Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 1910/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie: sędzia WSA Jacek Niedzielski asesor WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant: Aleksandra Kosiecka po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi H.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...].


UZASADNIENIE

W dniu 15 lipca 2005 r. H.W. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] pozostawiające bez rozpoznania wniosek skarżącej o wznowienie postępowania.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] Wójt Gminy na podstawie art. 262 § l pkt 2 i § 5 oraz art. 263 § l ustawy - Ordynacja podatkowa nałożył na skarżącą karę porządkową w wysokość l .000,- zł za bezzasadną odmowę okazania przedmiotu oględzin. Postanowienie to jest ostateczne i prawomocne.

W dniu 20 grudnia 2004 r. skarżąca wniosła do Wójta Gminy o umorzenie nałożonej na nią powyższym postanowieniem kary porządkowej, wskazując, iż postępowanie, za które została ukarana nie stanowiło znamion złośliwości ani stosowania uników, ale miało na względzie bezpieczeństwo pracowników, którzy mieli dokonać oględzin, natomiast sytuacja materialna nie pozwala jej płacić kar.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] Wójt Gminy odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia nałożonej kary porządkowej z uwagi na brak podstawy prawnej do umorzenia takiej kary. Postanowienie to doręczono skarżącej w dniu l O stycznia 2005 r.

Skarżąca złożyła od tego postanowienia odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego , zarzucając mu naruszenie szeregu przepisów i wnosząc o jego uchylenie. Uzasadniając wniesione odwołanie podniosła m. in., iż Wójt Gminy winien wiedzieć wydając zaskarżone postanowienie, iż nie tylko wskazane przez niego przepisy, ale i inne odnoszą się szczególnie do przedmiotowej sprawy. "Otóż przepis art. 241 § ł i 2 w związku z art. 240 Ordynacji Podatkowej odnosi się w sposób wyjątkowy swoją treścią co do istoty zagadnienia a nie art. 165 O.P. o który był łaskaw Pan Wójt Gminy się oprzeć."

Złożone przez skarżąca odwołanie Wójt Gminy przekazał do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w dniu [...] stycznia 2005 r., a Kolegium postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. zaskarżone postanowienie utrzymaj o w mocy. Tego samego dnia rozpatrzyło sprawę z wniosku skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem tut. Kolegium z dnia [...] sierpnia 2001 r. utrzymującym w mocy postanowienie Wójta Gminy w sprawie nałożenia na H.W. kary porządkowej (złożonego z zażaleniu na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2004 r.) i wezwało skarżącą do usunięcia jego braków formalnych przez wskazanie przesłanki prawnej żądanego wznowienia postępowania zgodnie z art. 240 § l Ordynacji podatkowej. Wezwanie było awizowane dwukrotnie - w dniach 11 i 18 lutego 2005 r. i z powodu nie podjęcia go przez adresata w terminie, w dniu 26 lutego 2005 r. zostało zwrócone do nadawcy.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawiło wniosek skarżącej o wznowienie postępowania bez rozpatrzenia, powołując się na przepis art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. l i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 13 § l pkt 3, art. 146, art. 169 § l, 2 i 4 ustawy - Ordynacja podatkowa i uzasadniając rozstrzygnięcie nie usunięciem braków formalnych wniosku przez skarżącą i nie opłaceniem go.

Postanowienie to doręczono skarżącej w dniu 19 kwietnia 2005 r. W dniu 26 kwietnia 2005 r. H.W. złożyła na nie zażalenie, wskazując w nim, iż opłatę od wniosku uiściła, a wezwanie do usunięcia braków otrzymała w dniu 22 marca 2005 r. po ponownym wysłaniu go przez SKO. Jednocześnie wskazała, iż za podstawą wznowienia przemawiają naruszone przepisy, a w szczególności art. 240 § l pkt 1. 2, 5, ó i 8 oraz art. 240 § 2 i 3. a w tym stanie faktycznym wnosi o wznowienie postępowania.

Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie, opierając się na wskazanych w postanowieniu organu I instancji przepisach oraz powołując art. 233 § l pkt l w zw. z art. 239. art. 241 i art. 150 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż skarżąca w zażaleniu na postanowienie Wójta Gminy zgłosiła również wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem tut. Kolegium z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...], ale nie wskazała w nim żadnej z przesłanek do wznowienia postępowania, a organ przed wydaniem postanowienia o wznowieniu jest zobligowany do zbadania dopuszczalności takiego żądania. Mimo wezwania skarżącej do uzupełnienia tego braku formalnego wniosku (wezwanie złożono do akt ze skutkiem doręczenia) brak uzupełniony nie został i dlatego zażalenie strony uznano za bezzasadne, mimo iż kwestie braku opłaty organ odwoławczy uznał za chybioną. Natomiast zgłoszenie przez stronę dopiero w treści zażalenia przesłanek wznowienia postępowania poprzez wskazanie szeregu przepisów Ordynacji podatkowej potwierdza, iż strona nie dopełniła tego obowiązku wcześniej, a tym samym nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia.

Powyższe doręczono skarżącej w dniu 16 czerwca 2005 r., a w dniu 15 lipca 2005 r. H.W. zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając zaskarżonym postanowieniom niezasadne, bezpodstawne i bezprawne pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania, brak wnikliwej oceny zarzutów zamieszczonych w jej odwołaniu od postanowienia Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2004 r. i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność tych zarzutów oraz naruszenie przepisów art. 240 l i art. 263 § l Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi H.W. wskazała, iż wezwanie do uzupełnienia braków formalnych otrzymała w dniu 22 marca 2005 r. Natomiast przesłanki do wznowienia postępowania określone przepisem art. 240 § l podała w zażaleniu z dnia 17 stycznia 2005 r. oraz w zażaleniu z dnia 25 kwietnia 2005 r., tak więc organ podatkowy miał podstawę oceny dopuszczalności wznowienia postępowania jak i wznowienia postępowania.

Dyrektor Samorządowego Kolegium Odwoławczego w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie, powołując argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, iż przyjmując nawet, że skarżąca otrzymała wezwanie do usunięcia braków formalnych w dniu 22 marca 2005 r. i nie wiedziała jeszcze o skuteczności wcześniejszego doręczenia, to i tak siedmiodniowy termin do usunięcia braków formalnych wniosku nie został zachowany, gdyż dopiero w dniu [...] kwietnia 2005 r. wnosząc zażalenia na postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia wskazała przesłanki do wznowienia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył:

Skarga okazała się zasadna, a wydane przez organy obu instancji orzeczenia wadliwe, choć z innych powodów niż wskazane w skardze.

Zgodnie z treścią art. l § l j 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. póz. 1269), sad administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowi ą inaczej. Nadto, zgodnie z przepisem art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. póz. 1270). sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosuj ą środki określone ustawą. Środki te określone zostały przez przepisy art. 145 do art. 150 cyt. wyżej ustawy.

Podstawowym problemem niniejszego postępowania jest. zdaniem Sądu. brak przypisanego przez oba organy skarżącej żądania wznowienia postępowania. W obu decyzjach wskazane jest. iż żądanie takie skarżąca zawarła w odwołaniu z dnia 17 stycznia 2005 r. od postanowienia Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2004 r. Przekazując to odwołanie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu Wójt nie zaznaczył, iż w jego treści znajduje się żądanie wznowienia postępowania. Właściwie zatem odczytał treść odwołania od wydanego przez siebie postanowienia. Żaden z organów orzekających w niniejszej sprawie nic wskazał, które konkretnie zdanie lub fragment odwołania skarżącej zawiera owe żądanie wznowienia postępowania. .,Pouczanie'" przez skarżącą Wójta Gminy. jakie przepisy winien zastosować wydając kwestionowane w odwołaniu postanowienie, w żadnej mierze nie może być uznane za żądanie wznowienia postępowania. Oczywiście żądanie strony należy oceniać według treści pisma przez nią wniesionego, a nie tytułu tego pisma, ale w niniejszej sprawie odwołanie skarżącej takiego żądania po prostu nie zawierało.

Zgodnie z przepisem art. 168 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 z późn. zm.) (którego treść odnosi się także do żądania wznowienia postępowania) podanie winno zawierać m. in. co najmniej treść żądania, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. W sytuacji gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż jakiś fragment odwołania skarżącej z dnia 17 stycznia 2005 r. może być (lub jest) w zamyśle strony żądaniem wznowienia postępowania, winno na podstawie art. 169 § ] cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa wezwać skarżącą przede wszystkim do sprecyzowania czy dany fragment odwołania jest żądaniem wznowienia postępowania, a jeżeli tak to jakiego konkretnie postępowania i na jakiej podstawie wymienionej w art. 240 Ordynacji podatkowej żądanie to skarżąca opiera. Oczywiście wezwanie powinno zawierać termin i rygor jego niewykonania wynikające z przepisu powołanego wyżej art. 169 § 1.

Tymczasem Kolegium uznało, iż żądanie wznowienia zostało zgłoszone i samo zadecydowało jakiej decyzji ostatecznej ono dotyczyło. Działająca bez zawodowego pełnomocnika skarżąca składając zażalenie na postanowienie organu J instancji pozostawiające jej wniosek o wznowienie postępowania bez rozpatrzenia, podając szereg przepisów art. 240 C)1. ustawy - Ordynacja podatkowa wskazała, iż ..w tym stanie faktycznym" wnosi o wznowienie postępowania. Nie można jednak uznać, iż takim stwierdzeniem zawartym w odwołaniu od postanowienia pozostawiającego jej wniosek (który faktycznie nie został złożony) bez rozpoznania sprecyzowała żądanie wznowienia postępowania złożone w dniu 17 stycznia 2005 r. Analizując treść odwołań, zażaleń, wniosków czy skarg skarżącej znajdujących się w aktach niniejszej sprawy, można dojść do wniosku, iż to treść postanowienia organu I instancji z dnia l kwietnia 2005 r. zasugerowała skarżącej zamieszczenie wniosku o wznowienie postępowania w zażaleniu na to postanowienie, natomiast sama skarżąca myli postępowanie zainicjowane jej wnioskiem o umorzenie kary porządkowej z postępowaniem wznowieniowym.

W tej sytuacji, pierwsze wezwanie skierowane do skarżącej przez organ l instancji było wadliwe, ponieważ nie zawierało najważniejszego zobowiązania do sprecyzowania czy określony fragment odwołania (ten, który organy obu instancji uznały za wniosek o wznowienie postępowania) jest żądaniem wznowienia postępowania, a jeżeli tak to jakiego konkretnie postępowania. Tym samym organ I instancji naruszył przepis art. 168 § 2 i art. 168 $ l w zw. z ail. 240 § l i art. 241 § l cyt. wyżej ustawy, a naruszenia te miały, zdaniem Sądu. istotny wpływ na wynik sprawy. Błąd organu I instancji powielił organ I] instancji przyjmując, iż żądanie wznowienia postępowania zostało przez skarżącą w odwołaniu z dnia l 7 stycznia 2005 r. złożone i dotyczyło postępowania, które w swoim postanowieniu wskazał organ I instancji. Dlatego także i pozostałe czynności (poza pierwszym wezwaniem skarżącej) podejmowane przez organy obu instancji należy uznać za wadliwe, ponieważ podjęte przedwcześnie bez ustalenia przez te organy czego dokładnie żąda skarżąca.

Powyższe rozważania legły u podstaw uchylenia obu postanowień na podstawie przepisu art. 145 § l pkt l c p.p.s.a., z którego wynika, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyli ją, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania (inne niż określone w podpunkcie b), jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując sprawę ponownie organ ł instancji winien precyzyjnie wezwać skarżącą, opierając się na cyt. wyżej przepisach, a dopiero treść jej odpowiedzi (lub jej brak) wytyczy temu organowi dalszą drogę postępowania. Na marginesie należy jednak dodać, iż zasadnie organy obu instancji uznały doręczenie skarżącej wezwania z dnia 4 lutego 2005 r. za prawidłowe. Do akt administracyjnych winno być jednak dołączone także doręczenie, którego ponownie dokonano na życzenie skarżącej wraz z notatką pracownika, z której wynikałoby dlaczego ponownie doręczono wezwanie.