Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1313/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A.L. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO lub Kolegium) z dnia [...] czerwca 2015 r.

Nr [...] dot. przyznania zasiłku celowego.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne:

wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2014 r. A.L. zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie szkód związanych z uszkodzeniem przez wichurę stanowiącego jej własność budynku mieszkalnego położonego w K. Jak wynikało ze spisanego na tę okoliczność protokołu, z dachu budynku została zerwana blacha, uszkodzona została konstrukcja dachu na ok. połowie budynku, zniszczony facjat, przewrócony komin, powyginana blacha na pozostałej części dachu, zniszczone jedno okno (konstrukcja dachu nadawała się w związku z tym do remontu, ściana szczytowa – zawalona do wysokości stropu - do odbudowania).

Decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. przyznano wnioskodawczyni pomoc w postaci zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego w wysokości 6 000 zł.

Kolejną decyzją z dnia [...] września 2014 r. Wójt Gminy [...] przyznał A.L. zasiłek celowy z tytułu zdarzenia losowego – huraganu w kwocie 2 000 zł

z przeznaczeniem na remont budynku mieszkalnego, zobowiązując ją jednocześnie do przedłożenia w GOPS w [...] do 15 października 2014 r. rachunków i faktur potwierdzających dokonanie wydatków na cel określony decyzją.

W dniu [...] września 2015 r. Wójt Gminy [...] wydał kolejną decyzję

(Nr [...]) o udzieleniu A.L. pomocy w postaci zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego z przeznaczeniem na remont budynku mieszkalnego w wysokości 2 000 zł, zobowiązując ją do przedłożenia do 31 października 2014 r. rachunków i faktur potwierdzających poniesione wydatki. W decyzji tej wskazano, że "Gminna Komisja wstępnie wyszacowała szkody w budynku na kwotę 10 000 zł. Łączna kwota przyznanej pomocy wynosi 10 000 zł i w 100 % pokrywa wysokość oszacowanych strat".

W odwołaniu A.L. wskazała na krzywdzący charakter decyzji Wójta

i wniosła o przyznanie dodatkowej kwoty. Podniosła, że organ pominął okoliczności związane z jej sytuacją materialną, tj. zadłużenie w banku i niskie zarobki (najniższa płaca krajowa). Jej zdaniem, budynek został uszkodzony bardziej, niż wynikało to bezpośrednio po przejściu huraganu. Na dzień powstania szkody nie można było realnie ocenić powstałych uszkodzeń i nie wszystkie zostały ujęte w protokole. Koszt remontu budynku wraz z dachem wyniósł 18 000 zł, zaś bank nie udzielił im kredytu

z powodu istniejącego już zadłużenia. Budynek nie był ubezpieczony.

Na skutek rozpatrzenia odwołania, SKO decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r.

Nr [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia [...] września 2014 r., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazało, że organ I instancji rozstrzygnął sprawę bez prawidłowego wyjaśnienia istotnych dla podjęcia decyzji okoliczności faktycznych, w szczególności nie rozważył kwestii dotyczącej konieczności przezwyciężania przez odwołującą trudnej sytuacji życiowej w jakiej się znalazła. Ocena powyższych okoliczności powinna być prowadzona

z uwzględnieniem faktu, że został uszkodzony budynek mieszkalny. Lakoniczne uzasadnienie kwestionowanej decyzji oraz zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na jej wydanie z naruszeniem art. 40 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej,

z przekroczeniem granic uznania administracyjnego.

W dniu [...] marca 2015 r. Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 3, 7 pkt 14, 14, 17 ust. 1 pkt 6, 36 pkt 1 c, 40 ust. 1 i 3, 106 ust. 1 i 4, 107 ust. 1 i 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163, dalej: u.p.s.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: K.p.a.) wydał decyzję

Nr 5015/35/14 o analogicznej treści, jak decyzja z dnia 11 września 2015 r. (tak co do wysokości przyznanego zasiłku celowego – 2 000 zł, jak i sposobu oraz terminu jego rozliczenia). Wyjaśnił, że przyznając pomoc na podstawie art. 40 ust. 1 u.p.s. - zgodnie z ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 2 ust. 1 i art. 3 tej ustawy, organ ustala rozmiar świadczenia uwzględniając potrzeby osób korzystających z pomocy społecznej, jeżeli odpowiadają one celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, stosownie do okoliczności konkretnej sprawy i środków finansowych którymi dysponuje. A.L. oświadczyła, że poniosła większe koszty remontu niż wskazane w protokole z dnia [...] sierpnia 2014 r. Jedynym dowodem potwierdzającym poniesione przez nią wydatki jest faktura z 29 sierpnia 2014 r. na kwotę 7 014,52 zł. Poza znaczonym balkonem wnioskodawczyni w oświadczeniu

z dnia 11 marca 2015 r. nie wskazała na żadne dodatkowe zniszczenia. Zasiłek celowy nie ma charakteru odszkodowania za szkody poniesione w wyniku zdarzeń losowych i nie jest przyznawany w celu zrekompensowania powstałego uszczerbku majątkowego. Celem pomocy społecznej nie jest przywrócenie stanu poprzedniego ani też zaspokojenie każdej zgłoszonej potrzeby, lecz częściowe i chwilowe przezwyciężenie trudności życiowych, których zgłaszający nie może zaspokoić samodzielnie. Naprawa zniszczonego balkonu nie jest konieczna do zabezpieczenia niezbędnej potrzeby życiowej ("dach nad głową"). Mając na uwadze losowy charakter zdarzenia, obowiązywały uproszczone procedury działania; pierwotnie nie żądano żadnych dokumentów, opierając się wyłącznie na ustnych oświadczeniach wnioskodawczyni. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy ustalono, że dochód rodziny A.L. ponad 3-krotnie przekracza kryterium dochodowe rodziny, stąd udzielone wsparcie w łącznej kwocie 10 000 zł jest adekwatne do jej sytuacji.

W odwołaniu wniesionym za pośrednictwem adwokata A.L. zarzuciła decyzji Wójta z dnia [...] marca 2015 r.:

1. naruszenie prawa materialnego, a to art. 40 ust. 1 i 2 u.p.s. poprzez nieprzyznanie zasiłku celowego w wysokości adekwatnej do poniesionych strat, podczas gdy zaistniały wyjątkowe okoliczności jego przyznania na specjalnych zasadach oraz nieuwzględnienie całego zakresu napraw koniecznych do prawidłowego korzystania z budynku mieszkalnego, a także skali zniszczeń,

2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – art. 7 i 77 w zw. z art. 12 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy, nierozpoznanie w sposób całościowy zebranych dowodów i dokonanie ich wadliwej oceny, a także brak wnikliwego i szybkiego działania poprzez brak odniesienia się do pozostałych zniszczeń oraz pominięcie okoliczności dotyczących sytuacji materialnej strony,

3. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wskazania w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności – poprzez stwierdzenie, że dochody wnioskodawczyni ponad 3-krotnie przekraczają kryterium dochodowe, podczas gdy art. 40 u.p.s. przewiduje możliwość udzielania pomocy osobom i rodzinom których dochody przekraczają kryteria ustawowe.

Na tej podstawie wniesiono o uchylenie decyzji Wójta Gminy [...] w całości

i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie odwołującej dodatkowej kwoty, względnie jej uchylenie i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

SKO decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazało, ze zgodnie

z art. 40 u.p.s. zasiłek celowy mogą otrzymać osoby lub rodziny jeśli poniosły stratę w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Świadczenie to jest niezależne od dochodów i może być przyznane bezzwrotnie. W sprawie zaistniały przesłanki do przyznania wnioskodawczyni tego zasiłku, a łączna kwota udzielonej jej pomocy – na podstawie protokołu szacowania szkód z dnia [...] sierpnia 2014 r. - wyniosła 10 000 zł. A.L. poniosła co prawda większe koszty remontu, jednakże nie posiada potwierdzających je faktur, oprócz jednej na kwotę 7 014,52 zł. Poza zniszczonym balkonem nie wykazała żadnych dodatkowych szkód od opisanych w protokole. W tej sytuacji w ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie i ustalił stan faktyczny, w tym rozmiar zniszczeń oraz zastosował art. 40 u.p.s., wg którego pomoc w nim przewidziana nie jest formą odszkodowania służącego pokryciu wszelkich strat poniesionych w wyniku zdarzenia losowego. Pozostaje to w związku z subsydiarnym charakterem pomocy społecznej. Rozstrzygnięcie zostało wydane po dokładnym rozpatrzeniu zebranego materiału dowodowego i dokonaniu wszechstronnej oceny okoliczności sprawy.

We wniesionej do WSA w Rzeszowie skardze na decyzję SKO A.L. wniosła o "rzetelne zweryfikowanie (...) odwołania". GOPS dwukrotnie rozpatrując sprawę nie podjął żadnej konkretnej decyzji w sprawie przyznania jej tak niskiego zasiłku. Nie wyjaśnił też, "dlaczego na tak duże straty powstałe w budynku mieszkalnym nie wykonano kosztorysu, tak jak u innych poszkodowanych sąsiadów". Przy zniszczonym w 70 % dachu, więźbie dachowej w 30 %, rozwalonej ścianie szczytowej, zniszczonym oknie, balkonie i rozwalonym kominie otrzymała tylko 10 000 zł. Skarżąca wskazała, że "do chwili obecnej nie zapłaciła za część materiałów budowlanych". GOPS nie zrobił w tej sprawie nic oprócz tego, że "wysłano dwie panie, które przeprowadziły wywiad środowiskowy w kierunku zapomogi, a nie zasiłku celowego w związku ze zdarzeniem losowym". Podkreśliła, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jest zadłużona i czuje się potraktowana gorzej niż reszta poszkodowanych, którzy otrzymali wyższe kwoty.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując

w całości stanowisko zawarte w zakwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.); stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione

w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli we wskazanym zakresie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie (po części z przyczyn w niej podniesionych),

z uwagi na brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy mających wpływ na jej prawidłowe załatwienie.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowił art. 40 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. Zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3). Powyższa przepis stanowi uzupełnienie art. 39 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej.

Jak wynika z powyższego uregulowania, warunkiem przyznania pomocy

w formie zasiłku celowego jest poniesienie straty w wyniku zdarzenia losowego

(art. 40 ust. 2 u.p.s. statuuje także możliwość przyznania zasiłku celowego

w przypadku klęski żywiołowej lub ekologicznej). W niniejszej sprawie takim zdarzeniem losowym był huragan, który wystąpił w nocy z 13/14 sierpnia 2014 r.

w miejscowości K. W jego wyniku doszło do uszkodzeń w stanowiącym własność skarżącej budynku mieszkalnym; zerwania blachy i uszkodzenia konstrukcji dachu na ok. połowie budynku, zniszczenia facjatu, przewrócenia komina, powyginania blachy na pozostałej części dachu, zniszczenia jednego okna i balkonu, przy czym to ostatnie uszkodzenie (tj. balkonu) nie znalazło pierwotnie odzwierciedlenia w protokole oględzin i oszacowania szkód. W tym zakresie nie budzi też wątpliwości, że A.L. została udzielona pomoc w łącznej wysokości 10 000 zł. Na pomoc dla poszkodowanych przeznaczone zostały środki pochodzące z rezerwy celowej budżetu Państwa i budżetu województwa (s. 2 decyzji organu

I instancji z dnia [...] marca 2015 r.). Według założeń ustawodawcy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom

i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). W tym kontekście instytucja pomocy społecznej ma pomocniczy charakter

w stosunku do działań samych zainteresowanych stron, które w pierwszej kolejności same powinny podjąć we własnym zakresie możliwe działania, mające na celu usunięcie skutków zdarzenia.

W tym kontekście słusznie wskazało SKO, że przy przyznawaniu zasiłku celowego organy powinny mieć na uwadze ogólne reguły przyznawania świadczeń

z pomocy społecznej. Zgodnie z tymi regułami rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.). Jednocześnie potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Nie każdy zatem podmiot który poniósł szkodę w rozumieniu art. 40 u.p.s. musi uzyskać świadczenie i to we wnioskowanej wysokości. Zasiłki przyznawane w oparciu o art. 40 u.p.s. nie mają bowiem charakteru odszkodowania za poniesione szkody i ich rolą nie jest pełne zrekompensowanie powstałego w majątku wnioskodawcy uszczerbku. Użyte

w art. 40 u.p.s. określenie "może być przyznany" świadczy o tym, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ orzekający posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. W tej sytuacji rolą sądu jest ocena, czy organy wykazały, że podjęte rozstrzygnięcie jest usprawiedliwione okolicznościami sprawy i zostało właściwie uzasadnione. Stan faktyczny, jak i przedstawienie stanowiska organów powinny odpowiadać wymogom przewidzianym w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz

art. 107 § 3 K.p.a. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny

i słuszny interes obywateli. Z kolei w świetle art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, by na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Natomiast uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 K.p.a.).

W ocenie Sądu, Kolegium o ile prawidłowo przytoczyło wynikające

z przepisów ogólne założenia odnoszące się do kwestii przyznawania zasiłków celowych w związku ze zdarzeniami losowymi, to nie rozważyło jednak wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz nie ustosunkowało się w wystarczający sposób do zgromadzonego materiału dowodowego oraz zarzutów odwołania, dopuszczając się tym naruszenia wskazanych art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.

Nie przesądzając ostatecznie na obecnym etapie postępowania kwestii prawidłowości dotychczasowych ustaleń organów administracji co do wysokości należnego skarżącej zasiłku celowego (postrzeganej przez pryzmat wszystkich wydanych w tym przedmiocie decyzji na łączną kwotę 10 000 zł), należy jednak zwrócić uwagę - co zostało pominięte w toku oceny - że sama Komisja dokonująca oceny skutków przejścia huraganu, w spisanym na tę okoliczność w dniu 14 sierpnia 2014 r. protokole, wskazując szacunkową wartość szkód określonych przez zgłaszającą na 10 000 zł, stwierdziła jednocześnie szkodę "na kwotę do 20 000 zł

(-10 000 zł)". Zapisy wskazujące na dokonane w protokole "wstępne wyszacowanie szkód" znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji z dnia [...] i [...] września 2014 r. Nie budzi wątpliwości, że szacunki te dokonywane bezpośrednio po zaistnieniu szkód ("na gorąco"), w sytuacji gdy oględzinom podlegało wiele uszkodzonych budynków (obiektów), z natury rzeczy nie mogły być dokładne

i precyzyjne, zwłaszcza że jak wskazuje doświadczenie życiowe, wiele uszkodzeń niewidocznych wprost można stwierdzić dopiero po rozpoczęciu prac mających na celu uprzątnięcie obiektów, ich zabezpieczenie, a niekiedy wręcz po rozpoczęciu prac remontowych. Nie budzi wątpliwości, że także ze strony skarżącej nie mogło być to oszacowanie precyzyjne, zwłaszcza że z akt sprawy nie wynika, aby ona sama lub jej mąż posiadali odpowiednie kwalifikacje do takiego szacowania. Z natury rzeczy wiadomo, że wymaga to przede wszytskim odniesienia do cen niezbędnych materiałów i kosztów robocizny, co przy braku orientacji w tym zakresie i emocjach towarzyszących poszkodowanym, może znacząco odbiegać od rzeczywistości, zarówno w kierunku przeszacowania jak i niedoszacowania.

Tym samym ciężar wykazania rozmiaru szkód i ich właściwej wyceny przesuwa się na podmiot dokonujący szacowania (w niniejszym przypadku powołaną w tym celu Komisję). Komisja jednak opisując w protokole stwierdzone zniszczenia oszacowała je zbiorczo, nie odnosząc się do wysokości poszczególnych stwierdzonych uszkodzeń. W tej sytuacji sam protokół nie mógł stanowić wystarczającego punktu odniesienia do przyznania (odmowy) pomocy, zwłaszcza że nie zostało również w żaden sposób wyjaśnione, że dokonujący kontroli członkowie Komisji legitymowali się odpowiednimi uprawnieniami do szacowania szkód. Jeżeli tak, niewątpliwie należało od nich wymagać bardziej precyzyjnych ustaleń, w tym w miarę możliwości dokładnych wskazań w odniesieniu do każdego zniszczonego elementu.

W przeciwnym wypadku, w celu uniknięcia zarzutu przekroczenia granic swobodnego uznania, należało rozważyć - jak podniosła skarżąca - wykonanie kosztorysu przez osobę o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych.

W tej więc sytuacji zasadnicze zastrzeżenia w kontekście rzeczywistej wysokości doznanych przez skarżącą szkód budzi sam brak następczej weryfikacji uszkodzeń opisanych w protokole z [...] sierpnia 2014 r. Jak wynika z treści wydawanych w sprawie przez organ I instancji decyzji, Wójt Gminy [...] decydując o wysokości przyznawanych zasiłków celowych oparł się na pierwotnym oświadczeniu wnioskodawczyni, określającym je na 10 000 zł, stwierdzając, że pomoc w pełni rekompensuje poniesioną szkodę. Umknęło jednak uwadze organu odwoławczego, że w decyzjach organu I instancji nie zawarto żadnego odniesienia do wskazanej przez Komisję w protokole kwoty 20 000 zł, a tym bardziej nie wyjaśniono, jak należało interpretować formę tego zapisu "do 20 000 (-10 000 zł)". Zdaniem Sądu, taki sposób zapisu może świadczyć o zamiarze dostosowania przez Komisję wyższej wysokości stwierdzonych przez nią szkód do kwoty deklarowanej przez skarżącą.

W aktach sprawy organu I instancji (k.64) zawarte jest oświadczenie skarżącej z dnia 11 marca 2015 r. co do wysokości wydatków związanych z usunięciem szkód: koszt materiału na dach – 7014 zł (odpowiada to przedstawionej fakturze

z 29 sierpnia 2014 r.), drzewo – 2 500 zł, wykonanie – 4 000 zł, naprawa pozostałych szkód – 4 000 zł (zakup okna, piasku, cementu, cegły, styropianu i pozostałych materiałów); łącznie 17 514 zł. Kwota ta, zdecydowanie bardziej zbliżona jest do wpisanej w protokole przez członków Komisji kwoty 20 000 zł niż deklarowanej przez nią wtedy kwoty 10 000 zł, co tylko potwierdza wstępny i przybliżony charakter zawartego w nim oszacowania, który w toku wydawania kolejnych decyzji

o przyznaniu zasiłków celowych powinien zostać poddany dodatkowemu sprawdzeniu i weryfikacji.

W przypadku skarżącej pierwotnie opisany rozmiar szkód powiększył się co prawda "tylko" o uszkodzony balkon, co do którego Sąd podziela ocenę, że jego remont co do zasady nie wykazuje związku z zaspokojeniem niezbędnej potrzeby życiowej, niemniej organy w żaden sposób nie wykazały również, że koszty jego naprawy zawierają się w dochodzonej przez skarżącą dodatkowej kwocie ponad otrzymane już 10 000 zł.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, zasiłek przyznawany na podstawie art. 40 u.p.s. ma charakter uznaniowy i nie jest odszkodowaniem za doznane straty, lecz pomocą świadczoną ze środków publicznych dla zaspokojenia najpilniejszych potrzeb osób poszkodowanych, udzielaną w rozmiarach posiadanych środków na ten cel – art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 u.p.s. (tak wyrok NSA z 27 lipca 2012 r. I OSK 880/12 i z dnia 30 marca 2012 r. I OSK 65/12). W kontekście powyższego trudno uznać jednak za ustalone w sposób właściwy przez organy, że już przyznana skarżącej pomoc była adekwatna do jej niezbędnych potrzeb bytowych, których nie byłaby w stanie wraz z mężem zaspokoić we własnym zakresie, a przez to granice uznaniowości nie zostały przez organ przekroczone. Zasiłek celowy o jakim mowa

w art. 40 u.p.s. ukierunkowany jest na usunięcie skutków zdarzenia losowego i jako taki nie jest uzależniony od dochodu, niemniej nie oznacza to, że sytuacja finansowa wnioskodawcy nie jest brana pod uwagę. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji

z dnia [...] marca 2015 r. jako jeden z argumentów uzasadniających przyznanie skarżącej pomocy do kwoty 10 000 zł wskazano na ponad 3-krotnie przekroczone kryterium dochodowe jej rodziny. Z kwestionariusza wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przed wydaniem tej decyzji faktycznie wynika, że dochody skarżącej i męża wynoszą łącznie 2 966 zł. Mimo jednak podnoszonych przez skarżącą argumentów wskazujących na ich trudną sytuację materialną, organy pominęły wynikającą z tego wywiadu okoliczność spłaty kredytu zaciągniętego na budowę domu (1800 zł) oraz pożyczki (410 zł), co razem z opłatami za energię elektryczną, gaz i wodę dawało stałe miesięczne wydatki w wysokości 2580 zł.

W tym kontekście zdolność do przezwyciężenia we własnym zakresie chociażby części skutków wywołanych zdarzeniem losowym może budzić uzasadnione wątpliwości. Tym bardziej wymaga to ustalenia faktycznego rozmiaru doznanych szkód i ich charakteru oraz - postrzeganej przez pryzmat możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych - zdolności skarżącej do ich samodzielnej likwidacji.

Jako bezzasadne należy ocenić stanowisko organów, że skarżąca oprócz faktury na kwotę 7 014,52 zł nie wylegitymowała się rachunkami /fakturami potwierdzającymi poniesione w związku z remontem wydatki. W tym zakresie należy stwierdzić, że obowiązek ich przedłożenia do wysokości przyznanego zasiłku wynikał dla niej jedynie z decyzji z dnia [...] września 2014 r. (przyznającej pomoc w kwocie 2 000 zł) oraz decyzji z dnia [...] września 2014 r., zastąpionej w wyniku uchylenia decyzją z dnia [...] marca 2015 r., także na kwotę 2 000 zł, z terminami odpowiednio do [...] i [...] października 2014 r. W/w faktura pochodzi z [...] sierpnia 2014 r.

i przekracza sumę kwot wynikającą z tych decyzji, zatem obowiązek skarżącej w tym zakresie należy uznać za zrealizowany.

W ocenie Sądu, charakter i rozmiar stwierdzonych uchybień oraz możliwość ich usunięcia na etapie postępowania odwoławczego uzasadniał uchylenie jedynie decyzji organu II instancji. Kolegium, kierując się przepisem art. 153 P.p.s.a., uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku i dokona dodatkowych ustaleń we wskazanym wyżej zakresie, co pozwoli w sposób nie budzący wątpliwości zająć stanowisko odnośnie wysokości przyznanego skarżącej zasiłku celowego

i zasadności ewentualnego skutecznego ubiegania się o jego zwiększenie. Na obecnym etapie postępowania, w oparciu o ujawnione okoliczności faktyczne, nie da się bowiem przesądzić, czy udzielone skarżącej wsparcie w ramach już przyznanych zasiłków celowych jest adekwatne do okoliczności w jakich się znalazła.

Mając powyższe na uwadze, z uwagi na stwierdzone wyżej naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zasadne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.