etapu [...]Spółka G., M. i D. wystąpiła z żądaniem udzielenia pozwolenia na użytkowanie zrealizowanych w ramach tego etapu budynków A i B. W dacie złożenia tego żądania decyzje nr [...] z dnia [...] r. oraz nr [...] z dnia [...] r. funkcjonowały w obrocie prawnym, a przeprowadzona kontrola obowiązkowa w trybie art. 59a Prawa budowlanego potwierdzała wykonanie wszystkich robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę zgodnie z projektem budowlanym, umożliwiających oddanie budynków A i B do użytkowania. Wraz z powyższym żądaniem Spółka złożyła wszelkie prawem wymagane dokumenty, jednak Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zamiast w terminie 30 dni od złożenia wniosku wydał decyzję dopiero po upływie niemal roku. Obecnie strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji spóźnionych czynności organu I instancji.

Zdaniem Spółki, zrealizowała ona inwestycję w sposób zgodny z przepisami prawa, dopełniła obowiązki w zakresie realizacji inwestycji i złożenia dokumentów wymienionych w art. 57 Prawa budowlanego, a tym samym nie było podstaw do wydania decyzji odmawiającej pozwolenia na użytkowanie.

W odwołaniu wniesionym przez Stowarzyszenie dla Osiedla P. we W. "P.Osiedle.Org" wniesiono o uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] i wydanie decyzji zezwalającej na użytkowanie budynków mieszkalnych wielorodzinnych położonych we W. przy al. K. [...], [...], [...], [...] i[...], oznaczonych jako etap [...] K. we W.

W uzasadnieniu tego odwołania wywodzono w szczególności, że kwestionowana decyzja jest błędna, gdyż brak jest jakichkolwiek podstaw do wydania decyzji odmawiającej pozwolenia na użytkowanie. Przywołując art. 59 ust. 1 i 5 oraz art. 57 ust. 1-4 Prawa budowlanego stwierdzono, że organ prowadzący postępowanie nie wykazał uchybienia żadnemu z wymagań określonych w tych przepisach. Ponadto w protokole kontroli obowiązkowej z dnia [...] r. organ I instancji nie stwierdził istotnych odstępstw w wykonaniu przedmiotowych budynków od zatwierdzonego projektu, stanowiącego podstawę do wydania pozwolenia na budowę. Zauważone zmiany nie miały charakteru zmian istotnych. Wypełnione zatem zostały wszystkie wymagane prawem przesłanki do wydania pozwolenia na użytkowanie tych budynków.

W ocenie odwołującego się Stowarzyszenia, brak również podstaw do przyjęcia, że oświadczenie kierownika budowy, złożone w trybie art. 57 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie jest zgodne z prawdą, gdyż zgromadzone w sprawie dowody wskazują, że budynek został zrealizowany zgodnie z przepisami. Jeżeli organ poczynił odmienne ustalenia, powinien w sposób szczegółowy to uzasadnić. Ogólne twierdzenia organu o "niedostatecznym wyjaśnieniu niektórych kwestii" w złożonej przez stronę opinii biegłego nie czynią zadość tym wymaganiom. Organ naruszył zatem art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 3 kpa oraz art. 8 kpa.

Stowarzyszenie podkreśliło następnie, że organ I instancji szeroko rozwodzi się na temat nieprawidłowości, które nie dotyczą budynków objętych decyzją. Budynek A i B (al.K. [...], [...]-[...]) zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym. Do zmiany położenia budynku doszło na etapie budowy budynków C i D. W opinii Stowarzyszenia, organ nadzoru budowlanego w sposób nieuprawniony łączy dwa odrębne etapy budowy, które dla potrzeb uzyskiwania pozwolenia na użytkowanie powinny być traktowane odrębnie.

Zdaniem odwołującego się Stowarzyszenia, organ nie może powoływać się na okoliczność, że od [...]r. nie zdołał zgromadzić wystarczających dowodów do zakończenia "postępowania naprawczego", prowadzonego na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Wbrew twierdzeniom organu I instancji nie doszło do wstrzymania robót budowlanych w budynkach A i B, a wstrzymanie robót i zobowiązanie do złożenia projektu zamiennego nastąpiło w toku budowy budynków C i D – a zatem etapu [...] ul. K. we W. Powołując się następnie na unormowania zawarte w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, Stowarzyszenie dla Osiedla P. wywodziło, że skoro organ w terminie 2 miesięcy od daty wszczęcia "postępowania naprawczego" nie wydał decyzji w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, należy uznać, że postępowanie to zakończyło się z mocy samego prawa.

Wskazując, że organ nadzoru budowlanego w toku "postępowania naprawczego" zobowiązał stronę do złożenia dokumentacji, w której wskazany zostanie sposób "doprowadzenia budynków do stanu zgodności z prawem" Stowarzyszenie stwierdziło, że takie postępowanie jest niedopuszczalne, co potwierdza wyrok NSA z dnia 10 lutego 2000 r. sygn. akt II SA/Lu 1623/98.

W opinii odwołującego się Stowarzyszenia, organ I instancji w sposób nieuprawniony wykazuje się swobodą w stosowaniu i interpretowaniu przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego, bowiem art. 59f ust. 6 wyraźnie stanowi, w jakich sytuacjach dopuszczalne jest stosowanie art. 51 Prawa budowlanego. Gdyby prawodawca pozostawił organowi nadzoru budowlanego wolną rękę w stosowaniu przepisów art. 50 i 51 na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, nie tworzyłby takiego ograniczenia.

Odnosząc się do podniesionego przez organ I instancji faktu uchylenia przez Prezydenta W. decyzją nr [...] z dnia [...] r. decyzji nr [...] z dnia [...] r. oraz nr [...] z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę, skarżące Stowarzyszenie uznało, że powołanie się na tę okoliczność nie jest uprawnione. Decyzja ta w chwili wydawania decyzji przez organ I instancji nie była ostateczna i organ ten nie mógł mieć pewności, że decyzja ta zaistniała w obrocie prawnym. Tymczasem, jak wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, o uchyleniu jakiejkolwiek decyzji można mówić dopiero z chwilą uostatecznienia się decyzji o jej uchyleniu.

Na poparcie swojego stanowiska Stowarzyszenie powołało się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2004 r. sygn. akt IV SA 4725/02 i podkreśliło, że: "Stwierdzenie zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę, ponieważ decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, powinno odbywać się na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i projektu budowlanego, który jako akt techniczny, a nie akt administracyjny (akt prawny), zachowuje swoją wartość jako dokument, w oparciu o który była wykonana budowa".

Odwołujące się Stowarzyszenie podniosło, że decyzja Prezydenta W. z dnia [...] r. została wydana na skutek stwierdzenia zmiany położenia budynku C w stosunku do przyjętego projektu zagospodarowania terenu i zaznaczyło, że okoliczność ta nie dotyczy budynków A oraz B i w tym zakresie projekt nie może ulec zmianie.

Jako kolejną nieprawidłowość Stowarzyszenie wskazało, że skoro organ I instancji stwierdził, że wydanie przez Prezydenta W. decyzji o uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę uniemożliwia ustosunkowanie się w przedmiocie zgodności wykonania budynków z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, to organ ten powinien wziąć z urzędu pod rozwagę okoliczność, iż projekt zamienny został przez inwestora złożony w październiku i organ miał możliwość zapoznać się z nim, gdyż wezwał inwestora do uzupełnienia stwierdzonych braków. Inwestor braki te uzupełnił przed wydaniem przez organ I instancji zaskarżonej decyzji. Jeżeli zatem, w ocenie organu I instancji, niemożliwe było stwierdzenie zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, powinien był on wydać decyzję w przedmiocie złożonego projektu zamiennego, a następnie dopiero zaskarżoną decyzję. Przyjęcie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwrotnej kolejności jest sprzeczne z obowiązkiem wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w sprawie.

W ocenie odwołującego się Stowarzyszenia, wszystkie powyższe okoliczności wskazują na wadliwość postępowania organu I instancji, który w sposób wybiórczy dokonał analizy przepisów i dowodów w sprawie, a po analizie art. 57, art. 59 i nast. Prawa budowlanego oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego należy stwierdzić, że są podstawy do wydania decyzji zezwalającej na udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynków mieszkalnych przy al. K. [...], [...], [...], [...], [...]we W.

Stowarzyszenie dla Osiedla P. podniosło ponadto, że od decyzji organu zależy wyodrębnienie lokali mieszkaniowych i przeniesienie ich własności. Do chwili wydania pozwolenia na użytkowanie mieszkania te z prawnego punktu widzenia nie istnieją. Pomimo że zapłata za te mieszkania została już uiszczona przez przyszłych mieszkańców, klienci inwestora pozbawieni są jakiegokolwiek zabezpieczenia na wypadek niewywiązania się przez inwestora ze swoich zobowiązań. Jakkolwiek osoby, które zawarły z inwestorem umowy przedwstępne przeniesienia własności nie są stronami postępowania, to jednak mają interes faktyczny w wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, gdyż warunkuje ona wykonanie zobowiązania dewelopera. Zdaniem Stowarzyszenia, organ wydając rozstrzygnięcie w tym przedmiocie powinien zatem zgodnie z art. 7 kpa wziąć pod uwagę także i ich interes, który niewątpliwie może być uznany za słuszny.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu powyższych odwołań, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy - przywoławszy art. 54, art. 55, art. 57 oraz art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego - wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym, infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu przy Alei K. [...], [...], [...], [...] i [...] we W., uzasadniając to naruszeniem przez budynek B (klatki schodowe [...], [...], [...] i[...]) przepisów § 54 ust. 1 i 2 oraz § 194 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – w zakresie braku dźwigu oraz braku dostępności do dźwigu ze wszystkich kondygnacji użytkowych.

Organ II instancji zaznaczył, że ocenę taką zakwestionował Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyrokach z dnia 29 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 171/09 oraz II SA/Wr 249/09, wydanych w sprawie odmowy udzielania G., M.i D. pozwolenia na użytkowanie budynków mieszkalnych zawierających podobne rozwiązania projektowe. D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż Sąd nie podzielił stanowiska organu I instancji, który – odwołując się do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – stwierdził, że wbrew oświadczeniu kierownika budowy, przedmiotowy budynek wykonany został niezgodnie z przepisami, co skutkuje – w ocenie tegoż organu – "niespełnieniem wymagań enumeratywnie określonych w art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego", a w konsekwencji uprawnia organ do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie z powodu "braku kompletnej dokumentacji". Sąd wskazał ponadto, że nie można inwestorowi zarzucić realizacji robót niezgodnie z przepisami, jeżeli w okresie ważności pozwolenia na budowę wykonał roboty zgodnie z jego warunkami i ustaleniami.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że jakkolwiek okoliczności, na które powołał się organ I instancji nie mogły stanowić podstawy do odmowy udzielenia inwestorowi pozwolenia na użytkowanie, to w sprawie zaistniała przesłanka wykluczająca dopuszczalność udzielenia takiego pozwolenia. W związku z wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzji z dnia [...] r. nr[...], nakładającej na inwestora obowiązek sporządzenia i przedłożenia trzech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego obejmującego zespół budynków mieszkalnych wielorodzinnych [...], [...], [...], [...] przy al. K. [...]-[...] we W., Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...]r. uchylił decyzję własną nr [....]z dnia [...]r. oraz decyzję nr [...] z dnia [...] r. Brak jest zatem obecnie decyzji o pozwoleniu na budowę, zatwierdzającej projekt budowlany, do którego odnosi się przedstawiona przez inwestora, wraz z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie, dokumentacja budowy. W tej sytuacji – zdaniem organu odwoławczego – udzielenie pozwolenia na użytkowanie nie jest możliwe.

Organ II instancji podał, że w prowadzonym postępowaniu naprawczym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wydał decyzję z dnia [...] r. nr[...], którą nakazał inwestorowi zaniechania dalszych robót związanych z budową budynku A (mieszkalnego wielorodzinnego, z usługami w poziomie parteru, usytuowanego przy al. K.[...]) i budynku D (mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego przy al. K. [...], [...], [...]) oraz rozbiórkę budynku B (mieszkalnego wielorodzinnego, z usługami na parterze, usytuowanego przy al. K. [...], [...], [...],[...]) i budynku C (mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego przy al. K.[...],[...]). Decyzja ta została w trybie odwoławczym uchylona decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr[...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji celem dokonania oceny przedłożonego przez inwestora zamiennego projektu budowlanego. Pozytywna ocena przedłożonego projektu skutkować będzie jego zatwierdzeniem w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy podniósł, że w decyzji takiej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, przy czym z przyczyn powyżej wskazanych inwestor zobligowany będzie złożyć nowy wniosek, obejmujący aktualny stan faktyczny i prawny inwestycji.

Na powyższą decyzję G., M. i D. Sp. z o.o. z siedzibą w K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Strona skarżąca decyzji tej zarzuciła:

1. rażące naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego – wobec błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz podjęcia w oparciu o tak ustalony stan faktyczny decyzji;

2. art. 59 ust. 5 ustawy Prawo budowlane – wskutek błędnej interpretacji art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a) tej ustawy;

3. art. 59 ust. 5 ustawy Prawo budowlane – wskutek błędnej interpretacji art. 36a ust. 2 tej ustawy;

oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

4. art. 6 kpa – poprzez naruszenie zasady legalizmu i wydanie decyzji bez podstawy prawnej;

5. art. 107 i 11 kpa – wobec nie wskazania materialnej podstawy rozstrzygnięcia oraz niewłaściwego uzasadnienia decyzji;

6. art. 7 kpa – poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego indywidualnego interesu obywateli;

7. art. 8 kpa – wobec wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą pozwolenia na użytkowanie, pomimo stwierdzenia bezzasadności zarzucanych przez organ I instancji naruszeń przepisów prawa budowlanego przez projekt budowlany.

Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wywodzono, że odmowa wydania pozwolenia na użytkowanie nastąpiła pomimo spełnienia przez skarżącą wszystkich przesłanek do jego wydania – wskutek niewłaściwej interpretacji przepisów przez organy nadzoru budowlanego.

Polemizując ze stanowiskiem organu II instancji strona skarżąca zarzuciła, że D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego całkowicie pominął istotną dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, iż tak w dacie składania przez skarżącą Spółkę wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie ([...]r.), jak i w dacie przeprowadzenia przez organ I instancji obowiązkowej kontroli w trybie art. 59a Prawa budowlanego (7 marca 2008 r.) przedmiotowa decyzja o pozwoleniu na budowę funkcjonowała w obrocie prawnym, była ostateczna i prawomocna, a jej uchylenie na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane nastąpiło dopiero z dniem 5 grudnia 2008 r. (dzień doręczenia decyzji stronie skarżącej).

Wyjaśniając, że inwestycja budowlana polegająca na budowie budynków mieszkalnych wielorodzinnych A, B, C i D z usługami i garażami podziemnymi – przewidzianymi do usytuowania na działce nr[...], wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr[...], określana roboczo jako K. etap IV, była realizowana – zgodnie z decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r. – w dwóch etapach, to jest:

- etap A – budynki mieszkalne wielorodzinne A i B z infrastrukturą techniczną, w tym z drogą dojazdową wraz z miejscami postojowymi dla samochodów usytuowaną na działce nr [...] – określany roboczo etapem IV A;

- etap B – budynki mieszkalne wielorodzinne C i D z infrastrukturą techniczną – określany roboczo etapem[...];

strona skarżąca podkreśliła, że zaskarżona decyzja w przedmiocie odmowy pozwolenia na użytkowanie dotyczy wyłącznie części inwestycji zrealizowanej w ramach etapu[...].

Rozwijając zarzut rażącego naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego skarżąca Spółka podniosła w szczególności, że w dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w oparciu o art. 59a Prawa budowlanego obowiązkową kontrolę budynków A i B – objętych wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Z czynności tej sporządził protokół, w którym poczynił ustalenia, iż zostały wykonane wszystkie roboty budowlane objęte pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym umożliwiające oddanie obiektu do użytkowania, nie wykazując w nim nieprawidłowości skutkujących wymierzeniem kary z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego lub uzasadniających odmowę udzielenia pozwolenia na użytkowanie albo przeprowadzenie postępowania naprawczego. Organ I instancji nie był zatem uprawniony do wszczęcia i prowadzenia postępowania naprawczego, a tym samym bezpodstawne było uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę, który to z kolei fakt stał się przesłanką rozstrzygnięcia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania art. 59 ust. 5 ustawy Prawo budowlane wskutek błędnej interpretacji art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a) tej ustawy strona skarżąca powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne podniosła, że odmowa wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zaistnieją przesłanki (okoliczności) wymienione w art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego. Pomimo tego organ I instancji odmówił skarżącej udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektów zrealizowanych w ramach etapu [...] wyłącznie wobec zarzutu, iż budynek B, wbrew oświadczeniu kierownika budowy został wykonany niezgodnie z przepisami. Z uzasadnienia zaskarżanej decyzji wynika, że powyższe stanowisko Powiatowego Inspektora zostało uznane za nieprawidłowe przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który stwierdził, iż "okoliczności, na które powołał się organ I instancji nie mogły stanowić podstawy do odmowy udzielenia inwestorowi pozwolenia na użytkowanie". Jednocześnie organ II instancji nie wskazał, iż skarżąca nie spełniła któregokolwiek z wymagań formalnych wymienionych w art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego. Brak zatem było podstaw do wydania decyzji odmownej.

W rozwinięciu zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 59 ust. 5 ustawy Prawo budowlane wskutek błędnej interpretacji art. 36a ust. 2 tej ustawy strona skarżąca wywodziła, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie uznał, iż nie jest możliwe udzielenie pozwolenia na użytkowanie wobec uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę zatwierdzającej projekt budowlany dla inwestycji. Brak bowiem przepisu prawa, który stanowiłby, iż w przypadku uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego nie może być udzielone pozwolenie na użytkowanie.

Podkreślając, że w datach złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie oraz przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, podczas której nie stwierdzono nieprawidłowości, decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i projekt zagospodarowania terenu oraz udzielająca pozwolenia na budowę funkcjonowała w obrocie prawnym i była ostateczna oraz prawomocna, skarżąca Spółka wskazała, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że wydana na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego decyzja uchylająca ma charakter konstytutywny i wywiera skutek ex nunc. Skoro zatem decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją z dnia [...] r. nr [...] wyłącznie ze skutkiem na przyszłość, to jest po dniu [...]r., w którym doręczono stronie skarżącej tę decyzję, to brak było podstaw do twierdzeń, iż wobec jej uchylenia nie jest możliwe wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w sytuacji, gdy skarżąca spełniła wszystkie wymogi określone w art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego jeszcze przed datą uchylenia pozwolenia na budowę.

Spółka G., M. i D. podnosząc, że postępowanie naprawcze wszczęte w dniu [...] r. w zakresie etapu [...] dotyczyło wyłącznie realizacji budynku B, co do którego organ I instancji zarzucił jego realizację w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach, to jest w § 54 ust. 1 i 2 oraz § 194 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – w zakresie braku dźwigu oraz braku dostępności do dźwigu ze wszystkich kondygnacji użytkowych – wskazała, że ocenę taką zakwestionował Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyrokach z dnia 29 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 171/09 oraz II SA/Wr 249/09, wydanych w sprawie odmowy udzielania G., M. i D. pozwolenia na użytkowanie budynków mieszkalnych zawierających podobne rozwiązania projektowe, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stanowisko to podzielił w niniejszej sprawie stwierdzając, iż: "Nie budzi wątpliwości, że zakwestionowane rozwiązania w zakresie dostępności do dźwigu osobowego oraz dostępu osób niepełnosprawnych na poszczególne kondygnacje w budynkach B i C zostały przewidziane w zatwierdzonym projekcie budowlanym. (...)".

W opinii skarżącej Spółki wyżej wymienione postępowanie naprawcze zostało wszczęte bez podstawy prawnej. Zostało ono wszczęte w odniesieniu do budynków A i B – etap [...] po przeprowadzeniu z wynikiem pozytywnym obowiązkowej kontroli na podstawie art. 59a Prawa budowlanego, podczas której stwierdzono wykonanie wszystkich robót objętych pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym umożliwiających oddanie budynków A i B do użytkowania. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne Spółka podkreśliła, że przeprowadzenie końcowej obowiązkowej kontroli wykonanych już robót budowlanych w trybie art. 59 i 59a Prawa budowlanego wyklucza możliwość dokonywania kontroli na podstawie art. 50 i 51 tej ustawy oraz że postępowanie na podstawie art. 51 nie może być przeprowadzone po zakończeniu robót budowlanych i ustaleniu, w następstwie obowiązkowej kontroli z art. 59a, że obiekt został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym (art. 59a ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego).

Podnosząc, że w toku kontroli budowy przeprowadzonej w ramach prowadzonego postępowania naprawczego nie ustalono żadnych uchybień – poza wskazanymi wyżej niezasadnymi zarzutami odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych – w realizacji etapu[...], strona skarżąca stwierdziła, że opisywane w uzasadnieniu decyzji nieistotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu są związane z niezamierzoną zmianą usytuowania budynku C i dotyczą wyłącznie etapu [...] w zakresie projektowanego zagospodarowania terenu.

Wskazując na powyższe, Spółka G., M. i D. wywiodła, że w toku realizacji inwestycji K. etap [...] nie miało miejsca istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego i nie można zarzucić skarżącej realizacji robót w sposób niezgodny z przepisami, a więc nie zaistniały przesłanki uprawniające organy nadzoru budowlanego do wszczęcia i prowadzenia postępowania naprawczego. Wojewódzki Inspektor – jako organ II instancji, winien był zatem w wyniku odwołania skarżącej postępowanie to jako bezprzedmiotowe umorzyć w całości.

Rozwijając zarzut naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego strona skarżąca podała, iż naruszenie art. 6 kpa nastąpiło wskutek naruszenia zasady legalizmu poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Naruszenie art. 107 i 11 kpa miało miejsce wobec nie wskazania materialnej podstawy rozstrzygnięcia oraz niewłaściwego uzasadnienia decyzji, a naruszenie art. 7 kpa nastąpiło poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego indywidualnego interesu obywateli. Zdaniem skarżącej Spółki, naruszona została też zawarta w art. 8 kpa zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, bowiem odmowa udzielenia pozwolenia na użytkowanie miała miejsce w sytuacji, gdy z uzasadnienia decyzji wynika, że organ II instancji podzielił argumentację skarżącej, iż w ramach etapu IV A obiekty budowlane zrealizowane zostały zgodnie z przepisami prawa, a okoliczności powołane przez organ I instancji nie mogły stanowić podstawy do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie, przy czym organ odwoławczy nie wskazał i nie uzasadnił podstawy prawnej wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.).

Przepis art. 59 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a.

Organ ten – stosownie do ust. 2 tego artykułu – może w pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego określić warunki użytkowania tego obiektu albo uzależnić jego użytkowanie od wykonania, w oznaczonym terminie, określonych robót budowlanych.

Jeżeli właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany spełnia warunki, określone w ust. 1, pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem, w wydanym pozwoleniu na użytkowanie może określić termin wykonania tych robót (ust. 3), przy czym przepisu tego nie stosuje się do instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska (ust. 4).

W myśl art. 59 ust. 4a, inwestor jest obowiązany zawiadomić właściwy organ o zakończeniu robót budowlanych prowadzonych, po przystąpieniu do użytkowania obiektu budowlanego, na podstawie pozwolenia na użytkowanie.

Wedle ust. 5 omawianego artykułu, właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4. Przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z ust. 6 art. 59, decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego właściwy organ przesyła niezwłocznie organowi, który wydał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub pozwolenie, o którym mowa w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej.

Po myśli ust. 7 art. 59, stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor.

Stosownie do art. 59a ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, przy czym – wedle ust. 2 – kontrola ta obejmuje sprawdzenie:

1) zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu;

2) zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie:

a) charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,

b) wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego,

c) geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych),

d) wykonania urządzeń budowlanych,

e) zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem,

f) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego;

3) wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego;

4) w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych - wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu;

5) uporządkowania terenu budowy.

Zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć:

1) oryginał dziennika budowy;

2) oświadczenie kierownika budowy:

a) o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami,

b) o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu;

3) oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania;

4) protokoły badań i sprawdzeń;

5) inwentaryzację geodezyjną powykonawczą;

6) potwierdzenie, zgodnie z odrębnymi przepisami, odbioru wykonanych przyłączy;

7) kopię świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 7.

Przepis ust. 2 art. 57 Prawa budowlanego stanowi, że w razie zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis. W takim przypadku oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeżeli został ustanowiony.

Stosownie do ust. 3 tego artykułu, inwestor jest obowiązany dołączyć do wniosku, o którym mowa w ust. 1, oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56.

W myśl ust. 4 art. 57, inwestor jest obowiązany uzupełnić dokumenty wymienione w ust. 1-3, jeżeli, w wyniku ich sprawdzenia przez właściwy organ, okaże się, że są one niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości.

Z powyższych regulacji wynika, że – co do zasady – pozwolenie na użytkowanie może zostać wydane po zakończeniu robót budowlanych, jeżeli zostały one wykonane zgodnie z projektem architektoniczno-budowlanym i z projektem zagospodarowania działki lub terenu, a odstępstwa od tego są wyraźnie określone w przepisach ustawy – Prawo budowlane. Podstawowym zaś warunkiem umożliwiającym udzielenie pozwolenia na użytkowanie jest przeprowadzenie obowiązkowej kontroli obiektu przez nadzór budowlany, której zakres określa art. 59a Prawa budowlanego.

Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy zauważyć należy, iż zaskarżona decyzja zapadła w dniu [...] r. i utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą wydania pozwolenia na użytkowanie budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym, infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu przy Alei K. [...], [...], [...], [...]i [...] we W., realizowanych jako etap [...] K. we W., a oznaczonych jako budynki A-[...] i B-[...], [...], [...], [...], czyli w skrócie – budynków [...] i[...].

Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. na podstawie art. 51 ust. 5 w związku z art. 36a oraz art. 83 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane nakazał "G., M.i D. Sp. z o.o." – inwestorowi robót budowlanych związanych z budową zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych A, B, C, D przy ul. B.K. we W., działka nr[...], AM-[...], obręb K.(według pozwolenia na budowę), obecnie przy al. K. –[...] analizowanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz od przepisów, zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z budową budynku A (mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w poziomie parteru usytuowanego przy Alei K. [...] we W.) i budynku D (mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego przy Alei K.[...], [...],[...] we W.) oraz rozbiórkę budynku B (mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego przy Alei K.[...], [...], [...], [...] we W.). Decyzją z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uchylił powyższą decyzję i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Jak trafnie podkreślono w motywach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 1998 r. sygn. akt IV SA 1853/97 (LEX nr 43780), w pierwszym rzędzie powinno zostać zakończone postępowanie w sprawie o rozbiórkę obiektu i dopiero po prawomocnym zakończeniu tego postępowania możliwe byłoby prowadzenie na wniosek inwestora postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie.

Skoro zatem w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji – w toczącym się odrębnie postępowaniu dotyczącym zaniechania dalszych robót budowlanych związanych z budową budynku A oraz dotyczącym rozbiórki budynku B – nie rozstrzygnięto ostatecznie kwestii związanych z budową budynku A i ewentualną rozbiórką budynku B, to wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie A i B byłoby przedwczesne, bowiem nie można decydować o pozwoleniu na użytkowanie obiektów, co do których ostatecznie nie rozstrzygnięto, czy mogą być dalej prowadzone roboty budowlane związane z ich budową, a tym bardziej – jak w przypadku budynku B – czy obiekt ten nie będzie musiał być rozebrany.

Jak wynika z pisma strony skarżącej z dnia [...] r. złożonego w sprawie II SA/Wr 516/09 o cofnięciu skargi G., M. i D. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr[...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją nr [...] z dnia [...] r. zatwierdził w części złożony przez stronę skarżącą projekt zamienny.

Podkreślić trzeba, że dopiero wówczas, kiedy ostatecznie zostaną rozstrzygnięte kwestie związane z budową budynków A i B oraz po stwierdzeniu, że zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 59 i art. 59a Prawa budowlanego, będzie możliwe wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tych obiektów budowlanych. Wynikająca z zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji odmowa wydania pozwolenia na użytkowanie nie stoi bowiem na przeszkodzie udzieleniu pozwolenia na użytkowanie przedmiotowych budynków po ostatecznym zakończeniu postępowania dotyczącego ich budowy, a pozwolenie takie będzie mogło zostać wydane w szczególności po ostatecznym zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego obejmującego te budynki. Zauważyć wypada, iż w takiej sytuacji przewidziana w art. 59a kontrola zgodności obiektu budowlanego z projektem odnoszona będzie do projektu zamiennego.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, by decyzja ta naruszała prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego.

Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.