Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 386/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 20
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja, Sędziowie WSA Bożena Pindel, Teresa Randak (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej w skrócie: "K.p.a.") oraz art. 17, art. 18 i art. 59 § 2, § 3, § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015; dalej w skrócie: "u.p.e.a."), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] nr [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec B Spółki cywilnej z siedzibą w miejscowości J. prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego A (dalej w skrócie: "A" lub "wierzyciel") z dnia 11 stycznia 2011 r. nr [...].

Wskazane wyżej postanowienie organu egzekucyjnego zapadło w następującym stanie faktycznym.

Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w oparciu o tytuł wykonawczy A z 11 stycznia 2011 r. nr [...], obejmujący karę pieniężną nałożoną na B Z.S., D.S., J.R. i Wspólnicy Spółka Cywilna z siedzibą w miejscowości J. w kwocie [...] złotych, wystawiony na podstawie decyzji A z [...] nr [...].

W tych ramach, zawiadomieniem z 24 sierpnia 2011 r. nr [...], organ egzekucyjny zajął rachunek Spółki w Banku C S.A. Oddział w C. Filia w P., który pismem z 7 września 2011 r. nr [...] poinformował, że Spółka nie posiada środków na rachunku, a pismem z 1 lutego 2012r. nr [...] powiadomił organ egzekucyjny, że Spółka Cywilna B w J. oraz firma D J.R. w P., zlikwidowały rachunki w dniu 29 grudnia 2011 r.

W ramach podjętych czynności egzekucyjnych spisano też w dniach 13 września i 18 października 2011 r. oraz 2 lutego, 20 czerwca i 18 października 2012 r. protokoły o stanie majątkowym Spółki, dowodzące braku składników majątkowych kwalifikujących się do zajęcia. Ustalono, że jedynie wspólnicy Spółki figurują jako właściciele nieruchomości położonych w miejscowościach J. oraz S.

W wyniku poczynionych ustaleń Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. umorzył postępowanie egzekucyjne mocą postanowienia z [...] nr [...].

W zażaleniu z dnia 3 stycznia 2013 r. A, wnosząc o uchylenie postanowienia, zwrócił uwagę na treść art. 59 § 2 u.p.e.a. W tych ramach zaznaczył, że zobowiązanymi są dwaj wspólnicy spółki cywilnej, która w odróżnieniu od spółek kapitałowych, nie posiada osobowości prawnej, nie stanowi jak spółki osobowe jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, lecz jest konstrukcją regulowaną przez art. 860-875 Kodeksu cywilnego (dalej w skrócie: "K.c."), przez co nie stanowi samodzielnego podmiotu prawa, bo pozostają nimi wspólnicy tej spółki. A wyjaśnił dalej, że spółka cywilna nie ma więc własnego mienia, a nabywane prawa i zaciągane zobowiązania wchodzą do wspólnego majątku wspólników, stanowiącego ich współwłasność łączną.

Mając to na uwadze wierzyciel zaznaczył, że to wspólnicy, a nie spółka cywilna, prowadzą przedsiębiorstwo, są przedsiębiorcami i to oni mają firmy (oznaczenia indywidualizujące przedsiębiorcę), zaś spółka cywilna nie może mieć firmy, o czym przesądziła ustawa z 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej, a utrzymała je ustawa z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Podkreślono dalej w zażaleniu, że za zobowiązania spółki odpowiedzialnymi solidarnie zgodnie z art. 864 K.c. są jej wspólnicy i odpowiedzialności tej nie uchyla fakt rozwiązania spółki. Oznacza to, że wierzyciel spółki cywilnej znajduje się w sytuacji określonej przez art. 366 K.c. i w efekcie może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników). Zatem aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela, wszyscy dłużnicy solidarnie pozostają zobowiązanymi, przy czym w rozumieniu art. 864 K.c. wierzyciel nie jest zobowiązany do zachowania "kolejności", która uzasadniałaby sięganie do majątku osobistego, dopiero po braku zaspokojenia się z majątku wspólnego wspólników.

Konkludując A stwierdził, że w przypadku, gdy z majątku spółki nie można zaspokoić roszczeń wierzyciela, a spółka uległa rozwiązaniu, postępowanie egzekucyjne należy skierować do majątku osobistego wspólników i z niego prowadzić postępowanie egzekucyjne. W tym też kontekście, analiza czynności podjętych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w pełni uzasadnia stwierdzenie, że organ egzekucyjny nie dołożył należytej staranności w ocenie stanu faktycznego sprawy i uchyla się od wyegzekwowania należności wierzyciela reprezentującego Skarb Państwa.

Organ egzekucyjny nie przekazał nadto – zdaniem wierzyciela - raportów z czynności przeprowadzonych przez poborców skarbowych, a wierzyciel nie posiada również żadnych informacji, czy organ egzekucyjny poszukiwał jakichkolwiek ruchomości dłużników (wspólników spółki) lub przysługujących im wierzytelności. Brak tych informacji utrudnia wierzycielowi ustalenie, czy organ egzekucyjny dokonał wszystkich możliwych i przewidzianych prawem czynności zmierzających do wyegzekwowania od zobowiązanych należnej wierzycielowi kwoty oraz kwoty kosztów postępowania egzekucyjnego, przez co wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia uważa za zasadny.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie znalazł podstaw do uwzględnienia argumentów podniesionych w zażaleniu z 3 stycznia 2013 r. i w konsekwencji, postanowieniem z [...] nr [...], utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

W treści uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, że wobec bezefektywności działań Naczelnika Urzędu Skarbowego w M., zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a. Organ podkreślił, że wbrew twierdzeniom zażalenia, postępowanie egzekucyjne toczyło się wobec spółki cywilnej, a nie solidarnie wobec jej wspólników. Taki stan rzeczy znajduje w tym przypadku umocowanie w art. 26, art. 27 i art. 1a pkt 20 u.p.e.a.

Dyrektor zaakcentował nadto, że do wspólników ww. Spółki może być skierowana egzekucja, wszak wyłącznie w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione indywidualnie na każdego z nich i wskazujące adresy właściwe dla nich.

Końcowo zauważył, że wprawdzie wzór tytułu wykonawczego wymaga wpisania danych wspólników, jeżeli zobowiązanym wskazanym w poz. 10 jest spółka nieposiadająca osobowości prawnej i do tego obowiązku dostosował się A wpisując w części "N" dane wspólników B s.c., ale zgodnie z odnośnikiem 10 odnoszącym się do części "N", wpisanie tych danych nie oznacza możliwości prowadzenia egzekucji do majątku odrębnego wspólników.

Wskazane wyżej postanowienie z dnia [...] stało się następnie przedmiotem skargi A do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (patrz pismo z dnia 19 lutego 2013 r.). W skardze tej zarzucono organowi egzekucyjnemu naruszenie przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 1a pkt 20 u.p.e.a. poprzez przypisanie spółce cywilnej, a nie poszczególnym jej wspólnikom, przymiotu bycia zobowiązanym;

- art. 59 § 3 u.p.e.a. w szczególności poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec bezskuteczności egzekucji z majątku spółki cywilnej w sytuacji, gdy ta egzekucja powinna być prowadzona z majątku wspólników;

- art. 124 § 2 K.p.a., w szczególności poprzez zbyt lakoniczne uzasadnienie faktyczne postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z [...] nr [...], które nie zawierało elementów wymaganych od postanowienia, tj. nie wskazuje w oparciu o jakie dowody organ egzekucyjny stwierdził bezskuteczność egzekucji;

Mając na uwadze podniesione wyżej zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowień organów obu instancji. Wniosła nadto o wstrzymanie wykonalności powyższych zaskarżonych postanowień, jak również zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przypisanych.

W uzasadnieniu skargi A, przywołując pełną treść art. 1a pkt 20 u.p.e.a. stwierdził, że zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego spółka cywilna nie jest ani osobą prawną, ani jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, ani osobą fizyczną, dlatego postępowanie egzekucyjne powinno być prowadzone wobec majątku wspólników, a nie spółki. Bezskuteczność egzekucji skierowanej wobec spółki cywilnej wynikała z faktu, iż nie mogła ona posiadać własnego majątku, bo nie jest spółką osobową, która ma swój majątek, odrębny od majątku wspólnego.

Zdaniem strony skarżącej, do spółki cywilnej nie można też zastosować art. 31 § 1 Kodeksu spółek handlowych stanowiącego, że wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (subsydiarna odpowiedzialność wspólnika).

Z kolei żaden przepis Kodeksu cywilnego w zakresie regulacji dotyczącej spółki cywilnej nie przyznaje jej osobowości prawnej, ani zdolności prawnej, zatem zgodnie z art. 860 § 1 K.c., spółka taka jest umową między wspólnikami, którymi są w niniejszej sprawie osoby fizyczne.

Fakt stworzenia przez ustawodawcę takiego, a nie innego formularza tytułu wykonawczego, tj. niedostosowanego do egzekucji z majątku wspólników spółki cywilnej, nie może – zdaniem wierzyciela - stanowić podstawy do twierdzenia przez organ odwoławczy, że egzekucja była prowadzona do majątku spółki cywilnej.

Przytoczone wyżej spostrzeżenia uzasadniają - zdaniem strony skarżącej – naruszenie przez organy egzekucyjne przepisów art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przyjmując błędnie, wbrew obowiązującym przepisom prawa cywilnego, iż stroną postępowania egzekucyjnego, a tym samym postępowania o kosztach egzekucyjnych, jest spółka cywilna, a nie wspólnicy spółki cywilnej.

W dalszej części skargi przywołano argumenty, które już uprzednio przytoczono w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji, a odnoszące się do specyfiki podmiotu jakim jest spółka cywilna. W tych ramach zaakcentowano m.in., że stronami postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym są wspólnicy spółki cywilnej prowadzący w tej formie prawnej tego typu działalność. Podkreślono przy tym, że nie jest stroną tego postępowania spółka cywilna i nie jest ona adresatem decyzji o nałożeniu kary pieniężnej - ustawa o transporcie drogowym posługuje się pojęciem przedsiębiorca, którego nie definiuje.

Strona skarżąca zaakcentowała dalej, że w chwili obecnej definicja przedsiębiorcy znajduje się w art. 4 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a ta kwestia znalazła szerokie wyjaśnienie w wyroku NSA z 24 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1137/06, w którym Sąd stwierdził, że przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym są wspólnicy spółki cywilnej, a nie sama spółka, która nie posiada zdolności prawnej w tym zakresie.

Podkreślono nadto, że wskazanie w decyzji o nałożeniu kary pieniężnej nr NIP, nadanego w trybie i na zasadach ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, nie może wpływać na kwestie zdolności prawnej spółki cywilnej w zakresie praw i obowiązków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Zdaniem A, poprzez błędne przyjęcie, iż stroną postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz kosztów egzekucyjnych jest spółka cywilna, nie zaś poszczególni jej wspólnicy, organy egzekucyjne naruszyły art. 64 § 1 u.p.e.a., który stanowi, że koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2 - § 4, obciążają zobowiązanego.

Za nieznajdujące uzasadnienia w obowiązującym systemie prawnym wierzyciel uznał nadto twierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej w K., iż osobista odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej jest możliwa dopiero po orzeczeniu ich odpowiedzialności.

Strona skarżący podniosła również, iż stosownie do art. 124 § 2 K.p.a., postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, którego próżno szukać w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. (karta nr 12). Wskazanie jedynie sposobów egzekucji stanowi naruszenie ww. przepisu w sposób mający wpływ na wynik sprawy, gdyż wierzyciel nie jest w stanie sprawdzić, czy umorzenie postępowania egzekucyjnego było zasadne, czy też nie.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił w tych ramach, że wbrew twierdzeniom skargi, K. nie naruszył w zaskarżonym postanowieniem art. 1a pkt 20 u.p.e.a. poprzez przypisanie Spółce Cywilnej B, a nie poszczególnym jej wspólnikom, przymiotu bycia zobowiązanym.

Stwierdził, że w tytule wykonawczym A z 11 stycznia 2011 r. nr [...] zakreślono w pozycji nr 9 - "Rodzaj zobowiązanego", rubrykę nr 3 "Spółka nie posiadająca osobowości prawnej", a w wierszu 10 jako zobowiązanego A wskazał właśnie Spółkę Cywilną B Z.S., D.S., J.R. i Wspólnicy. Takie więc wskazanie zobowiązanego w jednym tytule wykonawczym oznacza w myśl definicji zobowiązanego przyjętej w art. 1a pkt 20 u.p.e.a., iż zobowiązanym jest spółka cywilna, a nie jej wspólnicy.

Nieuprawnionym na tym tle jest twierdzenie wierzyciela, iż formularz tytułu wykonawczego jest niedostosowany do egzekucji z majątku wspólników spółki cywilnej, bowiem przewiduje on w rubryce 9 wszelkie rodzaje zobowiązanych, a A wyraźnie zaznaczył pkt 3, a nie pkt 2 - inna osoba fizyczna, którymi są poszczególni wspólnicy Spółki B.

Na gruncie tych spostrzeżeń organ zaznaczył wyraźnie, że jeżeli wierzyciel uważa, że dłużnikami, do których ma być skierowana egzekucja, są poszczególni wspólnicy Spółki Cywilnej B, to powinien tytuły wykonawcze wystawić odrębnie na każdego z nich, z podaniem ich osobistych danych identyfikacyjnych, akcentując przy tym treść art. 26 i art. 27 u.p.e.a.

Poza zainteresowaniami organu egzekucyjnego, powołanego do realizacji tytułów wykonawczych wierzyciela, znajduje się kwestia dotycząca oznaczenia dłużnika na gruncie przepisów ustawy o transporcie drogowym, bo odpowiedzialność za prawidłowość wystawienia tytułu wykonawczego, o ile nie zawiera wad, o których mowa w art. 29 § 2 u.p.e.a., a takich w odniesieniu do spornego tytułu wykonawczego nie stwierdzono, ponosi wierzyciel.

Wbrew twierdzeniom skargi, ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] nr [...] w ogóle nie zawiera sugestii na temat odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej możliwej po jej orzeczeniu. Poza tym przedmiotem postanowienia jest umorzenie postępowania egzekucyjnego, a nie koszty egzekucyjne, stąd bezpodstawnym jest również zarzut naruszenia art. 64 § 1 u.p.e.a., odnoszącego się właśnie do kosztów egzekucyjnych.

Powyższe dowodzi, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wskazującego jako zobowiązanego Spółkę Cywilną B, z braku majątku podlegającego egzekucji było zasadne, zwłaszcza w sytuacji jej rozwiązania.

Zarówno rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, jak i utrzymujące je w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. zawierają uzasadnienie wymagane w art. 124 § 2 K.p.a., a więc bezpodstawnym jest powoływanie się w skardze na naruszenie tego przepisu przez organ egzekucyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa, w sposób uzasadniający wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ).

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec B Spółki cywilnej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez A w K. z dnia [...], nr [...] obejmującego karę pieniężną w kwocie [...] zł.

Spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy wystawienie tytułu wykonawczego przez wierzyciela na B Spółkę cywilną upoważniało organ egzekucyjny do prowadzenia egzekucji z nieruchomości stanowiących własność jej wspólników. W ocenie organów egzekucyjnych stwierdzenie braku majątku w Spółce B oraz jej likwidacja stanowiła podstawę do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, z czym nie zgadzał się wierzyciel, akcentując brak osobowości prawnej spółki cywilnej i solidarną odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej za jej zobowiązania oraz możliwość egzekwowania – w jego ocenie – należności w drodze egzekucji z nieruchomości stanowiących własność jej wspólników na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na B Spółkę cywilną.

Sąd podziela w tej mierze stanowisko organów egzekucyjnych.

Strona skarżąca odwołała się co prawda w skardze do wielu regulacji prawnych, jednakże w ocenie składu orzekającego legalność zaskarżonego aktu należało przede wszystkim ocenić z uwzględnieniem regulacji stanowiących prawną podstawę rozstrzygnięć tj. art. 59 § 2 w zw. z art. 1 a pkt 20 u.p.e.a.

Podkreślenie wymaga w ocenie Sądu fakt, iż zasadniczym celem postępowania egzekucyjnego jest wykonanie odpowiednich czynności przewidzianych w u.p.e.a., w oparciu o prawidłowo wystawiony tytuł wykonawczy. Nie można dopuścić do sytuacji w której jeden z organów będących wierzycielem publicznoprawnym wystawia tytuł wykonawczy na jeden podmiot tj. spółkę cywilną a domaga się od organu egzekucyjnego egzekwowania na jego podstawie należnego mu obowiązku od innego de facto podmiotu tj. wspólników tej spółki. Nie ma przy tym prawnego znaczenia argumentacja strony skarżącej, że wspólnicy tej spółki odpowiedzialni są solidarnie ze spółką za jej zobowiązania. Przyjdzie bowiem zaakcentować, że zasady postępowania egzekucyjnego zostały określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i to jej unormowania mają podstawowe znaczenie dla oceny prawidłowości postępowania organów egzekucyjnych. Słusznie zatem organ nadzoru zaakcentował, że wszczęcie egzekucji następuje na podstawie tytułu wykonawczego na wniosek uprawnionego wierzyciela, sporządzony według wzoru określonego w załączniku do rozporządzenia wykonawczego. Wszczęcie egzekucji administracyjnej może nastąpić jedynie na rzecz wierzyciela i wobec dłużnika wymienionego w tytule wykonawczym. Jak stwierdził NSA w Warszawie w wyroku z dnia 21 marca 2001 r. (IV SA 232/99, LEX nr 78951), jeżeli obowiązki przeszły na nowego zobowiązanego z mocy prawa, to należy wszcząć nowe postępowanie egzekucyjne wobec nowego zobowiązanego. Oznacza to wystawienie nowego tytułu wykonawczego i w konsekwencji wszczęcie postępowania egzekucyjnego na ogólnych zasadach określonych w przepisach art. 26 i n. u.p.e.a. Ze względu na jasne brzmienie przepisu art. 26 § 1 u.p.e.a. należy uznać, że nie zezwala on na wszczęcie egzekucji (i udział w niej) stronom postępowania, zgodnie z ich definicją przyjętą w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nie jest też prawnie dopuszczalne prowadzenie egzekucji wobec podmiotu, który nie został w tytule wykonawczym wskazany jako dłużnik, a więc w sytuacji jaka miała miejsce w badanej sprawie. W tytule wykonawczym z dnia 11 stycznia 2011 r. wierzyciel jako dłużnika wskazał B Z.S., D.S., J.R. i wspólnicy Spółka cywilna (karta nr 1 akt egzekucyjnych). W rubryce 9 – rodzaj zobowiązanego zaznaczył natomiast kwadrat numer 3 "spółka nieposiadająca osobowości prawnej". Wypada wskazać, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej spółka cywilna posiada legitymację bycia dłużnikiem/zobowiązanym, co wynika z treści art. 1 a pkt 20 u.p.e.a. Z punktu widzenia prawidłowości postępowania egzekucyjnego istotne jest kto jest podmiotem biernym egzekucji. W myśl ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucję prowadzi się w stosunku do podmiotu zobowiązanego. Normatywną definicję zobowiązanego zawiera art. 1 a pkt 20 u.p.e.a. stwierdzając, iż ilekroć w ustawie jest mowa o zobowiązanym należy przez to rozumieć osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. Pojęcie zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym ma charakter formalny i nie można w tym wypadku utożsamiać zobowiązanego z podmiotem ogólnie określonych w normach prawa materialnego praw i obowiązków. Obowiązek, w związku z niewykonaniem którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne musi mieć charakter indywidualny i konkretny. Przyjdzie ponadto wskazać, że świetle regulacji art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ze specyfiki postępowania egzekucyjnego wynika ograniczony zakres kognicji organu egzekucyjnego przy badaniu jej dopuszczalności. Skoro, w badanej sprawie wierzyciel wskazał jako zobowiązanego do wykonania obowiązku w postaci kary pieniężnej nałożonej przez A B Spółkę cywilną, to organ egzekucyjny zobowiązany był do prowadzenie postępowania wobec tego właśnie podmiotu, a nie w stosunku do osób fizycznych będących wspólnikami tej spółki. Pogląd ten – przynajmniej na etapie wystawiania tytułu wykonawczego, podzielał też wierzyciel, skoro to właśnie Spółkę a nie jej wspólników wskazał jako podmiot zobowiązany.

W świetle powyższego zarzut naruszenia art. 1 a pkt 20 u.p.e.a. należało uznać za chybiony.

W ocenie Sądu organ egzekucyjny zasadnie umorzył postępowanie egzekucyjne, powołując się na fakt, iż prowadzone czynności nie pozwolą na uzyskanie takich środków, które pozwolą na zaspokojenie należności samego organu egzekucyjnego. Skoro bowiem podjęte przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjne okazały się bezskuteczne, a B Spółka cywilna została zlikwidowana z dniem 1 listopada 2012 r., tym samym należało przyjąć, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatków egzekucyjnych (art. 59 § 2 u.p.e.a.).

Nie zasługiwał też na uwzględnienie zarzut naruszenia przez organ nadzoru art. 59 § 3 u.p.e.a., zgodnie z którym "W przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4". Zarówno bowiem organ pierwszej, jak i drugiej instancji wydały orzeczenie w formie przewidzianej w tym przepisie, w oparciu o wymienione w nim przesłanki, z tym jednak, że organ nadzoru skorygował podstawę prawną rozstrzygnięcia na art. 59 § 2 u.p.e.a.

Końcowo, przyznać należy rację stronie skarżącej, iż prawne uzasadnienie stanowiska organu odwoławczego nie zawiera pełnej polemiki ze stanowiskiem zawartym w zażaleniu (zarzut naruszenia art. 124 § 2 Kpa), jednakże uchybienie to nie miało w ocenie Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie przepisów prawa procesowego mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego aktu.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.