Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1585/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 76, art. 76a, art. 76b
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1585/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lutego 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Asesor WSA Inga Gołowska (spr), Protokolant: Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2009r., sprawy ze skargi G. A., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 25 września 2008r Nr [...], w przedmiocie zaliczenia na poczet zaległości podatkowych nadpłaty w podatku dochodowym, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego działając na podstawie art. 76a§1 w zw z art. 76§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm. dalej Op)- dokonał z urzędu zaliczenia nadpłaty powstałej dnia [...] kwietnia 2008r. w podarku dochodowym od osób fizycznych wynikającej ze złożenia zeznania PIT-37 za 2007r. w kwocie 144,00 zł na poczet zobowiązań podatkowych:

-podatek dochodowy od osób fizycznych(płatnik PIT-4) za październik 1999r., należność główna 51,00 zł, odsetki 93,00 zł.

W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] została przeniesiona na G. A.odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ,,E" w podatku dochodowym od osób fizycznych (płatnik za miesiące od października do grudnia 1999r. oraz od lipca do grudnia 2000r.). Należność wynikająca z decyzji nie została zapłacona. Wskazano także, że G. A. złożył w dniu [...] kwietnia 2008r. zeznania PIT-37 za rok 2007 z którego wynikała nadpłata w wysokości 144,00 zł. Z uwagi na występujące zaległości podatkowe zgodnie z art. 76§1 Op nadpłata podlega zaliczeniu z urzędu na poczet zaległych zobowiązań podatkowych. Do postanowienia dołączono tabelę stawek odsetek za zwłokę oraz sposób wyliczenia odsetek.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył G. A., wnosząc o jego uchylenie i zwrot nadpłaty. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że: zażalenie podpisała osoba nieupoważniona co stanowi nieważność tego postanowienia albowiem w otrzymanej korespondencji nie ma upoważnienia dla osoby wydającej przedmiotowe postanowienie; decyzja w której przeniesiono na G. A. odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki ,,E" jest bezpodstawna , została zaskarżona a postępowanie jest w toku; w sprawach o ogłoszenie upadłości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i ewentualnym przerzuceniu odpowiedzialności na członków zarządu tej spółki orzeka Sąd Gospodarczy; w sprawie nie przeprowadzono dogłębnego postępowania wyjaśniającego w sprawie ustalenia odpowiedzialności członków zarządu spółki ,,E" a zarząd spółki wykazał we właściwym czasie , iż złożył wniosek o upadłość. Nadto w zażaleniu podniesiono, że zgodnie z art. 77§1 pkt 5 Op nadpłata podlega zwrotowi w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania. Zeznanie złożono w dniu [...] kwietnia 2008r. termin upłynął w dniu [...] lipca 2008r.jednak nie dokonano zwrotu nadpłaty ale w wyrafinowany sposób wypełniono postanowienie z dniem [...] lipca 2007r. Postanowienie to wysłano w dniu [...] lipca 2008r. zatem ,,błądziło" po Urzędzie Skarbowym przez 2 tygodnie. G. A. odebrał pismo dopiero w dniu [...] sierpnia 2008r. i z powyższego wynika, że dokonano fałszerstwa dokumentacji i celowo cofnięto datę wpisując [...] lipca 2008r.

W zażaleniu zamieszczono także wniosek o przeprowadzenie szczegółowego postępowania wyjaśniającego w sprawie, przedstawienie prawdziwego uzasadnienia w sprawie opartego na dokumentacji (procedurze przekazywanych pism pomiędzy pracownikami poszczególnych komórek w urzędzie skarbowym). Dodatkowo wniósł o wyciągnięcie odpowiednich wniosków służbowych w stosunku do osób , które nie dopilnowały prawidłowości rozstrzygnięcia.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 25 września 2008r.nr [...] –utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia podniesiono, że podstawą prawną postanowienia organu I instancji były art. 76a§1, art.76§1 , art. 53§1, art. 55§2 oraz art. 62§1 Op, które prawidłowo zastosowano. Uzasadnienie faktyczne i prawne postanowienia nie budzi zastrzeżeń. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów zażalenia , wskazano, że A. N. jako kierownik Działu Rachunkowości Podatkowej Urzędu Skarbowego posiada nadane przez Naczelnika Urzędu upoważnienie do podpisywania postanowień wydanych w sprawach zaliczenia nadpłat na poczet zaległości podatkowych. Upoważnienie to wynika z Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Skarbowego z dnia 06 lutego 2007r.

Co do zarzutów odnoszących się do sposobu wydania i zasadności decyzji przenoszącej na G. A. odpowiedzialność za zobowiązania podatkowego to nie ma to wpływu na właściwości i zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. G.A. wniósł odwołanie od decyzji przenoszącej odpowiedzialność na niego jako członka zarządu spółki ,,E" za zaległości spółki ale postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia. Decyzja stała się ostateczna a zobowiązany nie próbował jej wzruszenia. Zarzuty G.A. dotyczące prawidłowości przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania spółki ,,E" odnoszą się do zakończonego ostatecznie postanowienia.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 77 §1 pkt 5 Op to nadpłata zgodnie z art. 76 Op podlega zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, jeżeli ich brak podlegają zwrotowi. Na gruncie przedmiotowej sprawy G. A. nie mógł otrzymać zwrotu nadpłaty ponieważ ciążyły na nim zaległości wynikające z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności. Równie nietrafny jest zarzut odnośnie rzekomego wydania po terminie postanowienia o zaliczeniu nadpłaty. Organ I instancji wydając postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty na zaległość podatkową potwierdził jedynie zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej następujące z dniem powstania przedmiotowej nadpłaty czyli z dniem złożenia zeznania podatkowego za 2007r. Zgodnie z art.76a§2 Op postanowienie informuje o sposobie zaliczenia nadpłaty i potwierdza formalnie zaistniałe z mocy prawa zdarzenie a termin jego wydania nie stanowi przedmiotu regulacji przepisami Op.

Skargę na powyższe postanowienie złożył G. A. zarzucając niezgodność z prawem i niedotrzymanie art. 77§1 pkt 5 Op albowiem nadpłata podlega zwrotowi w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania. W dniu [...] kwietnia 2008r. skarżący złożył roczne zeznanie PIT-37 za 2007r. z którego wynika przysługujący mu zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 144,00 zł a termin ten upłynął [...] lipca 2008r. Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego otrzymał [...] lipca 2008r. a więc minął 3 miesięczny termin.

Organy podatkowe nie dopełniły wymogów odnośnie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sytuacji gdy skarżący informował ustnie i pisemnie, że zarząd spółki ,,E" złożył we właściwym czasie stosowny wniosek do Sądu o upadłość. Wszystkie wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej są kłamliwe i stanowią o podejściu do podatnika. W opisanym przypadku mamy do czynienia z jawnym zakłamaniem i wrogim nastawieniem do podatnika broniąc jednocześnie przewlekłości w działaniu i opieszałości urzędników nie wyciągając w konsekwencji żadnych wniosków z nieprawidłowego postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm. dalej-p.p.s.a.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim stwierdzić należy, że na podstawie art. 76b w zw. z art. 76a Op, zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę dokonuje się z mocy samego prawa i następuje z dniem złożenia deklaracji wykazującej rzeczony zwrot podatku a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.

Organ podatkowy ma prawny obowiązek wydania postanowienia (art. 76 Op in initio), które stwierdza (tylko) powstałe - zaistniałe - dokonane ex lege zaliczenie na poczet zaległości podatkowych. Orzeczenie to, dla wiedzy organu podatkowego oraz podatnika i celu stworzenia możliwości zweryfikowania, a następnie wykorzystania jej w przyszłych rozliczeniach podatkowych, potwierdza i artykułuje w formie aktu administracyjnego w indywidualnej sprawie, że z mocy prawa, w dacie wynikającej z prawa i wskazanej w tymże postanowieniu, nastąpiło zaliczenie określonej kwoty nadpłaty na dane zaległości podatkowe, ale powyższego stanu prawnego niewątpliwie nie konstytuuje.

Jeżeli kwota nadpłaty, pomimo to, że na podstawie art. 76b Op uległa z mocy prawa zaliczeniu na zaległość podatkową, zostanie zwrócona podatnikowi, to będzie to zwrot niezasadny i sprzeczny z art. 76b, 76a i art. 59 § 1 pkt 4 Op, który spowoduje powstanie z tego tytułu zaległości podatkowej, o której stanowi art. 52 § 1 pkt 2 powoływanej Ordynacji. (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08 lutego 2006r. sygn. akt: II FSK 1053/05 LEX nr193104 )

Wyjaśnić należy także, iż zaliczenie nadpłaty podatku na poczet zaległości jest czynnością materialnotechniczną, a postanowienie, o którym mowa w art. 76a § Op jest warunkiem formalnym zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych. Dla skutecznego zaliczenia nadpłaty istotne jest to, aby zaległości na poczet których nadpłata ma zostać zarachowana istniały (nie były przedawnione) w dacie dokonania zaliczenia. Data wydania postanowienia, o którym mowa w art. 76a § 1 Op nie ma w tym względzie decydującego znaczenia. Postanowienie to wywołuje bowiem skutki wsteczne, w tym sensie, iż na dzień zaliczenia nadpłaty przestaje istnieć zaległość podatkowa.

Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań może być dokonane jedynie w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. W postanowieniu przyjmuje się wysokość nadpłaty wynikającą albo z zeznania (deklaracji), albo też z decyzji organu podatkowego. Nie ma podstaw do określania w nim wysokości nadpłaty. Dzień wydania postanowienia nie jest dniem dokonania zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych. Zaliczenie bowiem następuje, co do zasady, z dniem powstania nadpłaty - w przypadkach, o których mowa w art. 73 § 1 pkt 1-3 i 5 oraz § 2 Op lub z dniem złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Z treści § 2 wynika, że zaległość podatkowa musi istnieć w momencie powstania nadpłaty. Brak zaległości podatkowej w momencie powstania nadpłaty uniemożliwia bowiem zaliczenie tejże nadpłaty na zaległość, której nie ma. W literaturze wskazuje się jednakże, że gdy zaległość powstanie po powstaniu nadpłaty, zaliczenie powinno nastąpić z dniem powstania zaległości. Odpowiednie stosowanie art. 55 § 2 Op oznacza, że jeżeli kwota nadpłaty nie wystarcza na pokrycie zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, zalicza się ją proporcjonalnie na poczet zaległości i odsetek. Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, nadpłatę zalicza się na poczet podatku o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże na jaki podatek ma być zaliczona nadpłata. (vide R. Dowgier. L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz Komentarz do ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa LEX, 2007).

W postępowaniu w sprawie zaliczenia nadpłaty nie dokonuje się weryfikacji wysokości nadpłaty ani wysokości zobowiązania podatkowego lub zaległości (kwoty te powinny być ustalone lub określone w trybie właściwym dla każdej z wymienionych kategorii).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż organy podatkowe w sposób prawidłowy wskazały dane i wyliczenia, jakie składają się na proces zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości . W sentencji rzeczonych postanowień wskazano miesiąc w którym powstała nadpłata, łączną kwotę tej nadpłaty, jak również miesiąc, w którym powstały zaległości, na poczet którego zaliczono nadpłatę.

Dodatkowo należy podnieść, iż Sąd rozpoznając skargę na postanowienie w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w wysokości 144, 00 zł na poczet zobowiązań podatkowych nie był uprawniony do badania zasadności wydania decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] przenoszącej na G. A. odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ,,E" w podatku dochodowym od osób fizycznych (płatnik za miesiące od października do grudnia 1999r. oraz od lipca do grudnia 2000r.).

W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.) gdyż zaskarżonym postanowieniom nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego a przeprowadzone postępowanie rozpoznawcze wykazało nieistnienie naruszenia prawa w działalności organu administracji, której skarga dotyczy. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.