Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 749/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 10h
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie określenia kosztów przechowania i oszacowania pojazdu usuniętego z drogi 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...]; 2. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego P. O. kwotę 4143 (cztery tysiące sto czterdzieści trzy) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

W dniu [...] sierpnia 2010 r. usunięto z drogi pojazd V. (nr rej. [...]) – dowód: dyspozycja funkcjonariusza Komisariatu Policji III w B. nr [...]. Pojazd ten był zarejestrowany na J. Z. W dniu [...] września 2010 r. Komenda Miejska Policji w B. pouczyła J. Z., że pojazd został zholowany na koszt właściciela z powodu utrudniania przejazdu przy ul. [...] w B. i umieszczony na parkingu strzeżonym. Jednocześnie pouczono, że w przypadku nieodebrania pojazdu w terminie 6 miesięcy od dnia jego usunięcia zostanie on uznany za porzucony i mocy ustawy jego własność przejdzie na Skarb Państwa. Pouczenie odebrał w dniu 31 października 2010 r. W. Z. syn J. Z.

Jako, że pojazd nie został odebrany w ciągu 6 miesięcy Komenda Miejska Policji w B. przesłała dokumentację do Urzędu Miejskiego w B. w celu orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz Miasta B.

Prezydent Miasta B. po ustaleniu, że przedmiotowy pojazd w dniu [...] czerwca 2010 r. został sprzedany P. O., w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. zawiadomił go o usunięciu pojazdu z drogi oraz o upływie 6 - miesięcznego terminu skutkującym orzeczeniem o przepadku rzeczy. Wezwano także do uiszczenia opłat za usunięcie pojazdu w kwocie 65 zł oraz za każdy następny kilometr powyżej 5 km – 2,00 zł, a także za parkowanie od dnia odholowania na parking do dnia odbioru w wysokości 8,00 zł/dobę. Pouczono również, że brak wpłaty spowoduje wszczęcie postępowania w sprawie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz Miasta. Przedmiotowe pismo nie zostało odebrane przez P. O.

Jako że policja zawiadomiła o usunięciu pojazdu poprzedniego właściciela (osobę, na którą pojazd był zarejestrowany w dniu usunięcia z drogi), organ w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. zwrócił się do Komendanta Komisariatu o ponowne zawiadomienie o usunięciu pojazdu i wysłanie tego zawiadomienia do aktualnego właściciela P. O. Właściciel został powiadomiony w piśmie z dnia [...] marca 2013 r., które zostało odebrane w dniu [...] marca 2013 r. W piśmie tym poinformowano o skutkach upływu 3-miesięcznego terminu, w którym właściciel nie odbierze pojazdu.

W związku z tym, że P. O. nie odebrał swojego pojazdu z parkingu, we wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. Prezydent B. wystąpił do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Gminy. Sąd Rejonowy w B., prawomocnym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., orzekł o przepadku na rzecz Gminy B. pojazdu V. ([...]).

W dniu [...] lutego 2016 r. Prezydent Miasta B. wszczął na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) postępowanie w sprawie zwrotu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem wartości oraz demontażem przedmiotowego pojazdu, powstałych od chwili wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, tj. do dnia [...] listopada 2015 r. – wydania pojazdu z parkingu celem demontażu.

Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nałożono na P. O. obowiązek zapłaty kwoty w wysokości 10.834,52 zł. Odwołanie od tej decyzji złożył P. O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jako powód uchylenia decyzji wskazano konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, albowiem ani z treści rozstrzygnięcia, ani z treści uzasadnienia nie wynika czy w sprawie orzeczono o kosztach, czy może jednak o opłacie za parkowanie usuniętego pojazdu. Organ pierwszej instancji powołał się na uchwały Rady Miejskiej dotyczące stawek opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów. Opłaty te są jednak uiszczane tylko wtedy, gdy właściciel pojazdu odbiera samochód z parkingu. W niniejszej sprawie przedmiotowy pojazd nie został odebrany z parkingu przez właściciela, w związku z czym nie było podstaw do orzekania o należnych opłatach. Zastosowany przez organ pierwszej instancji art. 130a ust. 10h nie dotyczy opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu, lecz reguluje zagadnienie orzekania o kosztach usunięcia i przechowywania pojazdu. Z akt nie wynika z kolei, aby Prezydent B. poniósł koszty przechowania i oszacowania pojazdu. W uzasadnieniu dość enigmatycznie powołano się na umowy. Nie wiadomo jednak, kto z kim zawarł te umowy oraz czego te umowy dotyczyły. W zawiadomieniu z dnia [...] lipca 2016 r. organ administracji powołał się na konieczność "weryfikacji szeregu faktur" ale ani w aktach, ani w uzasadnieniu decyzji nie ma wzmianki o ustalaniu kosztów na podstawie faktur. Nie wiadomo również, za jakie okresy zastosowano poszczególne "stawki" kosztów oraz na podstawie czego obliczono koszty oszacowania pojazdu. Wyjaśnienia wymaga także data, od której te koszty zaczęto naliczać ([...] marca 2012 r., mimo że pojazd usunięto znacznie wcześniej).

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji, na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 199 7 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 128; dalej powoływana jako ustawa), decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], orzekł o nałożeniu na P. O. zapłaty kwoty w wysokości 13.570,52 zł. Wskazano, że koszty te wyliczono od dnia [...] lipca 2011 r., tj. od daty pierwszej umowy na podstawie której Miasto zaczęło ponosić koszty z tytułu przechowywania pojazdu do dnia [...] listopada 2015 r., tj. do dnia sprzedaży pojazdu.

Od powyższej decyzji P. O. złożył odwołanie, w którym zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego:

a) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, dowolną ocenę materiału dowodowego, polegającą na niewykazaniu, że organ poniósł jakiekolwiek koszty usunięcia i przechowywania pojazdu, niewyjaśnieniu czego dotyczą powołane w decyzji umowy, braku wskazania za jakie okresy zastosowano poszczególne stawki kosztów oraz na podstawie czego obliczono koszty oszacowania pojazdu, a także nie wzięciu pod uwagę okoliczności, że rodzice odwołującego w okresie kwiecień – maja 2012 r. próbowali odebrać zatrzymany pojazd, który ostatecznie nie został im wydany;

b) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności wykazania czy organ poniósł jakiekolwiek koszty usunięcia i przechowywania pojazdu, wyjaśnieniu czego dotyczą powołane w decyzji umowy, wskazania za jakie okresy zastosowano poszczególne stawki kosztów oraz na podstawie czego obliczono koszty oszacowania pojazdu, a także wzięciu pod uwagę okoliczności, że rodzice skarżącego w okresie kwiecień – maja 2012 r. próbowali odebrać zatrzymany pojazd, który ostatecznie nie został im wydany;

c) art. 35 K.pa. w zw. z art. 130a ust. 10 ustawy, polegające na niezałatwieniu sprawy przez organ bez zbędnej zwłoki, które to postępowanie w sposób istotny przedłużyło okres przechowywania pojazdu, a co za tym idzie, wpłynęło na zwiększenie kosztów przechowywania pojazdu obciążających skarżącego.

W ocenie odwołującego w dalszym ciągu nie ustalono faktycznie poniesionych kosztów związanych z przechowywaniem i oszacowanie przedmiotowego pojazdu. Wskazane w decyzji umowy są niepełne. Brak jest informacji za jakie okresy zastosowano poszczególne stawki kosztów oraz na jakiej podstawie obliczono koszty oszacowania pojazdu. Nadto, zdaniem odwołującego, sposób prowadzenia postępowania narusza zasadę wyrażoną w art. 35 K.p.a. załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki. Podniesiono, że organ został poinformowany przez L. S., realizującego zadanie usuwania i parkowania pojazdów usuniętych z terenu Miasta B. o upływie 3 miesięcznego terminu na odbiór auta w piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. Ponadto organ od dnia [...] lutego 2011 r. miał wiedzę, kto jest właścicielem usuniętego pojazdu. Natomiast dopiero w dniu [...] lutego 2013 r. zwrócił się do Komisariatu Policji III w B. o powiadomienie właściciela usuniętego pojazdu. Na tej podstawie, organ spełnił obligatoryjny wymóg prawidłowego powiadomienia odwołującego dopiero w dniu [...] marca 2013 r., a więc ponad 2 lata po uzyskaniu informacji o tym, że zaistniała przesłanka do złożenia wniosku o orzeczeniu przepadku na rzecz Miasta oraz od powzięcia informacji o właścicielu pojazdu oraz jego danych osobowych. Odwołujący podniósł, że nawet jeżeli uznać zawiadomienie z dnia [...] lipca 2011 r. za prawidłowe, to przedstawiona okoliczność dodatkowo potęguję przewlekłość niniejszego postępowania, bowiem w tej sytuacji należy przyjąć, że organ skierował wniosek o przepadek do sądu ponad 2 lata od momentu prawidłowego zawiadomienia właściciela. Nadto zarzucono, że odstęp czasu pomiędzy pierwszym, a kolejnym zawiadomieniem wynosi ponad 19 miesięcy. Podkreślono przy tym, że adres do doręczeń odwołującego, nie uległ zmianie w toku całego postępowania. Odwołujący podniósł, że organ nie uwzględnił okoliczności, iż w okresie kwiecień – maja 2012 r. po odbiór pojazdu zgłosili się rodzice odwołującego. Lecz pojazd nie został im wydany. Organ nie podjął również żadnej próby ustalenia czy ktokolwiek zgłosił się po odbiór pojazdu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu podano, że niniejsze postępowanie dotyczy określenia kosztów przechowania i oszacowania pojazdu usuniętego z drogi. W tym postępowaniu organ administracji nie naruszył zasady szybkości procedowania. Postępowanie wszczęto w dniu [...] lutego 2016 r., a z uwagi na skomplikowany charakter sprawy powiadomiono stronę o przyczynach przedłużenia postępowania. W żaden sposób przedłużenie terminu załatwienia sprawy nie wpłynęło na jej wynik (zwłaszcza na kwotę orzeczonych kosztów).

Bez znaczenia, zdaniem organu odwoławczego, pozostaje fakt, że przed wszczęciem niniejszego postępowania od czasu usunięcia pojazdu z drogi do czasu zakończenia procedury jego przejęcia i demontażu upłynęło kilka lat. Żaden przepis nie wyznacza w tym względzie terminu wnioskowania o przepadek rzeczy czy terminu na sprzedaż lub demontaż pojazdu. Przepis art. 130a ust. 10h ustawy ustanawia następującą zasadę: koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Nie chodzi tu przy tym o postępowanie w sprawie nałożenia kosztów na właściciela, lecz postępowanie mające na celu wydanie pojazdu właścicielowi lub przejęcie pojazdu i jego dalszą sprzedaż lub demontaż. Koszty oszacowania oraz przechowania pojazdu za cały okres - od dnia wydania dyspozycji usunięcia z drogi do dnia odebrania pojazdu z parkingu (celem demontażu) - obciążają P. O., gdyż to on był właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia z drogi.

Organ odwoławczy podał, że P. O. został zawiadomiony o usunięciu pojazdu z drogi oraz o skutkach nieodebrania pojazdu z parkingu już w lipcu 2011 r. Mimo że nie zmieniał swojego adresu, to pisma z dnia [...] lipca 2011 r. nie odebrał i nawet nie zainteresował się tym, czego mogło dotyczyć.

Bez znaczenia, zdaniem organu odwoławczego, pozostaje fakt rzekomej próby odebrania pojazdu przez rodziców odwołującego. Podmiot przechowujący pojazd miał obowiązek wydać rzecz właścicielowi, a nie jego rodzicom. Co więcej, wydanie pojazdu mogło nastąpić wyłącznie po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty za usunięcie i parkowanie. Odwołujący się nie okazał takiego dowodu, w związku z czym nie mógł oczekiwać, że pojazd zostanie komukolwiek wydany.

Organ odwoławczy podał, że w aktach znajdują się wszystkie umowy, na które powołał się organ pierwszej instancji. W umowach tych wyraźnie wskazano strony oraz przedmiot (czynności w zakresie usuwania i parkowania usuniętych pojazdów). Nie wiadomo więc, jakich jeszcze dodatkowych treści oczekuje odwołujący, aby w sposób nie budzący wątpliwości zidentyfikować wskazywane przez siebie istotne elementy tych umów. W niniejszej sprawie wykazano koszty, jakie powinien uiścić odwołujący oraz okresy, w jakich stosowano poszczególne stawki za dobę przechowywania. Z umów jednoznacznie wynika, że za przechowanie pojazdów powinien zapłacić przedsiębiorcy zamawiający (Miasto B.) w przypadku nieodebrania pojazdu przez właściciela. Wzajemne rozliczenia pomiędzy związkiem publicznoprawnym a przedsiębiorcą nie mają jednak znaczenia w sprawach rozstrzyganych na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy. Ważne w tych sprawach są jedynie stawki cen za dobę przechowywania, gdyż w oparciu o te stawki organ może przerzucić na byłego właściciela ekonomiczny ciężar usunięcia, parkowania i wyceny pojazdu. Umowa jest podstawą do tego, aby przedsiębiorca żądał od powiatu stosownego wynagrodzenia za świadczoną usługę, natomiast decyzja starosty jest podstawą do tego, aby kosztami wynikającymi z umowy obciążyć stronę postępowania.

Zdaniem organu odwoławczego w sprawie niniejszej w sposób zasadny określono wysokość kosztów, które niewątpliwie miały związek z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu należącego niegdyś do P. O. Nie są to kwoty, których obliczenie oparte by było na uznaniu organu, lecz wynikają one z rzetelnej kalkulacji bazującej na umowach wiążących ten organ z przedsiębiorcami.

Na kwotę należności wynoszącą łącznie 13.570,52 zł składają się wymienione w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji:

- 13.485,52 zł - koszty przechowania pojazdu liczone od dnia [...] lipca 2011 r. (tj. od dnia obowiązywania aneksu do pierwszej umowy, na podstawie której Gmina miała uiszczać przedsiębiorcy koszty przechowywania przedmiotowego pojazdu) do dnia [...] listopada 2015 r. (data sprzedaży pojazdu);

- 85 zł - koszt szacowania pojazdu.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył P. O. i zarzucił naruszenia właściwie identyczne jak w odwołaniu a mianowicie naruszenie:

1. przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na jej treść, tj.:

a) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, dowolną ocenę materiału dowodowego, polegającą na niewykazaniu, że organ poniósł jakiekolwiek koszty usunięcia i przechowywania pojazdu, niewyjaśnieniu czego dotyczą powołane w decyzji umowy, braku wskazania za jakie okresy zastosowano poszczególne stawki kosztów oraz na podstawie czego obliczono koszty oszacowania pojazdu, a także niewzięciu pod uwagę okoliczności, że rodzice skarżącego w okresie kwiecień – maja 2012 r. próbowali odebrać zatrzymany pojazd, który ostatecznie nie został im wydany;

b) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności wykazania czy organ poniósł jakiekolwiek koszty usunięcia i przechowywania pojazdu, wyjaśnieniu czego dotyczą powołane w decyzji umowy, wskazania za jakie okresy zastosowano poszczególne stawki kosztów oraz na podstawie czego obliczono koszty oszacowania pojazdu, a także wzięciu pod uwagę okoliczności, że rodzice skarżącego w okresie kwiecień – maja 2012 r. próbowali odebrać zatrzymany pojazd, który ostatecznie nie został im wydany;

c) art. 35 K.pa. w zw. z art. 130a ust. 1 ustawy, polegające na niezałatwieniu sprawy przez organ bez zbędnej zwłoki, które to postępowanie w sposób istotny przedłużyło okres przechowywania pojazdu, a co za tym idzie, wpłynęło na zwiększenie kosztów przechowywania pojazdu obciążających skarżącego.

2. przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 130a ust. 10 ustawy, poprzez spełnienie przez organ pierwszej instancji obligatoryjnego wymogu prawidłowego powiadomienia skarżącego dopiero w dniu [...] marca 2013 r., a więc ponad 2 lata po uzyskaniu informacji o tym, że zaistniała przesłanka do złożenia wniosku do sądu o orzeczenie przepadku na rzecz Miasta oraz powzięcia informacji o właścicielu pojazdu oraz jego danych osobowych;

b) art. 67 ust. 1 w zw. z art. 60 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 70 ust. 1 O.p. poprzez ich niezastosowanie.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi generalnie powtórzono argumentację odwołania. Dodatkowo podniesiono, że ustawa wyraźnie kładzie nacisk na to, aby przechowywanie samochodu na parkingu nie było nadmiernie wydłużane, nakazując wystąpienie z wnioskiem do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu po upływie 3 miesięcy od jego odholowania, gdy właściciel został powiadomiony, a po upływie 4 miesięcy, gdy właściciel nie został ustalony. Nadto zdaniem skarżącego "wskazane w decyzji roszczenie uległo przedawnieniu".

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga podlega uwzględnieniu, przy czym głównym powodem uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji było uchybienie stwierdzone przez Sąd z urzędu w trybie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.). Zdaniem Sądu organy w sprawie niniejszej w sposób wadliwy dokonały ustalenia okresu za jaki skarżący powinien ponosić koszty o których mowa w art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 199 7 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 128; dalej powoływana jako ustawa). Przede wszystkim nieprawidłowo określono datę końcową do której nalicza się koszty przechowywania pojazdu od jego właściciela – osoby będącej właścicielem pojazdu w dniu usunięcia pojazdu z drogi.

Zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 2017 r. wydanym w sprawie I OSK 1959/15 (pub. Lex nr 2290842) wyjaśnił, że rozstrzygnięcie o kosztach następuje po zakończeniu postępowania przed sądem powszechnym w sprawie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu i są to koszty powstałe do zakończenia postępowania. Zatem są to koszty wyliczone wyłącznie do dnia wydania prawomocnego postanowienia sądu powszechnego o przepadku. Ustawodawca wyraźnie bowiem stwierdził, że chodzi o koszty poniesione do zakończenia postępowania, czyli postępowania o stwierdzenie przepadku samochodu na rzecz powiatu. Jest to zrozumiałe, gdyż od daty uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku właścicielem pojazdu jest powiat, a skoro tak, to nie ma żadnych podstaw, aby kosztami tymi obciążać osobę niebędącą już właścicielem pojazdu. Z przepisem art. 130a ust. 10h koresponduje ust. 10f tego artykułu, z którego wynika, że do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu obowiązany jest starosta.

Uwzględniając w pełni przedstawioną argumentację i przyjmując ją jako własną Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdził, że datą końcową do której powinny być naliczone koszty powinna być data uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku pojazdu z dnia [...] czerwca 2013 r. a nie data wydania pojazdu z parkingu celem demontażu w dniu [...] listopada 2015 r.

Wątpliwości Sądu budzi także kwestia dotycząca ustalenia daty początkowej. Organy jako datę początkową naliczania kosztów przyjęły dzień [...] lipca 2011 r., tj. datę pierwszej umowy na podstawie której Miasto zaczęło ponosić koszty z tytułu przechowywania pojazdu.

Odnosząc się do powyższego w pierwszej kolejności podać należy, że w niniejszej sprawie dyspozycję usunięcia i umieszczenia na parkingu strzeżonym pojazdu wydano w dniu [...] sierpnia 2010 r. W tej dacie przepis art. 130a ust. 10h ustawy jeszcze nie obowiązywał. Obowiązujący wówczas art. 130a ust. 10 ustawy, stanowił że pojazd usunięty w trybie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Przepis ten oraz art. 130a ust. 11 pkt 3 ustawy zostały uznane za niezgodne z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. (Dz.U. z 2008 r., nr 100 poz. 649). Zgodnie z pkt 2 tego wyroku wymienione wyżej przepisy utraciły moc z dniem 12 czerwca 2009 r. TK stwierdził niekonstytucyjność art. 130a ust. 10 w zakresie, w jakim dopuszczał odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu.

Powyższy wyrok TK był przyczyną zmiany art. 130a poprzez dodanie ust. 10a-10l – na mocy art. 1 pkt 10k ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152, poz. 1018 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa zmieniająca) – vide: uzasadnienie do projektu - druk nr 2816 Sejm RP VI kadencji. W konsekwencji, na skutek nowelizacji, od dnia 4 września 2010 r. w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach wymienionych w art. 130a ust. 1 lub 2 – starosta występuje do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie powinno zawierać pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Po orzeczeniu przepadku przez sąd znajduje zastosowanie art. 130a ust. 10h ustawy i następuje obciążenie dotychczasowego właściciela kosztami zagospodarowania pojazdu powstałym od dnia wydania dyspozycji jego usunięcia.

W powołanej ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje intertemporalne. Nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 - Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z tymi regulacjami, Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Inaczej rzecz ujmując z przepisu art. 13 ustawy nowelizującej wynika, że jeżeli 6-miesięczny termin z art. 130a ust. 10 w jego brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją – upłynął w okresie między dniem 11 czerwca 2009 r. a dniem 4 września 2010 r., to koszty przechowywania pojazdu po upływie tego sześciomiesięcznego terminu i do dnia 4 września 2010 r. ponosi Skarb Państwa.

W sprawie niniejszej termin 6 miesięcy, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy upłynął w dniu 18 lutego 2011 r. Powyższe wynika z treści art. 10 ustawy nowelizującej, zgodnie z którym w przypadku pojazdów, które zostały usunięte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i do tego dnia nie zostały odebrane z parkingu strzeżonego przez uprawnioną osobę, termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym (termin 6 miesięcy), po którego upływie starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu, biegnie w dalszym ciągu od dnia usunięcia pojazdu. Ponieważ dniu 18 lutego 2011 r. art. 130a ust. 10 ustawy już nie obowiązywał, tym samym pojazd nie przeszedł z mocy prawa na własność Skarbu Państwa.

W związku z powyższym ocenie Sądu koszty będące konsekwencją usunięcia pojazdu z drogi, co do zasady, należało ustalić od dnia 4 września 2010 r. W sprawie niniejszej jako początkową datę naliczania kosztów przyjęto dzień 13 lipca 2011 r., czyli datę pierwszej umowy na podstawie której Miasto zaczęło ponosić koszty z tytułu przechowywania. Rozstrzygnięcie w zakresie daty początkowej jest zatem korzystne dla skarżącego. Nakazanie przez Sąd obliczania kosztów od daty 4 września 2010 r. pogarszałoby sytuację skarżącego co naruszałoby zakaz reformationis in peius. Dlatego Sąd akceptuje ustalona datę początkową na dzień 13 lipca 2011 r. Ustalenie takiej daty w sprawie niniejszej dodatkowo uzasadnione jest tym, że organ właśnie od tej daty jest w stanie wykazać wysokość poniesionych kosztów za przechowywanie.

W ocenie Sądu bezpodstawnie w sprawie niniejszej skarżący podnosi zarzut dotyczący braku niezwłocznego zawiadomienia go o usunięciu pojazdu i skutkach jego nieodebrania w określonym terminie. Przepisy art. 130a ustawy nie zawierają bowiem regulacji, która umożliwiłaby uwzględnienie przy ustalaniu wysokości kosztów, o których mowa w ust. 10h, takich okoliczności jak to, czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do odbioru usuniętego pojazdu dołożono należytej staranności lub czy właściciel (osoba uprawniona) został prawidłowo i terminowo powiadomiony o możliwości odbioru tego pojazdu. Zgodnie z ust. 10e art. 130a okoliczności te są badane tylko przez sąd powszechny w sprawie o przepadek pojazdu. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy Wydział II Cywilny w B. uznał, że zostały spełnione przesłanki orzeczenia przepadku podjazdu, skoro wydał postanowienie z dnia [...] czerwca 2013 r. orzekające o przepadku przedmiotowego pojazdu. Zaznaczyć należy, że nie zostało ono skutecznie zakwestionowane i stało się prawomocne. Wysokość kosztów o których mowa w art. 130a ust. 10h ustawy nie została uzależniona od tego np., z uwagi na jakie okoliczności wydano dyspozycję usunięcia pojazdu, czy w niezwłocznym terminie czy też w okresie dłuższym niż "niezwłocznie" powiadomiono właściciela pojazdu (osobę uprawnioną do odbioru) o jego usunięciu i możliwości odbioru, a także z jakich przyczyn właściciel nie odebrał pojazdu w wyznaczonym terminie. W ocenie Sądu, nie ma więc podstaw, aby w drodze wykładni przyjąć takie rozumienie tego przepisu, które pozwalałoby na zrekonstruowanie normy prawnej umożliwiającej określenie wysokości kosztów w zależności od tego czy dochowany został "niezwłoczny" termin powiadomienia właściciela pojazdu.

Stanowisko to jest uzasadnione gdy uwzględni się, że to przede wszystkim właściciel pojazdu ponosi odpowiedzialność za jego stan i funkcjonowanie w ruchu drogowym (udostępnienie osobom trzecim, porzucenie, pozostawienie w miejscu niedozwolonym). Jak wynika z akt sprawy, sam skarżący nie interesował się losem stanowiącego jego własność pojazdu, niedopełniając przy tym obowiązku jego przerejestrowania, co dodatkowo utrudniało organom ustalenie jego właściciela.

Należy również zaznaczyć, że w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (druk Sejmu RP VI kadencji nr 2816), uzasadniając konieczność wprowadzenia przepisu nakładającego na właściciela pojazdu obowiązku uiszczenia należności za usunięcie, przechowywanie, oszacowanie, sprzedaż lub zniszczenie pojazdu, w przypadku gdy właściciel nie odbierze pojazdu z parkingu w ustawowym terminie (art. 130a ust. 10h), stwierdzono, że to groźba uiszczenia znacznych kwot pieniężnych i poddaniu ich późniejszej egzekucji administracyjnej ma skłonić właściciela do odbioru pojazdu z parkingu po uiszczeniu stosownych opłat. Projektowany przepis ma na celu zredukować liczbę pozostawionych i nieodebranych pojazdów, co w konsekwencji wpłynie również na poprawę stanu środowiska naturalnego, bowiem znaczną cześć pojazdów usuniętych i nieodebranych przez uprawnioną osobę stanowią pojazdy zdekapitalizowane - przedstawiające niewielką wartość.

Rację ma natomiast skarżący, że w dalszym ciągu nie wyjaśniono dokładnie na jakiej podstawie obliczono koszty przechowywania. Organ pierwszej instancji wskazał umowy zawarte z trzema podmiotami: Pomoc D., P.H.U. "S." z P.H.U. A. Powyższe może prowadzić do wniosku, że pojazd był przechowywany na różnych parkingach, tym bardziej, że wskazane kwoty za dobę przechowywania też są różne. Okoliczność tę należy wyjaśnić w ponownie prowadzonym postępowaniu.

Odnosząc się od zarzutu przedawnienia stwierdzić należy, że jest on bezzasadny, albowiem jak słusznie podaje organ decyzja o zapłacie kosztów usunięcia, przechowywania i szacowania podjazdu ma charakter konstytutywny. Zgodnie z art. 130a ust. 10j ustawy termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h, wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odsetki ustawowe za opóźnienie nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (pkt pierwszy wyroku). Wobec uwzględnienia skargi w pkt drugim wyroku na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a orzeczono o kosztach postępowania obejmujących: wpis od skargi (543 zł), koszty zastępstwa procesowego (3.600 zł) zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015, poz. 1800 ze zm.).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i wiążą organy w świetle art. 153 P.p.s.a.