Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1106/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Odrzucono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: Sędziowie: Asesor Protokolant: WSA Maria Zawadzka WSA Bogusław Wolas (spr) WSA Jarosław Wiśniewski Iwona Sadowska-Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2006r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy w C. z dnia 25 listopada 2005r nr XXXI/289/2005 w przedmiocie umorzenia pożyczki postanawia: skargę odrzucić


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] złożył w dniu [...] maja 2006r. skargę na uchwałę Rady Gminy w C. Nr XXXI /2889/2005 z dnia 25 listopada 2005 r. którą umorzono pożyczkę w kwocie [...] zł, udzieloną przez G. Dunajec OSP w R. na karosowanie samochodu strażackiego.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały , oraz wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu zaznaczono, że sprawa została przekazana Wojewodzie przez Regionalną Izbę Obrachunkową w K., pomimo to ma on wątpliwości, czy posiada kompetencje do oceny nadzorczej tej uchwały a co za tym idzie do jej zaskarżenia do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego. Powołano się przy tym na art. 11 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 października 1992r. o regionalnych izbach obrachunkowych . Przedstawiono przy tym dwa sposoby rozumienia tego przepisu , zgodnie z którym do właściwości RIO należą sprawy finansowe dotyczące między innymi udzielania pożyczki , Nie mówi on co prawda o jej umarzaniu, ale jest to zagadnienie integralnie związane z jej udzieleniem.

Strona skarżąca przyjęła jednak, iż zgodnie z wykładnią literalną powyższa norma dotyczy tylko udzielenia pożyczki , a zatem uznała się właściwa do występowania w przedmiotowej sprawie. Uzasadniając skargę merytorycznie podkreślono, że Rada Gminy nie była upoważniona do decydowania o umorzeniu pożyczki w indywidualnym przypadku, gdyż art. 18 ust 2 pkt 9 c ustawy z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie gminnym przewiduje tylko jej kompetencje w zakresie zaciągania długoterminowych pożyczek i kredytów. Uprawnienia takiego nie daje również art. 18 pkt 2 ust 15 powołanej wyzej ustawy.

Natomiast art. 43 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r o finansach publicznych stwarza dla Rady Gminy tylko kompetencje do określania szczegółowych zasad i trybu umarzania należności pieniężnych, a nie do ich umarzania w indywidualnych sprawach,

tym bardziej, że jest ona organem stanowiącym, wyznaczającym kierunki działania danej jednostki samorządu terytorialnego, które podlegają realizacji przez organ wykonawczy jakim jest wójt. Uprawnienie do wyznaczania kierunków działania wójta nie oznacza jednak dopuszczalności zastępowania go w jego kompetencjach .

W odpowiedzi na skargę wniesiono ojej oddalenie względnie odrzucenie. Wyjaśniono, że sporna uchwała Rady Gminy C. została już wykonana. Podkreślono, iż po stronie Wojewody brak jest legitymacji do zaskarżenia przedmiotowej uchwały do Sadu, bowiem stosownie do przepisu art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o RIO do właściwości Regionalnej Izby Obrachunkowej należą sprawy finansowe, miedzy innymi z zakresu udzielania pożyczek. Natomiast kwestią integralnie związaną z udzieleniem pożyczki jest jej umorzenie, /oznaczono również, że podjęta przez Rade Gminy w dniu 25 listopada 2005 r. uchwała o umorzeniu pożyczki dla OSP w R. jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Przepis art. 18 ustawy o samorządzie gminnym, który ustala zakres i przedmiot kompetencji rady gminy, opiera się bowiem na domniemaniu właściwości rady. przekazując do jej rozstrzygnięcia wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że poza gestia rady znajdują się tylko te sprawy lokalne o znaczeniu publicznym, które i mocy ustawy samorządowej lub innych ustaw należą do waściwości innych organów gminy np. wójta gminy. Z uwagi na brak podstawy prawnej do wyłączenia kompetencji rady gminy w sprawie umarzania pożyczek, należy przyjąć, że podjecie aktu woli należy w tym przypadku do rady gminy. Wykonanie tego aktu do wójta gminy, chyba że przepis szczególny stanowiłby inaczej. Takiego przepisu szczególnego jednak nie ma.

Ponadto finansowanie gotowości bojowej ochotniczych straży pożarnych jest - w oparciu o art. 7 ust. i pkt. 14 ustawy o samorządzie gminnym - zadaniem własnym gminy. Ochotnicza Straż Pożarna w R. otrzymała połowę środków na karosowanie samochodu pożarniczego z zarządarządu Głównego ZOSP w W. w wysokości [...] zł. Warunkiem uruchomienia i wykorzystania tych środków była zapłata pozostałej kwoty w wysokości [...] zł przez jednostkę Ochotniczej Straży Pożarnej w R. na konto wykonawcy. Ochotnicze straże pożarne nie mają własnych pieniędzy na zakup samochodów strażackich. Ponieważ Gmina nie może udzielać dotacji dla OSP, środki zostały przekazane poprzez udzielenie pożyczki przez Gminę, która następnie została umorzona. Podkreślono, że stosowne środki już wcześniej były w budżecie gminy przeznaczone na ten cel w rozdziale [...] Ochotnicza Straż Pożarna. zarządzeniem Nr [...] z [...] kwietnia 2005 r. Wójt Gminy C. dokonując przesunięcia pomiędzy paragrafami w rozdziale [...] wydzielił środki w wysokości [...] zł na karosowanie samochodu strażackiego dla OSP R. Nie doszło więc do naruszenia kompetencji Wójta przez Radę Gminy w C., ponieważ to Wójt Gminy podjął decyzję w sprawie pożyczki dla OSP. Środki nie mogły być wydatkowane bezpośrednio z budżetu W związku z opisanymi powyżej faktami. Rada Gminy w C. Uchwałą Nr XXVTn/254/2005 z dnia 29 lipca 2005 i w sprawie zmian w budżecie gminy na 2005 r. w § 1 dokonała zwiększenia rozchodów budżetu gminy o kwotę [...] zł z przeznaczeniem na udzielenie pożyczki dla OSP [...] na karosowanie samochodu pożarniczego. Uchwałą tą zmniejszono planowane wydatki w rozdziale [...] ( Ochotnicze Straże Pożarne) realizowane przez Urząd Gminy, a zwiększono rozchody budżetu o kwotę [...] zł. zatem pożyczki udzieliła gmina i nie powstała żadna wierzytelność po stronie jednostki organizacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Zgodnie z treścią w art. 86 ustawy z dnia marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U, z 2001r. Nr 142 póz. 1591 z późniejszymi zmianami ) organami nadzoru nad działalnością gminną są Prezes Rady Ministrów i Wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa. Regulacja ta znajduje potwierdzenie w art. 1 ust 2 ustawy z dnia 7 października 1992 r o regionalnych izbach obrachunkowych ( tekst jednolity Dz. U. z 2001 r nr 55 póz. 577 z późniejszymi zmianami ) według którego izby te sprawują nadzór nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego w zakresie spraw finansowych określonych w art. 11 ust. 1 tej ustawy oraz dokonują kontroli ich gospodarki finansowej i zamówień publicznych Natomiast art. 11 ust 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy stanowi, że w zakresie działalności nadzorczej właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach dotyczących między innymi zaciągania zobowiązań wpływających na wysokość długu publicznego jednostki samorządu terytorialnego oraz udzielania pożyczek. Jak słusznie wskazała strona skarżąca interpretacja zakresu legitymacji poszczególnych podmiotów sprawujących nadzór nad działalnością gminną może budzić wątpliwości. Należy jednak podkreślić, iż nie jest to jedyna norma prawna , która określa kompetencje organów kontrolnych . Należy bowiem wskazać także na art. 171 ust 2 Konstytucji , zgodnie z którym organami nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego są Prezes Rady Ministrów i wojewodowie, a w zakresie spraw finansowych regionalne izby obrachunkowe.

W związku z tym treść art. 11 ust 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych nie może być interpretowana w sposób ograniczających ich kompetencje nadane aktem wyższej rangi jaką jest Konstytucja. W związku z tym przez sprawy finansowe dotyczące udzielania pożyczek należy rozumieć wszystkie zagadnienie związane z powstaniem i istnieniem takiej wierzytelności . a wiec także jej umorzenia .Podobny pogląd wy raził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 2001r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Ka 2606/00 (OSS 2002/1/17 ) . w którym podkreślono, że art.11 ust. 1 ustawy z 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych nie może być utożsamiany z uściśleniem kompetencji nadzorczych regionalnych izb obrachunkowych. W szczególności przez ich ograniczenie do badania tylko tych enumeratywnie wymienionych uchwał organem jednostek samorządu terytorialnego, bowiem zakres kompetencji nadzorczych regionalnych izb obrachunkowych został określony w innych przepisach - w tym w art. 171 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Orzeczenie to zostało co prawda wydane w nieco odmiennym stanie faktycznum i prawnym. Jednak przedstawiony w nim sposób rozumowania /znajduje pełne zastosowanie w omawianej sprawie. / tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Zgodnie z tym przepisem Sad odrzuca skargę . jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wyliczone w poprzednich punktach tego przepisu . Do przypadków takich należy zaliczyć także wniesienie skargi przez osobę, której ustawa szczególna nie przyznała w konkretnym przypadku legitymacji skargowej.