Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2062/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 187 i 191
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia ... sierpnia 2011 r. nr ... w przedmiocie długu celnego, zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym oraz podatku od towarów i usług; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz I. P.kwotę ... zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu ... stycznia 2008 r. I. P. (zwany dalej skarżącym) dokonał zgłoszenia celnego, wnioskując o objęcie sprowadzonego z ... używanego samochodu osobowego marki ..., wyprodukowanego w ... r. o pojemności silnika .. cm procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu (SAD nr ...). Do zgłoszenia celnego załączono m.in.:

1. fakturę zakupu z dnia ... listopada 2007 r. wystawioną przez importera ... na kwotę ...,

2. dokument Certyficate of Orgin for a Vehicle,

3. fakturę transportową wystawioną przez Continental Shipping Group, INC na kwotę ... dotyczącą kosztów transportu zagranicznego,

4. opinię rzeczoznawcy samochodowego nr ... z dnia ... lutego 2008 r.

Przedmiotowe zgłoszenie celne spełniało wymogi formalne określone w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (dalej WKC) i stosownie do postanowień art. 63 WKC zostało przyjęte przez organ celny i zarejestrowane.

Towar został zwolniony po uprzednim zaksięgowaniu kwoty należności przywozowych na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Po zwolnieniu towarów (zgodnie z art. 78 ust. 2 WKC) organ celny przeprowadził kontrolę ww. zgłoszenia celnego.

Naczelnik Urzędu Celnego II w Warszawie uznał, iż skarżący w zgłoszeniu celnym mógł zadeklarować wartość celną sprowadzonego do Polski pojazdu samochodowego w nieprawidłowej wysokości, co stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania wyjaśniającego postanowieniem nr ... z dnia ... maja 2010 r.

Decyzją nr ... z dnia ... września 2010 r. organ celny I instancji, orzekł o retrospektywnym zarejestrowaniu kwoty cła z tytułu importu wg zgłoszenia celnego SAD nr OGL ... w wysokości ... zł, określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym – ... zł oraz wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu importu przedmiotowego samochodu – ... zł. Wezwano przy tym do wpłaty różnicy pomiędzy kwotą uiszczoną przez wnioskodawcę a kwotą należną.

Pismem z dnia ... listopada 2010 r. strona odwołała się od przedmiotowej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie.

Dyrektor Izby Celnej w Warszawie, po rozpatrzeniu wniesionego w sprawie odwołania, zaskarżoną decyzją z ... sierpnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z p. zm. dalej: Ordynacja podatkowa), uchylił decyzję organu I instancji i orzekł w kwestii wartości celnej przedmiotowego samochodu a następnie określił należności celno-podatkowe wynikające ze zgłoszenia celnego nr ... z dnia ... stycznia 2008 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz powołał mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa. Wskazano m.in., że zgodnie z art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC) wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 WKC. Jednakże przepisy wspólnotowe przewidują możliwość ochrony interesów państwa przed posługiwaniem się przez podmioty dokonujące handlu między Wspólnotą i państwami trzecimi niewiarygodnymi dokumentami, upoważniając organy celne do odmowy przyjęcia w takim przypadku wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru.

Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił m.in, że wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. W ocenie organu z uwagi na to, iż o wartości transakcyjnej decyduje cena zapłacona lub należna, wadliwie podana w dokumentach celnych cena towaru nie może być traktowana jako wyłączny dowód określający tę wartość.

Zdaniem organu II instancji przedstawiony w sprawie dokument w postaci rachunku z ... listopada 2007 r. nie mógł być uznany za wiarygodny. Powołano się tutaj na dokonane porównanie zadeklarowanej wartości pojazdu z ofertami sprzedaży samochodów tego typu i marki na stronie internetowej aukcji pojazdów (www.cars.com). W świetle tego porównania podana przez odwołującego się cena, była zdaniem organu rażąco niska w stosunku do ceny pojazdów na rynku eksportera co uzasadniało z kolei odstąpienie od ustalania wartości celnej sprowadzonego pojazdu na podstawie wartości transakcyjnej. Podkreślono przy tym, iż ustalenie innej wartości celnej aniżeli wartość transakcyjna nie jest tożsame ze stwierdzeniem, że wykazana przez stronę cena była w rzeczywistości wyższa, lecz oznacza to jedynie odrzucenie wartości transakcyjnej jako podstawy wymiaru cła.

Organ II instancji wskazał tutaj, że podstawę prawną do zakwestionowania deklarowanej wartości celnej stanowił art. 181 a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993 r.) tzw. "Rozporządzenie Wykonawcze". Zgodnie z brzmieniem art. 181 a ust.1 RWKC w przypadku gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Badanie wiarygodności ceny transakcyjnej zgodnie z art. 181 a RWKC polega na zbadaniu faktycznych rozliczeń z dostawcą towaru (w tym innych świadczeń, które z mocy prawa podlegają uwzględnieniu w wartości celnej towaru) oraz badaniu okoliczności towarzyszących transakcji w celu ustalenia przyczyn przyjęcia ceny na danym poziomie (np. w odniesieniu do "atrakcyjnych warunków transakcji").

W dalszej części uzasadnienia wyjaśniono, iż konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej w sprawie było ustalenie wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 WKC. Wskazano, iż w sytuacji gdy wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, ustala się ją stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, z wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego; to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem (art. 30 ust. 1 WKC). Zatem wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest min. wartość transakcyjna identycznych towarów lub podobnych sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna (art. 30 ust 2 lit. a i b). Stwierdzono jednakże w przedmiotowej sprawie, że nie można zastosować wskazanych metod, gdyż niemożliwym jest znalezienie pojazdów samochodowych o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia, nawet samochody podobnie użytkowane, z podobnym przebiegiem mają różny stopień zużycia, co dodatkowo przemawia za odrzuceniem tych metod jako właściwych do ustalenia wartości pojazdów używanych. Kolejna wskazana przez organ metoda ustalania wartości celnej towaru - metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. c WKC), może znaleźć w zasadzie zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych. Dotyczy bowiem sprzedaży towarów masowych, sprzedawanych we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach i stanie, w jakim są towary dla których ustalana jest wartość celna. Organ wskazał również na niemożność ustalenia wartości celnej używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d WKC). Używane pojazdy samochodowe nie są bowiem produkowane jako takie, dlatego też metoda ta oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę.

Organ odwoławczy podkreślił, że wartość celna używanych pojazdów samochodowych jest ustalana według metody "ostatniej szansy" (art. 31 WKC). Przepis ten przewiduje, iż jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i 30 WKC jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

• Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.;

• artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.,

• przepisów niniejszego rozdziału.

Dyrektor Izby Celnej w Warszawie podkreślił, że w przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego II w Warszawie posługując się komputerowym systemem wartości pojazdów EurotaxGlass’s 1/08 prawidłowo określił wartość celną przedmiotowego samochodu przyjmując jako wartość rynkową pojazdu cenę podaną w powoływanym katalogu uwzględniającą markę, model, stan pojazdu i pozostałe elementy wpływające na jego wartość. Jednakże w ocenie organu II instancji w nieprawidłowy sposób uwzględniono korekty z tytułu koniecznych napraw, dlatego też przeprowadzono ponowną kalkulację w celu ustalenia prawidłowej wartości celnej przedmiotowego pojazdu. Organ II instancji ustalił średnią wartość rynkową przedmiotowego samochodu na kwotę ... zł. Następnie wartość rynkową pomniejszono o 20,4 % z tytułu szacunkowego kosztu naprawy określonego przez rzeczoznawcę w opinii nr ... z dnia ... lutego 2008 r. w następujący sposób: ... – 20,04% = ... = ... PLN. Od ustalonej w ten sposób wartości rynkowej pojazdu odliczono następnie daniny publicznoprawne oraz marżę. Ostateczna wartość pojazdu wynosiła zdaniem organu ... PLN i stała się podstawą do określenia długu celnego.

Odnosząc się do wskazanej przez zgłaszającego wartości bazowej pojazdu wyjaśniono, iż zgodnie z art. 31 ust. 2 lit a. WKC wartość celna towaru ustalana metodą ostatniej szansy wskazaną w art. 31 ust. 1 WKC nie może być określana na podstawie ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu. Ceny towarów na rynku kraju eksportu mogą służyć wyłącznie jako podstawa do zakwestionowania deklarowanej wartości transakcyjnej towaru, natomiast wartość celną towaru ustala się na podstawie cen rynkowych obowiązujących na terenie kraju.

W ocenie organu II instancji w oparci o ustaloną wartość pojazdu kwota cła w przedmiotowej sprawie po zaokrągleniu wynosiła ... PLN (10%), natomiast kwota długu celnego podlegająca retrospektywnemu zaksięgowaniu wyniosła ... PLN.

W przedmiocie określenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego należnego z tytułu importu przedmiotowego towaru, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 154 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, jeżeli obowiązek podatkowy w sytuacjach innych niż określone w ust. 1 powstał przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i należna akcyza nie została do tego dnia zapłacona, stosuje się przepisy dotychczasowe, zaś przepisem dającym naczelnikowi urzędu celnego podstawę do wydania rozstrzygnięcia w zakresie podatku akcyzowego jest art. 20 ust. 2 cyt. ustawy, który stanowi, że jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, że kwota akcyzy została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą kwotę akcyzy w prawidłowej wysokości.

Organ wskazał też, że zgodnie z art. 5 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług , opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega import towarów. Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, zaś przepisem dającym naczelnikowi urzędu celnego podstawę do wydania rozstrzygnięcia w zakresie podatku od towarów i usług jest art. 33 ust. 2 cyt. ustawy, który stanowi, że jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego może określić kwotę podatku w decyzji dotyczącej należności celnych.

Dalej organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji w decyzji do określenia podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym przyjął wartość celną towaru i należne cło. Wskazane elementy (wartość celna towaru i należne cło) oraz podatek akcyzowy posłużyły do określenia podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz ustalenia prawidłowej kwoty podatku VAT. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego II w Warszawie określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym oraz w podatku od towarów i usług.

I. P. w dniu 26 października 2011 r. złożył na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż wszystkie złożone przez niego w toku postępowania dokumenty są prawdziwe, natomiast organ zarzucając dołączonej do zgłoszenia celnego fakturze brak wiarygodności w żaden sposób nie podważył jej prawdziwości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 2263/11 oddalił skargę I. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia ... sierpnia 2011r., nr ... w przedmiocie długu celnego, zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym oraz w podatku od towarów i usług.

Sąd I instancji uznał, że spór w sprawie sprowadza się do kwestii prawidłowości prowadzonego przez organy celne postępowania, mającego na celu ustalenie wartości celnej importowanego przez skarżącego samochodu osobowego.

Sąd wyjaśnił, że stosownie do art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary. Jednakże art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993 r. ze zm.), dalej: "RWKC", przewiduje odstępstwo od tej zasady. Z przepisu tego wynika, że jeżeli organy celne - zgodnie z procedurą opisaną w ust. 2 - mają uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC - nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Według zaś ust. 2, w wypadku wątpliwości, o których mowa w ust. 1, organy celne mogą żądać - zgodnie z art. 178 ust. 4 przedstawienia uzupełniających informacji. Jeśli mimo to wątpliwości nie zostaną usunięte, organ prowadzący postępowanie powinien przedstawić je na piśmie osobie zainteresowanej - na jej żądanie - umożliwiając jej przedstawienie własnego stanowiska, przed podjęciem decyzji w sprawie.

W ocenie Sądu I instancji organy celne zachowały w tej sprawie wszystkie przesłanki umożliwiające odstąpienie od określenia wartości celnej importowanego pojazdu wyłącznie na poziomie wartości transakcyjnej, które określa art. 181 a RWKC. Organy celne dokonały porównania zadeklarowanej wartości pojazdu z ofertami sprzedaży samochodów tego typu i marki na stronach internetowych "giełd samochodowych" zawierających ogłoszenia sprzedaży aut w .... Z ustaleń organu wynika, że przedział cenowy takich pojazdów jak importowany wynosił od ... do ... Zatem jego wartość transakcyjna (...) znacząco odbiegała od uśrednionej wartości rynkowej ustalonej przez organ. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego organy celne miały więc podstawy do odstąpienia od wartości transakcyjnej, jako wartości celnej i wykorzystania do jej ustalenia zastępczych metod, o których mowa w art. 30 i 31 WKC.

Zdaniem Sądu organy celne trafnie w tej sprawie zastosowały dla określenia wartości importowanego samochodu metodę ostatniej szansy, z wykluczeniem innych metod. W tej sytuacji należało także uznać za prawidłowy ostateczny sposób wyliczenia wartości celnej spornego samochodu. W trakcie postępowania celnego skarżący nie wykazał bowiem skutecznie takich okoliczności, które mogły mieć wpływ na wielkość dokonanej w ten sposób wyceny. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organy celne wykazały zasadność swoich racji. W szczególności, w oparciu o proste zestawienie cen aut podobnych na ryku amerykańskim, organy zasadnie poddały w wątpliwość powoływaną wartość transakcyjną. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że istotą wszczęcia postępowania w sprawie było uznanie wskazywanych w sprawie okoliczności za wymagające dodatkowego wyjaśnienia, co skutkowało zastosowaniem normy przepisu art. 181 a RWKC. Prawidłowo organ przyjął także, że wskazywane przez rzeczoznawcę w toku sprawy wartości bazowe nie mogły posłużyć za wartości wyjściowe do ustalenia wartości celnej importowanego samochodu, z uwagi na przewidziany w art. 31 ust. 2 lit. c) WKC zakaz ustalania wartości celnej przy pomocy metody ostatniej szansy na podstawie cen towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu.

Sąd I instancji stwierdził, że postępowanie weryfikacyjne w tej sprawie było prawidłowe, a dokonana ocena dowodów nie miała cech oceny dowolnej, ponieważ nie wykraczała poza ramy oceny swobodnej i korzystała z ochrony przewidzianej w art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) - dalej: "O.p.". Dokonując stosownej wyceny, organ wziął także pod uwagę fakt, że importowany samochód był uszkodzony. Stopień tego uszkodzenia rzutował na jego wartość rynkową, a zatem i na ustalenie wartości celnej. Stosowne zestawienia i obliczenia w tej materii obrazują w sposób klarowny uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji.

Zmiana wartości celnej towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego wpłynęły również na podstawę opodatkowania oraz kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług należnego z tytułu importu towaru. Sąd nie dopatrzył się także w tym zakresie nieprawidłowości działania organu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył I.P.. Wyrok zaskarżył w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wnoszący skargę kasacyjną, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 135 p.p.s.a., przez brak pełnego, wszechstronnego i wyczerpującego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w jej granicach przedmiotowych, tj. pominięcie przez Sąd I instancji istotnych dla niniejszej sprawy okoliczności dotyczących rażących uchybień przy wydawaniu zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz decyzji organu I stopnia w sytuacji, gdy decyzje te zostały wydane z naruszeniem:

a) art. 122 O.p. w zw. z art. 187 oraz w zw. z art. 191 O.p., przez nieroz-patrzenie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i zakwestionowania wartości transakcyjnej zakupionego przez skarżącego pojazdu;

b) art. 210 § 4 O.p., przez niewskazanie przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności opinii rzeczoznawcy samochodowego pana L. K. o nr ... sporządzonej w dniu ... lutego 2008r.;

c) art. 29 ust. 1 WKC w zw. z art. 181 a RWKC, polegające na bezzasadnym nieuznaniu wartości transakcyjnej;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez ich niezastosowanie, podczas gdy materiał zgromadzony w sprawie oraz wskazane w skardze zarzuty dawały podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie;

3. art. 151 p.p.s.a. przez nieuzasadnione oddalenie skargi, podczas gdy kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd I instancji w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. zawiera błędy w zakresie rozważenia materiału dowodowego, jak i oceny stanu faktycznego, co z kolei prowadzi do wniosku, iż naruszenia przepisów wskazane w skardze powinny doprowadzić do wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji, a tym samym do uwzględnienia skargi.

Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2013 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I GSK 762/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do zasadności zakwestionowania przez organy celne zadeklarowanej przez skarżącego wartości celnej samochodu importowanego z ... tj. wartości transakcyjnej i ustalenia tej wartości celnej przez organy przy zastosowaniu tzw. metody ostatniej szansy. Wskazano, że w rozpoznawanej sprawie organy celne uzasadniły swoje wątpliwości, co do zadeklarowanej wartości celnej sprowadzonego z ... samochodu osobowego ..., odwołując się do przeciętnych cen takich samych, używanych samochodów na rynku amerykańskim. Do celów porównawczych przyjęły oferty sprzedaży samochodów tego samego typu i marki na stronie internetowej www.cars.com, gdzie ceny takich pojazdów mieściły się w przedziale od ... do ... W związku z tym uznały, że cena uwidoczniona na rachunku z ... listopada 2007r. tj. ..., jest rażąco niska w stosunku do ceny pojazdów na rynku eksportera. Z tego powodu uznały następnie, że przedstawiony rachunek jest niewiarygodny i istnieją podstawy do odstąpienia od wartości transakcyjnej jako wartości celnej. Do ustalenia wartości celnej zastosowana została tzw. metoda ostatniej szansy, polegająca na przyjęciu za podstawę wartości pojazdu na rynku Wspólnoty, z zastosowaniem korekt, m.in. z tytułu szacunkowego kosztu naprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnione są zarzuty skargi kasacyjnej, co do naruszenia przez Sąd I instancji wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania, polegającego na zaakceptowaniu niezgodnego z prawem działania organów celnych. Organy te bowiem nie wykazały, aby wątpliwości co do tego, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę, były rzeczywiście uzasadnione. Nie można uznać za uzasadnione wątpliwości, które powstały w wyniku prostego porównania kwoty na rachunku do średnich wartości cen pojazdów tego samego typu na rynku amerykańskim, bez uwzględnienia, że przedmiotowy samochód - w przeciwieństwie do samochodów porównywanych - był uszkodzony. Fakt uszkodzenia przedmiotowego pojazdu nie był kwestionowany. Organ odwoławczy zignorował dołączone do odwołania wydruki stron internetowych, z których wynikało, że na rynku amerykańskim samochód uszkodzony znacznie traci na wartości i jest to specyfiką tego rynku w porównaniu z rynkiem europejskim.

Naczelny Sąd Administracyjny powołał się na pogląd wyrażony w wyroku z dnia 12 stycznia 2011r. sygn. akt I GSK 691/09 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl), że: "podejście do używanych i uszkodzonych samochodów, rzutujące na ich ceny rynkowe jest różne w różnych krajach, w zależności od wielu czynników ekonomicznych i kulturowych. Są kraje, w których unika się trudów przywracania uszkodzonego samochodu do stanu używalności, preferując, ze względów ekonomicznych, bezpieczeństwa albo nawet ze względów prestiżowych zakup nowego pojazdu. Na takim rynku samochody uszkodzone traktuje się jako znacznie mniej wartościowe niż wynikałoby to ze stopnia ich uszkodzenia. Bez znajomości i uwzględnienia tych realiów dotyczących konkretnego rynku, na którym samochód został zakupiony, nie można dokonać wiarygodnej wyceny jego wartości rynkowej".

Wobec tego podkreślono, że w niniejszej sprawie organy celne w sposób dowolny ustaliły wartość rynkową przedmiotowego pojazdu na rynku amerykańskim, bez zbadania realiów tego rynku i bez uwzględnienia, że importowany samochód był uszkodzony.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył także, że fakt uszkodzenia pojazdu - w stopniu wynikającym z opinii rzeczoznawcy przedstawionej przez skarżącego - został wzięty pod uwagę, ale nie przy kwestionowaniu wartości transakcyjnej, lecz dopiero przy ustalaniu wartości rynkowej metodą ostatniej szansy, gdzie kwoty bazowe tj. średnie ceny na rynku Wspólnoty, były znacznie wyższe, niż na rynku amerykańskim. Doprowadziło to do absurdalnej sytuacji, że ustalona przez organy wartość celna uszkodzonego samochodu w kwocie ... zł - przy uwzględnieniu korekty z tytułu koniecznych napraw w wysokości 20,4%, znacznie przekracza średnią wartość tego typu pojazdu w stanie nieuszkodzonym na rynku amerykańskim.

Naczelny Sąd Administracyjny przyznał rację skarżącemu, że organy wybiórczo i bez uzasadnienia potraktowały opinię rzeczoznawcy, przyjmując wyliczony przez niego procent uszkodzeń, ale odmawiając przyjęcia ustalonej przez niego wartości rynkowej.

W związku z powyższym, w ocenie NSA, nie można uznać, że organy celne uzasadniły odmowę uznania wartości transakcyjnej za wartość celną, a zatem nie wykazały istnienia podstaw do zastosowania metody ostatniej szansy.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i niedostatecznego uzasadnienia wątpliwości, co do wiarygodności zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej importowanego samochodu.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

- stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz 1270 ze zm. dalej ppsa) sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozpoznając sprawę niniejszą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest zatem wykładnią prawa oraz wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2013 r. sygn. akt I GSK 762/12 wydanym w następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej I. P.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organy celne nie rozważyły podnoszonej przez skarżącego kwestii, że uszkodzony samochód na rynku amerykańskim traci więcej na wartości niż w Europie. Dopiero poczynienie ustaleń w tej kwestii umożliwi ocenę wiarygodności ceny transakcyjnej wynikającej z dokumentów przedłożonych przez stronę.

Ponadto , nie negując prawa organu do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego z zachowaniem zasady swobody, to jednak podkreślono, że zasada ta nie oznacza dowolności. NSA zwrócił uwagę, że tak została oceniona opinia rzeczoznawcy. Została uznana za wiarygodną co do zakresu uszkodzeń, ale nie co do wyceny importowanego samochodu . W takim przypadku należy przynajmniej wskazać szczegółowo przyczyny dla których organ tak postępuje , aby można było ocenić czy taka sytuacja jest usprawiedliwiona. Tego w uzasadnieniu decyzji całkowicie zabrakło.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Celnej dokona ustaleń we wskazanym wyżej zakresie, a także przeanalizuje czy istotnie istnieją podstawy do zakwestionowania wyceny dokonanej przez rzeczoznawcę L. K.. Jeśli tak, przyczyny dla których zdecyduje się to zrobić winny znaleźć dokładne wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji.

Z tych względów w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a Sąd orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku za podstawę biorąc art. 200 p.p.s.a.