Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 450/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 77 par. 1,  art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i  lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 200a ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2018 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Rektora "A" w K. z dnia [...] r. w przedmiocie przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na rok akademicki 2017/2018 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora "A" w K. z dnia [...] r.; 2) zasądza od Rektora "A" w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 7 października 2017 r. – złożonym na formularzu – K.G. (dalej wnioskodawca, strona lub skarżący) zwrócił się do Rektora A w K. (dalej organ lub Rektor) o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dla doktorantów II roku i kolejnych lat studiów w roku akademickim 2017/2018 (dalej stypendium). Z wniosku wynika, że strona jest studentem IV roku studiów doktoranckich.

Decyzją z dnia [...] r. organ – na podstawie art. 200a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1842 ze zm., dalej ustawa) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej k.p.a.) oraz w związku z § 1 ust. 2 oraz § 3 ust. 1 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych na stacjonarnych studiach doktoranckich w A w K. (dalej Regulamin) wprowadzonego zarządzeniem nr [...] Rektora A w K. z dnia [...]r. – postanowił nie przyznać stronie zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na rok akademicki 2017/2018.

W uzasadnieniu organ podał, że w postępowaniu stypendialnym strona uzyskała 4,8 pkt., przyznanych zgodnie z załącznikiem nr 3 do Regulaminu, w tym:

3 pkt. za osiągnięcia w pracy badawczej w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku,

1,8 pkt. za zaangażowanie w realizację badań naukowych w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku,

0 pkt. za osiągnięcia dydaktyczne w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku.

Tym samym strona zajęła 4 miejsce na liście rankingowej dla uczestników IV roku studiów w zakresie dyscypliny naukowej [...] i nie uzyskała minimalnej liczby punktów uprawniających do otrzymania stypendium (5 punktów), nie znajdując się w grupie 30% najlepszych doktorantów IV roku studiów.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wniosła o ponowne przeliczenie punktów, w szczególności za osiągnięcia dydaktyczne. Wnioskodawca stwierdził, że powinien był uzyskać w tym zakresie co najmniej 1,2 pkt., co spowoduje, że suma punktów wzrośnie do 6, przekroczy minimalny próg uprawniający do otrzymania stypendium i znajdzie się w grupie 30% najlepszych doktorantów IV roku studiów doktoranckich. Uzasadniając żądanie przyznania 1,2 pkt. skarżący podał, że będzie to wynikiem sumy następujących 2 składników punktowych:

1) 0,45 pkt. (3*15% waga) za bardzo dobrą ocenę praktyk zawodowych (udokumentowaną w opinii opiekuna naukowego) – załączono kserokopię tej opinii, kartę oceny praktyki zawodowej oraz zrzut ekranu z systemu potwierdzający uzyskanie najwyższej oceny - bardzo dobrej z tytułu odbycia praktyki zawodowej w roku akademickim 2016/2017,

2) 0,75 pkt. (5*15% waga) za wprowadzenie nowych programów i form nauczania dla przedmiotu [...] m. in. poprzez stworzenie nowego autorskiego programu zadań ćwiczeniowych wykorzystujących oprogramowanie [...]; zadania ćwiczeniowe opierały się dotychczas głównie na mniej znanym w polskich warunkach oprogramowaniu [...]. Oprogramowanie [...] jest bardzo popularne wśród jednostek samorządowych, w związku z czym studenci ucząc się modelowania przestrzennego na fundamencie oprogramowania [...] zdobywają cenną wiedzę praktyczną, którą mogą wykorzystać po studiach na rynku pracy – załączono kopię opinii opiekuna naukowego.

Decyzją z dnia [...]r. organ utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]r. W uzasadnieniu w żaden sposób nie ustosunkował się do zarzutów strony i powielił pogląd, że w postępowaniu stypendialnym strona uzyskała 4,8 pkt., przyznanych zgodnie z załącznikiem nr 3 do Regulaminu. Tym samym strona zajęła 4 miejsce na liście rankingowej dla uczestników 4 roku studiów w zakresie dyscypliny naukowej [...] i nie uzyskała minimalnej liczby punktów uprawniających do otrzymania stypendium (5 punktów), nie znajdując się w grupie 30% najlepszych doktorantów IV roku studiów.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona wniosła o uchylenie wyżej opisanych decyzji organu jako niezgodnych z art. 104 w zw. z art. 7, art. 8 § 2 i art. 9 k.p.a. Ograniczyła zarzuty zawarte we wniosku o ponowne eksponując okoliczność, że dodatkowo powinna uzyskać 0,45 pkt. za osiągnięcia dydaktyczne ze względu na pozytywną ocenę praktyk zawodowych. Skarżący akcentował, że uzyskał ocenę najwyższą (bardzo dobrą), więc w świetle postanowień Regulaminu powinien uzyskać maksymalne 3 punkty, które po uwzględnieniu wagi kryterium dają 0,45 pkt. Odwołał się do załączonych do wniosku o ponowne dowodów podkreślając, że opinia opiekuna naukowego została dołączona do wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w obydwu decyzjach. Zarzuty skarżącego ocenił jako nieuzasadnione podkreślając, że postępowanie stypendialne zostało przeprowadzone uczciwie i rzetelnie, z poszanowaniem dla zasad ogólnych postępowania administracyjnego.

Na rozprawie skarżący podtrzymał zarzuty i żądania skargi; dodatkowo wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania; natomiast profesjonalny pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko i argumentację prezentowane w decyzjach organu.

W piśmie procesowym z dnia 17 lipca 2018 r. skarżący doprecyzował wniosek o zasądzenie kosztów postępowania wnosząc o zwrot poniesionych kosztów sądowych, kosztów przejazdu do Sądu oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w Sądzie.

Na wezwanie Sądu organ przedłożył uwierzytelnione kopie Regulaminu, listy doktorantów, listy rankingowej oraz decyzji zbiorczej Rektora A w K. w sprawie wysokości oraz osób uprawnionych do otrzymania stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w roku akademickim 2017/2018. Sąd przeprowadził dowód z tych dokumentów poza rozprawą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozważa zatem kwestii, czy akt organu administracji publicznej jest słuszny, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369.; dalej ustawa p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi narusza prawo w sposób wymagający jej usunięcia z obrotu prawnego. Nadto mając na względzie regulację zawartą w art. 135 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, Sąd uchylił także poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]r.

Zaskarżona została decyzja odmawiająca przyznania stronie zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na rok akademicki 2017/2018. Uzasadniając to rozstrzygnięcie wskazano, że w postępowaniu stypendialnym strona uzyskała 4,8 pkt., przyznanych zgodnie z załącznikiem nr 3 do Regulaminu. Tym samym strona zajęła 4 miejsce na liście rankingowej dla uczestników IV roku studiów w zakresie dyscypliny naukowej [...] i nie uzyskała minimalnej liczby punktów uprawniających do otrzymania stypendium (5 punktów), nie znajdując się w grupie 30% najlepszych doktorantów IV roku studiów. W skardze zakwestionowano przyznaną ilość punktów akcentując błędną ocenę osiągnięć dydaktycznych skarżącego. Skarżący twierdził, że za osiągnięcia dydaktyczne winien był otrzymać 0,45 punktu, gdyż taki jest wynik mnożenia wagi kryterium (15%) i 3 punktów za bardzo dobrą ocenę praktyk zawodowych. Natomiast organ w decyzji z dnia [...]r. wycenił to kryterium na 0 punktów – nie uzasadniając tego stanowiska (na przyznane 4,8 pkt. składają się: 3 pkt. za osiągnięcia w pracy badawczej, 1,8 pkt. za zaangażowanie w realizację badań naukowych, 0 pkt. za osiągnięcia dydaktyczne), a w zaskarżonej decyzji nie odniósł się w żaden sposób do zarzutów sformułowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie. Podtrzymał jedynie stanowisko dotyczące ilości przyznanych punktów (bez podziału na kryteria) oraz wynikające z tego skutki dla strony. Rozstrzygnięcie sporu w zakresie punktacji dotyczącej osiągnięć dydaktycznych ma wpływ na wynik, gdyż w przypadku żądanego doliczenia 0,45 pkt. strona uzyskałaby 5,25 pkt. i znalazłaby się w gronie beneficjentów stypendium, gdyż osoba zajmująca 3 miejsce na liście uzyskała 5 pkt.

Materialnoprawną podstawę wydania ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tj.: z 2017 r., poz. 2183 ze zm., jak już wcześniej ustawa).

Stosownie do art. 199 ust. 1 pkt 3 ustawy doktorant może otrzymać pomoc materialną w formie stypendium dla najlepszych doktorantów. Natomiast art. 199 ust. 5 pkt 2 ustawy stanowi, że stypendium dla najlepszych doktorantów może być przyznane na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich - doktorantowi, który w roku akademickim poprzedzającym przyznanie stypendium spełnił łącznie następujące warunki: uzyskał bardzo dobre lub dobre wyniki egzaminów objętych programem studiów doktoranckich; wykazał się postępami w pracy naukowej i przygotowywaniu rozprawy doktorskiej; podczas studiów doktoranckich prowadzonych przez uczelnię wykazał się szczególnym zaangażowaniem w pracy dydaktycznej.

W myśl art. 200a ust. 1 ustawy zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, o której mowa w art. 94b ust. 1 pkt 5, przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa regulamin określony przez rektora po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, z uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymywania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich.

W Regulaminie postanowiono, że uprawnienie do otrzymania stypendium projakościowego (określenie używane w Regulaminie dla zwiększonego stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dla doktorantów stacjonarnych studiów doktoranckich) przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich prowadzonych w Uniwersytecie (§ 1 ust. 3). Natomiast w ust. 5 wskazano, że stypendium projakościowe przyznaje rektor na podstawie opinii Wydziałowej Doktoranckiej Komisji Stypendialnej (dalej Komisja).

§ 3 ust. 1b Regulaminu stanowi, że stypendium projakościowe może być przyznane doktorantowi drugiego roku i kolejnych lat studiów doktoranckich, który wyróżniał się osiągnięciami w pracy naukowej i dydaktycznej w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium projakościowego.

W myśl § 4 ust. 3, 4, 5, 6 i 10 Regulaminu ocena osiągnięć doktoranta jest dokonywana zgodnie z kryteriami określonymi w załączniku nr 3 do Regulaminu (ust. 3). Komisja dokonuje oceny wniosków oraz tworzy listę rankingową doktorantów zgodnie z postanowieniami § 2 (ust. 4). Lista rankingowa obejmuje wszystkich doktorantów, którzy złożyli wniosek o przyznanie zwiększenia stypendium (...) (ust. 5). Komisja za pośrednictwem Biura Dydaktyki przekazuje rektorowi sporządzone listy rankingowe wraz z raportami, które zawierają aktualną na dzień sporządzenia listy rankingowej liczbę doktorantów na danym roku i dyscyplinie studiów (ust. 6). Od decyzji o nieprzyznaniu stypendium projakościowego przysługuje doktorantowi prawo złożenia, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji, wniosku do rektora o ponowne rozpatrzenie sprawy (ust. 10).

W załączniku nr 3 do Regulaminu pomieszczono kryteria przyznawania zwiększenia stypendium projakościowego. W zakresie spornego kryterium: osiągnięcia dydaktyczne, przyznano mu wagę 15% i wymieniono dokonania, które bierze się pod uwagę przy ocenie osiągnięć dydaktycznych. Pośród nich wymieniono pozytywną ocenę praktyk zawodowych (f), które podlegają wycenie w zakresie od 1 do 3 pkt. Jako formę potwierdzenia osiągnięć dydaktycznych podano: certyfikaty, dyplomy, pisma władz uczelni, karta oceny praktyk, itp. Zastosowano więc formułę katalogu otwartego.

W tym miejscu trzeba jeszcze dodać, że zgodnie z art. 207 ust. 1 i 2 ustawy do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego (ust. 1). Decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (ust. 2).

W judykaturze ugruntowany jest pogląd podkreślający ograniczony formalizm procesowy charakteryzujący postępowanie administracyjne przed organami szkoły wyższej (tak: L. Klat Wertelecka, Organy szkoły wyższej w postępowaniu administracyjnym (w:) Zarządzanie szkołą wyższą, Wrocław 2014, s. 125 i n., a także wskazane tam orzecznictwo i przytoczona literatura). Formalizm ten - co wymaga podkreślenia - nie oznacza jednakowoż ani swobody w wyborze prawnej formy działania, gdy ta oznaczona jest przez ustawodawcę, ani jej elementów składowych, ani też nie uprawnia organu do jej niezastosowania i nie uzasadnia niewłaściwego jej zastosowania.

Odpowiednie stosowanie przepisów postępowania administracyjnego, o którym stanowi w art. 207 ust. 1 ustawy polega na zachowaniu minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony przy uwzględnieniu specyfiki działania i organizacji szkoły wyższej. Przy czym nakaz ten należy rozumieć tak, że wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie przepisów k.p.a., winny mieć zastosowanie także do adresata decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, chyba że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1304/11, CBOSA). Konsekwencją tego poglądu stało się przyjęcie, że szczególny charakter postępowania przed organami szkoły wyższej przesądza jedynie o możliwości dokonywania tylko nieznacznych odstępstw od uregulowań zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, a związanych ze stosowania trybu i zasad postępowania wynikających z przepisów ustawy (zob. wyrok NSA z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt I OSK 909/07, CBOSA).

Sąd stwierdza, że organ tym wymogom procesowym nie podołał. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ustalono bowiem w sposób należyty stanu faktycznego sprawy, a jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny daje podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Nadto dopuszczono się naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego.

Sąd stwierdza, że przyznanie 0 pkt. za osiągnięcia dydaktyczne ma charakter arbitralny i zostało dokonane z pominięciem istotnej części materiału dowodowego. Jak już wyżej wskazano dokonanie należytych ustaleń faktycznych w zakresie tej okoliczności jest istotne dla rozstrzygnięcia, gdyż inne kryteria występujące w przypadku strony wyceniono na 4,8 pkt., graniczne dla przyznania stypendium projakościowego było 5 pkt., a dla spełnienia wymogu znalezienia się w gronie 30% najlepszych studentów istotne było ulokowanie się na 3 miejscu listy rankingowej. Skarżący zajmował miejsce 4, a na 3 miejscu ulokowano doktoranta, który uzyskał 5 pkt.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący dołączył do wniosku z dnia 7 października 2017 r. Opinię dotyczącą postępów w przygotowaniu rozprawy doktorskiej z dnia [...]r. wydaną przez opiekuna naukowego prof. zw. dr. hab. K.H., którą oznaczył jako załącznik nr 6. W drugiej części tej opinii wskazano, że "Pan K. podczas studiów doktoranckich prowadzonych przez A wykazał się szczególnym zaangażowaniem w pracy dydaktycznej poprzez prowadzenie zajęć ćwiczeniowych. W roku akademickim 2016/2017 Doktorant przeprowadził zajęcia dydaktyczne na jednym przedmiocie ćwiczeniowym: [...] (15h) oraz uczestniczył w prowadzeniu zajęć na przedmiocie ćwiczeniowym: [...] (15h). Do przedmiotu [...] Doktorant przygotował autorski program prowadzenia zajęć dydaktycznych. Jakość przygotowanych materiałów dydaktycznych oraz zaangażowanie w prowadzenie zajęć Doktoranta oceniam bardzo dobrze".

Załącznik nr 6 został skomentowany na egzemplarzu wniosku przez anonimową osobę ołówkiem za pomocą adnotacji "zał. Nr 6 – brak zał (załącznik nr 6 dotyczy czego innego)". Mając na uwadze procedurę oceny należy założyć, że adnotację tę uczyniono z ramienia Komisji. Takie założenie potwierdzają inne dokumenty znajdujące się w aktach. W aktach sprawy znajduje się bowiem protokół z posiedzenia Doktoranckiej Komisji Stypendialnej dla studiów III stopnia na Wydziale [...] w dniu 1 lutego 2018 r., do którego dołączono opinię ustosunkowującą się do wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy. W opinii podtrzymano negatywną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że na tym etapie nie ma możliwości uwzględnienia nowych materiałów i wyjaśnień, gdyż proces składania wniosków zakończył się w dniu [...]r. Wskazano, że do wniosku nie dołączono oceny praktyk zawodowych, notatek z hospitacji lub wyników ankiety ewaluacji zajęć oraz jednoznacznej oceny praktyk zawodowych, a tytuł załącznika nr 6 do wniosku był mylący i nie zawierał żadnej adnotacji, że odnosi się do osiągnięć dydaktycznych oraz praktyki zawodowej. Z powyższego należy wnosić, że Komisja nie zapoznała się na etapie pierwotnej oceny wniosku z treścią tego załącznika i kierując się jego tytułem bezpodstawnie go pominęła. Uchybienie to powielił Rektor wydając decyzję z dnia [...]r.

Doszło więc do naruszenia istotnych przepisów proceduralnych regulujących zasady ogólne postępowania administracyjnego oraz zasady prowadzenia postępowania dowodowego. Wadliwości tej nie usunięto na etapie rozpatrywania wniosku o ponowne, gdyż Komisja usiłowała przerzucić na skarżącego skutki swojego uchybienia, a organ zupełnie zignorował treść wniosku o ponowne i w żaden sposób się do niego nie odniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przytoczony wyżej przepis ustanawia zasadę prawdy obiektywnej, która stanowi naczelną zasadę Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tą zasadą, organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zawarta w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej (materialnej), wyrażona również w innych przepisach Kodeksu, m.in. w art. 6, art. 10, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ponieważ na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy organ administracyjny dokonuje jego subsumcji pod stosowną normę prawną. W ten sposób organ przesądza o powstaniu określonego obowiązku bądź prawa, a więc skutków prawnych, które dotyczyć będą wyłącznie faktów uznanych przez organ. Ponadto art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. Pominięcie zatem, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, czy jego oceny skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania zgodnej z prawem decyzji.

Zignorowanie istotnego dla sprawy dowodu skutkuje uchybieniem wyżej wymienionym przepisom i stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że dowód miał charakter istotny. Jak wyżej wskazano dokumentowanie osiągnięć dydaktycznych, w świetle załącznika nr 3 do Regulaminu jest możliwe za pomocą różnych dowodów. W zakresie tego kryterium wskazano jedynie przykładowo i zbiorczo dla wszystkich wymienionych przypadków kwalifikowanych jako osiągnięcia dydaktyczne, formy potwierdzenia (katalog otwarty). Dopuszczalne więc było złożenie różnych dokumentów, które mogą potwierdzić takie osiągnięcia. Z dokumentów dołączonych do wniosku o ponowne rozpatrzenie wynika, że opinia opiekuna naukowego nie była gołosłowna, gdyż znajduje potwierdzenie w karcie oceny praktyki zawodowej wystawionej nota bene przez tego samego opiekuna naukowego oraz ocenach bardzo dobrych wystawionych przez ww. za praktyki zawodowe – co strona dokumentowała za pomocą zrzutu ekranu z systemu Wirtualna Uczelnia.

Jak wyżej wskazano w zaskarżonej decyzji organ zupełnie zignorował treść wniosku o ponowne rozpatrzenie w i żaden sposób się do niego nie odniósł – o czym jeszcze poniżej. Natomiast z załączonej opinii Komisji z dnia [...]r. wynika, że uwzględnienie tej dokumentacji uznała za niedopuszczalne ze względu na limitowany terminem końcowym okres składania wniosków. Można się jedynie domyślać, że Rektor bezkrytycznie przyjął konsekwencje tego poglądu, chociaż wprost tego nie ujawnił.

Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a. fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Okoliczności dokumentowane na etapie wniosku doznawały wsparcia w faktach znanych organowi z urzędu i brak podstaw do traktowania przedstawionych przy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dowodów jako złożonych po terminie. Strona terminowo dokumentowała osiągnięcia dydaktyczne za pomocą załącznika nr 6 do wniosku. Nawet w przypadku oceny, że nie jest to wystarczające, zawarte w nim informacje znajdują pełne pokrycie w wyżej opisanej dokumentacji – którą co prawda złożono później – ale, która przez cały czas była znana organowi z urzędu. Organ był obowiązany ją uwzględnić z powodu jej notoryjnego charakteru i dokonać oceny dowodowej załącznika nr 6 z jej uwzględnieniem. Pominięcie istotnych faktów znanych z urzędu stanowi naruszenie art. 77 § 4 w zw. z art. 7 k.p.a., a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Powracając do kwestii zignorowania przez organ treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Sąd wskazuje, że istotną cechą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest jego niedewolutywność. Wniesienie tego środka nie powoduje skutku w postaci przesunięcia kompetencji do rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy na organ wyższego stopnia, lecz powierza ją ponownie temu samemu organowi. Brak cechy dewolutywności, choćby względnej, powoduje określone konsekwencje w zakresie rezultatów odpowiedniego stosowania do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przepisów dotyczących odwołań od decyzji. Wymóg odpowiedniości ich stosowania oznacza, że do wniosku i wywołanego nim postępowania nie znajdują zastosowania jedynie te przepisy dotyczące odwołań i postępowania odwoławczego, które związane są z cechą dewolutywności odwołania.

W wyniku złożenia takiego wniosku organ jest obowiązany ponownie merytorycznie rozpatrzyć sprawę, przy czym w trakcie jego rozpatrywania niedopuszczalne jest pominięcie zarzutów sformułowanych w przedmiotowym wniosku. Obowiązkiem organu jest odniesienie się do tych zarzutów. Uwzględnienie ich, ze skutkiem dla treści rozstrzygnięcia lub wyjaśnienie, dlaczego ocenia się je jako niezasadne czy też nie mające wpływu na wynik. W analizowanej sprawie skarżący kwestionował ocenę osiągnięć dydaktycznych dokonaną przez organ w pierwotnej decyzji. Wskazał, że niezasadnie przyznano 0 pkt., gdyż należało przyznać 0,45 pkt. Zarzut został należycie uzasadniony, a prezentowana teza doznała wsparcia w przedłożonych dokumentach. Podniesione okoliczności pozostały poza zakresem zainteresowania organu, a treść zaskarżonej decyzji jest co do istoty powieleniem treści decyzji ją poprzedzającej. Taki sposób załatwienia wniosku o ponowne rozpatrzenie stanowi naruszenie art. 207 ust. 2 ustawy w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., gdyż przeczy celowi ponownego rozpatrzenia sprawy, a także naruszeniem wskazanych przepisów w związku z art. 107 § 3 k.p.a., który wymaga należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia w zakresie faktycznym i prawnym w sposób wyjaśniający stronie powody, którymi kierował się organ wydając rozstrzygnięcie – również w zakresie podniesionych przez nią zarzutów.

Nadto Sąd stwierdza, że w sprawie doszło do naruszenia art. 200a ust. 1 ustawy w zw. z § 4 ust. 3 i 4 Regulaminu oraz art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. ("Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania"), gdyż lista rankingowa została sporządzona w oparciu o bliżej niewyjaśnione arbitralne decyzje Komisji, które organ bezkrytycznie akceptował.

Analiza akt sprawy wskazuje, że końcowy fragment formularza wniosku strony zajmują dwie rubryki. Pierwsza to rubryka: Opinia doktoranckiej komisji stypendialnej (wypełnia komisja), w której zapisano: Pozytywna opinia komisji. Komisja pozytywnie opiniuje wniosek o przyznanie stypendium. Zamieszczono datę [...]r. oraz nieczytelny podpis oznaczony jako podpis i pieczęć Przewodniczącego Komisji. Nad tym fragmentem wniosku zamieszczono odręczny anonimowy dopisek "zmienione po przyznaniu stypendium Pani S. (urlop)".

Druga rubryka nosi nazwę: Decyzja Rektora w sprawie zwiększenia stypendium doktoranckiego. Rubryka została podpisana przez Rektora w dniu [...]r. i wynika z jej treści, że Rektor nie przyznał zwiększenia stypendium doktoranckiego – z bliżej nieznanych powodów, gdyż fragment rubryki: Uzasadnienie nieprzyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego, nie zawiera żadnego wpisu.

Z listy rankingowej wynika, że Komisja rekomendowała przyznanie stypendium projakościowego na IV roku studiów doktoranckich na kierunku [...] K.S. – 18,95 pkt., G.S. – 12,925 pkt. i skarżącemu – 4,8 pkt. Negatywna rekomendacja dotyczyła A.G. – 4,05 pkt. i K.R. – 1,35 pkt. Natomiast co do M.S. – 5 pkt. rekomendowano negatywnie; przy czym ta rekomendacja została wykreślona i dopisano ręcznie rekomendację pozytywną – z adnotacją: (przerwa w odbywaniu studiów).

Przedłożone dokumenty jednoznacznie wskazują, że organ wydając obydwie decyzje nie analizował tego pełnego wzajemnych sprzeczności materiału dowodowego i orzekł w sposób uchybiający zarówno przepisom ustawy, jak i regulacji wewnętrznej (Regulaminowi). Zaakceptował chwiejne wskazania Komisji - które mają charakter arbitralny i nie pozwalają na stanowcze stwierdzenie czym się Komisja kierowała zmieniając zdanie dotyczące rekomendacji, gdyż nie zechciano tego należycie i przejrzyście uzasadnić - interpretując je na niekorzyść skarżącego. Z materiału dowodowego nawet bowiem nie wiadomo, czy rzeczywiście doszło do cofnięcia rekomendacji skarżącemu, gdyż na liście rankingowej widnieje rekomendacja pozytywna i nie została wykreślona. Również Opinia doktoranckiej komisji stypendialnej (zamieszczona w końcowej części formularza wniosku) jest pozytywna – a jedynie opatrzona anonimowym dopiskiem "zmienione po przyznaniu stypendium Pani S. (urlop)".

Jak już wskazano powyższe stanowi naruszenie art. 200a ust. 1 ustawy w zw. z § 4 ust. 3 i 4 Regulaminu oraz art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., gdyż działania organu dotyczące przyznania stypendium projakościowego skarżącemu nie budzą zaufania do władzy publicznej i przeczą zasadzie praworządności.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ wróci na etap pierwotnego rozpoznania wniosku i załatwi ten wniosek uwzględniając wiążącą ocenę prawną wyżej wyrażoną. Postępowanie zostanie przeprowadzone w oparciu o przepisy prawa materialnego, z poszanowaniem dla obowiązujących regulacji proceduralnych.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 ustawy p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, co odpowiada kwocie uiszczonego wpisu. Jednocześnie Sąd wyjaśnia skarżącemu, że jego pozostałe żądania zgłoszone w tym zakresie nie mogły zostać uwzględnione, gdyż zwrot zarobku lub utraconego dochodu, a także zwrot kosztów podróży przysługuje stronie wówczas, gdy jej stawiennictwo w sądzie wynika z wezwania sądu (zob. postanowienie NSA z 16.04.2014 r., II FSK 838/13, LEX nr 1450376, wyrok WSA w Białymstoku z 17.01.2017 r., II SAB/Bk 115/16, LEX nr 2197572). W niniejszej sprawie Sąd nie wzywał skarżącego do osobistego stawiennictwa, a jedynie zawiadomił o terminie rozprawy.