Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 275/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie aktu organu jednostki samorządu terytorialnego, niebędącego aktem prawa miejscowego z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2014 poz 1146
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020
article: art. 3 par. 3, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant specjalista Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A.K., B.A. na informację Zarządu Województwa [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu dotyczącego negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 1) stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny; 2) przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa [...]; 3) zasądza od wymienionego organu na rzecz skarżących kwotę 200 zł (słownie: dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W związku z ogłoszeniem konkursu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego (RPO WSL) na lata 2014- 2020 nr naboru [...] został złożony wniosek przez A spółka cywilna B.A. A.K. (dalej "Wnioskodawca") o dofinansowanie projektu pod nazwą "[...]".

Następnie pismem z dnia [...] Wnioskodawca został poinformowany przez dyrektora Wydziału Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego o negatywnej ocenie formalnej złożonego wniosku z uwagi na niespełnienie kryterium formalnego dopuszczającego - "Kwalifikowalność podmiotowa wnioskodawcy". W załączniku do pisma wskazano, że zgodnie z pkt 6 rozdz. II. 12.1 "Infrastruktura wychowania przedszkolnego" RPO WSL na lata 2014-2020 oraz z ogłoszeniem o naborze [...] podmiot jakim jest spółka cywilna nie jest uprawniony do skutecznego ubiegania się o dofinansowanie w ramach ww. naboru. Z zawartych w ustawie o systemie oświaty przepisów art. 82, art. 3 pkt 5 jednoznacznie wynika, że podmiotem zakładającym i prowadzącym przedszkola niepubliczne może być wyłącznie osoba prawna lub fizyczna, stąd też spółka cywilna nie może być organem prowadzącym przedszkole. W związku z tym Wnioskodawca nie kwalifikuje się do dofinansowania.

Ponadto wskazano na inne uwagi formalne w ramach pozostałych kryteriów formalnych podlegających uzupełnieniom w następującym zakresie:

1. Forma wniesienia wniosku - do wniosku nie załączono dokumentów, które potwierdzałyby prawo tylko jednego wspólnika do reprezentacji spółki w złożeniu wniosku o dofinansowanie.

2. Właściwe przygotowanie wniosku

- dokumentacja aplikacyjna nie pozwala zidentyfikować informacji na temat realizowanego przez Wnioskodawcę bądź planowanego do realizacji projektu ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

- B.18 - Wnioskodawca zaznaczył niezgodnie z instrukcją wypełniania wniosku

o dofinansowanie odpowiedź "NIE", pomimo zapisu, że dla projektów nie będących "dużymi projektami" (zgodnie z art. 100 Rozporządzenia 1303/2013) analiza ekonomiczna powinna zostać przeprowadzona metodą analizy uproszczonej i opierać się na oszacowaniu ilościowym i jakościowym skutków realizacji projektu

- w tabeli nr 2 wniosku dotyczącej grup przedszkolnych wykazano liczbę dzieci, a nie liczbę nowoutworzonych/dodatkowych grup dzieci.

- brak wymaganych załączników tj. : "Analiza oddziaływania na środowisko" oraz deklaracja RDOŚ, czyli organu odpowiedzialnego za monitorowanie obszarów Natura 2000.

- w polu B. 11 wniosku przedstawiono informację, iż realizacja przedmiotowej inwestycji wymaga jedynie zmiany sposobu użytkowania części budynku z edukacji szkolnej na edukację przedszkolną. Poza tym Wnioskodawca nie przewidział konieczności uzyskania jakichkolwiek innych decyzji lub zezwoleń. Niemniej jednak zakres prac przedstawionych przez Wnioskodawcę np.: usługa budowlana związana z poprowadzeniem odpowiednich instalacji wodnych i kanalizacyjnych wewnątrz budynku, usługa budowlana związana z wydzieleniem nowego układu ścian wskazuje na konieczność zgłoszenia zamiaru przeprowadzenia prac budowlanych.

3. Kwalifikowalność wydatków

- zapisy Wytycznych programowych w sprawie kwalifikowalności wydatków w ramach RPO WSL 2014-2020 uznają za kwalifikowane wydatki związane z nabyciem specjalistycznego sprzętu wspomagającego proces uczenia się, czy też wyposażenia, m.in. sali lekcyjnej, szatni, o ile przedmiotowe wydatki stanowią środki trwałe.

4. Zgodność projektu z zasadami horyzontalnymi

- w odniesieniu do pola B.21, w przypadku konkursu ZIT/RIT należy opisać udział/planowany udział partnerów lokalnych oraz społeczności lokalnych w planowaniu i realizacji projektu.

5. Wskaźniki projektu

- w punkcie F.l dot. sposobu pomiaru i monitorowania wskaźnika w opisie pola należy wskazać odpowiadającą danemu wskaźnikowi sygnaturę kosztu określoną w polu C.2.2 wniosku.

6. Projekty powiązane z działaniami realizowanymi ze środków EFS (jeśli dotyczy)

- złożona dokumentacja nie pozwala zidentyfikować informacji na temat realizowanego bądź też planowanego do realizacji projektu z Europejskiego Funduszu Społecznego. Zgodnie z zapisami SZOOP w ramach RPO WSL 2014-2020, wsparcie inwestycyjne projektów ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego ma charakter uzupełniający (dodatkowy) i możliwe będzie wyłącznie w powiązaniu z działaniami realizowanymi ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

W odpowiedzi na powyższe w dniu [...] Wnioskodawca złożył protest do wyników oceny w ramach kryteriów formalnych dopuszczających oraz pozostałych kryteriów formalnych.

Odnosząc się do zarzutu niespełnienia kryterium formalnego dopuszczającego Wnioskodawca stwierdził, iż jest on nieuzasadniony, a jego sformułowanie wynika z błędnego rozgraniczenia sfer działania spółki cywilnej. Za niebudzące wątpliwości Wnioskodawca uznał, że spółka cywilna nie może być organem założycielskim oraz prowadzącym przedszkole, natomiast nie ma żadnych przeszkód, aby dwie osoby fizyczne, które w sferze prawa cywilnego łączy umowa spółki, były jednocześnie – tylko jako osoby fizyczne - prowadzącymi przedszkole. Wnioskodawca wskazał jednocześnie, że do ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych prowadzonej przez Prezydenta Miasta K. wpisane zostało Dwujęzyczne Przedszkole A prowadzone przez osoby fizyczne: B.A. oraz A.K. Natomiast ujęcie we wniosku spółki cywilnej wiązało się z brakiem możliwości wpisania do wniosku o dofinansowanie w miejsce wnioskodawcy dwóch osób fizycznych, ze wskazaniem ich samodzielnych numerów REGON. Nieprawdziwe byłoby także wpisanie jako wnioskodawcy jednej osoby fizycznej, ze wskazaniem drugiej jako działającej przez pełnomocnika. W rezultacie we wniosku jako Wnioskodawca zostały wskazane dwie osoby fizyczne będące organem prowadzącym przedszkole i współdziałające przy prowadzeniu placówki przedszkolnej na podstawie umowy spółki cywilnej. Spółka cywilna nie jest natomiast samodzielnym podmiotem prawa, lecz podmiotami takimi są osoby fizyczne prowadzące przedszkole.

Następnie Wnioskodawca odniósł się do pozostałych kryteriów formalnych podlegających uzupełnieniu podnosząc, że:

1. złożenie wniosku przez jednego wspólnika było związane z pełnomocnictwem udzielonym przez drugiego wspólnika, które zostało udzielone przed złożeniem wniosku,

2. - informacje zawarte we wniosku pozwalają na stwierdzenie, że wnioskodawca planował działania z planem utworzenia wysokiej jakości nowych miejsce edukacji przedszkolnej związanej ze wsparciem ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego,

- analiza uproszczona została przedstawiona w opiesie do punktu B.18,

- w tabeli nr 2 omyłkowo wskazano liczbę 22 nowych dzieci planowanych do przyjęcia w ramach 1 nowej grupy przedszkolnej – zamiast wskazania samej 1 nowej grupy przedszkolnej,

- planowana inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko

- ewentualna kwestia zgłoszenia czy pozwolenia na budowę zostanie rozwiązana łącznie ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego, co przewiduje art. 71 ust. 6 ustawy Prawo budowlane,

3. przewidywany w ramach projektu zakup wyposażenia sali przedszkolnej dotyczy w całości wydatków na zakup środków trwałych, czego potwierdzeniem są informacje zawarte w części C.2.2. wniosku,

4. zgodnie z dyspozycją zawartą w instrukcji wypełnienia wniosku, odstąpiono od wypełnienia pola B. 21 "uzasadnienie", gdyż projekt będzie miał neutralny wpływ na zasadę partnerstwa,

5. wszystkie koszty kwalifikowalne wskazane w C.2.2. wniosku dotyczą w całości wskaźnika produktu związanego z adaptację i wyposażeniem nowego obiektu infrastruktury przedszkolnej przeznaczonego dla 22 dzieci, w związku z tym odstąpiono od wymienienia wszystkich pozycji kosztów kwalifikowalnych jako adekwatnych dla wskaźników produktu w projekcie

6. wyjaśnienia w zakresie powiązania projektów znajdują się w punkcie 3.1.

Pismem z dnia [...] Wnioskodawca został poinformowany, że protest nie został uwzględniony. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powtórzono oraz poszerzono argumentację zawartą w informacji o negatywnej ocenie formalnej wniosku.

W zakresie kwalifikowalności podmiotowej wyjaśniono, że w zapisach Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych (SZOOP) oraz w zapisach Regulaminu konkursu w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości zostały wskazane podmioty, które mogą ubiegać się o dofinansowanie w ramach danego naboru. Tym samym jasno zostało określone, że podmiotem mogącym zostać ujętym we wniosku o dofinansowanie jako wnioskodawca jest m.in. osoba prawna lub osoba fizyczna prowadząca przedszkole. W związku z tym spółka cywilna nie może być organem prowadzącym przedszkole w rozumieniu ustawy o systemie oświaty. Spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej, nie stanowi również jednostki organizacyjnej posiadającej podmiotowość prawną (jak spółki osobowe), nie jest też samodzielnym podmiotem prawa. Są nimi natomiast wyłącznie wspólnicy i tylko oni mogą być podmiotami praw i obowiązków określonych w ustawie o systemie oświaty, a co za tym idzie organami prowadzącymi przedszkola.

W opinii instytucji rozpatrującej wniosek nieprawidłowe byłoby również wpisanie jednego wspólnika jako wnioskodawcy z zaznaczeniem, iż działa on jednocześnie jako pełnomocnik drugiego. LSI, za pomocą którego sporządzany jest wniosek o dofinansowanie, nie ogranicza w żaden sposób formy prawnej podmiotu przy tworzeniu profilu beneficjenta. W opinii instytucji rozpatrującej protest najlepszym rozwiązaniem jest, by wspólnik prowadzący działalność gospodarczą polegającą na wychowaniu przedszkolnym został wykazany we wniosku jako wnioskodawca (lider projektu), a drugi został w nim ujęty w charakterze partnera. Przy zastosowaniu takiej konfiguracji, wniosek podlegałby uzupełnieniu w kwestii dokumentów dotyczących partnerstwa. Jednocześnie, zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku w punkcie B.10 można wskazać sposób w jaki zostanie przeprowadzone przygotowanie i realizacja projektu.

Odnosząc się do wykazanych uchybień w ramach pozostałych kryteriów formalnych podlegających uzupełnieniom w każdym z przypadków stwierdzono, że ocena zgodności projektu z kwestionowanym kryterium wyboru została przeprowadzona w sposób właściwy, a złożony protest w tym zakresie jest niezasadny. Przy czym we wszystkich przypadkach wyjaśniono, że w związku z brakiem spełnienia kryterium formalnego dopuszczającego: Kwalifikowalność podmiotowa Wnioskodawcy, a co za tym idzie – brakiem możliwości poprawy wniosku o dofinansowanie, Wnioskodawca nie mógł zostać poproszony o korektę dokumentacji aplikacyjnej w zakresie uwag wystosowanych przez IOK w ramach kryterium formalnego – umożliwiającego poprawę/uzupełnienie wniosku o dofinansowanie.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie A.K. oraz B.A. wniosły o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa [...]. Ich zdaniem bezpodstawna jest ocena, że Wnioskodawcy nie spełnili kryterium formalnego dopuszczającego: Kwalifikowalność podmiotową, co w konsekwencji spowodowało rezygnację z korekty dokumentacji aplikacyjnej w pozostałym zakresie.

W uzasadnieniu skargi wskazano na naruszenie zasady równego traktowania podmiotów ze względu na ich formę organizacyjną. Zarzucono, że instytucja zarządzająca, pomimo jednoznacznego podkreślenia w treści protestu, nie dostrzegła, że to nie spółka cywilna, lecz dwie osoby fizyczne były wnioskodawcami. Ponownie podkreślono, że nie ma przeszkód prawnych by dwie osoby fizyczne, które w sferze prawa cywilnego łączy umowa spółki (sfera cywilnoprawna) były jednocześnie – tylko jako osoby fizyczne – prowadzącymi szkołę i przedszkole (sfera administracyjna). Argumentując możliwość prowadzenia przedszkola przez kilka osób powołano się na regulacje art. 5 ust. 2, art. 3 pkt 5 oraz art. 82 ustawy o systemie oświaty , a nadto stanowisko doktryny (M. Pilch w komentarzu do ustawy o systemie oświaty), gdzie wskazano, że "współdziałania osób fizycznych (lub prawnych) przy prowadzeniu szkoły lub placówki powinno opierać się na umowie (i to właśnie na umowie spółki cywilnej w rozumieniu art. 860 i n. k.c.). W takim przypadku zezwolenie na prowadzenie szkoły publicznej lub wpis do ewidencji szkół i placówek niepublicznych wydaje się nie na rzecz spółki niemającej osobowości prawnej, lecz łącznie na rzecz wszystkich osób, które ją tworzą. Oświadczenia i czynności prawne wynikające z przepisów ustawy mogą być dokonywane wobec każdej z nich". Ponownie podkreślono, że do ewidencji szkół i placówek do ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych prowadzonej przez Prezydenta Miasta K. wpisane zostało Dwujęzyczne Przedszkole A prowadzone przez osoby fizyczne: B.A. oraz A.K. W związku z tym, w ocenie skarżących, bezpodstawna jest ocena, że wnioskodawcy nie spełnili kryterium formalnego dopuszczającego: Kwalifikowalność podmiotowa.

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując swoją dotychczasową argumentację, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm., dalej - P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Na podstawie przepisu art.3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2014, poz. 1146 ze zm. – zwana dalej "ustawą"), które określają procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. W myśl art. 61 ust. 8 ustawy sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1.

Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony wątpliwości budzi kwestia, jaka jest dopuszczalna sądowa ocena procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na podstawie ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie Sądu tę wypracowaną praktykę należy stosować w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie.

Uznać należy, co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej, że prawo, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego.

Ocena Sądu sprowadza się zatem do zbadania zgodności postępowania Instytucji Zarządzającej (w niniejszej sprawie Zarząd Województwa [...]), z prawem powszechnie obowiązującym, w tym zgodności z:

- ustawą o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020;

- Regulaminem konkursu;

- Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (dalej: SZOOP RPO WSL).

Sąd badając legalność oceny wniosku stwierdza, że nie odpowiada ona prawu.

Negatywna ocena formalna wniosku Skarżących dokonana została zasadniczo w oparciu o przepis § 3 pkt 2 Regulaminu Konkursu nr [...] w ramach Regionalnego Programu przedwczesnego kończenia nauki szkolnej oraz zapewnienie równego dostępu do dobrej jakości edukacji elementarnej, kształcenia podstawowego i średniego, PODDZIAŁANIE 12.1.1 Poprawa efektywności kształcenia ogólnego (dalej: Regulamin konkursu) oraz zapis rozdz. II.12.1 Infrastruktura wychowania przedszkolnego punkt 6 (Typ beneficjenta) SZOOP RPO WSL.

Zgodnie z wymienionymi regulacjami o dofinansowanie w ramach konkursu mogą ubiegać się następujące typy podmiotów:

- jednostki samorządu terytorialnego, ich związki i stowarzyszenia,

- inne państwowe lub samorządowe jednostki sektora finansów publicznych, których ustawowym lub statutowym zadaniem jest pełnienie zadań publicznych w zakresie edukacji,

- organizacje pozarządowe,

- osoby prawne i fizyczne będące organami prowadzącymi przedszkola, odziały przedszkolne przy szkołach podstawowych oraz inne formy wychowania przedszkolnego,

- kościoły i związki wyznaniowe oraz osoby prawne kościołów i innych związków wyznaniowych.

Wskazane wyżej regulacje określają tzw. kwalifikowalność podmiotową, co oznacza, że wnioskodawca musi wpisywać się w katalog beneficjentów programu i regulaminu naboru mogących ubiegać się o dofinansowanie projektu. Jednocześnie kwalifikowalność podmiotowa stanowi tzw. kryterium formalne dopuszczające (§ 6a ust. 4 lit. c Regulaminu konkursu). W przypadku niespełnienia kryteriów dopuszczających, wnioskodawca nie ma możliwości poprawy wniosku o dofinansowanie (§ 6a ust. 3 Regulaminu konkursu). Zatem tylko projekt, który spełnił wszystkie kryteria dopuszczające (w tym kwalifikowalność podmiotową) poddawany jest dalszej ocenie pod kątem pozostałych kryteriów oceny formalnej z możliwością poprawy bądź uzupełnienia wniosku (§ 6a ust. 5 i 6 Regulaminu konkursu).

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż we wniosku o dofinansowanie jako Wnioskodawca wpisano A spółka cywilna B.A. A.K. Zasadniczy problem jaki zarysował się w niniejszej sprawie dotyczy zatem tego, czy wniosek złożyła spółka cywilna, która nie została wymieniona wśród beneficjentów projektów zgłaszanych do konkursu, czy też osoby fizyczne prowadzące przedszkole będące jednocześnie wspólnikami spółki cywilnej. Zauważyć przy tym należy, że skarżące nie negują, iż spółka cywilna nie może być założycielem i organem prowadzącym przedszkole, a zatem nie może ubiegać się o dofinansowanie w ramach ogłoszonego konkursu. Twierdzą natomiast, że to nie spółka lecz osoby fizyczne ją tworzące, będące organami prowadzącymi przedszkole, są wnioskodawcami.

Instytucja spółki cywilnej znajduje swoje podstawowe uregulowanie w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 380; art. 860-875). W myśl art. 860 kc przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Przy czym, co wymaga podkreślenia wspólny cel gospodarczy jest pojęciem szerszym niż prowadzenie działalności gospodarczej.

Interpretacja powyższej regulacji nakazuje przyjąć, iż spółka cywilna jest wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym łączącym wspólników. Nie ulega wątpliwości, iż spółka cywilna nie posiada na gruncie prawa cywilnego osobowości prawnej, gdyż nie istnieje przepis prawa, który przyznawałby spółce taką zdolność. Brak zdolności prawnej spółki cywilnej, czyli podmiotowości na gruncie prawa cywilnego powoduje, iż różni się ona znacząco od spółek osobowych prawa handlowego, które mogą we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywane (art. 8 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych; j. t Dz. U. z 2013 r., poz.1030).

Dokonując dalszej analizy przepisów prawa z punktu widzenia charakteru i pozycji spółki cywilnej w polskim prawie stwierdzić należy, iż brak jest także podstaw prawnych do traktowania spółki cywilnej jako przedsiębiorcy na gruncie kodeksu cywilnego oraz ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm). Zgodnie z art. 43¹ kc przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 33¹ § 1 kc prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Podobnie ustawa o swobodzie działalności gospodarczej w art. 4 ust. 1 definiuje przedsiębiorcę jako osobę fizyczną, osobę prawną i jednostkę organizacyjną niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą. Natomiast po myśl art. 4 ust. 2 tej ustawy za przedsiębiorcę uznaje się wspólnika spółki cywilnej. Brak osobowości prawnej oraz zdolności prawnej spółki cywilnej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej potwierdza także utrwalone orzecznictwo sądów powszechnych (zob. uchwała 7 sędziów SN z dnia 31 marca 19993 r. IIICZP176/92, uchwała 7 sędziów SN z dnia 26 stycznia 1996 r. IIICZP111/95, wyrok SN z dnia 28 października 2003 r. I CK 201/02). Powyższe potwierdza zatem przyjęcie poglądu, iż spółka cywilna jest wyłącznie stosunkiem obligacyjnym jaki może zostać ukształtowany przez wspólników na zasadach i w warunkach określonych w Kodeksie cywilnym.

Na marginesie dodać należy, iż spółka cywilna nie posiada także zdolności sądowej i procesowej na gruncie procedury cywilnej i administracyjnej (art. 64 § 1¹ Kpc oraz art. 25 § 3 P.p.s.a ani też zdolności upadłościowej i układowej, a także zdolności wekslowej (uchwała 7 sędziów SN z dnia 31 marca 1993 r. IIICZP176/92).

Powyższe prowadzi do wniosku, iż co do zasady spółce cywilnej nie można przypisać podmiotowości prawnej (na zasadach wyjątku taką podmiotowość spółka posiada w zakresie podatku VAT oraz podatku akcyzowego). Spółka cywilna nie jest także stroną w ogólnym postępowaniu administracyjnym (art. 29 i art. 30 § 1 kpa). Za strony postępowania administracyjnego uznaje się zatem wspólników spółki cywilnej.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 2156 dalej "u.s.o.") szkoła i placówka, z zastrzeżeniem ust. 3a-3e, może być zakładana i prowadzona przez 1) jednostkę samorządu terytorialnego; 2) inną osobę prawną; 3) osobę fizyczną. Z kolei po myśli art. 3 pkt 5 u.s.o organem prowadzącym szkołę (przez szkołę należy również rozumieć przedszkole – art. 3 pkt 1 u.s.o.) jest minister, jednostka samorządu terytorialnego, inne osoby prawne lub fizyczne. Z powyższego wynika, że spółka cywila nie może być organem prowadzącym przedszkole. Podkreślenia zatem wymaga, że przedszkole jako jednostka niesamodzielna jest elementem zorganizowanej działalności osoby lub osób je prowadzących, które są jej organami. Z art. 83a ust. 1 u.s.o. wynika, że prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 90a ust. 1, oraz innej formy wychowania przedszkolnego (a poprzez art. 3 pkt 1 – przedszkola), o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 14a ust. 7, nie jest działalnością gospodarczą. Wspólne prowadzenie tej działalności może natomiast odbywać się w ramach zawartej umowy spółki cywilnej, co oczywiście nie oznacza, że organem prowadzącym jest spółka cywilna, a jedynie osoby będące wspólnikami tej spółki. Nie ulega przy tym także wątpliwości, że wspólne prowadzenie szkoły (przedszkola) zwłaszcza niepublicznej przez kilka osób w ramach spółki cywilnej wzmacnia pozycję wierzycieli, jako że wspólnicy odpowiadają solidarnie w zakresie prowadzonej przez siebie działalności (864 kc).

Stosownie natomiast do art. 82 ust. 1 u.s.o. osoby prawne i fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązana do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Natomiast skarżące do protestu załączyły zaświadczenie z [...] Nr [...] o wpisaniu do ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych prowadzonej przez Prezydenta Miasta K., Dwujęzycznego Przedszkola A, w którym jako osoby fizyczne prowadzące przedszkole wskazano: B.A. oraz A.K.

Wobec powyższego należało stwierdzić, że osoby fizyczne mogą być organem prowadzącym przedszkole, a jednocześnie działalność tą prowadzić jako wspólnicy spółki cywilnej, w ramach zawartej w tym zakresie umowy, która nie jest odrębnym podmiotem prawa.

W konsekwencji wniosek o dofinansowanie należało uznać jako pochodzący nie od spółki cywilnej, lecz od wskazanych w pkt III wniosku (Wnioskodawca-Lider Projektu) osób fizycznych będących organem prowadzącym przedszkole, które jednocześnie w zakresie działalności związanej z prowadzeniem przedszkola są wspólnikami spółki cywilnej. Posłużenie się natomiast w oznaczeniu Wnioskodawcy także nazwą "A spółka cywilna" nie ma znaczenia dla oceny statusu Wnioskodawcy, którym są osoby fizyczne B.A. i A.K. będące organem prowadzącym przedszkole. Jednocześnie można wskazać, że także w punkcie B10 wniosku (Analiza instytucjonalna i prawna projektu i wnioskodawcy), posługując się pojęciem "Wnioskodawca" wprost wskazano, że jest nim B.A. oraz A.K. jako organy prowadzące, a nie spółka cywilna.

W związku z powyższym nie można uznać, że w sprawie zachodzi brak kwalifikowalności podmiotowej Wnioskodawcy, a co za tym idzie, że uzasadnione było jego odrzucenie na tej podstawie.

Niezależnie od tego wskazać należy, że przyjęcie za słuszne stanowiska prezentowanego przez Instytucję Zarządzającą i odrzucenie projektu, naruszałoby zasadę równego dostępu do środków Unii Europejskiej, ponieważ prowadziłoby do odrzucenia wniosku B.A. oraz A.K., mimo, że są one organem prowadzącym przedszkole, a więc podmiotem o jakim mowa w § 3 ust. 2 lit d Regulaminu konkursu.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że ocena projektu w zakresie kwalifikowalności podmiotowej wnioskodawcy dokonana została w sposób, który narusza prawo, co miało istotny wpływ na wynik oceny. Jednocześnie Sąd stwierdza, że dokonanie oceny co do dalszych wskazanych przypadków uchybień w ramach pozostałych kryteriów formalnych podlegających uzupełnieniom byłoby przedwczesne zważywszy, że we wszystkich tych przypadkach w odpowiedzi na protest wyjaśniono, że w związku z brakiem spełnienia kryterium formalnego dopuszczającego: Kwalifikowalność podmiotowa wnioskodawcy, a co za tym idzie – brakiem możliwości poprawy wniosku o dofinansowanie, Wnioskodawca nie mógł zostać poproszony o korektę dokumentacji aplikacyjnej w zakresie uwag wystosowanych przez IOK w ramach kryterium formalnego – umożliwiającego poprawę/uzupełnienie wniosku o dofinansowanie. Zatem ponowne dokonanie oceny tych kryteriów winno nastąpić po uprzednim wezwaniu Wnioskodawcy o jego uzupełnienie lub poprawę. Rozpoznając ponownie sprawę należy uwzględnić wyrażoną przez Sąd ocenę prawną uznając, że Wnioskodawca jest typem beneficjenta, który może ubiegać się o dofinansowanie w ramach konkursu i ocenić wniosek w zakresie pozostałych kryteriów.

Ponadto Sąd zauważył, że w punkcie 7 pisma z dnia [...] zawierającego informację o negatywnej ocenie formalnej wniosku wskazano projekt pochodzący od innego podmiotu, uznał jednak, iż jest to oczywista omyłka mając na względzie, że wszystkie pozostałe elementy tego pisma (nazwa i adres podmiotu, numer złożonego wniosku oraz treść załącznika – uwagi do wniosku) wprost wskazują, że dotyczy on wniosku skarżących.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania w pkt 2 orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.