Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1268/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 28a, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a), art. 92a ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w R., Łotwa na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz S. z siedzibą w R., Łotwa kwotę 2817 (dwa tysiące osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2634/14 po rozpoznaniu skargi kasacyjnej S., [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3277/13 w sprawie ze skargi S., [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]września 2013 r. nr [...]

1) uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie;

2) zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz S., [...] 2.100 (dwa tysiące sto) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Referując stan sprawy Sąd II instancji wskazał, że:

W wyniku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2013 r. na drodze krajowej nr 1 inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego ustalili, że kierujący samochodem ciężarowym marki [...] (o nr rej. [...]), obywatel [...] wykonywał w imieniu i na rzecz skarżącej Spółki międzynarodowy transport drogowy rzeczy – donic plastikowych z [...] do [...]. Kierowca okazał m.in. list przewozowy CMR nr [...] (nadawcą ładunku była firma I. sp. z o.o., a odbiorcą L.) oraz wywozowy dokument towarzyszący, z którego wynikało, że krajem wysyłki jest [...] (poz. 15 dok.), a krajem przeznaczenia [...] (poz. 17 dok). Kierowca nie okazał międzynarodowego zezwolenia dla przewoźnika łotewskiego na wykonywanie przewozu KR-3 i nie podpisał protokołu kontroli bez podania przyczyn.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. GITD, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.), art. 28, art. 28a, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a), art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm.; dalej: u.t.d.), art. 5 ust. 1 lit. c) w związku z art. 6 ust. 1 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki [...] o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Rydze dnia 1 lipca 1992 r. (M.P. z 2001 r. Nr 46, poz. 753) oraz lp. 3.1. załącznika nr 3 do u.t.d., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. o nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia. GITD wyjaśnił, że pojazdem zarejestrowanym na [...] dokonywano wywozu ładunku z Polski do [...] zgodnie z dokumentem CMR nr [...], a zatem przewoźnik zobowiązany był posługiwać się zezwoleniem na przewóz drogowy rzeczy do/z kraju trzeciego, którego nie okazał.

W odwołaniu podniesiono m.in. że przewóz wykonywany był na [...], a nie do [...], powołując się na omyłkowo wypełniony dokument CMR.

W toku postępowania odwoławczego GITD nie dał wiary dokumentom okazanym przez Spółkę w toku postępowania odwoławczego, uznając, że zmierza ona do obejścia prawa, jak stwierdził dokumenty zostały sporządzone na potrzeby odwołania. Co do zezwolenia EKMT nr [...], to zostało przedłożone po dacie kontroli i nie może stanowić podstawy do zmiany decyzji I instancji. Dokument CMR (list przewozowy) stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika w rozumieniu art. 9 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) i Protokołu podpisania, sporządzonych w Genewie dnia 19 maja 1956 r. (Dz. U. z 1962 r. Nr 49, poz. 238 ze zm.), a z listu przewozowego CMR nr [...] wynika, że przewożony był towar z Polski do [...].

Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Sąd stwierdził, że stosownie do treści art. 74 u.t.d. podstawą ustalenia stanu faktycznego w tej sprawie był protokół kontroli. Sąd przypomniał zarzuty Spółki, że w protokole kontroli nie ma tłumaczenia zeznań kierowcy, składanych w języku [...], na język polski, wzmianki o sposobie tłumaczenia przez pracownika Spółki – p. [...], która de facto pełniła rolę tłumacza, tłumacząc (przez telefon) pytania funkcjonariuszy organu i wyjaśnienia kierowcy. Nadto w protokole nie omówiono przyczyn odmowy złożenia podpisu przez kierowcę, tj. nieznajomości języka polskiego, do czego organ był zobowiązany. Sąd nie podzielił oceny skarżącej, że wartość dowodowa protokołu jest wątpliwa. Nie uznał też możliwości protokołowania zeznań kierowcy (i odpowiedzi) dokonywanych przez telefon przez nieznaną osobę, występującą w nieokreślonym charakterze. W ocenie Sądu nieomówienie przyczyn odmowy podpisania protokołu przez kierowcę, choć stanowi niewątpliwie błąd i narusza art. 74 ust. 2 u.t.d., jak i art. 68 § 2 k.p.a., to jednak nie jest to błąd istotny, mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Nie przeszkadzało to jednak, by kierowca, nieznający języka polskiego, dokonał na dokumencie protokołu stosowną wzmiankę w języku ojczystym lub, by składając podpis, poczynił adnotację co do braku zrozumienia dokonanych ustaleń czy wyraził inne zastrzeżenia do kontroli – także w swoim języku ojczystym.

Sąd zauważył, że w dniu kontroli skarżąca Spółka miała ustanowionego w kraju pełnomocnika (radcę prawnego) i to właśnie z tym pełnomocnikiem kierowca "powinien szukać kontaktu" podczas kontroli drogowej. Sąd za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 2[...] ze zm.), wskazując na decyzję I instancji (str. 2), w której organ stwierdził, że: "Ponadto kierowca podczas kontroli doskonale zrozumiał polecenia, okazując wszystkie wymagane dokumenty, dlatego też bezzasadnym jest twierdzenie, że kierowca nie posługując się językiem polskim omyłkowo wręczył kontrolującym list CMR z błędnie oznaczonym miejscem odbioru towaru." Odwołując się do stanowiska utrwalonego w judykaturze Sąd wytłumaczył, że istota protokołu kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny, a nie stan prawny. W konsekwencji powinien on czynić zadość wymogom określonym w art. 68 k.p.a. Jako zaś dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe i w ich zakresie działania, stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Będąc w zasadzie jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, w zakresie odnoszącym się do jego treści nie może zawierać żadnych wątpliwości. Sąd uznał, że sporządzony w tej sprawie protokół kontroli drogowej spełnia wskazane wymagania.

Dalej Sąd wskazał, że podstawowy zarzut Spółki sprowadza się do stwierdzenia, że kontrolowany przewóz był wykonywany faktycznie na [...], a nie – jak wynikało z dokumentu CMR – do [...], zaś dokument CMR został wypełniony nieprawidłowo na skutek omyłki o czym miał świadczyć fakt, że podczas kontroli nie chciano przyjąć od kierowcy ani skserować pozostałych okazanych dowodów, w szczególności:

1) umowy przewozu nr [...] z dnia [...].04.2013 r. zawartej przez Spółkę jako przewoźnika z firmą Z. w języku [...] (w odwołaniu wniesionym przez skarżącą oraz wcześniejszych pismach wyjaśniających omyłkowo wskazano, że w/w umowa przewozu została zawarta przez Spółkę z firmą I. sp. z o.o., a nie z firmą Z.);

2) dokumentów przewozowych dotyczących pozostałych towarów należących do innych kontrahentów transportowanych na kontrolowanym pojeździe (m.in. detergenty czyszczące na rzecz spółki S. na [...] – CMR nr [...], hulajnogi, deskorolki i akcesoria na rzecz spółki [...] na [...] – CMR nr [...]) wskazujących jako miejsce przeznaczenia towarów [...].

Odnosząc się do argumentów skarżącej Sąd zauważył, że pozostałe towary (poza donicami) były przewożone na [...], a więc mieściły się w ramach zawartej umowy międzynarodowej między [...] i [...]. Ponadto – jak uznał Sąd – kierowca pojazdu nie przedstawił dowodów na to, że przynajmniej część przewożonych towarów (donice) nie miała być transportowana do [...]. Dokumenty przedłożone po kontroli drogowej i po wydaniu decyzji przez organ I instancji Sąd uznał za zbędne dla rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie Sądu skarżąca Spółka uważa, że organy popełniły błąd przypisując zasadnicze znaczenie listowi przewozowemu CMR, co skutkowało odmówieniem mocy dowodowej innym dowodom przedstawionym przez skarżącą. Jednak Sąd przypomniał skarżącej jej własne stwierdzenie, że art. 9 ust. 1 Konwencji CMR przewiduje, że list przewozowy CMR stanowi dowód zawarcia umowy i jej warunków oraz przyjęcia towarów "w braku przeciwnego dowodu". Sąd przyjął, że ten brak miał niewątpliwie miejsce w tej sprawie. Dlatego WSA podzielił stanowisko organu odwoławczego, że argumentacja skarżącego podniesiona w odwołaniu zmierza jedynie do obejścia obowiązujących przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania wymaganego zezwolenia. WSA zgodził się również z GITD, że zezwolenie EKMT nr [...] przedłożone w terminie późniejszym niż dzień kontroli nie mogło stanowić podstawy do zmiany decyzji organu I instancji, a prawidłowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające pozwoliło nałożyć na stronę skarżącą karę pieniężną za stwierdzone naruszenie prawa.

Skargą kasacyjną Spółka domagała się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi Spółki w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności organów administracji w sytuacji, gdy postępowanie organów administracji dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, w związku z naruszeniem następujących przepisów:

a) art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie w sposób wadliwy i naruszenie podstawowych przepisów regulujących zasady ustalania stanu faktycznego mianowicie: nie zebrano i nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (pominięto dowody zgłoszone przez Spółkę m.in. umowę przewozu nr [...] z dnia [...].04.2013 r. zawartą przez Spółkę z firmą Z., dokumenty przewozowe: CMR nr [...], CMR nr [...], CMR nr [...] i TIR [...] nr [...]) przez co nie wyjaśniono wszystkich okoliczności mogących mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w wyniku czego niewłaściwie zakwalifikowano dokonywany przewóz, jako przewóz do [...], a nie na [...];

b) art. 76 § 1 k.p.a. w związku z art. 67 § 1 i § 2, art. 68 § 1 i § 2, art. 69 § 2 k.p.a. przez uznanie za dowód w sprawie protokołu kontroli drogowej z dnia [...].05.2013 r. nr [...], który nie spełniał wymogów formalnych dokumentu urzędowego – protokołu kontroli, z uwagi na: brak pełnego opisu faktycznego przebiegu czynności kontrolnych, niewyjaśnienie w pełni w protokole kontroli, w jaki sposób i co ustalono w wyniku czynności kontrolnych [m.in. braku informacji o nieznajomości języka polskiego przez kierowcę zatrzymanego pojazdu, braku informacji, że zeznania kierowcy składane były w języku obcym ([...]) i porozumiewaniu się z kierowcą za pośrednictwem osoby trzeciej – pani [...]], nieomówienie odmowy podpisania protokołu oraz brak przekładu zeznania złożonego do protokołu w języku obcym na język polski przez tłumacza przysięgłego;

c) art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, w zakresie przyjęcia jako udowodnione okoliczności niepopartych żadnym dowodem (podważania przez organ administracji wiarygodności twierdzeń i dowodów przedłożonych przez Skarżącą) i wzięciu pod uwagę tylko twierdzeń i materiału dowodowego wskazanego przez organ administracyjny (wadliwego protokołu kontroli z dnia [...].05.2013 r. nr [...], błędnie wypełnionego listu przewozowego CMR z dnia [...].05.2013 r. o nr [...], wywozowego dokumentu towarzyszącego Ex o nr [...] i faktury nr [...]), pominięcie lub uznanie za niewiarygodne dowodów przedstawionych przez Skarżącą (wyjaśnień Spółki, umowy przewozu nr [...], dokumentów potwierdzających dalszy przewóz donic plastikowych z [...] do [...] transportem kolejowym przez innego przewoźnika) bez podania przyczyny, w wyniku czego niesłusznie pominięto dowody potwierdzające, że miejscem przeznaczenia wszystkich przewożonych towarów była [...];

d) art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 w związku z art. 4 i art. 9 ust. 1 Konwencji CMR i art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 15 listopada 19[...] r. prawo przewozowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1173 ze zm.) przez nieprawidłową ocenę zgromadzonego materiału dowodowego polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że w niniejszej sprawie treść listu przewozowego CMR z dnia [...].05.2013 r. o nr [...] ma decydujące znaczenie dowodowe, mimo że Skarżąca przedstawiła inne dowody potwierdzające transport donic plastikowych firmy I. sp. z o.o. na [...] tj. umowę przewozu nr [...] z dnia [...] .04.2013 r. z Z.;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez jego niezastosowanie w sprawie i tym samym nieuwzględnienie skargi w wyniku pominięcia naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jakich w toku tego postępowania dopuściły się organy administracyjne w wyniku czego błędnie uznano, że miejscem przeznaczenia towarów był [...], a nie [...], a mianowicie przepisów:

a) art. 9, art. 10 § 1 i art. 79 § 2 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 10 grudnia 1948 r. poprzez niepoinformowanie zatrzymanego kierowcy samochodu narodowości [...] w zrozumiałym dla niego języku o przyczynach zatrzymania i stawianych zarzutach przez co Skarżąca nie mogła uczestniczyć w postępowaniu kontrolnym i została pozbawiona możliwości obrony;

b) art. 74 ust. 2 u.t.d. i art. 68 § 2 k.p.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu nieomówienia przyczyn odmowy podpisania przez kierowcę protokołu kontroli za błąd nieistotny;

c) art. 69 § 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie polegające na uznaniu, że przepis ten nie nakłada ustawowego obowiązku podania w protokole kontroli treści zeznania złożonego w języku obcym w przekładzie na język polski oraz wskazania tłumacza, pomimo kategorycznej formy wyżej wymienionego przepisu;

d) art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewskazaniu w uzasadnieniu decyzji faktów i dowodów, na których organ administracji się oparł oraz przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom zgłoszonym przez Skarżącą;

e) art. 28 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 92a ust. 1 w związku z art. 87 ust. 1 pkt 3 i art. 28a u.t.d. przez jego niezastosowanie w wyniku błędnego przyjęcia, że wykonywany jest międzynarodowy transport drogowy towarów do [...], wymagający zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, podczas gdy nie powinien on mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż wykonywany był przewóz na [...];

3) art. 133 § 1 p.p.s.a. przez dokonanie przez Sąd w zaskarżonym wyroku ustaleń nie znajdujących podstawy w aktach sprawy lub nieadekwatnych do zebranego materiału dowodowego, mianowicie przyjęciu przez Sąd, że:

a) w dniu kontroli drogowej Spółka miała już ustanowionego w Polsce pełnomocnika, mimo że ustanowienie pełnomocnika zostało zakwestionowane przez WITD w piśmie z dnia [...].06.2013 r. sygn. [...] jako nie dające umocowania do występowania w imieniu Spółki w niniejszej sprawie;

b) uznaniu, że kierujący pojazdem nie przedstawił żadnych dowodów na to, że przynajmniej część przewożonych towarów nie miała być transportowana do [...], mimo dostarczenia umowy przewozu nr [...] z dnia 30.04.2013 r. dotyczącej donic, dokumentów przewozowych potwierdzających transport pozostałych towarów na [...] CRM nr [...] i TIR [...] nr [...] z pieczątką i podpisem firmy S.;

4) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia w sposób niepełny utrudniający prześledzenie toku rozumowania Sądu, niewyjaśnienie przez Sąd podstaw prawnych rozstrzygnięcia, brak wyczerpującego i należytego podania jakie były motywy rozstrzygnięcia Sądu, nie odniesienie się do wszystkich kwestii prawnych wynikających z zarzutów Skarżącej (m.in. zarzutu naruszenia przez organ administracji art. 107 § 3 k.p.a.) oraz brak należytego wyjaśnienia dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionym przez Skarżącą dowodom;

5) art. 135 p.p.s.a. w związku z naruszeniami wskazanymi w pkt 1 – 4 niniejszej skargi kasacyjnej, z uwagi na nie podjęcie działań mających na celu usunięcie stanu niezgodnego z prawem przez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem prawa.

GITD nie udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 10 maja 2016 r. pełnomocnik organu, radca prawny, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wg norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną uznał, że skarga kasacyjna była oparta na usprawiedliwionych podstawach i podlegała uwzględnieniu. Skarżonym kasacyjnie wyrokiem Sąd I instancji ocenił jako zgodne z prawem nałożenie na Spółkę łotewską kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego z [...] do [...] bez zezwolenia, uznając, że podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego były w części niezasadne, a w usprawiedliwionej części nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną głównie z uwagi na uzasadniony zarzut naruszenia prawa procesowego i niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w sytuacji, gdy organ naruszył art. 80 k.p.a. w związku z art. 76 § 1 i art. 77 § 1 tej ustawy. Uznał również za jako zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w części dotyczącej wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dokonana w toku postępowania administracyjnego na podstawie art. 80 k.p.a. ocena dowodów budziła zasadnicze wątpliwości. Sąd podkreślił, że sporne jest, czy Spółka zobowiązana była do posiadania, wymaganego zdaniem kontrolujących i organu zezwolenia specjalnego KR-3. Jak twierdzi skarżąca, przewóz wykonywano na [...] z towarem, którego dokumenty przewozowe z przeznaczeniem dla odbiorców łotewskich nie zostały odnotowane w protokole, podobnie jak przewożone towary. Z argumentacji Spółki wynika, że przeznaczone dla odbiorcy kazachskiego plastikowe donice zmierzały na [...] wraz z pozostałym towarem opatrzonym nieodnotowanymi w protokole dokumentami CMR i nie było zamiarem przewoźnika wykonywać kontrolowanym pojazdem przewóz do [...], zatem zezwolenie było zbędne.

Jak przyjął na podstawie akt administracyjnych sprawy Sąd I instancji, sporządzony w wyniku kontroli protokół stwierdza, że zatrzymanym do kontroli samochodem przewożone są donice plastikowe do [...] w oparciu o list przewozowy CMR [...]. Jednocześnie protokół nie zawiera żadnych innych wpisów co do pozostałego towaru, przy czym organ nie zaprzeczył twierdzeniom skarżącej, że przewożone były również inne towary z wystawionymi dla nich dokumentami CMR i w ogóle nie odniósł się do tej okoliczności. Sąd I instancji, uznając choć nie wiadomo na jakiej podstawie, powyższą okoliczność za stwierdzoną, poprzestał na uwadze, że przewóz ten mieścił się w ramach zawartej umowy międzynarodowej między [...] a [...], lecz nie sformułował żadnego wniosku w kontekście nałożonej kary tak na gruncie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że protokół kontroli jako podstawowy dowód w sprawie o nałożenie kary na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., mający walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., korzysta z przywileju szczególnej mocy dowodowej. Oznacza to, że w braku przeciwdowodu, za udowodnioną należy uznać treść zawartą w danym dokumencie, jednakże już znaczenie tego dokumentu dla wyniku sprawy podlega ocenie. W sytuacji przeprowadzenia kontroli przemieszczającego się pojazdu i sporządzenia z tej kontroli protokołu, kontrolujący powinni mieć na uwadze konieczność ujęcia w protokole wszystkich tych elementów stanu faktycznego, które mają lub mogą mieć wpływ na końcowy wniosek co do nałożenia kary pieniężnej. Sąd I instancji uznał jednak, że protokół w rozpoznawanej przezeń sprawie nie był obciążony błędami co do stwierdzonego i niewątpliwego stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że protokół opisał jedynie część stanu faktycznego, pozostawiając poza postępowaniem kontrolnym przewóz innych towarów poza plastikowymi donicami oraz dokumenty z nimi związane. Poza ustaleniami protokołu znalazły się więc wszystkie towary przewożone na [...] wraz z przypisanymi im dokumentami CMR Już tylko ta okoliczność pozwalała stwierdzić, że protokół kontroli jest w swej treści – mającej oddać stan rzeczy w dacie kontroli pojazdu skarżącej – niezupełny, a zatem i jego znaczenie dla sprawy nie może być rozstrzygające. Oznacza to, że oceny czy w dacie kontroli miał rzeczywiście miejsce przewóz do [...], nie można dokonać jedynie w oparciu o protokół kontroli i w oderwaniu od przedstawianych przez skarżącą, nieuwzględnionych przez organ dowodów na okoliczność wykonywanego przewozu na [...].

W ocenie sądu kasacyjnego, okoliczność, że kontrolowanym pojazdem, przewożono również inne towary (nie jest wiadome jaką część ładunku stanowiły) do odbiorców na [...], ma istotne znaczenie dla całościowej oceny materiału dowodowego, na który powinny złożyć się dołączone w toku postępowania administracyjnego dokumenty przewozowe pozostałych towarów, które jak twierdzi Spółka, nie były przedmiotem zainteresowania kontrolujących i nie zostały włączone do materiałów z kontroli drogowej. Zatem, wszystkie twierdzenia skarżącej powinny zostać rozważone w świetle nieuwzględnionego w protokole kontroli faktu przewozu innych znajdujących się w pojeździe towarów z przeznaczeniem dla odbiorców łotewskich.

Sąd kasacyjny nie uwzględnił zarzutu skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia przepisów k.p.a. wskazanych w skardze kasacyjnej poprzez brak odnotowania w protokole faktu nieznajomości języka polskiego przez kierowcę i okoliczności porozumiewania się z kierowcą m.in. telefonicznego tłumaczenia poleceń inspektorów przez pracownicę skarżącej. Kontrola na drodze przewozu międzynarodowego pojazdem kierowanym przez obcojęzycznego kierowcę, wykonywana przez upoważnione do tej czynności osoby, w tym pracowników wojewódzkich inspekcji transportu drogowego, nie powinna być zaskoczeniem ani dla przedsiębiorców realizujących przewóz, ani dla kierowców pojazdów, którymi przewóz jest wykonywany. Oczywiste jest, że zazwyczaj kierowcy nie będą władać językiem polskim, który jest językiem urzędowym na podstawie art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.) i w którym stosownie do art. 5 cyt. ustawy, podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium RP dokonują wszelkich czynności urzędowych. Trafna jest konstatacja Sądu, że przeprowadzający kontrolę nie są zobowiązani do powoływania tłumacza, przy czym co należy podkreślić, specyfika kontroli drogowej technicznie wyklucza w ogóle taką możliwość. Zupełnie chybiona jest argumentacja związana z zarzutem braku przekładu na język polski zeznania złożonego przez kierowcę, bowiem nie był on słuchany i określone art. 69 § 2 k.p.a. rygory protokołu przesłuchania nie mogą mieć zastosowania. Poza tym, kontrolowani na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym (art. 50 i dalsze) kierowcy obcojęzyczni, zatrudnieni w profesjonalnych firmach przewozowych, mają pełną świadomość jakie dokumenty należy okazać podczas kontroli drogowej; okoliczność nieznajomości języka polskiego nie może stanowić przeszkody w tym względzie.

NSA uznało także za niezasadny zarzut nieuczestniczenia skarżącej w postępowaniu kontrolnym, bowiem z oczywistych powodów podczas kontroli na drodze, jej w istocie biernym uczestnikiem jest kierowca. Co do niewyjaśnienia przyczyn zatrzymania, to NSA zauważył, że przedsiębiorca musiał mieć na uwadze, że okazywany do kontroli list przewozowy CMR [...] nie jest, jak twierdził w toku postępowania administracyjnego, poprawnie wypełniony i będzie mógł w razie kontroli, uzasadniać zatrzymanie pojazdu i wszczęcie postępowania administracyjnego. Powyższe uzasadnia nieuwzględnienie zarzutów naruszenia art. 9, 10 i 79 § 2 k.p.a. oraz art. 5 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

NSA stwierdził, że Sąd I instancji, rozpoznając ponownie sprawę, został zobowiązany do zidentyfikowania przepisów stanowiących podstawę zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji, dokona ich wykładni, a także oceny czy przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe mogło stanowić podstawę do przyjęcia, że wykonywany był przewóz międzynarodowy do [...] bez zezwolenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego wyrok został uchylony zaś sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę S. z siedzibą na [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. za zasadną, aczkolwiek nie wszystkie podnoszone w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Przede wszystkim trafnie skarżąca spółka wskazała, że w sprawie doszło do naruszenia art.7, 76 § 1, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na skarżącą nałożona została kara pieniężna w wysokości 10000 złotych z uwagi na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia na wykonywanie przewozu kr-3 wydanego przez ministra właściwego do spraw transportu. Wydane rozstrzygnięcie w sprawie organy oparły na ustaleniach zawartych w protokole kontroli z dnia [...] maja 2013 r., z którego wynikało, że pod uwagę wzięte zostały jedynie następujące dokumenty: list przewozowy CMR o nr [...] i wywozowy dokument towarzyszący o nr [...] w których wskazane zostało, że miejscem przeznaczenia przewożonych towarów w postaci donic plastikowych jest [...]. Tymczasem strona podnosiła, że wraz z plastikowymi donicami były przewożone inne towary do [...], na co kierowca okazał odpowiednie dokumenty CMR. Powyższe okoliczności nie zostały objęte protokołem kontroli. Ww. dokumenty wraz z umową przewozu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. zawartą przez spółkę jako przewoźnika z firmą Z. skarżąca dołączyła do odwołania od decyzji wydanej w I instancji.

Organ II instancji nie zanegował faktu przewożenia wraz z plastikowymi donicami innych towarów i w ogóle nie odniósł się do tej okoliczności. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego protokół kontroli jako podstawowy dowód w sprawie o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 utd, mający walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. korzysta przywileju szczególnej mocy dowodowej. Z tego względu protokół, zawarte w nim ustalenia nie mogą budzić wątpliwości ani co do faktów nim stwierdzonych ani co do sposobu procedowania przy ich ustaleniu.

W niniejszej sprawie, co wynika z twierdzeń strony i złożonych przez nią dokumentów protokół kontroli był niepełny albowiem nie uwzględniał faktu przewożenia przez stronę innych towarów oraz miejsca ich przeznaczenia, a więc nic nie może mieć znaczenia rozstrzygającego. Zdaniem Sądu okoliczność, że kontrolowanym pojazdem przewożono inne towary do odbiorców na [...] ma istotne znaczenie dla całościowej oceny materiału dowodowego i powinno być uwzględnione przez organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Powyższe stwierdzone uchybienia skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a.

Niezasadne są natomiast zarzuty skargi, wskazujące na istotne naruszenie przepisów k.p.a., które spowodowały jej zdaniem pozbawienie możliwości uczestniczenia w postępowaniu kontrolnym przez co zostało naruszone prawo do obrony jej praw. Jak podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny kontrola na drodze przewozu międzynarodowego pojazdem kierowanym przez obcojęzycznego kierowcę wykonywana przez upoważnione do tej czynności osoby nie powinna być zaskoczeniem ani dla przedsiębiorców realizujących przewóz ani dla kierowców pojazdów, którymi przewóz jest wykonywany. Zazwyczaj kierowcy nie będą władać językiem polskim, który jest językiem urzędowym na podstawie art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. nr 43 poz. 224 ze zm.) i w którym stosownie do art. 5 cyt. ustawy podmioty wykonujące zadania publiczne na terenie Polski dokonują wszelkich czynności urzędowych. W trakcie kontroli pojazdu, z obcojęzycznym kierowcą nie musi uczestniczyć tłumacz albowiem specyfika kontroli drogowej technicznie wyklucza w ogóle taką możliwość. Analogicznie z przyczyn oczywistych strona nie może być obecna w trakcie kontroli, reprezentuje ją bowiem kierowca. Za chybiony należy uznać zarzut braku przekładu na język polski zeznania złożonego przez kierowcę, albowiem nie był on słuchany i określone art. 69 § 2 k.p.a. rygory protokołu przesłuchania nie mogą mieć zastosowania. Kierowcy zatrudnieni w profesjonalnych firmach przewozowych powinni mieć pełną świadomość, jakie dokumenty powinni okazywać i nieznajomość języka polskiego nie może stanowić przeszkody w tym względzie. Z tych względów nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa procesowego tj. art. 9, 10 § 1 i art. 79 § 2 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 10 grudnia 1948 r.

Wobec niepełnej oceny przez organ całokształtu materiału dowodowego w niniejszej sprawie przedwczesna jest ocena stawianych zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Ponownie rozpoznając sprawę Główny Inspektor Transportu Drogowego przeprowadzi postępowanie dowodowe w kierunku wskazanym przez Sąd, co pozwoli na jednoznaczne ustalenie dokąd były przewożone plastikowe donice i czy w danym przypadku potrzebne było specjalne zezwolenie wydawane przez ministra właściwego do spraw transportu, którego brak skutkuje nałożeniem na przewoźnika kary pieniężnej.

Z tych wszystkich względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1c), art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.