Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 504/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a-c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 80, art. 6, art. 7, art. 77, art. 107 par. 3, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 10 ust. 1, art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 955
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Asesor WSA Robert Żukowski Protokolant st. ref. Magdalena Koseła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wydania pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] z [...] grudnia 2021 r.; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz M. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji (dalej "KGP") zaskarżoną decyzją z 20 stycznia 2022 r. utrzymał mocy decyzję Komendanta [...] Policji (dalej "K[...]P") z 3 grudnia 2021 r., którą odmówiono Panu M. O. ( dalej "Skarżący") wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego.

Jako podstawę wskazano art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 955 - dalej ustawa o broni i amunicji),

Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym;

I.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 3 czerwca 2020 r. Skarżący wystąpił o wydanie pozwolenia na broń palną do celu łowieckiego, do którego załączył orzeczenia potwierdzające, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią. Organ wniósł od orzeczeń tych odwołanie, w wyniku którego uzyskał pozytywne orzeczenie lekarskie nr [...] (k.30) i negatywne orzeczenie psychologiczne nr [...]. Skarżący zrezygnował z ubiegania się o pozwolenie w związku z czym postępowanie zostało umorzone decyzją K[...]P z dnia [...] października 2020 r.

II.

Wnioskiem z dnia 24 listopada 2020 r. Skarżący wystąpił ponownie do Komendanta [...] Policji o wydanie pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego w liczbie sześciu egzemplarzy.

Podkreślił, że jest członkiem Polskiego Związku Łowieckiego, należy do Klubu Łowieckiego [...] nr [...] i posiada podstawowe uprawnienia do wykonywania polowania. Do wniosku załączył dokumenty w postaci zaświadczeń oraz orzeczenia lekarskie i psychologiczne stwierdzające, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią.

W toku postępowania ustalono, że Skarżący w przeszłości posiadał pozwolenie na broń palną myśliwską, które decyzją Komendanta [...] Policji z dnia 26 lipca 2017 r. zostało cofnięte na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji (k.21 akt administracyjnych). Skarżący został bowiem skazany wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] (sygn. akt [...]) z art. 207 § 1 k.k. za to , że w okresie od dnia czerwca 2013 r. do dnia 4 sierpnia 2016 r. znęcał się fizycznie i psychicznie nad żoną i za co wymierzono mu karę ośmiu miesięcy pozbawienia wolności, przy czym. wykonanie orzeczonej kary warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący dwa lata oraz karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł i zobowiązano do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu i poddania się terapii uzależnienia od alkoholu w okresie próby i oddano pod dozór kuratora. Wyrok ten został, po uchyleniu rozstrzygnięcia zawartego w pkt IV i V utrzymany w mocy w pozostałym zakresie przez Sąd Okręgowy w [...]. Wszczęto też wobec Skarżącego po interwencji Policji w dniu 4 sierpnia 2016 r. procedurę Niebieskiej Karty, której zamknięcie nastąpiło w dniu 28 września 2017 r.

Prowadząc niniejsze postępowanie dowodowe Komendant [...] Policji uzyskał pozytywną opinię, którą wydał Komendant Powiatowy Policji dla [...] z 8 grudnia 2020 r. wraz z notatką sporządzoną przez dzielnicowego KPP [...]. W jej treści wskazano, m. in., że Skarżący brał udział w terapii dla osób uzależnionych od alkoholu (od 2016 r. nie spożywa alkoholu), a w 2017 r. uczęszczał na terapię dla sprawców przemocy w rodzinie.

Organ I instancji wniósł odwołanie od przedłożonego przez Skarżącego orzeczenia psychologicznego nr [...]. W ostatecznym orzeczeniu psychologicznym z 29 stycznia 2021 r. psycholog B. J. orzekła, że Skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią (k.58 akt administracyjnych).

Według informacji z Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 9 grudnia 2020 r. Skarżący nie figuruje w kartotece karnej.

W dniu 3 marca 2021 r. organ I instancji przesłuchał żonę Skarżącego, która oświadczyła. m. in., że nie będzie odczuwała zagrożenia ze strony męża w przypadku uzyskania przez niego pozwolenia na broń palną.

Według opinii z 25 marca 2021 r. z Koła Łowieckiego, do którego należy Skarżący jego zachowanie nie budzi żadnych zastrzeżeń, nigdy nie stwierdzono u niego negatywnych zachowań, czy też skłonności do zachowań gwałtownych bądź niekontrolowanych. Podkreślone zostało, że Skarżący pomimo braku możliwości wykonywania polowania nadal czynnie bierze udział w pracach Koła, w szczególności przy pracach gospodarczych.

W celu potwierdzenia możliwości dysponowania bronią Skarżący załączył do akt pozytywne opinie od pracodawcy z 21 kwietnia 2021 r. oraz sądowego kuratora zawodowego z dnia 22 kwietnia 2021 r. (k.87 -88 akt administracyjnych).

W dniu 1 czerwca 2021 r. organ Policji ponownie przesłuchał żonę Skarżącego, a w dniu 8 czerwca 2021 r. wskazanego przez niego świadka (pismo KPP dla [...] k.97-98 akt administracyjnych). KSP ponownie uzyskał też informację z Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości z 18 czerwca 2021 r. potwierdzającą niefigurowanie Skarżącego w kartotece karnej. Także Kierownik Posterunku Policji w [...] wydał w dniu 22 czerwca 2021 r. pozytywną opinię o Skarżącym.

Decyzją z 28 lipca 2021 r. K[...] P odmówił wydania Skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego uznając, że treść uzyskanych materiałów uzasadnia tezę, że Skarżący dotychczasową postawą życiową nie daje rękojmi w zakresie zgodnego z prawem posiadania i używania broni palnej.

Od decyzji tej zostało złożone odwołanie do Komendanta Głównego Policji, który decyzją z 11 października 2021 r. uchylił powyższą decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując m.in., że ocena strony została przeprowadzona przez pryzmat wcześniejszego skazania bez uwzględnienia pozytywnych opinii oraz bez uwzględnienia, że Skarżący przez 17 lat był żołnierzem i pełnił służbę z bronią w składzie Woskowych Organów Porządkowych, za co był wyróźniany. (k.134-136 akt administracyjnych).

III.

W toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego Komendant [...] Policji zwrócił się do jednostki Policji właściwej dla miejsca zamieszkania strony o wydanie szczegółowej opinii o Skarżącym, wystąpił też do ponownie Krajowego Rejestru Karnego w odpowiedzi uzyskując pozytywną opinię Policji oraz kolejną datowaną na dzień 4 listopada 2021 r. informację z Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości o niefigurowaniu strony w kartotece karnej (k.144-147 akt administracyjnych).

Decyzją z 3 grudnia 2021 r. K[...]P orzekł o odmowie wydania Skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego. Organ I instancji uznał bowiem, że zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie, że Skarżący stanowi zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego.

Skarżący złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie pozwolenia. W odwołaniu podkreślono m.in. fakt wieloletniej służby wojskowej dla Polski (w tym na misjach międzynarodowych).

Decyzją z 20 stycznia 2022 r. Komendant Główny uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i utrzymał w mocy decyzję K[...]P z 3 grudnia 2021 r.

Wyjaśniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że wykładnia art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji prowadzi do wniosku, że osoby ubiegające się o pozwolenie na broń powinny dawać rękojmię przestrzegania bezpieczeństwa i porządku publicznego bowiem prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP lecz jest swoistym przywilejem ze względu na ustawową reglamentację. Dlatego też, bronią mogą dysponować osoby o nieposzlakowanej opinii, budzące zaufanie, że w żadnej sytuacji nie postąpią wbrew prawu. Od osób takich wymaga się bezwzględnego przestrzegania przepisów, zachowania niebudzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego oraz kwalifikowanych cech charakteru. Skoro zatem osoby starające się o pozwolenie na broń powinny charakteryzować się nienaganną postawą, zatem ocenie organu Policji odpowiedzialnego za bezpieczeństwo publiczne podlega całe dotychczasowe życie wnioskodawcy, przy czym należy mieć na uwadze, że brak przestanek negatywnych do wydania pozwolenia na broń nie nakłada na organ obowiązku wydania takiego pozwolenia.

Komendant Główny Policji stwierdził, że jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, skazanie za przestępstwo, które z mocy prawa uważa się za niebyłe nie stoi na przeszkodzie dokonania pełnej i obiektywnej oceny właściwości i warunków osobistych osoby ubiegającej się o wydanie pozwolenia na broń - organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 583113, Legalis nr 1412027: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1239/17. Zdaniem organu odwoławczego konstrukcja art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wskazuje jedynie na przesądzenie przez ustawodawcę, że w każdym przypadku skazania za popełnienie wskazanych w w/w przepisach przestępstw automatycznie wyłączona zostaje możliwość dalszego badania przez organ, czy wnioskodawca stanowi zagrożenie dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2475/16, Legalis nr 1861879, każda z osób. która została skazana za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie. porządku lub bezpieczeństwa publicznego.

Zdaniem KGP dokonując zaś wykładni art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji należy pamiętać, że przepisy tej ustawy wdrażają dyrektywę Rady 91/477/EWG z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz. Urz. WE L 256 z dnia 13 września 1991 r.). zmienionej dyrektywą parlamentu Europejskiego i Rady 2008151 /WE z dnia 21 maja 2008 r.(Dz. U. UE L 179. 5 z 8 lipca 2008 r.). Dyrektywa ta przewiduje, że bez uszczerbku dla art. 3 państwa członkowskie zezwalają na nabywanie i posiadanie broni palnej wyłącznie osobom, które przedstawią ważną przyczynę i które nie stanowią zagrożenia dla samych siebie, dla porządku publicznego lub dla bezpieczeństwa publicznego. Wyrok skazujący za popełnione umyślnie przestępstwo uznaje się za element wskazujący na takie zagrożenie (art. 5 ust. 1 lit. b dyrektywy). Państwa Członkowskie mogą w swym ustawodawstwie uchwalić przepisy surowsze niż przewidziane w dyrektywie, z zastrzeżeniem praw przyznanych osobom mającym miejsce zamieszkania w Państwach Członkowskich określonych w art. 12 ust. 2 (zob. art. 3 dyrektywy Rady 91/4777/EWG). Według dyrektywy pozwolenia na broń nie można udzielić osobie, która stwarza zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, bez względu na to czy była skazana za przestępstwo (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 1549/15. Legalis nr 1637832). Założenie takie koresponduje z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle których, warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania powinny być badane w sposób restrykcyjny, zaś możliwość niewyrażenia zgody na jej posiadanie powinna być postrzegana jako działanie prewencyjne. zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1296/07, Legalis nr 202804). Posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest reglamentowane i jest raczej rodzajem przywileju niż prawa podmiotowego, w związku z czym od osoby takie pozwolenie posiadającej tub chcącej je posiadać wymaga się kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania niebudzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1562/10. Legalis nr 542858). Tym samym organy Policji mają prawo do oceny całej dotychczasowej postawy życiowej wnioskodawcy.

Zdaniem KGP dokonując tej oceny Skarżącego zasadnie organ I instancji wziął pod uwagę także okres wcześniejszy, w którym doszło do naruszenia przez Skarżącego naruszył obowiązujących przepisy prawa. tj. art. 207 § 1 k.k. Ponadto ze znajdującym się w aktach sprawy, datowanym na dzień 23 stycznia 2017 r. wywiadzie środowiskowym dotyczącym Skarżącego zauważyć można, iż choć, w ocenie sąsiadów, przestrzegał zasad współżycia społecznego i porządku prawnego, a ówcześni przełożeni postrzegali go jako osobę sumienną. zdyscyplinowaną i odpowiedzialną, nie zmienia to faktu, że na przestrzeni 2006-2015 r. korzystał z opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (k.16-20).

W konsekwencji pomimo, że orzeczony wobec Skarżącego wyrok sądowy uległ z mocy prawa zatarciu i nie funkcjonuje w obrocie prawnym, co potwierdza informacja z Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 4 listopada 2021 r. (k.144). to jednak rodzaj popełnionego przez wymienionego przestępstwa umyślnego przeciwko rodzinie i opiece (art. 207 § 1 k.k.), w ocenie Komendanta Głównego Policji. pozwala na przyjęcie, że nie daje on rękojmi, iż w przyszłości swoim zachowaniem nie stworzy zagrożenia dla porządku i bezpieczeństwa publicznego. Jak zostało utrwalone w doktrynie, podnoszenie publicznie, pomimo zastosowania instytucji zatarcia skazania faktu, że dana osoba była skazana, może leżeć w uzasadnionym interesie społecznym (np. L. Gardocki Prawo karne. Warszawa 2017 s. 223). W niniejszej sprawie w uzasadnionym interesie społecznym leży zatem podniesienie faktów ściśle związanych z osobowością strony, które uzewnętrzniły się w trakcie popełnienia przez nią przestępstwa, co ma istotne znaczenie dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy w przedmiocie wydania jej pozwolenia na broń palną. Tymczasem, wykazanie się agresją wobec innej osoby, nie jest cechą pożądaną u osoby chcącej posiadać broń. Tym samym, fakt uprzednio popełnionego czynu zabronionego nie jest obojętny w tej sferze stosunków społecznych, w których znaczenie ma nie tylko ocena prawna lecz także ocena etyczno-moralna danej osoby.

Zdaniem Komendanta Głównego Policji upłynęło zbyt mało czasu (okres próby zakończył się w listopadzie 2017 r.). by mieć pewność, że postępowanie Skarżącego na stałe uległo zmianie, pomimo, że żona nie zgłasza żadnych zastrzeżeń do jego zachowania podkreślając przy tym, iż przeszedł terapię dla sprawców przemocy oraz dla osób uzależnionych od alkoholu. Jak podkreśla żona, zdarzenie z 2016 r. było jednorazowym incydentem, za który jej mąż poniósł konsekwencje. od tego czasu nie spożywa alkoholu, jest opanowany i spokojny, nie dochodzi do żadnych incydentów. Nie ma żadnej obawy by mógł kiedykolwiek użyć broni w niewłaściwy sposób. Jednocześnie podkreśla też, że zdecydowała się zeznawać przeciwko mężowi w trosce o dobro swoje i rodziny (k. 126-128 i 169 akt administracyjnych). Rozpytani na okoliczność zachowywania się Skarżącego sąsiedzi wskazali, że nie mieli i nie mają żadnych zastrzeżeń do Skarżącego.

Komendant Główny Policji podzielił ocenę organu I instancji, że te pozytywne opinie nie mogą wpłynąć na zmianę stanowiska w sprawie. Te pozytywne dowody świadczą, że Skarżący jest na dobrej drodze zmiany swego zachowania. Zważywszy, że broń jest szczególnie niebezpiecznym narzędziem organy odpowiedzialne za ochronę bezpieczeństwa i porządku publicznego, mają nadzieję, że Skarżący znacznie dłużej "wytrwa w tej postawie". co przyczyni się do wyeliminowania obaw organu Policji co do bezpiecznego posiadania przez niego broni. Pomimo zatem, że Skarżący legitymuje się orzeczeniem lekarskim i psychologicznym stwierdzającym możliwość dysponowania bronią to, w ocenie Komendanta Głównego Policji, dotychczasowe jego zachowanie, zwłaszcza rodzaj popełnionego czynu, pozwala na stwierdzenie, że nie daje on rękojmi, iż w przyszłości jego zachowanie nie stworzy zagrożenia dla porządku i bezpieczeństwa publicznego. Prawo do posiadania broni nie jest prawem powszechnym, z uwagi na skutki, często nieodwracalne jakie powoduje jej użycie, potencjalnie możliwe wywołanie nią zagrożenia dla życia lub zdrowia, ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego też dostęp do broni winny mieć osoby gwarantujące. że swoim postępowaniem nie zagrożą bezpieczeństwu Iub porządkowi publicznemu. Organy Policji odpowiedzialne za bezpieczeństwo publiczne, reglamentując pozwolenia na broń muszą mieć pewność, że broń jest w posiadaniu osoby, która szczególnie skrupulatnie przestrzega przepisów prawa.

Jednocześnie KGP podkreślił, że zastosowanie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji w tej sprawie nie zostało oparte na skazaniu strony, które uległo zatarciu z mocy prawa, ile z faktu zaistnienia w przeszłości określonego zachowania, które nie daje podstawy do uznania, że nie stanowi on zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Postawę człowieka ocenia się bowiem, poprzez pryzmat jego dotychczasowego zachowania w każdych okolicznościach, a nie tylko w poszczególnych sferach jego aktywności życiowej. Osoby starające się o pozwolenie na broń palną powinny charakteryzować się nienaganną postawą, powinny w sposób szczególny unikać kolizji z prawem.

Zdaniem KGP odmowa pozwolenia na broń nie wpłynie na możliwość realizowania się w myślistwie oraz nie oznacza, że Skarżący raz na zawsze utracił możliwość uzyskania tego pozwolenia. Jeżeli zmienią się okoliczności, które mogą mieć wpływ na odmienną niż dotychczas ocenę jego postawy życiowej, to niewykluczone, że przy rozpatrywaniu przez organ Policji i kolejnego wniosku, będą zachodziły podstawy do odmiennej oceny.

IV.

Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniósł następujące zarzuty;

1. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2020 r. poz. 955, ze zm.), poprzez niewłaściwe zastosowanie;

2. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 dalej k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez dowolną ich ocenę, przejawiającą się w całkowitym pominięciu w sprawie, iż Skarżący nie jest osobą, która stanowi zagrożenie dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego,

- co miało wpływ na wynik sprawy, albowiem organ błędnie przyjął, iż decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podkreślił, że zarówno zawodowy kurator, jak i lekarze, którzy są właściwi do orzekania o zdolności psychofizycznej do posiadania broni, bezspornie stwierdzili, że nie ma żadnych przeciwwskazań do udzielenia Skarżącemu pozwolenia, jednakże Organy obydwu instancji z niewiadomych powodów w ogóle pominęły te dowody.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a.( Dz.U.2022.329 t.j.).

Oceniając zaskarżone decyzje według powyższych kryteriów Sąd uznał, że naruszają one prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Podlegająca kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie decyzja Komendanta Głównego Policji wydana została w wyniku odwołania wniesionego przez Skarżącego, od decyzji Komendanta [...] Policji o odmowie wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego.

Na wstępie podkreślić należy, że organ odwoławczy zobowiązany jest, stosownie do art. 80 k.p.a. do dokonania oceny sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a.

Spór w niniejszej sprawie, sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy dotychczasowa postawa Skarżącego oraz przedłożone na tę okoliczność przez Skarżącego dokumenty potwierdzają, czy też nie, że może on uzyskać pozwolenie na broń.

Sąd musiał zatem ocenić czy organy Policji w sposób wyczerpujący ustaliły i oceniły stan faktyczny. Kwestia ta ma kluczowe znaczenie dla badania poprawności rozstrzygnięcia, gdyż tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy może stanowić podstawę do wydania słusznej decyzji.

Według art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni.

Ogólne przesłanki z art. 10 ust. 1 u.b.a. mają charakter pozytywny, ponieważ ich wystąpienie jest warunkiem sine qua non wydania pozwolenia na broń. Leżą one po stronie wnioskodawcy, który jest obowiązany wykazać ich istnienie. Z uwagi na użycie spójnika "i", oznaczającego koniunkcję, przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. Pierwszą przesłanką jest brak zagrożenia wnioskodawcy dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. W ramach tej przesłanki można wyodrębnić jej aspekt wewnętrzny, ściśle personalny, związany z osobistym bezpieczeństwem wnioskodawcy, oraz jej aspekt zewnętrzny, związany ze światem otaczającym wnioskodawcę, tj. porządkiem publicznym i bezpieczeństwem publicznym. ( por. Kąkol Cezary, Ustawa o broni i amunicji. Komentarz, Opublikowano: WKP 2021).

Przesłanki z art. 10 ust. 1 ustawy były przedmiotem wielu wyroków sądów administracyjnych, w których z jednej strony podkreślano, że pozwolenie na broń jest uprawnieniem wyjątkowym (wyroku WSA w Warszawie z 14 listopada 2011 r., II SA/Wa 1566/11, LEX nr 1153499), zaś z drugiej strony uznano, że decyzja o pozwoleniu na broń ma charakter decyzji związanej.

Przykładowo, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 września 2010 r., II OSK 1532/09, LEX nr 1251825, wskazano, że: "Właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Decyzja w sprawie pozwolenia na broń ma zatem charakter decyzji związanej. Wykazanie istnienia okoliczności, które z zasady uzasadniają wydanie pozwolenia na broń, przy jednoczesnym braku ustawowych przeciwwskazań, zobowiązuje organy Policji do wydania pozwolenia na broń". Również B. Kurzępa podnosi, że treść art. 10 ust. 1 u.b.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w razie zaistnienia okoliczności wymienionych w tym przepisie oraz braku przesłanek negatywnych wymienionych w art. 15 ust. 1 u.b.a. uprawniony organ Policji lub Żandarmerii ma obowiązek wydania pozwolenia na broń, a zatem jego decyzja w tej sprawie nie ma charakteru uznaniowego, lecz ma charakter decyzji związanej (por. Kąkol Cezary, Ustawa o broni i amunicji. Komentarz, Opublikowano: WKP 2021).

Jak też zwracano uwagę w literaturze: " W ustawie o broni i amunicji są zawarte przesłanki zarówno pozytywne (art. 10), jak i negatywne (art. 15) wydania pozwolenia na broń. Przepisy ustawy wyraźnie narzucają organom Policji przesłanki wydania pozwolenia na broń, które mają charakter bezwzględnie wiążący, bez dopuszczenia luzów interpretacyjnych. W myśl art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Użycie sformułowania "wydaje" wskazuje, że akt administracyjny ma charakter związany. Jednakże organy Policji, rozstrzygając konkretną sprawę, mają prawo zgodnie z art. 80 k.p.a. do swobodnej oceny materiału dowodowego (...). Jest to zatem uprawnienie obywatela o charakterze wyjątkowym, podlegające reglamentacji po uznaniu, że okoliczności faktyczne sprawy uzasadniają wydanie takiego pozwolenia " .( por. Kijowski Dariusz Ryszard (red.), Miruć Alina (red.), Suwaj Patrycja Joanna (red.), Kryzys prawa administracyjnego? Tom I: Jakość prawa administracyjnego Opublikowano: LEX 2012)

Idąc tym tokiem rozumowania należy podkreślić, że mimo związanego charakteru decyzji administracyjnej w sprawie pozwolenia na broń użycie przez ustawodawcę licznych pojęć nieostrych daje organowi możliwość luzu decyzyjnego i jest przykładem jego władzy dyskrecjonalnej. Konsekwencją użycia pojęć nieostrych jest konieczność ich interpretacji przez organ orzekający w sprawie. Interpretacja ta nie może być jednak dowolna. Zgodnie z orzecznictwem NSA: "Użycie przez prawodawcę określeń prawnie niezdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych) zobowiązuje organ sprawujący kontrolę legalności decyzji wydanych na podstawie przepisów używających takich określeń do rozważenia, czy dokonana przez organ administracji państwowej ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego" . ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie z dnia 26 maja 1981 r. sygn. akt SA 974/81).

Chodzi tu o użycie przez ustawodawcę licznych pojęć nieostrych typu: "zagrożenie dla samego siebie", "porządek lub bezpieczeństwo publiczne", "ważna przyczyna posiadania broni", stwarza organowi wydającemu decyzję z sprawie pozwolenia na broń możliwość luzu decyzyjnego. Wspomnianych wyżej pojęć nieostrych nie należy mylić z uznaniem administracyjnym. Prawidłowe ustalenie znaczenia omawianych pojęć wymaga odniesienia się do konkretnego stanu faktycznego. ( por. Ruczkowski Piotr, Decyzja w sprawie pozwolenia na broń Opublikowano: PPP 2012/1/6-24).

Niewątpliwie organ orzekający w sprawie pozwolenia na broń jest więc obowiązany dokładnie wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne, na podstawie których będzie podejmować decyzję w sprawie pozwolenia na broń.

To, czy dokonana przez organ administracji państwowej ocena okoliczności sprawy jest wyczerpująca i nie nosi cech dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego, będzie podlegało ocenie przez sąd administracyjny w przypadku zaskarżenia decyzji w sprawie pozwolenia na broń do tegoż sądu.

W rozpoznawanej sprawie organy Policji oceniły, że pomimo braku jakichkolwiek negatywnych opinii Skarżący nie daje rękojmi, że w przyszłości swoim zachowaniem nie stworzy zagrożenia dla porządku i bezpieczeństwa publicznego. Po pierwsze dlatego, że wskazuje na to rodzaj popełnionego czynu bowiem wykazanie się agresją wobec innej osoby (żony), nie jest cechą pożądaną u osoby chcącej posiadać broń. Po drugie, organy Policji odpowiedzialne za bezpieczeństwo publiczne, reglamentując pozwolenia na broń muszą mieć pewność, że broń jest w posiadaniu osoby, która szczególnie skrupulatnie przestrzega przepisów prawa. W tym zakresie organ odwoławczy ma wątpliwości bowiem Skarżący na przestrzeni 2006-2015 r. korzystał z opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (k.16-20 akt administracyjnych).

Jednakże, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustalenie, że posiadanie przez Skarżącego broni może stanowić zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego nie zostało poparte w całości dogłębną analizą materiału dowodowego.

Trafne są zatem zarzuty skargi naruszenia w stopniu istotnym dla wyniku sprawy przez organy obu instancji art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a.. Naruszenie to w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń zawartych w uzasadnieniach decyzji obu organów - naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. oraz naruszenia prawa materialnego - art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, poprzez uznanie, że posiadanie przez Skarżącego broni dla celów łowieckich może stanowić zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego.

Ze stanu faktycznego ustalonego w toku postępowania administracyjnego wynika, że Skarżący jest niekarany, posiada wszystkie wymagane pozytywne opinie. Rację ma zatem Skarżący, że te wszystkie dowody zgromadzone w toku postępowania przemawiały za tym, że Skarżący jest osobą, która nie stanowi zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Świadczą o tym zarówno opinia kuratora zawodowego, opinie biegłych lekarzy, opinie z miejsca pracy, zamieszkania, jak też opinia bliskich Skarżącego.

Zdaniem Sądu badanie przesłanki "zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego" musi polegać na precyzyjnej analizie nie tylko przeszłego zachowania się wnioskodawcy ale przede wszystkim badaniu stanu obecnego – jakie jest jego zachowanie obecnie, jaka jest jego obecna postawa w zakresie przestrzegania prawa, aktualna opinia z miejsca zamieszkania, opinia służbowa, karalność - czego w niniejszej sprawie w ogóle zabrakło bowiem z tej to sytuacji wyciągnięto wyłącznie negatywne wnioski pomijając, że przecież Skarżący jest/był także wojskowym, uczestnikiem misji międzynarodowych.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie doszło do sytuacji , w której całkowicie pominięto pozytywne okoliczności dotyczące zdolności strony do dysponowania bronią dla celów łowieckich co należy odczytywać jako naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej.

W szczególności tym kontekście na podkreślenie zasługuje okoliczność, że w decyzji z dnia 11 października 2021 r. Komendanta Głównego Policji uchylającej decyzję Komendanta [...] Policji wskazano m.in., że ocena strony przez organ I instancji została przeprowadzona przez pryzmat wcześniejszego skazania bez uwzględnienia pozytywnych opinii oraz bez uwzględnienia, że Skarżący przez 17 lat był żołnierzem i pełnił służbę z bronią w składzie Wojskowych Organów Porządkowych, za co był wyróżniany. (k.134-136 akt administracyjnych).

Należy zatem podkreślić, że w konkretnej indywidualnej sprawie, przy rozpatrywaniu wniosku o wydanie pozwolenia na broń powinno brać się pod uwagę także fakt, że wnioskodawca jest/był funkcjonariuszem policji lub wojskowym itd., co wiąże się z tym, że wcześniej miał dostęp do broni. Ponadto powinno się badać, w jaki sposób te służbę pełnił. Taką tezę postawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 349/15 i skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w pełni się z tą tezą zgadza.

Stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Jak już wyżej zaznaczono w decyzji KGP z dnia 11 października 2021 r. zawarto wskazania co do dalszego postępowania, podkreślając konieczność oceny przebiegu służby Skarżącego, zwłaszcza, że - jak sam Skarżący wskazał w swoim piśmie, że pominięto 36 lat jego życia oraz wzorową służbę w Wojsku Polskim, za którą był wyróżniany.

Sąd nie dopatrzył się aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy poddano analizie okoliczności dotyczące przebiegu służby, jak też nie uwzględniono opinii pracodawcy z dnia 21 kwietna 2021 r., u którego Skarżący pracował na stanowisku kierowcy ciągnika siodłowego (k. 87 akt administracyjnych). W treści tej opinii wskazano, że Skarżący w sposób godny i profesjonalny reprezentował firmę w kraju i za granicą.

Ponadto organy Policji swoją odmowę opierają w dużej mierze także na tym, że upłynęło zbyt mało czasu (okres próby zakończył się w listopadzie 2017 r.). by mieć pewność, że postępowanie Skarżącego na stałe uległo zmianie, pomimo, że żona nie zgłasza żadnych zastrzeżeń, Skarżący przeszedł terapię dla sprawców przemocy oraz dla osób uzależnionych od alkoholu, a jak podkreśla żona, zdarzenie z 2016 r. było jednorazowym incydentem, za który Skarżący poniósł konsekwencje i od tego czasu nie spożywa alkoholu, jest opanowany i spokojny, nie dochodzi do żadnych incydentów.

Jednakże organy Policji bliżej nie określiły, ile czasu musi upłynąć aby Skarżący mógł być osobą legitymowaną do posiadania broni. Organ analizy takiej nie podejmuje, pomimo że posiada zarówno opinie o Skarżącym z miejsca zamieszkania jak i opinię służbową, dane o niekaralności.

Organy Policji twierdzą też, że; "Jeżeli zmienią się okoliczności, które mogą mieć wpływ na odmienną niż dotychczas ocenę jego postawy życiowej, to niewykluczone, że przy rozpatrywaniu przez organ Policji kolejnego wniosku, będą zachodziły podstawy do wypowiedzenia odmiennej oceny". Jednak organy Policji nie wskazują konkretnie, jakie okoliczności mogą się zmienić skoro wszystkie te okoliczności (opinie lekarzy, psychologów, kuratora, sąsiadów, Koła Łowieckiego, osób bliskich, przełożonych) świadczą tylko i wyłącznie na korzyść Skarżącego. Jednocześnie organy Policji nie określają także nawet w przybliżeniu okresu czasu, który musiałby upłynąć , aby Skarżący został uznany za osobę wiarygodną, której można powierzyć broń myśliwską (miesiące, lata). Z tego punktu widzenia zaskarżone decyzji w ogóle nie poddają się kontroli bowiem nie wiadomo ani Sądowi, ani Skarżącemu dlaczego okres czasu, który upłynął od chociażby momentu zakończenia terapii (ponad 4 lata) jest niewystarczający aby Skarżący mógł dysponować ponownie bronią myśliwską.

Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne Sąd uznał uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy Policji uwzględnią wyrażone powyżej stanowisko Sądu, w szczególności uzupełnią swoją ocenę materiału dowodowego o analizę dotychczasowej kariery zawodowej Skarżącego. Ponadto organy powinny mieć na uwadze, że blisko 6-letni okres, który minął od zaistnienia incydentu wskazuje na utrwaloną zmianę postawy Skarżącego z punktu widzenia kryteriów zagrożenia, o których mowa w ustawie o broni i amunicji.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzekł jak w sentencji.