Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 372/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75e, art. 75i ust. 1 i 4, art. 75j ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. sprawy ze skargi L. I. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką oddala skargę


UZASADNIENIE

Pan L. I. wniósł skargę do tutejszego Sądu na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. wydaną po rozpoznaniu odwołania od uchwały nr [...]

z dnia [...] września 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką.

W uzasadnieniu wskazano między innymi, że:

Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] (zwana dalej "komisją kwalifikacyjną") ustaliła negatywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką L. I. Z uzasadnienia uchwały wynika, że L. I. uzyskał z testu 93 punkty. Komisja kwalifikacyjna podniosła, że zgodnie z treścią art. 75i ust. 3 ustawy — Prawo o adwokaturze z dnia 26 maja 1982 r. (Dz. U. Nr 123 poz. 1058 z 2002 r.) (dalej ustawa), pozytywny wynik z egzaminu wstępnego uzyskuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów, a zatem uzyskana przez L. I. liczba 93 punktów przesądza o negatywnym wyniku egzaminu.

Odpis uchwały został doręczony skarżącemu w dniu [...] października 2010 r.

W dniu [...] października 2010 r. L. I. złożył odwołanie od ww. uchwały, które wpłynęło do Ministerstwa Sprawiedliwości [...] listopada 2010 r.

W odwołaniu zarzucił, że pytania nr 2, 3, 68, 87, 91 i 94 sformułowane zostały nieprawidłowo i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez komisję kwalifikacyjną, ze wskazaniem wadliwości zakwestionowanych przez niego pytań.

Uzasadniając dalej zaskarżoną decyzję Minister Sprawiedliwości podkreślił, że:

Z przebiegu egzaminu sporządzono protokół podpisany przez członków komisji kwalifikacyjnej, który znany jest organowi II instancji z urzędu, gdyż doręczony został Ministrowi Sprawiedliwości w trybie art. 75i ust. 5 ustawy - Prawo o adwokaturze. Protokół nie wskazuje, aby w trakcie egzaminu wystąpiły nieprawidłowości mogące mieć wpływ na wynik egzaminu skarżącego. Również uchwała komisji kwalifikacyjnej w sposób zgodny z przepisami ustaliła wynik egzaminu.

Minister Sprawiedliwości stwierdził również, że wszystkie pytania testowe zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu. Tym samym należy stwierdzić, że test egzaminacyjny, w oparciu o który przeprowadzony był egzamin, odpowiadał kryteriom, o których mowa w art. 75i ust. 1 cytowanej wyżej ustawy.

Jak wynika z ustaleń komisji kwalifikacyjnej i po ponownym sprawdzeniu karty odpowiedzi przez organ II instancji, L. I. udzielił prawidłowych odpowiedzi na 93 pytania, a więc otrzymał 93 punkty. Skarżący nie uzyskał zatem wymaganych ustawowo 100 punktów, przy czym każdy wynik poniżej określonego ustawowego progu jest wynikiem negatywnym, niezależnie od liczby brakujących punktów.

Należy także stwierdzić, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu wstępnego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze w art. 75i ust. 3 jednoznacznie przesądza, że pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 100 punktów

Minister w uzasadnieniu decyzji przytoczył każde z zakwestionowanych pytań, przedstawił swoje stanowisko w zakresie prawidłowości tych pytań oraz wskazanych w kluczu prawidłowych odpowiedzi. W ocenie Ministra treść pytań była jasna i oczywista a jedyna odpowiedź wynikała wprost z przepisów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Pan L. I. wskazał na naruszenie przepisu 75 i ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawa o adwokaturze (Dz. U. Nr 7 poz. 45 z 2010 r.) uważając, że pytania nr 2, 3, 68, 87, 91, 94 były sformułowane nieprawidłowo.

W obszernym uzasadnieniu skargi szczegółowo uzasadnił nieprawidłowości w sformułowaniach wyżej wskazanych pytań i podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna.

Egzamin przeprowadzony przez Komisję Egzaminacyjną ds. aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości w [...] w sprawie ustalania wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką został przeprowadzony z zachowaniem wymagań przepisów ustawy Prawo o adwokaturze. Nabór na aplikację przeprowadzono w drodze egzaminu wstępnego zgodnie z art. 75 ustawy, który polegał na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego, radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 76a ustawy). Minister Sprawiedliwości powołał Komisję Egzaminacyjną odpowiadającą wymaganiom z art. 75e ust. 1 ustawy (co nie było kwestionowane przez skarżącego), która to komisja składała się z siedmiu członków spełniających wymagania określone w art. 75e ust. 2, z zachowaniem warunku co do jej składu podanego w ust. 3. Minister Sprawiedliwości wyznaczył przewodniczącego Komisji i jego zastępców (art. 75e ust. 4). Egzamin wstępny polegał (zgodnie z art. 75i ust. 1 ustawy) na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna była prawidłowa, oraz z karty odpowiedzi. Kandydat mógł wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznaczał na karcie odpowiedzi stanowiącej integralną część testu. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskiwał 1 punkt. Prawidłowość odpowiedzi oceniana była według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego (ust. 1a). Test sprawdziła Komisja Kwalifikacyjna w składzie, który przeprowadzał egzamin wstępny (ust. 2) ustalając pozytywny wynik z egzaminu wstępnego wówczas, gdy kandydat uzyskał z testu co najmniej 100 punktów (ust. 3). Zgodnie z art. 75i ust. 4 ustawy z przebiegu egzaminu wstępnego sporządzono niezwłocznie protokół, który podpisali członkowie Komisji Kwalifikacyjnej uczestniczący w egzaminie wstępnym nie zgłaszając uwag do protokółu. Po przeprowadzeniu egzaminu Komisja Kwalifikacyjna, zgodnie z art. 75j ust. 1 ustawy, w drodze uchwały nr [...] ustaliła wynik egzaminu L. I. jako negatywny i doręczyła odpis uchwały zdającemu, a Przewodniczący Komisji niezwłocznie ogłosił wyniki egzaminu (art. 75j ust. 2), od których L. I. z zachowaniem terminu z art. 75j ust. 3 wniósł odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.

Należy zatem stwierdzić, że postępowanie prowadzone przez Komisję Egzaminacyjną było zgodne z obowiązującymi przepisami ustawy Prawo o adwokaturze.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. I. zakwestionował odmowę uznania za poprawne odpowiedzi udzielone na pytania nr 2, 3, 68, 87, 91 i 94.

W tym miejscu, także w świetle dalszych wywodów, należy podkreślić, że zdający na zestawach pytań testowych w pkt 4 mieli informację o niedopuszczalności dokonywania dodatkowych założeń, wykraczających poza treść pytania.

Zakwestionowane przez skarżącego pytanie nr 2 brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem karnym, sąd stosuje (obligatoryjnie) nadzwyczajne obostrzenie kary:

A. skazując sprawcę za występek o charakterze chuligańskim,

B. jeżeli sprawca skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności popełnia w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary umyślne przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był skazany,

C. jeżeli sprawca dopuszcza się przestępstwa, podejmując dwa lub więcej zachowań, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru".

Prawidłową odpowiedzią, opartą o art. 57a § 1 k.k. jest odpowiedź "A", skarżący zaś udzielił odpowiedzi "B".

Pytanie powyższe zostało w ocenie składu orzekającego sformułowane w sposób prawidłowy.

Należy podkreślić, że odpowiedzi "B" i "C" są oczywiście nieprawidłowe – odpowiedź "B" dotyczy tzw. recydywy szczególnej podstawowej, gdzie sąd może, ale nie musi obostrzyć kary. Odpowiedź "C" dotyczy natomiast tzw. czynu ciągłego, który w ogóle nie przewiduje nadzwyczajnego obostrzenia kary – ani fakultatywnego, ani obligatoryjnego. Istota pytania polegała na tym, aby spośród opisanych przypadków wskazać ten, w którym zastosowanie nadzwyczajnego obostrzenia kary jest obligatoryjne. Jedyną prawidłową odpowiedzią jest więc odp. A.

Pytanie nr 3 brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem karnym, skazanie na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (bez orzeczenia grzywny i środka karnego) za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości, jeżeli pokrzywdzony był małoletnim poniżej 15 lat:

A. ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby,

B. ulega zatarciu dopiero z upływem 10 lat od uprawomocnienia się wyroku,

C. nie podlega zatarciu"

wymagało udzielenia jako odpowiedzi poprawnej wskazanej pod pkt A (skarżący zakreślił odpowiedź C). Odpowiedź na to pytanie zawierała się w art. 76 § 1 k.k. - skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.

Co do tego pytania Sąd podkreśla niemożność poczynienia przez zdającego dodatkowych założeń by udzielić odpowiedzi poprawnej. Na zestawach pytań testowych możliwość taka została wykluczona, a w związku z tym należało zwrócić uwagę na szczegóły samego pytania. Zawierało ono ważne dwa założenia: wykonanie kary pozbawienia wolności sąd warunkowo oskarżonemu zawiesił nie orzekając jednocześnie grzywny i środka karnego. W związku z tym nie mógł mieć zastosowania do tego pytania art. 106a k.k., gdyż przepis ten odnosił się do sytuacji skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Nie mógł także mieć zastosowania przepis art. 76 § 2 k.k., gdyż w pytaniu wyraźnie wskazano, że nie orzeczono grzywny i środka karnego. Nie mogąc zatem czynić dodatkowych założeń do tego pytania i propozycji odpowiedzi należało wykluczyć odpowiedź "C" oraz odpowiedź "B" - gdyż karę pozbawienia wolności orzeczono z dobrodziejstwem jej warunkowego zawieszenia wykonania. Pozostawała w związku z tym jako jedynie poprawna odpowiedź "A", która odpowiadała zasadzie z art. 76 § 1 k.k. Pytanie to również nie miało charakteru casusu, gdyż udzielenie na nie odpowiedzi (po wykluczeniu dwóch odpowiedzi nieprawdziwych) sprowadzało się do treści przepisu art. 76 § 1 k.k.

Następnym pytaniem wskazanym przez skarżącego, jako nieprawidłowe jest pytanie nr 68, które brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa, zasądzając roszczenie uznane przez pozwanego:

A. sąd z urzędu nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności,

B. sąd nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek powoda za zabezpieczeniem,

C. sąd nie nada wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności."

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "C", oparta na art. 335 § 2 k.p.c.

Przepis ten stanowi: "Natychmiastowa wykonalność nie będzie również orzeczona nawet za zabezpieczeniem w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa."

Skarżący udzielił odpowiedzi "A".

W skardze zarzucił, że pytanie nr 68 zostało wadliwie skonstruowane, bowiem nie posiada prawidłowej odpowiedzi. Podniósł, że art. 335 § 2 k.p.c. zawiera zasadę dotyczącą nieorzekania natychmiastowej wykonalności wyroku nawet za zabezpieczeniem w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa, jednak od tej zasady jest wyjątek określony w art. 4772 § 1 k.p.c. dotyczący spraw z zakresu prawa pracy. W ocenie skarżącego, w pytaniu powinno być umieszczone zastrzeżenie o treści "z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie" lub "o ile ustawa nie stanowi inaczej."

Zarzut podniesiony w skardze nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd w składzie orzekającym, w pełni podziela stanowisko Komisji II stopnia zawarte poniżej, odnośnie wskazanego pytania 68.

Z treści pytania wynika w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że chodziło o sytuację, gdy w sprawie cywilnej nastąpiło uznanie roszczenia przez pozwanego.

W tego rodzaju sytuacji procesowej zasadą jest, że sąd z urzędu nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności (art. 333 § 1 pkt 2 k.p.c.).

Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, gdy pozwanym jest jednostka organizacyjna Skarbu Państwa (art. 335 § 2 k.p.c.), gdyż wówczas sąd nie nada wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności. Ta właśnie sytuacja została przedstawiona w treści pytania nr 68 i nie było potrzeby czynienia w treści pytania żadnych zastrzeżeń. Zatem prawidłową odpowiedzią na to pytanie, z uwagi na jego jednoznaczną treść, jest odpowiedź "C", zgodnie z którą "sąd nie nada wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności".

Zgodnie bowiem z przepisem art. 335 § 1 k.p.c., "Natychmiastowa wykonalność nie będzie orzeczona nawet za zabezpieczeniem, jeżeli wskutek wykonania wyroku mogłaby wyniknąć dla pozwanego niepowetowana szkoda. Przepisu tego nie stosuje są do wyroków zasądzających alimenty w granicach, w jakich sąd nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności z urzędu.",

a w myśl § 2. " Natychmiastowa wykonalność nie będzie również orzeczona nawet za zabezpieczeniem w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa".

Przepis art. 333 kpc stanowi, że sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli zasądza roszczenie uznane przez pozwanego.

Rację ma ponadto Komisja Egzaminacyjna II stopnia, że art. 4772 kpc do którego odnosi się skarżący normują sytuację w ogóle nie objętą treścią pytania. Przepis ten odnosi się do postępowań w sprawach z zakresu prawa pracy, gdy pracownik jest powodem.

Skarżący zakwestionował także pytanie nr 87, które brzmiało: "Zgodnie z ustawą - Prawo upadłościowe i naprawcze, postępowanie uregulowane tą ustawą może być wszczęte:

A. na wniosek każdej osoby mającej w tym interes prawny, a w wypadkach określonych w ustawie również z urzędu,

B. z urzędu lub na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie,

C. tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie."

Prawidłową odpowiedzią na powyższe pytanie jest odpowiedź "C", której podstawę prawną stanowi art. 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze. zm.).

Przepis ten ma następujące brzmienie: "Postępowanie uregulowane ustawą może być wszczęte tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie".

Skarżący udzielił odpowiedzi "A".

Pytanie powyższe zostało w ocenie Sądu sformułowane w sposób prawidłowy. Odpowiedź na to pytanie wynika wprost z art. 3 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, który stanowi, że "postępowanie uregulowane ustawą może być wszczęte tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie". Przepis więc jest jednoznaczny. Ponadto należy podkreślić, że ustawa nie wprowadza od tej zasady żadnych wyjątków.

Pytanie nr 91 brzmiało: "Zgodnie z ustawą - Prawo zamówień publicznych, w wypadku postępowania w trybie zapytania o cenę:

A. nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny, a każdy z wykonawców może zmienić zaproponowaną cenę przed upływem terminu składania ofert,

B. prowadzi się negocjacje w sprawie ceny, a wykonawcy mogą zmieniać zaproponowaną cenę,

C. nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny, a wykonawcy nie mogą zmienić zaproponowanej ceny"

w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, przez wprowadzenie w odpowiedzi A. informacji o terminie składania ofert, mogło być mylące, a niewątpliwie było nieprecyzyjne. Skarżący udzielił na te pytanie odpowiedzi A, a wg klucza prawidłowa była odpowiedź C.

Postępowanie o udzielenie zamówienia, zgodnie z art. 2 pkt 7a i art. 69 ustawy Prawo zamówień publicznych (dalej jako P.z.p.) polega również na przesłaniu zaproszeń do składania ofert. Przez ofertę art. 2 pkt 5 i art. 69 P.z.p. rozumie także zapytanie o cenę, w którym najkorzystniejsza oferta to oferta z najniższą ceną, którą wykonawca składa zamawiającemu w postępowaniu zapytania o cenę. Postępowanie w trybie zapytania o cenę ograniczone jest przedmiotowo przesłankami wskazanymi w art. 70 P.z.p. oraz od strony podmiotowej przez art. 71 ust. 1 P.z.p. Ponieważ zgodnie z art. 71 ust. 2 P.z.p. zamawiający wraz z zaproszeniem do składania ofert w postępowaniu zapytania o cenę jest obowiązany jednocześnie przesłać wykonawcom specyfikację istotnych warunków zamówienia to w istocie oferty wykonawców sprowadzają się wyłącznie do określenia ceny, gdyż pozostałe warunki zamówienia są zawarte w owej specyfikacji. Innymi słowy cena i oferta złożona przez wykonawcę w tym postępowaniu będą pojęciami tożsamymi, gdyż jedynym kryterium zamówienia będzie cena (por. uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie I ACa 705/04). Do zapytania o cenę będzie miał również zastosowanie przepis art. 86 P.z.p., a więc również jego ust. 1 stanowiący, że z zawartością ofert nie można zapoznać się przed upływem terminu otwarcia ofert, gdyż dopiero z tym dniem następuje jawne otwarcie ofert (ust. 2). Zatem z tym dniem oświadczenia woli wykonawców (art. 14 P.z.p. w związku z art. 61 k.c), co do oferowanej ceny, zostają ujawnione zamawiającemu.

Niedokładność i mylący charakter odpowiedzi A. i odpowiedzi z pkt C. wynikają z faktu, że w zamówieniu publicznym zapytania o cenę, oferta jest utożsamiona z ceną w niej podaną. Innymi słowy ofertą jest cena, a w odpowiedzi z pkt A. podano, że "każdy z wykonawców może zmienić zaproponowaną cenę przed upływem terminu składania ofert", a w odpowiedzi z pkt C, że "wykonawcy nie mogą zmienić zaproponowanej ceny", co by miało świadczyć o tym, że oferta nie jest ceną. Zgodnie z art. 69 P.z.p. zapytanie o cenę to tryb udzielenia zamówienia, w którym zamawiający kieruje pytanie o cenę do wybranych przez siebie wykonawców i zaprasza ich do składania ofert. Jeżeli więc jest to tryb zamówienia publicznego i to polegający na składaniu ofert to brak jest przesłanek ustawowych do wyeliminowania z tego trybu zamówienia publicznego możliwości stosowania przepisu art. 84 ust. 1 P.z.p. (wskazywanego przez skarżącą), zgodnie z którym wykonawca może, przed upływem terminu do składania ofert, zmienić lub wycofać ofertę. Ponieważ, jak nadmieniono wyżej, oferta faktycznie sprowadza się do zaproponowanej ceny przez wykonawcę, gdyż wygrywa jedynie oferta z ceną najniższą, to nic nie stoi na przeszkodzie, by wykonawca przed upływem terminu do składania ofert wycofał już złożoną ofertę i w to miejsce złożył inną z inną zaproponowaną ceną, a ponieważ zamawiający nie może zapoznać się z ofertami przed upływem terminu do ich składania (art. 86 ust. 1 P.z.p.), zmiana oferty nie będzie niezgodna z art. 72 ust. 1 P.z.p., gdyż uprzednia propozycja ceny nie będzie znana zamawiającemu. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie przepis art. 72 ust. 1 nie jest sprzeczny z art. 84 ust. 1 P.z.p., jak i nie jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 84 ust. 1 P.z.p. Przepisy te określają zgoła odmienne sytuacje. Przepis art. 72 ust. 1 P.z.p. wprowadza zakaz negocjacji zaproponowanej ceny i oferowania w postępowaniu zapytania o cenę różnych cen w jednej ofercie zakazując jednocześnie wykonawcy zmianę ceny po otwarciu oferty. Natomiast przepis art. 84 ust. 1 P.z.p. pozwala nie tylko wykonawcy na wycofanie się z postępowania w trybie zapytania o cenę, lecz także pozwala na wycofanie oferty i na złożenie nowej, pod warunkiem, że nastąpi to przed upływem terminu do składania ofert, z którym to terminem dopiero zamawiający może zapoznać się z cenami podanymi w ofertach przez wszystkich wykonawców.

Zgodnie z art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, oraz z karty odpowiedzi(...). W ocenie Sądu orzekającego w sprawie obie propozycje odpowiedzi na pytanie nr 91 zawarte w pkt A. i C. można było uznać za prawidłowe, bowiem odnosiły się do różnych stanów faktycznych, które mogą wystąpić w postępowaniu w trybie zapytania o cenę. Nie do zaakceptowania jest bowiem pogląd, na podstawie którego wykonawca przystępujący do zamówienia w trybie zapytania o cenę nie mógłby wycofać się z tego postępowania (art. 84 ust. 1 P.z.p.) niejako przymusowo i wbrew własnej woli na przykład zamówienie to wygrać. Jeżeli może natomiast zgodnie z tym przepisem wycofać się z tego postępowania (z przyczyn tylko sobie znanych, gdyż nie musi się z tej decyzji tłumaczyć) to przysługuje mu również prawo do wycofania wcześniejszej oferty i złożenia w to miejsce innej, oczywiście do czasu, gdy nie upłynął termin do składania ofert. Należy natomiast zauważyć, że samo pytanie nie precyzowało sytuacji, do której się odnosiło, na tyle by można wykluczyć , jako prawidłową odpowiedź A.

Jednakże nawet uzyskanie dodatkowego punktu z tej odpowiedzi nie zmieni sytuacji Skarżącego, gdyż Skarżący nadal nie uzyska 100 pkt, które skutkują pozytywnym wynikiem egzaminu adwokackiego. Wobec powyższego uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.

Pytanie 94 brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych, w przypadku, gdy wszystkie akcje w spółce akcyjnej zostają nabyte - po zarejestrowaniu spółki - przez jednego akcjonariusza, zarząd zgłasza tę okoliczność do sądu rejestrowego w terminie:

A. trzech tygodni od dnia, w którym dowiedział się, że wszystkie akcje spółki zostały nabyte przez jedynego akcjonariusza,

B. trzydziestu dni od dnia, w którym dowiedział się, że wszystkie akcje spółki zostały nabyte przez jedynego akcjonariusza,

C. trzydziestu dni od dnia, w którym wszystkie akcje spółki zostały nabyte przez jedynego akcjonariusza."

Prawidłową, odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A" oparta na art. 319 § 1 i 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).

Przepis ten stanowi:

§ 1. Zgłoszenie jednoosobowej spółki powinno zawierać, oprócz danych określonych w art. 318, nazwisko i imię albo firmę, (nazwę) i siedzibę oraz adres jedynego akcjonariusza, a także wzmiankę, że jest on jedynym akcjonariuszem spółki.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy wszystkie akcje w spółce zostają nabyte przez akcjonariusza po zarejestrowaniu spółki. Zarząd zgłasza tę okoliczność do sądu rejestrowego w terminie trzech tygodni od dnia, w którym dowiedział się, że wszystkie akcje spółki zostały nabyte przez jedynego akcjonariusza."

Skarżący udzielił odpowiedzi "B".

W ocenie Sądu doprecyzowanie pytania poprzez dookreślenia słowa "akcjonariusz" liczebnikiem "jeden" miało na celu ustalenie absolutnej jednoznaczności pytania i wskazywało na odpowiedź "A".

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.

Na zakończenie Sąd chciał podkreśli, że nawet gdyby Sąd podzielił w pełni zarzuty skargi, to i tak skarga podlegałaby oddaleniu, gdyż Skarżący uzyskał wyniki z egzaminu 93 pkt, a zakwestionował 6 pytanie, gdy tymczasem pozytywny wynik egzaminu to 100 pkt.