Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3090/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1, art. 176, art. 183
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 33 ust. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 21 lipca 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary sędzia del. WSA Teresa Zyglewska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 23/15 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w R. na bezczynność Wójta Gminy J. w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od E. sp. z o.o. z siedzibą w R. na rzecz Gminy J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dnia z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 23/15, po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w R. na bezczynność Wójta Gminy J. w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia:

1) stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa,

2) umorzył postępowanie sądowe w części dotyczącej żądania zobowiązania organu do wydania aktu oraz

3) zasądził od Wójta Gminy J. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy.

E. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej także: "skarżąca") w piśmie z dnia 2 kwietnia 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy J. (dalej także: "Wójt", "organ") w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 3 (trzech) siłowni wiatrowych o mocy 2,3 MW każda na działkach o nr ew.: [...] w miejscowości N., gm. J.. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji we wskazanej sprawie w terminie 14 dni oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w dniu 11 maja 2011 r. złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 3 (trzech) siłowni wiatrowych o mocy 2,3 MW każda na działkach o nr ew.: [...] w miejscowości N., gm. J.. Następnie, na wniosek skarżącej z dnia 25 kwietnia 2013 r., postępowanie zostało zawieszone i ponownie podjęte postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. W dniu 2 listopada 2013 r. skarżąca zmieniła moc planowanych siłowni na 3 MW każda. W dniu 22 stycznia 2014 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wydał opinię sanitarną uzgadniającą przedmiotowe przedsięwzięcie i określającą warunki jej realizacji. Wójt obwieszczeniem z dnia 20 lutego 2014 r., poinformował o rozpoczęciu procedury z udziałem społeczeństwa. Skarżąca podniosła, że organ określił przy tym, niezgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.; dalej także: "ustawa środowiskowa"), termin na składanie uwag i wniosków w formie pisemnej na 13 miesięcy od daty publikacji obwieszczenia. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji. W dniu 9 kwietnia 2014 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wydał opinię sanitarną uzgadniającą przedmiotowe przedsięwzięcie i określającą warunki jej realizacji z uwzględnieniem zmiany mocy planowanych turbin.

Skarżąca wskazała, że organ, pomimo uzyskania wszelkich wymaganych przez właściwe przepisy prawa stanowisk organów trzecich oraz działając sprzecznie z art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy środowiskowej, nie załatwił sprawy w sposób określony w art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: "K.p.a."), to jest poprzez wydanie stosownej decyzji. Skarżąca w dniu 8 sierpnia 2014 r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi na zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w dniu [...] października 2014 r. wydało postanowienie, w którym wyznaczyło dodatkowy termin zakończenia sprawy na dzień 30 stycznia 2015 r. Wobec tego, że do dnia 1 kwietnia 2015 r. nie została wydana decyzja, skarżąca wskazała, iż Wójt nie wykonał powyższego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Wójt wyjaśnił, że nie może wydać decyzji przed uzyskaniem pełnych danych przedmiotowego przedsięwzięcia, a następnie przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie.

W dniu 22 września 2015 r. do akt sprawy wpłynęła, złożona przez Wójta Gminy J. decyzja z dnia [...] września 2015 r. o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech sztuk siłowni wiatrowych o mocy 3 MW każda, na działkach ewidencyjnych nr [...] w miejscowości N., gmina J. powiat s., woj. [...], wydana po rozpoznaniu wniosku złożonego w dniu 13 maja 2011 r., zmienionego w dniu 20 listopada 2013 r. w zakresie mocy planowanych elektrowni wiatrowych.

Na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. Wójt Gminy J., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o umorzenie postępowania w związku z wydaniem decyzji z dnia [...] września 2015 r.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 24 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zastosowanie w sprawie mają art. 3 § 2 pkt 8 i art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 r., z uwagi na treść art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) zgodnie, z którym do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (to jest przed 15 sierpnia 2015 r.) zastosowanie mają przepisy ustawy P.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Jak Sąd wskazał, skarga na bezczynność Wójta Gminy J. wpłynęła w dniu 17 kwietnia 2015 r., co sprawia, że postępowanie sądowe zostało wszczęte przed wejściem w życie zmian wprowadzonych powołaną ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r.

Dalej Sąd wskazał, że celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.

Jak Sąd ustalił, z bezspornych twierdzeń skarżącej i organu administracji, jak również z akt administracyjnych wynika, że zarzucana organowi bezczynność dotyczy postępowania wszczętego wnioskiem E. Sp. z o.o. z siedzibą w R. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na planowanej budowie elektrowni wiatrowych. Tym samym prowadzone przez organ postępowanie toczyło się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm., określanej także jako: "ustawa środowiskowa"). Jednocześnie organ był zobowiązany do stosowania się do obowiązków wynikających z art. 35 i art. 36 K.p.a.

Sąd wskazał dalej, że zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy środowiskowej przed wydaniem decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji bez zbędnej zwłoki, podaje do publicznej wiadomości informacje o sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21 – dniowy termin ich składania. Z tego względu określenie terminu konsultacji społecznych ustalonego obwieszczeniem z dnia 20 lutego 2014 r. na okres 1 roku, rozpoczynającego się z upływem miesiąca od daty obwieszczenia, to jest od dnia 20 marca 2014 r. do dnia 20 marca 2015 r., nie znajduje oparcia w przepisach, mających zastosowanie w prowadzonym przez organ postępowaniu. W ocenie Sądu, przekroczenie wskazanego w art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy środowiskowej terminu spowodowało powstanie stanu zastoju w tym postępowaniu. Zgodnie bowiem z art. 35 ustawy środowiskowej uwagi lub wnioski złożone po upływie terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 7 pozostawia się bez rozpoznania. Tym samym zakreślenie przez organ terminu przekraczającego termin wskazany w art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy środowiskowej spowodowało nadmierne wydłużenie postępowania i odsunięcie terminu wydania rozstrzygnięcia. Sąd jednocześnie zauważył, że uzgodnienia prowadzone z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w W. oraz z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w S. zostały dokonane, odpowiednio w dniu 2 kwietnia 2014 r. i w dniu 9 kwietnia 2014 r. Powiadomienie o powyższych uzgodnieniach zostało przez organ dokonane w dniu 11 kwietnia 2014 r. Od tej daty do dnia 4 grudnia 2014 r., to jest obwieszczenia powiadamiającego o rozpoczęciu procedury z udziałem społeczeństwa, przy przyjęciu za podstawę prawną powyższego działania m.in. art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej, czynności zmierzające do zakończenia postępowania w sprawie nie były podejmowane. Nie można bowiem zdaniem Sądu za takowe uznać przyjmowania przez organ korespondencji, czy udzielania na nią odpowiedzi, jak również oczekiwania na wyniki konsultacji dokonywanych na podstawie uchwały Rady Gminy w J. Nr XXXVI/198/2014 podjętej w dniu 26 czerwca 2014 r. Sąd stwierdził, że trafnie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w postanowieniu z dnia [...] października 2014 r., wydanym po rozpoznaniu zażalenia skarżącej na niezałatwienie sprawy w terminie, że brak jest podstaw do uznania podjęcia przez Radę Gminy J. powyższej uchwały, jako aktu związanego z indywidualnym postępowaniem, wszczętym wnioskiem skarżącej. Tym samym w ocenie Sądu należało stwierdzić, ż co najmniej w okresie od dnia 12 kwietnia 2014 r. do dnia 3 grudnia 2014 r. organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu sprawy w wymaganym przez prawo terminie.

Dalej Sąd przypomniał, że w myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Tym samym istotne w rozpoznawanej sprawie jest to, że przed dniem orzekania przez Sąd organ wydał decyzję. Tym samym w stanie sprawy istniejącym w chwili zamknięcia rozprawy brak jest podstaw do wydawania rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do aktywności, o której mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe.

Tym samym, jak Sąd skonstatował, zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wywiódł, że z akt administracyjnych wynika, iż planowana przez skarżącą inwestycja wywołała duże protesty lokalnej społeczności, co niewątpliwie miało wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez organ. Ponadto, jak wynika z dokonywanych przez Wójta czynności, takich jak przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, czy powołanie biegłego dla oceny raportu oddziaływania na środowisko złożonego przez wnioskodawcę, zamiarem organu było dokonanie szczegółowej analizy okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Tym samym w ocenie Sądu zwłoka w rozpoznaniu sprawy nie wynikała z zamierzonego działania organu skierowanego na naruszenie postanowień art. 35 K.p.a., lecz z okoliczności sprawy. W konsekwencji Sąd uznał, że brak było podstaw do stwierdzenia, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

E. sp. z o.o. z siedzibą w R. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2015 r., zaskarżając wyrok w części, w zakresie pkt 1).

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie razem, tj. naruszenie art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.) w ten sposób iż miało to wpływ na wynik sprawy;

2. naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. naruszenie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zbiegu normatywnym z art. 47 Karty Praw Podstawowych przez nie tylko zamknięcie rozprawy mimo niedostatecznego wyjaśnienia sprawy, ale poprzez uczynienie materialną podstawą wyroku całego artykułu 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wskazany w pisemnym uzasadnieniu rozstrzygnięcia na str. 8. - bez różnicowania skutków i dokonania subsumcji stanu faktycznego sprawy niniejszej, a więc z zaniechaniem orzeczniczym dotyczącym różnicy semantycznej pomiędzy art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w ten sposób, iż pozbawiło to skarżącą prawa do skutecznego środka prawnego w rozumieniu art. 47 Karty Praw Podstawowych oraz miało i ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Wójt Gminy J. który, jak wynika ze złożonej celowo na rozprawie a wydanej dopiero 18 września 2015 r. decyzji odmownej, od początku nie miał zamiaru wydać żadnej pozytywnej decyzji wobec skarżącej, a brak stwierdzenia bezczynności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie tylko utwierdzi go w słuszności dyskryminacyjnego traktowania skarżącej. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien był stwierdzić, iż organ dopuścił się bezczynności, a brak takiego stwierdzenia ma wpływ na wynik sprawy.

Na rozprawie w dniu 21 lipca 2016 r. Wójt Gminy J., reprezentowany przez adwokata, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej również jako P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna ze wskazanych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania.

Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej.

Z uwagi na treść art.183 § 1 P.p.s.a. precyzyjne i jasne sformułowanie podstaw kasacyjnych przez stronę składającą środek odwoławczy jest kwestią niezwykle istotną, przesądzającą o zakresie kontroli instancyjnej, dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Formułując zarzuty skargi kasacyjnej, należy bowiem mieć na uwadze, że jest ona sformalizowanym środkiem zaskarżenia, i że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w zakreślonych w niej granicach. Zatem przytoczenie podstaw kasacyjnych powinno być jasne i precyzyjne na tyle, aby umożliwić sądowi drugiej instancji ustalenie granic zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem uzupełniać, czy precyzować zarzutów kasacyjnych. Pogląd ten wielokrotnie był wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 marca 2004 r. sygn. akt GSK 10/04, z dnia 27 czerwca 2008 r. sygn. akt II FSK 549/07, z dnia 26 września 2012 r. sygn. akt II GSK 1543/11, z dnia 1 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 746/12. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak przy tym wynika z art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie. Uzasadnienie stanowi integralną część skargi kasacyjnej i musi się odnosić do wskazanej podstawy zaskarżenia. Powinno odnosić się do okoliczności sprawy, a więc wykazać na czym, w określonych okolicznościach faktycznych, naruszenie danego przepisu postępowania polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia powyższych wymogów. Nie stanowi bowiem prawidłowego przytoczenia podstaw kasacyjnych, a także w istocie pozbawiona jest ich uzasadnienia.

Wnosząca skargę kasacyjną w pierwszej kolejności zarzuciła naruszenie prawa materialnego - art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.). Podniosła, że naruszenie tego przepisu polegało na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu oraz stwierdziła, że miało to wpływ na wynik sprawy. Nie wskazała jednak w jakikolwiek sposób, na czym – jej zdaniem - polegała błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji.

Przepis art. 33 ust. 1 pkt 7 powołanej ustawy stanowi, że przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji, bez zbędnej zwłoki, podaje do publicznej wiadomości informacje o sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin ich składania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że Sąd pierwszej instancji dostrzegł ponad 18-krotne przekroczenie terminu wskazanego w powołanym przepisie, ale nie uznał bezczynności za rażącą, chociaż do dnia wydania decyzji upłynęło 525 dni zamiast ustawowych 21.

Pozostałe, nader chaotyczne i niespójne, wywody zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie odnoszą się do art. 33 ust. 1 pkt 7 powołanej ustawy. Nie sposób więc ustalić, na czym zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną polegała błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji.

Usiłując postawić zarzut naruszenia przepisów postępowania, wnosząca skargę kasacyjną wskazała natomiast art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. "w zbiegu normatywnym" z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Następnie stwierdziła, że wskazane naruszenie miało miejsce poprzez zamknięcie rozprawy mimo niedostatecznego wyjaśnienia sprawy, a także poprzez cyt. "(...) uczynienie materialną podstawą wyroku całego artykułu 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wskazany w pisemnym uzasadnieniu rozstrzygnięcia na str. 8. - bez różnicowania skutków i dokonania subsumcji stanu faktycznego sprawy niniejszej, a więc z zaniechaniem orzeczniczym dotyczącym różnicy semantycznej pomiędzy art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a art. 149 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w ten sposób, iż pozbawiło to skarżącą prawa do skutecznego środka prawnego w rozumieniu art. 47 Karty Praw Podstawowych oraz miało i ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Wójt Gminy J. który, jak wynika ze złożonej celowo na rozprawie a wydanej dopiero 18 września 2015 r. decyzji odmownej, od początku nie miał zamiaru wydać żadnej pozytywnej decyzji wobec Skarżącej, a brak stwierdzenia bezczynności przez WSA w Warszawie tylko utwierdzi go w słuszności dyskryminacyjnego traktowania Skarżącej [...]".

W pierwszym zdaniu uzasadnienia skargi kasacyjnej strona podniosła, że zaskarżonym wyrokiem Sąd oddalił skargę. W kolejnym jednak stwierdziła już, że jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd wskazał cały artykuł 149 § 1 P.p.s.a. i wyjaśnił, że jego zdaniem skarżąca nie wykazała, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W dalszej części uzasadnienia wnosząca skargę kasacyjną wywiodła z kolei, że cyt. "[...] Mimo tego Sąd uznał jednak, iż bezczynność Wójta Gminy J. jako organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, nie uznał w orzeczeniu bezczynności organu mimo iż ustalił tą bezczynność w uzasadnieniu orzeczenia [...]". Jeszcze dalej strona stwierdziła natomiast, że usunięcie stanu bezczynności nie zwalania Sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zakresie oceny, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przytoczona i uzasadniona w powyższy sposób podstawa kasacyjna naruszenia przepisów postępowania pozbawia Naczelny Sąd Administracyjny możliwości ustalenia, które przepisy postępowania i w jakim sposób, zostały zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną naruszone, a także, jaki miało to wpływ na wynik sprawy.

Należy zwrócić uwagę, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie sygnalizowano, iż art. 3 P.p.s.a. wskazuje cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji i żadna z jednostek redakcyjnych tego artykułu nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procesowania przed tym sądem (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2008 r. sygn. akt I OSK 266/08. Niepublikowany. Dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jeżeli zatem intencją wnoszącej skargę kasacyjną było zakwestionowanie ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji, albo podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub jej wyjaśniania, to bynajmniej nie mogła tego skutecznie uczynić za pomocą zarzutu naruszenia art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.

Wnosząca skargę kasacyjną powiązała jednak naruszenie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. z naruszeniem art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C z 2012 r. Nr 326, s. 391 – dalej KKP). Wskazany przepis KKP składa się z trzech jednostek redakcyjnych (akapitów). Akapit pierwszy stanowi, że każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w niniejszym artykule. Akapit drugi stanowi zaś, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy. Akapit trzeci stanowi natomiast, że każdy ma możliwość uzyskania porady prawnej, skorzystania z pomocy obrońcy i przedstawiciela.

Wnosząca skargę kasacyjną nie sprecyzowała, która z jednostek redakcyjnych art. 47 KPP została jej zdaniem naruszona przez Sąd pierwszej instancji. Niemniej jednak należy wskazać, że zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi wnoszącej skargę kasacyjną na bezczynność Wójta Gminy J.. Sprawa została rozpoznana na rozprawie, bez zbędnej zwłoki, a Sąd uwzględnił skargę. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, że w postępowaniu zakończonym zaskarżonym wyrokiem doszło do naruszenia art. 47 KPP.

Wnosząca skargę kasacyjną wskazała także, że wadliwe było uczynnianie podstawą wyroku całego artykułu 149 § 1 P.p.s.a. Podniosła przy tym, że doszło do "zaniechania orzeczniczego" dotyczącego "różnicy semantycznej" pomiędzy art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że art. 149 P.p.s.a. ma charakter blankietowy i określa sposób działania sądu w przypadku stwierdzenia zasadności skargi na bezczynność organu lub przewlekłość postępowania.

Wyrok Sądu pierwszej instancji (zarówno jego sentencja, jak i uzasadnienie), nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że skarga została uwzględniona. W tej sytuacji, powołanie art. 149 § 1 P.p.s.a., jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 sentencji było prawidłowe.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo, powołując się na art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), stwierdził też, że w rozpoznawanej sprawie znajdował zastosowanie art. 149 P.p.s.a. w brzemieniu obowiązującym do 14 sierpnia 2015 r.

We właściwie ustalonym przez Sąd stanie prawnym art. 149 § 1 P.p.s.a. nie był podzielony na punkty. Stanowił, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wobec powyższego, odwoływanie się przez wnoszącą skargę kasacyjną do różnicy semantycznej pomiędzy art. 149 § 1 pkt 1, a art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. jest całkowicie bezpodstawne.

Mając jednakże na uwadze stanowisko strony, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien był stwierdzić, iż organ dopuścił się bezczynności, a brak takiego stwierdzenia ma wpływ na wynik sprawy, należy wskazać, że zawarte w punkcie 1 sentencji zaskarżonego wyroku rozstrzygnięcie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, nie może pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości co do tego, że Sąd stwierdził, iż Wójt Gminy J. dopuścił się bezczynności.

Biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia i stwierdzając, że Wójt Gminy J. wydał w dniu 18 września 2015 r. decyzję kończącą postępowanie, Sąd pierwszej instancji prawidłowo też umorzył, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (jako bezprzedmiotowe), postępowanie w zakresie zobowiązania organu administracji do wydania aktu.

Stwierdzając bezczynność Wójta Gminy J. i ustalając, że ustała ona na dzień wyrokowania, oraz stwierdzając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, Sąd pierwszej instancji wydał zatem prawidłowy - zgodny z art. 149 § 1 P.p.s.a. - wyrok uwzględniający skargę.

Wnosząca skargę kasacyjną nie postawiła natomiast jakiegokolwiek zarzutu, który pozwoliłby na skuteczne podważenie zaskarżonego wyroku w zakresie, w jakim orzeczono nim, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji.

Stosownie do treści art. 205 § 2 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Jak wynika z protokołu rozprawy poprzedzającej wydanie niniejszego wyroku, Wójt Gminy J. był na niej reprezentowany przez adwokata, który wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym organ administracji nie poniósł kosztów sądowych, ani kosztów osobistego stawiennictwa strony.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w punkcie 2 sentencji.