Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SAB/Wa 28/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 1-4, art. 52 par. 3 i 4, art. 149 par. 1, 1a i 2, art. 154 par. 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 125, art. 139 par. 3, art. 140 par. 1, art. 141 par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 37 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska -Krupa, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Sałek (sprawozdawca), sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi B.K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania odwołania 1) umarza postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do wydania decyzji, 2) stwierdza bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w zakresie rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezydenta W. ustalającej wysokość podatku od nieruchomości na 2017r., 3) stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, 4) przyznaje od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz B. K. sumę pieniężną w wysokości 500 złotych( słownie: pięćset złotych), 5) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz B. K. kwotę 200 zł ( słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 9 listopada 2017 r. B. P. (dalej też jako "Skarżąca") wniosła osobiście, bezpośrednio do WSA, skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: "SKO w W.", "Kolegium", lub "organ odwoławczy") w zakresie rozpoznania odwołania.

W dniu 13 listopada 2017 r. Skarżąca złożyła wniosek o cofnięcie skargi "skierowanej do wojewódzkiego sądu odwoławczego w dniu 9 listopada 2017 r." W tym samym dniu Skarżąca nadała ww. skargę (o tożsamej treści) w urzędzie pocztowym na adres SKO w W.

W związku z ww. wnioskiem Skarżącej, postanowieniem z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt III SAB/Wa 56/17, Sąd umorzył postępowanie.

Następnie pismem z dnia 5 lutego 2018 r. Skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie, w którym wyjaśniła, że działając w przekonaniu, że skarga z dnia 9 listopada 2017 r. została złożona w niewłaściwym trybie – cofnęła ją, a następnie ponownie wniosła w dniu 13 listopada 2017 r., już we właściwym trybie, za pośrednictwem organu.

Wskutek wniesionego przez Skarżącą zażalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), uchylił swoje uprzednie postanowienie z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt III SAB/Wa 56/17. Sąd podkreślił, że z wyjaśnień Skarżącej przedstawionych w zażaleniu wynika, że Skarżąca, mimo złożonego oświadczenia, nie miała rzeczywistego zamiaru rezygnacji z dochodzenia swoich praw w postępowaniu sądowym, wręcz przeciwnie, dążyła do skutecznego wniesienia skargi. Skarżąca działała bowiem w mylnym przekonaniu, że z uwagi na złożenie skargi pismem z dnia 9 listopada 2017 r. bezpośrednio do WSA, sąd nie nada jej dalszego biegu. Z tego względu "wycofała" ją, by następnie złożyć ją bezpośrednio do organu. W ocenie Sądu działanie Skarżącej nie było więc nakierunkowane na zakończenie postępowania, lecz w istocie było przejawem woli jego skutecznego wszczęcia. W tym stanie rzeczy wyjaśnienia Skarżącej zawarte w zażaleniu pozwalały, w ocenie Sądu uznać, że zażalenie jest oczywiście uzasadnione, co skutkowało uchyleniem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt III SAB/Wa 56/17 na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. W myśl bowiem powołanego przepisu, jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo.

W związku z powyższym skargę B. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w zakresie rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezydenta W. ustalającej wysokość podatku od nieruchomości na rok 2017, Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału, zarejestrowano pod nową sygnaturą III SAB/Wa 28/18.

W swej skardze na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Skarżąca zarzuca organowi odwoławczemu naruszenie prawa i zwłokę, wnosząc zarazem o ukaranie SKO w W. grzywną w wysokości trzech tysięcy złotych. W uzasadnieniu Skarżąca podkreśliła, że w dniu 20 marca 2017 r. złożyła odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] (Identyfikator [...]) ustalającej wysokość podatku od nieruchomości na rok 2017 i do dnia wniesienia skargi (a więc 15 listopada 2017 roku) nie zostało ono rozpatrzone.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło w pierwszej kolejności o jej odrzucenie, ewentualnie, w przypadku, gdyby Sąd uznał, że skarga jest dopuszczalna, o jej oddalenie. Organ odwoławczy zaznaczył, że ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 800, z późn. zm., dalej: "O.p.") w art. 141 przewiduje, w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, możliwość ponaglenia organu podatkowego w celu zakończenia sprawy. Wprawdzie przepis ten - biorąc pod uwagę jego literalne brzmienie - nie ma zastosowania wobec samorządowych kolegiów odwoławczych, gdyż ponaglenie wnosi się do organu podatkowego wyższego stopnia, a nad samorządowymi kolegiami odwoławczymi nie ma organu podatkowego wyższego stopnia. Organ jednakże podkreślił, iż ww. przepis Ordynacji podatkowej, nie został zmieniony przez ustawę z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 poz. 935), która w art. 9 pkt 3 lit. b), która wprowadziła do p.p.s.a. zmiany dotyczące obowiązku wniesienia ponaglenia do właściwego organu przed wniesieniem skargi na bezczynność organu, a w art. 1 pkt 9 wprowadziła zmiany w Kodeksie postępowania administracyjnego, zastępując w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257 ze zm. – dalej też jako "k.p.a."), dawną instytucję "zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie" instytucją "ponaglenia", dostosowując tym samym ww. przepis do regulacji zawartej w przepisach p.p.s.a. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, albo do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Jednoczenie ustawodawca usunął z p.p.s.a. przepisy mówiące o obowiązku wezwania do usunięcia naruszenia prawa, co do których w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane było stanowisko, zgodnie z którym stronie winno służyć w pierwszej kolejności wezwanie samorządowego kolegium odwoławczego do usunięcia naruszenia prawa, a dopiero potem w przypadku niezakończenia sprawy przez kolegium, skarga na bezczynność. W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wyraziło pogląd, że w świetle wykładni systemowej, strona przed wniesieniem, na podstawie art. 53 § 2b p.p.s.a., skargi na bezczynność Kolegium, powinna najpierw wnieść ponaglenie skierowane do organu prowadzącego postępowanie, gdyż ten środek prawny prowadzi bezpośrednio do załatwienia sprawy, natomiast skarga do sądu pozostaje - w świetle powołanego wyżej przepisu p.p.s.a - ostatecznym środkiem ochrony praw strony. Tymczasem Skarżąca nie wniosła do Kolegium ponaglenia w przedmiotowej sprawie, dlatego też, mając na uwadze powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o odrzucenie skargi jako przedwczesnej, bowiem wniesionej przed wyczerpaniem środka przewidzianego w art. 53 § 2b p.p.s.a.

Natomiast w przypadku, gdyby Sąd przyjął stanowisko odmienne i uznał, że przed złożeniem skargi na bezczynność Kolegium, strona nie ma obowiązku wcześniejszego wniesienia do Kolegium ponaglenia, na podstawie art. 53 § 2b p.p.s.a., SKO wniosło o oddalenie skargi. Kolegium zwróciło uwagę, że pismem z dnia 20 października 2017 r. wezwało Prezydenta W. do uzupełnienia akt sprawy o brakującą dokumentację, potrzebną do właściwego rozpatrzenia odwołania Skarżącej, o czym została ona poinformowana. Następnie w dniu 27 listopada 2017 r. akta sprawy zostały uzupełnione przez Prezydenta W. o oryginał zaskarżonej decyzji, zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji oraz wypisy z rejestru gruntów i kartoteki budynków dot. ww. nieruchomości. Pismem z dnia 27 listopada 2017 r. Kolegium poinformowało Skarżącą o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i o przysługującym jej prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w terminie 7 dni od dnia otrzymania. Z kolei w dniu [...] grudnia 2017 r. Kolegium wydało decyzję, którą utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2017 r. Zatem, w związku z wydaniem decyzji, zasadny jest, w ocenie organu, jego wniosek o oddalenie skargi, z uwagi na niepozostawanie w bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Badanie merytorycznej zasadności skargi musi zostać poprzedzone sprawdzeniem jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności skargi.

Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.

W pierwszej kolejności odnieść należy się do wniosku skarżonego organu o odrzucenie skargi jako przedwczesnej, gdyż wniesionej przed wyczerpaniem środka przewidzianego w art. 53 § 2b p.p.s.a.

Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W myśl § 2 tego artykułu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Na mocy art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm. - dalej: "k.p.a.") przez przyznanie stronie uprawnienia do złożenia zażalenia na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a w wypadku braku takiego organu - wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W ujęciu więc art. 37 § 1 k.p.a. wniesienie skargi na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania będzie dopuszczalne po złożeniu zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., a w wypadku braku organu wyższego stopnia - po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast w postępowaniu uregulowanym przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613) wniesienie skargi na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 O.p. jest dopuszczalne po wyczerpaniu środka zaskarżenia, który stanowi ponaglenie przewidziane w art. 141 § 1 pkt 1 i 2 O.p.

Jednakże w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w sytuacji bezczynności samorządowego kolegium odwoławczego, które występuje w sprawie jako organ podatkowy, a w przypadku którego nie ma organów wyższego stopnia, do którego można byłoby wnieść ponaglenie na podstawie art. 141 § 1 O.p., skierowana do sądu administracyjnego skarga na bezczynność nie musi być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, bowiem w postępowaniu podatkowym środek ten jest przewidziany w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. wyłącznie dla aktów i czynności organu podatkowego, a nie stanu bezczynności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2011 r., II FSK 1262/11 - postanowienie dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rezultacie, w przypadku postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., wniesienie skargi na bezczynność nie musiało zostać poprzedzone ponagleniem bądź wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarga mogła zatem być rozpoznana.

Natomiast, w ocenie Sądu, w świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy, nie ulega wątpliwości, że organ odwoławczy w prowadzeniu postępowania pozostawał w bezczynności. Stan bezczynności oznacza sytuację, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych działań w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył tego postępowania podjęciem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, bądź stosownej czynności. Nie ma przy tym znaczenia z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został wydany lub czynność nie została dokonana.

Zgodnie z ustanowioną w art. 125 Ordynacji podatkowej zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej organy obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca. Załatwienie zaś sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy (art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej). Artykuł 140 § 1 Ordynacji podatkowej nakłada natomiast na organy podatkowe obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie, z podaniem przyczyny niedotrzymania terminu oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.

Z akt sprawy wynika, że odwołanie Skarżącej od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] (Identyfikator [...]) ustalającej wysokość podatku od nieruchomości na rok 2017, wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 30 marca 2017 roku. Prezydent W. doręczył je z kolei wraz z aktami sprawy (jak wynika z treści pisma Prezydenta W. z dnia 7 kwietnia 2017 roku obejmującymi 1 tom zawierający 13 dokumentów), Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. dnia 11 kwietnia 2017 roku. Dwa dni później do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynęło, przekazane przez organ pierwszej instancji, zwrotne potwierdzenie odbioru przez Skarżącą decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2017 r. Z kolei pismem z dnia 20 października 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wezwało Prezydenta. W. do uzupełnienia akt sprawy o brakującą dokumentację, potrzebną do właściwego rozpatrzenia odwołania Skarżącej. Po tym, jak w dniu 27 listopada 2017 r. akta sprawy zostały uzupełnione przez Prezydenta W. o żądane dokumenty, Kolegium poinformowało Skarżącą o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i o przysługującym jej prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego a następnie w dniu [...] grudnia 2017 r. Kolegium wydało decyzję, którą utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2017 r.

Odnosząc się do argumentacji SKO, przemawiającej za oddaleniem skargi z uwagi na rozpatrzenie w dniu [...] grudnia 2017 roku odwołania Skarżącej, podkreślić należy, że na dzień wniesienia przez nią przedmiotowej skargi, SKO pozostawało w bezczynności. Natomiast w chwili rozpoznawania sprawy przez Sąd, Kolegium rozpoznało już odwołanie Skarżącej. Podjęcie przez organ czynności procesowych, uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Jednakże wydanie przez organ w dniu [...] grudnia 2017 r. decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2017 r., nie zwalnia Sądu od orzekania, czy bezczynność miała miejsce, a jeśli tak to czy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013 r., sygn. I OSK 797/13).

Zgodnie z art. 149 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Stosownie do przepisu art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast zgodnie z art. 149 § 1b p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Użycie zatem w zdaniu drugim ww. art. 149 § 1 p.p.s.a., zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został już wydany.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania Skarżącej od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2017 r. ustalającej wysokość podatku od nieruchomości na rok 2017.

Otóż stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., IV SAB/Wa 109/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Strona wnosząca do organu administracji publicznej żądanie określonej treści ma prawo domagać się rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa, w tym regułami proceduralnymi oraz normami kompetencyjnymi wyznaczającymi zakres właściwości tego organu. To rozstrzygnięcie natomiast powinno nastąpić niezwłocznie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 209/16).

Poza sporem pozostaje okoliczność, że już w dniu 11 kwietnia 2017 roku wpłynęło do SKO w W. odwołanie Skarżącej od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2017 r. Od tego dnia tj. w przeciągu ponad sześciu miesięcy, w sprawie nie podjęto żadnej czynności, która miałaby prowadzić do oceny prawidłowości ustalenia przez organ pierwszej instancji podatku od nieruchomości na 2017 r. Pierwszym przejawem działania SKO w zakresie rozpatrzenia wspomnianego odwołania, było bowiem wystosowanie pismem z dnia 20 października 2017 r. wezwania Prezydenta W. do uzupełnienia akt sprawy o brakującą dokumentację. SKO nie zastosowało się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem do dnia wniesienia skargi na bezczynność nawet nie poinformowało Skarżącej o przyczynach niezałatwienia sprawy oraz o przewidywanym terminie jej załatwienia.

W ocenie Sądu, organ nie kontrolował statusu sprawy, w związku z czym dopiero po pół roku, dopatrując się w aktach sprawy braków uniemożlwiających rozpatrzenie odwołania, wezwał organ pierwszej instancji o ich uzupełnienie. Tym samym wykazał się ewidentnym zaniedbaniem doprowadzając do bezczynności w sprawie. Z tych powodów Sąd w trybie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w punkcie drugim wyroku Sąd stwierdził bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w zakresie rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezydenta W. ustalającej wysokość podatku od nieruchomości na rok 2017.

Jednocześnie w punkcie trzecim wyroku, Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jak wskazuje się w orzecznictwie, oceniając charakter bezczynności nie można pominąć charakteru sprawy, jak i specyfiki trybu jej załatwienia (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2015 r., I OSK 585/15). Charakter rażący ma bezczynność o znamionach "wyjątkowej" (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., I OSK 2451/14). O "rażącym naruszeniu prawa" w postaci bezczynności może świadczyć zlekceważenie wnioskodawcy i jego żądania (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2016 roku, I OSK 296/15; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., I OSK 2451/14). W ocenie Sądu, taka sytuacja nie miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Stopień przekroczenia terminu nie świadczy bowiem o zaistnieniu w sprawie rażącej bezczynności. Sąd pragnie podkreślić, że dla uznania rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów do załatwienia sprawy, przekroczenie tych terminów musi być znaczne.

Stosownie natomiast do treści art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd jest uprawniony do wymierzenia organowi z urzędu lub na wniosek strony grzywny lub przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zauważyć przy tym należy, że w sytuacji, gdy organ wyda już decyzję, ale z przekroczeniem wyznaczonego w ustawie terminu, ukaranie grzywną spełnia funkcję represyjną. Uwzględniając fakt, że na dzień skargi rozpoznania przez Sąd, sprawa została rozstrzygnięta, Sąd, wbrew wnioskowi Skarżącej, odstąpił od orzekania grzywny wobec organu. Orzeczenie grzywny winno nastąpić w sytuacji, w której istnieją szczególne okoliczności sprawy przemawiające za tym, że samo zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, może nie być wystarczające dla zdyscyplinowania organu, a taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Zakończenie postępowania stwarza podstawy do odstąpienia od wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a., która spełnia bowiem głównie funkcje dyscyplinującą.

W ocenie Sądu, w oparciu o przepis art. 149 § 2 p.p.s.a., zasadnym było natomiast przyznanie na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej, co jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, skłaniającym organ do respektowania obowiązków wynikających z Ordynacji podatkowej w zakresie terminowości podejmowania czynności. Stąd orzeczenie, jak w puncie 4 sentencji wyroku.

Z kolei, na mocy art. 200 w zw. z art. 210 § 2 p.p.s.a., Sąd w punkcie 5 wyroku orzekł o zwrocie Skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, na które składają się: uiszczony wpis od skargi oraz uiszczony wpis od uwzględnionego przez Sąd, na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a., zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt III SAB/Wa 56/17.