Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 296/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 6 par. 1, art. 119 par. 1, art. 120 par. 2, art. 121 par. 2 i 4
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon, Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda, Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 8 listopada 2022 r. sprawy ze skargi W. M. przy ul. [...] w J. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

W. M. przy al. [...] w J. G. (dalej: zobowiązana lub wspólnota) wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB) z [...] (nr [...]) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Zaskarżone rozstrzygnięcie podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powiatu grodzkiego w J. G. (dalej: PINB), w ramach postępowania dotyczącego nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w J. G., decyzją z [...] (nr [...]) nałożył na wspólnotę obowiązek wykonania w ganku wejściowym do lokalu nr [...] wskazanych sentencją decyzji robót budowlanych w zakreślonym terminie do [...].

Po przedłużeniu decyzją z [...] terminu na wykonanie nałożonego obowiązku do [...] oraz po stwierdzeniu w ramach kontroli dokonanej przez w dniu [...] bierności wspólnoty w wykonaniu obowiązków, organ I instancji skierował do zobowiązanej upomnienie z [...]. Z uwagi na brak informacji ze strony wspólnoty o wykonaniu decyzji organ I instancji przeprowadził w dniu [...] wizję lokalną, podczas której stwierdził bezczynność w wykonaniu nałożonych obowiązków. W dniu [...] PINB wystawił tytuł wykonawczy [...] zaopatrzony w klauzulę o skierowaniu do egzekucji administracyjnej. Wspólnota w ustawowym terminie zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazując na niewykonalność obowiązku określonego tytułem wykonawczym [...] i tym samym naruszenie art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. oraz wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, postanowieniem z [...] (nr [...]) odrzucił zgłoszone zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jako bezzasadne, wskazując na wykonalność nałożonego obowiązku. Na skutek wniesienia zażalenia DWINB postanowieniem z [...] (nr [...]) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Wywiedziona od tego postanowienia skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu została oddalona prawomocnym wyrokiem z 24.03.2020 r., sygn. akt II SA/Wr 723/19.

PINB wydał w dniu [...] postanowienie nr [...], którym nałożył na wspólnotę grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 20.000 zł. Postanowienie to zostało oprotestowane przez Wspólnotę. DWINB po rozpatrzeniu zażalenia wydał postanowienie nr [...] z [...], którym uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

PINB przeprowadził w dniu [...] ponowne oględziny, w trakcie których stwierdził, że decyzja z [...] (nr [...]) w zakresie pkt 1a, 1c, 2 i 3 nie została wykonana. Do pomieszczenia szewca brak było dostępu, co uniemożliwiło sprawdzenie wykonania pkt 1b ww. decyzji. Wobec powyższego postanowieniem z [...] (nr [...]) PINB nałożył na wspólnotę grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 25.000 zł. Uzasadniając wydane postanowienie organ I instancji powołał się na kontrolę, która potwierdziła niewykonanie obowiązku oraz znaczny upływ czasu pomiędzy wydaniem decyzji a kontrolą, który pozwalał na wykonanie nakazu. Organ stwierdził, że zaniedbania ze strony właściciela w wypełnieniu ciążącego na nim z mocy prawa obowiązku, wynikającego z art. 61 u.p.b. - utrzymania należącego do niego obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, powodują degradację ganku wejściowego znajdującego się obecnie w stanie przed awaryjnym, co potwierdza sporządzona przez osobę uprawnioną ekspertyza techniczna wybudowanego tarasu na dachu ganku wejściowego do budynku z [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji uzasadnił też wybór środka egzekucyjnego i wysokość nałożonej grzywny. W tym ostatnim aspekcie wskazał, że wysokość grzywny powinna być porównywalna z wielkością nakładów finansowych niezbędnych na przeprowadzenie robót budowlanych określonych tytułem wykonawczym nr [...] i z uwagi na znaczną postępującą degradację elementów konstrukcyjnych ganku koszt ten jest szacowanych obecnie na 25.000,00 zł. Grzywna w wysokości 25.000,00 zł (maksymalna wysokość grzywny nie może przekraczać 50.000,00 zł) powinna skłonić zobowiązaną do wykonania ciążącego na niej obowiązku określonego w tytule wykonawczym, zamiast jej opłacenia i poniesienia dalszych dodatkowych kosztów związanych z wykonaniem zastępczym. Jednocześnie PINB wezwał wspólnotę do wykonana obowiązków określonych tytułem wykonawczym [...] do [...].

Nie godząc się z zapadłym rozstrzygnięciem wspólnota złożyła na nie zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania. Argumentacja wniesionego środka zaskarżenia sprowadzała się do zakwestionowania stanowiska organu I instancji na temat uchylania się przez wspólnotę od wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym. Podkreślono fakt częściowego zrealizowania egzekwowanych obowiązków poprzez wykonanie wzmocnienia przy drzwiach wejściowych do lokalu nr [...]. Ponadto powołano się na fakt kierowania przez wspólnotę zapytań ofertowych do firm budowlanych. Część z nich oświadczyła, że nie podejmie się realizacji zadania bez uprzedniego zdemontowania tarasu. Wspólnota zauważyła, że nie może odmówić racji tym podmiotom, ponieważ nie można dokonać naprawy ganku bez naruszania tarasu, w którym upatrywano przyczyny aktualnego stanu ganku. Wspólnota wskazała, że nadal poszukuje osoby/firmy, która podejmie się wykonania nakazanych prac i jeżeli tylko otrzyma pozytywną odpowiedź na zapytanie ofertowe, to niezwłocznie zleci wykonanie robót, mając zabezpieczone na ten cel środki finansowe. Z uwagi na powyższe okoliczności krzywdzące jest nałożenie grzywny i zarzucanie wspólnocie uchylania się od zadośćuczynienia nałożonym obowiązkom, podczas gdy obowiązki te nie mogą zostać wykonane z przyczyn obiektywnych, niezależnych od wspólnoty i członków jej zarządu. Wspólnota wskazała przy tym, że nałożona grzywna rażąco przekracza jej możliwości finansowe, a nadto jej wymiar jest niezrozumiały. Wspólnota nie wie bowiem czym kierował się organ, określając wysokość grzywny na 25.000,00 zł, podczas gdy kilka miesięcy wcześniej, postanowieniem z [...] (następnie uchylonym postanowieniem DWINB), organ określił grzywnę na 20.000,00 zł. Wspólnota wskazała także, że posiadane przez nią środki finansowe nie pozwalają na równoczesne wykonanie obowiązków, określonych w tytule wykonawczym i uiszczenie grzywny. Dodatkowo powołując się na treść art. 120 § 2 u.p.e.a. wspólnota wskazała, że grzywna na zobowiązaną osobę prawną lub jednostkę organizacyjną może być nałożona jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne dla przymuszenia wykonani obowiązku. W realiach niniejszej sprawy wnosząca zażalenie strona nie znajduje podstaw, dla których nałożenie na nią grzywny jest niezbędne dla przymuszenia do realizacji obowiązku.

Postanowieniem z [...], nr [...] DWINB utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Po przedstawieniu stanu sprawy i treści rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego w ramach własnych rozważań organ II instancji opisał cel postępowania egzekucyjnego, właściwość organu oraz środki egzekucyjne przewidziane w przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego. DWINB przeprowadził analizę wykonania zastępczego i grzywny w celu przymuszenia wykazując mniejszą dolegliwość drugiego ze wskazanych środków egzekucyjnych. Nadto organ opisał prawidłowość nałożenia grzywny w ustalonej wysokości ze względu na charakter obowiązku, podejście wspólnoty do jego wykonania oraz konieczność zmobilizowała zobowiązanego do realizacji nałożonego obowiązku. Wskazano, że wymierzając grzywnę organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony. W realiach rozpatrywanej sprawy nie można przy tym pomijać, że nakaz nie został wykonany pomimo upływu ponad trzech lat od kiedy obowiązek miał zostać wykonany tj. do [...]. W takiej sytuacji podejmowane, po terminach określonych w decyzji, czynności polegających na kierowaniu zapytań ofertowych do firm budowlanych, nie mogą mieć wpływu na ocenę legalności nałożonej na skarżącego grzywny w celu przymuszenia. Postawa skarżącej wspólnoty wskazuje zatem, że pomimo deklaracji, nie podejmuje ona skutecznych czynności, które prowadziłyby do wykonania obowiązku. Jest to okoliczność istotna, przemawiająca za określeniem grzywny w celu przymuszenia w kwestionowanej wysokości.

Zdaniem DWINB ustalona przez organ I instancji kwota grzywny w celu przymuszenia nie narusza wytycznych określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym i należy ją uznać za prawidłową i zgodną z obowiązującymi przepisami prawa. Biorąc bowiem pod uwagę charakter obowiązku i podejście podmiotu zobowiązanego do jego wykonania, wysokość nałożonej grzywny jest optymalna i skutecznie zmobilizuje osobę nią obarczoną do usunięcia stanu naruszenia prawa. Jednocześnie DWINB zwrócił uwagę stronie skarżącej na fakt, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 125 i 126 u.p.e.a., w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte, podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być zwrócone w całości lub w części, za zgodą organu wyższego stopnia. Fakt nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie musi zatem w ostatecznym rozrachunku wpływać na sytuację finansową zobowiązanego, przez co jest ona mniej dotkliwym środkiem egzekucyjnym niż wykonanie zastępcze. Strona skarżąca winna mieć powyższe na względzie decydując się na sposób działania w sprawie.

W skardze wywiedzionej na powyższe postanowienie wspólnota wniosła o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i zarzuciła naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji, mimo że niewykonalny jest obowiązek dotyczący robót w obrębie ganku bez uprzedniego zdemontowania tarasu, zaś organ obowiązku zdemontowania tarasu, nawet na czas remontu, nie nałożył na P. K., a która to osoba nie wyraziła zgody na czasowe usunięcie tarasu z ganku wejściowego do lokalu nr 6, co skutkowało nałożeniem grzywny przymuszającej mimo obiektywnego braku możliwości wykonania obowiązku przez wspólnotę,

2) art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 77 i art. 8 § 1 k.p.a., polegające na dowolnym ustalaniu wysokości grzywny w celu przymuszenia i to w wysokości wyższej niż grzywna ustalona oprotestowanym i uchylonym przez organ II instancji postanowieniem wymierzającym tę grzywnę po raz pierwszy,

3) art. 6 § 1 u.p.e.a., polegające na jego błędnej wykładni i przyjęciu, że grzywna w celu przymuszenia winna być zastosowana w każdym przypadku, w którym obowiązek niepieniężny nie został wykonany przez zobowiązanego, niezależnie od przyczyn dla których obowiązek ten nie został wykonany oraz niezależnie od działań podejmowanych przez zobowiązanego w celu wykonania obowiązku, podczas gdy środki egzekucyjne mogą być stosowane wyłącznie w przypadku uchylania się zobowiązanego (tj. zachowania nacechowanego złą wolą) od wykonania ciążącego na nim obowiązku.

Uzasadniając żądania i zarzuty skargi wspólnota podniosła, że realiach niniejszej sprawy nie sposób jej zarzucić zawinionego działania, zmierzającego do utrzymania stanu niewykonania zobowiązania. Podkreślono, że egzekwowane obowiązki częściowo zostały wykonane poprzez zastosowanie wzmocnienia przy drzwiach wejściowych do lokalu nr [...]. Organ pominą tą okoliczność. Ponadto podkreślono, że zarówno zarząd wspólnoty oraz jej zarządca kierowali zapytania ofertowe do różnych firm budowalnych. Przedmiotem zapytań ofertowych była treść obowiązków określonych wobec wspólnoty w tytule wykonawczym. Na przeszkodzie w zawarcia umowy o roboty budowlane stała kwestia braku dostępu do wszystkich części remontowanego ganku, tj. do tarasu, w którym upatrywano przyczyny aktualnego stanu ganku. Z uwagi na powyższe krzywdzące jest nałożenie grzywny i zarzucanie uchylania się od zadośćuczynienia nałożonym obowiązkom, podczas gdy obowiązki te nie mogą zostać wykonane z przyczyn obiektywnych, niezależnych od wspólnoty i członków jej zarządu. Skarżąca zarzuciła, że nałożona grzywna rażąco przekracza jej możliwości finansowe, a nadto jej wymiar jest dla niej niezrozumiały, ponieważ organ I instancji nie wskazał przesłanek, którymi się kierował określając wysokość grzywny na 25.000,00 zł, podczas gdy kilka miesięcy wcześniej organ ten określił grzywnę na kwotę 20.000,00 zł. Stan taki podważa zaufanie obywatela do organów administracji państwowej i rodzi podejrzenie o zupełnej dowolność organu przy ustalaniu wysokości grzywny przymuszającej. Taka sytuacja rodzi podejrzenie, że podwyższenie kwoty grzywny na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy miało na celu ukazanie "nieopłacalności" zaskarżania decyzji organu I instancji, z uwagi na możliwość pogorszenia sytuacji skarżącego wskutek ponownego rozpatrzenia sprawy. Powtórzono również stanowisko dotyczące braku wystarczających środków finansowych, które pozwalałyby na równoczesne wykonanie obowiązków, określonych w tytule wykonawczym i uiszczenie grzywny. Dodatkowo w zakresie nałożenia grzywny na wspólnotę autor skargi powołał się na treść art. 120 § 2 zdanie drugie u.p.e.a. Jego zdaniem, przepis ten oznacza, że grzywna na zobowiązaną osobę prawną lub jednostkę organizacyjną, może być nałożona jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne dla przymuszenia wykonania obowiązku. W realiach niniejszej sprawy skarżąca nie znajduje podstaw, dla których nałożenie grzywny na wspólnotę (i to grzywny tak rażąco wysokiej) jest niezbędne dla przymuszenia do realizacji obowiązku.

W udzielonej Sądowi odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie informując, że nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia w trybie samokontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej p.p.s.a.

Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 119 § 1 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2022 r., poz. 479) - dalej u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). W sytuacji egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego, stosownie do art. 121 § 2 i 4 u.p.e.a., grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa (za wyjątkiem utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia) i nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł (§ 2).

Należy ponadto przywołać treść art. 6 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Przepis ten określa zasadę obligatoryjnego prowadzenia egzekucji administracyjnej (inaczej zasadę prawnego obowiązku podjęcia odpowiednich kroków przez wierzyciela w celu wszczęcia egzekucji), zgodnie z którą w sytuacji niewykonania określonych obowiązków przez zobowiązanego wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszczynać egzekucję, ale ciąży na nim taki obowiązek.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, organy egzekucyjne wykazały, że w sprawie zachodziła podstawa do nałożenia grzywny na skarżącą wspólnotę mieszkaniową oraz prawidłowo określiły jej wysokość. W dacie nałożenia grzywny, wbrew twierdzeniom wspólnoty, nie został wykonany obowiązek wynikający z decyzji PINB z [...]. Wskazana decyzja, jako ostateczna, funkcjonuje w obrocie prawnym, zaś jak wynika z ustaleń organu (wizja lokalna z [...] oraz [...]), wspólnota nie wykonała nakazu usunięcia nieprawidłowego stanu technicznego ganku, stanowiącego część wspólną budynku mieszkalnego i służącego jako przejście z zewnątrz do lokalu mieszkalnego nr [...] (wskazanych sentencją decyzji) w zakreślonym po zmianie terminie (do [...]). Zasadnie więc organy przyjęły, że skarżąca będąc zobowiązaną mocą ostatecznej, funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji, uchyla się od wykonania obowiązku wyrażonego w nakazie usunięcia nieprawidłowego stanu technicznego ganku.

Jak wynika z akt sprawy, wspólnota względem prowadzonego postępowania egzekucyjnego wniosła zarzuty dotyczące niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją z [...], którą to niewykonalność wspólnota upatrywała w braku współpracy jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, potrzebnej do wykonywania części nałożonych obowiązków obejmującej taras, który znajduje się nad gankiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z 24.03.2020 r., sygn. akt II SA/Wr 723/19 oddalił skargę wspólnoty w tym przedmiocie. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania argumentacji przedstawionej przez organ egzekucyjny na temat braku podstaw do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z uwagi na tożsamość podnoszonych w niniejszej sprawie zarzutów przez wspólnotę istotnym jest zauważyć, że Sąd w powołanym wyroku wskazał na wynikającą z art. 29 § 1 u.p.e.a. zasadę, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny sprawy, zakończonej orzeczeniem o egzekwowanym obowiązku. Zasada ta potwierdza istotę postępowania egzekucyjnego, którą jest doprowadzenie do realizacji obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej, który nie jest wykonywany przez zobowiązanego dobrowolnie. Organ egzekucyjny nie może kwestionować zasadności obowiązku orzeczonego wobec zobowiązanego decyzją ostateczną, podjętą w innym postępowaniu. Postępowanie egzekucyjne jest wykonawczym etapem postępowania administracyjnego i nie może być wykorzystywane jako kolejne stadium badania prawidłowości i legalności obowiązku nałożonego na zobowiązanego. Do dokonywania takiej oceny w sprawie z zakresu postępowania egzekucyjnego nie jest też uprawniony sąd administracyjny.

Przedstawiony pogląd zasługuje na pełną aprobatę i znajduje pełne zastosowanie również w przypadku niniejszej skargi. W postępowaniu ze skargi na postanowienie w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia chybiona jest zatem argumentacja podnoszona przez skarżącą wspólnotę, która kwestionuje w istocie decyzję, z której wynika egzekwowany obowiązek. Innymi słowy należy wprost i zdecydowanie wyjaśnić stronie skarżącej, że organ administracyjny nie bada decyzji nakładającej na stronę obowiązek lecz jego realizację. Skoro nakaz nie został zrealizowany obowiązkiem organu nadzoru budowlanego staje się podjęcie stosownych działań, (tu – egzekucyjnych), mających służyć przestrzeganiu obowiązującego porządku prawnego, w tym wykonywaniu obowiązków wynikających z decyzji administracyjnych.

Tym samym błędnie skarżąca wspólnota konstruuje zarzuty dotyczące uzależnienia możliwości realizacji nałożonych obowiązków od wcześniejszego udostępnienia tarasu. Nie zagłębiając się w analizę tych twierdzeń, ponieważ problematyka ta nie dotyczy postępowania egzekucyjnego, w ramach którego zapadło kontrolowane przez Sąd rozstrzygnięcie, uznać przyjdzie, że są to twierdzenia nietrafne i pozostające bez wpływu na wynik oceny legalności skarżonego aktu administracyjnego. Niewykonalności decyzji administracyjnej w żadnym wypadku nie można przy tym uzasadniać brakiem współpracy jednego ze współwłaścicieli nieruchomości przy wykonywaniu nałożonych przez organ administracji publicznej obowiązków. Przepisy kodeksu cywilnego regulują kwestie współwłasności, praw i obowiązków współwłaścicieli i ich uprawnienia w przypadku braku zgody w wykonywaniu ich obowiązków. Kontroli w chwili obecnej podlega wykonanie obowiązku nałożonego na stronę i nałożenie w związku z tym grzywny w celu przymuszenia, a nie decyzja, którą ów obowiązek nałożono.

Zdaniem Sądu materiał dowodowy jest kompletny, przekonywujący i jednoznaczny. Wspólnota nie wykonała ciążącego na niej mocą ostatecznej decyzji nakazu. Podstaw do uzasadnionego kwestionowania grzywny w celu przymuszenia nie można poszukiwać w okolicznościach dotyczących ostatecznej decyzji, w tym podstaw do stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.). Organy egzekucyjne, działając w oparciu o przepisy o postępowaniu egzekucyjnym, nie są uprawnione do ponownego rozpatrywania sprawy rozstrzygniętej decyzją, z której wynika egzekwowany obowiązek, a postępowanie egzekucyjne nie może zmierzać do zweryfikowania legalności przymusowa wykonywanie decyzji, która – jako ostateczna i prawomocna – korzysta z domniemania legalności i wiąże organy egzekucyjne.

Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w samym postanowieniu o nałożeniu grzywny. Wydane zostało ono w oparciu o właściwe przepisy prawa, zawiera wymagane prawem elementy, w tym wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu.

Odnosząc się do samej wysokości grzywny Sąd wskazuje, że w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku analizowanej grzywny o jej wysokości organ rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że sąd bada jedynie, czy organ nie przekroczył granic uznania, nie ingerując bezpośrednio w wysokość grzywny. Przyznany luz decyzyjny nie oznacza jednak dowolności wykorzystania tego środka egzekucyjnego. Ustalając wymiar grzywny w celu przymuszenia, organ egzekucyjny powinien kierować się zasadą skuteczności i celowości, a swoje ustalenia w tym zakresie, związane z rozstrzyganiem o jej wysokości w sposób uznaniowy, powinien za każdym razem uzasadnić (J. Radwanowicz - Wanczewska, komentarz do art. 121, w: D. Kijowski (red.), "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz", Lex 2015). Podkreśla się też, że ze względu na treść art. 121 § 4 u.p.e.a., wymierzając grzywnę w sprawie egzekucji obowiązku wynikającego z prawa budowlanego, organ musi uwzględnić, że środek ten może być stosowany jednokrotnie, a co za tym idzie - musi być odpowiednio dolegliwy, aby zapewnić jego skuteczność (por. wyrok NSA z 21.11.2019 r., sygn. akt II OSK 3345/17).

Zdaniem Sądu organy egzekucyjne wystarczająco uzasadniły wysokość grzywny. Tym samym nie stwierdzono w okolicznościach sprawy naruszenia art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 77 i art. 8 § 1 k.p.a. Określona przez organ egzekucyjny kwota grzywny jest bowiem adekwatna do celu, jakiemu ma służyć. Grzywna w celu przymuszenia nie jest przy tym karą, lecz formą nacisku, która ma na celu skłonienie zobowiązanych, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Dlatego nie ma tu zastosowania zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego (wyrok NSA z 10.01.2018 r., sygn. akt II OSK 956/17). Zasadnie organy obu instancji stwierdziły, że zastosowanie wobec skarżącej grzywny będzie na obecnym etapie środkiem mniej uciążliwym od wykonania zastępczego. Należy zaznaczyć, że jest to pierwszy środek egzekucyjny stosowany wobec skarżącej wspólnoty, zaś wynikająca z art. 126 i art. 127 u.p.e.a. możliwość umorzenia lub zwrotu grzywny pozwala skarżącej jako zobowiązanej zniwelować skutki jego zastosowania.

Sąd nie stwierdził również podstaw do formułowania skutecznego zarzutu naruszenia zasady prowadzenia postępowania w zaufaniu do organów administracji z tego tylko powodu, że organ egzekucyjny, ponownie orzekając - w wyniku uchylenia wcześniejszego postanowienia tego organu, nałożył na skarżącą wspólnotę grzywnę w kwocie wyższej od wcześniej nałożonej. Organ egzekucyjny wyjaśnił bowiem, że wysokość grzywny powinna być porównywalna z wielkością nakładów finansowych niezbędnych na przeprowadzenie robót budowlanych określonych tytułem wykonawczym i z uwagi na znaczną postępującą degradację elementów konstrukcyjnych ganku, takie koszy zostały oszacowane - w dacie wydania postanowienia z [...] na 25.000,00 zł.

Przepis art. 120 § 2 u.p.e.a., na który powołano się w skardze nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ wspólnota, jako zobowiązana w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a., nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 120 § 2 tej ustawy (tak też NSA w wyroku z 26.05.2020 r., sygn. akt II OSK 1603/19).

W konsekwencji Sąd nie stwierdził podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, w tym w warunkach zupełnej dowolności.

Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a.