Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 209/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Starszy inspektor Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 czerwca 2007r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do lokalu funkcyjnego 1)stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji, działającego z upoważnienia Komendanta Miejskiego Policji; 2) określa, że wymienione w punkcie pierwszym decyzje nie mogą być wykonane w całości; 3) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym Funkcjonariuszy Policji, Agencji Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. nr 8, poz. 67 z późn. zm.) w związku z art. 95 ust. 2 pkt 4 , art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. nr 7, poz. 58 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania M.P. od decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji, działającego z upoważnienia Komendanta Miejskiego Policji, w przedmiocie cofnięcia uprawnień do lokalu funkcyjnego położonego w budynku Rewiru Dzielnicowych w K. przy ul. S. 5 oraz nakazania opróżnienia mieszkania wraz ze wszystkimi zamieszkałymi w nim osobami i przekazanie go w terminie 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia do dyspozycji KMP – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że wyżej wymienione mieszkanie położone jest w budynku będącym w trwałym zarządzie Komendy Wojewódzkiej Policji , administrowanym przez Komendanta Miejskiego Policji.

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. Komendanta Rejonowego w B. lokal ten został przydzielony M.P., a uprawnionymi do wspólnego zamieszkiwania zostały: żona – B. oraz córki M. i K. Od dnia 1 stycznia 1999 r. M.P. został przeniesiony do pełnienia dalszej służby w Komendzie Miejskiej Policji, a z dniem 6 listopada 2001 r. został zwolniony ze służby w Policji w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych.

W dniu 1 grudnia 2003 r. Komendant Miejski Policji zawarł z M.P. umowę najmu lokalu mieszkalnego, w której określono m.in. wysokość czynszu oraz zasady i terminy jego płatności.

W dniu 20 października 2005 r. Komendant Miejski Policji z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia uprawnień do zajmowanego lokalu mieszkalnego przez M.P. w związku z zaleganiem przez niego z opłatami czynszowymi na kwotę [...] zł kwotą odsetek na dzień 30 września 2005 r. - [...] zł.

M.P. zobowiązał się do uregulowania tych należności w terminie 30 dni od dnia złożenia oświadczenia tj. 27 października 2005 r. Z obowiązku tego nie wywiązał się pomimo wysyłanych co miesiąc wezwań do zapłaty. Na dzień 30 listopada 2006 r. zaległości czynszowe wzrosły do kwoty 14 525,15 zł.

Następstwem braku uregulowania powyższej kwoty na rzecz Komendy Miejskiej Policji było wydanie przez Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji w dniu [...] stycznia 2007 r. decyzji pierwszoinstancyjnej nr [...], w której cofnięto M.P. uprawnienia do lokalu funkcyjnego położonego w budynku Rewiru Dzielnicowych w K. przy ul. S. 5 oraz nakazano jego opróżnienie wraz ze wszystkimi zamieszkałymi w nim osobami i przekazanie w terminie 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia do dyspozycji KMP pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji.

Od powyższej decyzji M.P. złożył odwołanie.

Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie art. 95 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji... decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się, jeżeli policjant-emeryt jest w zwłoce z zapłatą czynszu lub opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu przez okres co najmniej dwóch pełnych okresów płatności, pomimo uprzedzania na piśmie o zamiarze wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, wyznaczenia dodatkowego miesięcznego terminu zapłaty zaległych i bieżących należności. Decyzję tę wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu.

M.P. pozostawał w zwłoce z zapłatą należności czynszowych oraz opłat eksploatacyjnych przez okres dłuższy niż dwa pełne okresy płatności i pomimo, iż KMP przez okres 1 roku od wszczęcia postępowania wzywała go i oczekiwała na uregulowanie tych kwot, to zainteresowany dokonał tylko dwóch wpłat: w miesiącu styczniu 2006 r. – 687,75 zł i lutym 2006 r. – 800 zł, a później zaprzestał wnoszenia tych opłat.

Ustosunkowując się zaś do podniesionego w odwołaniu problemu ogrzewania przedmiotowego lokalu mieszkalnego, organ stwierdził, iż M. P. rozliczany jest za centralne ogrzewanie w systemie rocznym z uwzględnieniem wpłaconych wcześniej zaliczek. Aktualnie wykonywana jest kotłownia i centralne ogrzewanie w budynku Rewiru Dzielnicowych w K.

Na decyzję organu odwoławczego M.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, domagając się uchylenia jej oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Policji.

Zarzucił decyzjom obu instancji rażące naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik spawy, a w szczególności:

- ar. 7, 8, 77 § 1, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieuwzględnienia wszelkich zaistniałych okoliczności mających istotne znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie faktyczne, jak też prawne skarżonej decyzji oraz niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego mające wpływ na wynik sprawy.

Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek, dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego także wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.

Sąd rozpoznając sprawę na podstawie powyższych kryteriów stwierdza, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego przydzielonego policjantowi, który aktualnie przebywa na emeryturze, jest – w stosunku do policjanta pełniącego służbę w komendzie powiatowej (miejskiej) Policji, komisariatach Policji i innych podległych mu jednostkach organizacyjnych Policji – komendant powiatowy (miejski) Policji będący dysponentem lokalu (§ 14 ust. 4 w związku z § 14 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych, oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów; Dz. U. z 2005 r. nr 105, poz. 884).

Natomiast w rozpatrywanej sprawie decyzja Komendanta Miejskiego Policji w Lublinie z dnia 10 stycznia 2007 r. cofająca M.P. uprawnienia do lokalu funkcyjnego i nakazująca jego opróżnienie wraz z osobami tam zamieszkującymi, została podpisana przez Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji nadkomisarza magistra inżyniera M.W.. Z załączonej do akt decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] lipca 2006 r. w sprawie podziału zadań pomiędzy kierownictwem Komendy Miejskiej Policji, ustalenia zastępstwa na czas nieobecności Komendanta Miejskiego Policji oraz upoważnienia Zastępców Komendanta Miejskiego Policji i Komendantów Komisariatów do podejmowania niektórych decyzji w imieniu Komendanta Miejskiego Policji wynika, że Zastępca Komendanta Miejskiego Policji nadkomisarz mgr inż. M.W. upoważniony był do podejmowania i wydawania w imieniu Komendanta Miejskiego Policji decyzji w następujących sprawach:

a) przyznawanie bądź odmowa przyznania oraz orzekanie o zwrocie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe,

b) przyznawanie, odmowa przyznawania lub cofanie uprawnień (zwrotu) do równoważników pieniężnych np. za remont i brak mieszkania, a także za inne świadczenie o charakterze indywidualnym,

c) wydawanie decyzji w zakresie całokształtu zagadnień gospodarki transportowej,

d) podpisywanie sprawozdań finansowych, a także dotyczących gospodarki transportowej, łączności, zaopatrzenia oraz inwestycji i remontów,

e) akceptowanie protokołów przekwalifikowania sprzętu i wyposażenia oraz materiałów,

f) wszczynanie postępowań wyjaśniających w sprawach szkód w majątku Policji oraz rozstrzyganie o sposobie rozliczenia szkód,

g) zawierania umów cywilno-prawnych na wykonanie usług w zakresie sporządzenia opinii i ekspertyz przez biegłych rzeczoznawców (osoby fizyczne i podmioty gospodarcze), tłumaczeń przez tłumaczy przysięgłych, świadczenia usług, których wartość nie przekracza 6000 EURO (bez podatku VAT), w danym roku budżetowym...,

h) określania wysokości czynszu za lokale mieszkalne i użytkowe w budynkach podległych jednostek,

i) zatwierdzania wykazów dodatkowych należności pieniężnych z tytułu gratyfikacji urlopowej, równoważnika za przejazd raz w roku środkami publicznego transportu zbiorowego na odległość 1000 km lub zwrotu poniesionych raz w roku kosztów tego przejazdu, wyrównania zasiłków pogrzebowych, zasiłków na zagospodarowanie, nagród uznaniowych i zapomóg,

j) zatwierdzenia faktur pod względem merytorycznym,

k) zatwierdzania protokołów powypadkowych .

Zauważyć należy, iż w powyższym wykazie spraw przekazanych do kompetencji tegoż Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji nie ma upoważnienia do podejmowania decyzji w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego przydzielonego policjantowi. Również w § 2 decyzji nr 78 z dnia 4 lipca 2006 r. Komendanta Miejskiego Policji cytowanej powyżej nie ma umocowania dla nadkomisarza mgr inż. M.W. do wydawania decyzji w imieniu komendanta w czasie jego nieobecności.

Oznacza to, że w dacie podejmowania decyzji Zastępca Komendanta Miejskiego Policji nadkom. mgr inż. M. W. nie posiadał takowego upoważnienia udzielonego mu przez Komendanta Miejskiego Policji.

Podstaw do działań orzeczniczych Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji nie można domniemywać z samej istoty "zastępstwa" oraz wywodzić z regulaminu organizacyjnego Komendy Miejskiej, który określa właściwość funkcjonalną i odnosi się do organizacji pracy poszczególnych sekcji i komisariatów jako aparatu pomocniczego organu administracji publicznej.

Zgodnie z art. 268a k.p.a. organ administracji publicznej może upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.

W związku z powyższym bezspornym jest, że decyzja z dnia 10 stycznia 2007 r. cofająca uprawnienia do lokalu funkcyjnego i nakazująca opróżnienie tego mieszkania została podpisana przez M.W. nie posiadającego uprawnień w przedmiotowym zakresie. Pismo procesowe pełnomocnika organu z dnia 2 lipca 2007 r. potwierdziło powyższy fakt. Działanie pracownika bez upoważnienia organu ma znamiona rażącego naruszenia prawa powodującego nieważność danej czynności, a decyzja wydana bez takiego upoważnienia jest nieważna (vide wyrok NSA z 17 stycznia 1989r. sygn. akt I SA 1019/88, ONSA 1990 nr 1, poz. 4, wyrok NSA z 22 października 1985 r., sygn. akt SA/Lu 412/85, Wydawnictwo C.H.Beck System Informacji Prawnej Legalis).

Stwierdzić należy, iż Komendant Wojewódzki Policji, utrzymując decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. w mocy decyzję pierwoszoinstancyjną rażąco naruszającą prawo, tym samym sam wydał decyzję rażąco naruszającą prawo – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na mocy art. 145 § 1 pkt 2, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr153, poz. 1271 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

kg