Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1499/99
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 2002-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Siły zbrojne
Powołane przepisy: article: art. 32, art. 71 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 1995 nr 86 poz. 433
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Teza: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. nr 86 poz. 433 ze zm./ uprawnia dyrektorów oddziału rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do wyrażenia zgody na adaptację na cele mieszkalne pomieszczeń strychowych w budynku stanowiącym wyłączną własność Skarbu Państwa wykonywaną zgodnie z art. 14 ust. 1 przez Agencję. Adaptacja taka jest bowiem inwestycją na cele mieszkalne i wiąże się ponadto z remontem nieruchomości.

Skoro zatem zgodę na przeprowadzenie przebudowy pomieszczeń strychowych i ich adaptację na cele mieszkalne wyraził organ nie mający do tego kompetencji to czynność ta była nieważna i nie rodziła po stronie inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

TEZY

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. nr 86 poz. 433 ze zm./ uprawnia dyrektorów oddziału rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do wyrażenia zgody na adaptację na cele mieszkalne pomieszczeń strychowych w budynku stanowiącym wyłączną własność Skarbu Państwa wykonywaną zgodnie z art. 14 ust. 1 przez Agencję. Adaptacja taka jest bowiem inwestycją na cele mieszkalne i wiąże się ponadto z remontem nieruchomości.

Skoro zatem zgodę na przeprowadzenie przebudowy pomieszczeń strychowych i ich adaptację na cele mieszkalne wyraził organ nie mający do tego kompetencji to czynność ta była nieważna i nie rodziła po stronie inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w B. na decyzję Wojewody K.-P. z 30 czerwca 1999 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego - uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta B. decyzją z dnia 8 marca 1999 r. (...) udzielił Sławomirowi Sz. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części poddasza na lokal mieszkalny przy ul. Cz. 24 w B.

Od decyzji tej odwołanie wniosła Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Rejonowy w B. - podnosząc, że Sławomir Sz. nie posiada dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oddział Rejonowy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uprawniony do wydania takiej zgody, nie uczynił tego.

Decyzją z dnia 30 czerwca 1999 r. (...) Wojewoda K.-P. powołując się na przepis art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podnosząc że Sławomir Sz. pismem z dnia 24 kwietnia 1998 r. zwrócił się do Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w B. o wyrażenie zgody na adaptację 1/3 powierzchni poddasza przy ul. Cz. 24 w B. i po przedstawieniu dokumentacji w dniu 25 maja 1998 r. taką zgodę otrzymał. Zgodnie z art. 65 Kpa, jeżeli dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. nie był organem właściwym do udzielenia takiej zgody to powinien sprawę w ciągu 7 dni przekazać Dyrektorowi Oddziału Rejonowego. Udzielona zgoda upoważniała organ I instancji do stwierdzenia, że Sławomir Sz. wykazał posiadanie tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto ze znajdującego się w aktach zawiadomienia Sądu Rejonowego Wydziału Ksiąg Wieczystych w B. wynika, że w dziale II księgi wieczystej jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa - Wojskowa Agencja Mieszkaniowa. Zatem kwestię wewnętrznego podziału kompetencji Wojskowa Agencja Mieszkaniowa winna zdaniem organu odwoławczego rozstrzygnąć we własnym zakresie.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła na powyższą decyzję Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Terenowy w B., domagając się stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że dyrektor Oddziału Terenowego WAM w B. wyraził zgodę na adaptację części strychu z zastrzeżeniem dotrzymania następujących terminów realizacji zadań: trzy miesiące od chwili otrzymania zgody zezwalającej na rozpoczęcie działań formalno-prawnych /tj. od dnia 25 maja 1998/, trzy miesiące od daty uzyskania pozwolenia na budowę /adaptację/ do całkowitego zakończenia robót i uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Ponieważ Sławomir Sz. nie był w stanie dotrzymać ustalonego terminu na uzyskanie zezwolenia na adaptację, wystąpił o przedłużenie tego terminu. Dyrektor Oddziału Terenowego wyraził zgodę na przedłużenie tego terminu do 30 października 1998 r. Zezwolenie na adaptację zainteresowany otrzymał w dniu 8 marca 1999 r. Nie można zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego, iż Agencja winna rozstrzygnąć we własnym zakresie kwestię podziału kompetencji, bowiem rozstrzyga to ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. nr 86 poz. 433 ze zm./ oraz rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa z 16 czerwca 1998 r. w sprawie nadania statutu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej /Dz.U. nr 86 poz. 549/. Nie wzięto pod uwagę faktu, iż organ pierwszej instancji zażądał od Sławomira Sz. zgody Agencji, a zatem posiadał informację o warunkach na jakich zgoda została wyrażona. Ograniczenia odnośnie terminów uzyskania dokumentacji i rozpoczęcia prac wynikały między innymi z tego, że budynek przy ulicy Cz. 24 w B. przygotowywany był do sprzedaży. W marcu 1999 r. powstała tam wspólnota mieszkaniowa, gdyż zostały wykupione mieszkania. Zatem decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania, bowiem Sławomir Sz. nie posiadał zgody wspólnoty mieszkaniowej wydanej na zasadach art. 22 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 24 czerwca 1999 r. o własności lokali /Dz.U. nr 85 poz. 388 ze zm./.

Wojewoda K.-P., odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl przepisu art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu, przy czym przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio. Przepis art. 32 Prawa budowlanego określa komu i w jakich sytuacjach może zostać wydane pozwolenie na budowę i w ust. 4 uzależnia wydanie takiego pozwolenia od wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W myśl art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Zatem wykazanie tego rodzaju prawa wymagane jest także w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

Zarzuty strony skarżącej w niniejszej sprawie sprowadzały się w istocie do kwestii braku po stronie inwestora Sławomira Sz. prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zarzuty te zasługiwały na uwzględnienie. Nie sposób podzielić poglądu Wojewody K.-P., iż wewnętrzną sprawą Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest podział kompetencji pomiędzy terenowym i rejonowym jej oddziałem, skoro zakres tych kompetencji jest określony w ustawie z dnia 22 czerwca 1995 r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. nr 86 poz. 433 ze zm./. Art. 17 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy stanowi, że oddziały rejonowe Agencji wykonują zadania własne i zlecone z zakresu administracji rządowej, związane w szczególności z obrotem i remontami nieruchomości pozostających w zasobach Agencji oraz inwestycjami polegającymi na budownictwie mieszkaniowym, zaś oddziały terenowe wykonują zadania własne i zlecone z zakresu administracji rządowej, związane w szczególności z utrzymaniem nieruchomości pozostających w zasobach Agencji, a także z zakwaterowaniem stałym i tymczasowym żołnierzy zawodowych oraz wypłatą świadczeń pieniężnych wynikających z prawa do osobnej kwatery stałej. W myśl art. 10 ustawy organami Agencji są:

1/ Rada Nadzorcza,

2/ Prezes,

3/ dyrektorzy oddziałów rejonowych,

4/ dyrektorzy oddziałów terenowych.

Wobec powyższego unormowania nie budzi wątpliwości wyłączne uprawnienie dyrektora oddziału rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do wyrażenia zgody na adaptację na cele mieszkalne pomieszczeń strychowych w budynku stanowiącym wyłączną własność Skarbu Państwa - wykonywaną zgodnie z art. 14 ust. 1 przez Agencję. Adaptacja taka jest bowiem inwestycją na cele mieszkalne i wiąże się ponadto z remontem nieruchomości.

Zgodnie z art. 38 Kc osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Skoro zatem zgodę na przeprowadzenie przez Sławomira Sz. przebudowy pomieszczeń strychowych i ich adaptację na cele mieszkalne wyraził organ nie mający do tego kompetencji to należy stwierdzić, że czynność ta była nieważna i nie rodziła po stronie inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Skutku takiego nie rodziło także oświadczenie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej skierowane do Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w G. z dnia 27 maja 1999 r. W tej bowiem dacie Skarb Państwa reprezentowany przez Wojskową Agencję Mieszkaniową nie był już wyłącznym właścicielem nieruchomości, wskutek wykupienia przynajmniej jednego lokalu przez osobę fizyczną /umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu i umowa sprzedaży z 9 marca 1999 r./, nie była zatem również uprawniona do samodzielnego dokonywania czynności prawnych dotyczących części wspólnych nieruchomości.

Stwierdzenie, że Sławomir Sz. nie posiadał tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie wyklucza ewentualnej, sygnalizowanej w piśmie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej odpowiedzialności odszkodowawczej Agencji związanej z działaniami organu Agencji, który przekroczył zakres swych uprawnień. Jest to jednakże sprawa cywilna, która może zostać rozstrzygnięta przez Sąd powszechny w trybie procesu cywilnego.

W świetle powyższych rozważań uznać należy, że zaskarżona decyzja, utrzymując w mocy decyzję o udzieleniu skarżącemu pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń strychowych narusza prawo materialne, a mianowicie art. 71 ust. 1 w związku z art. 32 ustawy Prawo budowlane, przez stwierdzenie, że inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wywodzące się z oświadczenia Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B., nie mającego uprawnienia do złożenia takiego oświadczenia.

W tym stanie sprawy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, opierając się na przepisach art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.