Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 18/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa / spr. / Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2012 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku [...] na decyzję Wojewody z dnia 28 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

wyroku z dnia 30 marca 2012r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], Starosta T. orzekł:

- w pkt. 1 o zwrocie nieruchomości położonej w T. , w obrębie [...], stanowiącej własność Gminy Miasta T. , oznaczonej jako działki nr 1 o pow. 0,0906 ha i nr 2 o pow. 0,0170 ha (uprzednio część działki nr 3 obr. [...]), dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą nr [...] na rzecz Z.C. c. J. i H. ,

- w pkt. 2 o ustaleniu należności z tytułu zwrotu opisanej wyżej nieruchomości w wysokości 7.026,28 zł (słownie: siedem tysięcy dwadzieścia sześć złotych 28/100),

- w pkt. 3 o spłacie ustalonej w punkcie 2 należności w 10 ratach rocznych. Pierwsza rata w kwocie 702,63 zł (słownie: siedemset dwa złote 63/100) płatna jest w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Pozostałe 9 rat, każda w wysokości 702, 63 zł, płatne w terminie do 31 marca każdego roku za dany rok, z odsetkami w przypadku zwłoki. Raty te podlegają oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski. O wysokości kolejnych rat Urząd Miasta T. poinformuje pisemnie w okresie poprzedzającym terminy płatności rat. Raty płatne na konto Gminy Miasta T. : Bank Handlowy w [...]

- w pkt 4 o ustanowieniu hipoteki przymusowej w wysokości 7.026,28 zł (słownie: siedem tysięcy dwadzieścia sześć złotych 28/100) na nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...] obr. [...] w dziale IV nowo założonej księgi wieczystej, dla zabezpieczenia należności Gminy Miasta T. z tytułu zwrotu nieruchomości, która podlega oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski. Ostateczna decyzja o zwrocie stanowi podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej,

- w pkt. 5 o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonych w T. , oznaczonych jako działka nr [...] obr. [...]oraz części działek: nr [...] ,[...] [...] [...] [...] [...] (uprzednio działka nr [...] obr. [...]), nr [...] obr. [...] (uprzednio działka nr [...] obr. [...]) i nr [...], obr. [...] (uprzednio działki nr [...], nr [...] obr. [...]),

- w pkt. 6 o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w T. , oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] (uprzednio działka nr [...] obr. [...]) będącej obecnie własnością Gminy Miasta T. w użytkowaniu Polskiego Związku Działkowców.

Orzekając w w/w sposób organ I instancji oparł się na poczynionych przez siebie ustaleniach (tj. oględzinach nieruchomości), z których wynikało, iż działki nr [...] i nr [...] obr. [...] nie zostały wykorzystane na cel wywłaszczenia, w związku z tym w ocenie organu I instancji zachodziły w stosunku do nich przesłanki zbędności, określone w art. 137 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, uzasadniające ich zwrot na rzecz wnioskodawczyni.

Odwołanie od części decyzji Starosty T. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] orzekającej o zwrocie nieruchomości położonej w T. , w obrębie [...], stanowiącej własność Gminy Miasta T. , oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,0906 ha i nr [...] o pow. 0,0170 ha, złożył Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd [...], reprezentowany przez Prezesa i Wiceprezesa Polskiego Związku Działkowców Okręgowy Zarząd [...] nie zgadzając się z podjętym przez Starostę T. rozstrzygnięciem.

W związku z odwołaniem Wojewoda w dniu 28 października 2011r. wydał decyzję znak: [...], w której orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego w stosunku do Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu [...].

W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotem postępowania odwoławczego prowadzonego przez Wojewodę była jedynie kwestia zwrotu nieruchomości, położonej w T. , w obrębie [...], stanowiącej własność Gminy Miasta T. , oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,0906 ha i nr [...] o pow. 0,0170 ha, oraz dokonane w tym zakresie rozliczenia finansowe z tytułu zwrotu - tj. pkt 1, 2, 3 i 4 decyzji Starosty T. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] . Zaznaczono też, że jak wynikało z treści uzasadnienia złożonego przez Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarządy [...] odwołania z dnia 2 lutego 2011 r., jak i precyzującego go pisma z dnia 4 sierpnia 2011 r. zamiarem odwołującego było zakwestionowanie części decyzji Starosty T. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], orzekającej o zwrocie nieruchomości, położonej w T. , w obrębie [...], stanowiącej własność Gminy Miasta T. , oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,0906 ha i nr [...] o pow. 0,0172 ha, oraz dokonane w tym zakresie rozliczenia finansowe z tytułu zwrotu (tj. pkt 1, 2, 3 i 4 - w tym zakresie orzekający). W związku z tym w pozostałym zakresie, tj. w pkt. 5 i 6 wymieniona wyżej decyzja organu I instancji wobec niezaskarżenia stała się ostateczna.

Organ odwoławczy uzasadniając swoje stanowisko w sprawie w pierwszej kolejności wyjaśnił, że Skarb Państwa na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 5 listopada 1979 r. Rep.[...] nabył nieruchomość, położoną w T. , oznaczoną jako działki nr [...] ,[[...] [...] [...] , obr. [...], będącą własnością Z.C. . Nabycia dokonano w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania, zgodnie z decyzją Urzędu Miejskiego w T. z dnia 26 października 1978 r., znak:[...] zatwierdzającą aneks do planu realizacyjnego z dnia 21 września 1977 r., znak: [...], dotyczący zagospodarowania osiedla "[...]" w T.

W toku prowadzonego postępowania ustalono, iż działka nr [...] obr.[...] stanowiły m. in. działki nr [...] i [...]

Z kolei na podstawie analizy treści księgi wieczystej nr [...] , w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych oraz odpisu tej księgi w wersji tradycyjnej papierowej ustalono, iż działki nr [...] i nr [...] stanowiły własność Gminy Miasta T. . Wojewoda podniósł, że w treści powyższej księgi nie zostało ujawnione jakiekolwiek prawo rzeczowe w stosunku do przedmiotowej nieruchomości przysługujące Polskiemu Związkowi Działkowców Okręgowemu Zarządowi [...] .

Dalej Wojewoda podniósł, że w trakcie postępowania odwoławczego dodatkowo wystąpiono do Urzędu Miasta T. pismem z dnia 5 września 2011 r. o udzielenie informacji czy osobom trzecim, w tym Polskiemu Związkowi Działkowców Okręgowemu Zarządowi [...] bądź Polskiemu Związkowi Działkowców Zarządowi Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. "[...]", przysługiwały prawa rzeczowe bądź obligacyjne (najmu, dzierżawy, użyczenia) do przedmiotowych działek oraz o przesłanie dokumentów potwierdzających powyższe ustalenia. Pismem z dnia 9 września 2011 r., nr [...] Prezydent Miasta T. (właściciel nieruchomości) udzielił informacji, iż "działki nr [...] i [...] obrębu [...] nie są obciążone żadnymi prawami obligacyjnymi i rzeczowymi na rzecz osób trzecich ". Organ odwoławczy pismem z dnia 5 września 2011 r. wystąpił również do Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu [...] oraz [...] Związku Działkowców Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. "[...]" o przedstawienie dokumentów potwierdzających przysługujące w/w podmiotom prawa rzeczowe bądź obligacyjne (najem, dzierżawa, użyczenie) w stosunku do działek nr [...] i [...] , obr.[...]. Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd [...] w piśmie z dnia 13 września 2011 r. wskazał natomiast, iż: " interes prawny do uczestnictwa w nin. postępowaniu wynika niezbicie z samego faktu usytuowania na przedmiotowym terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]". Na działce Nr [...] obr. [...] o pow. ok. 170 m2 znajdują się 2 studzienki jedna z wodomierzem, a druga z zaworem spustowym wody. Z działki drugiej 23/6 ok. 150 m2 znajduje się w ogrodzeniu ogrodu, przy czym dojazd do ROD "[...]" przez tę działkę geodezyjną jest jedynym funkcjonalnym dojazdem do niego. Ogród został usytuowany na tym terenie w okresie kiedy nie stanowił on własności prywatnej. Pragniemy także zwrócić uwagę na zapis art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169 z 2005 r. poz. 1419 ze zm.) stwierdzający, iż zasadne roszczenia osoby trzeciej do nieruchomości zajętej pod rodzinny ogród działkowy podlegają zaspokojeniu wyłącznie przez wypłatę odszkodowania. A zatem interes prawny Polskiego Związku Działkowców do uczestniczenia w tym postępowaniu został wykazany. "

W konsekwencji Wojewoda stwierdził, że z jego ustaleń wynikało, iż Polski Związek Działkowców [...] nie legitymował się w stosunku do działek będących przedmiotem postępowania (tj. o numerach [....] i [...] obr. [...], stanowiących własność Gminy Miasta T. ) żadnym tytułem prawnym oraz nie był stroną w/w postępowania dotyczącego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wobec tego należało umorzyć postępowanie odwoławcze w stosunku do Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu [...].

Skargę na powyższą decyzję Wojewody z dnia [...] października 2011r., znak: [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd [...] i działając w oparciu o art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając, że została ona wydana z naruszeniem art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu podniesiono, że Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" znajdujący się w strukturach organizacyjnych Polskiego Związku Działkowców usytuowany na terenie części działek nr [...] oraz nr [...]posiadał zlokalizowaną tam infrastrukturę (studzienki wodomierzowe, zawór wody), a także część działki "ogrodowej". W związku z tym, zdaniem strony skarżącej, część tych działek wchodziła w skład Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]". Stwierdzono także, iż z samego brzmienia art. 28 k.p.a. wynikało, że przymiot strony przysługiwał Polskiemu Związkowi Działkowców.

Powołano również art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych stwierdzający, że zasadne roszczenia osoby trzeciej do nieruchomości zajętej przez rodzinny ogród działkowy podlegają zaspokojeniu wyłącznie przez wypłatę odszkodowania lub zapewnienie nieruchomości zamiennej.

W tej sytuacji, w ocenie strony skarżącej, postępowanie odwoławcze w sprawie zwrotu nieruchomości na rzecz poprzedniego jej właściciela nie mogło zostać umorzone wobec Polskiego Związku Działkowców.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczym i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z i prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak natomiast wynika z okoliczności faktycznych sprawy, Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" znajdujący się w strukturach organizacyjnych Polskiego Związku Działkowców usytuowany jest na terenie części działek nr [...] oraz nr [...], posiada zlokalizowaną tam infrastrukturę (studzienki wodomierzowe, zawór wody), a także część działki "ogrodowej". W tym stanie rzeczy, podmiotowi temu przysługuje status strony w postępowaniu o zwrot nieruchomości, na której infrastruktura ta się znajduje. Wynika to z wykładni przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o rodzinnych ogrodach działkowych. Jak bowiem trafnie wskazuje skarżący, w myśl art. 24 ust. 1 tej ustawy, zasadne roszczenia osoby trzeciej do nieruchomości zajętej przez rodzinny ogród działkowy podlegają zaspokojeniu wyłącznie poprzez wypłatę odszkodowania lub zapewnienie nieruchomości zamiennej. Przepis ten wprowadza z jednej strony pewien wyjątek co do zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym o zwrot nieruchomości, a co przy tym istotne posługuje się zwrotem "nieruchomości zajętej". Również treść art. 6 tej ustawy, stanowi, że rodzinnym ogrodem działkowym w rozumieniu ustawy jest wydzielony obszar gruntu będący we władaniu Polskiego Związku Działkowców. Tak więc przepisy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych posługują się terminologią, która nawiązuje do faktycznego władania, posiadania nieruchomości, na której zorganizowane są ogrody działkowe i związana z nimi infrastruktura. Na płaszczyźnie niniejszej sprawy, szczególnie istotna jest jednak treść art. 15 ust. 1 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, który stanowi, że urządzenia, budynki i budowle rodzinnego ogrodu działkowego przeznaczone do wspólnego korzystania przez użytkujących działki i służące do zapewnienia funkcjonowania ogrodu stanowią własność Polskiego Związku Działkowców. Jak natomiast wynika okoliczności sprawy, na przedmiotowej nieruchomości znajdują się takie urządzenia rodzinnego ogrodu działkowego przeznaczone do wspólnego korzystania przez użytkujących działki i służące do zapewnienia funkcjonowania ogrodu, jak studzienki wodomierzowe i zawór wody. W myśl przywołanego przepisu stanowią one zatem własność Polskiego Związku [...]. W związku z przysługującym prawem własności do w/w infrastruktury, strona skarżąca posiada interes prawny w postępowaniu o zwrot nieruchomości, na której urządzenia stanowiące jej własność się znajdują.

Kończąc rozważania należy wskazać, że przytoczony przez organ pogląd prawny, co do tego, którym podmiotom w postępowaniu o zwrot nieruchomości przysługuje przymiot strony, ma charakter ogólny i nie uwzględnia specyfiki niniejszego postępowania.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.