Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1101/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2187
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania prac przy zabytku oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu odwołania A M z dnia [...] stycznia 2018 r. od decyzji Kierownika Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...], nakazującej A M przeprowadzenie robót budowlanych przy zabytku, jakim jest budynek dawnego zajazdu w [...], gm. [...], wpisany do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] czerwca 1969 r., znak: [...], pod numerem [...] - działając na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 7 pkt 1, art. 49 ust. 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. 2017 poz. 2187), oraz art. 17 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych prac i wyznaczył nowy termin do dnia 29 czerwca 2018 r., w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...], Kierownik Delegatury w [...] WUOZ w [...] nakazał A M przeprowadzenie zabezpieczających robót budowlanych w budynku dawnego zajazdu w [...], gm. [...], polegających na:

- zabezpieczeniu budynku przed działaniem czynników atmosferycznych, poprzez uszczelnienie pokrycia dachowego,

- zabezpieczeniu ugiętego i zawilgoconego stropu nad parterem, poprzez podstemplowanie osłabionych miejsc,

- zabezpieczeniu otworów okiennych i drzwiowych, poprzez zabicie ich deskami,

- zabezpieczeniu naproży okiennych przed wysypywaniem się cegieł i kamienia, poprzez ich podstemplowanie,

- montażu rynien i rur spustowych,

- zabezpieczeniu odspojonych cegieł w kominach, poprzez ich przemurowanie. Termin wykonania nakazu wyznaczono do dnia 30 kwietnia 2018 r.

Od tej decyzji, dochowując ustawowego terminu, odwołał się A M. Skarżący podniósł w odwołaniu, że nie wszedł jeszcze w posiadanie przedmiotowej nieruchomości, w związku z czym nie może zostać uznany za jej aktualnego dysponenta.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru zabytków, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego, przeprowadzenie, w terminie określonym w tej decyzji, prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku.

Właściwość rzeczowa organu konserwatorskiego w rozpatrywanej sprawie wynika z faktu, iż decyzją z dnia [...] czerwca 1969 r., znak: [...], Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] wpisał do rejestru zabytków, pod numerem [...], dawny zajazd w [...], gm. [...], będący przykładem klasycystycznej budowli, wzniesionej na początku XIX w.

Dla nieruchomości nr ewid. [...] w [...], na której zlokalizowany jest przedmiotowy budynek, prowadzona jest księga wieczysta nr [...], z której wynika, że na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. o przysądzeniu własności, sygn. akt [...], jej właścicielem stał się pan A M.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 4 grudnia 2017 r. Kierownik Delegatury w [...] WUOZ w [...] przeprowadził kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami w stosunku do zabytkowego budynku dawnego zajazdu w [...], podczas której stwierdzono zły stan zachowania budynku. Strona została skutecznie zawiadomiona o terminie przeprowadzenia dowodu z kontroli, jednak nie wzięła w nim udziału. Jak ustalono, właściciel obiektu nie wykonał zaleceń pokontrolnych, wydanych przez organ ochrony zabytków w dniu [...] grudnia 2016 r., w związku z czym zabytkowi nadal zagraża zniszczenie lub istotne uszkodzenie. Zaobserwowano korozję murów obwodowych, w obrębie których występują ubytki cegieł. Mury miejscowo spękane, tynki na elewacjach zachowane jedynie fragmentarycznie. Otwory okienne i drzwiowe niezabezpieczone. Konstrukcja kominów spękana, widoczne ubytki cegieł. Obiekt zawilgocony, pozbawiony rynien i rur spustowych. Strop nad parterem zawilgocony, skorodowany i ugięty. Częściowo pozbawiony deskowania. Podczas oględzin wykonano dokumentację fotograficzną, potwierdzającą stan faktyczny.

W świetle dokonanych ustaleń organu pierwszej instancji w zakresie stanu zachowania przedmiotowego budynku bezspornym jest, iż miał on uzasadnione podstawy do wydania decyzji nakazującej podjęcie określonych działań przy zabytku, gdyż jego aktualny stan zachowania grozi degradacją autentycznej struktury. Analiza stanu faktycznego wykazuje, że aktualnie obiekt ulega postępującemu zniszczeniu ze względu na zawilgocenie struktury poszczególnych elementów konstrukcji. W związku z powyższym, wydanie decyzji, mającej na celu wyegzekwowanie działań przeciwdziałających zniszczeniu zabytku, zgodne jest z powinnością organów ochrony zabytków, bowiem stosownie do treści art. 4 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ochrona zabytków polega w szczególności na zapobieganiu przez organy administracji publicznej zagrożeniom, mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości.

W odniesieniu do zakresu wydanego nakazu uznano, że nie narusza on dyspozycji art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Rodzaj nałożonych na Stronę obowiązków mieści się bowiem w definicji legalnej robót budowlanych. Artykuł 3 pkt 8 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w związku z art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 4 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. 2017 poz. 1332 ze zm.) definiuje "roboty budowlane" jako budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.

Jak wykazywał organ pierwszej instancji, wydany nakaz podyktowany był koniecznością zabezpieczenia przed zniszczeniem zabytkowego budynku dawnego zajazdu w [...], którego zły stan zachowania wynika przede wszystkim z zaniedbań ze strony kolejnych właścicieli w wypełnianiu obowiązków, związanych z wykonywaniem bieżących napraw i konserwacji. Od czasu przejęcia na własność przedmiotowego budynku w 2015 r. odpowiedzialność za opiekę nad zabytkiem ponosi pan A M. W związku z tym, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podziela stanowisko Kierownika Delegatury w [...] WUOZ w [...] co do konieczności zobowiązania obecnego właściciela do realizacji zadań, do których zobowiązują go przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Murowany budynek dawnego zajazdu w [...] stanowi jeden z nielicznych zachowanych przykładów historycznej zabudowy wsi. Niezaprzeczalnie posiada więc szczególną wartość historyczną i naukową, a także artystyczną, stanowiąc materialny dokument historii wsi oraz przykład architektury klasycystycznej. Pozostawienie budynku w obecnym stanie naraża go na dalsze oddziaływanie czynników niszczących, co w konsekwencji mogłoby prowadzić do degradacji jego chronionych prawem wartości.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przypomiał, że zgodnie z dyspozycją art. 5 pkt 2, 3, 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku, zabezpieczenie go i utrzymanie w jak najlepszym stanie, w celu trwałego zachowania jego wartości, jest obowiązkiem pana A M, jako właściciela zabytku. Przepis art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w sposób szczegółowy reguluje kwestie podmiotów, jakie mogą zostać zobowiązane do wykonania nakazu określonego w decyzji organu ochrony zabytków, poprzez zawarcie warunku posiadania tytułu prawnego do zabytkowej nieruchomości. W niniejszej sprawie tytułem prawnym - wynikającym z prawa własności - do zabytkowego budynku dawnego zajazdu w [...] dysponuje pan A M. W odniesieniu do treści odwołania podkreślono, że Skarżący w żaden sposób nie udowodnił, że ma ograniczone prawo do dysponowania przedmiotową nieruchomością. Zgodnie z przepisem art. 999 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, prawomocne postanowienie sądu o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest zarazem tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności. Postanowienie to ma charakter kształtujący, co oznacza, skutkiem jego wydania jest utrata własności przez dotychczasowego właściciela. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że przysądzenie własności nastąpiło na rzecz pana A M, co potwierdzają także znajdujące się w aktach sprawy pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. oraz Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2016 r.

Po przeanalizowaniu zgromadzonych akt sprawy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że organ pierwszej instancji nie wywiązał się należycie z obowiązku informowania Strony o możliwości czynnego uczestnictwa w poszczególnych etapach prowadzonego postępowania administracyjnego, w tym o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji. Organ odwoławczy uznał jednak, że w okolicznościach niniejszej sprawy uchybienie to nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie, ponieważ ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości, a nałożone w decyzji obowiązki służą jedynie zapewnieniu podstawowego zabezpieczenia konstrukcji obiektu przed wpływem czynników atmosferycznych oraz uszkodzeniem. Co więcej, powyższe uchybienie nie było przedmiotem zarzutu Skarżącego. Dla porządku wskazano, iż dopiero wykazanie przez stronę, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym uniemożliwiło jej podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. To na stronie skarżącej spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1544/15, i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 787/16). Oceniając z urzędu powyższą kwestię, organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Na koniec stwierdzono, że w ocenie organu drugiej instancji Kierownik Delegatury w [...] WUOZ w [...] określił zasadny termin wykonania nakazanych prac, podyktowany aktualnym stanem zachowania przedmiotowego budynku oraz koniecznością podjęcia jak najszybszej ingerencji. Nałożone obowiązki stanowią w istocie podstawowe działania doraźne, natomiast nadmierne wydłużenie terminu wiązać by się mogło z poważnym pogorszeniem stanu zachowania przedmiotowego budynku. Niemniej jednak, ze względu na upływ czasu od dnia wydania zaskarżonej decyzji, biorąc pod uwagę także konieczność uzyskania przez Stronę stosownych pozwoleń organów administracji publicznej, organ drugiej instancji wyznaczył dłuższy termin wykonania prac, określonych w tej decyzji.

Skargę na tę decyzję złożył A M. W skardze podniósł, że organ odwoławczy zupełnie nie rozstrzygnął ani nie ustosunkował się choćby jednym słowem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów zawartych w odwołaniu, dotyczących wątpliwości Skarżącego co do formy zakończenia postępowania przez organ odwoławczy. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy miał obowiązek rozpatrzyć wszelkie zarzuty odwołania. Odnoszą się one szczególnie do formy podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia, który zdaniem Skarżącego nie może być decyzją.

Poza tym organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyznał, że w postępowaniu naruszono prawo do czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu. Nie nakazał jednak powtórzenia zakwestionowanych czynności, ani nie dał możliwości skarżącemu wyartykułowania swoich zastrzeżeń czy uwag do tych czynności postępowania.

Skarżący podnosił również, że zarówno w postępowaniu przed organem I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym nie zbadano, czy zlecony zakres prac konserwatorskich jest możliwy do wykonania i adekwatny do aktualnego stanu budynku. Budynek grozi zawaleniem (częściowo już się zawalił) i w ocenie Skarżącego obecnie wymaga rozbiórki. Podparcie stropów, położenie rynien i uzupełnienie pokrycia dachowego (eternit) nie jest możliwe do wykonania z uwagi na stan techniczny budynku.

Skarżący nie zgodził się z ustaleniem, że wszedł w posiadanie nieruchomości. Ma tytuł prawny do wystąpienia z takim roszczeniem, ale do dnia dzisiejszego nie wszedł w posiadanie przedmiotowego zabytku, więc nie może nim rozporządzać w sensie faktycznym i prawnym.

Podnosił również, że błędnie został oznaczony jego adres, co nie pozwala uznać, że doszło do wydania decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zasadniczym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wydaną na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, którą nałożono na Skarżącego, będącą właścicielem budynku wpisanego do rejestru zabytków, wykonanie określonych prac konserwatorskich i robót budowlanych niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem zabytku.

Decyzja organu pierwszej instancji wzruszona została jedynie w zakresie terminu wykonania nałożonych obowiązków.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowi art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, stosownie do którego wojewódzki Konserwator Zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego, przeprowadzenie, w terminie określonym w tej decyzji, prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytki, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku.

Decyzja przewidziana w art. 49 ust. 1 cytowanej ustawy może być wydana przez właściwy organ, po kontroli zabytku i w ramach sprawowanego nadzoru konserwatorskiego. Obejmować może wyłącznie obowiązki z zakresu prac konserwatorskich lub robót budowlanych, które są niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem zabytku, a więc te które chronią zabytek przed dalszą degradacją.

Art. 3 pkt 6 i pkt 8 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zawiera legalną definicję prac konserwatorskich i robót budowlanych, przez które odpowiednio należy rozumieć działania mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku, zahamowanie procesów jego destrukcji oraz dokumentowanie tych działań oraz roboty budowlane w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, podejmowane przy zabytku lub w otoczeniu zabytku.

Mając na względzie przytoczone regulacje prawne uznać należy, iż zakres i charakter nałożonych obowiązków ma wyłącznie na celu zahamowanie procesu degradacji zabytku, co oznacza, że organ nie przekroczył kompetencji wynikających z art. 49 ust. 1 cytowanej ustawy.

W sprawie w sposób niesporny ustalono i nie kwestionuje tych ustaleń także strona skarżąca, iż zabytkowy budynek znajduje się w złym stanie technicznym. Przeprowadzona w dniu 4 grudnia 2017 r. przez organy konserwatorskie kontrola wykazała, że właściciel nie podjął żadnych prac, które zabezpieczyłyby obiekt przed postępującą degradacją.

W związku z tym za w pełni uzasadnione należało uznać nałożenie obowiązku wykonania niezbędnych prac zabezpieczających.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego skierowania obowiązku do niewłaściwej wskazać należy, że w świetle ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, opieka nad zabytkiem ma charakter zindywidualizowany. Odpowiedzialny za jej realizację jest bowiem aktualny dysponent zabytku, czyli jego aktualny właściciel. Wpisanie budynku do rejestru zabytków nakłada na właścicieli obowiązek przestrzegania rygorów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Obowiązek sprawowania przez właściciela opieki nad zabytkiem został przez ustawodawcę określony w art. 5 powołanej ustawy. Rola właściciela zabytku sprowadza się do starannego postępowania w stosunku do zabytku, jak najdłuższego utrzymania zabytku w jak najlepszym stanie oraz jak najlepsze jego wykorzystanie dla dobra ogółu ze względu na jego walory historyczne czy naukowe. Zatem zabytek przestaje być tylko i wyłącznie prywatnym dobrem jego właściciela, którego interesy zostają z tego względu wyraźnie ograniczone, zaś treść ustawowego ograniczenia sygnalizuje przepis art. 140 k.c.

Nie jest sporną okolicznością to, że Skarżący jest właścicielem przedmiotowego obiektu.

Zgodnie z ogólną zasadą, przewidzianą w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, należy uznać w warunkach niniejszej sprawy, iż pomiotem odpowiedzialnym za utrzymanie zabytku jest jego właściciel.

Skarżący o tej odpowiedzialności został poinformowany pismem z dnia 8 stycznia 2016 r.

Za gołosłowne należy uznać twierdzenie Skarżącego o braku posiadania przedmiotowej nieruchomości. Dokumentacja zdjęciowa znajdująca się w aktach sprawy wskazuje, że obiekt nie jest ogrodzony ani w żaden inny sposób zabezpieczony. Trudno więc uznać, że istnieją jakieś rzeczywiste przeszkody w objęciu posiadania budynku. Stan taki potwierdza również treść ogłoszenia o sprzedaży nieruchomości znajdującego się na dostępnej stornie internetowej biura nieruchomości "[...]".

Sąd nie podziela także zarzutów naruszenia przez organy przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynika sprawy. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i z poszanowaniem art. 107 § 3 k.p.a. uzasadniły swoje stanowisko.

Za nieuzasadnione należy również uznać zarzuty dotyczące konstrukcji decyzji organu I instancji.

Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że adresatem decyzji, a co za tym idzie również obowiązków określonych w decyzji jest skarżący A M.

Za niezrozumiałe należy uznać twierdzenie Skarżącego, że decyzja organu I instancji nie wskazuje adresata. Już w pierwszym zdaniu określono, że " nakłada się na p. A M...."

Zupełnie nietrafiona jest także argumentacja Skarżącego dotycząca adresu wskazanego w decyzji. Jak Skarżący podnosi prawidłowy jego adres to ul. [...],[...].

Nie można jednak nie zauważyć, że z ogólnie dostępnych informacji dotyczących ulic w [...] wynika, że jest tylko jedna ulica nosząca nazwisko [...]. Poza tym korespondencja dla Skarżącego kierowana na wskazany wyżej adres jak też na adres wskazany w decyzji organu I instancji była odbierana przez tego samego dorosłego domownika matkę B M.

Jako chybiony należy uznać również zarzut dotyczący braku poinformowania skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i możliwości składania wniosków dowodowych.

Uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny, a zatem w niniejszej sprawie organ nie miałby podstaw do nałożenia na Skarżącego wymienionych w decyzji obowiązków.

Treść skargi a także odwołania nie wskazuje jednak na takie okoliczności, które by miały istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie a nie były znane organom.

Odnosząc się do argumentacji wskazującej na konieczność rozbiórki budynku wskazać należy, że treść protokołu oględzin z dnia 4 grudnia 2017 r. świadczy rzeczywiście o złym stanie technicznym budynku z powodu braku jakichkolwiek robót zabezpieczających. Niemniej zabytki podlegają ochronie i opiece bez względu na stan zachowania. Natomiast opisany i uwidoczniony na zdjęciach stan budynku nie uzasadnia jego rozbiórki.

Na marginesie wskazać należy, że działania służb konserwatorskich w przedmiotowej sprawie są mało energiczne, co może doprowadzić faktycznie do utraty tego zabytku. Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przewiduje cały katalog środków możliwych do podejmowania w celu egzekwowania obowiązków wynikających z władztwa nad zabytkiem. Zaniechanie podejmowania skutecznych działań może być uznane za niedopełnienie obowiązków.

W świetle tych okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.