Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 939/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70b
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2018 roku sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 roku nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej jako "K.p.a."), w związku z art. 70b ust. 1 ustawy z dnia 07 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017r., w sprawie odmowy przyznania dofinansowania A. P. (dalej również jako: "[...]") kosztów kształcenia młodocianego pracownika K. O. za okres kształcenia od dnia [...] marca 2015 r. do dnia [...] sierpnia 2016 r. z uwagi na brak kwalifikacji osób szkolących.

Decyzja powyższa zapadała w następującym stanie faktycznym.

W dniu 05 grudnia 2016 r. [...] Sp. z o.o. w P., złożyła w kancelarii Urzędu Miejskiego w P. wniosek o udzielenie pomocy de minimis w formie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika K. O.. Wnioskodawca do wniosku dołączył: umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianego pracownika, aneks do umowy o pracę zmieniający osobę nadzorującą szkolenie młodocianego pracownika, zaświadczenie o zdaniu egzaminu czeladniczego przez młodocianego pracownika, dokumenty potwierdzające kwalifikacje osób zatrudnionych u pracodawcy pod nadzorem, których odbywała się nauka zawodu młodocianego pracownika i inne dokumenty wynikające z przepisów.

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., odmówił wnioskodawcy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika p. K. O., za okres kształcenia od dnia [...] marca 2015 r. do dnia [...] sierpnia 2016 r. z uwagi na brak kwalifikacji osób szkolących, jednakże decyzja powyższa została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r.

Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. Prezydent Miasta P. ponownie odmówił udzielenia spółce [...] dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, wskazując na niespełnienie przez wnioskodawcę warunku posiadania przez osoby szkolące odpowiednich kwalifikacji.

Od powyższej decyzji wniosła odwołanie spółka [...], podnosząc że T. K. i T. T. posiadali właściwe kwalifikacje do pracy jako instruktorzy praktycznej nauki zawodu elektromechanika. Do odwołania dołączono kopie świadectw ukończenia szkół średnich, dyplomów ukończenia uczelni wyższej oraz suplementy dyplomów ukończenia studiów T. K. i T. T..

Rozpoznając wniesione odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało w pierwszej kolejności, że warunki przyznawania dofinansowania kosztów kształcenia nauki zawodu oraz zasady ich ustalania określa ustawa z dnia 07 września 1991 r. Zgodnie z brzmieniem art. 70 b ust. 1 i 2 ustawy pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania; 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Z akt sprawy wynika, że spółka [...] wniosła w dniu [...] grudnia 2016 r. o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego K. O., który w dniu [...] października 2016 r. zdał przed Komisją Egzaminacyjną przy W. Izbie Rzemieślniczej w P. egzamin czeladniczy w zawodzie elektromechanik pojazdów samochodowych. Spółka [...] zawarła w dniu [...] marca 2015 r. zawarła z Kacprem Oszczepalińskim umowę o pracę przygotowania zawodowego w zawodzie elektromechanik pojazdów samochodowych, na okres od dnia [...] marca 2015 r. do dnia [...] sierpnia 2016 r. (tj. 18 miesięcy). Zgodnie z pkt 2 umowy oraz aneksem do umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego z dnia [...] stycznia 2016 r. przygotowanie zawodowe młodocianego pracownika w od dnia [...] marca 2015r. do dnia [...] grudnia 2015 r. prowadził T. K., natomiast od dnia [...] stycznia 2016 r. T. T.. Wniosek o dofinansowanie został wniesiony w ustawowym terminie.

Wnioskodawca spełniał dwie z trzech przesłanek przyznania dofinansowania tj. zawarł z młodocianym pracownikiem w dniu [...] marca 2015r. umowę o pracę w celu nauki zawodu - elektromechanik pojazdów samochodowych, a młodociany pracownik w dniu [...] października 2016 r. zdał odpowiedni egzamin. Ustalenia te są niesporne i nie są podstawą odmowy udzielenia dofinansowania. Przedmiotem sporu pozostaje przesłanka odpowiednich kwalifikacji osób prowadzących przygotowanie zawodowe młodocianego pracownika.

Kolegium wskazało, że w myśl rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 132) przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić (§ 2 ust. 1): l) pracodawca, 2) osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy, 3) osoba zatrudniona u pracodawcy pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu. Warunki i tryb organizowania praktycznej nauki zawodu oraz kwalifikacje wymagane od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu i przysługujące im uprawnienia zostały określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 244, poz. 1626), którego § 10 ust. 1 stanowi, że zajęcia praktyczne prowadzą nauczyciele. Jednak ust. 2 § 10 tegoż rozporządzenia przewiduje, że zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić: 1) pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi stanowi podstawowe zajęcie i jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin przewidzianym dla nauczycieli (ust. 2 pkt 1); 2) pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy (ust. 2 pkt 2).

Osoby prowadzące zajęcia praktyczne zwane są instruktorami praktycznej nauki zawodu. Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 1, powinni posiadać kwalifikacje wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach. Zgodnie z ust. 2 pkt 4 cytowanego przepisu instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu.

Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 5 wskazanego przepisu instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz:

1) świadectwo ukończenia technikum, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub

2) świadectwo ukończenia liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

3) świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, technikum i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

4) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.

Z akt sprawy wynika, że T. K. - będący instruktorem praktycznej nauki zawodu w okresie od [...] marca 2015r. do [...] grudnia 2015r. – posiada świadectwo ukończenia liceum zawodowego w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych z tytułem robotnika wykwalifikowanego w tym zawodzie, dyplom ukończenia Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. S. S. w P. na kierunku Mechanika i Budowa Maszyn w zakresie Budowa i Eksploatacja Maszyn, tytuł zawodowy inżynier, a także świadectwo ukończenia kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu. Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę, z których wynika, że T. K. nie posiada tytułu mistrza w zawodzie to zastosowanie znajduje § 10 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra i Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. Zgodnie z tym przepisem instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o którym mowa w ust. 4 oraz dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż, pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomy lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać. Poza sporem pozostaje przygotowanie pedagogiczne T. K.. W związku z tym dalej należało ustalić czy studia wyższe szkolącego są odpowiednie dla nauki zawodu, którego nauczał. W ocenie Kolegium posiadane kwalifikacje T. K. nie są odpowiednie do nauki zawodu elektromechanik pojazdów samochodowych. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 20l1 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego obowiązującym do 22 grudnia 2016 r. oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 07 sierpnia 2014r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania zawód mechanik pojazdów samochodowych oznaczony kodem 723103 został zakwalifikowany w grupie dużej o kodzie 723 "Mechanicy maszyn i urządzeń". Z kolei zawód elektromechanik pojazdów samochodowych oznaczony kodem 741203 został sklasyfikowany w innej grupie dużej o kodzie 74 "Elektrycy i elektronicy" i grupie średniej o kodzie 741 "Elektrycy budowlani i elektromechanicy i elektromonterzy". W związku z tym stwierdzić trzeba, że zawód elektromechanik pojazdów samochodowych nie jest zawodem wchodzącym w zakres zawodu mechanik pojazdów samochodowych. W tych okolicznościach, aby spełnić warunek posiadania niezbędnych kwalifikacji zawodowych T. K. jako instruktor nauki zawodu powinien posiadać co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie elektromechanika pojazdów samochodowych. Z akt sprawy wynika jednak, że T. K. nie posiada sześcioletniego stażu pracy w zawodzie elektromechanik pojazdów samochodowych. Ze znajdujących się w aktach sprawy świadectw pracy wynika bowiem, że T. K. w okresie od [...] lutego 2000 r. do [...] sierpnia 2010 r. był zatrudniony w [...] Sp. z o.o. w P. i wykonywał pracę na stanowisku pracownika pomocniczego wydziału introligatorni, operatora maszyn introligatorskich, lidera operatora maszyn introligatorskich, lidera maszyn introligatorskich, a w okresie od [...] września 2010 r. do [...] grudnia 2015r. był zatrudniony w spółce [...] sp. z o.o. w P. na stanowisku doradcy serwisowego.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono także, iż T. T. - będący instruktorem praktycznej nauki zawodu od [...] stycznia 2016 r., posiada świadectwo ukończenia technikum mechanicznego w zawodzie technik mechanik o specjalności naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych, dyplom Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. S. S. w P. w zakresie Mechanika i Budowa Maszyn, Budowa i Eksploatacja Maszyn – tytuł zawodowy inżynier, dyplom Uniwersytetu Technologiczno – Przyrodniczego im. J. i J. Ś. w B., kierunek mechanika i budowa maszyn specjalność samochody i ciągniki - tytuł zawodowy magister inżynier. Mając na uwadze, że T. T. nie posiada tytułu mistrza w zawodzie, którego nauczał zastosowanie znajduje ponownie § 10 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. Zgodnie z tą regulacją, instruktor praktycznej nauki zawodu niemający tytułu mistrza w tym zawodzie powinien posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, a także dyplom ukończenia studiów wyższych i odpowiedni staż pracy w zależności od kierunku studiów. Przedłożone przez wnioskodawcę zaświadczenie z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] o ukończeniu przez T. T. kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu nie może być uwzględnione, gdyż powyższe przesłanki muszą istnieć w czasie trwania całego okresu przygotowania zawodowego, a nie tylko w dacie rozstrzygania wniosku. Wynika to z faktu, że nałożone przez ustawodawcę wymogi w zakresie zarówno kwalifikacji zawodowych jak i przygotowania pedagogicznego powinny być spełnione przez osobę wyznaczoną na instruktora praktycznej nauki zawodu już w chwili rozpoczęcia praktycznej nauki zawodu, a nie tylko w dacie rozstrzygania wniosku. W przedmiotowej sprawie T. T. przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny powinien posiadać już w dniu podpisania aneksu do umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianego pracownika tj. od dnia [...] stycznia 2016 r. Ponadto w ocenie Kolegium T. T. nie spełnia przesłanki odpowiednich kwalifikacji zawodowych jako instruktor praktycznej nauki zawodu elektromechanika pojazdów samochodowych. Wynika to z faktu, że ukończone studia wyższe podobnie, jak w przypadku instruktora praktycznej nauki zawodu - T. K. nie są w ocenie składu orzekającego odpowiednie do nauczania zawodu elektromechanika pojazdów samochodowych. W związku z tym aby spełnić wymóg odpowiednich kwalifikacji T. T. powinien posiadać co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie elektromechanika pojazdów samochodowych, którego także nie posiada. Ze znajdujących się w aktach sprawy świadectw pracy wynika bowiem, że od dnia [...] kwietnia 2008 r. do [...] kwietnia 2012 r. był zatrudniony w spółce [...] na stanowisku handlowca, a od [...] maja 2012 r. na stanowisku doradcy serwisowego.

Biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy w ocenie Kolegium wnioskodawca nie jest uprawniony do dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego K. O., ponieważ osoby wyznaczone do szkolenia nie posiadają odpowiednich kwalifikacji, o których mowa w art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła spółka [...] reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie prawa materialnego tj. art. 70b ust. 1 i ust. 7 ustawy o systemie oświaty, § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania oraz § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, poprzez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie ujawniające się bezpodstawnym przyjęciem, że T. K. oraz T. T. - jako osoby prowadząca u skarżącej przygotowanie zawodowe młodocianych, nie posiadają wymaganych uprawnień w przedmiotowym zakresie w sytuacji, gdy przedstawiony organowi I instancji materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje, że prowadzący kształcenie zawodowe stosowne uprawnienia posiadają; 2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że pracodawca w osobie H. K. nie był osobą prowadzącą przygotowanie zawodowe młodocianego, podczas gdy z przedstawionego materiału dowodowego oraz z zakresu obowiązków H. K. jako Prezesa Zarządu wynika, że był on również osobą odpowiedzialną za prowadzenie przygotowania zawodowego młodocianego; 3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 w zw. z art 77 § 1 K.p.a. poprzez brak dostatecznego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności poprzez nie wzięcie pod uwagę zakresu obowiązków osób prowadzących u skarżącej przygotowanie zawodowe młodocianych oraz brak uwzględnienia kwalifikacji i zakresu obowiązków pracodawcy w osobie H. K., ponadto poprzez nie wyjaśnienie przyczyn zmiany instruktora praktycznej nauki zawodu tj. rezygnacji T. K. i podjęcie się tego obowiązku przez T. T. – co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem T. K. rozwiązał z pracodawcą stosunek pracy (nie z winy pracodawcy), wobec czego nawet przy założeniu, że T. T. nie posiada wymaganych kwalifikacji organy administracji powinny sprawdzić czy za 10 miesięcy kształcenia prowadzonego przez T. K. należy się pracodawcy dofinansowanie, czy tez nie należy się w ogóle oraz naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów; 4. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na wynik postępowania polegający na błędnym przyjęciu przez organ I i II instancji, że zawód mechanik pojazdów samochodowy nie jest zawodem pokrewnym do zawodu elektromechanik pojazdów samochodowych.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi zakwestionowano ustalenia, co do stażu pracy, jaki powinien posiadać T. T. K. oraz T. T., podnosząc, że oboje posiadają średnie wykształcenie w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych. T. K. posiada świadectwo ukończenia liceum zawodowego w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych z tytułem robotnika wykwalifikowanego w tym zawodzie, a więc zgodnie z § 10 ust. 2 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji N. z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu powinien on mieć co najmniej 4 - letni, a nie jak twierdzą organy I i II instancji 6 -letni staż pracy w tym zawodzie. T. K. wykazał, że w okresie od [...] września 2010 r. do 31 grudnia 2015 r. był zatrudniony w spółce na stanowisku doradcy serwisowego, a więc spełnia wymóg stażu 4 – letniego (okres 4 lat upłynął w dniu [...] września 2014 r. - przed rozpoczęciem kształcenia młodocianego). N. T. Tadych ukończył technikum i uzyskał tytuł zawodowy w zawodzie technik mechanik, o specjalności: naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych, a więc zgodnie z § 10 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu powinien posiadać co najmniej 3- letni staż, a nie jak twierdzą organy obu instancji 6 -letni.

Co do kursu pedagogicznego T. T. podniesiono, że w orzecznictwie istnieją wyjątki od wskazywanej przez organy administracji wykładni art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty. Z uwagi na fakt, że T. K. zrezygnował ze świadczenia pracy na rzecz pracodawcy, skarżąca Spółka wyznaczyła T. T. jako instruktora praktycznej nauki zawodu, aby kontynuował nauczanie młodocianego. Sytuacja ta ma charakter wyjątkowy, gdyż dotyczy sytuacji, gdy instruktor praktycznej nauki zawodu nieposiadający w chwili zawarcia umowy kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, w okresie kształcenia młodocianego kwalifikacje te nabywał, zaś późniejsze uzyskanie tych kwalifikacji nie miało wpływu na złożenie przez młodocianego egzaminu z wynikiem pozytywnym. Nabycie tych kwalifikacji przez T. R. (tj. ukończenie kursu pedagogicznego) nastąpiło w stosunkowo krótkim czasie po zawarciu z młodocianym umowy w celu przygotowania zawodowego. Gdyby nawet przyjąć, że T. T. nie posiadał wymaganych kwalifikacji z powodu późniejszego ukończenia kursu pedagogicznego, to Pracodawca powinien otrzymać dofinansowanie za pozostały okres kształcenia tj. za 10 miesięcy (kiedy instruktorem praktycznej nauki zawodu był T. K.).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia odmowy przyznania skarżącej dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika za okres kształcenia.

Stosownie do treści art. 70b ust. 1 ustawy (w wersji aktualnej na datę orzekania przez organy obydwu instancji, ponieważ od dnia 1 września 2017 r. przepis art. 70b został uchylony) pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania; 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1. Zgodnie z art. 70b ust. 7 ustawy dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2. Do wniosku należy dołączyć: 1) kopie dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1; 2) kopię umowy o pracę z młodocianym pracownikiem zawartej w celu przygotowania zawodowego; 3) kopię odpowiednio dyplomu lub świadectwa potwierdzającego zdanie egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, albo zaświadczenie potwierdzające zdanie tego egzaminu.

Okolicznościami bezspornymi, niekwestiowanymi przez strony pozostaje fakt złożenie przez skarżącą w dniu 05 grudnia 2016 r. wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego, który w dniu [...] października 2016 r. zdał przed Komisją Egzaminacyjną przy Wielkopolskiej Izbie Rzemieślniczej w P. egzamin czeladniczy w zawodzie elektromechanik pojazdów samochodowych. Skarżącą zawarła w dniu [...] marca 2015 r. umowę o pracę przygotowania zawodowego w zawodzie elektromechanik pojazdów samochodowych, na okres od dnia [...] marca 2015 r. do dnia [...] sierpnia 2016 r. (tj. 18 miesięcy). Zgodnie z pkt 2 umowy oraz aneksem do umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego z dnia [...] stycznia 2016 r. przygotowanie zawodowe młodocianego pracownika od dnia [...] marca 2015r. do dnia 31 grudnia 2015 r. prowadził T. K., natomiast od dnia [...] stycznia 2016 r. T. T.. Wniosek o dofinansowanie został wniesiony w ustawowym terminie.

Skarżąca spełniała zatem dwie z trzech przesłanek przyznania dofinansowania tj. zawarł z młodocianym pracownikiem w dniu [...] marca 2015r. umowę o pracę w celu nauki zawodu - elektromechanik pojazdów samochodowych, a młodociany pracownik w dniu [...] października 2016 r. zdał odpowiedni egzamin.

Przedmiotem sporu pozostaje przesłanka posiadania odpowiednich kwalifikacji osób prowadzących przygotowanie zawodowe młodocianego pracownika.

Kolegium zasadnie wskazało, że w myśl rozporządzenia w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić (§ 2 ust. 1): 1) pracodawca, 2) osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy, 3) osoba zatrudniona u pracodawcy pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu. Warunki i tryb organizowania praktycznej nauki zawodu oraz kwalifikacje wymagane od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu i przysługujące im uprawnienia zostały określone w rozporządzeniu z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, którego § 10 ust. 1 stanowi, że zajęcia praktyczne prowadzą nauczyciele. Jednak ust. 2 § 10 tegoż rozporządzenia przewiduje, że zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić: 1) pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi stanowi podstawowe zajęcie i jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin przewidzianym dla nauczycieli (ust. 2 pkt 1); 2) pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy (ust. 2 pkt 2).

Osoby prowadzące zajęcia praktyczne zwane są instruktorami praktycznej nauki zawodu. Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 1, powinni posiadać kwalifikacje wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach. Zgodnie z ust. 2 pkt 4 cytowanego przepisu instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu.

Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 5 wskazanego przepisu instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz:

1) świadectwo ukończenia technikum, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub

2) świadectwo ukończenia liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

3) świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, technikum i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

4) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.

W realiach przedmiotowej sprawy T. K. - będący instruktorem praktycznej nauki zawodu w okresie od 1 marca 2015r. do 31 grudnia 2015r. – posiadał świadectwo ukończenia liceum zawodowego w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych z tytułem robotnika wykwalifikowanego w tym zawodzie, dyplom ukończenia Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. S. S. w P. na kierunku Mechanika i Budowa Maszyn w zakresie Budowa i Eksploatacja Maszyn, tytuł zawodowy inżynier, a także świadectwo ukończenia kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu. W oceni organów, biorąc pod uwagę ustalenia, z których wynika, że T. K. nie posiada tytułu mistrza w zawodzie to zastosowanie znajduje § 10 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2010 r. Zgodnie z tym przepisem instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o którym mowa w ust. 4 oraz dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż, pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomy lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać. Poza sporem pozostaje przygotowanie pedagogiczne T. K.. Równocześnie, w ocenie Kolegium studia wyższe T. K. nie były odpowiednie do nauki zawodu elektromechanik pojazdów samochodowych. S. T. K. jako instruktor nauki zawodu powinien posiadać co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie elektromechanika pojazdów samochodowych.

W powyższym zakresie Sąd nie podziela stanowiska organów. Mieć bowiem należy na względzie, że T. K. posiadał świadectwo ukończenia liceum zawodowego w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych z tytułem robotnika wykwalifikowanego w tym zawodzie, a więc zastosowanie w sprawie powinien znaleźć przepis § 10 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2010 r. Sąd podziela bowiem stanowisko, że tytuł mechanika pojazdów samochodowych jest równorzędny z tytułem elektromechanika pojazdów samochodowych.

W przypadku T. T. posiadał on świadectwo ukończenia technikum mechanicznego w zawodzie technik mechanik o specjalności naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych, dyplom Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. S. S. w P. w zakresie Mechanika i Budowa Maszyn, Budowa i Eksploatacja Maszyn – tytuł zawodowy inżynier, dyplom Uniwersytetu Technologiczno – Przyrodniczego im. J. i J. Ś. w B., kierunek mechanika i budowa maszyn specjalność samochody i ciągniki - tytuł zawodowy magister inżynier. W powyższym zakresie organ również zaniechał rozważania, czy w sprawie nie powinien znaleźć zastosowania § 10 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2010 r.

Niezależnie od powyższych braków zaskarżonej decyzji uznać jednakże należało, że jest ona prawidłowa, z uwagi na fakt, że z przedłożonego przez skarżącą zaświadczenie z dnia [...] listopada 2016 r. o ukończeniu przez T. T. kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, wynika, że nie spełniona została przesłanka posiadania stosowanych kwalifikacji w czasie trwania całego okresu przygotowania zawodowego.

Sąd podkreśla, że praktyczna nauka zawodu jest istotnym uzupełnieniem kształcenia zawodowego. Może być realizowana między innymi przez praktyki zawodowe, które wykonywane są u pracodawców. Mają one na celu zapoznanie ucznia z umiejętnościami zawodowymi niezbędnymi do pracy w zawodzie. Uczeń w trakcie trwania praktyki powinien otrzymać niezbędny instruktaż teoretyczny i w ramach zajęć wykonywać prace w rzeczywistych warunkach. Zajęcia te powinny być więc prowadzone przez osoby posiadające odpowiednie do tego kwalifikacje (§10 ust. 2 i ust. 4 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r.). Wymagania dotyczące organizacji praktyk zawodowych w sposób zapewniający udział osób mających odpowiednie kwalifikacje zawodowe stanowią istotną przesłankę otrzymania przez pracodawcę dofinansowania, o którym mowa w art. 70b ustawy o systemie oświaty. Dlatego też pracodawca może zawrzeć z młodocianym umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego co do zasady tylko wówczas, gdy jest w stanie zagwarantować jej właściwą realizację. Gwarancję taką dają instruktorzy, którzy zgodnie § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, powinni posiadać między innymi co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach, lub ukończony kurs pedagogiczny, organizowany na podstawie odrębnych przepisów. Wymogi posiadania kwalifikacji merytorycznych (odpowiedni tytuł zawodowy) oraz kwalifikacji pedagogicznych powinny być w przypadku instruktora praktycznej nauki zawodu spełnione łącznie.

Powyższe oznacza, że pracodawca może zawrzeć z młodocianym umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, gdy jest w stanie zagwarantować, że przygotowanie do zawodu prowadzone będzie przez osoby posiadające wymagane kwalifikacje. Celem całego systemu kształcenia zawodowego młodocianych jest zapewnienie im takich warunków, które pozwalają na zgłębienie praktyki danego zawodu pod okiem doświadczonego instruktora, spełniającego określone warunki w wyżej wskazanych przepisach.

Pracodawca ubiegający się o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego, niezależnie od przesłanki określonej w art. 70b ust.1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, winien wykazać nie tyle posiadanie wymaganych kwalifikacji w chwili złożenia wniosku, ile zaistnienie przesłanki "prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje". Omawiana przesłanka jest spełniona tylko wtedy, gdy w całym okresie przygotowania zawodowego osoba prowadząca posiadała wymagane kwalifikacje. W tej mierze Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela w pełni stanowisko zaprezentowane m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1140/10, Baza NSA; wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1534/10 i I OSK 1535/10, Baza NSA; wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 269/12.

Sąd nie podziela więc wobec powyższego odmiennych stanowisk wyrażanych w jednostkowych orzeczeniach np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 281/09, według którego treść art. 70b ust. 7 pkt 1 ustawy o systemie oświaty determinuje taką wykładnię przesłanki materialnej z art. 70b ust.1 pkt 1 tej ustawy, zgodnie z którą dofinansowanie kosztów kształcenia przysługuje także wtedy, gdy pracodawca prowadził przygotowanie zawodowe, nie posiadając kwalifikacji, ale uzyskał je po zakończeniu szkolenia – przed rozstrzygnięciem wniosku o przyznanie dofinansowania.

Podkreślenia wymaga, że art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy określa termin prawa materialnego i ustanawia obowiązki pracodawcy składającego podanie o przyznanie kosztów dofinansowania. Materialna przesłanka w postaci dochowania przez pracodawcę trzymiesięcznego terminu do złożenia wniosku i proceduralny wymóg dołączenia do wniosku kopii dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w art. 70b ust. 1 pkt 1 nie wpływają w żaden sposób na treść materialnej przesłanki "prowadzenia przygotowania zawodowego przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje". Ocena spełnienia warunku posiadania kwalifikacji przez instruktora praktycznej nauki zawodu następuje zawsze po zakończeniu procesu kształcenia młodocianego i polega na zbadaniu, czy przygotowanie zawodowe przez cały okres trwania umowy było prowadzone przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, a nie na tym, czy osoba prowadząca przygotowanie zawodowe uzyskała kwalifikacje w trakcie trwania umowy lub do dnia rozstrzygania wniosku o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia. Z tych względów, nie tylko wykładnia językowa, ale również systemowa art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty nie podważa poglądu o wymogu posiadania kwalifikacji przez osobę prowadzącą przygotowanie zawodowe w ciągu całego okresu trwania przygotowania zawodowego.

Przedstawiona wyżej wykładnia art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, wobec bezspornej w sprawie okoliczności, że T. T. ukończył kurs pedagogiczny dopiero w dniu [...] listopada 2016 r., a więc podczas trwania praktycznej nauki zawodu powoduje, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Bez znaczenia pozostają przy tym okoliczności związane z zmianą instruktora praktycznej nauki zawodu, gdyż to obowiązkiem pracodawcy było zapewnienie osoby, która posiada stosowane kwalifikacje, co jednak nie została w niniejszej sprawie spełnione. Na rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma również wpływu fakt posiadania stosowanych uprawnień przez Prezesa skarżącej, gdyż nie był on osobą, która zostałaby wskazana, jako instruktor praktycznej nauki zawodu.

Mając powyższe na względzie uznać należało, że w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jest prawidłowa. Stąd też Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.