Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 205/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Protokolant starszy inspektor sądowy Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w R. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. na rzecz strony skarżącej – Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o w R. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Przedsiębiorstwa "[...]" Sp. z o.o. w R. jest decyzja D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], nr [...].

Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...], nr [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy – przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej (poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych) u T. M. (pracownik).

T. M., ur. dnia [...] pracował w narażeniu zawodowym na sposób wykonywania pracy we wspomnianym Przedsiębiorstwie w okresie od 1 marca 1996 r. do 12 maja 2013 r. jako operator maszyn, pomocnik stolarza, operator wózka widłowego, operator autoklawów do impregnacji drewna.

Na podstawie skierowania na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. – Oddział w J., dnia 5 listopada 2015 r. dokonał zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy – przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej (poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych u pracownika (...).

Dnia 13 listopada 2015 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. sporządził kartę oceny narażenia zawodowego w trakcie zatrudnienia pracownika w Przedsiębiorstwie "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w R. (...).

Po przeprowadzeniu dochodzenia epidemiologicznego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. dnia 26 listopada 2015 r. przekazał do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. – Oddział

w J. całość zgromadzonego materiału dowodowego dotyczącego narażenia zawodowego, skarżącego.

Dnia 27 listopada 2015 r. oraz 8 grudnia 2015 r. skarżący reprezentowany przez radcę prawnego D. S. złożył wnioski o dopuszczenie kolejnych dowodów m.in. z zeznań wskazanych w piśmie świadków na okoliczność warunków pracy.

Dnia 18 maja 2016 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. po przeprowadzonych licznych czynnościach dowodowych wnioskowanych przez stronę przekazał całą dodatkową dokumentację do jednostki diagnostyczno-orzeczniczej I stopnia, właściwej w niniejszej sprawie.

Dnia 26 lipca 2016 r. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w J., po wykonaniu badań lekarskich i analizie zgromadzonej dokumentacji, wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej (poz. 19.5) u skarżącego. Ośrodek w uzasadnieniu podał, że "Analiza przebiegu zatrudnienia orzekanego wskazuje, że okres pracy na stanowisku operatora wózka widłowego i operatora autoklawów wiązał się z wielokrotnie powtarzanymi przez pracownika w ciągu zmiany roboczej ruchami prostowania i rotacji kończyn, które powodowały szczególne obciążenie mięśni i ich przyczepów. Obraz kliniczny schorzenia, mimo współistniejących u pacjenta uogólnionych zmian zwyrodnieniowych stawów kończyn i kręgosłupa, dane o narażeniu zawodowym, zebrana w trakcie postępowania orzeczniczego dokumentacja medyczna, w tym udokumentowane objawy chorobowe schorzenia narządu ruchu w okresie upoważniającym do rozpoznania choroby zawodowej - rozpoznanie łokcia tenisisty w listopadzie 2011 - pozwalają z przeważającym prawdopodobieństwem przyjąć w tym przypadku zawodową etiologię przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej" (...).

Dnia 2 listopada 2016 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. na podstawie opinii uprawnionej jednostki I stopnia diagnostyczno-orzeczniczego wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej (poz. 19.5) u skarżącego.

Od powyższej decyzji odwołało się Przedsiębiorstwo "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w R. nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem i w pierwszej kolejności kwestionując ustalone narażenie zawodowe. Organ odwoławczy po analizie całości akt administracyjnych, ocenie zebranego materiału dowodowego oraz zapoznaniu się ze stanowiskiem stron zważył, co następuje:

Do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego Państwowego Inspektora Sanitarnego muszą być spełnione łącznie, jak to wynika z art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, trzy warunki:

1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,

2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy,

3. wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do tego rozporządzenia.

W przypadku pracownika dochodzenie sanitarno-epidemiologiczne wykazało, że wykonując swoje obowiązki zawodowe narażony był na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne.

Odnośnie klinicznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej należy stwierdzić, iż placówka służby zdrowia upoważniona do rozpoznawania chorób zawodowych tj. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w J. na podstawie wyników przeprowadzonych badań, analizy wieloletniego narażenia zawodowego i zgromadzonej dokumentacji medycznej rozpoznała u zainteresowanego chorobę zawodową pod postacią przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej (poz. 19.5) wskazując w uzasadnieniu: "Obraz kliniczny schorzenia mimo współistniejących u pacjenta uogólnionych zmian zwyrodnieniowych stawów kończyn i kręgosłupa, dane o narażeniu zawodowym, zebrana w trakcie postępowania orzeczniczego dokumentacja medyczna, w tym udokumentowane objawy chorobowe schorzenia narządu ruchu w okresie upoważniającym do rozpoznania choroby zawodowej - rozpoznanie łokcia tenisisty w listopadzie 2011 roku - pozwalają z przeważającym prawdopodobieństwem przyjąć w tym przypadku zawodową etiologię przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej".

Zatem zostały spełnione łącznie wszystkie wymagane do stwierdzenia choroby zawodowej przesłanki.

W przedmiotowej sprawie narażenie zawodowe skarżącego zostało ustalone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z.

i udokumentowane w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia 13 listopada 2015 r. oraz potwierdzone w zeznaniach świadków zebranych w tracie niniejszego postępowania administracyjnego. Powyższe ustalenia poczynione przez Państwową Inspekcję Sanitarną w niniejszej sprawie są zgodne z niezależną oceną przeprowadzoną przez lekarza orzekającego w sprawie.

Podsumowując: zgodnie z oceną prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2011 r. wyrażoną w innej sprawie (sygn. akt IV SA/Wr 208/10): "(...) decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydawana jest na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. (...) wskazać należy, że karta oceny narażenia zawodowego sporządzona według wzoru zawartego w zał. nr 4 do rozp. MZ z dnia 1 stycznia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. Nr 132, poz. 1121) stanowi dowód - wiążący zarówno lekarza orzecznika przy wydawaniu orzeczenia, jak i właściwy organ inspekcji sanitarnej przy wydawaniu decyzji w zakresie chorób zawodowych...".

Mając na uwadze § 8 ust. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, zdaniem D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na ustalenie stanu faktycznego i w związku z tym zasadnym było odstąpienie od dodatkowej konsultacji w jednostce orzeczniczej II stopnia, gdyż ustalenia kliniczne rozpoznanego schorzenia u pana skarżącego nie budzą wątpliwości i są wszechstronnie udokumentowane. Zgłaszane zastrzeżenia dotyczyły oceny narażenia zawodowego i zostały w sposób bezstronny wyjaśnione w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, którego wyniki były zbieżne z oceną dokonaną przez lekarza jednostki orzeczniczej.

Odnosząc się do odwołania wskazać trzeba, iż fakt stosowania przez pracodawcę niezbędnych środków profilaktycznych oraz wykonywania badań lekarskich jest regulowany odrębnymi przepisami prawa. Zatem fakt dopuszczenia do wykonywania pracy w ramach tzw. badań wstępnych lub profilaktycznych wykonywanych okresowo w trakcie zatrudnienia, w myśl obecnie obowiązujących przepisów prawa w żaden sposób nie przesądza o możliwości uznania schorzenia za chorobę zawodową. Bez znaczenia w tych okolicznościach pozostaje także domniemane zatajenie przez pracownika informacji o stanie swojego zdrowia. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 28 kwietnia 2005 r. w innej sprawie (sygn. akt 3 II SA/Wr 1505/03): "... (przepisy dot. profilaktyki) należy wiązać z prewencją w zakresie ochrony zdrowia w środowisku pracy, tj. ze stworzeniem takich warunków zatrudnienia by wyeliminować lub zmniejszyć ryzyko zawodowe wystąpienia zagrożeń dla stanu zdrowia pracowników z tytułu między innymi chorób zawodowych."

Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok z dnia 27 lutego 1998 r., sygn. akt I SA 1862/97) podkreślił, iż przestrzeganie przez pracodawcę przepisów dotyczących profilaktyki zdrowotnej pracowników rzutuje tylko na ustalenie winy bądź braku winy pracodawcy w powstaniu choroby zawodowej, nie ma natomiast znaczenia dla ustalenia istnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy. Istotne znaczenie dla powstania choroby w związku z warunkami pracy ma osobnicza, indywidualna wrażliwość pracownika na czynniki szkodliwe występujące w pracy. Oznacza to, że nie każdy pracownik zatrudniony w tych samych warunkach zachoruje na chorobę zawodową. Tym samym nie ma w niniejszym przypadku znaczenia fakt, iż według odwołującego się jest to pierwszy przypadek choroby zawodowej w zakładzie pracy.

W opinii D. Państwowego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. także zarzut braku wykazania związku przyczynowo-skutkowego między schorzeniem a wykonywaną pracą jest bezzasadny, gdyż właśnie dowodem, który ustala bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia jest orzeczenie lekarskie. Lekarz orzecznik dysponując wiedzą specjalistyczną uznał, że taka zależność zachodzi. Zatem organ I instancji dysponując dowodem, który potwierdza związek przyczynowo-skutkowy schorzenia z wykonywaną pracą prawidłowo zastosował art. 235¹ k.p.

Wbrew twierdzeniom strony odwołującej, wzięto pod uwagę również inne potencjalne schorzenia, które mogą przyczynić się do rozwoju rozpoznanej choroby. Na marginesie wskazać trzeba, iż "(...) celem postępowania administracyjnego w sprawie chorób zawodowych jest orzeczenie w formie decyzji administracyjnej o stwierdzeniu choroby zawodowej albo braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, co wynika wprost z § 8 ust. 1 rozporządzenia. Uprawnione jednostki orzecznicze służby zdrowia I i II stopnia wydające orzeczenie w postępowaniu dotyczącym istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, nie rozstrzygają problemów związanych ze stanem zdrowia osoby badanej i nie wypowiadają się na inne tematy, niż będące celem tego postępowania administracyjnego, w tym także na pytania postawione w skardze, dotyczące przyczyn stwierdzonych u niego zmian chorobowych." (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt IV SA/Wr 227/11).

W piśmie z dnia 24 stycznia 2017 r. strona odwołująca podnosi ponadto, iż w niniejszym postępowaniu nie oceniono "wpływu nałogowego palenia tytoniu przez pracownika na wystąpienie u niego stwierdzonej jako zawodowa choroby".

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż w świetle § 5 ust. 1 rozporządzenia orzeczenie lekarskie wydaje lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w odrębnych przepisach tj. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 18 czerwca 2010 r. (Dz. U. Nr 110, poz. 736) a wcześniej rozporządzeniem Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 15 września 1997 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 795 ze zm.) w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, oraz zatrudniony w jednostce orzeczniczej. Wyjaśnić należy, że nie każdy lekarz jest uprawniony do wiązania objawów chorobowych z ich zawodowym pochodzeniem. Zatem to do uprawnionych lekarzy należy każdorazowy wybór właściwych badań oraz ocena, które fakty wpływają na końcowe rozstrzygnięcie. W tym postępowaniu lekarze orzecznicy na podstawie wykonanych badań oraz zebranej dokumentacji orzekli o zawodowej etiologii rozpatrywanego schorzenia u pracownika uznając tym samym, że palenie papierosów nie miało bezpośredniego wpływu na zawodową etiologię stwierdzonego schorzenia. Zatem w ocenie organu odwoławczego powyższy zarzut jest chybiony.

Odwołujący się podnosi, iż brak jest również udokumentowanych "objawów wystąpienia u pracownika przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej w okresie od 18 listopada 2012 r. co jest warunkiem upoważniającym do rozpoznania tej choroby jako zawodowej. Przechodząc na zwolnienie chorobowe w listopadzie 2011 r. leczył się z powodu innych dolegliwości chorobowych niż choroba wymieniona w decyzji."

Powyższy zarzut również należy uznać za bezpodstawny, bezpośrednio do niego bowiem odnoszą się lekarze orzecznicy w wydanym w niniejszym postępowaniu orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...], gdzie podali: "Wywiad chorobowy - pacjent diagnozowany od listopada 2011 r. z powodu dolegliwości ze strony kończyn górnych - szczególnie przedramion i łokci. (...) z wywiadu od 3 tygodni ból bocznego przedziału łokcia prawego i lewego oraz nadgarstków. Dolegliwości wystąpiły po długotrwałej pracy wymagającej dźwigania i spinania drewnianych elementów pasami. (...) Obraz kliniczny schorzenia mimo współistniejących u pacjenta uogólnionych zmian zwyrodnieniowych stawów kończyn i kręgosłupa, dane o narażeniu zawodowym, zebrana w trakcie postępowania orzeczniczego dokumentacja medyczna, w tym udokumentowane objawy chorobowe schorzenia narządu ruchu w okresie upoważniającym do rozpoznania choroby zawodowej - rozpoznanie łokcia tenisisty w listopadzie 2011 roku - pozwalają z przeważającym prawdopodobieństwem przyjąć w tym przypadku zawodową etiologię przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej." Tym samym uznając, że wszystkie warunki niezbędne do stwierdzenia choroby zawodowej zostały spełnione, w tym okres wystąpienia objawów.

Zatem w świetle powyższych rozważań, należy odmówić mocy dowodowej stanowisku odwołującego się przedstawionemu w piśmie, bowiem w opinii organu II instancji nie może być ono traktowane jako kontrargument dla orzeczeń lekarskich wydanych przez lekarzy upoważnionych do orzekania w sprawach chorób zawodowych, zatrudnionych w wiodących w kraju placówkach naukowo-badawczych zajmujących się zagadnieniami medycyny pracy.

Ponadto odnosząc się do pisma Przedsiębiorstwa "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w R. z dnia 24 stycznia 2017 r. D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., pragnie wyjaśnić, iż w przedmiotowym postępowaniu narażenia zawodowe pracownika w trakcie zatrudnienia w tym zakładzie zostało ustalone ponad wszelką wątpliwość, zarówno przez Państwową Inspekcję Sanitarną jak i lekarzy jednostki orzeczniczej. Zatem nie było konieczności uwzględniania wyników kontroli innych inspekcji, które prowadzone były w innym kierunku i nie odnosiły się do kluczowych kwestii rozpatrywanych w przedmiotowej sprawie. Ponadto organ II instancji wyjaśnia, że decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczą odrębnych kwestii i regulowane są odrębnymi aktami prawnymi od postępowania administracyjnego w sprawie podejrzenia choroby zawodowej, zatem nie mogą być podstawą niniejszego rozstrzygnięcia.

Reasumując, D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. zgodnie z art. 80 k.p.a. dokonał oceny materiału dowodowego z punktu widzenia wszystkich przesłanek dotyczących choroby zawodowej, w tym także orzeczenia lekarskiego, które jest opinią w rozumieniu art. 84 k.p.a. podlegającą weryfikacji, tak jak każdy inny dowód w sprawie. D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. stwierdził, że orzeczenie wydane w tym postępowaniu i uzupełnione stosowną opinią zostało poprzedzone badaniami oraz analizą zgromadzonej dokumentacji medycznej pracownika, jest obiektywne, przekonujące oraz wyczerpująco umotywowane i wyjaśnia wszelkie wątpliwości zatem spełnia kryteria stawiane opiniom biegłych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, publ.: LEX nr 45833).

Jednocześnie D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. informuje, iż zgodnie z oceną prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2009 r. wyrażoną w innej sprawie (sygn. akt II OSK 1794/08): "... do organów inspekcji sanitarnej i do sądów administracyjnych nie należy rozstrzyganie, który zakład ponosiłby odpowiedzialność za wystąpienie u pracownika choroby zawodowej, bowiem te kwestie rozstrzygają sądy powszechne (sądy pracy). Zatem doręczenie zakładowi pracy decyzji § 8 ust 3 pkt 2 rozporządzenia należy odczytywać wyłącznie jako wskazanie zakładu, w którym występowały czynniki, mogące spowodować skutki zdrowotne, nie zaś wskazania zakładu, w którym doszło do powstania choroby u pracownika" (...)

Mając powyższe na uwadze, D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. orzekł jak w sentencji (...).

W skardze pełnomocnik spółki zarzucił:

– naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy a to art. 7 k.p.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez zaniechanie D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego zażądania od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjęcie innych czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego, w sytuacji istnienia wątpliwości co do zawodowej etiologii choroby pracownika;

– naruszenie przepisów postępowania mające istotny pływ na wynik sprawy, a to art. 80 k.p.a, poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów polegającej na przyznaniu waloru mocy dowodowej orzeczeniu lekarskiemu nr [...] z 26 lipca 2016 r., w sytuacji stwierdzenia w nim jedynie prawdopodobieństwa zawodowej etiologii choroby oraz uznania zawartego w nim wnioskowania za logicznie poprawne – w sytuacji istnienia dowodów w postaci protokołów oględzin Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, z których wynika jednoznacznie, iż w przypadku pracownika nie występowały długotrwałe i wysokie natężenia ruchów monotypowych przy wykonywanej przez niego pracy;

– naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 80 k.p.a, poprzez sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego pominięcie przez D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i pominięcie tej okoliczności, że przypadek pracownika jest pierwszym przypadkiem tego rodzaju schorzenia u osoby zatrudnionej w Przedsiębiorstwie [...] Sp. z o.o. od początku jego funkcjonowania tj. od 1973 r. z tym samym profilem produkcyjnym oraz poziomu zatrudniania przez cały ten okres od 50 do 160 osób wykonujących takie same lub podobne czynności;

– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, polegający na braku udokumentowania objawów wystąpienia u pracownika przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej w okresie do 18 listopada 2012 r., co stanowi warunek konieczny do uznania jej jako choroby zawodowej;

Mając powyższe na uwadze wnoszę o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty można uznać za zasadne. Doniosłość i trafność pierwszego z nich wystarcza jednak by skargę uwzględnić.

Przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia bowiem stanowi, że gdy właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej ll stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego.

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest przewlekła choroba układu ruchu wywołana sposobem wykonywania pracy – przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, ale w toku postępowania sądowego okazało się, że prócz tej jednostki chorobowej, innymi postępowaniami objęto przewlekłe choroby układu ruchu: (...) – przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki; przewlekłe zapalenie okołostawowe barku i zespół cieśni w obrębie nadgarstka.

W przedmiocie przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki wypowiadał się D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W., który orzeczeniem z dnia 26 lipca 2016 r. stwierdził u pracownika chorobę zawodową. Jednak na rozprawie sądowej w dniu 5 października 2017 r. pełnomocnik skarżącej spółki przedstawiła orzeczenia lekarskie, wydane przez instytut Medycyny Pracy w Ł. dnia [...], dotyczące pozostałych jednostek chorobowych, stwierdzające brak podstaw do uznania, że stanowią one choroby zawodowe. Wszystkie orzeczenia Instytutu dotyczące narażenia zawodowego w okresie od 1 marca 1996 r. do 12 maja 2013 r. Takiego też okresu dotyczy sprawa, której nie poddano ocenie Instytutu, a w której skargę Sąd rozpoznaje.

To świadczy bez jakichkolwiek wątpliwości, że wszystkie te sprawy toczyły się/toczą w jednym czasie. Sąd, w związku z tym zwrócił się do pełnomocnika organu odwoławczego o informację czy w sprawie chorób zawodowych pracownika toczyły się inne postępowania, nieobjęte decyzją z dnia [...] (...) i jak się zakończyły. W odpowiedzi na wezwanie Sądu pełnomocnik organu odwoławczego poinformował Sąd, że w sprawie chorób zawodowych pracownika toczyły się trzy odrębne postępowania administracyjne dotyczące chorób zawodowych (...) zakończone wydanymi w l instancji trzema decyzjami z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenie chorób zawodowych. Obecnie stronom tych postępowań przysługuje odwołanie od tych decyzji do organu ll instancji.

Jednakże ani z materiału analizowanej sprawy ani też z orzeczeń IHP w Ł. nie wynika dlaczego doszło do rozbieżnych ocen, przede wszystkim zaś czy to, że Instytut nie stwierdził chorób zawodowych u pracownika, a WOMP – przeciwnie, nie wyklucza, że jednak choroba zawodowa w postaci zdiagnozowanej przez WOMP istnieje. O tych wątpliwościach nie mówi ani WOMP ani IMP. W orzeczeniach IMP nie mówi się np. nic o tym, że istnienie/nieistnienie choroby zawodowej było przedmiotem badania WOMP, ale oceny zawartej w orzeczeniach WOMP IMP nie podziela z określonych powodów. Trudno przy tym byłoby uznać, że różne oceny tych organów nie były znane organowi l instancji.

Postępowania te wymagały równoległego prowadzenia i wspólnego wyjaśnienia okoliczności tych spraw. Wynik tego postępowania, gdyby objęło ono kwestie, o których mowa, mógł by mieć znaczenie dla pozostałych spraw. Tak decyzja, jaka zapadła, jest przedwczesna.

Nie można natomiast uwzględnić zarzutu, że przypadek pracownika jest w historii działalności produkcyjnej spółki, jak dotąd, jedyny, a to powinno rzutować na ocenę zawodowego tła choroby. Badanie tej kwestii w ujęciu statystycznym jest oczywiście bezpodstawne. Decydujące znaczenie ma tu bowiem zgłoszenie choroby zawodowej przez lekarza, a następnie postępowanie organów inspekcji sanitarnej z udziałem wymienionych jednostek diagnostycznych, wiodące w sumie do stwierdzenia bądź odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Przy tym odnotować należy, za art. 235¹ kp, że za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowym. Gdy więc w sprawie przyjmuje się prawdopodobieństwo zawodowej etiologii choroby nie sprzeciwia się to definicji choroby zawodowej w świetle cytowanego przepisu.

Zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu l instancji, naruszają przepisy art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) ppsa, Sąd zatem orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).

W dalszym postępowaniu posądowym powyższe uwagi organy orzekające wezmą za wskazania co do dalszego toku postępowania i po usunięciu przedstawionych wątpliwości podejmą stosowną decyzję (art. 141 § 4 zd. ll ppsa). Skarżąca przy tym trafnie wskazuje konieczność zażądania od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie jego uzupełnienia lub wystąpienia do jednostki orzeczniczej ll stopnia o stosowne orzeczenie.