Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 822/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Uchylono uchwałę I  i II  instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. W. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2005 r. bez numeru w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę nr [...] Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] września 2005 r.; 2. stwierdza, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącego J. W. kwotę 364 (trzysta sześćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2004 r. J. W., skarżący w niniejszej sprawie złożył w Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] wniosek o wpisanie go na listę adwokatów z jednoczesnym wyznaczeniem siedziby w [...] .

Uchwałą Nr [...]. podjętą w dniu [...] lutego 2005 r. na podstawie art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze Okręgowa Rada Adwokacka w [...] odmówiła J. W. wpisu na listę adwokatów w [...] Izbie Adwokackiej.

ORA, jak podała, w uzasadnieniu uchwały, uwzględniła w swej ocenie i stanowisku zgromadzony materiał dowodowy tj. akta osobowe wnioskodawcy prowadzone w latach 1979-1983 r. przez Sąd Wojewódzki w [...] , akta osobowe prowadzone przez OIRP w [...] w związku z toczącym się postępowaniem o wpis J. W. na listę radców prawnych, akta podręczne adwokatów J. C. z postępowania sądowego przed Sądem Wojewódzkim w [...] [...]Wydział [...] sygn. akt [...] o ochronie dóbr osobistych z powództwa J. W. przeciwko URRP w [...] i OIRP w [...], akta ww. sprawy w formie obszernych notatek sporządzonych z nich przez referenta, akta osobowe prowadzone przez OIRP w [...], opinie o J. W. i cztery wyroki NSA złożone przez wnioskodawcę oraz zeznania świadków.

ORA stwierdziła, że J. W. spełnia warunki wpisu na listę adwokatów przewidziane w art. 65 pkt 2 i 3 powołanej ustawy oraz wymóg z art. 66 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, ale nie jest on, zdaniem Rady, nieskazitelnego charakteru oraz z uwagi na swoje dotychczasowe zachowanie nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Organ ustalił bowiem, iż J. W. nie dopełnił obowiązku korporacyjnego i nie poinformował we wniosku o wpis na listę radców prawnych złożonym do OIRP w [...] o toczącym się przed OIRP w [...] postępowaniu o wpis. W aktach osobowych prowadzonych przez OIRP w [...] brak bowiem jakiegokolwiek dokumentu zawierającego oświadczenie w tym przedmiocie. Nadto w skardze skierowanej do Ministra Sprawiedliwości o podjęcie interwencji w sprawie toczącego się postępowania o wpis na listę radców prawnych w [...] nie wskazał na podstawową wówczas, zdaniem ORA przesłankę przedłużenia terminu rozpoznania sprawy, jaką było wytoczenie przez niego procesu sądowego (sygn. akt[...] ) przeciwko korporacji zawodowej. Organ odwołał się również do pomocniczej opinii z dnia 29 marca 1993 r., w której nie został on oceniony pozytywnie z uwagi na sposób odnoszenia się do uczestników procesów, przy czym taka ocena została dokonana na podstawie spostrzeżeń członków ówczesnej ORA w [...]. Taki stan rzeczy, zdaniem organu oznacza, że J.W. nie może być uznany za osobę wiarygodną i posiadającą taki zespół cech charakteru i zachowań, które mogłyby zostać uznane za wizerunek osoby zaufania publicznego.

Oceniając przymioty osobiste J. W. w aspekcie tzw. "nieskazitelności charakteru" w okresie od czasu pełnienia funkcji sędziego Sądu Rejonowego i Wojewódzkiego aż do dnia rozpoznania wniosku o wpis ORA, co podniosła w uzasadnieniu uchwały, uwzględniła pozytywne opinie z okresu jego pracy na stanowisku sędziego oraz treść przedłożonych przez niego pozytywnych rekomendacji. Pozytywną opinię pisemną wydaną J. W. przez Prezesa Sądu Wojewódzkiego w [...] H. R. zweryfikowała jednak przez uwzględnienie także opinii ustnej przekazanej przez H. R. świadkowi A. D. Z tego oświadczenia wynika, że J. W. charakteryzował się "gwałtownym charakterem i bywał konfliktowy". Tą ocenę potwierdzają, zdaniem organu, zeznania świadków W. Ł., J. C., A. D. oraz F. P., która w pisemnym oświadczeniu z dnia [...] stycznia 1998 r. znajdującym się w aktach OIRP w [...] wskazała, że "wnioskodawca domagał się w formie kategorycznej" dokonania wpisu, zaś "ton i forma zachowania w momencie składania wniosku była zaskakująca i bulwersująca, a ponadto "kilkakrotnie osobiście lub telefonicznie w sposób napastliwy i agresywny w pouczającej formie i strasząc konsekwencjami, próbował on wymusić wpis".

Nadto organ podniósł, że krytycznie należy ocenić zachowanie wnioskodawcy podczas procesu w sprawie sygn. akt[...] , bo świadek C. w oświadczeniu pisemnym z dnia [...] czerwca 2004 r. stwierdził, że J. W. przybrał bardzo wrogą postawę wobec Izby Radców Prawnych, a w zeznaniach podał, że "w czasie procesu atakował organy radców prawnych bardzo agresywnie". Taką postawę potwierdza w swych zeznaniach świadek A. D., zaś z zeznania świadka W. Ł. wynika, że wnioskodawca zarzucił adwokatowi, że on przed Sądem kłamał. Przedstawiony przez świadków sposób zachowania świadczy w ocenie organu o posiadaniu przez wnioskodawcę takich cech charakteru, które nie mogą być uznane za "nieskazitelne".

Po rozpoznaniu odwołania J. W. od powyższej uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] maja 2005 r. utrzymało zaskarżoną uchwałę w mocy podzielając w pełni stanowisko ORA w [...] .

W odwołaniu od tej uchwały wniesionym do Ministra Sprawiedliwości J. W. zarzucił naruszenie art. 65 pkt 1, art. 47 pkt 1 powołanej ustawy oraz art. 10 k.p.a., art. 24 k.p.a., art. 76 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Minister Sprawiedliwości uchylił ww. uchwałę Prezydium NRA oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę ORA w [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia ORA w [...] stwierdzając naruszenie przez organy art. 7, 77, 80, 76 § 3 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. Minister podniósł, iż z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika, czy wzięto pod uwagę i czy dano wiarę pozytywnym opiniom na temat pracy i charakteru wnioskodawcy wyrażonym przez adwokatów J. S., G. B.-J., radców prawnych J. K., G. K., A. O., H. D. i M. F., sędziów H. F., M. J., E.W., H. D. Prezydium NRA nie dało także wiary pismu Dziekana OIRP w [...], nie przeprowadzając jednak dowodu przeciwko treści tego dokumentu. Okoliczność braku autentyczności dokumentu winna być udowodniona. W takim zakresie postępowanie dowodowe powinno być, zdaniem Ministra, poprzedzone w stosunku do opinii służbowej Prezesa Sądu Wojewódzkiego w [...].

Uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2005 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] na podstawie art. 68 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002, Nr 123, poz. 1058 z późń. zm.), wobec niespełnienia przesłanki z art. 65 pkt 1 wymienionej ustawy, odmówiła J. W. wpisu na listę adwokatów w [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, tak jak we wcześniejszej uchwale, że wnioskodawca spełnia warunki wpisu na listę adwokatów przewidziane w art. 65 pkt 2 i 3 ustawy Prawo o adwokaturze oraz wymóg wskazany w art. 66 ust. 1 pkt 3 przywołanej ustawy, ale nie jest osobą o nieskazitelnym charakterze i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.

Organ ponownie stwierdził, że w treści skargi do Ministra Sprawiedliwości J. W. celowo nie wskazał na podstawową wówczas przesłankę przedłużenia terminu rozpoznania sprawy, niezależną od OIRP, jaką było wytoczenie przez niego procesu przeciwko wymienionej korporacji zawodowej. Stwierdzona przez ORA w [...] wybiórczość informacji zawartych w formułowanych przez wnioskodawcę skargach i innych pismach składanych oficjalnie w powyższym postępowaniu była także negatywnie oceniana, zarówno przez OIRP w [...], jak i przez KRRP w Warszawie w wydawanych uchwałach. Wskazał, że już w 1993 roku, w pomocniczej opinii ORA w [...] z dnia [...] marca 1993 r. wystawionej na wniosek OIRP w [...] w postępowaniu o wpis Pana J. W. na listę radców prawnych - wnioskodawca nie został oceniony pozytywnie przede wszystkim z uwagi na sposób odnoszenia się do uczestników procesów w okresie kiedy zajmował stanowisko sędziego. Znamienne dla obecnego składu ORA w [...] jest zastrzeżenie poczynione w treści niniejszej opinii, że ocena powyższa została dokonana na podstawie spostrzeżeń większości członków ówczesnej ORA. Dla ustalenia powyższej okoliczności ORA w [...] przyjęła także, jako w pełni wiarygodne, zeznania świadków W. Ł. i J. C., jako osób mających bezpośrednią styczność z wnioskodawcą wykonującym wówczas zawód sędziego, a będących już wtedy wieloletnimi członkami korporacji adwokackiej, mogącymi w sposób samodzielny oceniać postawę sędziego prezentowaną w trakcie prowadzonych procesów wobec adwokatów. Natomiast znaczenie opinii wydanych J. W. przez sędziów: H. F., M. J., E. W. i H. D., nie kwestionując ich wiarygodności, ORA w [...] uwzględniła, jak podała, jedynie pomocniczo, mając na względzie fakt, że dotyczą one pracy J. W. na stanowisku sędziego i zostały wydane przez przedstawicieli innego zawodu prawniczego i z oczywistych względów nie obejmują ocen zachowań czy postawy wnioskodawcy charakterystycznych dla oceny rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.

Ponadto organ podniósł, iż wnioskodawca we wniosku z dnia 1 kwietnia 1998 r. o wpis na listę radców prawnych skierowanym do Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] nie poinformował wymienionego organu samorządu radcowskiego o ubieganiu się o wpis w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w [...] , pomimo istnienia takiego bezwzględnego obowiązku korporacyjnego wynikającego z uregulowań § 6 ust. 1 lit. i "Regulaminu postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych w należących do ich właściwości w indywidualnych sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz prowadzenia list radców prawnych i aplikantów radcowskich" stanowiącego załącznik do Uchwały [...] Prezydium KRRP z dnia [...] marca 1998 r. W aktach osobowych wnioskodawcy prowadzonych przez OIRP w [...] nie znajduje się jakikolwiek dokument zawierający takie oświadczenie. Podobnie jak brak jest stosownego zapisu w przesłanym przez OIRP w [...] wyciągu z protokołu posiedzenia Rady z dnia [...] lipca 1998 r. Z tych względów ORA w [...] uznała, że wnioskodawca nie wypełnił obowiązku korporacyjnego i nie poinformował OIRP w [...] o toczącym się przed OIRP w [...] postępowaniu o wpis.

ORA w [...] nie przyznała waloru wiarygodności treści pisma Dziekana Rady OIRP w [...] z dnia [...] października 2004 r., a to z uwagi na jego sprzeczność z zapisami przesłanego następnie protokołu z posiedzenia tej Rady odbytego w dniu [...] lipca 1998 r. Organ podniósł przy tym, że zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego oraz ogólną praktyką stosowaną w tego rodzaju sprawach wręcz nieprawdopodobnym jest, aby organ samorządu radcowskiego (OIRP w [...]), dowiadując się o toczącym się postępowaniu o wpis przed innym organem tego samorządu nie zwrócił się z prośbą o udostępnienie akt tego postępowania, właśnie w ramach badania przesłanki rękojmiowej wnioskodawcy. Natomiast jak wynika z zeznań świadka A. D. oraz z treści pism kierowanych przez tego świadka do OIRP w [...] oraz Ministra Sprawiedliwości - OIRP w [...] nie tylko nie udostępniała OIRP w [...] akt osobowych J. W., ale nawet nie była w ogóle poinformowana o toczącym się przed tym organem postępowaniu o wpis na listę radców prawnych.

W ocenie organu wnioskodawca nie spełnia także przesłanki nieskazitelności charakteru ponieważ jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego - wnioskodawca charakteryzuje się "gwałtownym charakterem i bywał konfliktowy", jako sędzia w czasie rozpraw zachowywał się porywczo, bywał "niegrzeczny" w stosunku do przedstawicieli innych korporacji prawniczych i świadków i "to w czasach kiedy kurtuazja była zasadą". Ustalając powyższe cechy charakteru wnioskodawcy ORA w [...] pominęła treść pisemnej opinii służbowej wydanej przez Prezesa Sądu Wojewódzkiego w [...] H. R. z dnia [...] grudnia 1992 r. z uwagi na dokonanie późniejszej jej weryfikacji przez tego Sędziego w opinii ustnej przekazanej Dziekan OIRP w [...] A. D. - świadkowi w niniejszym postępowaniu. Świadek stwierdził, iż w rozmowie z nią Prezes H. R. potwierdził gwałtowny i konfliktowy charakter wnioskodawcy oraz prowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie skargi złożonej przez Pana J. W. na adwokata W. Ł.. Przy orzekaniu w niniejszej sprawie ORA w [...] przyjęła za wiarygodne zeznania A. D. co do uzyskania przez nią w rozmowie z H.R. negatywnej opinii o J. W. Organ negatywnie ocenił także, w aspekcie cech charakteru wnioskodawcy fakt skierowania na początku lat osiemdziesiątych przez J. W. do Prezesa Sądu Wojewódzkiego w [...] doniesienia na wymienionego adwokata, który miał w swoich wystąpieniach krytykować dekret o stanie wojennym i obrażać milicję obywatelską. Powołując się na zeznania świadków A. D. i F. P. organ negatywnie ocenił postawę skarżącego wobec organu samorządu radcowskiego w toku prowadzonego przez OIRP w [...] postępowania o wpis na listę radców prawnych. Wskazał także na zachowanie skarżącego w trakcie procesu przed Sądem Wojewódzkim [...] Wydział [...] w [...], w trakcie którego skarżący zarzucił ówczesnemu dziekanowi ORA w [...] kłamstwo.

W ocenie organu I instancji powyższej oceny nie zmienia treść przedstawionych przez wnioskodawcę pozytywnych opinii wyrażonych przez: adwokata J. S., radców prawnych G. B.-J., J. K., G. K., A. O., H. D. i M. F., gdyż osoby te nie stykały się z wnioskodawcą w sytuacjach konfliktowych czy kontrowersyjnych, a jedynie w czasie współpracy zawodowej lub koleżeńsko. Wprost przeciwnie do wymienionych wyżej członków korporacji radcowskiej, którzy mogli poznać wnioskodawcę w sytuacji w pełni ujawniającej cechy charakteru [...] J. W.. Zachowanie J. W. podczas procesu w sprawie sygn. akt [...] zostało przez ORA ocenione negatywnie w aspekcie nieskazitelności charakteru, w tym względzie organ również podtrzymał swoje stanowisko z uchwały z dnia[...] lutego 2005 r.

Uchwałą z dnia [...] listopada 2005 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej po rozpatrzeniu odwołania J. W., utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] września 2005 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy w pełni podzielił ocenę materiału dowodowego dokonaną przez ORA w [...] . Podniósł, odnosząc się do pozytywnych opinii na temat skarżącego, iż z uwagi na osoby ich autorów opierają się jedynie o cząstkową znajomość postępowania wnioskodawcy. Poza tym stwierdzenie, że określony krąg osób ocenia wnioskodawcę pozytywnie, nie może zaciemnić wymowy faktu, że z kolei inne osoby uważają J. W. za człowieka "napastliwego, agresywnego, nieeleganckiego, pozbawionego dobrych manier". Innymi słowy: dla poczynienia negatywnej oceny przesłanki rękojmi należytego wykonywania zawodu wystarczy ustalenie, że oprócz zachowań nie budzących zastrzeżeń skarżącego – w określonych sytuacjach - stać na postępowanie niewłaściwe i nie licujące z pojęciem "nieskazitelności charakteru".

Odnosząc się do kwestii poinformowania przez Wnioskodawcę (lub zatajenia informacji) o ubieganiu się przez niego o wpis na listę OIRP w [...] , Prezydium NRA uznało oświadczenia Dziekana OIRP z [...] października 2004 r. o złożeniu takiej informacji przez skarżącego za niewiarygodne. Prezydium NRA zauważyło, że gdyby Wnioskodawca złożył stosowną informację do OIRP w formie pisemnej, musiałby zachować się taki dokument w jego aktach osobowych; gdyby z kolei informacja miała charakter ustny, wzmianka na jej temat znalazłaby się w protokole posiedzenia Rady.

Oświadczenie Dziekana OIRP z [...] października 2004 r. ma charakter nader ogólnikowy: nie precyzuje ani daty, ani formy złożenia informacji przez Wnioskodawcę, nie powołuje się również na żaden dokument czy ewentualnie źródło osobowe, z których fakt udzielenia informacji przez J. W. miałby wynikać. Okoliczności te pozwalają - w świetle reguł rządzących oceną dowodów - podważyć wiarygodność oświadczenia dziekana OIRP i uznać za dowiedzione, że W. informację o uprzednim ubieganiu się o wpis na listę radców OIRP w [...] zataił.

W zakresie oceny mocy dowodowej opinii służbowej z dnia [...] grudnia 1992 r., wydanej przez Prezesa Sądu Wojewódzkiego w [...], Sędziego H. R. Prezydium NRA uznało za uzasadnione pominięcie jej treści z uwagi na późniejsze dokonanie jej weryfikacji przez samego autora opinii, co wynika z zeznań świadka, pani A. D. Niemożność przesłuchania w charakterze świadka Prezesa H. R. (który zmarł) powoduje konieczność dokonania oceny porównawczej obydwu opinii - pisemnej i późniejszej - ustnej, nie mającej wszakże sformalizowanego charakteru opinii służbowej.

Prezydium NRA przychyliło się do poglądu ORA, że zeznania świadka A. D. są w tym zakresie wiarygodne i przekonujące, a ponadto korespondują z pozostałą częścią materiału dowodowego. Należy też zauważyć, że wykazywanie się przez sędziego J. W. właściwościami, wyszczególnionymi w opinii służbowej (takimi jak sumienność, staranność, wykonywanie obowiązków, wysoki poziom merytoryczny orzecznictwa czy poprawne kontakty ze współpracownikami), nie wyklucza prawdziwości ocen, formułowanych w związku z innymi aspektami działalności zawodowej Wnioskodawcy.

Na powyższą uchwałę w dniu 21 marca 2006 r. J. W. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił uchwale naruszenie art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez bezpodstawną odmowę wnioskodawcy waloru nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata oraz naruszenie przepisów art. 7, 8, 24, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i naruszenie zasad przeprowadzenia i oceny dowodów. W uzasadnieniu podniósł, iż Uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oraz uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z naruszeniem art. 76 § 3 k.p.a. nie przeprowadziły dowodu przeciwko treści opinii służbowej Prezesa Sądu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] grudnia 1992 r. Oba organy nie kwestionowały autentyczności dokumentu. Wskazał, że stwierdzenie uzasadnienia uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej o zweryfikowaniu opinii służbowej przez Prezesa Sądu Wojewódzkiego w [...] w rozmowie ze świadkiem A. D. stoi w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym. Zawarte w tym uzasadnieniu twierdzenie, że opinia nie dotyczy stosunku skarżącego jako sędziego do stron postępowania, pełnomocników, obrońców czy wreszcie osób trzecich stanowi o manipulacji treścią opinii, dostosowaniu poprzez przemilczenie do potrzeb tezy uzasadnienia. Opinia wszak stwierdza, że skarżący wykonywał powierzone mu obowiązki bez zastrzeżeń, nigdy nie uchybił godności sprawowanego urzędu. Oświadczył, iż oburzające jest manipulowanie materiałem dowodowym i naruszanie podstawowych zasad prawnych oceny dowodów. Opinia służbowa jest dokumentem formalno - prawnym i obalona może być tylko w odpowiednim trybie. Insynuację, że Prezes Sądu Wojewódzkiego w [...] co innego napisał w opinii służbowej, a co innego przekazał świadkowi A. D. jest nieuprawniona.

Podniósł, iż sędziowie autorzy opinii o nim uczestniczyli w składach sądzących wraz ze skarżącym. Mieli więc oni podstawę do oceny postępowania skarżącego również w trakcie rozpraw, a więc także w zakresie stosunku do uczestników procesu.

Zarzucił, że ustalenie przez organy zatajenia faktu uprzedniego wystąpienia z wnioskiem o wpis przed Okręgową Izbą Radców Prawnych w [...] w postępowaniu przed Okręgową Izbą Radców Prawnych w [...] jest nieuprawnione, a zgromadzony materiał dowodowy tego nie potwierdza. W aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 18 października 2004 r. podpisane przez Dziekana Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] potwierdzające fakt powiadomienia Rady w [...] o uprzednim złożeniu wniosku przed OIRP w [...] oraz o wyrokach NSA w Warszawie uchylających uchwały OIRP w [...] i KRRP. Odmówienie wiary temu oświadczeniu oznacza uznanie, że oświadczenie zostało sfałszowane lub Dziekan OIRP w [...] złożyła oświadczenie nie polegające na prawdzie. Żadna z tych okoliczności nie została ani wyjaśniona ani też udowodniona. Uzasadnienie uchwały nie zawiera także wskazania przyczyn odmowy dania wiary oświadczeniu skarżącego, iż poinformował Okręgową Izbę Radców Prawnych w [...] o uprzednim składaniu wniosku o wpis w [...]. Odmowa dania wiary oświadczeniu skarżącego zgodnie z zasadami oceny dowodów wymaga uzasadnienia.

Podniósł, iż dla stwierdzenia, że skarżący nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata konieczne jest wykazanie okoliczności, które za tym przemawiają oraz wskazanie dowodów stanowisko to potwierdzających.

Okręgowa Rada Adwokacka w [...] stwierdziła, że skarżący ubiegając się o wpis na listę radców prawnych przed Okręgową Izbą Radców Prawnych w[...] w skardze m.in. do Ministra Sprawiedliwości na opieszałość postępowania celowo nie wskazał, że przyczyną zwłoki było wytoczenie przez skarżącego powództwa o naruszenie dóbr osobistych jednakże, co podniósł skarżący, NSA w wyroku z dnia 24 marca 1995 r., załączonym przez niego do akt sprawy, stwierdził, że wytoczenie powództwa cywilnego o naruszenie dóbr osobistych, nie uzasadnia odraczania rozpoznania sprawy a przewlekłość była oczywista z jednoznacznym naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutu "gwałtownego charakteru i zachowań w czasie rozpraw", zachowywania się "niegrzecznie" w stosunku do przedstawicieli innych korporacji i świadków podniósł, iż takie stwierdzenie wymaga sprecyzowania zarzutów, określenia kiedy wobec kogo miało miejsce. Zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego przytoczenie dowodu w postaci "akt OIRP w [...] " nie spełnia wymogów stawianych dowodom. Przywołanie zeznań świadka A. D. jest również nieuprawnione bowiem świadek ten, przesłuchiwany w ramach postępowania o wpis skarżącego na listę adwokatów, początkowo posługiwał się tego rodzaju określeniami, końcowo stwierdził jednak, że skarżący zachowywał się "kulturalnie" a niewłaściwe zachowanie skarżącego polegało na tym, że nie chciał się pogodzić z odmienną oceną prezentowaną przez świadka D. i OIRP w [...] (karta 64 akt).

Zeznania świadków W. Ł. i J. C. nie wskazują na czym miałoby polegać gwałtowne i porywcze bądź "niegrzeczne" zachowanie skarżącego, kiedy i w jakich okolicznościach oraz w stosunku do kogo miało miejsce.

Wskazał, że Okręgowa Rada Adwokacka bez podania powodu nie dała wiary pozytywnym opiniom sędziów, na jego temat, w których podkreślano kompetencje, kulturę osobistą i cierpliwość skarżącego.

Wskazał, iż zeznania W. Ł. są tendencyjne i mają bezpośredni związek z negatywnym nastawieniem ww. w stosunku do skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Naczelna Rada Adwokacka wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Rozpoznając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona uchwała, jak i uchwała utrzymana nią w mocy naruszają bowiem prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Stosownie do art. 68 powołanej ustawy wpis na listę adwokatów następuje na podstawie uchwały właściwej okręgowej rady adwokackiej.

Oczywistym jest zatem, co podkreśliła ORA w [...] w ww. uchwale z dnia [...] września 2005 r., iż rozstrzygając sprawę wniosku o wpis na listę adwokatów organy samorządu adwokackiego są uprawnione do dokonywania samodzielnej oceny, czy ubiegający się o wpis spełnia wszystkie przesłanki z art. 65 powołanej ustawy. Jednakże podkreślenia wymaga również, że samodzielność tej oceny nie może być utożsamiana z jej dowolnością. Każdy z orzekających w sprawie wpisu organów związany jest bowiem regułami procedury administracyjnej co oznacza, iż powyższa ocena winna mieć oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym zebranym i rozpatrzonym w sposób wyczerpujący z zachowaniem granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).

Podnieść przy tym należy, iż uzasadnienie stanowiące integralną część uchwały winno zawierać wszechstronne wyjaśnienie zawartego w uchwale rozstrzygnięcia stosownie do wymogu określonego w art. 107 § 3 k.p.a.

Zaskarżona uchwała, jak i uchwała ORA w [...] z dnia [...] września 2005 r. w pełni powyższym określonym w k.p.a. wymogom nie odpowiadają, co skutkuje ich wadliwością mający wpływ na wynik sprawy.

Podzielając przyjęte przez organy rozumienie przesłanki wpisu na listę adwokatów, o której mowa w art. 65 ust. 1 powołanej ustawy Sąd zwraca uwagę na to, że dokonana w tym zakresie przez organy ocena wnioskodawcy zgodnie z wymogami art. 77 § 1 i 80 k.p.a. musi być wszechstronna i rzetelna oraz musi znajdować swoje odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy i okolicznościach, w których doszło do konkretnego ocenianego jako naganne zachowania skarżącego. Zarzut celowego niewskazania w przywołanej przez organy skardze skierowanej do Ministra Sprawiedliwości, iż toczy się z powództwa skarżącego postępowanie przeciwko organom samorządu radcowskiego o naruszenie dóbr osobistych został sformułowany z naruszeniem powyższej zasady. Ustalenie celowości takiego działania pozostaje w oderwaniu od zebranego materiału dowodowego. Żaden ze wskazanych na powyższą okoliczność dowodów nie może stanowić podstawy do takich ustaleń. Ocena w tym zakresie jest zatem oceną dowolną. Podnieść przy tym należy, iż organy także całkowicie dowolnie przyjęły, iż wytoczenie powództwa o naruszenie dóbr osobistych (sygn. akt [...] ) było przyczyną przedłużającego się postępowania w sprawie wpisu J. W. na listę radców prawnych w [...]. Charakter tych postępowań, rodzaj zgłaszanych żądań nie pozostają w jakimkolwiek ze sobą związku. NSA w wyroku z dnia 24 marca 1995 r. sygn. akt II SA 37/95 również, co tylko dodatkowo należy podnieść, zwrócił uwagę na to, iż wytoczenie powództwa z art. 24 k.c. nie stanowiło usprawiedliwionej przyczyny pozostawienia sprawy wpisu bez dalszego biegu i niewydania w tej sprawie decyzji. Nie można zatem z faktu toczącego się ww. postępowania cywilnego wnosić o obowiązku zgłoszenia przez skarżącego tego faktu w skardze do Ministra Sprawiedliwości obejmującej zarzut przewlekłości postępowania w sprawie wpisu. Fakt zaniechania podania tej informacji w skardze nie może zatem wbrew błędnemu przekonaniu organów stanowić podstawy do negatywnej oceny zachowania skarżącego w płaszczyźnie art. 65 ust. 1 cyt. ustawy.

Wprawdzie organy prawidłowo ustaliły, iż we wniosku z dnia 1 kwietnia 1998 r. o wpis na listę radców prawnych skierowanym do OIRP w [...] skarżący nie poinformował o ubieganiu się o wpis w OIRP w [...] jednakże wyprowadzony z tego faktu wniosek o naruszeniu obowiązku korporacyjnego wynikającego z § 6 ust. 1 lit. 1 Regulaminu postępowania KRRP i rad okręgowych izb radców prawnych wskazuje na naruszenie reguł postępowania dowodowego i dowolnej oceny zgromadzonych w tym względzie dowodów. Pismo Dziekana Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia 18 października 2004 r. jest bowiem w swej treści jednoznaczne. W piśmie tym Dziekan potwierdził fakt powiadomienia OIRP w [...] o uprzednim złożeniu wniosku do OIRP w [...], a przy tym o złożeniu przez skarżącego wyroków NSA (złożonych także do akt przedmiotowego postępowania). Powoływanie się zatem przy ocenie powyższego dowodu, na brak w aktach stosownego oświadczenia skarżącego, brak stosownej wzmianki w protokole, czy, jak to uczynił organ II instancji, na doświadczenie życiowe i praktykę korporacyjną i na tej podstawie twierdzenie, iż ww. oświadczenie Dziekana nie ma waloru wiarygodności jest w świetle reguł k.p.a. wadliwe i nieskuteczne. Odmowa uznania ww. oświadczenia za niewiarygodne oznacza, iż ww. oświadczenie nie jest oświadczeniem prawdziwym bądź jest wynikiem fałszerstwa, a w tym zakresie organy ustaleń nie poczyniły i nie podjęły jakichkolwiek czynności, zmierzających do wyjaśnienia zaistniałego w tym względzie stanu rzeczy. W żadnym zakresie nie odniosły się również do twierdzeń skarżącego, iż o fakcie toczącego się postępowania w OIRP w [...] informował OIRP w [...], a stosownie do art. 80 k.p.a. w takim zakresie istniał po stronie organów obowiązek oceny materiału dowodowego. Ta ocena powinna znaleźć stosowny wyraz w uzasadnieniu uchwały. W takim więc zakresie uchwały także noszą znamiona procesowej wadliwości mającej wpływ na wynik sprawy.

Kolejnym dowodem ocenionym przez organy jest opinia służbowa wydana przez Prezesa Sądu Wojewódzkiego w [...] H. R. w dniu [...] grudnia 1992 r. Opinia ta została sporządzona w przepisanej formie przez właściwy organ państwowy. Zatem w myśl art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Weryfikacja, jak to określił organ I instancji, tej opinii we wskazanym przez organ trybie jest z punktu widzenia obowiązującego prawa niedopuszczalna. Weryfikacja ta, jak podał organ, nastąpiła bowiem w rozmowie z Dziekanem OIRP świadkiem A. D. w czasie, której H. R. miał wydać ustną negatywną opinię o J. W., której treść świadek A. D. podała w swych zeznaniach, a która co należy podkreślić nie ma sformalizowanego charakteru opinii służbowej. Organ uznał te zeznania i oświadczenia za wiarygodne nie wskazując bliżej przyczyn takiej oceny zaś z uwagi na to, iż H. R. nie żyje nie jest możliwa weryfikacja tych zeznań i w takim stanie rzeczy należy przyjąć, iż zeznania ww. świadka w tym zakresie nie są wystarczające by stać się podstawą ustaleń faktycznych co do gwałtownego i konfliktowego charakteru powoda, skutkujących negatywną oceną przymiotów J. W. w aspekcie przesłanki nieskazitelności charakteru.

Żaden z organów nie podważył wiarygodności opinii o J. W. wydanych przez sędziów H. F., M. J., E. W. i H. D. Stwierdzono jedynie, iż uwzględniono je tylko pomocniczo. Nie wskazano jednak bliżej na czym to "pomocnicze uwzględnienie" polega. Z uzasadnienia uchwały ORA wynika jednak, iż organ w istocie nie wziął ich w ocenie postawy i zachowania skarżącego pod uwagę. Stanowisko organu sprowadzające się do tego, iż nie są miarodajne, bo zostały wydane przez przedstawicieli innego zawodu prawniczego i dotyczą pracy skarżącego na stanowisku sędziego w żadnej mierze nie zawiera trafnej oceny tych dowodów zwłaszcza w sytuacji, gdy wątpliwości dotyczą postawy skarżącego w czasie procesów tj. wtedy, gdy skarżący sprawował funkcję sędziego. Przyjęcie, iż opinie nie obejmują ocen charakterystycznych dla oceny rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata z tego tylko powodu, że zostały wydane przez sędziów jest niczym nieuzasadnione i wskazuje na tendencyjność w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego a tym samym na przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.

Za taką też należy uznać ocenę organu odnoszącą się do opinii wydanych przez J. S., G. B.-J., J. K., G. K., A. O., H. D. i M. F.. Swoje stanowisko co do braku po stronie skarżącego rękojmi do wykonywania zawodu adwokata, podzielone przez Prezydium NRA, ORA w [...] oparła również na pomocniczej, jak to określiła, opinii z dnia [...] marca 1993 r. wystawionej na wniosek OIRP w [...] w postępowaniu o wpis J. W. na listę radców prawnych.

Podnieść zatem należy, iż ORA, na co zwrócił już uwagę NSA w wyroku z dnia 9 grudnia 1993 r. sygn. II SA 1938/93, zastrzegła się w tym piśmie, że nie dysponuje materiałem koniecznym do analizy rękojmi i przekazuje jedynie informację o spostrzeżeniach swoich członków co do sposobu odnoszenia się skarżącego do uczestników procesów, w których pełnił on funkcję sędziego. W istocie jednak w piśmie tym nie wskazano, czy J. W. był w stosunku do nich wymagający, czy też prowadził rozprawy w sposób naruszający przepisy postępowania i przepisy ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych.

Przyjęcie zatem, iż ww pismo jest dowodem stanowiącym podstawę ustaleń w powyższym zakresie jest zatem skutkiem pobieżnej tylko, dokonanej z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. analizy jego treści, w której tylko ogólnie odwołano się do opinii nie wskazanych z nazwiska członków ówczesnej ORA. Ocena powyższego dowodu winna być zatem dokonana ze szczególną ostrożnością i wnikliwością zaś weryfikacja zawartych twierdzeń winna być dokonana na podstawie ewentualnych zeznań członków ORA, którzy mieli zastrzeżenia do postawy skarżącego.

Organ wprawdzie przeprowadził dowód z zeznań W. Ł. i J. C., ale zeznania te ocenił w sposób całkowicie bezkrytyczny bez uwzględniania okoliczności, które uzasadniały szczególną ostrożność w dokonywaniu tej oceny.

Organ, chociaż przyznał, iż W. Ł. z przyczyn, w których ustalenie organ się nie wdawał, był ze skarżącym skonfliktowany, to jednak w całości dał wiarę jego zeznaniom nie wskazując przyczyn, dla których uznał, iż ten konflikt nie rzutował na treść tych zeznań. Całkowicie przy tym w ocenie zeznań W. Ł. pominął okoliczność, iż świadek ten wprost stwierdził, iż skarżący zostanie wpisany na listę adwokatów "po jego trupie". Takie stwierdzenie stanowi o zdecydowanie negatywnym nastawieniu świadka do skarżącego i budzi wątpliwości co do tego, czy świadek zaistniałe okoliczności postrzega w sposób obiektywnie odzwierciedlający rzeczywiste zachowanie skarżącego. Z tego też powodu rzeczą organu było szczegółowe, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie przyczyn, dla których uznał zeznania tego świadka w całości za wiarygodne. Takiego też uzasadnienia wymagało stanowisko organu, w którym dał wiarę zeznaniom adwokata J. C.. J. C. był pełnomocnikiem organu samorządowego w procesie wytoczonym przeciwko KRRP i OIRP w [...] o naruszenie dóbr osobistych. Był zatem zaangażowany po stronie przeciwnika procesowego skarżącego i także w tym przypadku, ocena jego zeznań winna być dokonana z uwzględnieniem tej okoliczności zwłaszcza, iż w istocie działanie J. C., jako pełnomocnika procesowego nie doprowadziło do wygrania procesu przez organ samorządu. Sąd bowiem uwzględnił powództwo co do zasady i w tym zakresie apelacja została oddalona. W takim zakresie żaden z organów zeznań ww świadków nie ocenił, a przy tym pominął fakt, iż zeznania ww osób zawierają tylko ogólne ocenne stwierdzenia bez wskazania, na czym gwałtowne i niegrzeczne zachowanie skarżącego polegało.

Organ ocenił też w sposób wybiórczy zeznania świadka A. D. czyniąc je również podstawą ustaleń co do braku przesłanki "nieskazitelności charakteru" skarżącego. W tej ocenie pominął bowiem treść zeznań, w części, w której stwierdziła, że w istocie skarżący zachowywał się kulturalnie, a jego niewłaściwe zachowanie polegało na tym, że nie chciał się zgodzić z odmienną oceną prezentowaną przez nią i OIRP w [...].

Podnieść przy tym nadto należy, iż okoliczność wytoczenia powództwa przeciwko organom samorządu radcowskiego w żadnym razie nie można rzutować na ocenę podstawę skarżącego w aspekcie przesłanek, o których mowa w art. 65 ust. 1 powołanej ustawy.

Przypisywanie skarżącemu przez organy cech charakteru i zachowań jako osobie, która nie spełnia warunków określonych w art. 65 ust. 1 powołanej ustawy w sytuacji pobieżnej tylko sprzecznej z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oceny zgromadzonego materiału dowodowego i dowolnością we wskazanym zakresie poczynionych ustaleń jest bezpodstawne. Podkreślić przy tym należy, iż dowody uwzględnione w sposób niekorzystny dla skarżącego stanowiły również materiał dowodowy w sprawie wpisu skarżącego na listę radców prawnych w [...]. Uchwały OIRP w [...] i KRRP podejmowane w tej sprawie były wielokrotnie uchylone przez NSA, który w uzasadnieniach wyroków (złożonych przez skarżącego do akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy) wyraził swoją krytyczną ocenę ustaleń poczynionych na podstawie tych dowodów. To stanowisko aczkolwiek nie wiążące Sądu w niniejszej sprawie, Sąd w całości podziela.

Organy samorządu adwokackiego są uprawnione do oceny, czy osoba ubiegająca się o wpis na listę adwokatów spełnia przesłanki wymienione w art. 65 powołanej ustawy.

Dokonana w tym zakresie ocena winna być jednak wszechstronna i co należy szczególnie podkreślić obiektywna znajdująca oparcie w prawidłowo, zgodnie z regułami procedury administracyjnej, ocenianym i rozpatrzonym materiale dowodowym, a przy tym winna znaleźć swój pełny wyraz w uzasadnieniu uchwał podjętych w powyższym przedmiocie. Uchwała organu I instancji ani też uchwała Prezydium NRA, która bezkrytycznie podzieliła w całości stanowisko ORA w [...] przedstawione w ww. uchwale tych wymogów, jak wyżej wskazano nie spełnia.

W tym stanie rzeczy Sąd uznając, iż naruszenie przepisów prawa procesowego mogło mieć wpływ na wynik sprawy orzekł, jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w pkt 2 po myśli art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a.