Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 449/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska(spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant: sekr. sąd. Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 marca 2006 r. sprawy ze skargi B. L. sp. z o.o. w S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie opłaty drogowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji nr [...]z dnia[...]lutego 2004 r. 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżacej spółki B.L. sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 120 (stodwadzieścia) złotych zwrotu poniesionych kosztów sądowych i kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/I.Kucznerowicz /-/E.Kręcichwost- Durchowska /-/P.Miładowski


UZASADNIENIE

Komendant Miejski Policji decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]nałożył na B. L. Sp. z o.o. z siedzibą w S. karę pieniężną w wysokości 3000 złotych.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów należącym do B. L. Sp. z o.o. w dniu [...] stycznia 2004 r., kierowanych przez J. G., stwierdzono brak w pojeździe dowodu opłaty za przejazd po drogach krajowych. W konsekwencji organ stwierdzając naruszenie przez adresata decyzji, przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 92 ust. 1 w związku z art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. nr 125, poz. 1371 ze zm. ) i pozycji 1.4.1. załącznika do ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. nr 149, poz. 1452) nałożył karę opisaną we wstępie.

W odwołaniu od decyzji spółka jakkolwiek przyznała, że kierowca kontrolowanego w dniu [...] stycznia 2004 r. pojazdu nie miał przy sobie i nie mógł okazać na żądanie uprawnionego do kontroli organu dowodu uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Lecz faktycznie odwołująca posiadała dobową kartę opłaty ważną w dniu kontroli. Znajdowała się ona od [...] stycznia 2004 r. w Urzędzie Celnym. Z tych usprawiedliwionych względów kierowca nie mógł mieć jej przy sobie. Odwołująca nadto wskazała, że w dacie kontroli nie wykonywała zatrzymanym samochodem i przyczepą usług transportowych, a jedynie pojazd udawał się do Konina celem załatwienia formalności celnych, dlatego obowiązek uiszczenia opłaty jeszcze nie powstał.

W wyniku rozpoznania odwołania Komendant Wojewódzki Policji decyzją z [...] marca 2004 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i w pełni podzielił jej argumentację zarówno odnoszącą się co do stanu faktycznego jak i prawnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła organowi administracyjnemu błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że skarżąca nie dokonała opłaty. Wskazała, że opłatę uiściła, a jednie kierowca bez swojej winy, nie posiadał dowodu jej uiszczenia podczas poruszania się po drodze pojazdem. Podniosła także, że organ naruszył przepisy prawa z uwagi na zakwalifikowanie samochodu skarżącej jako środka transportu, a nie towaru sprowadzonego z zagranicy. Samochód miał bowiem w dacie kontroli niemieckie tablice rejestracyjne i był przed odprawą celną.

W odpowiedzi na skargę organ administracyjny w całości podtrzymał swoją dotychczasowa argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 1 marca 2006 r. skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, jakkolwiek z powodów innych niż wskazane w uzasadnieniu skargi.

W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.

Bezspornym jest, że kontrola samochodu należącego do skarżącego miała miejsce w dniu [...]stycznia 2004 r. W tym samym dniu zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie. Zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego określa ustawa z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125, poz. 1371 ze zmianami). Nowelizacja ustawy o transporcie drogowym nastąpiła ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 149, poz. 1452). Artykuł 16 wyżej wymienionej ustawy zmieniającej ustawę stanowi, że zmiany, oprócz enumeratywnie wymienionych przepisów zaczynają obowiązywać od dnia 28 września 2003 r., zatem wydając decyzje w niniejszej sprawie organy administracyjne I i II instancji winny stosować przepisy obowiązujące w tym zakresie od dnia 28 września 2003 r. Komendant Miejski Policji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].11.2003 r. wskazał jako "przepis naruszony" art. 92 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z poz. 1.4.1 załącznika do ustawy z dnia 23.07.03 (Dz. U. nr 149 poz. 1452), określając w pisemnym uzasadnieniu, że naruszony został przepis par. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.12.2001 r. (Dz. U nr 115, poz. 999 ze zm.) w sprawie uiszczenia przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Przywołany w uzasadnieniu decyzji I instancji art. 92 ust. 4 stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Organ I instancji wskazał w swojej decyzji na pozycję 1.4.1 załącznika, gdzie została przewidziana kara w wysokości 3.000 złotych za "wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych". Takiej wysokości kara pieniężna została w decyzji wymierzona skarżącemu. Uszło jednak uwadze organowi administracji, że załącznik do ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustawy (Dz. U. z 2003 r. nr 149, poz. 1452) przewiduje wśród wyszczególnionych naruszeń pod poz. 1.4.1. "wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych" a pod poz. 1.4.2. "wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej..." z tym, że to naruszenie i kara dotyczy tylko karty opłaty miesięcznej, półrocznej i rocznej wykupionej najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień kontroli. Taka konstrukcja przepisu wskazuje wyraźnie, że ustawodawca wbrew poglądom prezentowanym w zaskarżonych decyzjach, przewiduje sytuacje w których:

- transport jest wykonywany bez opłaty, lub

- opłata została dokonana lecz brak na to dowodu w pojeździe

w momencie kontroli.

Skoro przepisy wyraźnie rozróżniają powyżej opisane sytuacje, organy administracyjne były zobowiązane odnieść się do dowodu jaki załączono do odwołania, a mianowicie opłaty przedstawionej przez B. L. Sp. z o.o.. Analiza przepisu załącznika pod pozycją 1.4.2. wskazuje, że ustawodawca przewidział wyłącznie karę za brak dowodu opłaty w pojeździe karty opłaty miesięcznej, półrocznej, rocznej. Zakładając racjonalność ustawodawcy należy stwierdzić, że dla sytuacji braku opłaty w pojeździe za okresy krótsze, przepisy nie przewidują żadnej kary, jeżeli dowodem posiadania opłaty wykonujący transport w postępowaniu administracyjnym się wykaże, a tylko nie udowodnienie posiadania opłaty pozwala na zastosowanie przepisu z poz. 1.4.1. Ta racjonalność ustawodawcy i wola odmiennych regulacji prawnych wynika z porównania przepisów załącznika do ustawy z 23 lipca 2003 r. i poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 03.07.2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. z 2002 r. nr 115, poz. 999). Stosując przepisy z poz. 1.4.1 organ nie wyjaśnił, dlaczego odmówił wiarygodności dokumentowi przedstawionemu przez B. L. Sp. z o.o., w szczególności, czy i w jakim zakresie dowód uiszczenia opłaty okazany przez skarżącego nie odpowiada wymogom Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2001 nr 150, poz.1684 ze zm.).

W powyższych okolicznościach, uznając, że nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało uwzględnić skargę i uchylić obie decyzje. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 wymienionej ustawy orzeczono o zakazie wykonania zaskarżonej decyzji.

/-/I.Kucznerowicz /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/ P.Miładowski

KB/